Bijzondere opsporingsdiensten; Verslag algemeen overleg van commissie Justitie, 30-3-2000, over brief van 15-12-1999 met kabinetsstandpunt inzake bijzondere opsporingsdiensten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26955, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26955 nr. 2

20-04-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26955Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 74 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 955Bijzondere opsporingsdienstennr. 2VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 april 2000De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
30 maart 2000 overleg gevoerd met minister Korthals van Justitie over de brief d.d. 15 december 1999 met het kabinetsstandpunt inzake
bijzondere opsporingsdiensten (26 955, nr. 1).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Scheltema-de Nie (D66) constateerde
dat het onderliggende onderzoeksrapport Transparantie en samenhang in de bijzondere
opsporing een aardig beeld geeft van de wondere wereld van de bijzondere opsporingsdiensten
(BOD's). Ze hebben met elkaar gemeen dat ze belast zijn met toezicht en controle
in enigerlei vorm. Er zijn echter ook verschillen, bijvoorbeeld waar het gaat
om de inbedding in de departementen. Soms gaat het om een gewone departementale
dienst, zoals AID, FIOD en ECD; soms gaat het om een agentschap of een ZBO;
daarnaast zijn er de inspecties. Steeds is de wijze van aansturing anders.
Ook de taken verschillen. Sommige diensten richten zich vooral of uitsluitend
op preventie, toezicht en bestuurlijke handhaving van eigen regels; andere
diensten zijn meer op opsporing van misdrijven of overtredingen gericht; vaak
gaan het om een mix.Terecht is in het kader van het regeerakkoord afgesproken dat hieraan
iets wordt gedaan, passend in het streven naar het doorzichtiger maken van
de overheid. Gedacht werd aan integratie in de politieorganisatie op landelijk
niveau en aan fusie van diensten die zich daarvoor lenen. Uit de notitie blijkt
dat er nu weliswaar voor opschoning wordt gekozen in de vorm van vier opsporingsdiensten
en elf inspecties en voor een helderder taaktoedeling, maar van integratie
met de politie worden geen voorbeelden gegeven. Wel wordt het belang van samenwerking
met de politie genoemd, maar niet wordt aangegeven hoe dit kan worden gestimuleerd.
Hoe is het nu met die integratie gesteld? Wordt het feit dat het OM de gezagsuitoefening
krijgt over de vier diensten als integratie ervaren? Aan welke ondersteunende
organisatorische voorzieningen moet worden gedacht?Opschoning en betere taaktoedeling blijken lastig te zijn in deze weerbarstige
wereld van departementale en zelfs subdepartementale koninkrijkjes.
Het is goed dat niettemin een poging wordt ondernomen, maar daarbij dient
men duidelijker op te treden dan nu is gebeurd. Terecht wordt gestreefd naar
het uit elkaar halen van toezicht, preventie, bestuurlijke controle enerzijds
en strafrechtelijke opsporing anderzijds, maar waarom zo halfslachtig? Waarom
laat men de inspecties toch weer een beperkte opsporingstaak houden? Is het
niet, juist gelet op de belangrijke oog- en oorfuncties van de inspecties,
beter om de opsporingsfunctie daarvan los te koppelen? Het gestelde op blz.
5 van de brief duidt erop dat opsporing en andere functies inderdaad worden
gescheiden, maar niet duidelijk is of dit nu een «must» of een
«mogen» is. Het lijkt erop dat het OM ook met betrekking tot deze
gedeeltelijke opsporingstaken het gezag krijgt toebedeeld, maar hoe verdraagt
dit zich met de vaak indringende departementale aansturing? Is niet alleen
al daarom loskoppeling van belang?Helaas wordt het dubbele werk dat nu nogal eens voorkomt, niet aangepakt.
Dit probleem vindt zijn oorzaak in de verkokerde regelgeving en het feit dat
toezicht en controle nog sterk vanuit de departementen en niet vanuit burgers
en bedrijven worden bezien. Bijvoorbeeld bedrijven die zich met de voedselketen
bezighouden, worden met verschillende inspecties en opsporingsinstanties geconfronteerd,
zulks op grond van de Warenwet, de Landbouwkwaliteitswet, milieuhygiëne
enz. Hetzelfde geldt voor bedrijven in de bouwsector. Is het niet mogelijk
om diensten een wat bredere taak te geven opdat er meer klantvriendelijk wordt
gewerkt? Analoog aan het streven naar de eenloketfunctie, dient men ook hier
over de «kokergrenzen» heen te stappen.Het kabinet wil wel gebruik maken van de bevoegdheid om bijzondere politieregisters
in het leven te roepen, maar onderzocht wordt nog op welke wijze dit kan gebeuren.
Welke leeuwen en beren ziet men op deze weg? Het lijkt logisch, de vier BOD's
onder te brengen bij artikel 141 Strafvordering, in plaats van bij artikel
142, maar welk effect heeft dit voor het concrete functioneren van deze diensten?
Krijgt men meer bevoegdheden of wordt hiermee slechts het specifieke karakter
van deze taak tot uitdrukking gebracht?Het opstellen van het genoemde beleidsplan en de beoogde afstemming op
het politiebeleidsplan zijn natuurlijk belangrijk maar de beleidsverslaglegging
kan interessanter zijn. Welke voornemens zijn er op dat terrein?Opsporing is een belangrijke taak van de overheid, óók op
het terrein van auteursrecht en naburige rechten. Dit kan niet volledig op
het bord van de sectoren zelf worden gelegd. Echter, inspectieachtige taken
kunnen worden afgesplitst en wél in de privé-sfeer worden vervuld.
Wordt die werkwijze gevolgd?De heer Niederer (VVD) vond, gelet op de noodzaak
van een betere samenhang in de rechtshandhaving en versterkte democratische
controle, integratie van onderdelen van de BOD's in de politieorganisatie
op landelijk niveau wenselijk. Ook de integriteit van de opsporing is ermee
gediend, dit geheel zo transparant mogelijk te maken. Met waardering heeft
de fractie van de VVD kennisgenomen van het onderliggende rapport en zij steunt
in grote lijnen de voorstellen waarmee het kabinet op grond hiervan is gekomen.De
minister is voornemens de recherchecomponenten van de BOD's te fuseren. Betekent
dit dat de opsporingstaken van de BOD's niet alleen organisatorisch maar ook
feitelijk worden geclusterd tot één bijzondere BOD, centraal
aangestuurd door het OM, onder politieke verantwoordelijkheid van de minister
van Justitie? Of blijft de opsporingstaak departementaal georganiseerd, naast
de inspectiefunctie, terwijl afstemming plaatsvindt op basis van onderling
overleg?De opsporingsfuncties van de BOD's worden «opgewaardeerd»
naar artikel 141 Strafvordering, maar voorkomen moet worden dat als gevolg
van deze algemene opsporingsbevoegdheid een soort tweede politie wordt
gecreëerd. Vast dient te staan dat de BOD's alleen gebruik maken van
de algemene opsporingsbevoegdheid op het eigen specifieke vakterrein, in relatie
met de bijzondere wetgeving die daarvoor geldt. Tegen die achtergrond rijst
de vraag wat de genoemde opwaardering aan de huidige situatie toevoegt. Stel
dat de milieuopsporingsdienst van het ministerie van VROM stuit op een zwaar
delict dat internationale dimensies kent, kunnen de ambtenaren dan op grond
van de genoemde algemene opsporingsbevoegdheid doorpakken, in die zin dat
ze de zaak van A t/m Z kunnen afronden? Als deze vraag bevestigend wordt beantwoord,
is het logisch dat de minister een eigen CID voor de BOD's in het leven wil
roepen; de inspectiefunctie valt hierbuiten. Wordt deze dienst door de BOD's
zelf opgezet of wordt er aangesloten bij de bestaande CID's van de regiokorpsen
of van het landelijke politiekorps? In elk geval moet worden gegarandeerd
dat informatie goed wordt opgeslagen en uitgewisseld.De minister streeft naar één ondersteunende faciliërende
dienst op landelijk niveau, maar zo'n dienst is er al voor de regiokorpsen.
De speciale technieken die hierbij in het geding zijn, zijn te kostbaar voor
de korpsen afzonderlijk. Beoogt de minister bij deze al bestaande dienst aan
te sluiten? Op grond van efficiencyoverwegingen verdient dit de voorkeur.Terecht wordt voorgesteld de opsporingsdienst van BUMA/STEMRA over te
hevelen naar de overheid. Het verrichten van opsporingshandelingen komt niet
toe aan particuliere ondernemingen of organisaties, waarbij commerciële
afwegingen van invloed op die handelingen zouden kunnen zijn.Deze operatie dient te leiden tot grotere transparantie en verbetering
van de kwaliteit van de opsporing, maar wat merkt de burger er uiteindelijk
van?De heer Van de Camp (CDA) vond het taalgebruik
in de brief niet altijd even toegankelijk. Wellicht zijn bepaalde alinea's
die voor een goed begrip belangrijk zijn, weggevallen. Zo rijst de vraag of
de begrippen «beleidsinstrumentele wetgeving» en «ordeningswetgeving»
niet hetzelfde zijn.De voorliggende brief is van 15 december 1999; aangenomen mag worden dat
een eerste concept in september 1999 werd opgesteld. Een halfjaar later rijst
de vraag of men op schema ligt met alle aangekondigde zaken. In feite is er
sprake van een megaoperatie. Als in de huidige kabinetsperiode de wetgevingswerkzaamheden
kunnen worden afgerond, kan dat worden beschouwd als een «topjob».
Op vele terreinen zijn studies aangekondigd. Wat is op dit moment de stand
van zaken?De hoofdlijnen van de voorliggende brief verkrijgen de instemming van
de fractie van het CDA. De minister richt zich op inspecties-nieuwe stijl
met beperkte opsporingsbevoegdheid en BOD's-nieuwe stijl. Hoewel er moet worden
gestreefd naar optimale transparantie is het een goede zaak dat ook de inspecties
een zekere opsporingsbevoegdheid behouden, zodat zij eenvoudige zaken kunnen
aanpakken en andere zaken kunnen doorgeven. Waar precies het evenwicht dient
te liggen tussen deze beperkte opsporingsbevoegdheid en de typische taken
van de BOD, is nu nog niet duidelijk. Wellicht moet ten aanzien hiervan «werkendeweg»
een bepaalde praktijk worden ontwikkeld.In tegenstelling met de visie van de heer Niederer meende de heer Van
de Camp dat de WODC-gedachte, gericht op één organisatorisch
geheel voor de bijzondere opsporing, onder te brengen bij de KLPD, niet wordt
overgenomen. De vier BOD's krijgen een volwaardige eigenstandige positie.Op blz. 5 wordt met betrekking tot de samenwerking tussen inspectie en
BOD opgemerkt dat beide gescheiden van elkaar zijn ondergebracht in één
organisatie. Hoe wordt nu bepaald wanneer de inspectie iets doorgeeft aan
de BOD en wanneer zij zich richt tot de reguliere politie? Blijkbaar zullen
niet alle inspecties aan een eigen BOD worden gekoppeld.De opmerkingen die in de brief met betrekking tot het ministerie van SZW
worden gemaakt, zijn onduidelijk. De bijlage, gevoegd bij de brief van 26 januari 1999, geeft aan dat in dit verband zelfs BV's in zicht zouden
zijn, werkzaam als semi-BOD's. Worden deze nu weggefuseerd? In de stukken
valt te lezen dat beperkte opsporingstaken ook deel kunnen uitmaken van «andere
uitvoeringsorganisaties dan inspecties». Welke verbeteringen kunnen
nog worden bereikt wanneer deze weg wordt gevolgd? In het kader van het ministerie
van SZW vormen de gemeenten een bijzondere component, zulks in verband met
de uitkeringsfraude. Hoe wordt dit benaderd in het geheel van de opsporingsfuncties
van dit ministerie?Er dient meer duidelijkheid te worden geboden over rol en functie van
het OM. In paragraaf 13 wordt in dit verband over een nadere studie gesproken,
mede omdat de bijzondere bevoegdheden van de hoofdofficieren niet geheel helder
zijn. Voorts wordt door de minister bepaald niet toegezegd dat aanbeveling
nr. 45 van de commissie-Kalsbeek zal worden gevolgd. Ook daarop wordt nog
gestudeerd. Naast het aangekondigde beleidsplan zal er sprake moeten zijn
van een goed jaarverslag over de handhaving, zodat kan worden nagegaan of
er inderdaad verbeteringen optreden. Welk traject zal er in de komende periode
met betrekking tot de wetgeving worden gevolgd?De heer Rouvoet (RPF/GPV) constateerde dat
aangrijpingspunten voor de onderhavige operatie kunnen worden gevonden in
de rapporten van de commissies-Van Traa en -Kalsbeek en in het regeerakkoord.
De brief geeft aan dat er iets moet worden gedaan aan het ontbreken van transparantie,
aan het duidelijker markeren van taken en bevoegdheden en aan het beperken
van het aantal BOD's en inspecties. Terecht stelt de regering dat de totstandkoming
van ordeningswetgeving dient te geschieden onder politieke verantwoordelijkheid
van de desbetreffende vakminister. Gelet op de noodzaak van consistentie en
samenhang is het van belang om ook de vervolgstappen op het terrein van wetgeving
en de implementatie ervan bij dezelfde minister onder te brengen. Dit alles
brengt de regering bij de optie van vier BOD's en elf inspecties. Krijgt het
streven naar voldoende sanering en transparantie hiermee nu wérkelijk
handen en voeten? Naast de BOD's behouden de inspecties een beperkte opsporingsbevoegdheid
terwijl dergelijke taken ook nog bij andere uitvoeringsorganisaties kunnen
berusten. Een echt duidelijke scheiding van controle en opsporing vindt niet
plaats. Wie mag nu wat op welk moment en aan wie is men vervolgens verantwoording
verschuldigd?Hoe is de taakafbakening geregeld voor een BOD en een inspectie op één
departementaal terrein? Hoe is het in die situatie gesteld met informatiebeheer
en -uitwisseling en het overdragen van zaken die als misdrijven worden beschouwd?De heer Rouvoet had in de stukken de rol van de douane gemist. Kan aan
de hand van een douanecasus worden aangegeven op welke wijze controle en opsporing
in elkaars verlengde liggen? Waarom is aan deze dienst geen aandacht gegeven?Wat betreft de landelijke voorziening voor specialistische kennis en apparatuur
voor de BOD's kan worden gedacht aan een soort LRT of DTOO. Gelet op het uitgangspunt
van de verantwoordelijkheid van vakministers rijst de vraag wie in politieke
zin voor een dergelijke landelijke voorziening verantwoordelijk is.Kunnen in globale zin mededelingen worden gedaan over de inhoud van de
voorgestelde wetgeving inzake de BOD's? Wordt een en ander niet voornamelijk
geïntegreerd in bestaande wetten of wordt er aan een afzonderlijke wet
gedacht?Het is verbazingwekkend dat met betrekking tot de rol van het OM in paragraaf 13
alleen over de inspecties wordt gesproken. Het is niet logisch dat in dit
kader de BOD's buiten beeld blijven.Het is juist dat taken en bevoegdheden van BUMA/STEMRA aan de overheid
worden overgedragen. De wijze waarop dit dient te gebeuren, is onderwerp van
studie maar men mag er toch van uitgaan dat een en ander wordt
ingepast in één van de in de brief aangegeven BOD's en inspecties
en dat er geen sprake zal zijn van een toevoeging.De heer Van der Staaij (SGP) wees erop dat
de bestaande complexiteit met betrekking tot de opsporingsdiensten vaak tot
ondoorzichtigheid leidt. De fragmentatie vraagt om meer samenhang terwijl
er sprake is van onvoldoende democratische controle. Een kernpunt van de nu
voorgelegde voorstellen is het onderscheid dat wordt gemaakt tussen BOD's
met bestuurlijke inspectietaken en de diensten die zijn belast met strafrechtelijke
handhavingstaken. De fractie van de SGP staat positief tegenover deze hoofdlijn
die aansluit bij het gewenste scherper onderscheid tussen opsporing en toezicht.
Wat is tegen deze achtergrond de betekenis van de passage op blz. 5 die aangeeft
dat de mogelijkheid blijft bestaan dat beperkte opsporingstaken deel uitmaken
van andere uitvoeringsorganisaties? Is dit mogelijk ingegeven door onduidelijkheden
die bestonden met betrekking tot de uitvoering van de sociale verzekeringen
zodat deze passage nu weinig betekenis meer heeft aangezien op dit terrein
knopen zijn doorgehakt? Aangenomen mag worden dat als gevolg van het SUWI-traject
de door de heer Van de Camp bedoelde «semi-BOD's» van de baan
zijn en dat de situatie bij het ministerie van SZW wat dit betreft niet langer
sterk verschilt van die op andere departementen.Het veelal specialistische karakter van de beleidsinstrumentele wetgeving
en de noodzaak om te beschikken over zeer specifieke kennis en vaardigheden
houdt in dat de politie veelal daarvoor niet primair is toegerust, hetgeen
mede een bestaansgrond oplevert voor de BOD's, zo wordt in de brief gesteld.
Het woord «primair» duidt erop dat er wel degelijk nog een taak
voor de politie blijft. Kan naar aanleiding van het gebruik van het woord
«mede» nader worden ingegaan op de bestaansgrond van de BOD's?
Aanvankelijk stond ook het milieubijstandsteam op het lijstje van BOD's, maar
nu is er sprake van een MIOT, waarin 25 VROM-mensen zijn ingeschakeld. Niettemin
meldt het Politieblad dat de politie primair verantwoordelijk blijft voor
de aanpak van de milieucriminaliteit. Het MIOT zou onder een inspectie milieuhygiëne
vallen. Een en ander spoort niet met de lijnen die in de onderhavige brief
worden getrokken. Hoe is het nu gesteld met de taakafbakeningen?Door het WODC is naar voren gebracht dat bij de aanpak van de zware criminaliteit
het onderscheid tussen commune en bijzondere delicten meer en meer fictie
wordt. Hoe verhoudt deze vervlechting zich met de keuze die is gemaakt voor
de BOD's?De Kamer heeft enige tijd geleden een motie aangenomen, gericht op verbetering
van de handhaving van de milieuregelgeving op het water. Zou niet een concentratie
moeten plaatsvinden van de diensten die zich daarmee bezighouden? In reactie
op deze motie stelde het kabinet dat het onderzoek terzake zou worden uitgevoerd
in het kader van de stukken die nu worden behandeld. In welke zin wordt hieraan
nu een concreet vervolg gegeven?Wie de nu gepresenteerde BOD's en inspecties bij elkaar optelt, kan niet
anders dan concluderen dat er van fusies niet veel terecht is gekomen terwijl
het regeerakkoord hierover toch duidelijk is. Wat is hiervan de oorzaak geweest?De heer Van der Staaij onderschreef al gemaakte opmerkingen over het OM
en wees erop dat uit de augustushandhavingsrapportage van het CTSV blijkt
dat bij de aanpak van fraude nogal wat problemen rijzen bij de coördinatie
met het OM.De fractie van de SGP staat positief tegenover een beleidsplan over en
een afzonderlijke wet op de BOD's. Echter, nog belangrijker is een goed jaarverslaghandhaving
waarin het gevoerde beleid en de resultaten daarvan worden geanalyseerd.Mevrouw Kalsbeek (PvdA) was van mening dat
over dit onderwerp een zogenaamd debat op hoofdlijnen zou kunnen worden gevoerd,
maar de brief is daarvoor niet geschikt omdat zij te veel vragen onbeantwoord
laat. Daarentegen is het onderliggende rapport zeer overzichtelijk, deugdelijk
en informatief, vooral over het huidige functioneren van opsporingsdiensten.De sterkten van de bestaande BOD's lopen sterk uiteen. De AID heeft 500
opsporingsambtenaren, de SVB slechts 60; de FIOD is een «middenmoter»
met 150. Deze verschillen kunnen niet worden verklaard aan de hand van de
omvang van de terreinen waarop opgespoord moet worden. Welke ratio zit hierachter
en wat betekenen deze verschillen voor het vervolgtraject, gericht op fusering
of samenwerking?Er zijn ook verschillen tussen BOD's waar het gaat om de bevoegdheid inzake
het gebruik van geweld. AID, FIOD, ECD, RDR, DVO, UVI's en BUMA/STEMRA hebben
deze bevoegdheid maar waarom dat zo is en waarom andere diensten deze bevoegdheid
niet hebben, is niet duidelijk. Hoe wordt dit in de toekomst geregeld?Ook waar het gaat om de mate waarin men gebruik maakt van geautomatiseerde
systemen, zijn er belangrijke verschillen. FIOD is koploper met 40 zelf ontwikkelde
systemen, maar bijna de helft van de BOD's, waaronder de arbeidsinspectie,
biedt zijn medewerkers op dit moment geen enkel informatiesysteem ter ondersteuning
van de opsporing aan.De handhaving wordt per dienst verschillend geregistreerd. Terecht is
gevraagd om een goede verslaglegging van de effecten van de opsporingsactiviteiten,
maar wanneer elke dienst op een eigen manier registreert, zeggen bijvoorbeeld
staafdiagrammen in het verslag niet veel. Al deze verschillen dienen goed
heroverwogen te worden opdat een meer intrinsieke motivatie wordt verkregen
om nieuwe bevoegdheden en instrumenten te geven aan de nieuwe structuur.Het startpunt voor deze operatie wordt gevormd door de summiere passage
in het regeerakkoord die aangeeft dat bezien moet worden of onderdelen van
BOD's kunnen worden geïntegreerd in de reguliere politie. De term «onderdelen
van» is nogal rekbaar. Vervolgens rijst de vraag: welke onderdelen wel
en welk niet en waarom niet een veel verdergaande integratie van BOD's in
de politie? Het laatste maakt een beter gecoördineerde aanpak mogelijk,
vooral van de organisatiecriminaliteit en de georganiseerde criminaliteit.
Bovendien zou het bij die opzet voor het OM gemakkelijker worden om prioriteiten
te stellen en te bewaken. In de nu door de minister voorgelegde voorstellen
is een nieuw driehoeksoverleg opgenomen dat naast de normale driehoeksoverleggen
staat. Op het terrein van de organisatiecriminaliteit zijn BOD's én
reguliere politie actief. Hoe kan nu een optimale communicatie hierover worden
bereikt? Een ander voordeel van verdergaande integratie is dat de wetgeving
die van toepassing is voor de politie op de terreinen van geweld, registers,
beheer van gegevens en informatie-uitwisseling, ook voor de BOD's geldt. Voor
de opsporingsbevoegdheden ontstaat op die manier een duidelijk regime.Aan een verdergaande integratie zijn ook nadelen verbonden. Dit proces
zou een zeer grootscheepse reorganisatie vereisen, hetgeen zeer veel energie
zou vergen. Echter, wanneer op deze manier uiteindelijk een beter resultaat
wordt bereikt in de strijd tegen de criminaliteit in ruime zin, moet deze
optie serieus worden overwogen. Waarom heeft de regering deze mogelijkheid
niet verder onderzocht? Het advies dat de Raad voor het openbaar bestuur hierover
heeft uitgebracht, is belangwekkend maar ontslaat regering en Kamer niet van
de verplichting om zelf na te gaan wat de meest gewenste vorm is. De fractie
van de PvdA vindt het belangrijk om de voordelen van verdergaande integratie
aan te geven omdat het kabinet dat niet heeft gedaan, maar is wat dit betreft
nog niet tot een afgeronde opvatting gekomen.Dat het kabinet in zijn brief aangeeft dat de reguliere politie veelal
niet primair is toegerust voor handhaving op bepaalde terreinen omdat daarvoor specifieke kennis en vaardigheden nodig zijn, levert naar het
oordeel van de fractie van de PvdA een onvoldoende motivatie op om voor de
geschetste opzet te kiezen. Dit argument kan immers ook heel goed leiden tot
de omgekeerde conclusie: voeg de benodigde kennis en vaardigheden aan de politie
toe.Wat de specialistische ondersteuning betreft wordt in het onderliggende
rapport wél gesproken over de KLPD maar in de brief van het kabinet
niet. Nu het beheer van de KLPD overgaat naar BZK rijst het vermoeden dat
in dit verband een zekere stammenstrijd aan de orde zou kunnen zijn.Mevrouw Kalsbeek zou graag een brief van de minister ontvangen waarin
hij nader ingaat op de door haar aan de orde gestelde principiële kwesties.
Als de minister dit niet toezegt, kan worden overwogen een uitspraak van de
Kamer te vragen.Over de douane wordt in de kabinetsbrief gezwegen terwijl ook deze dienst
belangrijke opsporingstaken heeft. Op welke wijze wordt de douane bij dit
proces betrokken?FIOD en ECD gaan samen en krijgen een CID. Voor andere BOD's wordt onderzocht
of er een soort gegevensbank moet komen. Hoe worden dergelijke gegevens verkregen?
Mag een BOD informanten gaan runnen? Naarmate meer bevoegdheden analoog aan
die van de politie aan BOD's worden toegekend, worden principiële vragen
op dit terrein des te belangrijker. De kabinetsbrief vermeldt dat het beheer
van de CID kan worden geregeld volgens de Wet op de politieregisters. Welke
betekenis moet hier worden toegekend aan het woord «kan»? Gelet
op de moeizame wijze waarop de wetgeving inzake deze registers tot stand is
gekomen, is het geen aantrekkelijk vooruitzicht dat er sprake zou zijn van
verschillende regimes voor CID's.Welke relaties zijn er tussen CID-informatie en de inspecties? Kan men
een belastingaanslag krijgen op basis van CID-informatie? Bijvoorbeeld prostituees
krijgen veelal ambtshalve aanslagen; dit zou kunnen worden gemotiveerd met
het feit dat men over CID-gegevens beschikt. Moeten dergelijke relaties worden
voorkomen of juist niet?Al met al is er sprake van een zeer ambitieuze en ingrijpende operatie.
Op dit moment zijn er nog zoveel losse einden dat een tijdpad dient te worden
aangegeven, waarbij ook het moment aan de orde komt waarop de Kamer het groene
licht kan geven. De fractie van de PvdA bepleit deze discussie over enkele
maanden voort te zetten.Het antwoord van de regeringDe minister constateerde dat op dit moment
geen blauwdruk kan worden gegeven met betrekking tot de integratie van de
opsporingsdiensten. Omdat inspecties en diensten al bestaan, moet er rekening
worden gehouden met veel gevestigde belangen. Veel argumenten pleiten voor
integratie bij de politie maar de BOD's zijn primair ingesteld om bepaalde,
zeer specialistische ordeningswetgeving, soms met internationale achtergrond
te handhaven, waarvoor de politie niet goed is geëquipeerd.Met betrekking tot de opsporing van de commune criminaliteit is nu geregeld
dat er meer samenwerking en eenduidigheid komt, terwijl de gezagslijn van
het OM beter zichtbaar wordt. Vanwege de verschillende invalshoeken is er
niet voor gekozen, over te gaan tot één algehele integratie.
Deze keuze zal in een brief worden toegelicht zodat hierover desgewenst nader
kan worden gediscussieerd. Dit dient echter op zeer korte termijn, binnen
een maand, te gebeuren omdat anders het momentum van het hele proces verloren
gaat.De BOD's houden zich bezig met de handhaving van de ordeningswetgeving,
waarbij kan worden gedacht aan belastingen, sociale zekerheid, volksgezondheid,
landbouw, milieu, arbeidsinspectie enz. Het hierover uitgebrachte rapport
biedt de mogelijkheid om op een nieuwe manier naar deze diensten en de inspecties
te kijken. Met zijn voorstellen terzake lost het kabinet een belofte
in die in het regeerakkoord is verwoord. De minister heeft op grond van zijn
verantwoordelijkheid voor de handhaving van de rechtsnormen samen met ambtsgenoten
gezocht naar een juiste mix, gericht op een adequaat nalevingsniveau op de
aangegeven beleidsterreinen. Op dergelijke specifieke terreinen kan eenvoudig
niet van de politie worden gevergd dat zij er alles van afweet.Welke uitgangspunten gelden voor de inrichting van de BOD's? In de eerste
plaats dient voor alle partijen duidelijk te zijn wanneer een echte BOD optreedt
en wanneer er sprake is van een inspectiedienst met meer bestuurlijke handhavingstaken.
In de tweede plaats wordt meer samenhang verlangd, hetgeen kan worden bereikt
door meer gelijkheid aan te brengen tussen de diensten. Hoe zijn ze georganiseerd,
hoe lopen de lijnen met het desbetreffende departement en hoe is de verhouding
met het OM? In de derde plaats is gekozen voor vergroting van de mogelijkheden
tot uitoefening van de democratische controle, zulks door middel van een beleidsplan
bijzondere opsporingsdiensten. Een jaarverslag of jaarverslagen inzake de
handhaving zal of zullen de Kamer worden toegezonden. Het is mogelijk dat
deze verslaglegging voor een gedeelte via de vakdepartementen verloopt, maar
men zou ook kunnen kiezen voor een geïntegreerd jaarverslag; nader beraad
over de hiervoor te kiezen vorm is nodig. Het overleg over bepaalde onderdelen
dient plaats te vinden met de desbetreffende vakministers.Verschillende processen zijn al in gang gezet om datgene wat het kabinet
aan voorstellen uit het rapport heeft overgenomen, te realiseren. Zo is op
de ministeries van LNV, van SZW en van VROM onderscheid gemaakt tussen de
diensten die voornamelijk opsporen en de diensten die voornamelijk inspectietaken
uitvoeren. Op het ministerie van Financiën bestaat al een duidelijke
scheiding tussen de belastingdienst als inspectiedienst en de FIOD als opsporingsdienst.
Ook andere organisaties, zoals de ECD, komen aan de orde. Het ligt voor de
hand dat de vakministers de Kamer over de voortgang van deze processen informeren.
Dergelijke reorganisaties zijn zeer ingrijpend en kennen een belangrijke psychologische
component. Op het ministerie van Justitie is men begonnen met de opstelling
van de kaderwet bijzondere opsporingsdiensten; het wetsvoorstel zal eind 2001
bij de Kamer worden ingediend. Het gaat dus om één grote wet,
waaronder vervolgens uitvoeringsbesluiten en AMvB's worden gehangen.De beoogde transparantie wordt bereikt door het veelal gemengde karakter
van de BOD's en inspectiediensten weg te nemen. Sommige diensten hebben opsporingsbevoegdheid
maar ze hebben haar in de praktijk zo goed als nooit nodig. In de nieuwe situatie
wordt organisatorisch onderscheid gemaakt tussen diensten die in hoofdzaak
opsporen en de zogenaamde inspecties-nieuwe stijl die inspecteren en toezicht
houden. Een aantal van deze inspecties behoudt een beperkte opsporingsbevoegdheid,
voorzover specifieke opsporingstaken in dienst staan van te treffen bestuurlijke
maatregelen. Wanneer er sprake moet zijn van een strafrechtelijk traject,
dient de BOD eraan te pas te komen. Is men gestoten op een kwestie waarmee
geen BOD is belast, dan moet een en ander worden overgedragen aan de reguliere
politie.Samenhang ontstaat door taken en bevoegdheden gelijk te maken. Ook de
inrichtingen van de opsporingsdiensten moeten meer op één leest
worden geschoeid, zodat de burger weet wie waarvoor verantwoordelijk is. Hiermee
wordt de samenhang in de rechtshandhaving vergroot.In overleg met alle betrokken departementen en BOD's wordt nagegaan hoe
de inrichting van een hoogwaardige ondersteuningsvoorziening ten behoeve van
de BOD's eruit zou moeten zien. Over een eventuele verbinding met de KLPD
is nog niets gezegd. Ook wordt met departementen en BOD's overleg gevoerd
over het beleidsplan bijzondere opsporingsdiensten. Het is de bedoeling dat
dit plan de Kamer nog dit jaar zal worden voorgelegd. Met het college van
procureurs-generaal wordt bezien of de huidige systematiek waarbij hoofdofficieren
van justitie zijn belast met de uitoefening van het gezag over
de opsporing ten behoeve van de inspecties-nieuwe stijl, voor de toekomst
helderder en mogelijk meer geconcentreerd kan worden gemaakt. Op korte termijn
wordt een bericht hierover van het college verwacht. Voorts wordt nagegaan
hoe de opsporingstaken van BUMA/STEMRA het best kunnen worden overgedragen
aan de overheid; wat dit betreft is de principiële keuze al gemaakt.
Dat toezichthoudende functies bij BUMA/STEMRA blijven, ligt voor de hand omdat
men over grote deskundigheid beschikt.Versterking van de democratische controle wordt gerealiseerd door middel
van het beleidsplan en de jaarverslagen. Bovendien komt het gezag over de
BOD's duidelijk te berusten bij het OM waarvoor de minister van Justitie verantwoordelijk
is. Zolang er verschillende departementen zijn met verschillende bevoegdheden
op aanpalende terreinen, zullen er verschillende inspecties en diensten blijven.
Er wordt dan ook gepleit voor meer samenwerking tussen de BOD's, de inspecties
en de politie. De handhavingsarrangementen met het OM kunnen daarbij behulpzaam
zijn; in het driehoeksoverleg kunnen hierover afspraken worden gemaakt. Echter,
niet kan worden uitgesloten dat ook in de nabije toekomst verschillende inspecteurs
één bedrijf bezoeken. Het vergt nu eenmaal jaren om de gewenste
ordening in de bestaande lappendeken aan te brengen.Het kabinet wil, mede naar aanleiding van de bevindingen van de commissies-Van
Traa en -Kalsbeek, niet te lichtvaardig overgaan tot uitbreiding van het aantal
criminele inlichtingen eenheden (CIE), gelet op het karakter van de specifieke
werkzaamheden en de vereiste borging van verkregen informatie. Gezocht wordt
naar een gemeenschappelijke oplossing die een zekere meerwaarde oplevert en
praktisch van aard is. Aansluiting wordt gezocht bij de werkwijze van de politie.
Dat alle BOD's een eigen CIE zouden hebben, levert geen prettig vooruitzicht
op. Daarom gaat thans de voorkeur uit naar één CIE voor de vier
BOD's. Hierover zullen voorstellen aan de Kamer worden voorgelegd, maar ook
in de brief die de Kamer zojuist is toegezegd zal hierop worden ingegaan,
inclusief de vraag of er sprake zal kunnen zijn van het runnen van informanten.In de aangekondigde kaderwet bijzondere opsporingsdiensten worden de taken
en de bevoegdheden van deze diensten beschreven, naast de wijze waarop het
nieuwe driekhoeksoverleg functioneert en het bestuurlijk gezag van de betrokken
vakminister en het gezag van de officier van justitie over de opsporing zijn
opgezet. In deze wet wordt voorts de bevoegdheid tot het houden van de zogenaamde
bijzondere politieregisters vastgelegd, terwijl het beleidsplan bijzondere
opsporingsdiensten als beleidsinstrument wordt vastgesteld. De wet zal het
kader vormen waarbinnen de departementen met hun eigen ordeningswetgeving
nadere uitwerking geven aan het werk van de eigen BOD. De vier thans geïdentificeerde
BOD's zullen niet in de wet worden genoemd; zij worden in een AMvB vermeld
om te voorkomen dat bij wijzigingen ten aanzien van een BOD de wet moet worden
gewijzigd.Op het moment vindt bij het ministerie van SZW een reorganisatie van de
sociale zekerheid plaats. Het daarover uit te brengen rapport en de visie
van het kabinet daarop zullen leidend zijn voor de reorganisatie waarbij opsporingstaken
en -bevoegdheden betrokken zijn. Het is de taak van de minister van Justitie
erop toe te zien dat hierbij de door het kabinet gekozen uitgangspunten strikt
in acht worden genomen.In een eerder stadium is besloten om de studie inzake de BOD's te beperken
tot de diensten die rechtstreeks onder het beheer van een departement van
algemeen bestuur vallen. Daaronder valt niet de sociale recherche bij de gemeenten.
Het is aan de minister van SZW om met de gemeenten na te gaan in hoeverre
de wens van het kabinet om de opsporing van de zware gevallen te laten plaatsvinden
door «echte» opsporingsdiensten, gevolgen moet hebben voor de
wijze waarop de opsporing plaatsvindt van zware en middelzware
fraude binnen de uitvoering van de bijstandswet. Voorstellen terzake worden
afgewacht.De beantwoording van de vraag wanneer een inspecteur een zaak overdraagt
aan een bijzondere opsporingsambtenaar en wanneer hij een zaak overdraagt
aan de reguliere politie, dient beantwoord te worden in de driehoek van vakdepartement,
BOD en OM. Algemene uitgangspunten kunnen hiervoor niet worden geformuleerd.
Vindt na overleg in de genoemde driehoek overdracht aan de reguliere politie
plaats, dan mag men ervan uitgaan dat vervolgens vervolging zal plaatsvinden.
Voorzover men in dit verband een stammenstrijd of competentieproblemen verwacht,
zij erop gewezen dat het beleidsplan bijzondere opsporingsdiensten uiteraard
zo veel mogelijk dient te sporen met het beleidsplan van de reguliere politie.
Bovendien, wanneer er een beslissing moet worden genomen in verband met een
strafrechtelijke vervolging, komen de lijnen bij het OM samen. Het is onjuist
aan te nemen dat het driehoeksoverleg altijd beslist over opsporing of vervolging;
die taak berust bij het OM.Op 1 januari 2000 is het milieu-inlichtingen en -opsporingsteam (MIOT)
van start gegaan. Het betreft hier geen BOD, maar een samenwerkingsverband
tussen de huidige BOD van VROM en de inspectie milieuhygiëne. Als medewerkers
van het MIOT op een zaak stuiten, dragen zij deze over aan de gewone politie.
Ook op andere beleidsterreinen van VROM zijn in de toekomst dergelijke samenwerkingsvormen
zeer wel denkbaar. Over twee jaar zal een evaluatie van de activiteiten van
het MIOT bepalend zijn voor de verder te volgen werkwijze. Naar aanleiding
van enkele interrupties over de aard van de activiteiten van het MIOT en de
visie van het ministerie van VROM daarop, deed de minister de toezegging dat
nadere informatie over dit onderwerp aan de vaste commissies voor Justitie
en voor VROM zal worden voorgelegd.Het al dan niet toepassen van geweld door BOD's zal worden geregeld in
de aangekondigde kaderwet en wel voor alle BOD's op dezelfde wijze, waarbij
aansluiting wordt gezocht bij bestaande politieregelgeving. Ook in deze zin
wordt meer eenduidigheid ten aanzien van BOD-bevoegdheden nagestreefd.De douane is een onderdeel van de belastingdienst; de voormalige douanerecherche
is geïntegreerd in de FIOD. Het is tegen die achtergrond dat de douanetaken
zijn betrokken bij het thans beoogde stelsel voor de BOD's.Nadere gedachtewisselingMevrouw Scheltema-de Nie (D66) constateerde
dat enerzijds is gekozen voor verankering van de BOD's in artikel 141 Strafvordering
en dat anderzijds wordt aangegeven dat de BOD's niet in de wet maar in een
AMvB worden opgenomen. Kan de minister hierop nader ingaan?De heer Niederer (VVD) verzocht de minister
om meer informatie over de relatie tussen de aangekondigde landelijke CIE
en het OM. Wat is de sturende rol van het OM ten aanzien van deze gevoelige
informatie, mede gelet op de gezagsverantwoordelijkheid in het kader van de
strafrechtshandhaving? Kan de minister nader ingaan op de dreigende stammenoorlog
tussen de BOD's en de reguliere politie? Het is van groot belang dat zeer
duidelijk wordt aangegeven wie het eerst waarvoor verantwoordelijk is. Voorkomen
moet worden dat diensten vanwege veronderstelde broodnijd niet bereid zijn
om informatie door te geven.De heer Van de Camp (CDA) vond het antwoord
van de minister op enkele punten te afwachtend. Als voorbeeld kan het afwachten
van voorstellen van het ministerie van SZW worden genoemd. De minister van
Justitie dient met meer nadruk de hoofdstructuur van de BOD's en de inspecties
te toetsen om het ontstaan van een eilandenrijk te voorkomen. Hoe verhoudt
het feit dat de arbeidsinspectie bestuurlijke boetes kan opleggen zich met
de hoofdstructuur die bij het ministerie van SZW zal ontstaan?De heer Rouvoet (RPF/GPV) verlangde meer informatie
over opsporingstaken van andere uitvoeringsorganisaties dan de genoemde. Ook
moet er meer duidelijkheid worden geboden over de politieke verantwoordelijkheidslijnen.
Eén lijn zou de voorkeur verdienen maar is dat wel mogelijk bij de
voorziene structuur van vakdepartementale verantwoordelijkheden? Voorts dient
de rol van het OM beter beschreven te worden, mede tegen de achtergrond van
de positie van het OM in de nieuwe en de reguliere driehoek.De heer Van der Staaij (SGP) vroeg om nadere
uitleg over het gestelde op blz. 5 waar het gaat om de passage waaruit blijkt
dat inspectietaken, inclusief beperkte opsporingstaken, deel uitmaken van
andere uitvoeringsorganisaties. Voorts vroeg hij aandacht voor de WODC-notie
inzake de aanpak van zware criminaliteit in samenhang met de commune delicten;
het onderscheid wordt steeds meer een fictie. Dit onderwerp dient te worden
betrokken bij de aangekondigde brief.Mevrouw Kalsbeek (PvdA) bezag het in discussie
zijnde proces met zorg. Weliswaar is een rudimentaire keuze gemaakt voor het
clusteren van de BOD's waarbij een niet-vergaande integratie met de politie
wordt nagestreefd, maar veel van de hiervan af te leiden vragen kunnen nu
niet op bevredigende wijze worden beantwoord. Deze vragen betreffen de opsporingsbevoegdheden,
de inlichtingeneenheden, het gezag, samenwerkingsvormen enz. De door de minister
aan de Kamer voor te leggen brief zal dan ook veel informatie moeten verschaffen.
Daarin zal ook aandacht moeten worden gegeven aan het tijdpad dat de minister
met betrekking tot deze zaak voor ogen staat.De minister gaf aan dat het college van procureurs-generaal
binnenkort met een visie komt op de wijze waarop het OM dient aan te sturen.
Voorts zijn al in verband met de beleidsvisie en het wetsontwerp tijdstippen
genoemd. Wanneer een kaderwet wordt opgesteld ten aanzien van een zo ingewikkelde
materie, is het eenvoudig onmogelijk om in het raam van een algemene brief
alle vragen te beantwoorden. Veel meer gaat het om een proces. Dit leidt tot
de conclusie dat men zich in de huidige fase op de hoofdlijnen moet concentreren.
Het is overigens een goede zaak dat de principiële vraag waarom niet
voor een totale integratie met de politie is gekozen, nú wordt gesteld.
Zou die vraag over vijf maanden worden gesteld, dan zou dat rampzalige gevolgen
kunnen hebben. Voorts moet worden voorkomen dat dit project zo gedetailleerd
wordt opgezet dat zich te veel tegenkrachten ontwikkelen.Ten onrechte wordt het verwijt geuit dat de minister zich in dit proces
te afwachtend zou opstellen. Het is de taak van de minister van Justitie om
de voorstellen van de verschillende departementen te toetsen, opdat een en
ander voldoet aan de uitgangspunten die kabinet en Kamer hebben vastgelegd.
Met de wijze waarop vervolgens de organisaties op de ministeries van SZW,
van VROM of van Financiën wordt ingericht, heeft hij niets te maken,
ook al is duidelijk dat er wat dit betreft meer transparantie moet komen.Op het onderwerp van de bestuurlijke boetes kan worden teruggekomen in
het AWB-kader, maar nu al kan worden bevestigd dat dit past bij de lijn dat,
waar een bestuurlijke maatregel wordt getroffen, bijvoorbeeld de arbeidsinspectie
zo'n boete zou kunnen opleggen.Het is onjuist aan te nemen dat voor alles wat een BOD doet de minister
van Justitie verantwoordelijk zou zijn. In de kaderwet zal duidelijk worden neergelegd waarvoor deze minister verantwoordelijk is en waarvoor
de vakministers verantwoordelijk zijn. Dat er op dit moment nog onduidelijkheid
bestaat over de rol van het OM, is begrijpelijk omdat nog wordt gewacht op
de visie van het college van procureurs-generaal.De minister had begrip voor de zorgen die door mevrouw Kalsbeek zijn verwoord,
maar een al te grote bezorgdheid is niet nodig. De nu aangegeven lijn zal
zeker voor een betere ordening zorgen. Of nog verder moet worden gegaan, zal
tijdens het proces moeten blijken.De voorzitter constateerde dat de nog niet
door de minister beantwoorde vragen alsnog schriftelijk worden beantwoord
en dat door de minister een brief is toegezegd waarin wordt ingegaan op de
principiële aspecten van het al dan niet integreren van de BOD's in de
reguliere politie, de positie van de CIE, de kwestie van de beperkte opsporingsbevoegdheid
voor andere uitvoeringsorganisaties en enkele andere onderwerpen.De voorzitter van de commissie,Van HeemstDe griffier van de commissie,PeXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), Van de Camp (CDA), Biesheuvel
(CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Kalsbeek (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Rouvoet (RPF/GPV), Rabbae
(GroenLinks), Van Oven (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter, O. P. G.
Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Weekers (VVD), Wijn (CDA), Van der
Staaij (SGP), Ross-van Dorp (CDA), Patijn (VVD), Niederer (VVD), Nicolaï
(VVD), Halsema (GroenLinks) en Brood (VVD).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Verhagen (CDA),
Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Arib (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA),
Barth (PvdA), Schutte (RPF/GPV), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Hoekema
(D66), Van den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen (SP), De Vries (VVD),
Eurlings (CDA), Van Walsem (D66), Buijs (CDA), Rijpstra (VVD), Van Baalen
(VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks) en Kamp
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26955-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl