Besluit van 16 juli 2001 tot wijziging van de Ambtsinstructie voor de politie, de Koninklijke marechaussee en de buitengewoon opsporingsambtenaar in verband met verduidelijking van de voorschriften inzake vuurwapengebruik en melding van de aanwending van geweld
Staten-Generaal — Staatsblad 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Staatsblad 2001, 387

 
 
 

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Datum publicatie
Organisatie
Jaargang en nummer
Rubriek
Datum ondertekening

30-08-2001

Ministerie van Justitie

Staatsblad 2001, 387

AMvB

16-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam Artikel I A B C D Artikel 10 E F Artikel 17 G H Artikel II Artikel III Ondertekening NOTA VAN TOELICHTINGAlgemeenReactiesArtikelsgewijze toelichtingArtikel IOnderdelen A (artikel 1) en D (artikel 10)Onderdeel B (artikel 5)Onderdeel C (artikel 7)Onderdeel E (artikel 11)Onderdeel F (artikel 17)Onderdeel G (artikel 18)Onderdeel H (artikel 37)Artikel IIArtikel III
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Printen

Delen

 
 
 
Besluit van 16 juli 2001 tot wijziging van de Ambtsinstructie
voor de politie, de Koninklijke marechaussee en de buitengewoon opsporingsambtenaar
in verband met verduidelijking van de voorschriften inzake vuurwapengebruik
en melding van de aanwending van geweldWij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Op de voordracht van Onze Minister van Justitie, gedaan mede namens Onze
Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Defensie van
10 juli 2000, nr. 5038476/00/6;Gelet op artikel 89 van de Grondwet en artikel 9 van de Politiewet
1993;De Raad van State gehoord (advies van 21 september 2000, nr. W03.00.0295/l);Gezien het nader rapport van Onze Minister van Justitie, uitgebracht mede
namens Onze Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van
Defensie van 29 juni 2001, nr. 5105701/01/6;Hebben goedgevonden en verstaan:Artikel I De Ambtsinstructie voor de politie, de Koninklijke marechaussee en de
buitengewoon opsporingsambtenaar1 wordt als volgt gewijzigd:AIn artikel 1, derde lid, worden de volgende wijzigingen aangebracht:1. In onderdeel c wordt de zinsnede «waaronder niet wordt begrepen
het uit voorzorg ter hand nemen van een vuurwapen» vervangen door: waaronder
wordt begrepen het ter hand nemen van een vuurwapen.2. Onderdeel e vervalt.3. De onderdelen f tot en met j worden verletterd tot onderdelen e tot en
met i. BIn artikel 5 worden de volgende wijzigingen aangebracht:1. In het eerste lid wordt de zinsnede «gebruikt hij geen geweld dan
na uitdrukkelijke last van deze meerdere» vervangen door: zal hij geen
geweld aanwenden dan na uitdrukkelijke last van deze meerdere.2. Er wordt een derde lid toegevoegd, luidende:3. Het eerste lid is evenmin van toepassing in een geval als bedoeld in artikel
10, eerste lid, onderdeel b, voor zover de last redelijkerwijs niet kan worden
afgewacht.CIn artikel 7, eerste lid, worden de volgende wijzigingen aangebracht:1. Onderdeel b, komt als volgt te luiden:b. om een persoon aan te houden die zich aan zijn aanhouding, voorgeleiding
of andere rechtmatige vrijheidsbeneming tracht te onttrekken of heeft onttrokken,
en die wordt verdacht van of is veroordeeld wegens het plegen van een misdrijf1°. waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van
vier jaren of meer is gesteld, en2°. dat een ernstige aantasting vormt van de lichamelijke integriteit
of de persoonlijke levenssfeer, of3°. dat door zijn gevolg bedreigend voor de samenleving is of kan
zijn.2. In onderdeel c wordt «woelingen» vervangen door: oproerige
bewegingen of andere ernstige wanordelijkheden.3. In onderdeel d wordt «militaire woelingen, muiterij of militair
oproer» vervangen door: militaire oproerige bewegingen, andere ernstige
militaire wanordelijkheden of muiterij.DArtikel 10 komt als volgt te luiden:Artikel 10 1. De ambtenaar mag slechts een vuurwapen, niet zijnde een vuurwapen waarmee
automatisch vuur of lange-afstandsprecisievuur kan worden afgegeven, ter hand
nemen:a. in gevallen waarin het gebruik van een vuurwapen is toegestaan, ofb. in verband met zijn veiligheid of die van anderen, indien redelijkerwijs
mag worden aangenomen dat een situatie ontstaat, waarin hij bevoegd is een
vuurwapen te gebruiken.2. Indien een situatie als bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, zich niet
of niet meer voordoet, bergt de ambtenaar terstond het vuurwapen op.EArtikel 11 vervalt.FArtikel 17 komt als volgt te luiden: Artikel 17 1. De ambtenaar die geweld heeft aangewend, meldt de feiten en omstandigheden
dienaangaande, alsmede de gevolgen hiervan, onverwijld aan zijn meerdere.2. De melding, bedoeld in het eerste lid, wordt door de meerdere terstond
vastgelegd op een daartoe door Onze Ministers van Justitie en van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties bij ministeriële regeling vastgestelde wijze.3. De melding, bedoeld in het tweede lid, wordt door de korpschef binnen
48 uur ter kennis gebracht van de officier van justitie van het arrondissement
waarbinnen het geweld is aangewend, dan wel door de commandant van de Koninklijke
marechaussee van de officier van justitie te Arnhem belast met militaire zaken
ingeval het een militair betreft, indien:a. de gevolgen van het aanwenden van geweld daartoe naar het oordeel van
de korpschef of de commandant aanleiding geven,b. het aanwenden van geweld lichamelijk letsel van meer dan geringe betekenis
dan wel de dood heeft veroorzaakt, ofc. gebruik is gemaakt van een vuurwapen en daarmee één of
meer schoten zijn gelost.GArtikel 18 vervalt.HIn artikel 37 worden de volgende wijzigingen aangebracht:1. In het eerste lid vervalt «18,».2. Aan het eerste lid wordt een volzin toegevoegd luidende:In artikel 17, derde lid, wordt voor «de korpschef» gelezen:
de meerdere.3. In het tweede lid vervalt «11,».4. In het derde lid, onderdeel c, wordt «artikel 27, derde en vierde
lid, onderdeel 1°, van de Wet wapens en munitie» vervangen door:
artikel 3a, eerste tot en met derde lid van de Wet wapens en munitie.Artikel II De Ambtsinstructie voor de Koninklijke marechaussee2
wordt ingetrokken.Artikel III Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte
van het Staatsblad waarin het wordt geplaatst. Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota
van toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst.histnootTavarnelle, 16 juli 2001BeatrixDe Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties a.i.,A. H. KorthalsDe Minister van Defensie a.i.,A. H. KorthalsUitgegeven de dertigste augustus 2001De Minister van Justitie,A. H. Korthals NOTA VAN TOELICHTINGAlgemeenDe onderhavige algemene maatregel van bestuur bevat een herziening van
de Ambtsinstructie voor de politie, de Koninklijke marechaussee, en de buitengewoon
opsporingsambtenaar (hierna: de Ambtsinstructie).Dit besluit, dat op grond van artikel 9 van de Politiewet 1993 is vastgesteld,
geeft onder andere nadere regels omtrent het geweldsgebruik en hetgeen daarmee
samenhangt. In het regeringsstandpunt op het onderzoek «Onder Schot»
naar het politieel vuurwapengebruik in de periode 1978–1995, is het
belang aangegeven van maximale helderheid over de instructie van vuurwapengebruik
door de politie, Koninklijke marechaussee en de buitengewoon opsporingsambtenaar
(kamerstukken II 1996/97, 25 016, nr. 27). Daarnaast is gewezen op de
wenselijkheid van een uniforme registratie van het geweldsgebruik. Zo'n registratie
dient het belang van de ontwikkeling van het beheer en beleid met betrekking
tot het geweldsmonopolie, maar dient ook rekening te houden met belangen rondom
de toetsing van het individuele geweldsgebruik.Naar aanleiding van het regeringsstandpunt is een werkgroep Ambtsinstructie
(hierna: de werkgroep) ingesteld. De taak van deze ambtelijke werkgroep, waarvan
ook vertegenwoordigers van de politievakbonden deel uitmaakten, was tweeledig:1. het formuleren van concrete tekstvoorstellen (bepalingen met toelichting)
ten aanzien van de terminologie «uit voorzorg ter hand nemen van het
vuurwapen», het «trekken van een vuurwapen» en de begrippen
«ernstig misdrijf» en «grove aantasting van de rechtsorde»;2. het doen van een voorstel voor een nieuw modelformulier inzake geweldsgebruik
met daarin het onderscheid tussen de melding aan de meerdere en de (nadere)
verantwoording door de ambtenaar die geweld heeft aangewend.Bij de samenstelling van de groep is rekening gehouden met de verschillende
disciplines die betrokken zijn bij de politie.Op 18 juni 1998 heeft de werkgroep verslag gedaan van haar bevindingen
in een rapport. Na consultatie van het politieveld (de Commissie voor georganiseerd
overleg in politieambtenarenzaken (CGOP), de drie beraden (het Korpsbeheerdersberaad,
het Hoofdofficierenberaad en de Raad van Hoofdcommissarissen), het College
van procureurs-generaal, en het Landelijk Selectie- en Opleidingscentrum Politie
(LSOP)) bleek dat het rapport op een breed draagvlak kon rekenen. Vervolgens
zijn het rapport en de reacties daarop door de ministeries van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie bezien.Vastgesteld is dat de voorstellen van de werkgroep tot verduidelijking
van de Ambtsinstructie leiden en tot verbetering van de melding van politieel
geweldsgebruik. Derhalve zijn die, afgezien van enkele redactionele aanpassingen,
in hun geheel overgenomen en verwerkt in dit besluit tot herziening van de
Ambtsinstructie. In het navolgende wordt op de wijzigingen ingegaan.Overigens wordt het begrip «geweld» zoals dat in de Ambtsinstructie
is omschreven – te weten als «elke dwangmatige kracht van meer
dan geringe betekenis uitgeoefend op personen of zaken» – als
volgt toegelicht. Bij «dwangmatige kracht van meer dan geringe betekenis»
moet het gaan om een fysieke kracht die moet worden uitgeoefend om een persoon
een bepaalde handeling te doen verrichten die hij niet wil verrichten, of
om een persoon een bepaalde handeling juist niet te laten verrichten. Meer
dan geringe betekenis impliceert dat bijvoorbeeld het aanleggen van handboeien
zonder dat betrokkene daartegen uitdrukkelijke fysieke weerstand
biedt, geen geweld is in de zin van de Ambtsinstructie. Verbaal en psychologisch
geweld zijn evenmin geweld in de zin van de Ambtsinstructie.ReactiesHet concept-besluit is voor commentaar voorgelegd aan de drie beraden
en de CGOP.De drie politieberaden hebben bij brief van 7 april 2000 te kennen gegeven
dat het besluit in lijn is met de opmerkingen en aanbevelingen die zij eerder
hadden uitgebracht onder meer naar aanleiding van het rapport van de werkgroep.
De opmerking die de beraden maakten ten aanzien van de toelichting bij artikel
7, is in het onderhavige besluit verwerkt.De CGOP heeft in het concept-besluit geen aanleiding gezien tot het maken
van inhoudelijke opmerkingen. Van de zijde van de Nederlandse Politiebond
wordt in dit verband overigens wel gewezen op het belang van adequate voorlichting.
Daaraan zal de nodige aandacht worden gegeven.Artikelsgewijze toelichtingArtikel IOnderdelen A (artikel 1) en D (artikel 10)Het uit voorzorg ter hand nemen van een vuurwapen werd destijds bij de
opstelling van artikel 10 van de Ambtsinstructie noodzakelijk geacht ten behoeve
van de veiligheid van de ambtenaar, zodat hij in voorkomende gevallen adequater
zou kunnen reageren. Doordat het «uit voorzorg ter hand nemen»
van een vuurwapen in artikel 1, derde lid, onderdeel c, van de Ambtsinstructie
niet is aangemerkt als het aanwenden van geweld, bestaat hiervoor geen meldingsplicht.
Nieuwe ontwikkelingen hebben het inzicht over dit gebruik van het vuurwapen
echter veranderd. Uit een onderzoek van het Politie Instituut Openbare Orde
en Gevaarsbeheersing (voorheen PIOV) van 1997 blijkt dat het «uit voorzorg
ter hand nemen» vanuit het sneltrekholster minimale tijdwinst oplevert
ten opzichte van het directe gebruik van het vuurwapen vanuit het sneltrekholster.
Uit het reeds genoemde rapport «Onder Schot» is voorts gebleken
dat het uit voorzorg ter hand nemen ongewenste risico's voor het lossen van
een schot met zich kan brengen voor de ambtenaar zelf en voor zijn omgeving.
Dit is aanleiding geweest om artikel 1, derde lid, onderdeel c, zodanig te
wijzigen dat de ambtenaar weliswaar de mogelijkheid houdt om het vuurwapen
ten behoeve van zijn eigen veiligheid ter hand te nemen, maar dit ter hand
nemen als het aanwenden van geweld aan te merken en dientengevolge meldingsplichtig
te maken. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om gegevens volledig beschikbaar
te krijgen voor de toetsing van dit geweldsgebruik. Bovendien kan deze informatie
worden gebruikt voor de opleiding en training van de desbetreffende ambtenaren.
Nu «het ter hand nemen» ook het «trekken» van een
vuurwapen omvat, behoeft het «trekken» geen aparte vastlegging
meer (zie onderdeel D).Ten aanzien van het gebruik van een vuurwapen wordt in dit verband tevens
opgemerkt dat het schieten op rijdende auto's ernstig wordt ontraden. Reden
hiervoor is de geringe kans op succes om het voertuig tot stilstand te brengen,
naast het feit van een relatief hoog risico voor het raken van de aanwezige
personen door projectielen die via het voertuig afdwalen. Voor
een expliciet verbod is niet gekozen, omdat zich situaties kunnen blijven
voordoen waarin het schieten op rijdende auto's niet geheel moet worden uitgesloten.De begripsomschrijving «woeling» in artikel 1, derde lid,
onderdeel c, is geschrapt, omdat het begrip «woeling(en)» slechts
één keer voorkomt in de Ambtsinstructie, en wel in artikel 7,
eerste lid, onderdelen c en d. De terminologie in genoemde onderdelen is thans
in overeenstemming gebracht met de terminologie van artikel 175 van de Gemeentewet.Onderdeel B (artikel 5)In het eerste lid van artikel 5 is het begrip «gebruiken van geweld»,
vervangen door het begrip «aanwenden van geweld».In de huidige Ambtsinstructie van 8 april 1994 is voor het eerst, in artikel
1, derde lid, onderdeel c, een bepaling opgenomen waarin het begrip «aanwenden
van geweld» wordt gedefinieerd. Onder aanwenden van geweld wordt verstaan
het gebruiken van geweld en het dreigen met geweld, waaronder wordt begrepen
het ter hand nemen van een vuurwapen. Het eerste lid van artikel 5, zoals
dit luidde voor de onderhavige wijziging, was overgenomen uit de Ambtsinstructie
voor de politie van 14 december 1988 (Stb. 577). Met het opstellen van de
Ambtsinstructie in 1994 is destijds verzuimd de tekst van artikel 5, eerste
lid in overeenstemming te brengen met de voornoemde begripsbepaling in artikel
1. Alhoewel dit in de praktijk nimmer tot onduidelijkheid heeft geleid –
in de toelichting bij artikel 5 wordt ook het ruimere begrip «aanwenden
van geweld» gehanteerd – hebben wij gemeend de tekst van artikel
5 in overeenstemming te moeten brengen met de daarop gegeven toelichting en
met de definitiebepaling van artikel 1.Op deze wijze kan geen misverstand er over bestaan dat een last van een
meerdere is vereist, niet alleen alvorens geweld wordt gebruikt, doch ook
wanneer met geweld wordt gedreigd en in beginsel ook wanneer een vuurwapen
ter hand wordt genomen.Artikel 5, eerste lid, regelt dat de ambtenaar die onder leiding van een
ter plaatse aanwezige meerdere optreedt, geen geweld aanwendt dan na uitdrukkelijke
last van deze meerdere. Nu in artikel 1, derde lid, onderdeel c, onder het
aanwenden van geweld ook wordt begrepen het ter hand nemen van een vuurwapen
is, anders dan onder de voormalige ambtsinstructie, indien een meerdere ter
plaatse aanwezig is, diens uitdrukkelijke last ook vereist wanneer de ambtenaar
zijn vuurwapen uit voorzorg, ten behoeve van zijn eigen veiligheid of die
van anderen ter hand neemt. Omwille van de veiligheid van de ambtenaar of
de veiligheid van derden zal een uitdrukkelijke last echter niet altijd kunnen
worden afgewacht. In het artikelsgewijze deel van de nota van toelichting
bij artikel 5 van de Ambtsinstructie (Stb. 1994, 275), werd reeds opgemerkt
dat de ambtenaar ook zonder uitdrukkelijke last geweld zal kunnen aanwenden
indien er sprake is van een situatie waarin eigen of andermans lijf, eerbaarheid
of goed noodzakelijkerwijs verdedigd dient te worden tegen ogenblikkelijke
en wederrechtelijke aanranding (artikel 41 van het Wetboek van Strafrecht).
Indien de ambtenaar zijn vuurwapen omwille van zijn eigen veiligheid of die
van een ander ter hand neemt, omdat hij redelijkerwijs mag aannemen dat een
situatie ontstaat waarin hij bevoegd is een vuurwapen te gebruiken, zal dit
geweldsgebruik echter niet altijd met een beroep op noodweer gerechtvaardigd
kunnen worden. Hiervan is sprake in geval van een vuurwapengevaarlijke verdachte
(artikel 7, eerste lid, onder a) of een vluchtgevaarlijke verdachte van of
veroordeelde voor een ernstig misdrijf als bedoeld in artikel 7, eerste lid,
onderdeel b. Op dat moment is veelal nog geen sprake van een ogenblikkelijke
en wederrechtelijke aanranding. Omdat een uitdrukkelijke last van een meerdere
in verband met de veiligheid van de ambtenaar of een derde in
die gevallen ook buiten noodweer niet altijd afgewacht zal kunnen worden,
is aan artikel 5 een derde lid toegevoegd. Ter verduidelijking dient de volgende
casus. Een ambtenaar, optredend onder leiding van een ter plaatse aanwezige
meerdere, ontvangt informatie op grond waarvan hij redelijkerwijs mag aannemen
dat hij in een situatie terecht zal komen waarin het geoorloofd is zijn vuurwapen
te gebruiken, bijvoorbeeld om een vuurwapengevaarlijke persoon aan te houden.
Omwille van zijn eigen veiligheid wil hij zijn vuurwapen alvast ter hand nemen.
Indien de situatie ter plaatse dusdanig is dat de politieambtenaar een last
van zijn meerdere in redelijkheid niet kan afwachten alvorens hij het wapen
ter hand neemt, kan de ambtenaar zijn vuurwapen direct en dus zonder last
ter hand nemen. De ambtenaar hoeft in een dergelijk geval niet eerst de afweging
te maken of hij een last nodig heeft of niet. Het derde lid van artikel 5
laat onverlet dat deze ambtenaar, buiten noodweer, alleen van zijn vuurwapen
ook daadwerkelijk gebruik mag maken in opdracht van zijn meerdere.Onderdeel C (artikel 7)Volgens artikel 7, eerste lid, van de Ambtsinstructie, zoals dat luidde
voor de onderhavige wijzigingen, was het gebruik van een vuurwapen onder andere
toegestaan in de volgende gevallen:a. ter aanhouding van een vuurwapengevaarlijk persoon;b. ter aanhouding van een persoon die zich aan zijn aanhouding of voorgeleiding
«tracht te onttrekken of heeft onttrokken en die wordt verdacht van
of is veroordeeld wegens het plegen van een ernstig misdrijf, dat bovendien
moet worden aangemerkt als een grove aantasting van de rechtsorde.»Het gebruik van de omschrijving «een ernstig misdrijf dat bovendien
moet worden aangemerkt als een grove aantasting van de rechtsorde» bleek
voor de dagelijkse praktijk niet duidelijk genoeg. Om die reden is de term
«ernstig misdrijf» nader geobjectiveerd. Gekozen is voor aansluiting
bij artikel 67 van het Wetboek van Strafvordering waardoor een ernstig misdrijf
in ieder geval bedreigd moet zijn met een straf van vier jaren of meer.Niet bij alle delicten met een strafbedreiging van vier jaren of meer
is vuurwapengebruik toegestaan. Er moet sprake zijn van misdrijven die gericht
zijn tegen de lichamelijke integriteit (bij voorbeeld een gewapende roofoverval,
een zwaar zedendelict, gijzeling) of tegen de persoonlijke levenssfeer (bij
voorbeeld een inbraak in een bewoonde woning al dan niet buiten aanwezigheid
van de bewoner). Concreet betekent dit laatste dat het gebruik van het vuurwapen
ter aanhouding van een inbreker of insluiper die tijdens de voor de nachtrust
bestemde uren op heterdaad wordt betrapt in een bewoonde woning, slechts is
geoorloofd in die gevallen waarbij de bewoners (mogelijk) thuis zijn en sprake
is van (het vermoeden van) uitgeoefend geweld of dreiging met geweld tegen
de bewoners of (dreiging met) geweld tegen de politieambtenaar.Voorts kunnen ook delicten die worden bedreigd met een straf van vier
jaren of meer en waarbij het niet gaat om de aantasting van de lichamelijke
integriteit of de persoonlijke levenssfeer, onder de delicten vallen waarbij
gebruik van het vuurwapen gerechtvaardigd kan zijn. Het gaat dan om een delict
dat door zijn (mogelijke) gevolg bedreigend is voor de samenleving of dat
kan zijn, bij voorbeeld een explosieven- of drugstransport. Deze criteria
dienen ter vervanging van het criterium «grove aantasting van de rechtsorde».Bovenstaande omstandigheden waarin het vuurwapen kan worden gebruikt,
geven de politieambtenaar houvast bij de in concrete situaties te maken
afweging. Bij de opleiding en training van de betrokken politieambtenaren
wordt hieraan vanzelfsprekend uitvoerig aandacht besteed.Op de aanpassing van het begrip «woelingen» in het eerste
lid, onderdeel c, is hierboven reeds ingegaan.Onderdeel E (artikel 11)Het trekken van een vuurwapen wordt begrepen onder het nieuw geformuleerde
artikel 10 en behoeft daarom geen aparte vastlegging meer. In dat verband
is artikel 11 geschrapt.Onderdeel F (artikel 17)Ingevolge het voormalige artikel 17 van de Ambtsinstructie moest iedere
ambtenaar die geweld heeft aangewend dit schriftelijk melden aan zijn meerdere.
Alle gevallen van politieel vuurwapengebruik en alle gevallen van politieel
geweldsgebruik waardoor aanzienlijk letsel is ontstaan, werden in de vorm
van een bij circulaire voorgeschreven meldingsformulier tevens gemeld aan
de officier van justitie en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.Het formulier bood basisinformatie met het oog op de beoordeling van de
vraag of aanleiding bestaat nader onderzoek te verrichten naar de juistheid
van het handelen van de ambtenaar. Dit kan betrekking hebben op de toepassing
van de voorschriften van de Ambtsinstructie (beoordeling door de korpsbeheerder)
en op de rechtmatigheid van het handelen (beoordeling door de officier van
justitie). Met het oog op het onderscheid tussen de verantwoording door de
ambtenaar die geweld heeft aangewend enerzijds en het belang van beleidsinformatie
en de mogelijke incriminerende aspecten van de informatie anderzijds, is artikel
17 in zijn geheel opnieuw geredigeerd.In dit verband kan tevens worden opgemerkt dat de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties bij brief van 19 februari 1999 de Tweede Kamer
der Staten-Generaal heeft geïnformeerd over het geweldsgebruik door de
politie in de jaren 1996 en 1997. Dit zal ook gebeuren over de komende jaren.
Naast dit informatieve doel ten behoeve van het parlement vormen de geaggregeerde
gegevens bouwstenen voor het beheer en beleid met betrekking tot het geweldsmonopolie
op regionaal en landelijk niveau.De meldingsplicht van de ambtenaar die geweld heeft aangewend, blijft
van kracht; hij dient zijn meerdere terstond op de hoogte te brengen van aangewend
geweld.Bij ministeriële regeling zal, mede gelet op het in het rapport van
de werkgroep opgenomen model, worden vastgesteld op welke wijze de melding
van de ambtenaar die geweld heeft aangewend moet worden vastgelegd. Daarbij
kan wederom gebruik worden gemaakt van een formulier, maar het is gelet op
ontwikkelingen in de informatie- en communicatietechnologie ook mogelijk om
in de ministeriële regeling te bepalen dat de melding in een geautomatiseerd
systeem zal worden vastgelegd. In tegenstelling tot de situatie vóór
de onderhavige wijziging, waarin een meldingsformulier werd ingevuld door
de ambtenaar zelf, dient de melding te worden vastgelegd door de meerdere
van de ambtenaar die geweld heeft aangewend. Daarmee wordt de meerdere aanspreekbaar
voor de inhoud. De betrokken ambtenaar voldoet aan zijn ambtelijke informatieplicht,
maar wordt tevens «op afstand» geplaatst van de schriftelijke
bescheiden of geautomatiseerde gegevens die van zijn handelen worden opgemaakt.
Door het geweldsgebruik aan zijn meerdere te melden, plaatst de ambtenaar
zichzelf immers meestal ook in een potentieel strafrechtelijk kader. De meldingsplicht
en het zwijgrecht die aan de verdachte toekomen, botsen dan met
elkaar. Er moet derhalve naar een evenwicht worden gezocht, namelijk enerzijds
voldoende informatie om te voldoen aan de meldingsplicht zonder dat anderzijds
de informatie bij voorbaat incriminerend is. Dit evenwicht wordt bereikt doordat
de ambtenaar alleen maar feiten en omstandigheden met betrekking tot het geweldsgebruik
aan de meerdere behoeft te melden. Na de melding aan de meerdere kan in opvolgende
fasen van een eventueel strafrechtelijk onderzoek betrokkene niet worden verplicht
tot medewerking. Dit ligt anders bij een eventueel disciplinair onderzoek.Iedere aanwending van geweld (inclusief het ter hand nemen van een vuurwapen)
moet worden gemeld. Volgens de vorige bepaling behoefde het uit voorzorg ter
hand nemen van een vuurwapen niet te worden gemeld. Ten aanzien van de melding
aan de officier van justitie is bepaald dat alle zaken met lichamelijk letsel
van meer dan geringe betekenis en zaken met dodelijke afloop als gevolg van
politieel geweld hem worden gezonden. Ten aanzien van het vuurwapengebruik
wordt melding aan de officier van justitie beperkt tot gevallen waarin daadwerkelijk
één of meer schoten zijn gelost. Dreigen met een vuurwapen behoeft
dus niet meer gemeld te worden aan de officier van justitie. In geval het
vuurwapen alleen ter hand is genomen, dient hiervan slechts melding aan de
meerdere te worden gedaan.De beschikbaarheid van uniforme gegevens is van belang ten behoeve van
een gefundeerd geweldsbeleid. Door de wijze waarop de melding moet worden
vastgelegd voor alle geweldsgebruik bij ministeriële regeling voor te
schrijven wordt deze uniformiteit bereikt zonder dat moet worden voorgeschreven
hoe de gegevens intern binnen de organisaties moeten worden geregistreerd
en opgeslagen. De korpschef dient wel zorg te dragen voor registratie van
geweldsmeldingen.Onderdeel G (artikel 18)Artikel 18 is vervallen, aangezien op grond van het gewijzigde artikel
17 voortaan iedere geweldsmelding geschiedt door de meerdere.Onderdeel H (artikel 37)Het gewijzigde artikel 17, derde lid, bepaalt dat de melding door de korpschef,
dan wel de commandant van de Koninklijke marechaussee, ter kennis wordt gebracht
van de officier van justitie. Voor de buitengewoon opsporingsambtenaar werkzaam
bij de belastingdienst, wordt in het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar,
het bestuur van 's Rijks belastingen als direct toezichthouder aangewezen.
Deze buitengewoon opsporingambtenaar heeft geen relatie met de korpschef.
Om die reden wordt aan artikel 37, eerste lid – waarin is bepaald dat
een buitengewoon opsporingsambtenaar bevoegd tot de uitoefening van geweld
handelt overeenkomstig onder meer artikel 17 – een volzin toegevoegd
luidende dat in artikel 17 voor «de korpschef», de meerdere gelezen
dient te worden. Onder «de meerdere» wordt verstaan de direct
toezichthouder bedoeld in het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar.In artikel 37, derde lid, onderdeel c, is een onjuiste verwijzing naar
artikelen uit de oude Wet wapens en munitie aangepast aan de huidige Wet wapens
en munitie.Artikel IIDe Ambtsinstructie voor de Koninklijke marechaussee wordt ingetrokken,
aangezien deze geen effect meer heeft naast de Ambtsinstructie voor de politie,
de Koninklijke marechaussee en de buitengewoon opsporingsambtenaar. Artikel IIIDe nieuwe voorschriften treden in werking met ingang van de dag na plaatsing
van het onderhavige besluit in het Staatsblad. De ministeriële regeling
waarin op grond van artikel 17 wordt vastgesteld op welke wijze de melding
van het geweldsgebruik dient te worden vastgelegd, zal met ingang van hetzelfde
tijdstip in werking treden.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de VriesDe Minister van Defensie,F. H. G. de GraveXNoot1Stb. 1994, 275, laatstelijk gewijzigd bij besluit van 11 mei 1999, Stb.
197.XNoot2Stb. 1989, 77.XHistnootHet advies van de Raad van State is openbaar gemaakt door terinzagelegging
bij het Ministerie van Justitie.Tevens zal het advies met de daarbij ter inzage gelegde stukken worden
opgenomen in het bijvoegsel bij de Staatscourant van 11 september 2001, nr.
175. 
 
 Naar boven

 

Permanente linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2001-387.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl