Landenbeleid structurele bilaterale hulp; Brief minister
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26433, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

05-03-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26433 nr. 1

26-02-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Noodzaak om de structurele bilaterale hulp te concentreren2. Structurele bilaterale hulp: de landenkeuzea. Mate van armoede en de behoefte aan hulp.b. Kwaliteit van het beleid.c. Kwaliteit van het bestuur.3. Effecten voor de totale Nederlandse hulp4. VervolgactiesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26433Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 433Landenbeleid structurele bilaterale hulpnr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKINGAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 26 februari 1999In mijn brief aan de Tweede Kamer van 5 november 1998 (26 200-V
nr 8) kondigde ik U aan dat de regering het aantal landen waaraan Nederland
van overheid tot overheid structurele hulp verleent wil beperken. Toespitsing
van de hulprelatie op een beperkter aantal landen en sectoren is nodig om
de effectiviteit en kwaliteit van de Nederlandse hulp te verzekeren. In de
brief staan drie criteria die de regering bij de landenkeuze hanteert. Dat
zijn: de mate van armoede, de kwaliteit van het sociaal-economisch beleid
en de kwaliteit van het bestuur. Inzet is dat de Nederlandse hulp wordt ingevuld
op basis van de vraag en de eigen verantwoordelijkheid van deze ontwikkelingslanden
zelf. Ik heb daarover reeds uitgebreid met U gesproken tijdens de behandeling
van de begroting.Deze brief bevat de uitwerking van dit landenbeleid, waarbij ook wordt
ingegaan op de wijze waarop de hulp zal worden vormgegeven. In par. 1 wordt
nogmaals kort samengevat waarom een concentratie van de structurele bilaterale
hulp noodzakelijk is. De lijst van landen waarmee een structurele hulprelatie
zal worden voortgezet is opgenomen in par. 2, evenals de beschrijving van
het selectieproces dat aan die lijst ten grondslag ligt. In par. 3 wordt uiteengezet
wat de gevolgen zijn voor het totaal van de Nederlandse hulp. Ten slotte geef
ik in par. 4 een eerste indicatie van de voorgenomen vervolgactiviteiten.De concrete uitwerking van elke afzonderlijke structurele hulprelatie
zal in de komende periode in overleg met het ontvangende land gestalte krijgen.
Dat geldt ook voor de zorgvuldige afwikkeling van programma's die niet of
niet in de huidige vorm zullen worden voortgezet. Ik zal U daarvan op de hoogte
houden. Intensief overleg met de betrokken landen is noodzakelijk om geen
misverstanden te laten ontstaan over het karakter van de toekomstige onderlinge
betrekkingen. Daarbij is het goed te bedenken dat de bilaterale structurele
hulp slechts één aspect van de Nederlandse steun aan ontwikkelingslanden
vormt. Het beleid van ontwikkelingssamenwerking is aanzienlijk
breder en omvat naast verschillende soorten hulpactiviteiten in ontwikkelingslanden,
waaronder hulp via de particuliere sector, profit en non-profit, ook steun
aan die landen via het multilaterale stelsel. Ik doel dan niet alleen op de
multilaterale hulpinstellingen. De agenda wordt immers voor een groeiend aantal
ontwikkelingslanden verlegd naar het versterken van hun positie in het multilaterale
economische stelsel, in het bijzonder de Bretton Woods instellingen en de
Wereldhandelsorganisatie (WTO). Zo heeft voor een belangrijk land als China
toetreding tot de WTO op den duur belangrijker effecten dan de steun die het
ontvangt in de vorm van bilaterale hulpprojecten. Ook hier ligt een uitdaging
die gepaard gaat met een andere inzet van capaciteit en middelen.Dit voorbeeld onderstreept nog eens het feit dat ontwikkelingssamenwerking
deel uitmaakt van het bredere geheel van de Nederlandse betrekkingen met ontwikkelingslanden.
Deze brief concentreert zich op de structurele bilaterale hulprelaties en
andere ontwikkelingsrelaties van overheid tot overheid waarbij themaspecifieke
hulpinstrumenten worden ingezet in een beperkt aantal landen. 1. Noodzaak om de structurele bilaterale hulp te concentrerenDe wens het aantal landen dat structurele bilaterale hulp krijgt te verminderen
vloeit voort uit twee argumenten:a. Internationaal bestaat er groeiende consensus over de voorwaarden waaraan
voldaan moet worden wil hulp effectief zijn: hulp helpt met name in die arme
landen die een goed beleid voeren en waar sprake is van goed bestuur.Het gaat er nu om dat de donorgemeenschap daadwerkelijk de consequenties
uit dit inzicht trekt en tot uitvoering overgaat. De beschikbare hulp is buitengewoon
schaars in verhouding tot de behoefte. De internationale hulpinspanning loopt
de laatste jaren zelfs schrikbarend hard terug. Des te noodzakelijker is het
die schaarse middelen zo effectief mogelijk in te zetten. Dat geldt ook voor
Nederland. Het ligt daarom voor de hand de bilaterale hulp te concentreren
op de armste landen. Bij de selectie van landen zal de kwaliteit van het beleid
en het bestuur van groot gewicht moeten zijn. De Tweede Kamer heeft dat tijdens
het laatste begrotingsdebat over ontwikkelingssamenwerking nog eens onderstreept
in de met algemene stemmen aangenomen motie-Dijksma c.s. (26 200 V, nr.
25).b. Structurele bilaterale hulp betreft een meerjarige betrokkenheid bij
het ontvangende land; er is rechtstreeks overleg tussen de twee overheden;
de samenwerking is gebaseerd op een integrale strategie, waarbij alle instrumenten
en kanalen uit het ontwikkelingsbeleid kunnen worden ingeschakeld. Om in zo'n
brede relatie kwaliteit en effectiviteit van de hulpverlening te garanderen
is een kritische massa nodig, in deskundigheid en in financiële ondersteuning.
Gegeven de beperkte Nederlandse uitvoeringscapaciteit en het beschikbare budget
is een dergelijke relatie slechts mogelijk met een beperkter aantal landen
dan nu het geval is.Concentratie van de structurele bilaterale hulp heeft dus de hoogste prioriteit.
Daarmee voldoe ik aan het verzoek van de Kamer om over het landenbeleid meer
duidelijkheid te bieden en keuzes te maken op basis van heldere criteria.
Over die criteria heb ik reeds tijdens de begrotingsbehandeling met U gesproken.
In die discussie kwam naar voren dat de armen vaak het slachtoffer zijn van
slecht beleid en slecht bestuur in hun land. Het afzien van een structurele
hulprelatie met een dergelijk land betekent niet dat Nederland
de armen in die landen opgeeft. We geven slechts de illusie op dat die armen
door ons bereikt kunnen worden via overheden die zelf aan armoedebestrijding
onvoldoende prioriteit hechten.Toespitsing van de hulp op een kleiner aantal landen is een eerste stap
op weg naar kwaliteitsverbetering. Daarbij wil ik het echter niet laten. De
volgende fase is dat er in de betrokken landen aandacht wordt gegeven aan
de programmering van de hulp. Daarbij staat de eigen verantwoordelijkheid
van het ontwikkelingsland voorop teneinde de 'ownership' te vergroten. Dat
begrip duidt op de zeggenschap en verantwoordelijkheid van de betrokkenen
in het ontvangende land. Zonder die ownership heeft hulp geen duurzaam effect.
De Nederlandse ontwikkelings-samenwerking heeft met de delegatie van taken
en bevoegdheden naar de ambassades in ontwikkelingslanden al een belangrijke
stap in de goede richting gezet. Toch kunnen we en moeten we verder gaan.
Een scherpere selectie vooraf van het aantal landen waarmee we intensief samenwerken
biedt daartoe de ruimte. Bij de invulling van het landenbeleid zal de vraaggerichtheid
van het programma daarom voorop staan. Dat veronderstelt versterking van de
dialoog in en met het betrokken land over de nationale ontwikkelingsstrategie.
Een dergelijke dialoog stelt eisen aan onze capaciteit ter plekke.Om dat proces verder te stroomlijnen wil ik komen tot een zogenaamde sectorale
benadering. Een sectorale benadering houdt in dat door de overheid van het
betrokken land een beleid voor een specifieke sector, b.v. gezondheidszorg,
wordt opgesteld, waaraan alle betrokkenen zich meerjarig committeren. Donoren
dienen bereid te zijn gecoördineerd op te treden onder leiding van de
overheid en met deze overheid wederzijdse afspraken te maken over de financiering
van het sectorprogramma. De financieringsvorm ligt niet bij voorbaat vast
maar waar mogelijk wordt gestreefd naar gezamenlijke begrotingssteun voor
de sector door alle donoren. Projectsteun blijft beperkt tot activiteiten
die beleidsmatig en functioneel verbonden zijn met het overeengekomen beleidskader.
In dergelijke kaders kan verdere concentratie van de Nederlandse hulpactiviteiten
ook binnen landen tot stand worden gebracht. 2. Structurele bilaterale hulp: de landenkeuzeLanden waarmee Nederland een structurele hulprelatie aangaat dienen te
voldoen aan de drie criteria die ik met U heb besproken tijdens het laatste
begrotingsdebat over ontwikkelingssamenwerking. In het selectieproces zijn
die criteria als volgt gehanteerd: a. Mate van armoede en de behoefte aan hulp.Als uitgangspunt gold de lijst van landen die in aanmerking komen voor
zachte leningen van de Wereldbank, verstrekt door de International Development
Association (IDA). Deze toegang tot IDA-hulp wordt mede bepaald op basis van
de relatieve armoede van het land en het gebrek aan kredietwaardigheid op
de internationale kapitaalmarkten. IDA hanteert op dit moment een inkomensbovengrens
van $ 925 voor het jaar 1997. In uitzonderlijke gevallen kan IDA landen boven
die grens tijdelijk toegang verlenen indien zij belangrijke beleidsaanpassingen
doorvoeren maar niet kredietwaardig genoeg zijn voor Wereldbankleningen.Naast de mate van armoede is gekeken naar de hulpbehoefte van een land,
in welk deel van die behoefte wordt voorzien door andere donoren en hoe de
coördinatie tussen de diverse donoren van het land verloopt. Daarbij
is ook een inschatting gemaakt van de mogelijke toegevoegde waarde
van een Nederlandse bilaterale hulprelatie en de mogelijkheden voor het totstandkomen
van een multi-donor sectorale benadering onder leiding van het ontvangende
land. De toegevoegde waarde van een bilaterale hulprelatie is mede gerelateerd
aan de in Nederland en bij onze ambassade in het betreffende land benodigde
deskundigheid en capaciteit. b. Kwaliteit van het beleid.Bij de toepassing van dit criterium is de kwaliteit van het overheidsbeleid
beoordeeld, in het bijzonder het sociaal-economische beleid. Dit omvat het
macro-economische beleid, het economische structuurbeleid en ook het sociale
beleid. Bij het sociale beleid is met nadruk gekeken naar de samenstelling
en armoedegerichtheid van de overheidsuitgaven. De inzet van het land op het
gebied van milieu en genderaangelegenheden is eveneens in de beschouwing betrokken. c. Kwaliteit van het bestuur.Dit veelomvattende criterium is getoetst aan de hand van een aantal ijkpunten.
In het bijzonder is gelet op de integriteit van het overheidsapparaat, het
voorkomen van corruptie, transparant beheer van openbare middelen, toezicht
op de overheidsuitgaven, de mate van participatie van de bevolking, de scheiding
van machten, rechtszekerheid, democratisering en naleving van de mensenrechten.
Ook de relatieve hoogte van het defensiebudget is in deze afweging betrokken.Aan de hand van dergelijke indicatoren is bezien hoe de ontwikkeling op
het gebied van goed bestuur verloopt. Beslissend is of de overheid de politieke
wil heeft en toont om maatschappelijke kaders voor ontwikkeling te scheppen.Op basis van de drie criteria is de situatie van elk specifiek land bestudeerd
en gewogen, waarbij gebruik is gemaakt van de inzichten van de ambassades
en multilaterale instellingen, in het bijzonder de Wereldbank. Dit is allerminst
een mechanisch proces geweest. Niet alleen cijfers maar ook kwalitatieve gegevens
zijn gebruikt om een analyse te maken van positieve of negatieve trends.Bij goed beleid en goed bestuur is vooral naar de meerjarige ontwikkeling
gekeken. Het gaat er mij om dat landen op de goede weg zijn en resultaten
hebben geboekt en dat we vertrouwen hebben in de regeringen van de landen
waar we een structurele relatie mee behouden of aangaan. De drie criteria
zijn steeds in hun samenhang beschouwd. Tevens zijn additionele overwegingen
in de afweging betrokken, in het bijzonder de kwaliteit van het lopende ontwikkelingsprogramma
en de rol die een land speelt in het handhaven van de regionale vrede en veiligheid.
Afwijkingen ten opzichte van de inschatting van multilaterale instellingen
zijn met de betrokken organisatie doorgesproken.De drie criteria zoals door mij gehanteerd leiden tot een keuze van landen:
de nationale staat is de bepalende eenheid in de analyse. De concentratie
op regio's, zoals die in het verleden gold, vervalt daarmee. Het feit dat
een land deel uitmaakt van een bepaalde regio waarin Nederland actief is kan
op zichzelf geen rechtvaardiging vormen voor het aangaan van een structurele
bilaterale hulprelatie. Dat betekent niet dat in het hulpbeleid geen rekening
zal worden gehouden met regionale effecten en grensoverschrijdende problemen
of dat er geen plaats zal zijn voor het ondersteunen van regionale initiatieven,
b.v. op het gebied van capaciteitsopbouw. Dergelijke steun moet echter worden
beredeneerd vanuit het belang van de landen waarmee wij een structurele bilaterale
hulprelatie onderhouden. Regionale initiatieven zullen bij voorkeur
worden vormgegeven via het multilaterale kanaal.Uiteindelijk is gekozen voor de volgende 19 landen die in aanmerking komen
voor structurele bilaterale hulp:Bangladesh, Bolivia, Burkina Faso, Eritrea1,
Ethiopië1, Ghana, India, Jemen, Macedonië,
Mali, Mozambique, Nicaragua, Pakistan2, Sri Lanka,
Tanzania, Uganda, Vietnam, Zambia2 en Zimbabwe2.Tien van deze landen behoren tot de categorie minst ontwikkelde landen.Daarnaast zal er sprake zijn van een drietal duidelijk in de tijd beperkte
bilaterale hulprelaties: Zuid-Afrika, Egypte en de Palestijnse gebieden. Daaraan
liggen de volgende overwegingen ten grondslag.Zuid-Afrika voldoet niet aan het inkomenscriterium. Het per capita inkomen
ligt aanzienlijk hoger dan $ 925, maar de verdeling van de rijkdom is uiterst
onevenwichtig. Het apartheidssysteem heeft geleid tot een onvergelijkbare
achterstandssituatie van een belangrijk deel van de bevolking. Het overheidsbeleid
is erop gericht de positie van de achtergestelde groepen te verbeteren. Voortzetting
van de ontwikkelingssamenwerking gedurende de overgangsperiode is van groot
belang. De scherpe tweedeling in het land en de politieke achtergrond rechtvaardigen
een voortzetting van de bilaterale hulprelatie. Ik heb echter besloten het
politieke karakter van deze relatie te onderstrepen door nu reeds aan te geven
dat onze betrokkenheid beperkt zal blijven tot een termijn van vijf jaar.Ook voor Egypte geldt dat het land op de rand van een volgende ontwikkelingsfase
verkeert. Gezien de nog aanzienlijke armoede in het land is het van belang
dat deze graduatie goed verloopt. Nederland zal hieraan bijdragen door in
de komende vijf jaar een op overgang naar de wereldmarkt gerichte bilaterale
hulprelatie te handhaven.Tijdens de transitieperiode met Zuid-Afrika en Egypte zal tevens steun
worden gegeven aan de opbouw samen met hen van trilaterale hulpprogramma's
voor de armste landen in Afrika ten zuiden van de Sahara, teneinde deze twee
landen voor te bereiden op hun toekomstige rol als mede-donor in deze regio.Op het raakvlak van ontwikkelingssamenwerking en politiek heeft Nederland
sinds de Oslo-akkoorden geïnvesteerd in samenwerking in de Midden-Oosten
regio. De samenwerking met de Palestijnse Autoriteit is in dit kader een onmisbaar
instrument gebleken. De levensvatbaarheid van de Palestijnse economie is in
hoge mate afhankelijk van Israëlische medewerking. Grenssluitingen en
dergelijke hebben de afgelopen jaren meer schade toegebracht dan de totale
hulp kon compenseren. In het kader van het brede buitenlandse beleid ten aanzien
van het vredesproces zal de tijdelijke samenwerkingsrelatie met de Palestijnse
Autoriteit worden voortgezet. Hulpactiviteiten zullen waar mogelijk via multilaterale
en niet-gouvernementele kanalen plaatsvinden en zich concentreren op sociale
ontwikkeling en goed bestuur en mensenrechten. 3. Effecten voor de totale Nederlandse hulpDe Tweede Kamer heeft in de genoemde motie-Dijksma c.s. gevraagd de gehele
Nederlandse hulp, niet alleen de structurele bilaterale hulp, zo veel mogelijk
te concentreren op de armste landen die voldoen aan criteria voor goed beleid
en goed bestuur. Daarom heb ik ook bij de afzonderlijke instrumenten kritisch
gekeken naar de landenkeuzes. Er zijn drie themaspecifieke instrumenten die gezien hun aard een bredere
landenkeuze wenselijk maken: het milieuprogramma, de activiteiten op het gebied
van mensenrechten, vredesopbouw en goed bestuur en het bedrijfslevenprogramma.
In aanvulling op de lijst van landen waaraan structurele bilaterale hulp wordt
gegeven zullen deze programma's openstaan voor samenwerking op regeringsniveau
met een aantal andere landen, waarbij de keuze is ingegeven door de specifieke
gerichtheid van ieder programma. In alle gevallen waar dat mogelijk en zinvol
is streef ik ook voor die instrumenten naar een concentratie op de armste
landen, waarbij een ruime inkomensgrens van $ 2000 per hoofd zal worden gehanteerd.a. Het milieuprogramma zal zich richten op de ontwikkelingslanden waar
de milieuproblematiek de meest verstrekkende gevolgen heeft, waar de overheid
op dit terrein een actief beleid voert en waar Nederland een succesvol milieuprogramma
heeft opgebouwd. De volgende landen worden daarom voor dit programma aan de
lijst toegevoegd: Brazilië, China, Colombia, Ecuador, Filippijnen, Guatemala,
Kaapverdië, Mongolië, Nepal, Peru en Senegal.b. Activiteiten gericht op mensenrechten, vredesopbouw en goed bestuur
die met overheden worden uitgevoerd worden beperkt tot een aantal landen waar
samenwerking van overheid tot overheid op dit terrein goede kansen heeft op
succes. Naast de reguliere lijst zijn daartoe de volgende landen geselecteerd:
Albanië, Armenië, Bosnië, Cambodja, Colombia, El Salvador,
Georgië, Guatemala, Guinee-Bissau, Honduras, Kenia, Moldavië, Namibië,
Nepal en Rwanda. Vredesopbouw omvat het gehele spectrum van hulpactiviteiten gericht op
het voorkomen en helpen oplossen van gewapende conflicten, in lijn met de
internationale beleidsontwikkelingen op dat gebied.Voor alle duidelijkheid: ook in een aantal andere landen zal Nederland
steun blijven geven aan activiteiten gericht op naleving van de mensenrechten
en vredesopbouw. De steun zal in die gevallen echter niet op de overheid zijn
gericht maar op niet-gouvernementele organisaties. Ook dan zal per aanvraag
de toegevoegde waarde van een Nederlandse presentie kritisch worden bezien.c. Het bedrijfslevenprogramma kan effectief opereren in landen die een
«enabling environment» voor de ontwikkeling van de particuliere
sector bieden en waar mogelijkheden bestaan voor samenwerking met het Nederlandse
bedrijfsleven. Dat stelt eisen aan goed beleid en goed bestuur.Het toepassen van deze criteria en de wens schuldgenererende hulp te vermijden,
leiden tot een sterke inperking van de huidige landenlijst voor het bedrijfslevenprogramma.
In aanvulling op de in par. 2 genoemde lijst komen de volgende landen in aanmerking:
Armenië, Bosnië, China, Colombia, Cuba, Ecuador, El Salvador, Filippijnen,
Georgië, Guatemala, Ivoorkust, Jordanië, Kaapverdië, Moldavië,
Nigeria1, Peru en Thailand. In deze landen kan
het bedrijfsleveninstrumentarium (waaronder PSOM) in den brede strategisch
en in onderlinge samenhang worden ingezet, uitgaande van de behoefte en mogelijkheden
van de landen zelf.Voor de overige landen die volgens de OESO-normen gebonden hulp mogen
ontvangen geldt, dat het ORET-programma uitsluitend kan worden ingezet indien
steunaanbiedingen van andere donorlanden moeten worden gepareerd (matching).
De bewijslast hiervoor ligt bij de betrokken bedrijven, waarbij zeker dient
te worden gesteld dat de aanvraag op zorgvuldige en transparante wijze tot
stand is gekomen. In het kader van de door de Kamer gevraagde, gezamenlijk met EZ op te
stellen, notitie «Economie en Ontwikkeling» ben ik voornemens
in te gaan op de actieve inzet van bedrijfslevenprogramma's in de bovengenoemde
landen, alsmede om gehoor te geven aan Uw verzoek «om nadere initiatieven
te nemen voor verhoging van de ontwikkelingsrelevantie van het bedrijfslevenprogramma,
met name voor bevordering van investeringen in armere landen», conform
het vierde dictum van de motie Dijksma c.s.. Het ORET-programma wordt thans
geëvalueerd.Zowel in de structurele bilaterale samenwerking als in de bovengenoemde
activiteiten en programma's gericht op milieu, mensenrechten, vredesopbouw,
goed bestuur en het bedrijfsleven wordt een belangrijke plaats ingeruimd voor
de ontwikkeling van het menselijk kapitaal in de samenleving. Dit betreft
zowel de capaciteitsopbouw door opleiding en training in Nederland als de
institutionele ontwikkeling in de landen waarmee bilateraal wordt samengewerkt.Humanitaire hulp leent zich niet voor concentratie. Humanitaire hulp (inclusief
eerste aanzetten tot rehabilitatie en vredesopbouw) zal ook in de toekomst
wereldwijd in alle ontwikkelingslanden kunnen worden ingezet. Daarbij zal
echter scherp worden gelet op het handhaven van de afbakening met de structurele
bilaterale hulp en de toegevoegde waarde van de Nederlandse presentie.In een viertal gevallen is de Nederlandse relatie verdragsmatig vastgelegd.
Dergelijke gevallen vergen een afzonderlijke behandeling en beoordeling. Dat
geldt voor de landen waarmee een duurzaam ontwikkelingsverdrag is gesloten,
Benin, Costa Rica en Bhutan. Deze relatie zal in 2001 worden geëvalueerd.
Ook voor de verdragsmiddelen voor Suriname geldt dat het bijzondere karakter
een afzonderlijke afweging rechtvaardigt. Overigens zal bij een eventueel
hervat beleidsoverleg met Suriname de Nederlandse inzet zijn dat goed beleid
en goed bestuur voorwaarden zijn voor nieuwe committeringen.Evenals in het verleden zal bij de uitvoering van het ontwikkelingsbeleid
gebruik worden gemaakt van multilaterale instellingen en medefinancieringsorganisaties.
In lijn met de wens van de Kamer zal ik ook met die organisaties de discussie
over het landenbeleid aangaan. Juist niet-gouvernementele organisaties kunnen
in landen met een tekortschietend beleid en bestuur effectiever zijn dan overheidshulp
en in die zin in belangrijke mate complementair. Multilaterale organisaties
hebben in het licht van hun mandaat een relatief groot bereik. Nederland zal
zich conform de motie Dijksma c.s. in de bestuursorganen van multilaterale
en regionale hulpinstellingen zoals UNDP en het EOF inzetten voor concentratie
van het hulpprogramma op basis van de genoemde criteria.Het in deze brief beschreven landenbeleid zal per saldo leiden tot een
grotere concentratie van de Nederlandse bilaterale hulp op de armste landen.
Die bewuste keuze heeft onvermijdelijk gevolgen voor de regionale spreiding
van de hulp. In onze structurele, op armoedebestrijding gerichte relaties
komt daardoor meer nadruk te liggen op Afrika en Zuid-Azië. Dat is niet
verwonderlijk. Juist daar is deze hulp het meeste nodig. In Zuid-Azië
bevindt zich de grootste concentratie van armen. Afrika kampt met de meest
chronische en persistente armoede, met een enorm gebrek aan infrastructuur,
met de zwakste institutionele capaciteit. In dat licht is het huidige aandeel
van Afrika in de Nederlandse bilaterale hulp ( circa 45% in 1997 ) niet hoog
te noemen. De Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties heeft onlangs opgeroepen
minimaal 50% van de hulp aan Afrika ten goede te laten komen. Ook binnen IDA hebben donoren er in het kader van de onderhandelingen over IDA 12
op aangedrongen dat het aandeel van Afrika in de middelen toeneemt tot 50%,
voorzover het beleid van de individuele landen dit rechtvaardigt. De Nederlandse hulp in zijn totaliteit blijft echter mondiaal gericht.
Evenwicht en complementariteit worden geboden door het verlenen van hulp langs
andere kanalen en via specifieke programma's. De hulprelatie moet bovendien
worden gezien in verhouding tot de bredere internationale samenwerking tussen
Nederland en ontwikkelingslanden. Zo kunnen bijvoorbeeld ook aspecten ten
aanzien van de overname en terugkeer van migranten aan de orde worden gesteld.Ik stel met nadruk vast dat Nederland intensief betrokken blijft bij de
ontwikkeling van de landen in Latijns Amerika. Armoede is in Latijns Amerika
zeker nog niet uitgebannen, maar hangt meer dan elders eerder samen met interne
verdelingsproblemen dan met een tekort aan externe financiering en expertise.
Latijns Amerika is bij uitstek het continent waar een brede coherente benadering
van de samenwerking op zijn plaats is. Daarin is minder behoefte aan het klassieke
hulpinstrumentarium dan aan ondersteuning van de positie van deze landen in
het mondiale economische stelsel. Veel landen in Latijns Amerika zijn het
IDA-niveau ontgroeid en hebben inmiddels toegang tot de internationale kapitaalmarkten.
De Nederlandse presentie heeft een ander karakter gekregen. Het Nederlandse
bedrijfsleven is in toenemende mate een belangrijke investeerder in deze regio.Ook de Nederlandse betrokkenheid bij de voormalige communistische landen
staat niet ter discussie. Sinds het uiteenvallen van de Sovjet Unie heeft
de Nederlandse regering het zelfstandigheidsstreven van de nieuwe onafhankelijke
staten van de voormalige USSR ondersteund. De Nederlandse inspanningen in
deze landen zijn mede gericht op de transitie naar een democratisch bestuur
en een markteconomisch model. Hetzelfde geldt voor de landen in de Westelijke
Balkan waarmee een ontwikkelingsrelatie wordt onderhouden. In deze regio spelen
bovendien de elementen mensenrechten, vredesopbouw en goed bestuur een cruciale
rol. Met deze factoren is rekening gehouden in de keuze van het hulpinstrumentarium.In Armenië, Bosnië-Herzegovina, Georgië, Kyrgyzië
en Moldavië zal de structurele hulp via de Wereldbank worden geleid.
Hoewel deze landen zich in principe zouden kunnen kwalificeren voor een structurele
bilaterale relatie heeft het multilaterale kanaal de voorkeur. Nederland heeft
in de betrokken landen (met uitzondering van Bosnië) geen ambassade,
terwijl we via de Wereldbank als vertegenwoordiger van vier van deze landen
rechtstreeks invloed hebben op het beleid dat de Bank daar uitvoert. 4. VervolgactiesVervolgactie is allereerst noodzakelijk in de landen waarmee een structurele
bilaterale hulprelatie zal worden onderhouden. Zoals gezegd wil ik daarbij
uitgaan van de prioriteiten zoals door de landen zelf gesteld en streef ik
er naar op korte termijn per land een sectorale benadering te ontwikkelen
in nauw overleg met de betrokken overheid. In principe kan hiervoor het gehele
hulpinstrumentarium worden aangewend. Het gaat om fondsen die zijn gedelegeerd
naar de ambassades. Nog dit jaar zal daarom voor de posten een serie regionale
workshops worden georganiseerd rond het thema sectorale benadering. Waar nodig
zal een verdere versterking van de capaciteit van de betrokken ambassades
plaatsvinden, in het bijzonder door de inzet van deskundigen. Bij de selectie
van sectoren zal de vraag van het ontwikkelingsland beslissend zijn, dat kunnen
wij niet voor hen beslissen. Voor de activiteiten in de landen die niet in aanmerking komen voor een
structurele bilaterale hulprelatie zal per geval worden bekeken hoe de follow-up
het beste kan worden aangepakt. In een aantal gevallen zullen programma's
moeten worden beëindigd of langs andere kanalen worden geleid. Er zal
geen sprake zijn van een geforceerde stopzetting van lopende activiteiten
en programma's. Nederland zal zich een betrouwbare partner tonen. Afspraken
zullen worden nageleefd en bestaande verplichtingen t.a.v. specifieke instrumenten
zullen worden nagekomen. Bij beëindiging van activiteiten past een zorgvuldige
aanpak van de overgangsfase, zo nodig over meerdere jaren gespreid. Hoe die
overgangsfase wordt ingevuld is geheel afhankelijk van de specifieke situatie
van elk land. Veelal zullen activiteiten onderdeel uitmaken van een groter
geheel en is overleg met de diverse betrokkenen, waaronder ook andere donoren,
op zijn plaats. In sommige gevallen zal naar alternatieven moeten worden gekeken.
Daarbij zal worden bezien in hoeverre andere hulpkanalen complementair kunnen
zijn. In dat verband heb ik het voornemen in de komende tijd gesprekken te
voeren met de verschillende niet-gouvernementele organisaties.De toetsing van de criteria vereist meer dan een eenmalige momentopname.
Ook in de komende jaren zal een voortdurende monitoring van de ontwikkelingen
in alle betrokken ontwikkelingslanden aan de hand van de criteria noodzakelijk
zijn. De methodiek zal op basis van ervaring verder kunnen worden verfijnd.
Zo zullen de criteria een rol spelen in de jaarlijkse toewijzing van middelen,
waarbij een voorbeeld zal worden genomen aan de bij IDA gehanteerde systematiek.
Hierdoor kan worden ingespeeld op de zich soms snel wijzigende omstandigheden
zonder afbreuk te doen aan de noodzaak om continuïteit in de Nederlandse
relaties te handhaven. De nu vastgestelde lijsten zijn niet in marmer gebeiteld:
nieuwe ontwikkelingen kunnen leiden tot wijzigingen. Geweldsuitbarstingen
en calamiteiten maar ook verslechtering van de mensenrechtensituatie of ingrijpende
beleidswijzigingen in de landen kunnen leiden tot een hernieuwde beoordeling
van de situatie. Nu is het reeds duidelijk dat in Pakistan, Zambia en Zimbabwe
de situatie zo veel onzekerheden kent dat het wenselijk is al na een jaar
een nieuwe inschatting te maken. Voor een land als Indonesië geldt dat
de situatie thans te fluïde is om een oordeel op te baseren. Heroverweging
zal kunnen betekenen dat structurele relaties als gevolg van gewijzigde omstandigheden
moeten worden beëindigd maar ook dat landen alsnog in aanmerking komen.Nederlandse ontwikkelingsgelden zullen ook in de toekomst aan een breed
spectrum van landen ten goede komen. Toch verschilt de door de regering gekozen
opzet wezenlijk van de oude situatie. Het totaal van het aantal landen dat
bilaterale hulp ontvangt wordt beperkt. Er wordt een duidelijk onderscheid
gemaakt tussen de kleine groep landen waarmee een structurele bilaterale relatie
wordt aangegaan en de landen waar slechts een of twee specifieke instrumenten
worden ingezet. Ook die instrumenten kunnen niet meer overal worden ingezet
maar worden geconcentreerd op een beperkt aantal landen. De concentratie van
de hulp wordt daarnaast voor een belangrijk deel gevonden in een vergaande
sectorbeperking. Het gebruik van het bilaterale kanaal wordt beperkt tot die
situaties waar er daadwerkelijk sprake kan zijn van een toegevoegde waarde.
Zo kan de schaarse Nederlandse capaciteit optimaal worden benut. De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,E. L. Herfkens XNoot1Extra aandachtspunt is het huidige open grensconflict tussen beide landen.
Indien de oorlogshandelingen niet op korte termijn gestaakt worden, zal ik
het tijdelijk (en eventueel gedeeltelijk) bevriezen van de hulpgelden aan
beide landen overwegen.XNoot2De situatie in Pakistan, Zambia en Zimbabwe kent zo veel onzekerheden
dat het wenselijk is al na een jaar een nieuwe inschatting te maken.XNoot1De feitelijke inzet van het bedrijfsleveninstrumentarium in Nigeria zal
worden bezien in het licht van de ontwikkeling van de schuldensituatie van
dat land. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26433-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl