Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24458, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24458 nr. 4

06-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemene opmerkingen2. Systematiek van het wetsvoorstel3. De afzonderlijke maatregelen 3.1. Vermindering lage lonen3.2. Vermindering langdurig werklozen3.3. Vermindering onderwijs3.4. Vermindering kinderopvang3.5. Overige maatregelen4. Budgettaire aspecten5. Werkgelegenheidseffecten6. ArtikelenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24458Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 458Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringennr. 4VERSLAGVastgesteld 6 november 1995De vaste commissie voor Financiën1,
belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de
eer als volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen tijdig zullen zijn beantwoord, acht de commissie
de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid. 1. Algemene opmerkingenDe leden van de fractie van de PvdA hebben met instemming kennis genomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Zij stellen vast dat de voorstellen in
belangrijke mate tegemoet komen aan hun wensen ten aanzien van een impuls
voor de werkgelegenheid en een hogere arbeidsmarktparticipatie van langdurig
werklozen en jongeren en een impuls voor scholing en kinderopvang, welke zij
bij verschillende gelegenheden eerder hebben geopperd. Zo stemmen de leden
van de PvdA-fractie op hoofdlijnen in met de afdrachtkortingen, omdat deze
zich lenen voor een gedifferentieerde lastenverlichting ten gunste van de
onderkant van de arbeidsmarkt en omdat deze beter uitpakken voor de werkgelegenheid
dan een franchise in de overhevelingstoeslag waar de voorkeur aan gegeven
werd in het regeerakkoord.De leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis genomen
van de voorgestelde maatregelen. Gemengde gevoelens omdat de na te streven
doeleinden ook hen aanspreken, maar het geenszins duidelijk wordt of deze
met de voorgestelde maatregelen ook worden bereikt.Deze leden signaleren het bezwaar dat de voorgestelde maatregelen verkapte
subsidies inhouden in de vorm van zogenaamde belastinguitgaven. De bezwaren
tegen belastinguitgaven zijn door de CDA-fractie één en andermaal
naar voren gebracht, de laatste keer bij de jongste algemene en financiële
beschouwingen. Zij zien belastinguitgaven als gewone subsidies die echter
moeilijk zijn te controleren, de belastingwetgeving en -uitvoering onnodig
ingewikkeld maken en de administratieve lastendruk opvoeren.De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering om een reactie op het
commentaar van VNO-NCW op dit wetsvoorstel. De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Naar het oordeel van de VVD-fractie is vergroting van de
arbeidsparticipatie één van de speerpunten van het regeringsbeleid.
De verlaging van de bruto-loonkosten en derhalve de verkleining van de WIG
verdient veel aandacht. De VVD-fractie merkt hierbij wel op dat er ook een
grote verantwoordelijkheid ligt bij werkgevers en werknemers te samen om CAO-lonen
op het minimumloon te laten beginnen. In sommige sectoren is dit een groot
taboe, hetgeen volstrekt onterecht is. De problematiek van de hoge bruto-loonkosten,
waarover de politiek vaak benaderd wordt, ligt niet alleen aan de WIG, maar
dient ook in samenhang gezien te worden met het loon dat wordt uitbetaald.
De VVD is met de regering van mening dat het van groot belang is dat er meer
werkgelegenheid ontstaat aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Naast de eigen
verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers, betrekking hebbend op de
hoogte van de uit te betalen lonen, kan verlaging van de loonkosten voor de
werkgever een stimulans betekenen om meer mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt
aan te nemen.De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de
volksverzekeringen.Verlaging van de bruto-loonkosten en verbetering van scholing en opleiding
zijn onder meer de bouwstenen voor de bevordering van werkgelegenheid en vergroting
van de arbeidsparticipatie. De leden van de fractie van D66 vinden dat deze
middelen in eerste instantie dienen te worden ingezet voor langdurig werklozen,
werkloze jongeren en laaggeschoolden in het algemeen. De fractie van D66 ondersteunt
het instrument van een vermindering van de afdracht van de loonbelasting en
premie voor de volksverzekering ter verlaging van de loonkosten voor de werkgever.
Onderhavig wetsvoorstel maakt deel uit van een breder pakket maatregelen ter
bevordering van werkgelegenheid. Dit neemt niet weg dat de fractie van D66
bij verschillende onderdelen van het wetsvoorstel enige opmerkingen en vragen
wil plaatsen.De leden van de fractie van GroenLinks hebben met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel. Zij zijn al vanaf de eerste mediaberichten over
de mogelijke introductie van een afdrachtskorting zeer geïnteresseerd
in de precieze vormgeving en verwachte effectiviteit van dit instrument.Eind mei 1995 kwamen de eerste berichten naar buiten dat het kabinet een
akkoord over een pakket aan lastenverlichting had bereikt. Belangrijk onderdeel
van het pakket was een noviteit: de zogenaamde afdrachtskorting. De afdrachtskorting
zou voor ongeveer 6 miljoen belastingplichtigen relevant worden, er zou in
totaal 3,5 miljard gulden mee gemoeid zijn. Werkgevers zouden van de loonkosten
van werknemers 1100 gulden mogen aftrekken, voor werknemers met minimumloon
tot 115% daarvan zelfs 2000 gulden. Begin augustus komt in de openbaarheid
dat het kabinet besloten heeft af te zien van een algemene afdrachtskorting.
Wel blijft een specifieke afdrachtskorting voor lage lonen over. Personeelskosten
van werknemers op minimumloon en iets daarboven (115%) worden met 1200 gulden
verlicht.Deze leden hebben tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen al voorgesteld
om de verlaging van de overhevelingstoeslag ongedaan te maken en om te zetten
in een afdrachtskorting, waarbij elke werkgever een flink bedrag in guldens
in mindering mag brengen op de loonkosten van iedere deeltijdwerknemer die
tot maximaal 32 uur werkt. Kan de regering in een beschouwing ingaan op de
voor- en nadelen van een dergelijk alternatief? Heeft het kabinet ooit serieus
overwogen om een algemene afdrachtskorting in te voeren? Waarom heeft het
kabinet hiervan afgezien? De leden van de fractie van de RPF hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden waarderen de fiscale stimulering
van de onderkant van de arbeidsmarkt en de stimulering van het leerlingwezen.
De regeling tot een verdere stimulering van de kinderopvang door bedrijven
waarderen de leden van de RPF-fractie niet.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel en de daarbij behorende toelichting. Met het van kracht worden
van het wetsvoorstel zullen de Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk,
de Wet belasting- en premiefaciliteit voor de zeevaart 1995 en de Wet bevordering
arbeidsinpassing komen te vervallen. De regelingen zullen opgaan in de nieuwe
Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen.
Tegelijk worden er maatregelen voorgesteld met betrekking tot de lage lonen
(vermindering lage lonen), het onderwijs (vermindering onderwijs) en de kinderopvang
(vermindering kinderopvang). Het geheel overziende stellen de leden van de
SGP-fractie vast, dat zij het een verbetering vinden dat regelingen van dezelfde
strekking, zij het op verschillende terreinen, in één wet worden
samengebracht. Naar hun mening komt dit zeker ten goede aan de helderheid
en de doorzichtigheid van de fiscale regelgeving. Voorts merken de leden van
de SGP-fractie op, dat zij het een goede zaak vinden, dat de regering de nodige
aandacht schenkt aan deze uiterst belangrijke en indringende problematiek.
Zij spreken de hoop uit dat de maatregelen uit het voorliggende wetsvoorstel
daadwerkelijk een bijdrage kunnen leveren aan de vermindering van het aantal
inactieven. Een en ander neemt niet weg, dat ook op andere terreinen voortdurende
aandacht nodig blijft voor de problematiek aan de onderkant van de arbeidsmarkt.
Alleen met het fiscale beleid zal deze problematiek niet kunnen worden opgelost.
Niettegenstaande de positieve houding van de aan het woord zijnde leden, heeft
het wetsvoorstel op enkele punten bij hen vragen opgeroepen, die zij bij de
afzonderlijke onderdelen aan de orde zullen stellen.Op pagina 1 van de memorie van toelichting is een voorbeeld gegeven, waarmee
de hoogte van de wig in het onderste segment van de arbeidsmarkt op duidelijke
wijze geïllustreerd wordt. Om een goede indruk te krijgen van en inzicht
te bekomen in de mate waarin de hoogte van de wig invloed heeft op de specifieke
problemen aan de onderkant van de arbeidsmarkt, zou het naar de mening van
de leden van de SGP-fractie niet ondienstig zijn geweest om ook van andere
segmenten van de arbeidsmarkt een dergelijk illustratief voorbeeld op te nemen.
Zij vragen de regering dit alsnog te doen.De leden van de GPV-fractie hebben kennis genomen van het onderhavige
wetsvoorstel. Zij constateren dat in het wetsvoorstel door middel van een
pakket van maatregelen een verlaging van de bruto-loonkosten voor werkgevers
wordt beoogd en op deze wijze tevens een verbetering van scholing en opleiding
wordt nagestreefd. Met name voor groepen langdurig werklozen en werkloze jongeren
ligt hier een belangrijk probleem. Hiermee samen hangt dat de werkloosheid
onder laaggeschoolden hoog is. Het is daarom van wezenlijk belang dat de werkgelegenheid
aan de onderkant van de arbeidsmarkt wordt uitgebreid. Deze leden onderschrijven
de conclusie dat een verlaging van de loonkosten voor de werkgever t.a.v.
van deze groepen een belangrijke voorwaarde is om de vraag naar arbeid aan
de onderkant van de arbeidsmarkt te stimuleren. Op deze wijze kan op korte
termijn immers de vraag naar laag betaalde arbeid worden gestimuleerd en is
het mogelijk de uitstoot van werk te beperken. 2. Systematiek van het wetsvoorstelDe leden van de fractie van de PvdA achten de kritische kanttekening van
de Raad van State ten aanzien van de vormgeving van de voorgestelde maatregelen
onevenwichtig en eenzijdig. De Raad beperkt zich ten onrechte, naar het oordeel
van deze leden, tot een geïsoleerde kijk vanuit de pure fiscaliteit.
Deze leden merken op dat deze geïsoleerde benadering van de Raad van
State geen recht doet aan economische en werkgelegenheidsdoelstellingen, die
mede met de inzet van de fiscaliteit kunnen worden nagestreefd. Bovendien
valt op dat de Raad van State voorbij gaat aan de internationale trend op
het terrein van de fiscaliteit. Deze leden delen dan ook de kritische kanttekeningen
van de bewindslieden bij het advies van de Raad van State.De leden van de fractie van de PvdA vragen de bewindslieden nader in te
gaan op de aspecten van fraudegevoeligheid en administratieve lasten met betrekking
tot de voorgestelde regelingen.Deze leden hechten aan de bevordering van deeltijdarbeid. Is het daarom
juist, zo vragen zij, dat als gevolg van de koppeling van de regeling aan
32 uur, er sprake is van een (relatieve) bevoordeling van deeltijdwerk? Kan
aangegeven worden of deeltijdwerk hierdoor binnen deze regelingen financieel
aantrekkelijker wordt?De leden van de PvdA-fractie betreuren het dat de overheid als werkgever
bij de huidige salarisstructuur niet of nauwelijks in aanmerking komt voor
de afdrachtkortingen. Is het juist dat zij er vanuit kunnen gaan dat, in zoverre
er wel door de overheid van deze faciliteiten gebruik gemaakt wordt, de overheid
niet via de achterdeur een rekening gepresenteerd krijgt? De PvdA-fractie
is van mening dat de afdrachtkortingen net zo zeer van toepassing moeten zijn
op de overheid als de particuliere sector.Voorts benadrukken de leden van de PvdA-fractie dat zij met enige aarzeling
accepteren dat een groot deel van de lastenverlichting, mede in het kader
van het Belastingplan, terecht komt bij grote bedrijven die recordwinsten
boeken en tegelijkertijd veel arbeid uitstoten. De PvdA-fractie zal daarom
de komende jaren pleiten dat de ruimte die beschikbaar komt voor lastenverlichting
vooral ten goede komt aan lager betaalde werknemers in plaats van aan bedrijven.De leden van de CDA-fractie maken zich zorgen over de fraudegevoeligheid
van de voorgestelde maatregelen. Het CPB maakt op dit punt in de MEV 1996
een apert voorbehoud. Is bekend welke omvang naar de mening van het CPB deze
fraudegevoeligheid kan hebben?De leden van de CDA-fractie vragen voorts een beargumenteerde beschouwing
waarom een vormgeving van de voorgestelde subsidies in de vorm van een voucher
voor de in aanmerking komende groepen werknemers niet efficiënter en
effectiever zou zijn.De leden van de VVD-fractie vinden het opmerkelijk dat iemand reeds bij
32 uur geacht word voltijds te werken. Dit is vier dagen in de week. Temeer
omdat de politiek steeds meer signalen krijgt dat er niet minder maar juist
meer uur per persoon gewerkt zou moeten worden. Is de regering inderdaad van
mening dat het aantal uren dat binnen een enkele bedrijfstak als voltijds
wordt gezien en rond de 32 uur ligt, maatstaf moet zijn voor alle bedrijfstakken.
Is de regering van mening dat een 38-urige of 40-urige werkweek geen maatstaf
is voor een «volledige» baan.De VVD-fractie is het niet geheel eens met de kritiek van de Raad van
State dat de voorgestelde regeling opnieuw de fiscale wetgeving ingewikkelder
maakt. Naar het oordeel van de VVD-fractie is er een goede afweging gemaakt
tussen uitvoeringsaspecten en beoogde doelen. Bovendien is het zo dat als
je bepaalde doelgroepen tegemoet wilt komen je niet altijd ontkomt
aan nieuwe c.q. extra regeltjes. Deze afweging dient keer op keer gemaakt
te worden.De leden van de fractie van D66 constateren dat ook bepaalde voor de heffing
van loonbelasting met werknemers gelijkgestelden als werknemer in de zin van
het wetsvoorstel als werknemer zijn te kwalificeren. Zij lezen in de memorie
van toelichting dat bij de selectie van «gelijkgestelden» met
name wordt gekeken naar de vraag in hoeverre de «gelijkgestelde»
zich bevindt in een situatie vergelijkbaar met die van een werknemer. Welke
criteria zijn hiervoor aangelegd en wat moeten zij zich voorstellen bij gelijkgestelden?De in het wetsvoorstel bedoelde verminderingsbedragen zijn berekend op
jaarbasis voor een voltijdse werknemer. Bij deeltijdfuncties kan aanspraak
worden gemaakt op een naar tijdsevenredigheid van de deeltijdbetrekking vastgestelde
vermindering. De leden van de fractie van D66 vragen of de gehele systematiek
niet onnodig ingewikkeld wordt gemaakt door het per werknemer te willen uitrekenen?
Is het niet mogelijk de afdrachtkortingen over het gehele personeelsbestand
te laten berekenen en in welke mate beïnvloedt voorgestelde systematiek
de uitvoeringskosten?De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de noodzaak van een goede
en controleerbare urenregistratie een belangrijke hindernis is voor het introduceren
van een algemene afdrachtskorting ? De bedoeling was immers dat werkgevers
voor deeltijdwerkers naar rato van het aantal gewerkte uren kleinere afdrachtskortingen
krijgen. Was het risico te groot dat werkgevers onjuiste opgaves zouden geven
van feitelijk aantal gewerkte uren. En zou deze vorm van fraude voor de belastingdienst
moeilijk zijn op te sporen?Kan de regering nader toelichten waarom de fraudegevoeligheid van de afdrachtskorting
voor lage lonen niet te groot is? Deze leden begrijpen niet helemaal waarom
fraude alleen mogelijk is als de werknemer daaraan meewerkt. En als dat al
het geval is, hoe kan het kabinet vervolgens zo makkelijk stellen dat de werknemer
daarbij geen baat heeft. Deze leden geven toe dat directe inkomensverbeteringen
voor de werknemers er niet in zitten, maar zij stellen dat een werkgever ook
op andere wijze de medewerking van een werknemer kan verkrijgen, bijvoorbeeld
door beloften over contractverlenging, uitbreiding van aantal uren, promotie
in de toekomst, etc. Het kan juist zijn dat niet bij voorbaat mag worden aangenomen
dat de werknemer bereid is aan dergelijke fraude zijn medewerking te verlenen.
Maar welke extra maatregelen treft het kabinet om in voorkomende gevallen
deze vorm van fraude te bestrijden? Of kunnen bestaande instrumenten dit voldoende
ondervangen?De leden van de fractie van GroenLinks vragen voorts of de angst voor
uitvoeringstechnische problemen bij de introductie van een algemene afdrachtskorting
te groot was. Begin augustus zocht het MKB-Nederland de publiciteit over de
afdrachtskorting omdat deze organisatie vreesde dat het «uitvoeringstechnisch
een crime» zou worden. Woordvoerder Bongers was er zelfs van overtuigd
dat de korting op de loonheffing «tot een complete chaos» in de
personeeladministraties zou leiden. Hoe heeft het kabinet op deze kritiek
gereageerd? Betrof het hier tijdelijke problemen die niet per 1 januari 1996
konden worden opgelost, of voorzag men permanent problemen bij de uitvoering
van een algemene afdrachtskorting? Was het daarom ook een belangrijke reden
om af te zien van introductie van een algemene afdrachtskorting?Hoe zit het met mogelijke uitvoeringstechnische problemen bij de afdrachtskorting
voor lage lonen (en die voor langdurig werklozen)? Heeft het MKB hier ook
een oordeel over gegeven? Zo ja, hoe luidde dat? De systematiek van de specifieke afdrachtskortingen spreekt de leden van
de fractie van GroenLinks wel aan, omdat het verminderingsbedrag relatief
hoger is in het geval van deeltijdfuncties. Voor de werknemers met lage lonen,
zij die langdurig werkloos waren en zij die onder de afdrachtskorting onderwijs
vallen wordt zo herverdeling van arbeid enigzins fiscaal ondersteund. Waarom
komt het kabinet niet met voorstellen om ook de herverdeling van arbeid boven
het segment van 100 tot 115% WML fiscaal te bevorderen? Hier valt toch veel
meer te winnen?De leden van de fractie van de RPF vragen of de nodige administratieve
inspanning om gebruik te kunnen maken van de faciliteit, met name in het geval
van langdurig werklozen, de kans op slagen van dit project niet verkleint.
In elk geval zal het aannemen van een langdurig werkloze in de regel veel
investering vragen vanwege achterstand in onderwijs, het moeten aanpassen
aan het werkritme en dergelijke. Een tegemoetkoming in de fiscale lasten kan
een stimulans zijn voor een bedrijf om die stap te zetten, maar dit zal niet
te veel extra moeite moeten kosten. Is het niet mogelijk om de werkgever in
het proces van verkrijging van deze faciliteit meer te ontlasten?De leden van de GPV-fractie constateren tevens dat de fiscale systematiek
door de voorgestelde maatregelen gecompliceerder wordt en dat niet duidelijk
is in hoeverre de reductie van de loonkostenwig een wezenlijke bijdrage zal
leveren aan de werkgelegenheid. In het algemeen vragen deze leden of het wel
gewenst is om te kiezen voor de introductie van loonkostenfaciliteiten die
feitelijk als een vorm van subsidiëring via de schatkist functioneren.
In hoeverre verhoudt dit zich tot het streven naar een integraal subsidiebeleid?
Wordt bovendien de afweging aan welke problemen middelen moeten worden besteed
niet steeds moeilijker? Waarom is voor dit specifieke instrument gekozen?
Zijn andere instrumenten onderzocht om de werkgelegenheid aan de onderkant
van de arbeidsmarkt te stimuleren?De leden van de GPV-fractie gaan voorts in op de fraudegevoeligheid van
de voorgestelde maatregelen. In het nader rapport wordt opgemerkt dat uitsluitend
de werkgever belang heeft bij de verminderingen en de werknemer geen baat
heeft als hij aan fraude van de werkgever meewerkt. In theorie is het echter
mogelijk dat werkgevers een langere arbeidsduur dan de werkelijke opgeven
ten einde op die wijze een hogere vermindering te kunnen toepassen (blz. 3
nader rapport). Deze leden vragen zich af of dit ook niet in de praktijk zal
kunnen voorkomen. Er is weliswaar voorgeschreven dat wordt uitgegaan van de
vastgelegde overeengekomen arbeidsduur of de feitelijke arbeidsduur, maar
is de administratie hiervan niet erg fraudegevoelig? Zal dit bovendien geen
aanzienlijke uitvoeringslasten voor zowel bedrijfsleven als controle-instanties,
zoals de Belastingdienst en de Arbeidsvoorzieningenorganisatie, met zich meebrengen,
waardoor de effectiviteit van de maatregelen verder onder druk komt te staan? 3. De afzonderlijke maatregelen 3.1. Vermindering lage lonenDeze maatregel, zo stellen de leden van de PvdA-fractie, kan bijdragen
aan het bevorderen van de werkgelegenheid van personen met een relatief lage
opleiding. Is het kabinet voornemens deze weg inderdaad in te slaan? Deze
leden merken tevens op dat zij bij de Algemene Financiële Beschouwingen
gepleit hebben voor een meer geleidelijke afbouw van de voorgestelde vermindering
boven de 115% om te voorkomen dat aan deze werknemers als gevolg van een hoge
marginale wig minder snel een loonsverbetering wordt toegekend. Welke budgettaire
middelen zijn gemoeid met een verhoging tot 130% wettelijk minimum(jeugd)loon
en welke mogelijkheden zijn er voor een stapsgewijze afbouw boven 115% van het wettelijk minimum(jeugd)loon die de marginale wigproblematiek
vermindert of, beter gezegd, de doorstroming van laagbetaalde werknemers bevordert.
Achten de bewindslieden het mogelijk binnen het gegeven budget een stapsgewijze
afbouw te realiseren. Hierbij kan gedacht worden aan de variant waarin alleen
werknemers die in het traject 100% tot 115% van het wettelijk minimum(jeugd)loon
zijn aangesteld (tijdelijk) gebruik kunnen maken van een kleinere afdrachtkorting
van, zeg f 600 per jaar, in het traject tussen 115% en 130% van het wettelijk
minimum(jeugd)loon. De budgettaire gevolgen van een dergelijke doorstroomfaciliteit
zullen dan ook pas op termijn plaatsvinden en kunnen binnen het budget wat
voor deze afdrachtkortingen beschikbaar is gevonden worden of uit het geld
wat eventueel over is bij de meeropbrengst van de overdrachtsbelasting op
economisch eigendom. Wat de uitvoering betreft verwachten de leden van de
PvdA-fractie geen problemen met deze doorstroomfaciliteit. Er zal immers bijgehouden
worden wie van deze regeling gebruik maken.Kan de regering aangeven hoe groot zij het percentage van de mensen dat
doorstroomt inschat en wat de budgettaire gevolgen van deze doorstroomfaciliteit
zijn?De leden van de PvdA-fractie vragen waarover de korting berekend moet
worden in geval van een gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer, indien
de bedrijfsvereniging de WAO-uitkering aan de werkgever/ inhoudingsplichtige
betaalt en de werkgever/inhoudingsplichtige aan deze werknemer naast zijn
loon de uitkering uitbetaalt.De VVD-fractie gaat akkoord met de grens van 115% van het wettelijk minimumloon.
Juist in deze groep is het van belang dat er extra werkgelegenheid wordt geschapen.
De VVD-fractie is het met de regering eens dat voor het loonbegrip aangesloten
wordt bij de definitie van loon in de Wet Loonbelasting 1964. Dit levert de
minste administratieve lasten op.De vermindering van de kosten van lage lonen voor werkgevers ter bevordering
van de werkgelegenheid vindt in principe instemming bij de fractie van D66.
De desbetreffende leden hebben kennisgenomen van de verlaging van f 1185
voor de vermindering van de lage lonen en van de aangebrachte differentiatie
voor de vermindering van de lage lonen voor werknemers in de leeftijd van
15 tot en met 23 jaar. Hoe is het bedrag van f 1185 tot stand gekomen?
Kan de regering aangeven wat de bedragen zijn voor het oplopend toetsloon
en de daarmee samenhangende oplopende vermindering voor de werknemers van
15 tot en met 23 jaar?Bij het voorjaarsoverleg, zo vernamen de leden van de GroenLinks-fractie,
is met werkgevers en werknemers afgesproken dat per sector analyses worden
gemaakt over inschakeling van zoveel mogelijk laag gewalificeerde werklozen
in het arbeidsproces. Is dit juist, en tot welke resultaten heeft dit geleid?
Is hier bij het Najaarsoverleg nog over gesproken?De afdrachtskorting lage lonen zal gelden voor alle werknemers die tot
115% van het WML verdienen. Hoeveel van deze werknemers zijn er op dit moment?
Het kabinet weet niet hoeveel van deze werknemers er mede door deze maatregel
bijkomen. Hoe kan zij dan toch het budgettair beslag dat gemoeid is met dit
instrument berekenen? Welke marge houdt het kabinet aan bij de 518 mln structureel
voor dit instrument?De leden van de GPV-fractie wijzen er op dat de Raad van State zich een
oordeel voorbehield over de effectiviteit van de voorgestelde vermindering
loonkosten lage lonen, omdat deze vermindering voor circa 1 miljoen mensen
zal gaan gelden, terwijl het budgettaire beslag van de maatregel zal moeten
passen in de totale budgettaire ruimte voor 1996 ten behoeve van
werkgelegenheid en evenwichtiger inkomensverdeling. Ondertussen is het bedrag
van de vermindering vastgesteld op f 1185 en is hiervoor totaal 500 miljoen
gulden gereserveerd. Kan de regering ingaan op de effectiviteit van deze maatregel?
In dit verband vragen de leden van de GPV-fractie tevens een nadere onderbouwing
voor het voornemen de vermindering lage lonen aan een werkgever toe te kennen
indien een werknemer tot 115% van het WML verdient. Indien een werknemer 116%
van het WML verdient zal de werkgever dus geen vermindering krijgen. Is dit
geen rigide systematiek en zal dit de werkgever niet al gauw verleiden tot
een lichte correctie van het door de werknemer te verdienen WML, zodat hij
alsnog in aanmerking kan komen voor de vermindering? Volgens de regering zou,
indien een hoger percentage zou zijn gekozen, dit ertoe hebben geleid dat
het bedrag per toepassing lager vastgesteld had moeten worden. Dat is begrijpelijk,
maar zal in dat geval ook het bereik van de maatregel niet groter zijn, doordat
meer werknemers onder de maatregel kunnen worden gebracht? Zal dit per saldo
niet een vergelijkbaar werkgelegenheidseffect hebben?De leden van de GPV-fractie vragen een nadere toelichting op de zinsnede
in de memorie van toelichting dat een verlaging van de bruto-loonkosten in
het bijzonder ook geldt voor mensen met een lage produktiviteit. Op welke
groep mensen wordt hier gedoeld? Indien het hierbij gaat om laaggeschoolden,
is hiermee toch niet tevens gezegd dat hun produktiviteit laag is? 3.2. Vermindering langdurig werklozenDe leden van de PvdA-fractie zijn verheugd over het feit dat voor langdurig
werklozen de gehele werkgeverswig van f 6000 op en rond het wettelijk
minimumloon zal verdwijnen ten gevolge van deze maatregelen. Deze leden achten
het echter wel gewenst dat spoedig kenbaar wordt gemaakt in welke gebieden
(c.q. steden) de regeling kan worden toegepast op mensen die ten minste een
half jaar werkloos zijn. Overigens vragen de leden van de PvdA zich af waarom
gekozen is voor een abrupte in plaats van een geleidelijke afbouw van deze
loonkostenfaciliteit voor langdurig werklozen. Was het, met het oog op het
zoveel mogelijk vermijden van verdringing en substitutie (zie het onderzoek
van arbeidsmarkteconomen als Dennis Snower), niet beter geweest om met hetzelfde
budget een hogere loonkostenreductie te geven dan f 4500 in de eerste
paar jaar en een lagere reductie dan f 4500 in latere jaren om zo enerzijds
tot een geleidelijke afbouw van deze loonkostensubsidie voor langdurig werklozen
te komen en anderzijds een nog grotere prikkel voor werkgevers te geven voor
het in dienst nemen van langdurig werklozen.De leden van de CDA-fractie vragen of kan worden aangegeven waarom voor
de vermindering langdurig werklozen en voor de vermindering onderwijs is gekozen
voor een grens van 130% minimumloon? Welk bedrag wordt bespaard als ook hier
de grens wordt gelegd op 115% minimumloon? Waarop, zo vragen de leden van de CDA-fractie, is de opvatting gestoeld
dat na vier jaar de langdurig werkloze zijn/haar produktiviteit zodanig zal
hebben verbeterd dat alsdan de beloning exclusief de jaarlijkse subsidie van
f  4500 in overeenstemming zal zijn met de geleverde produktie. Kan worden
aangegeven hoeveel de produktiviteit per jaar zal moeten toenemen voor een
langdurig werkloze, wanneer deze start met een beloning op het niveau van
het minimumloon?De VVD-fractie vindt het van groot belang dat langdurig werklozen zo snel
mogelijk op de arbeidsmarkt terecht kunnen komen. Een financiële prikkel
voor werkgevers om een langdurig werkloze in dienst te nemen, heeft de steun
van deze fractie. De VVD-fractie vraagt echter wel of de cumulatie met de vermindering lage
lonen nu wel zo nodig is. Kan de regering een aantal uitgewerkte cijfervoorbeelden
geven van deze cumulatie. Tevens vraagt de VVD-fractie zich af of de vermindering
langdurig werklozen (i.t.t. de Wba) ook van toepassing moet zijn op reeds
gesubsidieerde arbeid, zoals de Melkert-banen, de WSW en JWG. Is dit niet
dubbelop? Wat rechtvaardigt deze uitbreiding ten opzichte van de regeling
van de Wba? Op grond van artikel 1 onderdeel e van het wetsvoorstel wordt onder een
langdurig werkloze verstaan degene die minimaal 12 maanden zonder onderbreking
als werkloos werkzoekende staat ingeschreven bij de arbeidsvoorzieningsorganisatie.
Zou het niet redelijk zijn om mensen die «tijdelijk werk» hebben
gehad, bijvoorbeeld langdurig werklozen die seizoensarbeid hebben verricht
of een paar weken voor een uitzendbureau hebben gewerkt, niet uit te zonderen
van deze regeling. Immers, deze mensen proberen uit de situatie te komen dat
zij afhankelijk zijn van een uitkering, maar blijken in feite wel werkloos.
Kan de regering hierover een korte beschouwing geven hoe zij tegen dit probleem
aankijkt en aan te geven welke oplossingen er eventueel zijn? Tevens wordt
de termijn van 12 maanden verkort naar 6 maanden voor gebieden met hoge werkloosheid,
dit in het kader van het grote steden-beleid. De VVD-fractie vraagt waarom
deze regeling slechts beperkt blijft tot de grote steden, omdat er ook andere
gebieden zijn die meer aandacht verdienen.De maatregel waarbij f 4500 voor maximaal vier jaar wordt toegekend
ter vermindering van langdurig werklozen wordt door de fractie van D66 ondersteund.
Uit de memorie van toelichting begrijpen de leden van de fractie van D66 dat
het mogelijk is om de periode van vier jaar te verlengen indien de evaluatie,
in samenhang met de ontwikkeling van de langdurige werkloosheid daartoe aanleiding
geeft. Wanneer vindt deze evaluatie plaats wil de fractie van D66 van de regering
weten? Bij de evaluatie willen de leden van de fractie van D66 ook betrekken
de vraag of van deze regeling ook een negatieve invloed uitgaat op de arbeidsmarktkansen
van werklozen die nog niet 12 maanden werkloos zijn. De leden van de fractie
van D66 leggen tevens aan de regering de vraag voor welke reden er is om in
gebieden met een hoge werkloosheid de termijn van 12 maanden naar 6 maanden
te verlagen. Is daar niet juist een overmatig aanbod van langdurig werklozen?De leden van de fractie van GroenLinks concluderen uit de memorie van
toelichting dat de afdrachtskorting langdurig werklozen voor een periode van
maximaal vier jaar wordt toegekend. De reden hiervoor is dat het kabinet zo
de mogelijkheid creëert om de stijging van de marginale wig als gevolg
van de beëindiging van de dispensatie, van de vermindering lage lonen
en van de vermindering langdurig werklozen over vier jaar te spreiden. De
leden van de fractie van GroenLinks vragen zich af of deze redenering wel
opgaat. Blijkt uit de ervaringen met de huidige Wba dat werkgevers de (beperktere)
stijging van de marginale wig ook spreiden over 4 jaar? Ligt het niet meer
voor de hand, nu het kabinet voor de afdrachtskorting als instrument kiest
om voor een meer logische opbouw van een systeem van afdrachtskortingen te
kiezen waarbij stijgingen van de marginale wig minder scherp optreden?De leden van de fractie van GroenLinks zien dan de volgende opbouw.1. Afdrachtskorting voor lage lonen tot 115% WML.2. Afdrachtskorting voor langdurig werklozen tot 130% WML.3. Afdrachtskorting voor deeltijdwerkers die niet meer dan 32 uur werken
tot 200% WML. De financiering hiervoor komt uit het terugdraaien van de verlaging
van de Overhevelingstoeslag. De afdrachtskorting langdurig werklozen levert een directe besparing op
binnen het uitgavenkader sociaal, omdat er minder geld nodig is voor de gesubsidieerde
arbeid. Hoeveel bedraagt die besparing? In het debat rond de extra impuls
voor het onderwijs is gesuggereerd dat genoemde meevaller als financieringsbron
kon worden gebruikt en zo'n 65 mln zou bedragen. Is dat bedrag juist? Overweegt
het kabinet om dit bedrag in te zetten voor de impuls basis-onderwijs? De
leden van de fractie van GroenLinks hebben daar grote bezwaren tegen. Zij
zijn van mening dat meevallers binnen het uitgavenkader sociaal ook binnen
dat kader gebruikt moeten worden voor andere dringende uitgaven. Zou dit bedrag
niet veel beter besteed kunnen worden aan armoedebestrijding? Is het kabinet
hier toe ook bereid?Bij de afdrachtskorting langdurig werklozen geldt een 12-maanden termijn
voor de definitie van langdurig werkloos. Deze termijn kan via AmvB verlaagd
worden tot 6 maanden voor gebieden met een hoge werkloosheid. Aan welke gebieden,
naast de grote steden, wordt hierbij gedacht? Wat is precies de ratio achter
de verlaging van de termijn? Is het niet juist dat in gebieden met hoge werkloosheid
het aantal (en aandeel) langdurig werklozen ook hoger is? Dan is het toch
niet verstandig om kortdurig werklozen nog meer kansen op de arbeidsmarkt
te geven ten opzichte van langdurig werklozen? Wanneer je langs deze lijn
doorredeneert dan kom je eerder tot de conclusie dat de termijn verlengd moet
worden naar 18 maanden, dan verkort tot 6 maanden? De leden van de GroenLinks-fractie
zijn erg benieuwd naar de reactie van het kabinet op dit punt.De leden van de RPF-fractie lezen dat de fiscale faciliteit voor langdurig
werklozen vervalt op het moment dat deze nog onderwijs geniet. Op dat moment
valt de langdurig werkloze onder de regeling die getroffen is voor het onderwijs.
De leden van de RPF-fractie vragen hoe groot de groep langdurig werklozen
is die zonder extra opleiding direct aan het werk kan?De langdurig werklozen faciliteit kan voor vier jaar worden toegekend.
Komt een bedrijf ook nog in aanmerking voor twee jaar voor deze faciliteit
wanneer een aangenomen langdurig werkloze eerst twee jaar in opleiding is?Opvallend vinden de leden van de RPF dat de fiscale faciliteiten worden
geschapen voor het stimuleren voor het in dienst nemen van langdurig werklozen
en werknemers aan de onderkant van de samenleving, maar dat een vergelijkbare
mogelijkheid wordt geboden voor een groep die in de regel minder kans heeft
om op de arbeidsmarkt te komen, namelijk de gedeeltelijk of de goedgekeurde
arbeidsongeschikten en gehandicapten. Het moet toch mogelijk zijn om voor
deze aanwijsbare groepen ook een vermindering in te voeren van de afdracht
van de loonbelasting en/of de premie voor de volksverzekeringen.De leden van de SGP-fractie kunnen zich voorstellen dat van de vermindering
langdurig werklozen op oneigenlijke wijze gebruik zou kunnen worden gemaakt,
nu het voor de werkgever financieel aantrekkelijk is om personeel uit de betreffende
doelgroep aan te trekken. De leden zijn er beducht voor, dat bij het aannamebeleid
van de werkgever de financiële voordelen van het aannemen van personeel
uit de doelgroep een doorslaggevend argument zouden kunnen vormen. De regering
heeft dit risico zelf ook onderkend en daar wettelijke waarborgen tegen geschapen,
die gedeeltelijk overeenkomen met die uit de WBA. De leden van de SGP-fractie
willen graag vernemen hoe de desbetreffende gronden uit de WBA, bijvoorbeeld
de bepaling dat in de periode van zes maanden voorafgaand aan het totstandkomen
van een arbeidsovereenkomst waarvoor een verklaring wordt gevraagd geen ontslag
op grond van bedrijfseconomische redenen mag hebben plaatsgevonden,
hebben gefunctioneerd. Bestaat hier over ook jurisprudentie? Wat is de daarin
ontwikkelde lijn met betrekking tot de weigeringsgronden voor een verklaring?De leden van de SGP-fractie wijzen tevens op de mogelijkheid om een tijdelijk
contract aan te gaan. In dat geval kan niet worden gesproken van ontslag om
bedrijfseconomische redenen. Zal het aflopen van een tijdelijk contract, hetgeen
ook gesloten kan zijn met een langdurig werkloze, een weigering kunnen opleveren
tot het afgeven van een verklaring op grond van artikel 9? Hebben zich hiervan
ook gevallen voorgedaan onder de WBA? Wat was daarin de ontwikkelde gedragslijn?De leden van de SGP-fractie merken op dat de faciliteit van de WBA verschilt
met die van het voorliggende wetsvoorstel. In de WBA is de werkgever bij indienstneming
van een langdurig werkloze vrijgesteld van betaling van de werkgeverspremie,
onafhankelijk van de hoogte van het uitgekeerde loon, terwijl het wetsvoorstel
een vast bedrag per aangenomen langdurig werkloze voorstelt. Bovendien is
het zo dat de werkgever in aanmerking komt voor de vermindering, indien de
langdurig werkloze niet meer zal gaan verdienen dan 130% van het WML voor
volwassenen. De voordelen voor de werkgever, die voortvloeien uit beide systemen
kunnen dus van elkaar verschillen. Kan de regering voor diverse inkomens tot
130% van het WML voor volwassenen aangeven wat de verschillen zijn tussen
de oude regeling (WBA) en de voorgestelde regeling, waaruit dan tevens duidelijk
wordt bij welk loon het omslagpunt ligt, waar of de regeling van de WBA of
de voorgestelde regeling voordeliger uitwerkt? Deze vraag is mede ingegeven
door het gegeven, dat de oude regeling nog van kracht blijft voor de gevallen
dat de arbeidsovereenkomst onder het regime van de WBA is aangegaan, hetwelk
tot verschillen kan leiden in de voordelen, die de faciliteiten voor de werkgever
hebben.Ten slotte willen de leden van de SGP-fractie weten of de verwijzingen
in de artikelen 59c, tweede lid, en 59n, vierde lid, van de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet
(AAW) naar de Wet bevordering arbeidsinpassing niet dienen te worden veranderd
in een verwijzing naar de WVA, nu de WBA wordt ingetrokken. 3.3. Vermindering onderwijsDe zogenaamde vermindering ten behoeve van onderwijs is door de leden
van de PvdA-fractie al eerder bepleit met het oog op een vaststelling van
de kwaliteit van de werkgelegenheid en de kans op werk voor jongeren.Ze juichen deze regeling dan ook toe, maar achten het wel gewenst dat
de bewindslieden nader ingaan op de kritiek van werkgevers en werknemers met
betrekking tot de gehanteerde 130%-loongrens. Deze leden vinden het belangrijk
dat hiervoor een oplossing wordt gevonden. De leden van de PvdA-fractie stemmen
in met het ontbreken van een toetsloon voor aio's/oio's. Wel vragen deze leden
waarom voor TNO een uitzondering gemaakt wordt. Waarom kunnen ook aio's/oio's
die gefinancierd worden door andere instituten zoals het CPB, het CBS of het
RIVM niet in aanmerking komen voor deze faciliteit?Voor zo'n 20% van de leerlingen geldt dat zij buiten de fiscale faciliteit
vallen. Het gaat dan vooral om leerlingen die in ploegendienst werken. Door
de wijze waarop hun ploegendiensttoeslag fiscaal wordt verwerkt, komt hun
loon structureel uit boven 130% van het wettelijk minimumloon. Ook werknemers
die pas na een paar jaar werken kiezen voor het alsnog behalen van de startkwalificatie
van het leerlingwezen, vallen buiten deze stimuleringsregeling.De leden van de PvdA-fractie zijn geïnteresseerd in de opvatting
van de regering over deze problematiek en over een uitzonderingspositie
voor bedrijven in ploegendienst en oudere leerlingen met werkervaring.Onder omstandigheden kunnen de feitelijk af te dragen belastingen en premies
lager zijn dan de maximale vrijstelling. Vooral bij de kleine bedrijven is
er groeipotentieel met betrekking tot het leerlingwezen. De leden van de PvdA-fractie
vragen of hier aanvullende maatregelen voor getroffen kunnen worden.De VVD-fractie is er een voorstander van om het leerlingwezen verder te
stimuleren. Ook de markt vraagt naar goed geschoolde vaklieden die in de praktijk
zijn opgeleid. In de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat de vormgeving
van de regeling erop is gericht dat de belemmerende werking van de arbeidskosten
wordt ondervangen, rekening houdend met het feit dat het gaat om personen
in opleiding. Maar ook hier ligt een taak voor werkgevers en werknemers om
ook loonschalen te gebruiken tussen het WML en de 130%-grens.De VVD-fractie zet er vraagtekens bij dat de vermindering onderwijs ook
van toepassing moet zijn op AIO's en OIO's. Zijn dit nu werkelijk banen aan
de onderkant?Kan de regering aangeven waarom er voor de overgangsregeling uit wordt
gegaan van 31 december 1997 in plaats van bijvoorbeeld 31 december 1996?De VVD-fractie is het met de regering eens dat in situaties waarbij er
geen arbeidsovereenkomst is, maar zakgeld wordt betaald, deze regeling niet
van toepassing hoeft te zijn. De VVD-fractie deelt derhalve de kritiek van
de Raad van State niet.Het leveren van een bijdrage aan het ontstaan van arbeidsplaatsen aan
de onderkant van de arbeidsmarkt door de combinatie van leren en werken fiscaal
te stimuleren wordt door de fractie van D66 ondersteund. Het verlichten van
de lasten van werkgevers die in het leerlingwezen participeren kan een adequate
maatregel zijn in het bijzonder voor jongeren in het onderste segment van
de arbeidsmarkt. De leden van de fractie van D66 hebben daarnaast kennis genomen
van de toepassing van de maatregel vermindering onderwijs op AIO's en OIO's.
Stroken de redenen om AIO's en OIO's op te nemen nog wel met de primaire doelstelling
van het leerlingwezen, namelijk het vergroten van het perspectief op arbeidsparticipatie?
In dit kader vraagt de fractie van D66 de regering of het bedrag voor het
leerlingwezen is verhoogd en welk gedeelte daarvan naar het hoger onderwijs
gaat. Aansluitend verzoekt de fractie van D66 de regering inzicht te verstrekken
in de verhouding van arbeidsmarktkansen van AIO's en OIO's ten opzichte van
de arbeidsmarktkansen van lager opgeleiden.De reden voor het kabinet om bij de toepassing vermindering onderwijs
op AIO's en OIO's geen toetsloon te hanteren is gelegen in het feit dat het
gemiddelde salaris van AIO's en OIO's over de gehele duur van de dienstbetrekking
rond de 130% van het WML zou liggen. Kan de regering een overzicht verstrekken
van de salarissen van AIO's en OIO's? Waarom ziet het kabinet af van toepassing
van deze redenering voor jongeren in het onderste segment van de arbeidsmarkt
die in een vergelijkbare positie zitten?De leden van de GPV-fractie kunnen zich voorstellen dat de aandacht wordt
gericht op jongeren met een lage opleiding die tot de arbeidsmarkt gaan toetreden
en dat voor hen de praktijkcomponent in hun opleiding wordt versterkt. Dat
in dat verband gekozen wordt voor een loonkostenfaciliteit in het leerlingwezen
is te begrijpen omdat op deze wijze de lasten voor werkgevers in het leerlingwezen
kunnen worden verlicht, waardoor ook de groei van het leerlingwezen kan worden
bevorderd. Kan worden aangegeven in hoeverre deze loonkostenfaciliteit hieraan
cijfermatig een bijdrage levert? Waar is het structurele bedrag
van 130 miljoen gulden op gebaseerd?De leden van de GPV-fractie constateren dat parallel aan de faciliëring
van het leerlingwezen de vermindering onderwijs eveneens van toepassing is
op assistenten in opleiding en onderzoekers in opleiding. Hoe verhoudt zich
dit voornemen tot de centrale doelstelling in het wetsvoorstel vooral werkgelegenheid
aan de onderkant van de arbeidsmarkt te creëren? 3.4. Vermindering kinderopvangDe leden van de fractie van de Partij van de Arbeid zijn verheugd over
de regeling inzake de kinderopvang. Ze komt tegemoet aan het pleidooi van
hun kant voor een effectieve stimulans ter bevordering van kinderopvang. Is
het juist dat deze regeling inderdaad in veel gevallen voordeliger is dan
de bestaande subsidieregeling?Veel werkgevers regelen kinderopvang middels het inschakelen van 1 organisatie,
een kinderopvanginstelling of een bemiddelingsbureau, die vervolgens voor
uitvoeringszaken zorgdraagt. Deze uitvoeringszaken (het plaatsen, factureren,
innen van ouderbijdrages etc.) zijn ofwel verdisconteerd in de kostprijs kinderopvang,
danwel worden apart berekend in zogenaamde bemiddelingskosten.Het opzetten van dergelijke bemiddelingsbureaus is overigens, gezien de
decentrale opzet van de kinderopvang, door het ministerie mede gestimuleerd
in het kader van de Stimuleringsmaatregel 1994–1995. De leden van de
PvdA-fractie vragen of dergelijke bemiddelingskosten onder het begrip kosten
van kinderopvang voor werkgevers vallen en of deze bemiddelingskosten in aanmerking
komen voor de voornoemde tegemoetkoming.Ook organisaties die zich toeleggen op het voorbereiden van vrouwen (en
mannen) op betaald werk, zoals scholingsinstituten, zijn soms afnemers van
bedrijfsgerichte kinderopvang. De leden van de PvdA-fractie vragen of ook
deze organisaties in aanmerking zouden moeten komen voor een financiële
stimulans voor kinderopvang ten behoeve van hun cliënten.Deze leden vragen de regering haar opvatting over het vervangen van de
voorgestelde maatregel in artikel 16, tweede lid, door een subsidiemaatregel
waardoor de bij cao ingestelde fondsen voor kinderopvang rechtstreeks een
evenredige bijdrage in de kosten ontvangen.De vormgeving van de vermindering kinderopvang doet bij de leden van de
CDA-fractie het vermoeden rijzen dat op centraal niveau weinig vertrouwen
bestaat omtrent de inzet van gemeenten. Waarop stoelt de uitgesproken verwachting
van het risico dat gemeenten minder geld beschikbaar zullen stellen?De VVD-fractie vindt het een goede zaak dat voor de vermindering kinderopvang
structureel 45 miljoen wordt uitgetrokken. Temeer omdat de decentralisatie
met zich mee zou kunnen brengen dat gemeenten andere prioriteiten gaan stellen.
De regeling is van toepassing op erkende kinderopvanginstellingen. Naar het
oordeel van de VVD-fractie komt deze voorwaarde ten goede aan de kwaliteit
van de kinderopvang.Kan de regering een totaal overzicht geven van de fiscale faciliteiten
die er thans met betrekking tot de kinderopvang bestaan?De VVD-fractie zou het op prijs stellen als de regering alsnog haar licht
zou laten schijnen op de situatie waarbij een gezin of een alleenstaande daadwerkelijk
iemand in dienst neemt om voor de kinderen te zorgen. Deze kosten zijn met
ingang van 1 januari 1995 niet meer aftrekbaar. Kan de regering aangeven hoeveel
mensen daadwerkelijk iemand in dienst hebben om voor de kinderen te zorgen?
De VVD-fractie is de mening toegedaan dat het zogenaamde witte
circuit ook juist in deze gevallen meer regel zou moeten worden dan uitzondering
blijven. De Staatssecretaris van Financiën heeft in een eerder stadium
aangegeven sympathiek tegenover deze gedachte te staan, maar de fraudegevoeligheid
bleef een probleem. Welke oplossingen zijn mogelijk? Zeker gezien het feit
dat vanaf 1 januari 1996 de nABW ingaat, is kwalitatieve en kwantitatieve
kinderopvang van groot belang voor alleenstaanden wiens kinderen ouder dan
vijf jaar zijn. Zij zullen gestimuleerd worden om te solliciteren en onvoldoende
toegeruste kinderopvang vormt dan een belemmering. Welke extra mogelijkheden
zouden juist deze groep geboden kunnen worden? Temeer daar de kosten van kinderopvang
de toch al bestaande risico's van de zogenaamde «armoedeval» vergroten.De leden van de fractie van D66 juichen het in principe toe dat er een
fiscale tegemoetkoming op het gebied van kinderopvang wordt gecreëerd.
Wel vragen zij de regering of er geen mogelijkheden zijn een dergelijke tegemoetkoming
rechtstreeks aan de werkende ouders toe te kennen. Kan de regering aangeven
welke mogelijkheden daartoe open staan en waarom daar niet voor is gekozen?De extra fiscale stimulering van de kinderopvang door bedrijven is volgens
de leden van de RPF-fractie een extra bevoordeling van de tweeverdieners,
die relatief een hoger inkomen hebben dan de éénverdiener, welke
zelf zorg draagt voor de opvang van de kinderen. Is het niet rechtvaardiger
om, inplaats van te werken met een fiscale stimulering van de kinderopvang,
een algemene bijdrage aan de huishoudens te geven voor kinderopvang, bijvoorbeeld
gekoppeld aan de AKW. De gezinnen hebben dan de keus om zelf zorg te dragen
voor de kinderen of dit uit te besteden.Het valt de leden van de SGP-fractie op dat de vermindering kinderopvang,
in tegenstelling tot wat tot op heden gebruikelijk was met maatregelen in
de sfeer van tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang, betrekking heeft
op kinderen tot de leeftijd van 13 jaar. In de bestaande regelingen werd steeds
de leeftijd van 12 jaar gehanteerd. Welke overwegingen van de kant van de
regering hebben ertoe geleid dat deze leeftijdsgrens is verhoogd met 1 jaar?
In andere regelgeving is de leeftijdsgrens van 13 jaar toch ook geen gebruikelijke?
Waarom is in de memorie van toelichting hierover niet met zoveel woorden gesproken?Om de bestaande regelgeving op dit punt aan te passen is in het wetsvoorstel
bepaald, dat ook daarin de leeftijdsgrens wordt opgehoogd tot 13 jaar. Hoewel
de leden van de SGP-fractie zich van deze verhoging geen voorstander kunnen
noemen, stellen zij toch de vraag of in de aanpassingen artikel 46, lid 10,
Wet IB niet is vergeten.De leden van de GPV-fractie zijn overtuigd van de noodzaak om voor langdurig
werklozen en werkloze jongeren specifieke maatregelen te treffen. Het gaat
hier immers om een duidelijke arbeidsmarktproblematiek, waarbij van een verlaging
van de loonkosten een stimulerende werking kan uitgaan. Anders ligt dat echter
bij het voorstel om te kiezen voor een tegemoetkoming in de kosten van de
door de werkgever vergoede of verstrekte opvang van kinderen van werknemers,
de zogenoemde vermindering kinderopvang. Het is deze leden niet duidelijk
waarom hier in het kader van de problematiek van de hoge werkloosheid aan
de onderkant van de arbeidsmarkt prioriteit aan wordt gegeven. Waar is in
dit verband het verminderingspercentage van 20 op gebaseerd? Op welke wijze
zal deze vermindering bijdragen aan de beoogde forse reductie van de loonkostenwig
aan de onderkant van de arbeidsmarkt? Houdt dit voorstel tevens in dat de
totale prijs van kinderopvang naar beneden gaat en derhalve de werknemer hiervan
profiteert, omdat het totale aantal kinderopvangplaatsen als
gevolg van deze maatregel zal toenemen?De leden van de GPV-fractie wijzen er bovendien op dat de kinderopvang
per 1-1-96 volledig naar de gemeenten zal worden gedecentraliseerd. De bestuurlijke
en financiële verantwoordelijkheid ligt derhalve niet meer bij de rijksoverheid,
omdat het kinderopvangbudget wordt overgedragen aan de gemeenten via de algemene
uitkering gemeentefonds. Deze leden zijn dan ook van mening dat het opnieuw
invoeren van een centrale regeling van vermindering van kinderopvangkosten
spanning oplevert met de voorgenomen decentralisatie en afbreuk doet aan het
eerder in de gemeenten uitgesproken vertrouwen inzake het voeren van een eigen
kinderopvangbeleid. Het argument van de regering in het nader rapport dat
het via een decentrale regeling faciliëren van initiatieven van werkgevers
ingewikkeld is en dat ondernemingen met vestigingen in meer dan één
gemeente, geconfronteerd worden met verschillende wijzen van uitvoering door
de gemeenten, is niet overtuigend, daar dit juist voortvloeit uit de voorgenomen
decentralisatie. Indien de decentralisatie derhalve deze negatieve consequenties
met zich meebrengt, zal de decentralisatie zelf ter discussie moeten worden
gesteld. Dat gebeurt echter niet. Volgens de regering bestaat er geen inhoudelijke
relatie tussen de decentralisatiekorting en het voorgestelde bedrag aan tegemoetkomingen
voor werkgevers. Er wordt echter wel vanuitgegaan dat er een financieel probleem
zal kunnen ontstaan als gevolg van de decentralisatie. Geeft de regering hiermee
impliciet niet toe dat de decentralisatie gepaard gaat met onvoldoende financiële
middelen? Is overwogen de bijdrage aan het gemeentefonds te verhogen? Zo nee,
waarom niet? Waar is dan de veronderstelling op gebaseerd, dat gemeenten minder
budget voor kinderopvang ter beschikking zullen stellen en met name de alsdan
niet meer verplichte tegemoetkoming van f 2000,– aan werkgevers
die kinderopvangplaatsen inhuren niet zullen continueren? Is hiernaar onderzoek
bij gemeenten gedaan? Deze leden vragen daarom een nadere onderbouwing van
de noodzaak voor deze vermindering kinderopvang, temeer als ervan uit kan
worden gegaan dat de decentralisatie voldoende financiële middelen voor
kinderopvang ter beschikking zal stellen. 3.5. Overige maatregelenDe leden van de PvdA-fractie stemmen ook in met de voorstellen met betrekking
tot de verruiming van de afdrachtvermindering voor zeelieden onder Nederlandse
vlag van 19% naar 38% van het loon per zeevarende. Ook stemmen deze leden
in met de verruiming van de fiscale faciliteit voor speur- en ontwikkelingswerk
naar 40% van het loon per werknemer over de eerste f 150 000 per
jaar in plaats van 25% over de eerste f 100 000 per jaar. Vooral
deze laatste regeling kan bijdragen aan de noodzakelijke versterking van het
technologiebeleid. Kan nader aangegeven worden of de stimulans van deze regeling,
meer dan thans, gericht wordt op het MKB? Kan tevens worden aangegeven of
de uitvoering al dan niet bemoeilijkt wordt door het feit dat bij deze regeling
verschillende departementen zijn betrokken. 4. Budgettaire aspectenDe berekening van de met de voorgesteld maatregelen gemoeide begrotingsbedragen
is naar de mening van de leden van de CDA-fractie onvoldoende. Kunnen de berekeningen
worden geëxpliciteerd? Welke veronderstellingen zijn gehanteerd en waarom
bij de berekening van de te verwachten aantallen deelnemers aan elke van de
voorgestelde maatregelen. Hoeveel bedroeg het budgettaire beslag van de maatregelen
met betrekking tot de vermindering zeelieden en de speur- en ontwikkelingsvermindering? Hoeveel waren deze bedragen in werkelijkheid? Welke
intensivering wordt in het voorstel van wet voorgesteld?De beschouwingen in de memorie van toelichting over de extra kosten van
belastinginning zowel bij de belastingdienst als bij de deelnemende bedrijven
achten de leden van de CDA-fractie zeer globaal van aard. Graag zouden deze
leden een verantwoorde schatting zien van de met deze maatregelen verbonden
kosten.De fractie van D66 leest uit onderhavig wetsvoorstel dat bij de maatregel
voor langdurig werklozen financiering door aanpassing van de eerste belastingschijf
zal worden gevonden, indien betreffende regeling leidt tot een hoger budgettair
bedrag. Moet hieruit worden afgeleid dat hier sprake is van een open-einderegeling?De leden van de fractie van GroenLinks merken op dat alle vier de voorgestelde
afdrachtskortingen belastinguitgaven met een open einde karakter zijn. Kan
per maatregel worden aangegeven hoe eventuele extra belasting- en premiederving
voortvloeiende uit de maatregel getraceerd zal worden en hoe deze derving
gecompenseerd zal worden? 5. WerkgelegenheidseffectenDe leden van de fractie van de PvdA vragen of de regering kan onderzoeken
hoe en in welke mate de vorm van lastenverlichting via de zogenaamde werknemersaftrek,
kan bijdragen aan de bevordering van de werkgelegenheid.De leden van de CDA-fractie missen een schatting van de te verwachten
werkgelegenheidseffecten. Het is naar hun mening niet verantwoord een beslissing
te nemen wanneer geen enkel inzicht kan worden geboden in de te verwachten
werkgelegenheidseffecten. Dit inzicht is te meer noodzakelijk omdat de optredende
versteiling van de marginale druk in geval van een verlaging van de wig over
een beperkt traject juist boven het minimumloon tot negatieve gevolgen voor
de werkgelegenheid zal leiden. Daarnaast zullen zich verdringingsverschijnselen
voordoen. Per saldo kan het werkgelegenheidseffect wel eens twijfelachtig
zijn. Kan worden aangegeven hoeveel CAO's, zowel absoluut als relatief, in
aantallen overeenkomsten en in aantallen eronder vallende werknemers, loonschalen
bevatten die de gehele range van minimumloon tot en met 115% minimumloon bevatten?Kan worden aangegeven in welke mate de marginale wig toeneemt rondom de
grens van 115% resp. 130% minimumloon voor de vermindering lage lonen resp.
de vermindering langdurig werklozen? Wat is het te verwachten negatieve effect
op de werkgelegenheid van deze versteiling van de marginale druk? In hoeverre
zal er sprake zijn van verdringing? Waarom wordt gekozen voor het Robin Hood-model
in plaats van het model van de trekkende schoorsteen?De VVD-fractie zou het op prijs stellen wanneer de nu voorgestelde maatregelen
na bijvoorbeeld twee jaar geëvalueerd worden om te kunnen bezien of deze
maatregelen ook de bedoelde effecten hebben gehad. Bij deze evaluatie kan
dan gekeken worden naar onder andere de werkgelegenheidseffecten en naar de
uitvoeringsaspecten.De leden van de fractie van D66 hebben kennis genomen van het niet voorhanden
zijn van een schatting van de kwantitatieve effecten van de in dit wetsvoorstel
opgenomen maatregelen. In de memorie van toelichting lezen zij dat uit een
onderzoek van het CPB in kwalitatieve zin kan worden afgeleid dat een vermindering
van loonheffing met een vast bedrag op zich effectief kan zijn voor de werkgelegenheid,
met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Kan «in
kwalitatieve zin» nader worden gespecificeerd en is dit voldoende basis
voor de in dit wetsvoorstel voorgestelde maatregelen die immers een groot
budgettair beslag met zich meebrengen en ook van invloed zijn op administratieve
lasten van de werkgevers?De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de mogelijk tegenvallende
werkgelegenheidseffecten van een algemene afdrachtskorting een doorslaggevende
reden waren om van invoering af te zien. Of was het probleem dat het CPB hier
geen kwantitatieve doorrekening van kon maken? Het verbaast de leden van de
fractie van GroenLinks in ieder geval zeer dat er geen kwantitatieve werkgelegenheidseffecten
van de afdrachtskortingen voor lage lonen en langdurig werklozen te geven
zijn. Wat is hiervoor de verklaring? Het ontbreken van deze gegevens voedt
het vermoeden van deze leden dat het CPB amper in staat is om diverse vormen
van lastenverlichting adequaat op de werkgelegenheidseffecten door te rekenen.
Dit vermoeden wordt nog sterker wanneer men kan constateren dat zowel in het
CEP '95 (verschenen in april '95) als het MEV '96 (verschenen in september
'95) de verwachtingen omtrent de groei van de werkgelegenheid identiek zijn!
Dat er in de tussenliggende maanden druk gesleuteld is aan de vormgeving van
het lastenverlichtingspakket door het kabinet heeft kennelijk geen enkel effect
gehad op de cijfers voor de werkgelegenheidsgroei. Telt alleen maar de omvang
van de lastenverlichting en is de invulling van ondergeschikt belang? Als
dat zo is dan zijn er ook veel meer mogelijkheden om bijvoorbeeld de herverdeling
van arbeid fiscaal te ondersteunen door een andere inrichting van de lastenverlichting.
Zij ontvangen hierop graag een uitgebreide reactie.Sluit dit kabinet, zo vragen de leden van de fractie van GroenLinks, niet
te veel haar ogen voor het feit dat de traditionele instrumenten van haar
macro-economische beleid, belastingverlaging, bezuinigen op overheidsuitgaven,
deregulering, flexibilisering van de arbeidsmarkt, enz. niet adequaat genoeg
zijn om de structurele werkloosheid fors te reduceren?De klassiek economische theorie van het algemeen evenwicht, waarop ook
de CPB modellen zijn gebaseerd, stelt dat snelle economische groei tot groei
van de werkgelegenheid leidt. Is het echter niet juist dat uit empirisch onderzoek
(o.a. van de Britse econoom Paul Ormerod) blijkt dat dit verband puur een
korte-termijnverschijnsel is en hooguit kan worden waargenomen binnen één
economische cyclus, maar niet op de langere termijn? Hoe kan anders verklaard
worden dat na iedere recessie het tekort in de vraag naar arbeid op een hoger
niveau komt te liggen? En waarom is in de afgelopen decennia het totale aantal
door de beroepsbevolking gewerkte uren zo constant gebleven (sinds 1960 slechts
een groei van 5%)?Moet hieruit niet geconcludeerd worden dat lastenverlichtingen, bijvoorbeeld
in de vorm van afdrachtskortingen, hun beperkingen hebben als instrument voor
werkgelegenheidsbeleid? Is het bevorderen van herverdeling van arbeid niet
minstens zo noodzakelijk? Waarom maakt het kabinet hier zo weinig werk van?
Waarom wordt herverdeling van arbeid niet veel sterker fiscaal gestimuleerd?
Bijvoorbeeld door de lastenverlichting anders vorm te geven.De fractie van GroenLinks kan zich voorstellen dat het de bedoeling is
om de afdrachtskorting langere tijd in te zetten als instrument in het werkgelegenheidsbeleid.
Zij horen graag van het kabinet welk perspectief zij voor dit instrument in
de toekomst ziet. Is het mogelijk dat dit instrument in deze regeerperiode
wordt uitgebreid en dat er meer middelen voor beschikbaar worden gesteld?
Welke perspectief ziet het kabinet voor dit instrument als zij redeneert vanuit
het SCP-rapport Verkenningen 1995? Wat is haar oordeel over de conclusie uit
dit rapport dat de opvatting dat er veel laaggekwalificeerde banen zijn verdwenen
niet juist is. Er zijn nog evenveel van die banen als vroeger, alleen zijn
ze niet langer «laagwaardig» door de inhoud van het
werk, maar doordat ze slecht betaald worden en flexibel zijn. Bovendien blijkt
uit het rapport dat mensen die, gezien hun lage scholing, voor die banen in
aanmerking komen, verdrongen worden door burgers met een hogere opleiding
die geen werk kunnen vinden. Voor de langere termijn lijkt het niet verstandig
om alleen te mikken op arbeidskostenreductie aan de onderkant. Er is doorstroombevordering
nodig door juist op het midden en hoger niveau herverdeling van arbeid te
stimuleren. Een afdrachtskorting voor deeltijdwerkers, in plaats van een generieke
lastenverlichting, lijkt hier toch een geschikt middel voor?Volgens de leden van de SGP-fractie is niet uitgesloten, dat de vermindering
lage lonen en de vermindering langdurig werklozen concurrerend zijn ten opzichte
van elkaar. Immers, zo stellen deze leden, beide maatregelen richten zich
voor een groot gedeelte op hetzelfde segment van de arbeidsmarkt. Indien voor
het vervullen van een vacature de keuze bestaat uit een persoon uit beide
categorieën, die overigens dezelfde bekwaamheid hebben, zal de keuze
kunnen worden bepaald door financiële motieven. Het gevolg hiervan is,
dat weliswaar de doorstroom van langdurig werklozen wordt bevorderd, maar
dat het probleem van langdurige werkloosheid als zodanig er niet minder mee
wordt. Kan de regering deze zienswijze delen? Zo neen, waarin verschilt die
van de regering dan van die van de leden van de SGP-fractie?De leden van de GPV-fractie constateren dat de voorgestelde maatregelen
onderdeel zijn van een beleidspakket dat de werkgelegenheid met circa 100 000
arbeidsplaatsen zal doen toenemen, maar een schatting van de kwantitatieve
effecten van de in dit wetsvoorstel opgenomen maatregelen op de werkgelegenheid
is niet voorhanden. Zij wijzen in navolging van de Raad van State er bovendien
op dat de gekozen doelgroepen elkaar ten dele overlappen, waardoor de effectiviteit
van de maatregelen ook minder zal zijn. Volgens de regering is het niet bezwaarlijk
dat bijvoorbeeld een overlapping optreedt van de vermindering voor speur-
en ontwikkelingswerk en de vermindering voor assistenten in opleiding en onderzoekers
in opleiding die zich bezighouden met contract-research. Hetzelfde geldt voor
de cumulatie van de vermindering lage lonen en de vermindering langdurig werklozen.
Maar wordt op deze wijze de effectiviteit van de maatregelen niet verminderd? 6. ArtikelenDe leden van de fractie van D66 vragen de regering of artikel 12 wel een
voldoende regeling is, waar het gaat om de verantwoordelijkheden van de diverse
betrokken ministeries, van hetgeen wat blijkens de MvT op blz. 8, 9 en 20
wordt beoogd. De voorzitter van de commissie,YbemaDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot11Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), Terpstra (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter, De Jong
(CDA), Schimmel (D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen
(CDA), Van Heemst (PvdA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Voûte-Droste
(VVD), Giskes (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF),
Hoogervorst (VVD), Van der Ploeg (PvdA), B. M. de Vries (VVD), Van Zuijlen
(PvdA) en Van Walsem (D66). Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Van Hoof (VVD),
De Hoop Scheffer (CDA), Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl
(PvdA), Bakker (D66), Van de Camp (CDA), Jeekel (D66), Van Zijl (PvdA), Liemburg
(PvdA), Boers-Wijnberg (CDA), Crone (PvdA), Verkerk (AOV), Rosenmöller
(GroenLinks), Hofstra (VVD), Assen (CDA), M. M. H. Kamp (VVD), Marijnissen
(SP), Leerkes (U55+), Passtoors (VVD), Verspaget (PvdA), Hessing (VVD), Van
Nieuwenhoven (PvdA) en vacature D66. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24458-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl