Besluit van 30 mei 1995, houdende wijziging van het Bouwbesluit inzake energieprestatie
Staten-Generaal — Staatsblad 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Staatsblad 1995, 295

 
 
 

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Datum publicatie
Organisatie
Jaargang en nummer
Rubriek
Datum ondertekening

13-06-1995

Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

Staatsblad 1995, 295

AMvB

30-05-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam ARTIKEL I A B Artikel 70 C Artikel 71 D Energieprestatie Artikel 71a E F G H I J K L M Artikel 227 N Artikel 228 O Energieprestatie Artikel 228a P Q R Opstelplaats voor een warmwatertoestel Artikel 251a Energieprestatie Artikel 251b S T Opstelplaats voor een stooktoestel Artikel 286a U V Energieprestatie Artikel 288a W X Y Z AA AB AC AD Niet-permanente niet tot bewoning bestemde gebouwen Artikel 414a Niet-permanent kantoorgebouw Artikel 414b Niet-permanent logiesverblijf of logiesgebouw Artikel 414c Niet-permanente bouwwerken, geen gebouw zijnde Artikel 414d ARTIKEL II Ondertekening NOTA VAN TOELICHTINGI. Algemeen1. Inleiding2. Notificatie3. Niveau van de voorschriften4. Bepalingsmethoden5. Financiële gevolgen6. Adviezen7. WetgevingstoetsII. Artikelsgewijze toelichtingArtikel IOnderdeel AOnderdeel aOnderdeel bOnderdeel cOnderdeel dOnderdeel eOnderdeel fOnderdeel gOnderdeel iOnderdeel jOnderdeel kOnderdeel lOnderdeel mOnderdeel nOnderdeel oOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel FOnderdeel GOnderdeel HOnderdeel IOnderdeel JOnderdeel KOnderdeel LOnderdeel MOnderdeel NOnderdeel OOnderdeel QOnderdeel ROnderdeel SOnderdeel TOnderdeel UOnderdeel VOnderdeel WOnderdeel XOnderdeel YOnderdeel ZOnderdeel AAOnderdeel ABOnderdeel ACOnderdeel ADArtikel II
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 92 Kb

Informatie

Printen

Delen

 
 
 
Besluit van 30 mei 1995, houdende wijziging van het
Bouwbesluit inzake energieprestatieWij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer van 18 januari 1995, nr. MJZ 18195097, Centrale
Directie Juridische Zaken, Afdeling Wetgeving;Gelet op de artikelen 2, 3, 5 en 6 van de Woningwet;De Raad van State gehoord (advies van 3 mei 1995, nr. W08.95.0027);Gezien het nader rapport van de Staatssecretaris van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van 22 mei 1995, nr. MJZ 22595036, Centrale
Directie Juridische Zaken, Afdeling Wetgeving;Hebben goedgevonden en verstaan:ARTIKEL I Het Bouwbesluit1 wordt gewijzigd als volgt:AArtikel 1, tweede lid, komt te luiden:2. Voor de toepassing van de bij of krachtens dit besluit gegeven voorschriften
wordt voorts verstaan onder:a. bijeenkomstgebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of
welk gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor doeleinden
van mondelinge communicatie of cultuur;b. cel: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of welk gedeelte
blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor gedwongen tijdelijk
verblijf van mensen die hun hoofdverblijf elders hebben;c. cellengebouw: gebouw of een gedeelte van een gebouw, in welk gebouw
of welk gedeelte twee of meer cellen zijn gelegen die zijn te bereiken door
een of meer verkeersruimten;d. complex: verzameling van niet in een logiesgebouw gelegen logiesverblijven
die in het kader van een bedrijf of in enigerlei vorm van samenwerking door
de rechthebbenden wordt beheerd;e. gezondheidszorggebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw
of welk gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor
doeleinden van medische verpleging, verzorging of behandeling dan wel van
medisch onderzoek;f. horecagebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of gedeelte
blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor het bedrijfsmatig
verstrekken van consumpties en het gebruik daarvan ter plaatse;g. industriegebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of
welk gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor doeleinden
van bedrijfsmatige bewerking of opslag van materialen of goederen, het bedrijfsmatig
telen of opslaan van gewassen of het bedrijfsmatig houden van dieren;h. kantoorgebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of welk
gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor doeleinden
van administratie;i. logiesgebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, in welk gebouw of
welk gedeelte twee of meer logiesverblijven zijn gelegen die zijn te bereiken
door een of meer gemeenschappelijke verkeersruimten;j. logiesverblijf: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of welk
gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor het bieden
van recreatief verblijf of tijdelijk onderdak aan mensen die hun hoofdverblijf
elders hebben;k. onderwijsgebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of
welk gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor doeleinden
van onderwijs;l. sportgebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of welk
gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor doeleinden
van sport;m. stationsgebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of welk
gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor aankomst
en vertrek van openbare voorzieningen van weg-, spoorweg-, water- of luchtverkeer;n. winkelgebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, welk gebouw of welk
gedeelte blijkens zijn constructie en inrichting is bestemd voor het verhandelen
van materialen, goederen of diensten, eno. woongebouw: gebouw of gedeelte van een gebouw, in welk gebouw of welk
gedeelte twee of meer woningen zijn gelegen die zijn te bereiken door een
of meer gemeenschappelijke verkeersruimten.BArtikel 70 komt te luiden:Artikel 70 1. Een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied, een toiletruimte
of een badruimte heeft, ter beperking van warmteverlies door overdracht of
geleiding, bepaald overeenkomstig NEN 1068, een warmteweerstand van ten minste
2,5 m2×K/W.2. Het eerste lid is niet van toepassing op een deur, raam, kozijn en daarmee
gelijk te stellen constructie-onderdeel, voorzover die deur, dat raam, dat
kozijn of dat constructie-onderdeel, bepaald overeenkomstig NEN 5128, een
warmtedoorgangscoëfficiënt heeft van ten hoogste 4,2 W/m2×K.3. Het eerste en het tweede lid zijn van overeenkomstige toepassing op:a. een constructie die de scheiding vormt tussen een verblijfsgebied,
toiletruimte of badruimte en de kruipruimte, met inbegrip van de op die constructie
aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed
zijn op het voldoen van die constructie aan het eerste of tweede lid, enb. een inwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied, toiletruimte
of badruimte, voor zover die constructie niet de scheiding vormt met een ander
verblijfsgebied of met een andere toiletruimte of badruimte, waarvan de uitwendige
scheidingsconstructies, bepaald overeenkomstig NEN 1068, een warmteweerstand
heeft van ten minste 2,5 m2×K/W of waarvan, indien het een
deur, raam, kozijn of daarmee gelijk te stellen constructie-onderdeel betreft,
bepaald overeenkomstig NEN 5128, de warmtedoorgangscoëfficiënt ten
hoogste 4,2 W/m2×K is.4. In het totaal van de uitwendige scheidingsconstructies, waaronder begrepen
inwendige scheidingsconstructies als bedoeld in het derde lid, onderdeel b,
mag ten hoogste 2% van de gebruiksoppervlakte van de woning of het woongebouw
aan constructie-onderdelen aanwezig zijn, dat niet voldoet aan het eerste
tot en met het derde lid.CArtikel 71 komt te luiden:Artikel 71 1. Het totaal aan:a. uitwendige scheidingsconstructies van een woning;b. inwendige scheidingsconstructies tussen een woning en een niet in die
woning gelegen ruimte, enc. constructies die de scheiding vormen tussen een woning en een kruipruimte,
met inbegrip van de op die constructies aansluitende delen van andere constructies,mag, ter beperking van warmteverlies door tocht, bepaald overeenkomstig
NEN 2686, geen grotere luchtvolumestroom als bedoeld in die norm hebben dan
0,2 m3/s.2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op een gemeenschappelijk
verblijfsgebied.3. Bij de bepaling van de luchtvolumestroom, bedoeld in het eerste of tweede
lid, mogen ruimten, niet zijnde een verblijfsgebied, toilet- of badruimte,
buiten beschouwing blijven.4. Bij de bepaling van de luchtvolumestroom bedoeld in het eerste of tweede
lid, blijft een ruimte waarin een niet-afsluitbare voorziening voor de toevoer
van verse lucht en de afvoer van binnenlucht aanwezig is met een capaciteit,
bepaald volgens NEN 1087, van ten minste 3×10-3 m3/s
per m2 gebruiksoppervlakte van die ruimte buiten beschouwing.DNa artikel 71 wordt een nieuw artikel met bijbehorend opschrift ingevoegd,
luidende:EnergieprestatieArtikel 71a Onverminderd de artikelen 70 en 71, heeft, ter verdere besparing van energie,
een niet in een woongebouw gelegen woning of een woongebouw, bepaald overeenkomstig
NEN 5128, een in die norm bedoelde energieprestatiecoëfficiënt van
ten hoogste 1,4.EArtikel 72, eerste lid, komt te luiden:1. Indien niet is voldaan aan enig voorschrift, gegeven bij of krachtens
de artikelen 70 tot en met 71a, heeft een woning of woongebouw een mate van
energiezuinigheid die ten minste gelijk is aan de mate van energiezuinigheid
die is beoogd met het desbetreffende bij of krachtens die artikelen gegeven
voorschrift.FArtikel 150, tweede lid, onderdeel a, komt te luiden:a. een oppervlakte van ten hoogste 50% van de gebruiksoppervlakte van
de woonwagen aan ramen, deuren, kozijnen en daarmee gelijk te stellen constructie-onderdelen
aanwezig zijn, welke oppervlakte niet behoeft te voldoen aan het eerste lid,
mits die oppervlakte, bepaald overeenkomstig NEN 5128, een warmtedoorgangscoëfficiënt
heeft van ten hoogste 4,2 W/m2×K, en.GArtikel 201 wordt gewijzigd als volgt:a. Onder vernummering van het zesde tot en met het achtste lid in het negende
tot en met het elfde lid, worden drie nieuwe leden ingevoegd, luidende:6. De voorziening voor de toevoer van verse lucht en de afvoer van binnenlucht,
bedoeld in het vijfde lid, heeft voor een verblijfsgebied ten minste een capaciteit
als aangeven in tabel Va, waarbij is uitgegaan van de in tabel Vb aangegeven
klassen.7. De toevoer van verse lucht, bedoeld in het zesde lid, naar een verblijfsgebied
vindt rechtstreeks van buiten plaats.8. De voorziening voor de toevoer van verse lucht en de afvoer van binnenlucht,
bedoeld in het vijfde lid, heeft voor een verblijfsruimte ten minste een capaciteit
als aangegeven in tabel Va..b. In het negende lid (nieuw) wordt na «vijfde» ingevoegd: en
het zesde.c. In het elfde lid (nieuw) wordt «zevende» gewijzigd in: tiende.Tabel Va Ventilatiecapaciteitgebouwventilatiecapaciteit voor een verblijfsgebied
in m3/s per m2 vloeroppervlakte aan verblijfsgebiedventilatiecapaciteit
voor een verblijfsruimte in m3/s per m2 vloeroppervlakte
aan verblijfsruimte bijeenkomstgebouw   – klasse B14,8×10-33,8×10-3– klasse B21,9×10-31,5×10-3– klasse B30,8×10-30,6×10-3cel en cellengebouw1×10-30,8×10-3gezondheidszorggebouw1,3×10-31×10-3horecagebouw   – klasse B14,8×10-33,8×10-3– klasse B21,9×10-31,5×10-3– klasse B30,8×10-30,6×10-3onderwijsgebouw   – klasse B18,8×10-37×10-3– klasse B23,5×10-32,8×10-3– klasse B31,4×10-31,1×10-3sportgebouw   – klasse B1   zonder sportgebruik4,8×10-33,8×10-3– klasse B1   met sportgebruik8×10-36,4×10-3– klasse B2   zonder sportgebruik1,9×10-31,5×10-3– klasse B2   met sportgebruik3,2×10-32,5×10-3– klasse B3   zonder sportgebruik0,8×10-30,6×10-3– klasse B3   met sportgebruik1,3×10-31×10-3– klasse B40,5×10-30,4×10-3– klasse B50,5×10-30,4×10-3winkelgebouw   – klasse B21,9×10-31,5×10-3– klasse B30,8×10-30,6×10-3– klasse B40,5×10-30,4×10-3Tabel Vb Klassen naar aantal personen per m2 vloeroppervlakte
aan verblijfsgebiedklassebezettingsgraad in vloeroppervlakte aan
verblijfsgebiedB11,3 m2 of minder per
persoon B2meer dan 1,3 m2 doch ten hoogste 3,3
m2 per persoon B3meer dan 3,3 m2
doch ten hoogste 8 m2 per persoon B4meer dan 8
m2 doch ten hoogste 20 m2 per persoon B5meer
dan 20 m2 per persoonHArtikel 203 wordt gewijzigd als volgt:a. Onder vernummering van het derde tot en met het negende lid in het vijfde
tot en met het elfde lid, worden twee nieuwe leden ingevoegd, luidende:3. Onverminderd het tweede lid, is ten behoeve van:a. een opstelplaats voor een stooktoestel uitgegaan van een op gas gestookt
verbrandingstoestel met een belasting van ten minste 30 W per m2
van de op dat toestel aangewezen gebruiksoppervlakte van het gebouw, met een
minimum van 6 kW, enb. een opstelplaats voor een warmwatertoestel uitgegaan van een op gas
gestookt toestel met een belasting van ten minste 20 W per m2 van
de op dat toestel aangewezen gebruiksoppervlakte van het gebouw, met een minimum
van 6 kW.4. In afwijking in zoverre van het derde lid, mag, indien het warmwatertoestel
is samengevoegd met het stooktoestel, zijn uitgegaan van een belasting van
dat samengevoegde toestel van ten minste 30 W per m2 van de op
dat toestel aangewezen gebruiksoppervlakte van het gebouw, met een minimum
van 6 kW per opstelplaats..b. In het achtste lid (nieuw) wordt «vijfde» gewijzigd in: zevende.c. In het tiende en het elfde lid (nieuw) wordt «zevende» telkens
gewijzigd in: negende.IOnder plaatsing van de aanduiding 1 voor de tekst van artikel 209, worden
aan dat artikel twee nieuwe leden toegevoegd, luidende:2. De voorziening voor warm water heeft, opdat warm water kan worden betrokken,
ter plaatse van een opstelplaats voor een warmwatertoestel, ten minste één
aansluitpunt voor het kunnen aansluiten van dat toestel op die voorziening.3. De voorziening voor warm water heeft voorts ten minste één
aansluitpunt ter plaatse van een bad of doucheplaats.. JIn artikel 217 worden, onder vernummering van het tweede tot en met het
zesde lid in het vierde tot en met het achtste lid, twee nieuwe leden ingevoegd,
luidende:2. Het eerste lid is van toepassing op:a. een cellengebouw, dat is bestemd voor het gedwongen verblijf van personen
gedurende meer dan twee dagen;b. een gedeelte van een gezondheidszorggebouw, welk gedeelte is bestemd
voor het verblijf van patiënten die als gevolg van hun lichamelijke of
geestelijke gesteldheid permanent of tijdelijk aan bed gebonden zijn;c. een onderwijsgebouw, waarin bouwkundig onderwijs wordt gegeven;d. een sportgebouw, dat is bestemd voor de zwemsport, ene. een sportgebouw, dat tot een onderwijsgebouw behoort.3. Het eerste lid is niet van toepassing op:a. een bijeenkomstgebouw;b. een gedeelte van een gezondheidszorggebouw, welk gedeelte niet is bestemd
voor het verblijf van patiënten die als gevolg van hun lichamelijke of
geestelijke gesteldheid permanent of tijdelijk aan bed gebonden zijn;c. een horecagebouw;d. een onderwijsgebouw, dat niet is bestemd voor bouwkundig onderwijs;e. een industriegebouw;f. een sportgebouw, dat niet is bestemd voor de zwemsport;g. een sportgebouw, dat niet behoort tot een onderwijsgebouw;h. een stationsgebouw;i. een winkelgebouw, enj. een gebouw, niet zijnde een gebouw als bedoeld in artikel 1, tweede
lid, onderdelen a tot en met c en e tot en met o..KArtikel 222 wordt gewijzigd als volgt:a. In het eerste lid wordt «in een gebouw» gewijzigd in: Tot
een gebouw behoort en vervalt «aanwezig zijn».b. Na het eerste lid wordt, onder vernummering van het tweede tot en met
het vijfde lid in het vierde tot en met het zevende lid, twee nieuwe leden
ingevoegd, luidende:2. Het eerste lid is in elk geval van toepassing op:a. een bijeenkomstgebouw;b. een cellengebouw;c. een gezondheidszorggebouw;d. een horecagebouw;e. een onderwijsgebouw;f. een sportgebouw, eng. een winkelgebouw.3. Het eerste lid is niet van toepassing op:a. een industriegebouw;b. een stationsgebouw;c. een gebouw, niet zijnde een gebouw als bedoeld in artikel 1, tweede
lid, onderdelen a tot en met c en e tot en met o, end. een gebouw, dat is aangesloten op het distributienet voor stadsverwarming.b. Het vijfde lid (nieuw) vervalt onder vernummering van het zesde en het
zevende lid in het vijfde en het zesde lid.c. In het zesde lid (nieuw) vervalt «, bedoeld in het vierde lid, moeten». LArtikel 223 wordt gewijzigd als volgt:a. Na het eerste lid worden, onder vernummering van het tweede en het derde
lid in het vierde en het vijfde lid, twee nieuwe leden ingevoegd, luidende:2. Het eerste lid is in elk geval van toepassing op:a. een cellengebouw, dat is bestemd voor het gedwongen verblijf van personen
gedurende meer dan twee dagen;b. een gedeelte van een gezondheidszorggebouw, welk gedeelte is bestemd
voor het verblijf van patiënten die als gevolg van hun lichamelijke of
geestelijke gesteldheid permanent of tijdelijk aan bed gebonden zijn;c. een onderwijsgebouw, dat is bestemd voor bouwkundig onderwijs;d. een sportgebouw, dat is bestemd voor de zwemsport, ene. een sportgebouw, dat behoort tot een onderwijsgebouw.3. Het eerste lid is niet van toepassing op:a. een bijeenkomstgebouw;b. een gedeelte van een gezondheidszorggebouw, welk gedeelte niet is bestemd
voor het verblijf van patiënten die als gevolg van hun lichamelijke of
geestelijke gesteldheid permanent of tijdelijk aan bed gebonden zijn;c. een horecagebouw;d. een onderwijsgebouw, dat niet is bestemd voor bouwkundig onderwijs;e. een industriegebouw;f. een sportgebouw, dat niet is bestemd voor de zwemsport;g. een sportgebouw, dat niet behoort tot onderwijsgebouw;h. een stationsgebouw;i. een winkelgebouw, enj. een gebouw, niet zijnde een gebouw als bedoeld in artikel 1, tweede
lid, onderdelen a tot en met c en e tot en met o..b. In het vierde lid vervalt «, bedoeld in het eerste lid, moeten».MArtikel 227 komt te luiden:Artikel 227 1. Een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied, een toiletruimte
en een badruimte van een verwarmd gebouw heeft, ter beperking van warmteverlies
door overdracht of geleiding, bepaald overeenkomstig NEN 1068, een warmteweerstand
van ten minste 2,5 m2×K/W.2. Het eerste lid is niet van toepassing op een deur, raam, kozijn en daarmee
gelijk te stellen constructie-onderdeel, voor zover die deur, dat raam, kozijn
of constructie-onderdeel, bepaald overeenkomstig NEN 5128, een warmtedoorgangscoëfficiënt
heeft van ten hoogste 4,2 W/m2×K.3. Het eerste en het tweede lid zijn van overeenkomstige toepassing op:a. een constructie, die de scheiding vormt tussen een verblijfsgebied,
toiletruimte of badruimte en de kruipruimte, met inbegrip van de op die constructie
aansluitende delen van andere constructies, voor zover die delen van invloed
zijn op het voldoen van die constructie aan het eerste of tweede lid, enb. een inwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied, toiletruimte
of badruimte, voor zover die constructie niet de scheiding vormt met een ander
verblijfsgebied of met een andere toiletruimte of badruimte, waarvan de uitwendige
scheidingsconstructie, bepaald overeenkomstig NEN 1068, een warmteweerstand
heeft van ten minste 2,5 m2×K/W of waarvan, indien
het een deur, raam, kozijn en daarmee gelijk te stellen constructie-onderdeel
betreft, bepaald overeenkomstig NEN 5128, de warmtedoorgangscoëfficiënt
ten hoogste 4,2 W/m2×K is.4. In het totaal van de uitwendige scheidingsconstructies van een in het
eerste lid bedoeld gebouw, waaronder begrepen inwendige scheidingsconstructies
als bedoeld in het derde lid, onderdeel b, mag ten hoogste 2% van de gebruiksoppervlakte
van dat gebouw aan constructie-onderdelen aanwezig zijn, dat niet voldoet
aan het eerste tot en met het derde lid..NArtikel 228 komt te luiden:Artikel 228 1. Het totaal aan:a. uitwendige scheidingsconstructies van een verwarmd gebouw;b. inwendige scheidingsconstructies tussen een verwarmd gebouw en een
niet in dat gebouw gelegen ruimte, enc. constructies, die de scheiding vormen tussen een verwarmd gebouw en
de kruipruimte, met inbegrip van de op die constructies aansluitende delen
van andere constructies, mag, ter beperking van warmteverlies door tocht,
bepaald overeenkomstig NEN 2686, geen grotere luchtvolumestroom als bedoeld
in die norm, hebben dan 0,2 m3/s.2. Bij de bepaling van de luchtvolumestroom mogen ruimten, niet zijnde een
verblijfsgebied, toilet- of badruimte, buiten beschouwing blijven.3. Bij de bepaling van de luchtvolumestroom blijft voorts buiten beschouwing
een ruimte, waarin zich een niet-afsluitbare opening van de voorziening voor
de toevoer van verse lucht en de afvoer van binnenlucht bevindt, die een volgens
NEN 1087, bepaalde capaciteit heeft van ten minste 3×10-3
m3/s per m2 gebruiksoppervlakte van die ruimte.ONa artikel 228 wordt een nieuw artikel met bijbehorend opschrift ingevoegd,
luidende:EnergieprestatieArtikel 228a 1. Onverminderd de artikelen 227 en 228, heeft een gebouw, bepaald overeenkomstig
NEN 2916, een zodanige energieprestatiecoëfficiënt dat in verdergaande
mate energie wordt bespaard.2. Bij de bepaling van de energieprestatiecoëfficiënt wordt aangehouden:a. voor de coëfficiënt voor koeling, bedoeld in NEN 2916, 4,
enb. voor de in die norm bedoelde factor waarmee compensatie voor toelaatbaar
energiegebruik voor ventilatie wordt gerealiseerd, 135.3. De energieprestatiecoëfficiënt van een:a. bijeenkomstgebouw is ten hoogste 3,4;b. cellengebouw is ten hoogste 2,3;c. gezondheidszorggebouw is ten hoogste 2;d. een gezondheidszorggebouw of een gedeelte daarvan, dat mede is bestemd
voor het verblijf van patiënten die als gevolg van hun lichamelijke of
geestelijke gesteldheid permanent of tijdelijk aan bed gebonden zijn, is ten
hoogste 4,7;e. horecagebouw is ten hoogste 2,2; f. onderwijsgebouw is ten hoogste 1,5;g. sportgebouw is ten hoogste 2,8, enh. winkelgebouw is ten hoogste 3,6.4. Het eerste lid is niet van toepassing op:a. een industriegebouw;b. een stationsgebouw, enc. een gebouw, niet zijnde een gebouw als bedoeld in artikel 1, tweede
lid, onderdelen a tot en met c en e tot en met o.PArtikel 229, eerste lid, komt te luiden:1. Indien niet is voldaan aan enig voorschrift, gegeven bij of krachtens
de artikelen 227 tot en met 228a, heeft een gebouw een mate aan energiezuinigheid,
die ten minste gelijk is aan die mate, beoogd met het desbetreffende bij of
krachtens die artikelen gegeven voorschrift.QArtikel 244 wordt gewijzigd als volgt:1. In het eerste lid wordt «1,2×10-3 m3/s»
vervangen door: 1,3×10-3 m3/s.2. In het derde lid wordt «10×10-3 m3/s»
vervangen door: 1×10-3 m3/s per m2
vloeroppervlakte van die verblijfsruimte.RNa artikel 251 worden twee nieuwe artikelen met bijbehorende opschriften
ingevoegd, luidende:Opstelplaats voor een warmwatertoestelArtikel 251a Artikel 223, eerste lid, is niet van toepassing op een kantoorgebouw.EnergieprestatieArtikel 251b De energieprestatiecoëfficiënt, bedoeld in artikel 228a, eerste
lid, van een kantoorgebouw is ten hoogste 1,9.SArtikel 271 wordt gewijzigd als volgt:1. In het eerste lid wordt «0,9×10-3 m3/s»
vervangen door: 1×10-3 m3/s.2. In het derde lid wordt «7×10-3 m3/s»
vervangen door: 0,8×10-3 m3/s per m2
vloeroppervlakte van die verblijfsruimte.TNa artikel 286 wordt een nieuw artikel met bijbehorend opschrift ingevoegd,
luidende:Opstelplaats voor een stooktoestelArtikel 286a Artikel 222, eerste lid, is niet van toepassing op een niet in een logiesgebouw
gelegen logiesverblijf. UAan artikel 288 wordt, onder plaatsing van de aanduiding 1. voor de bestaande
tekst, een nieuw lid toegevoegd, luidende:2. Artikel 223, eerste lid, is niet van toepassing op een niet in een logiesgebouw
gelegen logiesverblijf.VNa artikel 288 wordt een nieuw artikel met bijbehorend opschrift ingevoegd,
luidende:EnergieprestatieArtikel 288a 1. De energieprestatiecoëfficiënt, bedoeld in artikel 228a, eerste
lid, van een logiesgebouw is ten hoogste 2,4.2. De energieprestatiecoëfficiënt van een niet in een logiesgebouw
gelegen verwarmd logiesverblijf, is ten hoogste 1,4. In afwijking van artikel
228a, eerste lid, wordt de energieprestatiecoëfficiënt bepaald overeenkomstig
NEN 5128.WArtikel 406 wordt gewijzigd als volgt:1. Het tweede lid, onderdeel d, komt te luiden:d. artikel 70, eerste lid, bij het gedeeltelijk vernieuwen of veranderen
of het vergroten van een woning of woongebouw tot ten hoogste 1,3 m2×K/W. Voor ramen, deuren, kozijnen en daarmee gelijk te stellen
constructie-onderdelen geldt geen eis., en.2. Na het vierde lid wordt een nieuw lid toegevoegd, luidende:5. Burgemeester en wethouders kunnen geen vrijstelling verlenen van de artikelen
70 tot en met 71a bij het geheel vernieuwen of veranderen van een niet in
een woongebouw gelegen woning of een woongebouw..XAan artikel 407 wordt een nieuw lid toegevoegd, luidende:5. Bij het verplaatsen van een woonwagen zijn de in hoofdstuk V gegeven voorschriften
ten minste in acht genomen.YArtikel 408 wordt gewijzigd als volgt:1. Het tweede lid, onderdeel d, komt te luiden:d. artikel 227, eerste lid, bij het gedeeltelijk vernieuwen of veranderen
of het vergroten van een verwarmd gebouw tot ten hoogste 1,3 m2×K/W.
Voor ramen, deuren, kozijnen en daarmee gelijk te stellen constructie-onderdelen
geldt geen eis., en.2. Na het vierde lid wordt een nieuw lid toegevoegd, luidende:5. Burgemeester en wethouders verlenen geen vrijstelling van de artikelen
227 tot en met 228a bij het geheel vernieuwen of veranderen van een verwarmd
gebouw.ZNa artikel 409, vierde lid, wordt een nieuw lid toegevoegd, luidende:5. Burgemeester en wethouders verlenen geen vrijstelling van artikel 251b
bij het geheel vernieuwen of veranderen van een kantoorgebouw. AANa artikel 410, vierde lid, wordt een nieuw lid toegevoegd, luidende:5. Burgemeester en wethouders verlenen geen vrijstelling van artikel 288a
bij het geheel vernieuwen of veranderen van een niet in een logiesgebouw gelegen
verwarmd logiesverblijf of een logiesgebouw.ABAan artikel 413 wordt, onder plaatsing van de aanduiding 1. voor de bestaande
tekst, een nieuw lid toegevoegd, luidende:2. In afwijking van het eerste lid en in afwijking in zoverre van de artikelen
71a, 228a, 251b en 288a, is, indien ingevolge dit besluit voor een gebouw
een energieprestatiecoëfficiënt geldt en dat gebouw deel uitmaakt
van een gebouw, waarin een ander gebouw is gelegen waarvoor een afzonderlijke
energieprestatiecoëfficiënt geldt, het quotiënt van het in
NEN 2916 bedoelde karakteristieke energiegebruik en de in die norm bedoelde
toelaatbare karakteristieke energieprestatie niet groter dan 1.ACArtikel 414 wordt gewijzigd als volgt:a. Het eerste lid komt te luiden:1. Bij het bouwen van een woonkeet zijn ten minste in acht genomen:a. de voorschriften van hoofdstuk III;b. de artikelen 11, tweede tot en met vierde lid, 12, tweede tot en met
vijfde en zevende tot en met negende lid, 13, vijfde en zesde lid, 14, eerste,
tweede, zesde, achtste, negende en elfde lid, zij het dat voor de weerstand
tegen branddoorslag en brandoverslag telkens 30 minuten mag zijn aangehouden,
15, 16, tweede tot en met zevende lid, 17, 18, 32, zesde tot en met elfde
lid, 33 en 34, enc. de in artikel 406, tweede lid, onderdelen a tot en met d, gegeven waarden..b. Na het tweede lid worden twee nieuwe leden toegevoegd, luidende:3. In afwijking van het eerste lid, kunnen burgemeester en wethouders bij
het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten van een woonkeet
vrijstelling verlenen van de voorschriften van dat lid tot het niveau van
de voorschriften van hoofdstuk III.4. Bij het verplaatsen van een woonkeet zijn de voorschriften van hoofdstuk
III ten minste in acht genomen..ADNa artikel 414 worden vier nieuwe artikelen met bijbehorende opschriften
ingevoegd, luidende:Niet-permanente niet tot bewoning bestemde gebouwenArtikel 414a1. Bij het bouwen van een niet-permanent niet tot bewoning bestemd gebouw
zijn ten minste in acht genomen:a. de voorschriften van hoofdstuk VIII;b. de artikelen 180, 183, tweede tot en met vierde lid, 184, tweede tot
en met vijfde en zevende tot en met negende lid, 185, tweede en derde lid,
203, vierde tot en met negende lid, 204 en 205, enc. de in artikel 408, tweede lid, onderdelen a tot en met d, gegeven waarden.2. De staat van een bestaand niet-permanent niet tot bewoning bestemd gebouw
voldoet ten minste aan de voorschriften van hoofdstuk VIII. 3. In afwijking van het eerste lid, kunnen burgemeester en wethouders bij
het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten van een niet-permanent
niet tot bewoning bestemd gebouw vrijstelling verlenen van de voorschriften
van dat lid tot het niveau van de voorschriften van hoofdstuk VIII.4. Bij het verplaatsen van een niet-permanent niet tot bewoning bestemd gebouw
zijn de voorschriften van hoofdstuk VIII ten minste in acht genomen.Niet-permanent kantoorgebouwArtikel 414b 1. Bij het bouwen van een niet-permanent kantoorgebouw zijn ten minste in
acht genomen:a. de voorschriften van hoofdstuk IX, titel I;b. de artikelen 230, 231, vierde en vijfde lid, 232, zij het dat telkens
voor de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag 30 minuten mag zijn
aangehouden, 233, 234 en 235 tot en met 238, enc. de in artikel 409, tweede lid, gegeven waarden.2. De staat van een bestaand niet-permanent kantoorgebouw voldoet ten minste
aan de voorschriften van hoofdstuk IX, titel I.3. In afwijking van het eerste lid, kunnen burgemeester en wethouders bij
het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten van een niet-permanent
kantoorgebouw vrijstelling verlenen van de voorschriften van dat lid tot het
niveau van de voorschriften van hoofdstuk IX, titel I.4. Bij het verplaatsen van een niet-permanent kantoorgebouw zijn de voorschriften
van hoofdstuk IX, titel I, ten minste in acht genomen.Niet-permanent logiesverblijf of logiesgebouwArtikel 414c 1. Bij het bouwen van een niet-permanent logiesverblijf of logiesgebouw zijn
ten minste in acht genomen:a. de voorschriften van hoofdstuk IX, titel II;b. de artikelen 255, 256, vierde en vijfde lid, 257, zij het dat telkens
voor de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag 30 minuten mag zijn
aangehouden, 258, 259 en 260 tot en met 263, enc. de in artikel 410, tweede lid, onderdelen a en b, gegeven waarden.2. De staat van een bestaand niet-permanent logiesverblijf of logiesgebouw
voldoet ten minste aan de voorschriften van hoofdstuk IX, titel II.3. In afwijking van het eerste lid, kunnen burgemeester en wethouders bij
het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten van een niet-permanent
logiesverblijf of logiesgebouw vrijstelling verlenen van de voorschriften
van dat lid tot het niveau van de voorschriften van hoofdstuk IX, titel II.4. Bij het verplaatsen van een niet-permanent logiesverblijf of logiesgebouw
zijn de voorschriften van hoofdstuk IX, titel II, ten minste in acht genomen.Niet-permanente bouwwerken, geen gebouw zijndeArtikel 414d 1. Bij het bouwen van een niet-permanent bouwwerk, geen gebouw zijnde, zijn
ten minste in acht genomen:a. de voorschriften van hoofdstuk XI, enb. de artikelen 365, 367, tweede tot en met vierde lid, 368, eerste lid,
369, derde lid, en 377.2. De staat van een bestaand niet-permanent bouwwerk, geen gebouw zijnde,
voldoet ten minste aan de voorschriften van hoofdstuk XI. 3. In afwijking van het eerste lid, kunnen burgemeester en wethouders bij
het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten van een niet-permanent
bouwwerk, geen gebouw zijnde, vrijstelling verlenen van de voorschriften van
dat lid tot het niveau van de voorschriften van hoofdstuk XI.4. Bij het verplaatsen van een niet-permanent bouwwerk, geen gebouw zijnde,
zijn de voorschriften van hoofdstuk XI ten minste in acht genomen..ARTIKEL II 1. Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip.2. De voorschriften van dit besluit zijn van toepassing op bouwwerken waarvoor
na de inwerkingtreding van dit besluit:a. een aanvraag om bouwvergunning als bedoeld in artikel 40, eerste lid,
van de Woningwet is ingediend ofb. een voornemen tot bouwen als bedoeld in artikel 42, eerste lid, van
die wet is gemeld.3. Aanvragen om bouwvergunning als bedoeld in artikel 40, eerste lid,
van de Woningwet en meldingen van een voornemen tot bouwen als bedoeld in
artikel 42, eerste lid, van die wet, die zijn ingediend vóór
de inwerkingtreding van dit besluit, alsmede enig beroep, ingesteld tegen
een beslissing omtrent een dergelijke aanvraag of melding worden afgedaan
overeenkomstig de voorschriften die golden vóór de inwerkingtreding
van dit besluit.Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota
van toelichting in het Staatsblad wordt geplaatst.histnoot's-Gravenhage, 30 mei 1995BeatrixDe Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,D. K. J. TommelUitgegeven de dertiende juni 1995De Minister van Justitie,W. Sorgdrager NOTA VAN TOELICHTINGI. Algemeen1. InleidingIn de bij of krachtens het Bouwbesluit gegeven voorschriften zijn eisen
gesteld uit het oogpunt van energiezuinigheid ter beperking van warmteverlies.
Deze voorschriften hebben betrekking op de thermische isolatie van de gebouwschil
en de beperking van de luchtdoorlatendheid van deze schil. Deze voorschriften
zijn gericht op het terugdringen van het verbruik van energie, gas en elektriciteit,
die voor verwarming van het gebouw nodig is. Deze voorschriften zijn, wat
de woningbouw betreft, mede gegeven ter beperking van woonlasten.Ter uitvoering van de notitie Duurzaam Bouwen die in het kader van het
Nationaal Milieubeleidsplan is opgesteld (Kamerstukken II 1989/90, 21 137,
nr. 23), en de Nota Energiebesparing voorziet dit besluit tot wijziging van
het Bouwbesluit in verdergaande eisen ter beperking van het gebruik van energie.
Het verder terugdringen van het energiegebruik door het geven van technische
eisen draagt bij aan een geringere belasting van het milieu met uitstoot van
CO2. Bovendien draagt dit bij aan het zuinig omgaan met de voorraad
fossiele brandstoffen ten behoeve van een duurzame ontwikkeling.Met de thermische isolatie-eisen van het Bouwbesluit in termen van een
warmteweerstand van scheidingsconstructies ter grootte van 2,5 m2×K/W
en als alternatief een thermische isolatie-index van het gebouw ter grootte
van 14 is het maximum bereikt dat bij de huidige energieprijzen ten aanzien
van de isolatie van de gebouwschil nog als rendabel is te beschouwen. Verdergaande
energiebesparing wordt toch noodzakelijk geacht. Met een eis aan de totale
energieprestatie aan een gebouw waarin naast thermische isolatie van de schil
ook andere energiebesparende opties zijn begrepen, kan aan die noodzaak tegemoet
worden gekomen. Bovendien kan een aanvrager van een bouwvergunning op basis
van zo'n eis een economische afweging maken teneinde aan die energieprestatie
te voldoen. Om deze reden is aan het Nederlands Normalisatie-instituut (NNI)
opdracht gegeven om een bepalingsmethode te normeren waarin energiebesparing
in een totaalconcept van warmteverlies door transmissie, ventilatie en infiltratie,
warmtewinst door zoninstraling en andere vormen van benutting van zonne-energie
en energiegebruik door gebouwgebonden installaties, zoals het energiegebruik
ten behoeve van mechanische ventilatie, warm tapwaterverbruik, verlichting,
verwarming, koeling en bevochtiging de doelstelling is. Dit heeft geresulteerd
in een tweetal normen, te weten: NEN 5128 voor niet in een woongebouw gelegen
woningen en voor woongebouwen en NEN 2916 voor niet tot bewoning bestemde
gebouwen. Met behulp van deze normen kan van een gebouw de energieprestatiecoëfficiënt
worden bepaald, welke grootheid een maatstaf is voor de energiezuinigheid
van een gebouw. Met het opnemen van eisen aan de energieprestatiecoëfficiënt,
waarin het onderhavige besluit voorziet, kan een verdergaande mate van energiebesparing
worden bewerkstelligd dan op basis van de sinds 1 oktober 1992 geldende eisen
van het Bouwbesluit.Ten einde te bewerkstelligen dat de bouwkundige schil van een gebouw een
voldoende mate van thermische isolatie heeft en de energieprestatiecoëfficiënt
niet voornamelijk door energiezuinige gebouwgebonden installaties tot stand
komt, is in dit besluit voorzien in het grotendeels handhaven van de eisen
aan de warmteweerstand en luchtdoorlatendheid van scheidingsconstructies.
Slechts de eisen aan de thermische isolatie-index zijn komen
te vervallen. Deze wijziging zal dan ook enerzijds leiden tot een goede energiezuinige
schil van gebouwen en anderzijds tot goede energiezuinige gebouwgebonden installaties.Het onderhavige besluit heeft slechts marginale consequenties voor woonwagens.
Voor deze woonvorm is slechts een verandering aangebracht ten aanzien van
de wijze waarop de thermische isolatie van ramen, deuren, kozijnen en daarmee
vergelijkbare constructie-onderdelen moet worden bepaald. Aangesloten is bij
de regeling die voor woningen en woongebouwen geldt. Reden hiervoor is dat
de desbetreffende industrie ook de hiervoor bedoelde constructie-onderdelen
levert voor woonwagens.Voor het verbouwen van gebouwen geldt op grond van artikel 4 van de Woningwet
in principe ook de energieprestatiecoëfficiënt. Het wordt echter
niet redelijk geacht om die energieprestatiecoëfficiënt in zijn
volle omvang op verbouwsituaties van toepassing te laten zijn. Te meer daar
de energieprestatiecoëfficiënt alleen kan worden gerealiseerd door
middel van verschillende maatregelen. Maatregelen die, in tegenstelling tot
hetgeen artikel 4 van de Woningwet stelt, niet alleen betrekking hebben op
het onderwerp van de verbouwing. Daarom zijn in het onderhavige besluit de
verbouwsituaties onderscheiden naar het geheel vernieuwen of veranderen en
het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten van een gebouw. Op
eerstbedoelde situatie is blijkens de artikelen 406, vijfde lid, en 408 tot
en met 410, telkens het vijfde lid, de energieprestatiecoëfficiënt
volledig van toepassing verklaard. In die situatie is in de regel sprake van
sloop van het bestaande gebouw met behoud van de fundering gevolgd door herbouw.
Ten aanzien van laatstbedoelde situatie hebben burgemeester en wethouders
de bevoegdheid om tot een in die artikelen aangegeven niveau vrijstelling
te verlenen van het nieuwbouwniveau.Met de energieprestatie-eis wordt tevens (gedeeltelijk) uitvoering gegeven
aan de aanbevelingen van de richtlijn van 25 juni 1993 van de Raad van de
Europese Gemeenschappen tot beperking van kooldioxide emissies door verbetering
van de energie-efficiëntie. Deze richtlijn is vastgesteld in het kader
van het SAVE-programma. De richtlijn verplicht de Lid-Staten onder meer tot
programma's ter beperking van het energiegebruik voor warm tapwater. Deze
richtlijn leidt tevens tot thermische isolatie van nieuwe gebouwen.Op grond van artikel 45 van de Woningwet stellen burgemeester en wethouders
in de bouwvergunning voor een tijdelijk bouwwerk een termijn, na het verstrijken
waarvan dat bouwwerk niet langer in stand mag blijven. Hierbij gaat het om
het instandblijven op dezelfde plaats. Deze termijn mag ten hoogste vijf jaren
zijn. Gelet op deze, relatief korte termijn, is het niet redelijk om voor
te bouwen tijdelijke bouwwerken de nieuwbouw-eisen in hun volle omvang op
die bouwwerken van toepassing te laten zijn. Het hiervoor gestelde geldt ook
voor het verplaatsen van dergelijke tijdelijke ofwel niet-permanente bouwwerken.
Bij het verplaatsen van zo'n bouwwerk vinden normaliter geen bouwkundige veranderingen
plaats. Een vergelijkbare situatie als hiervoor geschetst voor tijdelijke
bouwwerken doet zich ook voor bij het verplaatsen van een woonwagen naar een
andere standplaats. Ook voor woonwagens zou het te ver voeren om bij het verplaatsen
ervan de nieuwbouw-eisen van toepassing te laten zijn. Met het oog hierop
zijn de artikelen 407, betrekking hebbend op woonwagens, en 414, betrekking
hebbend op woonketen, aangepast. Voorts is in de artikelen 414a tot en met
414d een vergelijkbare regeling gegeven voor tijdelijke niet tot bewoning
bestemde gebouwen in het algemeen, tijdelijke kantoorgebouwen,
tijdelijke logiesverblijven en logiesgebouwen en voor tijdelijke bouwwerken,
geen gebouw zijnde.2. NotificatieOp grond van de richtlijn van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
28 maart 1983 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen
en technische voorschriften (83/189/EEG, PbEG L 109) dienen de Lid-Staten
normen en technische voorschriften die zij voornemens zijn vast te stellen,
bij de Europese Commissie aan te melden. De bedoeling van deze procedure is,
dat de Commissie en de overige Lid-Staten kunnen nagaan of die normen en voorschriften
zullen leiden tot handelsbelemmeringen. Indien de Commissie of één
van de overige Lid-Staten binnen een termijn van drie maanden na aanmelding
van de normen en technische voorschriften gemotiveerd te kennen geeft dat
die normen of voorschriften naar haar of zijn mening een belemmering vormt
voor het vrije verkeer van goederen binnen de Europese Unie, dan dient de
betrokken Lid-Staat ervoor te zorgen dat de inwerkingtreding van die normen
of voorschriften gedurende een periode van zes maanden, gerekend vanaf de
datum van aanmelding, wordt opgeschort.Ingevolge deze procedure is het ontwerp-besluit op 19 oktober 1994 bij
de Europese Commissie aangemeld.Noch de Commissie, noch één van de overige Lid-Staten heeft
binnen de gestelde termijn van drie maanden te kennen gegeven dat het onderhavige
besluit handelsbelemmeringen oplevert.3. Niveau van de voorschriftenMet de invoering van de energieprestatiecoëfficiënt wordt een
nieuwe grootheid geïntroduceerd in de Nederlandse bouwregelgeving. Uit
onderzoeken van DHV «Kosteneffectstudie grenswaarde energieprestatiecoëfficiënt
utiliteitsbouw», november 1994, Bouwcentrum Advies bv «Energieprestatie
referentiewoningen«, rapportnummer 17 757, november 1994, is gebleken
dat de energieprestatiecoëfficiënt van recentelijk onder het regime
van het Bouwbesluit gerealiseerde gebouwen een grote spreiding vertoont. Dit
is niet verwonderlijk, omdat het integrale energiebesparingsconcept tot op
dit moment niet bekend was. De milieudoelstelling dwingt feitelijk tot een
scherpe grenswaarde aan de energieprestatiecoëfficiënt ten einde
een zo groot mogelijk percentage aan energiebesparing te realiseren. Gegeven
de huidige wijze van bouwen zou het stellen van een te scherpe grenswaarde
waarmee die doelstelling direct wordt geëffectueerd, de bouwkolom voor
een te grote omschakeling plaatsen die niet verantwoord wordt geacht. Om deze
reden is er voor gekozen de energieprestatiecoëfficiënt zo te stellen
dat een redelijke mate van verdergaande energiebesparing in de orde van 10
tot 20% wordt gerealiseerd. De bouwkolom kan op die wijze aan deze nieuwe
grootheid wennen zonder dat meteen sprake is van een verstrekkende aanpassing
van de ons bekende bouwwijzen. Op termijn, als de bouwwereld gewend is aan
de nieuwe grootheid en de consequenties op de gebouwde omgeving in zijn volle
omvang bekend zijn, kan worden bezien of de grenswaarden verder zullen worden
aangescherpt.Bij de bepaling van de hoogte van de in dit besluit gegeven eisen is rekening
gehouden met de technische haalbaarheid van mogelijke maatregelen, de kosten-batenverhouding
(extra investeringskosten, inclusief onderhoud en verzekering, afgezet tegen
te realiseren energiebesparing) en de gevolgen voor de rijksbegroting (extra
beslag op individuele huursubsidie en de begroting voor de rijkshuisvesting)
dan wel investeringskosten van beleggers en bedrijven. De energieprestatiecoëfficiënt is een dimensieloze grootheid,
zijnde het quotiënt van het karakteristiek energiegebruik van het gebouw
en het toelaatbaar energiegebruik. Bij de bepaling van het karakteristieke
energiegebruik is rekening gehouden met zowel het gebruik van fossiele brandstoffen
als het elektriciteitsgebruik, beiden voor zover gerelateerd aan gebouwgebonden
installaties. Bij de bepaling van het toelaatbaar energiegebruik is rekening
gehouden met de bouwkundige praktijk van voor het van kracht worden van de
energieprestatiecoëfficiënt. Het vorenstaande betekent dat indien
de waarde van de energieprestatiecoëfficiënt lager is, de eis hoger
is ofwel dat meer energie zal moeten worden bespaard.Als gevolg van het geven van de in het onderhavige besluit vervatte energiezuinigheidsvoorschriften
zouden de huidige eisen met betrekking tot de warmteweerstand van scheidingsconstructies
van een gebouw en de luchtdoorlatendheid van een gebouw in beginsel kunnen
vervallen. Vanwege het feit dat het alsnog thermisch isoleren en luchtdicht
maken van bestaande gebouwen kostbaar is, is er voor gekozen om de vigerende
eisen ten aanzien van de thermische isolatie, met uitzondering van die met
betrekking tot de thermische isolatie-index, en de luchtdoorlatendheid in
grote lijnen te handhaven.4. BepalingsmethodenDoor het NNI zijn in september 1994 een tweetal normen, NEN 5128 «Energieprestatie
van woningen en woongebouwen. Bepalingsmethode» en NEN 2916 «Energieprestatie
van utiliteitsgebouwen. Bepalingsmethode» gepubliceerd. De in het onderhavige
besluit gegeven energieprestatiecoëfficiënt zijn aan die bepalingsmethoden
gekoppeld doordat naar die normen is verwezen. Zoals gebruikelijk bij door
het NNI gepubliceerde normbladen, zal het NNI ook bij deze twee normbladen
een zogenoemde Nederlandse Praktijkrichtlijn laten opstellen en vervolgens
publiceren. Het gaat hier om de NPR 5129 en de NPR 2917. Deze NPR's zullen
bestaan uit een computerrekenprogramma, een handleiding voor het gebruik van
dat rekenprogramma en een aantal rekenvoorbeelden van respectievelijk woningen
en niet tot bewoning bestemde gebouwen. Met behulp van dit rekenprogramma
kan op eenvoudige wijze worden nagegaan of met de gemaakte keuze uit de in
het normblad gegeven besparingsopties aan de vereiste energieprestatiecoëfficiënt
is voldaan. Een uitdraai van die berekening kan dienen als bewijs dat aan
de voor het te bouwen gebouw vereiste energieprestatiecoëfficiënt
is voldaan.Ten behoeve van de woningbouw is in opdracht van Novem doorTNO Bouw nagegaan of voor niet in een woongebouw gelegen woningen een
vereenvoudigde bepalingsmethode zou zijn kunnen worden gegeven, waardoor niet
in alle situaties een berekening overeenkomstig NEN 5128 bij de aanvraag om
bouwvergunning behoeft te worden overgelegd. Uit het onderzoeksrapport, 95-BBI-R0650
van april 1995, valt af te leiden dat een niet in een woongebouw gelegen of
van een ander gebouw deel uitmakende woning aan de energieprestatiecoëfficiënt
zal voldoen, indien:a. de warmteweerstand van de uitwendige scheidingsconstructies, niet zijnde
een raam, deur of kozijn, en van de begane grondvloer ten minste 2,5 m2×K/W is. Hierbij moet de warmteweerstand van een eventueel van
een kozijn deel uitmakende borstwering eveneens ten minste 2,5 m2×K/W
zijn;b. de warmtedoorgangscoëfficiënt (U-waarde) van ramen, deuren
en kozijnen ten hoogste 2,4 W/m2×K is;c. de woning geen gebalanceerd ventilatiesysteem, luchtverwarming, koeling
of geen bevochtiging heeft; d. de luchtdoorlatendheid van de woning gelijk is aan 1,43 maal de gebruiksoppervlakte
van de woning met een maximum van 200 dm3/s per 500 m3
netto-woninginhoud;e. belemmeringen op het eigen perceel met een relatieve hoogte groter
dan 0,36 niet aanwezig zijn;f. de beschaduwing ten gevolge van overstekken beperkt is tot een overstek
met een oppervlakte die niet groter is dan de in het Bouwbesluit vereiste
minimum vloeroppervlakte van een buitenruimte;g. het systeemrendement van de verwarmingsinstallatie ten minste 95% is;h. het opwekkingrendement van de verwarmingsinstallatie ten minste 90%
is;i. het opwekkingrendement van een toestel voor warmtapwaterbereiding ten
minste 65% is, enj. de relatie tussen de oppervlakte aan ramen, deuren en kozijnen, de
verliesoppervlakte van de woning, de gebruiksoppervlakte van de woning en
van de verwarmde zones van de woning voldoet aan:248×Araam+103×Averlies+363×Ag+2957330×Ag;verw
+65×Averlies &dag;1,4waarin:Araamis de oppervlakte van de ramen, deuren en kozijnen, in m2;Averliesis de totale verliesoppervlakte van de woning, in m2;Ag;is de gebruiksoppervlakte van de woning, enAg;verwis de gebruiksoppervlakte van het totaal aan verwarmde zones van de woning.Uitgaande van deze vereenvoudigde methode, zal een eengezinswoning aan
de in het onderhavige besluit gegeven energieprestatiecoëfficiënt
van 1,4 voldoen, indien die woning is voorzien van:1. een centraal warmwater-verwarmingssysteem;2. een waakvlamloze hoogrendement combiketel met een doorstroomvoorziening
voor de warmtapwaterbereiding;3. een natuurlijk ventilatiesysteem of van een systeem met natuurlijke
luchttoevoer;4. kierdichte aansluitingen tussen constructie-onderdelen die zijn toegepast
in de uitwendige scheidingsconstructie, en5. thermisch geïsoleerde uitwendige scheidingsconstructies.Bovendien mag die woning geen overstekken hebben, waarvan de totale oppervlakte
groter is dan de minimum vloeroppervlakte van een in de vorm van een balkon
uitgevoerde buitenruimte. Tenslotte zal de relatie tussen de oppervlakte aan
ramen, deuren en kozijnen, de verliesoppervlakte en de gebruiksoppervlakten
van de woning en de verwarmde zones van de woning mag niet groter zijn dan
1,4. Samengevat: indien de woning als hiervoor wordt ontworpen, behoeft alleen
de berekening van laatstbedoelde relatie te worden overgelegd bij de aanvraag
om bouwvergunning. Die berekening is vrij eenvoudig uitvoerbaar.5. Financiële gevolgenIn de onderzoeksrapporten van DHV «Kosteneffectstudie grenswaarde
energieprestatiecoëfficiënt utiliteitsbouw», november 1994
en van Bouwcentrum Advies bv «Onderzoek naar de extra kosten bij verdergaande
energiebesparing Woningnieuwbouw, rapportnummer 6616, april 1993 en «Energieprestatie
referentiewoningen», rapportnummer 17 757, november 1994, is beschreven
wat de financiële consequenties zijn van het invoeren van een energieprestatiecoëfficiënt.
Daartoe is aan de hand van NEN 5128 en NEN 2916 nagegaan welke bouwkundige
maatregelen zullen leiden tot energiebesparing. Dit kunnen maatregelen
zijn ten aanzien van een eenentwintigtal afzonderlijke aspecten, zoals oriëntatie
van een gebouw, toepassing van speciale glassoorten (HR-glas, ook wel LE-glas
genoemd), bewust toepassen van ramen naar optimale grootte en oriëntatie,
het toepassen van meer isolatie in de gebouwschil, het toepassen van energiezuinige
verlichting, het toepassen van verbrandingstoestellen met een hoog rendement,
het toepassen van waakvlamloze toestellen, het meer luchtdicht bouwen, het
beperken van niet noodzakelijke ventilatiestromen, het toepassen van gebalanceerde
ventilatie met warmteterugwinning en het toepassen van energiezuinige pompen
in ventilatie- en verwarmingsinstallaties. Het voldoen aan de energieprestatiecoëfficiënt
zal in de regel worden gerealiseerd door een combinatie van maatregelen toe
te passen.Voor woningen en woongebouwen is aan de hand van een viertal referentiewoningen
nagegaan, welke consequenties bepaalde maatregelen hebben voor de stichtingskosten
en voor de woonlasten. Voorts is nagegaan welke energiebesparing per maatregel
op grond van NEN 5128 mag worden verwacht. Gebleken is dat geen van de maatregelen
rendabel is. Dit is verklaarbaar, omdat met de huidige gasprijzen de rentabiliteitsdrempel
reeds met de vigerende eisen van het Bouwbesluit ten aanzien van de warmte-weerstand,
de It-waarde en de luchtdoorlatendheid zijn overschreden. Met de
voorgestelde energieprestatiecoëfficiënt, leidend tot een energiebesparing
in de orde van 10–15%, is de kosten-batenverhouding tussen enerzijds
de toename van de huurprijs en anderzijds de verlaging van de energielasten
het gunstigst te noemen. De gevolgen voor de MVROM-begroting in het kader
van de IHS worden geschat op cumulatief ca. 0,9 mln.Voor de niet tot bewoning bestemde gebouwen zijn achtenentwintig recentelijk
gerealiseerde gebouwen doorgerekend. In deze gebouwen zijn alle gebouwfuncties
die het Bouwbesluit op basis van het onderhavige besluit onderscheidt, vertegenwoordigd.
De effecten van verschillende maatregelen en combinaties van maatregelen zijn
doorgerekend op verwachte energiebesparing, effect op de stichtingskosten,
effect op de jaarlijkse energiekosten en het gekapitaliseerd kosteneffect
op de totale investering. Met de voorgestelde energieprestatiecoëfficiënten
en de nagestreefde energiebesparing in de orde van 15–20% schommelen
de effecten op de stichtingskosten tussen 0,3 en 2%. Het gekapitaliseerd kosteneffect
is echter slechts marginaal negatief te noemen (0,1%). Hierbij moet worden
aangetekend dat vanwege het tot dusverre ontbreken van het voorgestelde energiebesparingsinstrument,
gerealiseerde bouwwerken een grote spreiding vertonen in de energieprestatiecoëfficiënt
bij het doorrekenen van de gebouwen zonder dat maatregelen worden genomen.
Gebouwvorm, oriëntatie en raamafmetingen zijn voor de uitgevoerde studies
niet gewijzigd, zodat de uitkomsten van de studies aan de conservatieve kant
zijn.De hiervoor genoemde energiebesparingspercentages zijn berekend aan de
hand van gebouwgebonden kenmerken bij een genormeerd gebruik van die gebouwen.
In werkelijkheid is het energiegebruik niet alleen afhankelijk van gebouwgebonden
kenmerken, maar ook van het gebruikersgedrag, zoals het omgaan met bijvoorbeeld
gebouwgebonden installaties en open laten staan ramen en deuren. Per gebouw
zal daarom de werkelijke energiebesparing verschillen. In de gememoreerde
onderzoeksrapporten is een vergelijking gemaakt tussen het energiegebruik
van gebouwen die voldoen aan de vigerende regelgeving en het energiegebruik
van diezelfde gebouwen, maar dan bouwtechnisch aangepast aan het onderhavige
besluit. Omdat voor beide situaties is uitgegaan van een identiek, genormeerd
gebruikersgedrag, zoals dat aan NEN 2916 en NEN 5128 ten grondslag
ligt, zijn genoemde besparingspercentages als reële verwachting te beschouwen.6. AdviezenHet onderhavige besluit is voor advies voorgelegd aan de Raad voor de
Volkshuisvesting (Ravo). Voorts is dit besluit voor commentaar voorgelegd
aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).De Ravo stelde voor om voor woningen en woongebouwen naast de in het vigerende
Bouwbesluit geldende voorschriften met betrekking tot de energiezuinigheid
HR-glas en een HR-combiketel (al dan niet met waakvlam) te eisen. Een en ander
gekoppeld aan het introduceren van een grenswaarde aan de energieprestatiecoëfficiënt
voor die situaties, waarbij de standaardtoepassingen geen oplossing kunnen
bieden. Hij bepleitte voor de niet tot bewoning bestemde gebouwen een gelijksoortige
systematiek. Daarenboven bepleitte de Ravo een goede en uitgebreide voorlichting,
de benutting van de EPN voor het introduceren van een energie-etiket, een
afstemming op Europese normalisatie-ontwikkelingen en een evaluatie van het
innovatieve aspect van de EPN. Deze evaluatie zou al kort na de invoering
van de EPN moeten plaatsvinden. Daarnaast was de Ravo van mening dat de resultaten
van de kosten-batenstudies die in het kader van de invoering van het onderhavige
wijziging van het Bouwbesluit zijn uitgevoerd, onder de aandacht van betrokkenen
dienen te worden gebracht. Voor woongebouwen dient aldus de Ravo een niet
knellende grenswaarde te worden vastgesteld. Tot slot wees de Ravo op het
huurprijsverhogend effect in relatie tot de huurgrenzen. Ook werd nog gewezen
op andersoortige maatregelen, zoals heffingen en het stellen van eisen aan
toestellen, welke maatregelen ook effect sorteren voor de bestaande gebouwenvoorraad.De VNG onderschrijft de doelstelling van de invoering van de energieprestatienormering,
doch was van mening dat invoering beter gelijktijdig met het van kracht worden
van fase 2 van het Bouwbesluit kan plaatsvinden. Die tweede fase voorziet
immers in aanvulling van het vigerend Bouwbesluit met prestatie-eisen voor
een negental te onderscheiden niet tot bewoning bestemde gebouwen. Daarbij
wordt tevens rekening gehouden met de in artikel 5 van de Woningwet gegeven
opdracht om het Bouwbesluit in overeenstemming te brengen met bij of krachtens
andere algemene maatregelen van bestuur gegeven voorschriften. Bovendien worden
in het kader van die fase de resultaten van de aan de Tweede Kamer der Staten
Generaal toegezegde evaluatie meegenomen, aldus de VNG.Verder wees de VNG nog op de consequenties van een ophanden zijnde Europese
norm. Voorts pleitte de VNG voor een uitgebreid en langdurig implementatietraject
voor de bouwpraktijk, waaronder begrepen de gemeenten die bouwplannen zullen
moeten beoordelen aan de hand van de energieprestatienormen.Aan het voorstel van de Ravo om voor woningen en woongebouwen een standaardpakket
aan maatregelen voor te schrijven dat leidt tot het voldoen aan de voorgeschreven
energieprestatiecoëfficiënt, heb ik geen gevolg gegeven. Een dergelijke
handelswijze staat haaks op de aan het Bouwbesluit ten grondslag liggende
gedachte dat de bouwpraktijk meer vrijheid moet hebben. Dit laat evenwel onverlet
dat het door de Ravo voorgestelde pakket aan maatregelen kan leiden tot het
voldoen aan de voorgeschreven energieprestatiecoëfficiënt. De ontwerper/opdrachtgever
heeft aan de hand van de verschillende in de normen neergelegde energiebesparingsopties
veel meer mogelijkheden om aan de voorgeschreven energieprestatiecoëfficiënt
te voldoen dan wanneer een standaardpakket wordt voorgeschreven.
Daar komt nog bij dat, gelet op de grote diversiteit in de niet tot bewoning
bestemde gebouwen, een standaardpakket niet kan worden gegeven.Wat de aanpassing op de Europese ontwikkelingen betreft, past de opmerking
dat het Europa zonder grenzen is ingegeven vanuit de doelstelling tot vrij
handelsverkeer van produkten en diensten en niet zozeer vanuit uniformering
van bouwvoorschriften in de verschillende Lid-Staten van de Europese Unie.
Daarbij speelt mede een rol dat de in voorbereiding zijnde Europese norm niet
als Europese geharmoniseerde norm zal worden aangemerkt en dientengevolge
implementatie in de wet- en regelgeving niet verplicht is. Daar komt nog bij
dat de Europese ontwikkelingen er op duiden dat die norm niet zonder meer
geschikt is voor toepassing in het kader van een aanvraag om bouwvergunning,
maar veeleer is geschreven vanuit de idee om mede op basis van niet bouwkundige
kenmerken, zoals het feitelijk gebruik van een gebouw, te komen tot een voorspelling
van het energiegebruik.Voorts is aangedrongen op een goede voorlichting en opleiding van de gehele
bouwkolom voordat het onderhavige besluit van kracht wordt. In dit verband
wordt opgemerkt dat tussen plaatsing van dit besluit in het Staatsblad en
de feitelijke inwerkingtreding daarvan, aandacht zal worden gegeven aan het
opleiden van specifieke doelgroepen, zoals de gemeenteambtenaren die zijn
belast met het toezicht op het bouwen en wonen, de leden van de verschillende
brancheverenigingen (BNA, ONRI, VNI, UNETO e.d.) en de gebruikers (opdrachtgevers,
beleggers, uitvoerend bouwbedrijven e.d.) van de normen NEN 5128 en NEN 2916
en de bijbehorende, door het NNI uitgebrachte Nederlandse praktijkrichtlijnen.Met de voorlichting over de energieprestatienormen, waarnaar het onderhavige
besluit verwijst, is het Nederlands Normalisatie-instituut, mede op aandringen
van de Ministeries van Economische Zaken en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer en de bouwpraktijk, al in het begin van 1995 gestart.
Verder is voorzien in een opleidingstraject dat, zodra het onderhavige besluit
in het Staatsblad zal zijn gepubliceerd, van start zal gaan. Voorts zijn nog
enige hulpmiddelen voor de bouwpraktijk in ontwikkeling, zoals een specifiek
op de energieprestatie geënte brochure, die zal worden uitgebracht door
het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en enkele Novem-publikaties, zoals een handleiding voor de praktijk en een
variantenboek, waarin enige alternatieve uitvoeringsmogelijkheden met de daaruit
voortvloeiende energieprestatiecoëfficiënten, zijn beschreven. Ook
het mede door het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en
Milieubeheer ontwikkelde geautomatiseerde Bouwbesluit Consultatiesysteem (BCS)
zal aan het onderhavige besluit worden aangepast ten behoeve van de gebruikers
van dat systeem.7. WetgevingstoetsDe met dit besluit beoogde wijziging van het Bouwbesluit strekt tot verdergaande
energiebesparing met behoud van de keuzevrijheid voor de burger ten aanzien
van in te zetten technische oplossingen teneinde dit doel te bereiken. In
lijn met de opzet van de voorschriften van het vigerende Bouwbesluit is voorzien
in een grenswaarde voor de te stellen eis aan de energieprestatiecoëfficiënt.
Voorts is voorzien in verwijzing naar een tweetal normen voor het bepalen
of een gebouw aan die grenswaarde voldoet.Het beleid om enerzijds te komen tot verdergaande energiebesparing en
anderzijds te komen tot deregulering staat in relatie tot dit besluit ogenschijnlijk
op gespannen voet. Bedacht moet echter worden dat met het in
het onderhavig besluit omzetten van een aantal functionele eisen uit het Bouwbesluit
in prestatie-eisen, een verdergaande uniformering ten aanzien van de toepassing
van de bouwvoorschriften is bereikt. Een dergelijke uniformering is ook te
beschouwd als deregulering, omdat daarmee voor de burger de veelheid aan regels
als gevolg van verschil in opvatting tussen de verschillende gemeenten en
soms binnen een gemeente, wordt weggenomen.Met het introduceren van de energieprestatienormering wordt een nieuw
element aan de bouwregelgeving toegevoegd. Gelet op de reeds bestaande praktijk
rondom de handhaving van het Bouwbesluit, de ontwikkelde praktijkrichtlijnen
en de daarvan deel uitmakende electronische versie van de norm, waarmee toetsing
aan de hand van de door de aanvrager te overleggen gegevens eenvoudig kan
plaatsvinden, alsmede het in gang gezette voorlichtings- en kennisoverdrachtstraject,
mag worden verwacht dat van toename van bestuurlijke lasten hoegenaamd geen
sprake zal zijn. Wel is vereist dat, wil de controle of conform de bouwvergunning
is gebouwd effectief zijn, het controlerende apparaat beter op de hoogte is
van installatietechnische zaken. Dit wordt in het voorlichtings- en kennisoverdrachtstraject
ondervangen.De met dit besluit nagestreefde doelstelling leidt er toe dat meer energiezuinige
oplossingen moeten worden toegepast. Dit heeft tot gevolg dat er rond de totstandkoming
van een bouwprojekt organisatorische veranderingen zullen plaatsvinden. Deze
veranderingen zullen er toe leiden dat reeds in een vroeg stadium van het
bouwkundig ontwerp het energiezuinigheidsaspect een rol zal moeten gaan spelen.
De ontwerpers zullen zich, meer dan in het verleden, moeten verdiepen in energiezuinig
ontwerpen, hetgeen ook zijn weerslag zal moeten krijgen in de bestemmingsplannen
en de stedebouwkundige ontwikkelingen. Er zal daarnaast meer sprake moeten
zijn van geïntegreerd ontwerpen. Dit zal niet zozeer leiden tot het wijzigen
van de totale kosten gemoeid met ontwerp en advieskosten, als wel tot een
verschuiving van de advieskosten naar een eerder stadium van het bouwproces.
In het aanloopstadium kan dit leiden tot een geringe verhoging van de advieskosten,
maar de verwachting is dat na enige gewenning sprake zal zijn van een marginale
verhoging.Een secundair gevolg van de introductie van het energieprestatieconcept
en de daaruit voortvloeiende integratie van ontwerp- en installatietechnieken
is ook dat er een opwaartse druk van uitgaat op de kwaliteit van het binnenklimaat.
Was vroeger het bouwkundig kader voor de installatie-adviseur een vast gegeven,
en moest hij daarbinnen maar tot een optimalisatie zien te komen, binnen de
geïntegreerde benadering zijn ook veranderingen van het bouwkundig kader
mogelijk, zodat het optimalisatieproces kan worden verbeterd.De grotere ontwerp-bureaus zullen met de introductie van de energieprestatienormering
minder moeite hebben dan de kleine ontwerpbureaus. Deze laatste zullen meer
en meer zijn aangewezen op ondersteuning van ter zake deskundige adviesbureaus.
Daarnaast zal vanwege de complexiteit van de bepalingsmethoden de computer,
zo dit al niet het geval is, nog verder zijn intrede doen in de bouwpraktijk.Het invoeren van de energieprestatiecoëfficiënt leidt tot het
toepassen van betere isolatie van de schil van gebouwen, met name waar het
gaat om de ramen. Voorts leidt het tot, vanuit energiezuinigheid gezien, betere
klimaatbeheersingsinstallaties. Dit heeft een verhoogde inspanning van de
branches tot gevolg, die in die sectoren actief zijn. Daarnaast vormt het
introduceren van de energieprestatie een stimulans om te komen tot innovatieve
ontwikkelingen rondom energiebesparing van gebouwen. Met de introductie van de energieprestatiecoëfficiënt nemen
de bouwkosten toe en daarmee ook de huurkosten. De exploitatiekosten zullen
echter afnemen. In het geval sprake is van een optimaal ontwerp zullen de
kosten en baten door de bank genomen in evenwicht zijn. Niet in alle gevallen
worden de kosten gemaakt door de rechtspersoon die ook de lusten krijgt. De
huurverhoging en de besparing op de exploitatiekosten zullen elkaar redelijk
in evenwicht houden. De gevolgen voor de begroting in het kader van de IHS
worden geschat op ca. 0,9 mln.II. Artikelsgewijze toelichtingArtikel IOnderdeel AOnderdeel aEen bijeenkomstgebouw kan bijvoorbeeld zijn een congrescentrum, kerk,
wijkgebouw, bioscoop, theater, tentoonstellingsgebouw en een museum.Onderdeel bEen cel kan bijvoorbeeld een gevangenis- of politiecel zijn dan wel een
kamer of groep van kamers in een tehuis voor dwangmatige verpleging.Onderdeel cEen cellengebouw kan bijvoorbeeld zijn een deel van een penitentiaire
inrichting of het deel van een politiegebouw, waarin verdachten tijdelijk
worden opgesloten. Hierbij kan eveneens worden gedacht aan situaties waarin
mensen dwangmatig worden verpleegd.Onderdeel dEen complex is bijvoorbeeld een bungalowpark met recreatiewoonverblijven,
zomerhuisjes of volkstuinhuisjes waarin recreatief nachtverblijf kan plaatshebben.Onderdeel eEen gezondheidszorggebouw kan bijvoorbeeld zijn een ziekenhuis, verpleegtehuis,
verzorgingstehuis of een psychiatrische inrichting, maar ook een artsenpraktijk
of een medisch centrum.Onderdeel fEen horecagebouw kan bijvoorbeeld zijn een restaurant, café of
een (snack)bar.Onderdeel gEen industriegebouw kan bijvoorbeeld zijn een fabriek, werkplaats, pakhuis,
magazijn, kas of een stal. Onder een industriegebouw moet niet een hondehok
of een daarmee vergelijkbaar bouwwerk worden verstaan.Onderdeel iEen logiesgebouw is bijvoorbeeld een hotel. Ook een voor recreatief verblijf
bestemd pension en een motel, mits de daarin gelegen kamers niet uitsluitend
vanaf het aansluitende terrein te bereiken zijn, zijn als logiesgebouw aan
te merken.Onderdeel jAls logiesverblijven zijn onder meer aan te merken zomerhuisjes, bepaalde
volkstuinhuisjes en kamers in een hotel of motel. In deze verblijven vindt
recreatief nachtverblijf plaats of wordt tijdelijk onderdak geboden. Onderdeel kEen onderwijsgebouw kan bijvoorbeeld zijn een school, universiteit of
een academie. Een in een school gelegen gymnastieklokaal zal echter veelal
als sportgebouw moeten zijn aangemerkt.Onderdeel lEen sportgebouw kan bijvoorbeeld zijn een zwembad, gymnastieklokaal, sporthal
of een fitnesscentrum.Onderdeel mEen stationsgebouw kan bijvoorbeeld zijn een bus- en treinstation of een
(lucht-)havengebouw.Onderdeel nEen winkelgebouw kan bijvoorbeeld zijn een winkel, warenhuis of reisbureau.Onderdeel oEen woongebouw is bijvoorbeeld een gebouw waarin flat- of portiekwoningen
zijn gelegen. Kenmerkend voor deze woningen is, dat ze zijn te bereiken door
verkeersruimten die voor gezamenlijk gebruik zijn bestemd. Indien naast woningen
ook winkels deel uitmaken van een gebouw, behoren die winkels blijkens de
begripsomschrijving niet tot het woongebouw. Immers, alleen het gedeelte van
het gebouw waarin zich de woningen bevinden, wordt als woongebouw aangemerkt.Het begrip «woongebouw» was niet opgenomen in de model-bouwverordening.
Wel kende de model-bouwverordening het begrip «bijzonder woongebouw»,
waaronder – praktisch gesproken – werd verstaan een woongebouw
waarin zich wooneenheden bevinden. Het begrip «wooneenheid» is
in januari 1972 bij de zevende serie wijzigingen in de model-bouwverordening
ingevoerd ten einde voorschriften te kunnen geven omtrent collectieve huisvesting.
De voorschriften van de model-bouwverordening gingen er in die tijd nog van
uit dat een woning ten minste drie kamers moest bevatten. Voor de wooneenheid
werd dan ook voorgeschreven dat deze niet meer dan twee kamers mocht bevatten,
waardoor de model-bouwverordening feitelijk gezien aanvullende voorschriften
gaf voor het bouwen van kleine woningen. Van lieverlede zijn in de model-bouwverordening
de voorschriften waaraan woningen moeten voldoen zodanig aangepast, dat ook
kleine woningen, zelfs éénkamer-woningen, zonder meer gebouwd
kunnen worden. Ook het voorschrift dat een wooneenheid niet meer dan twee
kamers mocht hebben is in de loop der tijd geschrapt. Dit had tot gevolg dat
het nogal eens voorkwam dat het materieel gezien geen verschil meer maakte
of bouwvergunning werd gevraagd voor een (kleine) woning of voor een wooneenheid.
Het is dan ook niet zinvol geacht in het onderhavige besluit voor een wooneenheid
andere voorschriften te geven dan voor een (kleine) woning. Bovendien sluiten
de voorschriften met betrekking tot de wooneenheid niet aan op heden ten dage
in opkomst zijnde collectieve woonvormen als centraal wonen. Derhalve komt
het begrip «wooneenheid» in het onderhavige besluit niet voor.
Het begrip «woongebouw» omvat nu ook het bijzondere woongebouw
als in de model-bouwverordening bedoeld.Onderdeel BHet eerste lid schrijft voor dat de gevel en het dak van een woning of
woongebouw, wanneer die gevel en dat dak grenzen aan een verblijfsgebied of
aan een toilet- of badruimte, zodanig moeten zijn geïsoleerd dat warmteverlies
vanuit dat gebied of die ruimten naar buiten zoveel mogelijk wordt beperkt. Ramen en deuren kunnen, ook als daarin meervoudig glas is toegepast, niet
aan de in het eerste lid gestelde eisen voldoen. Dit geldt bijvoorbeeld evenzo
voor in kozijnen opgenomen borstweringen. Met het oog daarop mag op grond
van het tweede lid voor ramen, deuren, kozijnen en daarmee gelijk te stellen
constructie-onderdelen met een lagere isolatiewaarde worden volstaan. Praktisch
gezien betekent dit dat ramen en deuren kunnen worden toegepast mits die zijn
voorzien van thermisch isolerend dubbelglas. Ook zijn deuren toegestaan met
een ruit van beperkte afmetingen, uitgevoerd in enkelglas, zoals sierglas.
Evenzo kunnen op basis van dit lid borstweringen worden gerealiseerd binnen
de gangbare afmetingen van kozijnstijlen, hoewel daarmee de warmteweerstand
van 2,5 m2×K/W niet wordt gehaald zoals beoogd met het eerste
lid.Om redenen van energiezuinigheid is in onderdeel a van het derde lid aan
de isolatie van de begane-grondvloer van een woning of woongebouw dezelfde
eis gesteld als aan de gevels en het dak.Op grond van onderdeel b van het derde lid moet de inwendige scheidingsconstructie
tussen bijvoorbeeld een verblijfsgebied en een serre, buitenberging, garage
of gemeenschappelijke besloten verkeersruimte, eveneens voldoen aan de isolatie-eisen
die gelden voor de gevels en het dak. Daarbij mag, gelet op de begripsomschrijving
van «inwendige scheidingsconstructie», rekening worden gehouden
met de positieve effecten van de aangrenzende besloten ruimte. In geval een
woning of woongebouw grenst aan een ander gebouw dat wordt verwarmd en uit
dien hoofde is geïsoleerd behoeft op grond van onderdeel b de scheiding
tussen de woning en dat gebouw niet te worden geïsoleerd.Om te voorkomen dat bijvoorbeeld een brievenbus of ventilatie-openingen
niet kunnen worden aangebracht, bepaalt het vierde lid dat een klein gedeelte
van de uitwendige scheidingsconstructie in het geheel niet behoeft te zijn
geïsoleerd.Onderdeel CDe omhullende constructies tezamen mogen een niet te grote mate van luchtdoorlatendheid
hebben omdat anders bij sterke wind er een te grote luchtstroming als gevolg
van infiltratie ontstaat waardoor vanuit een verwarmde ruimte een onaanvaardbare
mate van warmteverlies optreedt. De in het Bouwbesluit gegeven eis zou kunnen
worden gelezen als dat voor elke in de afzonderlijke leden genoemde scheidingsconstructies
een grenswaarde geldt van ten hoogste 0,2 m3/s en daarmee voor
de woning een grenswaarde van ten hoogste 0,4 m3/s. Dit is niet
de bedoeling. In de nieuwe redactie is een dergelijke interpretatie niet meer
mogelijk. Voor de totale schil geldt een grenswaarde van ten hoogste 0,2 m3/s per 500 m3 netto-inhoud van een woning.Onderdeel DTer uitvoering van de notitie Duurzaam Bouwen die in het kader van het
Nationaal Milieubeleidsplan is opgesteld (Kamerstukken II 1989/90, 21 137,
nr. 23, het NMP2 (Kamerstukken 1993–1994, 23 560, nrs. 1–2)
en de Vervolgnota Energiebesparing (Kamerstukken 1993–1994, 23 561,
nrs. 1–2) voorziet dit artikel in verdergaande eisen ter beperking van
het gebruik van energie. Het verder terugdringen van het energiegebruik door
het geven van bouwtechnische eisen draagt bij aan een geringe belasting van
het milieu.Het energiegebruik ten gevolge van zowel transmissie en ventilatie als
ten gevolge van gebouwgebonden installaties, welke installaties relatie hebben
met het handhaven van een gezond binnenklimaat, zoals ventilatoren
ten behoeve van ventilatie, de verlichting, koel- en bevochtigingsinstallaties
en verwarmingsinstallaties en ten gevolge van warmtapwaterverbruik mag niet
te groot zijn. In dit voorschrift is een grenswaarde gegeven voor de energieprestatiecoëfficiënt,
zoals beschreven in het algemeen deel van de toelichting. De energieprestatiecoëfficiënt
is een grootheid waarin de energiewinst door benutting van opvallende zonnestraling
en het energiegebruik ten gevolge van zowel transmissie en ventilatie als
ten gevolge van gebouwgebonden installaties, welke installaties relatie hebben
met het handhaven van een gezond binnenklimaat, zoals ventilatoren ten behoeve
van ventilatie, de verlichting, koel- en bevochtigingsinstallaties en verwarmingsinstallaties
en ten gevolge van warmtapwaterverbruik zijn tezamengebracht. Het geven van
voorschriften in termen van een gemaximeerde energieprestatiecoëfficiënt
leidt tot het geïntegreerd ontwerpen van het bouwkundig casco en de gebouwgebonden
installaties en zal leiden tot een in zijn totaliteit energiezuinig woningbouwconcept.Onderdeel FDe wijziging van artikel 150 hangt samen met de publikatie van NEN 5128.
Deze norm bevat, naast de bepalingsmethode voor de energieprestatie van een
niet in een woongebouw gelegen woning en van een woongebouw, ook de bepalingsmethode
voor de warmtedoorgangscoëfficiënt van een raam, deur of kozijn,
welke bepalingsmethode in de plaats is gekomen van de methode die is neergelegd
in NEN 1068.Onderdeel GHet zesde lid beoogt de door de mens veroorzaakte kooldioxydeconcentratie
in een verblijfsgebied op een aanvaardbaar peil te houden en geurstoffen uit
dat gebied in voldoende mate af te voeren. De voorschriften zijn toegesneden
op het specifieke gebruik dat op grond van constructie en inrichting van de
onderscheiden gebouwen is te verwachten. Voor zover gebouwen in de praktijk
op verschillende manieren kunnen worden gebruikt zijn klassen onderscheiden
naar het gemiddeld aanwezige aantal personen per m2 gebruiks- of
vloeroppervlakte. Het is de bedoeling dat een aanvrager om bouwvergunning
bij zijn aanvraag kenbaar maakt voor welke klasse hij het gebouw geschikt
wil doen zijn. De bouwkundige situatie zal dan ook moeten zijn toegesneden
op dat beoogde gebruik.Het aantal personen moet, blijkens dit lid, zijn uitgedrukt in een klasse
als bedoeld in tabel Vb. Indien van een klasse is uitgegaan, betekent dit
dat in de praktijk een dergelijk verblijfsgebied of verblijfsruimte door niet
meer dan het bij die klasse behorend aantal personen mag worden gebruikt.
Dit vloeit voort uit het aan dit voorschrift gerelateerde gebruiksvoorschrift,
zoals neergelegd in het Arbeidsomstandighedenbesluit of de gemeentelijke bouwverordening.
Dit betekent voorts dat, wanneer meer personen gebruik moeten kunnen maken
van een verblijfsgebied of verblijfsruimte, zal moeten zijn uitgegaan van
een andere, in tabel Vb genoemde, klasse.In het zevende lid is bepaald dat de toevoer van verse lucht naar een
verblijfsgebied van een in dit lid aangeduid gebouw rechtstreeks van buiten
moet plaatsvinden. Hieraan ligt ten grondslag dat de aan te voeren verse lucht
van voldoende kwaliteit moet zijn, hetgeen van recirculatielucht niet kan
worden gezegd.In het achtste lid is een voorschrift gegeven voor het geval het verblijfsgebied
is ingedeeld in onder meer verblijfsruimten. Het onderhavige voorschrift gaat
ervan uit dat als gevolg van de in het eerste lid gestelde eis
een verblijfsgebied reeds in voldoende mate is geventileerd. Wanneer een verblijfsgebied
is ingedeeld in meer danéén verblijfsruimte, zal de in het onderhavige
lid gestelde eis slechts in uitzonderlijke gevallen leiden tot aanvullende
voorzieningen ten opzichte van hetgeen in het zesde lid is geëist.Onderdeel HBij de ingevolge dit besluit voorgeschreven opstelplaats voor een stooktoestel
moet op grond van dit artikel in elk geval, wat de capaciteit van de voorziening
betreft, in het geval van een op gas gestookt toestel, rekening zijn gehouden
met de in dit artikel aangegeven belasting.Onderdeel IDit artikel bepaalt de minimum omvang van de warmwaterinstallatie. De
voorziening voor warm water moet in elk geval aansluitpunten hebben ter plaatse
van de opstelplaats voor een warmwatertoestel en ter plaatse van een douche
of bad.Onderdeel JHet tweede lid geeft aan welke gebouwen over één of meer
badruimten moeten beschikken.In het derde lid is aangegeven welke gebouwen niet over een badruimte
behoeven te beschikken.Onderdeel KOp grond van het zesde lid moet elk in dit lid aangeduid gebouw een opstelplaats
voor een stooktoestel hebben. Te denken valt aan een cv-installatie. Een opstelplaats
is, wanneer dat gebouw door middel van stadsverwarming kan worden verwarmd,
niet vereist.De opstelplaats voor een stooktoestel behoeft niet in het daarop aangewezen
gebouw zelf te zijn gesitueerd, maar mag zich ook bevinden in een ander gebouw
dat tot het hoofdgebouw behoort.Op grond van het zevende lid is een opstelplaats voor een stooktoestel
voor een industriegebouw, een stationsgebouw en voor gebouwen waarin mensen
niet of slechts kortstondig verblijven, niet vereist.Onderdeel LHet vierde lid bepaalt dat:a. een cellengebouw dat is bestemd voor het verblijf van gedetineerden
die langdurig in een cel moeten kunnen verblijven;b. een gedeelte van een gezondheidszorggebouw waar bedgebonden patiënten
verblijven, zoals een verpleegafdeling,c. een onderwijsgebouw bestemd voor bouwkundig onderwijs, end. een sportgebouw dat bestemd is voor de zwemsport of dat behoort tot
een onderwijsgebouw,moet zijn voorzien van een warmwaterinstallatie. Reden hiervoor is dat
in een dergelijk gebouw of gedeelte daarvan door mensen wordt overnacht en
het kunnen nemen van een warm bad of warme douche in die situatie mogelijk
moet zijn. In een sportgebouw dat is bestemd voor de zwemsport moet uit het
oogpunt van gezondheid voor en na het zwemmen kunnen worden gedouched. De
warmwaterinstallatie moet voldoen aan de eisen, bedoeld in artikel 209. Op grond van het zevende lid is bepaald dat een in dat lid bedoeld gebouw
of gedeelte daarvan niet over een opstelplaats voor een warmwatertoestel behoeft
te beschikken.Onderdeel MHet eerste lid schrijft voor dat de gevel en het dak van een gebouw, dat
wordt verwarmd, wanneer die gevel en dat dak grenzen aan een verblijfsgebied
of aan een toilet- of badruimte, zodanig moeten zijn geïsoleerd dat warmteverlies
vanuit dat gebied of die ruimten naar buiten zoveel mogelijk wordt beperkt.Ramen en deuren kunnen, ook als daarin meervoudig glas is toegepast, niet
aan de in het eerste lid gestelde eisen voldoen. Dit geldt bijvoorbeeld evenzo
voor in kozijnen opgenomen borstweringen. Met het oog daarop mag op grond
van het tweede lid voor ramen, deuren, kozijnen en daarmee gelijk te stellen
constructie-onderdelen met een lagere isolatiewaarde worden volstaan. Praktisch
gezien betekent dit dat ramen en deuren kunnen worden toegepast mits die zijn
voorzien van thermisch isolerend dubbelglas. Ook zijn deuren toegestaan met
een ruit van beperkte afmetingen, uitgevoerd in enkelglas, zoals sierglas.
Evenzo kunnen op basis van dit lid borstweringen worden gerealiseerd binnen
de gangbare afmetingen van kozijnstijlen hoewel daarmee een warmteweerstand
van 2,5 m2×K/W niet wordt gehaald zoals beoogd met het eerste
lid.Om redenen van energiezuinigheid is in onderdeel a van het derde lid aan
de isolatie van de begane-grondvloer van een niet tot bewoning bestemd gebouw
dezelfde eis gesteld als aan de gevels en het dak.Op grond van onderdeel b van het derde lid moet de inwendige scheidingsconstructie
tussen bijvoorbeeld een verblijfsgebied en een serre, buitenberging, garage
of gemeenschappelijke besloten verkeersruimte, eveneens voldoen aan de isolatie-eisen
die gelden voor de gevels en het dak. Daarbij mag, gelet op de begripsomschrijving
van «inwendige scheidingsconstructie», rekening worden gehouden
met de positieve effecten van de aangrenzende besloten ruimte.Om te voorkomen dat bijvoorbeeld een brievenbus of ventilatie-openingen
niet kunnen worden aangebracht, bepaald het vierde lid dat een klein gedeelte
van de uitwendige scheidingsconstructie in het geheel niet behoeft te zijn
geïsoleerd.Onderdeel NDe omhullende constructies tezamen van een gebouw dat wordt verwarmd mogen
een niet te grote mate van luchtdoorlatendheid hebben omdat anders bij sterke
wind er een te grote luchtstroming als gevolg van infiltratie ontstaat waardoor
vanuit een verwarmde ruimte een onaanvaardbare mate van warmteverlies optreedt.
De in het Bouwbesluit gegeven eis zou kunnen worden gelezen als dat voor elke
in de afzonderlijke leden genoemde scheidingsconstructies een grenswaarde
geldt van ten hoogste 0,2 m3/s en daarmee voor de woning een grenswaarde
van ten hoogste 0,4 m3/s. Dit is niet de bedoeling. In de nieuwe
redactie is een dergelijke interpretatie niet meer mogelijk. Voor de totale
schil of als een gebouw groter is dan 500 m3 netto-inhoud delen
van dat gebouw, geldt een grenswaarde van ten hoogste 0,2 m3/s. Onderdeel OTer uitvoering van de notitie Duurzaam Bouwen die in het kader van het
Nationaal Milieubeleidsplan is opgesteld (Kamerstukken II 1989/90, 21 137,
nr. 23, het NMP2 (Kamerstukken 1993–1994, 23 560, nrs. 1–2)
en de Vervolgnota Energiebesparing (Kamerstukken 1993–1994, 23 561,
nrs. 1–2) voorziet het eerste lid van dit artikel in verdergaande eisen
ter beperking van het gebruik van energie. Het verder terugdringen van het
energiegebruik door het geven van bouwtechnische eisen draagt bij aan een
geringere belasting van het milieu.Het energiegebruik ten gevolge van zowel transmissie en ventilatie als
ten gevolge van gebouwgebonden installaties, welke installaties relatie hebben
met het handhaven van een gezond binnenklimaat, zoals ventilatoren ten behoeve
van ventilatie, de verlichting, koel- en bevochtigingsinstallaties en verwarmingsinstallaties
en ten gevolge van warmtapwaterverbruik mag niet te groot zijn. In dit voorschrift
is een grenswaarde gegeven voor de energieprestatiecoëfficiënt,
zoals beschreven in het algemeen deel van de toelichting. De energieprestatiecoëfficiënt
is een grootheid waarin de energiewinst door benutting van opvallende zonnestraling
en het energiegebruik ten gevolge van zowel transmissie en ventilatie als
ten gevolge van gebouwgebonden installaties, welke installaties relatie hebben
met het handhaven van een gezond binnenklimaat, zoals ventilatoren ten behoeve
van ventilatie, de verlichting, koel- en bevochtigingsinstallaties en verwarmingsinstallaties
en ten gevolge van warmtapwaterverbruik zijn tezamengebracht. Het geven van
voorschriften in termen van een gemaximeerde energieprestatiecoëfficiënt
leidt tot het geïntegreerd ontwerpen van het bouwkundig casco en de gebouwgebonden
installaties en zal leiden tot een in zijn totaliteit energiezuinig gebouwconcept.In het tweede lid zijn de in NEN 2916 geduide factoren gekwantificeerd
waarmee de mate van energiezuinigheid van een om redenen van een gezond binnenklimaat
gekoeld of zwaar geventileerd gebouw, wordt gereduceerd ten opzichte van gebouwen
zonder die koeling of extra ventilatie. Daardoor kunnen dergelijke gebouwen
nog reëel worden gebouwd, terwijl ze toch een bijdrage leveren aan de
beoogde energiebesparing. De factor waarmee compensatie voor toelaatbaar energiegebruik
voor ventilatie kan worden gerealiseerd, is met name noodzakelijk om er voor
te zorgen dat de energieprestatiecoëfficiënt van identieke gebouwfuncties,
waarvan de klasse van de bezettingsgraad, bedoeld in tabel Vb, verschilt,
leidt tot min of meer vergelijkbare consequenties.In het derde lid is voor bepaalde gebouwen of gedeelten daarvan, de grenswaarde
gegeven voor de energieprestatiecoëfficiënt.Voor een winkelgebouw wijkt de grenswaarde voor de energieprestatiecoëfficiënt
af van de waarde die in de kosten-baten studie is genoemd, welke studie is
vermeld in het algemeen deel van deze toelichting. De reden hiervoor is dat
in die studie is uitgegaan van een energiegebruik voor verlichting aan de
hand van het werkelijk geïnstalleerd vermogen, gekoppeld aan een energiezuinige
verlichtingsinstallatie. In het stadium van een bouwaanvraag zal echter veelal
worden uitgegaan van de in de NEN 2916 opgenomen bepalingsmethode, gekoppeld
aan forfaitaire waarden voor de verlichtingsinstallatie. Zou van de geadviseerde
waarde zijn uitgegaan, dan rest de aanvrager van een bouwvergunning voor een
winkelgebouw geen andere keuze dan reeds in het stadium van een bouwaanvraag
de keuze te maken voor een energiezuinige verlichtingsinstallatie. Immers,
op grond van NEN 2916 vervult het energiegebruik van een verlichtingsinstallatie
een dominante rol. In praktische zin zal een aanvrager van een bouwvergunning
moeten uitgaan van de forfaitaire waarde, omdat de keuze voor het soort verlichtingsinstallatie
sterk wordt beïnvloed door inrichting van het winkelgebouw.
Die inrichting zal veelal eerst kort voor de ingebruikname van het winkelgebouw
bekend zijn.Gelet op de consequenties van de in NEN 2916 neergelegde bepalingsmethode,
is geaccepteerd dat in het geval de aanvrager kiest voor een energiezuinige
verlichtingsinstallatie het gebouw veelal zonder verdere bijzondere maatregelen
aan de grenswaarde zal voldoen.De minimum grenswaarden verschillen per gebouwfunctie. De bouwkundige
betekenis van deze verschillende grenswaarden is echter gelijk. De differentiatie
van de grenswaarden vloeit voort uit het feit dat in NEN 2916 bij de bepaling
van de karakteristieke energieprestatie naar gebouwfunctie onderscheiden kengetallen
worden gebruikt. Deze kengetallen zijn afgestemd op een modaal gebruik van
de onderscheiden gebouwfuncties, dat zo nauwkeurig mogelijk aansluit bij het
feitelijk gebruik van die gebouwfuncties. Voor deze benadering is gekozen
om te voorkomen dat bij het inzetten van energiebesparingsopties weliswaar
aan de grenswaarde wordt voldaan, maar in de praktijk de gekozen bouwkundige
oplossing niet leidt tot energiebesparing. In de normbladen worden onder meer
de volgende kengetallen onderscheiden:a. de binnentemperatuur;b. de fractie van de tijd dat een gebouw wordt geventileerd;c. de interne warmteproduktie ten gevolge van verlichting, gebruiksapparatuur
en van gebruikers van het gebouw;d. de factoren waarin tot uitdrukking wordt gebracht welk deel van de
zonne-energie als warmtewinst in rekening mag worden gebracht;e. het specifiek energiegebruik voor verlichting bij toepassing van de
forfaitaire rekenmethode;f. de maximale brandduur van de verlichtingsinstallatie;g. het aantal uren dat een eventueel aanwezige koelinstallatie in bedrijf
kan zijn;h. de benuttingsfactor voor de koelinstallatie;i. het aantal gram-uren vocht dat eventueel per jaar moet worden toegevoerd,
enj. de jaarlijks netto-warmtapwatergebruik per m2 vloeroppervlakte.Voorts wordt de differentiatie van de grenswaarden beïnvloed door
de in het Bouwbesluit gegeven minimum ventilatiecapaciteit voor de verschillende
gebouwfuncties.In het vierde lid is aangegeven dat voor gebouwen die in de regel niet
of maar zeer spaarzaam worden verwarmd geen eis ten aanzien van de energieprestatiecoëfficiënt
geldt.Onderdeel QDe verandering van artikel 244 hangt samen met de invulling van artikel
201, zesde en achtste lid, als beschreven in onderdeel G. Voor een kantoorgebouw
is uitgegaan van klasse B3, voor zover het om de bezettingsgraad gaat.Onderdeel RIn artikel 251a is aangegeven dat voor een kantoorgebouw de gemeente geen
beleidsruimte heeft om een opstelplaats voor een warmwatertoestel voor te
schrijven.In artikel 251b is voor een kantoorgebouw de grenswaarde gegeven voor
de energieprestatiecoëfficiënt. Onderdeel SDe verandering van artikel 271 hangt samen met de invulling van artikel
201, zesde en achtste lid, als beschreven in onderdeel G. Voor een logiesverblijf
en logiesgebouw is uitgegaan van klasse B4, voor zover het om de bezettingsgraad
gaat.Onderdeel TIn dit artikel is aangegeven dat voor een niet in een logiesgebouw gelegen
logiesverblijf de gemeente geen beleidsruimte heeft om een opstelplaats voor
een stooktoestel voor te schrijven.Onderdeel UIn het tweede lid is aangegeven dat voor een niet in een logiesgebouw
gelegen logiesverblijf de gemeente geen beleidsruimte heeft om een opstelplaats
voor een warmwatertoestel voor te schrijven.Onderdeel VIn het eerste lid is voor een logiesgebouw de grenswaarde gegeven voor
de energieprestatiecoëfficiënt.In het tweede lid is de grenswaarde voor een niet in een logiesverblijf
gelegen logiesverblijf gegeven. Deze eis geldt slechts voor zover zo'n verblijf
wordt verwarmd. Omdat de NEN 2916 niet toepasbaar is op dergelijke verblijven
is voorts bepaald dat de energieprestatiecoëfficiënt moet worden
bepaald overeenkomstig de norm die voor woningen geldt.Onderdeel WIn onderdeel d is bepaald dat slechts in het geval er sprake is van een
verbouwing waarbij niet de gehele woning of het woongebouw wordt gerenoveerd,
de gemeente beleidsruimte heeft om voor de warmteweerstand van de «schil»
een minder verstrekkende eis te stellen dan voor de nieuwbouw geldt.In het vijfde lid is bepaald dat de gemeente bij het geheel vernieuwen
van een woning of woongebouw geen vrijstelling kan verlenen van de voorschriften
met betrekking tot de warmteweerstand, luchtdoorlatendheid en energieprestatiecoëfficiënt,
zoals die voor nieuwbouw gelden.Onderdeel XIn het vijfde lid is bepaald dat voor het verplaatsen van een woonwagen
ten minste de in hoofdstuk V gegeven voorschriften voor bestaande woonwagens
in acht zijn genomen.Onderdeel YIn onderdeel d is bepaald dat slechts in het geval er sprake is van een
verbouwing waarbij niet het gebouw dat wordt verwarmd geheel wordt gerenoveerd,
de gemeente beleidsvrijheid heeft om voor de warmteweerstand van de «schil»
een minder verstrekkende eis te stellen dan voor de nieuwbouw geldt.In het vijfde lid is bepaald dat de gemeente bij het geheel vernieuwen
van een gebouw dat wordt verwarmd, geen vrijstelling kan verlenen van de voorschriften met betrekking tot de warmteweerstand, luchtdoorlatendheid
en energieprestatiecoëfficiënt, zoals die voor nieuwbouw gelden.Onderdeel ZIn het vijfde lid is bepaald dat de gemeente bij het geheel vernieuwen
van een kantoorgebouw geen vrijstelling kan verlenen van de voorschriften
met betrekking tot de energieprestatiecoëfficiënt, zoals die voor
nieuwbouw geldt.Onderdeel AAIn het vijfde lid is bepaald dat de gemeente bij het geheel vernieuwen
van een logiesgebouw of een logiesverblijf dat wordt verwarmd, geen vrijstelling
kan verlenen van de voorschriften met betrekking tot de energieprestatiecoëfficiënt,
zoals die voor nieuwbouw gelden.Onderdeel ABIn het tweede lid is aangegeven welk voorschrift geldt in relatie tot
de in de artikelen 71a, 228a, 251a en 288a gegeven eisen met betrekking tot
de energieprestatiecoëfficiënt bij een gecombineerd gebouw. Daarbij
moet de verhouding tussen het met NEN 2916 berekende karakteristieke energiegebruik
en de volgens die norm toelaatbare karakteristieke energieprestatie kleiner
zijn dan één. Bij deze toelaatbare karakteristieke energieprestatie
is een relatie gelegd met het produkt van de gebruiksoppervlakte van de verwarmde
gedeelten van een gebouw, de bij dat gedeelte behorende energieprestatiecoëfficiënt,
een referentie-energiegebruik per m2 vloeroppervlakte en een factor
voor de gedeeltelijke compensatie van koelenergiegebruik en het niet compact
bouwen. Voorts is bij het toelaatbaar karakteristiek energiegebruik rekening
gehouden met het produkt van de op grond van artikel 201, vijfde lid, minimaal
noodzakelijke luchtvolumestroom, het percentage van de tijd dat die ventilatie
praktisch gesproken wordt gerealiseerd, de gebruiksoppervlakte van de in NEN
2916 bedoelde deelenergiesector ten dienste waarvan die ventilatie functioneert
en een weegfactor. De twee eerder genoemde weegfactoren zijn noodzakelijk
om het mogelijk te maken dat thans gangbare bouwwijzen, zij het met een redelijke
besparing van energie, nog kunnen worden gerealiseerd binnen financieel haalbare
mogelijkheden.Onderdeel ACIn het nieuwe eerste lid is bepaald aan welke voorschriften moet zijn
voldaan bij het bouwen van een woonkeet. De aanvrager mag in beginsel zelf
het niveau bepalen, zij het dat:– het niveau dat in het Bouwbesluit is gegeven voor bestaande woningen
en woongebouwen niet mag worden onderschreden;– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het nieuwbouwniveau
dat voor woningen en woongebouwen geldt ten minste moet worden gerealiseerd,
en– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het specifieke
vrijstellingsniveau dat voor woningen en woongebouwen in artikel 406 is neergelegd
niet mag worden onderschreden.Daarbij kan de aanvrager zelf rekening houden met de beoogde duur van
instandhouding van de woonkeet. Deze regeling geldt ook indien het gaat om
een verbouwing van een woonkeet. Immers, verbouwen valt onder het in artikel
1 van de Woningwet omschreven begrip «bouwen». In het nieuwe derde lid is bepaald aan welke voorschriften moet zijn voldaan
bij het gedeeltelijk veranderen, vernieuwen of het vergroten van een woonkeet.
Van die voorschriften kunnen burgemeester en wethouders vrijstelling verlenen
tot het niveau dat geldt voor bestaande woonketen.In het nieuwe vierde lid is bepaald aan welke voorschriften moet zijn
voldaan bij het verplaatsen van een woonkeet. Voor die situatie gelden de
voorschriften voor bestaande woonketen.Onderdeel ADIn artikel 414a, eerste lid, is bepaald aan welke voorschriften moet zijn
voldaan bij het bouwen van een niet-permanent niet tot bewoning bestemd gebouw.
De aanvrager mag in beginsel zelf het niveau bepalen, zij het dat:– het niveau dat in het Bouwbesluit is gegeven voor bestaande niet
tot bewoning bestemde gebouwen niet mag worden onderschreden;– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het nieuwbouwniveau
dat voor niet tot bewoning bestemde gebouwen geldt ten minste moet worden
gerealiseerd, en– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het specifieke
vrijstellingsniveau dat voor niet tot bewoning bestemde gebouwen in artikel
408 is neergelegd niet mag worden onderschreden.Daarbij kan de aanvrager zelf rekening houden met de beoogde duur van
instandhouding van het niet-permanente niet tot bewoning bestemd gebouw.In tegenstelling tot artikel 414 met betrekking tot een woonkeet, is in
dit artikel voor de bepaalde brandveiligheidsonderwerpen niet terugverwezen
naar de voorschriften van hoofdstuk VI. Daaruit mag niet zonder meer worden
afgeleid dat kan worden volstaan met een niveau dat gelijk is aan die van
de bestaande bouw. Echter, omdat de voorschriften van hoofdstuk VIII evenals
die van hoofdstuk VI functioneel en gelijkluidend zijn gesteld, is terugverwijzen
niet zinvol. Bij toepassing van die brandveiligheidsvoorschriften voor een
niet-permanent niet tot bewoning bestemd gebouw zal in de regel aan het functionele
voorschrift zijn voldaan, indien toepassing is gegeven aan het gestelde in
de toelichting bij de overeenkomstige artikelen van hoofdstuk VI. Wat de weerstand
tegen branddoorslag en brandoverslag betreft, kan veelal zijn volstaan met
een waarde van 30 minuten.De in dit lid gegeven regeling geldt ook voor het geheel vernieuwen of
veranderen van een niet-permanent niet tot bewoning bestemd gebouw. Immers,
ook het geheel vernieuwen of veranderen valt onder het in artikel 1, eerste
lid, onderdeel a, van de Woningwet omschreven begrip «bouwen».
Voor het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten is in het derde
lid een afzonderlijke regeling getroffen.Het tweede lid van artikel 414a geeft aan dat een bestaand niet-permanent
niet tot bewoning bestemd gebouw in elk geval moet voldoen aan de voorschriften
voor bestaande niet-permanent niet tot bewoning bestemde gebouwen.In het derde lid van artikel 414a is bepaald aan welke voorschriften in
het algemeen moet zijn voldaan bij het gedeeltelijk veranderen, vernieuwen
of het vergroten van een niet-permanent niet tot bewoning bestemd gebouw.
Van die in het eerste lid genoemde voorschriften, die het niveau van voor
bestaande niet tot bewoning bestemde gebouwen geldende voorschriften te boven
gaan, kunnen burgemeester en wethouders vrijstelling verlenen tot het niveau
dat in het algemeen geldt voor bestaande niet tot bewoning bestemde gebouwen. In het vierde lid van artikel 414a is bepaald aan welke voorschriften
moet zijn voldaan bij het verplaatsen van een niet-permanent niet tot bewoning
bestemd gebouw. Voor die situatie gelden de voorschriften voor bestaande niet
tot bewoning bestemde gebouwen in het algemeen.In artikel 414b, eerste lid, is bepaald aan welke voorschriften moet zijn
voldaan bij het bouwen van een niet-permanent kantoorgebouw. De aanvrager
mag in beginsel zelf het niveau bepalen, zij het dat:– het niveau dat in het Bouwbesluit is gegeven voor bestaande kantoorgebouwen
niet mag worden onderschreden;– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het nieuwbouwniveau
dat voor kantoorgebouwen geldt ten minste moet worden gerealiseerd, en– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het specifieke
vrijstellingsniveau dat voor kantoorgebouwen in artikel 409 is neergelegd
niet mag worden onderschreden.Daarbij kan de aanvrager zelf rekening houden met de beoogde duur van
instandhouding van het niet-permanente kantoorgebouw. Deze regeling geldt
ook voor het geheel vernieuwen of veranderen van een niet-permanent kantoorgebouw.
Immers, ook het geheel vernieuwen of veranderen valt onder het in artikel
1, eerste lid, onderdeel a, van de Woningwet omschreven begrip «bouwen».
Voor het gedeeltelijk verbouwen is in het derde lid een afzonderlijke regeling
getroffen.Het tweede lid van artikel 414b geeft aan dat een bestaand niet-permanent
kantoorgebouw moet voldoen aan de voorschriften voor bestaande kantoorgebouwen.In het derde lid van artikel 414b is bepaald aan welke voorschriften moet
zijn voldaan bij het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten
van een niet-permanent kantoorgebouw. Van de in het eerste lid genoemde voorschriften,
die het niveau van de voor bestaande kantoorgebouwen geldende voorschriften
te boven gaan, kunnen burgemeester en wethouders vrijstelling verlenen tot
het niveau dat geldt voor bestaande kantoorgebouwen.In het vierde lid van artikel 414b is bepaald aan welke voorschriften
moet zijn voldaan bij het verplaatsen van een niet-permanent kantoorgebouw.
Voor die situatie gelden de voorschriften voor bestaande kantoorgebouwen.In artikel 414c, eerste lid, is bepaald aan welke voorschriften moet zijn
voldaan bij het bouwen van een niet-permanent logiesverblijf of logiesgebouw.
De aanvrager mag in beginsel zelf het niveau bepalen, zij het dat:– het niveau dat in het Bouwbesluit is gegeven voor bestaande logiesverblijven
of logiesgebouwen niet mag worden onderschreden;– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het nieuwbouwniveau
dat voor logiesverblijven of logiesgebouwen geldt ten minste moet worden gerealiseerd,
en– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het specifieke
vrijstellingsniveau dat voor logiesverblijven of logiesgebouwen in artikel
409 is neergelegd niet mag worden onderschreden.Daarbij kan de aanvrager zelf rekening houden met de beoogde duur van
instandhouding van het niet-permanente logiesverblijf of logiesgebouw. Deze
regeling geldt ook voor het geheel vernieuwen of veranderen van een niet-permanent
logiesverblijf of logiesgebouw. Immers, ook het geheel vernieuwen of veranderen
valt onder het in artikel 1, eerste lid, onderdeel a, van de Woningwet omschreven
begrip «bouwen». Voor het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen
of het vergroten is in het derde lid een afzonderlijke regeling getroffen. Het tweede lid van artikel 414c geeft aan dat een bestaand niet-permanent
logiesverblijf of logiesgebouw moet voldoen aan de voorschriften voor bestaande
logiesverblijven of logiesgebouwen.In het derde lid van artikel 414c is bepaald aan welke voorschriften moet
zijn voldaan bij het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten
van een niet-permanent logiesverblijf of logiesgebouw. Van de in het eerste
lid genoemde voorschriften, die het niveau van de voor bestaande logiesverblijven
of logiesgebouwen geldende voorschriften te boven gaan, kunnen burgemeester
en wethouders vrijstelling verlenen tot het niveau dat geldt voor bestaande
logiesverblijven of logiesgebouwen.In het vierde lid van artikel 414c is bepaald aan welke voorschriften
moet zijn voldaan bij het verplaatsen van een niet-permanent logiesverblijf
of logiesgebouw. Voor die situatie gelden de voorschriften voor bestaande
logiesverblijven of logiesgebouwen.In artikel 414d, eerste lid, is bepaald aan welke voorschriften moet zijn
voldaan bij het bouwen van een niet-permanent bouwwerk, geen gebouw zijnde.
De aanvrager mag in beginsel zelf het niveau bepalen, zij het dat:– het niveau dat in het Bouwbesluit is gegeven voor bestaande bouwwerken,
geen gebouw zijnde niet mag worden onderschreden, en– voor bepaalde in dit lid aangeduide voorschriften het nieuwbouwniveau
dat voor bouwwerken, geen gebouw zijnde, geldt ten minste moet worden gerealiseerd.Daarbij kan de aanvrager zelf rekening houden met de beoogde duur van
instandhouding van het niet-permanente bouwwerk, geen gebouw zijnde.De in dit lid gegeven regeling geldt ook voor het geheel vernieuwen of
veranderen van een niet-permanent bouwwerk, geen gebouw zijnde. Immers, ook
het geheel vernieuwen of veranderen valt onder het in artikel 1, eerste lid,
onderdeel a, van de Woningwet omschreven begrip «bouwen». Voor
het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten is in het derde lid
een afzonderlijke regeling getroffen.Het tweede lid van artikel 414d geeft aan dat een bestaand niet-permanent
bouwwerk, geen gebouw zijnde, moet voldoen aan de voorschriften voor bestaande
bouwwerken, geen gebouw zijnde.In het derde lid van artikel 414d is bepaald aan welke voorschriften moet
zijn voldaan bij het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of het vergroten
van een niet-permanent bouwwerk, geen gebouw zijnde. Van de in het eerste
lid genoemde voorschriften, die het niveau van de voor bestaande bouwwerken,
geen gebouw zijnde, geldende voorschriften te boven gaan, kunnen burgemeester
en wethouders vrijstelling verlenen tot het niveau dat geldt voor bestaande
bouwwerken, geen gebouw zijnde.In het vierde lid van artikel 414d is bepaald aan welke voorschriften
moet zijn voldaan bij het verplaatsen van een niet-permanent bouwwerk, geen
gebouw zijnde. Voor die situatie gelden de voorschriften voor bestaande bouwwerken,
geen gebouw zijnde.Artikel IIHet eerste lid regelt de inwerkingtreding van het onderhavige besluit.
Het zal, overeenkomstig de destijds met het oog op de inwerkingtreding van
het Bouwbesluit, eerst in werking treden zes maanden na publikatie ervan in
het Staatsblad. Daarvan uitgaande mag worden aangenomen dat de inwerkingtreding
zal plaatshebben met ingang van 1 december 1995. De bouwpraktijk heeft zodoende
zes maanden de gelegenheid zich voor te bereiden op de voorschriften
van het onderhavige besluit. Overigens moet worden bedacht dat die voorbereidingstijd,
feitelijk gezien, al is ingegaan na publikatie van de energieprestatienormen
door het Nederlands Normalisatie-instituut, begin oktober 1994.Het tweede lid geeft een overgangsregeling. Deze komt er op neer dat de
voorschriften van het onderhavige besluit eerst van toepassing zijn op aanvragen
om bouwvergunning die na de inwerkingtreding van dit besluit bij burgemeester
en wethouders worden ingediend.In het derde lid is in het kader van overgangsrecht bepaald dat aanvragen
om bouwvergunning, die vóór de inwerkingtreding van dit besluit
bij burgemeester en wethouders zijn ingediend, worden afgedaan overeenkomstig
het voordien geldende recht.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,D. K. J. TommelXNoot1Stb. 1991, 680, gewijzigd bij besluit van 15 november 1994, Stb.
829.XHistnootHet advies van de Raad van State is openbaar gemaakt door terinzagelegging
bij het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.Tevens zal het advies met de daarbij ter inzage gelegde stukken worden
opgenomen in het bijvoegsel bij de Nederlandse Staatscourant van 11 juli 1995,
nr. 131. 
 
 Naar boven

 

Permanente linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-1995-295.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl