Wetsvoorstel leden Depla e.a. tot wijz. Wet voorkeursrecht gemeenten ivm tegengaan ontwijking voorkeursrecht gemeenten; Brief minister met reactie van het kabinet op de door de VVD-fractie gestelde vragen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27750, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27750 nr. 9

21-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamReactie op de eerste vraagReactie op de tweede vraagArtikel 26Artikel 10Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27750Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 750Voorstel van wet van de leden Depla, Ravestein, Van Wijmen, Duivesteijn
en Biesheuvel tot wijziging van onder anderen de artikelen 10 en 26 van de
Wet voorkeursrecht gemeenten in verband met het tegengaan van de ontwijking
van het voorkeursrecht van gemeenten bij de verwerving van onroerende zakennr. 9BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 december 2001Hierbij zend ik u de reactie van het kabinet op de door de VVD-fractie
gestelde vragen over bovengenoemd onderwerp.In Kamerstuk (27 750, nr. 6), een verslag van de vaste commissie
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer wordt op een tweetal
punten expliciet naar de zienswijze van het kabinet gevraagd:1. Hoe is de verhouding met het door de regering te presenteren vernieuwde
grondbeleidsinstrumentarium?;2. Een oordeel over het voorliggende voorstel van wet, met name ten aanzien
van de voorgestelde wijziging van art. 26.Het kabinet heeft in de beantwoording van de vragen de na het stellen
van de vragen verschenen Kamerstukken II 2001/2002, 27 750, nrs. 7 en
8 betrokken.Reactie op de eerste vraagGezien een van de oorspronkelijke doelstellingen van de Wvg, de versterking
van de positie van de gemeente en daarmee van haar regiefunctie door het mogelijk
maken van het innemen van grondposities, waardoor de gemeente in voorkomende
gevallen een betere onderhandelingspositie met marktpartijen kan hebben, zijn
de hoofdlijnen van het voorstel van de initiatiefnemers naar mening van het
kabinet niet onlogisch.Gegeven het standpunt uit de Nota Grondbeleid, dat er situaties zijn –
afhankelijk van de lokale omstandigheden en te beoordelen door de overheden
in kwestie – dat actief grondbeleid geboden kan zijn om de publieke
doelen, waaronder verhoging van de ruimtelijke kwaliteit en het bevorderen
van particulier opdrachtgeverschap, zo goed mogelijk te realiseren, hecht
het kabinet aan een Wet voorkeursrecht gemeenten die gemeenten ook bij deze
beleidslijn kan ondersteunen.Actief grondbeleid geeft gemeenten tevens mogelijkheden om flexibel in
te spelen op nieuwe ontwikkelingen en tendensen. Tevens kan via verwerving door een gevestigd voorkeursrecht de onderhandelingspositie van
de gemeente in een samenwerkingsverband met marktpartijen versterkt worden.
De voorgestelde reparatie kan dienstbaar zijn aan vergroting van de effectiviteit
van de Wet voorkeursrecht gemeenten ten aanzien van deze punten.Het voorstel van de initiatiefnemers brengt bovendien met zich mee dat
een andere doelstelling van de Wvg, een dempend effect op de prijsvorming
van gronden, beter bereikt kan worden. De in het Evaluatieonderzoek van de
TU Delft gesignaleerde mogelijke concurrentie tussen marktpartijen die ontduikingsconstructies
willen aangaan, met als gevolg een prijsopdrijvend effect, zal immers veel
minder meer voor kunnen komen onder het door de initiatiefnemers voorgestelde
regime.Daarnaast is er in de Nota Grondbeleid gewezen op het risico van de dubbele
petten waarin gemeenten enerzijds als private partij grond ontwikkelt en daarbij
gebruik maakt van publiekrechtelijke instrumenten als de Wvg. Dat zou leiden
tot een onevenwichtige relatie tussen overheid en marktpartijen. Daarom is
gekozen aan de verwerving van grond door middel van de Wvg de voorwaarde te
verbinden dat de plannen op die grond in concurrentie moet worden ontwikkeld.
Een wetswijziging hiertoe zal volgend jaar worden voorbereid.De Wet voorkeursrecht gemeenten kan de gemeentelijke mogelijkheden voor
verwerving van grond vergroten, waardoor de gemeente haar regisserende rol –
en daarmee het veilig stellen van publieke doelen – kan waarmaken. Gevolg
van de huidige regeling van de uitzonderingen in art. 10, alsmede van de redeneerlijn
van de Hoge Raad rond art. 26, is dat grondeigenaren in toenemende mate constructies
aangaan waarmee nu en in de toekomst onder de aanbiedingsplicht aan de gemeente
kan worden uitgekomen.De voorstellen in het initiatiefwetsvoorstel beperken deze mogelijkheden;
hierdoor worden de gemeentelijke mogelijkheden voor verwerving van grond weer
vergroot, kan van het voorkeursrecht een prijsdempende werking uitgaan en
kan het inzicht in het rechtsverkeer vergroot worden.In situaties waar actief grondbeleid geboden is om publieke doelen zo
goed mogelijk te realiseren is dit naar de mening van het kabinet een goede
keuze.Weliswaar beschikt de gemeente ook over de mogelijkheid via minnelijk
overleg tot verwerving van gronden over te gaan, het is echter onwaarschijnlijk
dat de gemeente met alle grondeigenaren zonder een verscherpte Wvg tot een
vrijwillige overdracht van de grond kan komen.Het instrumentarium van gedwongen bezitsontneming, onteigening, brengt
hogere bestuurlijke lasten en kosten met zich mee, en zal niet altijd succesvol
kunnen zijn onder meer vanwege de toetsingscriteria van artikel 79 onteigeningswet
en het uitgangspunt schadeloosstelling (art. 40 ow). De publieke doelen die
de overheid in de Nota Grondbeleid wil behartigen kunnen momenteel lang niet
allemaal reden voor onteigening zijn. Te denken valt aan aspecten van duurzaam
bouwen, particulier opdrachtgeverschap, ontwikkelen in concurrentie.Als de Grondexploitatiewet in werking is, zal de gemeente middels de grondexploitatievergunning
het zo goed mogelijk realiseren van deze publieke doelen kunnen afdwingen.
Op termijn wordt een gemeentelijke grondpositie, met name op uitbreidingslocaties,
derhalve minder van belang.Op de korte termijn beschikt de gemeente echter niet over dit instrumentarium
(exploitatievergunning); verwacht wordt dat de Grondexploitatiewet op zijn
vroegst 1 januari 2004 in werking zal treden. Reactie op de tweede vraagVoor wat betreft het gevraagde oordeel van het kabinet over het voorliggende
voorstel van wet, en met name de voorgestelde wijziging van art. 26 kan het
volgende worden opgemerkt.De Nota Grondbeleid stelt wat betreft art. 26 voor dat het kabinet geen
reden ziet voor noodreparatie, mede omdat nog uitspraken van de Hoge Raad
verwacht werden. Voor wat betreft art. 10 stelt de nota dat er mogelijk iets
moet gebeuren, maar dat dit onderwerp nadere procedurele uitwerking vergt.
Hoewel de onderwerpen wat het kabinet betreft dus niet de hoogste prioriteit
hadden, ligt er nu een initiatief op punten waarop het kabinet, zoals al in
de Nota Grondbeleid was aangekondigd, wel van plan was actie te ondernemen.
Tijdens het Notaoverleg over de Nota Grondbeleid op 28 mei 2001 sprak
ik er in dit verband over dat van «op de lange baan schuiven»
geen sprake zou zijn.In de voortgangsrapportage Nota grondbeleid d.d. 15-11-2001, heb ik er
reeds op gewezen dat het kabinet de noodzaak inziet van reparatie van de Wet
voorkeursrecht gemeenten.Artikel 26De initiatiefnemers stellen voor bij de reparatie te kijken naar de beschikkingsmacht
over de grond:als in een constructie deze beschikkingsmacht in enigerlei mate wordt
overgedragen van de grondeigenaar naar een derde, en de partijen daarbij de
intentie hebben om het voorkeursrecht te ontduiken, dan moet er door de rechter
vernietigd kunnen worden.Tegen deze lijn bestaat bij het kabinet geen bezwaar.Wel wil het kabinet erop wijzen dat ook andere vormen van reparatie mogelijk
waren geweest, zoals al in genoemd notaoverleg door het kabinet is aangegeven.In dit verband heeft het kabinet nagegaan hoe het voorliggende voorstel
zich verhoudt tot de onteigeningswet. Onteigening is in Nederland niet mogelijk
als er geen sprake is van «noodzaak». Zelfrealisatieconstructies
waarbij de oorspronkelijke eigenaar in enigerlei wijze de beschikkingsmacht
aan een derde overdraagt en die binnen de systematiek van de onteigeningswet
wél toelaatbaar kunnen zijn, zouden op grond van het voorstel van de
initiatiefnemers vernietigd kunnen worden.Ten aanzien van dit punt heeft het kabinet het volgende overwogen:• Bij onteigening gaat het om gedwongen eigendomsontneming en bij
de Wvg steeds om vrijwillige verkoop.• Het «regie-instrument» voorkeursrecht kan een andere
strekking hebben dan onteigening. Dit blijkt uit de parlementaire geschiedenis,
maar bijvoorbeeld ook uit het feit dat de eigenaar niets in de weg staat lopende
een onteigening zijn onroerend goed te vervreemden aan een derde, terwijl
dat, indien een voorkeursrecht is gevestigd, niet mogelijk is. Een voorkeursrecht
beperkt immers de beschikkingsmacht van de eigenaar. In de literatuur is bepleit
om de onteigeningswet op de regierol uit de Wvg en de jurisprudentie van de
Hoge Raad daarover aan te sluiten in die zin dat de gemeente mag vragen dat
iedere zelfrealisator zich aan de gemeentelijke regie onderwerpt, anders volgt
onteigening.• Bij onteigening heeft de onteigende recht op een «volledige
vergoeding voor alle schade» (artikel 40 ow). In de Wvg bestaat alleen
recht op de marktwaarde, door het niet opgenomen zijn van het genoemde artikel
40 ow in artikel 16, lid 4 van de Wvg. Dit punt geldt in het algemeen voor
de Wvg, maar door de aanscherping kan dit gegeven aan belang winnen. • Niet altijd wordt het zelfrealisatieprincipe beperkt, want de gemeente
moet wel kunnen aantonen dat de «kennelijke strekking» aanwezig
is om de Wvg te ontduiken.• Juridisch hoeft het initiatiefvoorstel wat dit betreft niet problematisch
te zijn. In het advies van de Raad van State advies is over dit punt niets
terug te vinden.Op grond van deze overwegingen ziet het kabinet geen principiële
reden op dit terrein het voorstel van de initiatiefnemers af te wijzen.In verband hiermee heeft het kabinet zich wel de vraag gesteld of de aangescherpte
Wvg negatieve effecten zou kunnen hebben voor de realisatie van locaties.
Door de volgens het voorstel van de initiatiefnemers aangescherpte Wvg heeft
een grondeigenaar minder mogelijkheden zijn grond aan derden aan te bieden
of samen met een derde te ontwikkelen (iets wat de huidige Wvg overigens ook
al tot op zekere hoogte met zich meebrengt). Dit zou tot gevolg kunnen hebben
dat de grondeigenaar besluit het op onteigening te laten aankomen, hopend
op een hogere vergoeding. Waar dit gedrag optreedt, zal het gepaard kunnen
gaan met vertraging in de realisatie.Anderzijds zou het initiatiefvoorstel er ook toe kunnen leiden dat de
locatieontwikkeling juist sneller plaats kan vinden. Vertraging door patstellingen
in de onderhandelingen tussen de gemeente en marktpartijen die een –
al dan niet versnipperde – grondpositie hebben verworven en op basis
daarvan claimen zelf te kunnen ontwikkelen kan anderzijds bij aanvaarding
van het initiatiefvoorstel van wet voorkomen worden. In dit verband kan de
voorliggende wetswijziging de huidige vertragingen ten gevolge van de juridische
procedures rond art. 26 beperken.Het kabinet is benieuwd of de initiatiefnemers dit complex van factoren
hebben meegewogen en hoe zij deze effecten taxeren.Artikel 10Dat er iets met de uitzonderingen uit art. 10 gebeurt, is in lijn met
de aanbevelingen uit het evaluatieonderzoek van de Wvg uit 2000, uitgevoerd
door de Technische Universiteit Delft..Wel heeft het kabinet enkele bedenkingen bij de concrete vormgeving van
de voorgestelde regeling die het bij deze aan de initiatiefnemers voorlegt.Het kabinet vraagt zich af of rechthebbenden te goeder trouw afdoende
beschermd zijn.Biedt de hardheidsclausule van artikel 14/15 van de wet voldoende soelaas?De initiatiefnemers beperken de termijn waarop een geregistreerde overeenkomst
recht geeft om onder de aanbiedingsplicht aan de gemeente uit te komen tot
een periode van 6 maanden. Deze termijn gaat in op het moment dat de overeenkomst
gesloten wordt. Dit kan de volgende consequenties hebben: een eigenaar die
al enige tijd voor vestiging van een voorkeursrecht een overeenkomst heeft
laten registreren, kan bijvoorbeeld door vestiging maar zeer beperkt de tijd
hebben om de overeenkomst de effectueren. Een andere eigenaar, die recent
tot registratie is overgegaan, kan nog bijna 6 maanden de tijd hebben. Het
kabinet vraagt zich af of het moment waarop de termijn van 6 maanden waarbinnen
een overeenkomst moet worden geëffectueerd om vrijstelling te geven van
een eventueel gevestigd voorkeursrecht, niet beter zou kunnen aanvangen ná
de vestiging van het voorkeursrecht.Een uniforme behandeling vanaf een duidelijk startmoment zou de rechtsgelijkheid
ten goede komen. Het kabinet vraagt zich voorts af of het wel in de doelstelling van de
initiatiefnemers past dat de aanvankelijk opgenomen mogelijkheid van de aanpak
van laatste dagovereenkomsten, voorzover die koop en optie betreffen, weer
wordt teruggedraaid en dat het fenomeen laatste dagovereenkomsten in zijn
algemeenheid niet wordt aangepakt? De Leidse hoogleraar Drupsteen stond recent –
vergelijk de noot onder uitspraak Hoge Raad d.d. 18 juni 2001 inzake
Wvg Duiven in AB 2001, nr. 225, i.h.b. pagina 1079 – stil bij de risico's
van dergelijke overeenkomsten, gevestigd tussen het gemeentelijk besluit tot
vestiging van het voorkeursrecht en het tijdstip van in werking treden van
dat besluit: de dag na publicatie in de Staatscourant.Tot slot vraagt het kabinet aandacht voor de voorgestelde complexe en
waarschijnlijk moeilijk handhaafbare regeling in het vijfde lid van art. 10,
die is gericht op de beperking van het bij herhaling vestigen van koop/optieovereenkomsten.
De nu gekozen oplossing heeft nadelen, zoals een zwaardere rol voor de notaris
bij het nagaan of het voorkeursrecht in een concrete situatie van toepassing
is. Het lijkt vooralsnog niet gerechtvaardigd dat een bedrijf anders wordt
behandeld dan een natuurlijke persoon.Een bedrijf kan ook te goeder trouw zijn. De initiatiefnemers motiveren
dit verschil niet, net zo min als de duur van de termijn van 3 jaar.Het zou, zoals hierboven werd aangegeven, ook denkbaar zijn dat overeenkomsten
die tijdig zijn geregistreerd in alle gevallen tot 6 maanden ná vestiging
van een voorkeursrecht geëffectueerd zouden moeten kunnen worden (de
verschuiving van het moment van ingaan van de 6 maanden termijn). Als het
wetsvoorstel op deze wijze gewijzigd zou worden, zal bovenstaande regeling
ook overbodig worden.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27750-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl