Ministeriële Conferentie van de Wereld Handelsorganisatie (WTO); Lijst van vragen en antwoorden over de brief van de staatssecretaris van Economische Zaken van 4 december 2002 over de onderhandelingen in WTO-kader
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25074, nr. 60

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

27-03-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

25074 nr. 60

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25074Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 074Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO)nr. 60LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 25 maart 2003De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft over de brief van de staatssecretaris van Economische Zaken d.d. 4 december
2002 inzake de onderhandelingen in WTO-kader de regering de navolgende vragen
voorgelegd. De gestelde vragen en de daarop bij brieven dd 13 februari 2003
(25 074, nr. 58) en dd 10 maart 2003 (25 074, nr. 59) gegeven antwoorden
zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De GraveDe griffier van de commissie,Tielens-Tripels 1Indien er onvoldoende voortgang wordt geboekt op het
landbouwdossier zullen de onderhandeling vastlopen. Welke concrete aanwijzingen
zijn daarvoor aanwezig? Kan dit ook een onderhandelingstrategie zijn? (Blz.
2)Sommige landen hebben aangegeven op ander terrein niet constructief te
zullen onderhandelen indien op landbouwterrein onvoldoende vooruitgang wordt
geboekt. Van andere landen is bekend dat zij een onderhandelingsresultaat
zonder substantieel landbouwonderdeel de rug zullen toekeren. Gevoegd bij
het feit dat gevoeligheid van de landbouwsector met enige regelmaat blijkt
in discussies in de Raad van de EU, laatstelijk op 27 januari en 20 februari,
betekent dit dat onderhandelingen over de landbouw van grote invloed zullen
zijn op het verloop van de gehele WTO-ronde. Tactische overwegingen kunnen
uiteraard een rol spelen, doch bij onvoldoende toenadering van standpunten
is een impasse verre van ondenkbaar.2Kan de regering aangeven waarom ze verdere liberalisering
van de handel in (landbouw)producten voorstaat? Hoe beoordeelt de staatssecretaris
de opvatting dat openstelling van de markten voor de zwak ontwikkelde economieën
van de derde wereldlanden desastreus is, met name voor de kleine producenten?
(Blz. 2).De studie van Erasmus Universiteit en Landbouweconomisch Instituut over
mogelijke gevolgen van de WTO-ronde, die in december 2002 aan uw Kamer toeging,
geeft aan dat ongeveer eenderde van de totale economische baten van handelsliberalisatie
valt te realiseren in de landbouwsector. Dit is tweemaal zoveel als afschaffing
van tarieven op industriegoederen zou kunnen opleveren.Ook daarom is Nederland voorstander van liberalisering in de landbouwsector.
Voor ontwikkelingslanden schept opening van markten, onderling en van die
van rijke landen, exportkansen. Beperking van handelsverstorende steun door
ontwikkelde landen schept bovendien ruimte voor importvervangende productie
in ontwikkelingslanden. In de voorstellen die de EU in de WTO-onderhandelingen
heeft ingebracht is ruimte voorzien voor maatregelen ter ondersteuning van
kleine producenten in ontwikkelingslanden.3Waarom kiest de regering voor zo'n bescheiden doelstelling
als zij stelt dat zij «niet zo gevoelig is voor de kritiek op de WTO
als zou deze zich al te zeer beperken tot economische vraagstukken en daarmee
voorbij gaan aan belangrijke thema's als milieu, de sociale dimensie van ontwikkeling
en de mensenrechten in het algemeen en dat activiteiten van organisaties die
sociale of milieudoelstellingen behartigen elkaar niet moeten ondergraven
en zoveel mogelijk ondersteunen»? In hoeverre deelt de regering de opvatting
dat:– het grensoverschrijdende of zelfs mondiale karakter van veel milieuvraagstukken
vraagt om internationale afstemming in multilaterale kaders?– milieuproblemen in relatie tot internationale handel in feite
worden veroorzaakt door een verre van systematische internalisering van externe
effecten, waardoor de prijzen van producten maar ten dele de werkelijke maatschappelijke
kosten weerspiegelen?– deze internalisering van de milieukosten bij uitstek kan worden
gerealiseerd door een multilateraal orgaan als het WTO? (Blz. 2).Ik onderschrijf dat internationale milieuvraagstukken vragen om afstemming
in multilaterale kaders. De WTO kan een bijdrage leveren tot betere weerspiegeling
van milieukosten door, in overeenstemming met uitkomsten van de WSSD, haar
werkprogramma te voltooien op het terrein van subsidies, gericht op hervorming
van subsidies die negatieve gevolgen hebben voor het milieu of anderszins
duurzaamheid belemmeren. De WTO ontwikkelt echter zelf geen normen op het
gebied van veiligheid, gezondheid van mens, plant en dier of milieu. Andere
organisaties zijn hiervoor beter toegerust.4Hoe wil de regering concreet aandacht besteden aan
de doelstelling van uitwerking en erkenning van de raakvlakken tussen de handelsregels
en doelstellingen op andere terreinen zoals milieubescherming en volksgezondheid?
(Blz. 2)Wat milieubescherming betreft zal, naast de verhouding tussen WTO-regels
en (specifieke handelsverplichtingen in) milieuverdragen, aandacht worden
besteed aan de aanpak van niet-duurzame subsidies aan bijvoorbeeld de visserij
en in de energiesector. De EU brengt zogenaamde non trade concerns (platteland,
voedselveiligheid, milieu) in in de onderhandelingen over landbouw. Bij volksgezondheid
is vooral de verhouding tot octrooibescherming actueel.5Waarom acht de regering de economische kritiek op de
WTO als zijnde gevoeliger? Is andere kritiek op bijvoorbeeld milieu en sociaal
terrein niet minstens zo belangrijk? (Blz. 2)De WTO is van oudsher actief in het scheppen van kansen voor internationale
handel. Het steekt mij in het bijzonder dat daarbij kansen voor ontwikkelingslanden
in bijvoorbeeld de sectoren textiel en kleding, alsmede landbouw niet goed
tot hun recht zijn gekomen. Kritiek op milieu en sociaal terrein kan de WTO
in mijn ogen minder worden toegerekend, omdat de oorzaken van problemen op
die terreinen vooral moeten worden gezocht buiten het internationale handelsstelsel,
waarvoor de WTO verantwoordelijk is.6Op welke punten is het wellicht mogelijk tot overeenstemming
te komen na het ministerieel overleg van 11 November? (Blz. 3)Het ministerieel overleg van 11 november jongstleden stemde redelijk optimistisch
ten aanzien van de onderwerpen bijzondere en gedifferentieerde behandeling
van ontwikkelingslanden en intellectueel eigendom en volksgezondheid, waarover
eind 2002 een onderhandelingsresultaat had moeten worden behaald. Dis is echter
niet gelukt (zie ook onder vraag 34).7Op welke wijze kan Nederland een steentje bijdragen
aan het verbeteren van de externe transparantie van de WTO-onderhandelingen?
Kan het interactief elektronisch netwerk worden opengesteld voor elke belanghebbende?
Op welke wijze kan de Europese Commissie elke belanghebbende (dus niet alleen
het bedrijfsleven) actief informeren en betrekken bij het onderhandelingsproces?
(Blz. 3)Informatieverschaffing aan en regelmatig overleg met betrokkenen en belangstellenden
zijn nodig. Ik neem hier zelf aan deel. Om nog beter in te kunnen spelen op
gerechtvaardigde verwachtingen is binnen mijn departement een project communicatie
WTO gestart. Ook zal onze internetsite worden verbeterd. Het interactief elektronisch netwerk is een uitvloeisel van een open werkbijeenkomst
met het bedrijfsleven waaraan mijn voorganger deelnam, onder het motto «de
WTO concreet». Daar bestond het gevoel dat een (elektronisch) platform
nuttig zou zijn, zowel om de relevantie van de handelspolitiek voor het bedrijfsleven
zichtbaar te maken, als om het beleid met bevindingen uit de praktijk te voeden.
Onlangs zijn vanuit mijn departement de eerste vier berichten in dit netwerk
ingebracht. Deze gingen over gewijzigde invoerrechten onder het Algemeen Preferentieel
Stelsel, verruimde textielcontingenten voor Pakistan, verruimde contingenten
voor keramiek en schoeisel uit China en verlaagde rechten op invoer uit Chili.
Het gaat derhalve om een specifiek op handeldrijvend Nederland gericht kanaal.
Openstelling voor anderen ligt daarom niet voor de hand.Ook de Europese Commissie verschaft informatie en voert overleg met betrokkenen
en belanghebbenden.8«De EU-commissaris en zijn medewerkers doen goed
werk. Zij verdienen onze steun.» Wat wordt bedoeld met «goed»,
wat zijn concreet de criteria die de staatssecretaris hierbij hanteert? (blz.
3)Commissaris Lamy slaagt erin standpunten binnen de EU zo te beïnvloeden,
dat daaruit een geloofwaardige positie in WTO-verband resulteert.9Kan de regering het causale verband beschrijven tussen
(bevorderen van) duurzame ontwikkeling door middel van verdere opening van
markten voor landbouwproducten, diensten en industriegoederen? (Blz. 4).Economische ontwikkeling is één van de drie pijlers van
duurzame ontwikkeling, naast milieu en sociale doelstellingen. Open internationale
markten dragen, o.a. via meer exportkansen en doelmatiger inzet van productiemiddelen,
bij tot economisch duurzame ontwikkeling. Zie ook onder vraag 3.10«Internationaal is het probleem eerder te weinig
dan teveel globalisering. De laatste keer dat globalisering moedwillig werd
teruggedrongen – in de jaren dertig – liep het niet goed af voor
de wereldeconomie.» Kunt u een nadere analyse van deze vergelijking
met de jaren '30 geven? In hoeverre stemt de huidige politieke, sociale en
economische situatie overeen met die van de jaren dertig zodat een dergelijk
rechtstreeks vergelijk relevant is? (Blz. 4)In mijn brief wordt geen vergelijking gemaakt tussen de huidige omstandigheden
en die in de jaren dertig. Er wordt verwezen naar ongelukkige ervaringen met
het afsluiten van grenzen voor internationale handel. Het is mijn overtuiging
dat dergelijke maatregelen ook nu schadelijk zullen zijn.11«Ik merk daarbij op dat belangen van ontwikkelingslanden
dikwijls parallel lopen aan het eigen Nederlandse belang.» Om welke
belangen gaat het hier en op welke wijze lopen ze parallel? (Blz. 4)Verdere opening van markten en hervorming van landbouwbeleid zijn voorbeelden
waarin Nederlandse belangen dikwijls parallel lopen met die van ontwikkelingslanden.
Ook versterking van het gezag van de WTO en haar regels dient het belang van
kleinere handelspartners. 12De regering verwacht dat verdere liberalisering van
met name de landbouwmarkt op verzet zal stuiten. Hij wil zich daarom de komende
tijd inzetten voor voldoende flexibiliteit op dit terrein om in WTO-verband
met partners tot zaken te komen. Wat zal de regering concreet ondernemen om
dit te bewerkstelligen? (Blz. 5)Het gaat hierbij om de opstelling van de EU en om besluitvorming in vooral
Brussel. Bij behandeling van bijvoorbeeld het onlangs in de WTO ingebrachte
EU-standpunt ten aanzien van modaliteiten van de landbouwonderhandelingen
heeft Nederland in EU-overleg tegenwicht geboden tegen krachten die een meer
restrictieve opstelling voorstonden. Nederland zal ook bij verdere interne
EU-besprekingen over inrichting van het landbouwbeleid, zoals in het kader
van de zogenoemde mid-term review, ervoor waken dat onderhandelingsruimte
richting WTO-partners voldoende blijft.13Op welke wijze worden stappen ondernomen om de minder
ontwikkelde landen wel beter te laten profiteren van de geboden preferenties?
(Blz. 6)Voorlichting en assistentie zullen worden voortgezet, zowel in EU als
ruimer verband. Het blijft echter zo dat een preferentieel stelsel controle
op de oorsprong van goederen veronderstelt. Nederland bepleit verdere vereenvoudiging
van deze regels.14Op welke wijze wordt door Nederland rekening gehouden
met de formulering en tenuitvoerlegging van voorschriften? Loopt Nederland
hierbij voorop in de EU? Ondervindt Nederland hiervan nadeel? (Blz. 6)Het gaat hier om een ingewikkelde materie, waarbij ook Nederland geen
algemene criteria heeft uitgewerkt om de belangen van exporterende ontwikkelingslanden
en die van gezondheid van mens, plant en dier met elkaar te verzoenen. In
die zin loopt Nederland niet voorop.15Wat houdt een interactief elektronisch netwerk in?
Wat is hiervan het doel? Komt er ook een interactief netwerk voor in het kader
van de WTO relevante maatschappelijke belangengroepen (milieubescherming,
volksgezondheid, media, onderwijs, arbeidsnormen etc.)? (Blz. 6)Zie het antwoord onder vraag 7.16Wat zijn de meer welvarende ontwikkelingslanden? Welke
grenzen hanteert de regering hierbij, welke liberalisering hoort bij welke
landen en waar zijn deze keuzen op gebaseerd? (Blz. 7)De regering hanteert geen uitgewerkte matrix waarbij welvaartscriteria
worden gekoppeld aan liberaliseringsdoelstellingen. Er is wel een bijzondere
beleidsfocus op de minst ontwikkelde landen. Waar het in eerste instantie
om gaat is erkenning te verwerven voor het feit dat bijvoorbeeld Brazilië,
Burundi, Bangladesh en Brunei te zeer van elkaar verschillen om in alle opzichten
gelijk te worden behandeld. Het zou goed zijn indien deze verschillen niet
alleen tot uitdrukking zouden komen in aanspraak op preferenties en technische
assistentie, maar ook doordat meer welvarende ontwikkelingslanden een rol
gaan spelen bij het bieden van extra markttoegang en hulp aan de armste landen. 17Voor welke producten geldt stelt dat het «betrekkelijk
welvarende producenten» zijn die profiteren van het Mercosur verdrag?
Waar baseert de regering deze stelling op? Kan de regering hierbij in het
bijzonder ingaan op de landbouwsector en de gevolgen van verdere liberalisering
van de kleine boeren? (Blz. 7)Een studie van de Wereldbank geeft aan dat vooral kapitaalintensieve sectoren –
machines en transportmiddelen voorop – hebben geprofiteerd van handelsvrijmaking
in Mercosurverband. Hoge tarieven voor invoer van buiten Mercosur verklaren
dit. De studie gaat niet specifiek in op de positie van kleine boeren, doch
stelt in het algemeen wel vast dat handel in landbouwproducten binnen Mercosur
is afgenomen.18Kan inzicht worden geboden aan wat voor soort systeem
de laatste hand wordt gelegd met betrekking tot de dwanglicenties van ontwikkelingslanden?
(Blz. 7)Het TRIP's verdrag voorziet in de mogelijkheid dat overheden dwanglicenties
afgeven. De rechten van een octrooihouder kunnen terzijde worden gesteld ten
behoeve van productie van het geoctrooieerde goed door derden. Octrooien gelden
nationaal, zodat terzijdestelling ervan slechts ruimte schept voor productie
door derden in het land waarvoor het octrooi geldt. In andere landen blijven
eventuele octrooien gewoon werkzaam. Het overleg over octrooibescherming en
volksgezondheid in WTO-verband, naar aanleiding van de desbetreffende verklaring
van Doha, betreft landen die niet over (voldoende) eigen productiecapaciteit
beschikken en derhalve niets hebben aan dwanglicenties. WTO-leden zijn het
erover eens dat de oplossing gelegen is in een beroep op productie in een
ander land, alwaar octrooibescherming doorgaans wel zal gelden. Het betrokken
derde land dient daartoe een dwanglicentie af te geven.Omstreden zijn de voorwaarden die daarbij zouden moeten gelden. Het gaat
hierbij vooral om het al dan niet vastleggen van ziektes waarvoor de regeling
zou gelden, mogelijke uitwerking van criteria om vast te kunnen stellen of
een land over voldoende productiecapaciteit beschikt en wellicht nadere aanduiding
van landen waarvoor de regeling niet zal gelden.19Wat is de regering ondernemen om de capaciteit in ontwikkelingslanden
te versterken? (Blz. 7)In 2002 droeg Nederland ruim € 650 000 bij aan het Global
trust Fund van de WTO, dat is opgezet om inhoud te geven aan de te Doha toegezegde
technische assistentie. In de periode 2003–2006 zal Nederland de nieuwe
Agency for International Trade Information and Co-operation (AITIC) steunen
met € 3 miljoen. Het gaat hier om een in eerste instantie door de
Zwitserse regering gesteunde NGO, die nu wordt omgevormd tot een intergouvernementele
organisatie. Doel is ondersteuning van ontwikkelingslanden die lid willen
worden van de WTO of reeds lid zijn, maar onvoldoende capaciteit hebben, in
Geneve en in hun hoofdsteden, om hun lidmaatschap volledig waar te maken.
Daarnaast organiseert Nederland, ook via NGO's, projecten gericht op vergroting
van kennis en onderhandelingsvaardigheden ten behoeve van ontwikkelingslanden,
voornamelijk met betrekking tot investeringen en TRIP's/medicijnen.20Ziet de regering de Doha-ronde niet in de eerste plaats
als een «ontwikkelingsronde» nu zij schrijft dat het einde van
de ronde «ook recht moet doen aan een aantal wensen van ontwikkelingslanden»?
Zo ja, past hierbij dan niet een wat steviger inzet betreffende
de uitkomst voor ontwikkelingslanden? Dienen deze geen prioriteit te hebben
boven de zogenaamde «offensieve belangen» van Nederland? Hoe wordt
hieraan invulling gegeven indien de offensieve belangen botsen met die van
ontwikkelingslanden? (Blz. 7)De aangehaalde zinsnede komt voor op bladzij 6 van mijn brief, in verband
met bijzondere en gedifferentieerde behandeling, implementatievraagstukken
en evenwicht in WTO-regels. In de inleiding, onder Nederlandse inzet, onder
de ontwikkelingsagenda, alsmede bij industriegoederen, landbouw, diensten
en onder systeemversterking en -uitbreiding wordt de inzet verder verduidelijkt.Wat mogelijke belangentegenstellingen betreft – veelal bestaan die
niet tussen Nederlandse doelstellingen en die van ontwikkelingslanden –
geldt dat bij toegang tot markten van ontwikkelingslanden of nieuwe regels
de EU in het algemeen in haar onderhandelingsbijdragen voorziet in overgangsregeling
of mildere bepalingen voor ontwikkelingslanden. Bij andere punten waarop de
EU vragende partij is, zoals bijvoorbeeld milieu, voedselveiligheid, dierenwelzijn
of sociale normen, is minder duidelijk langs welke weg verzoening met belangen
van ontwikkelingslanden dient plaats te vinden. Veelal geldt overigens dat
defensieve belangen – textiel, arbeidsmarkt, landbouw – evenzeer,
zo niet eerder, tot botsingen met ontwikkelingslanden leiden als «offensieve
belangen».21Houdt Nederland vast aan de volledige inhoud en strekking
van de Verklaring inzake TRIPS en Volksgezondheid van november 2001? (Blz.
7)Ja.22Is het ondubbelzinnige standpunt van Nederland dat
de verklaring inzake TRIPS en Volksgezondheid spreekt over een oplossing voor
alle «public health» problemen en niet alleen een beperkt aantal
ziekten? (Blz. 7)De verklaring inzake TRIP's gaat inderdaad over «public health problems,
especially those resulting from HIV/AIDS, tuberculosis, malaria and other
epidemics».23Is dit ook een pleidooi voor een oplossing gericht
op zowel toegang tot geneesmiddelen als toegang tot vaccins, testkits, en
andere medische technologie? (Blz. 7)In WTO-verband bestaat brede overeenstemming over opneming van diagnostische
kits en actieve ingrediënten in een regeling op het gebied van TRIP's
en volksgezondheidheid.24Gaat de regering actie ondernemen richting de Europese
Commissie als niet bovenstaande uitgangspunten worden gehanteerd? (Blz. 7)De Commissie raadpleegt de lidstaten van de EU voortdurend. Ik heb geen
aanwijzingen dat de Commissie genegen is onvoldoende rekening te houden met
onze inbreng.25Is de regering ook van mening dat herimport van goedkope
medicijnen door Nederland, de EU, en zeker de VS niet moet worden gebruikt
om de Doha verklaring uit te hollen, dat hier duizenden mensenlevens op het spel staan en het niet goed is dat de farmaceutische lobby een goed
werkbare oplossing belemmert? (Blz. 7)In WTO-verband bestaat brede overeenstemming over regeling van mogelijke
handelsomleiding. Dit lijkt derhalve geen breekpunt.26Wat bedoelt de regering met een «ernstige volksgezondheidssituatie»?
Hoe en door wie wordt bepaald of hiervan sprake van is? Door de WTO-panels?
(Blz. 7)WTO-landen bepalen zelf wanneer sprake is van een «national emergency
or other circumstances of extreme urgency» onder artikel 31 (b) van
het TRIP's verdrag waar het gaat om dwanglicenties buiten overleg met de octrooihouder.
Het staat landen vrij de gronden te bepalen waarop zij in overleg treden met
octrooihouders over een af te geven dwanglicentie.27Deelt de regering het standpunt dat ook de niet allerarmsten
ontwikkelingslanden als Brazilië, Zuid-Afrika of India onder de volledige
TRIPs afspraken moeten vallen? (Blz. 7)Ook deze landen zullen onder de beoogde afspraken vallen, hoewel die op
onderdelen niet relevant zullen zijn voor dergelijke landen met een eigen
productiecapaciteit. Indirect kunnen zij wel, al dan niet commercieel, belang
hebben bij productie ten behoeve van derde landen uit hoofde van een dwanglicentie.28Onderschrijft de regering het risico dat er een brain-drain
in ontwikkelingslanden optreedt als gevolg van «export» van medisch
en paramedisch personeel? Zo ja, hoe denkt zij dit te kunnen voorkomen? (Blz.
7)De regering onderkent dat ontwikkelingslanden belang kunnen hebben bij
voorkoming van brain drain. Het voorgestelde dienstenaanbod van de EU ziet
niet op de gezondheidssector.29Hoe worden eenzijdige maatregelen van ontwikkelingslanden
in het spel meegenomen? Aan welke landen denkt de regering dan in het bijzonder?
(Blz. 8)De EU heeft aangegeven open te staan voor suggesties met betrekking tot
eenzijdige liberalisering door ontwikkelingslanden. Dit is nog niet nader
uitgewerkt. Ik denk daarbij niet zozeer aan bepaalde landen, doch aan het
honoreren van een bepaalde inspanning. In de rekenarij rondom tarieven –
vaak gebaseerd op handelswaarde maal aantal procentpunten tariefverlaging –
kan bijvoorbeeld de hoogte van tarieven enkele jaren terug als uitgangspunt
worden genomen in plaats van de huidige, zodat ook eenzijdige tariefverlaging
in het verleden wordt meegewogen.30Wat is de Nederlandse inzet ten aanzien van de vermelde
netelige punten in het kader van de octrooiregeling? Waarop is het vertrouwen
van de regering ten aanzien van de verantwoordelijkheid van betrokkenen gebaseerd?
Houdt de regering vast aan de inhoud en strekking van het TRIPS-verdrag? Geldt
dit ook voor de Europese Commissie? Kan de regering ingaan op het probleem
van wederimport van geneesmiddelen? Hoe groot is dit probleem, in verhouding
tot het gezondheidsvraagstuk? (Blz. 8) Nederland acht het voorstel dat in december in WTO-verband voorlag en
de steun van de grootst mogelijke meerderheid van WTO-landen genoot, bevredigend.
Op slechts één punt, de definitie van ziekten die tot productie
in derde landen onder dwanglicentie zouden kunnen leiden, bestond geen consensus.
De bereikte overeenstemming dient te worden geconsolideerd en voor het openstaande
punt dient een oplossing te worden bereikt.Tijdens ministerieel overleg te Sydney afgelopen november leek in politieke
termen globale overeenstemming binnen handbereik.De EU houdt vast aan inhoud en strekking van het TRIP's verdrag. Nederland
blijft voorstander van een solide en werkbare oplossing overeenkomstig de
desbetreffende verklaring van Doha, waarbij gebrek aan eigen productiecapaciteit
ook in de toekomst geen obstakel zal zijn voor de verwerving van medicijnen
waaraan een ontwikkelingsland behoefte heeft.Handelsomleiding is in de eerste plaats een probleem omdat producten dan
niet de mensen bereiken die daaraan de meeste behoefte hebben. In de meeste
OESO-landen bestaan reeds middelen om op te treden tegen parallelimport.31Wat speelt er op dit moment rond het stelsel van de
bijzondere en gedifferentieerde behandeling? Wat is de uitkomst die de regering
hierbij hoopt te bereiken? Hoe schat de regering de kansen hierbij in, welke
problemen doen zich hierbij voor? (Blz. 8)Ontwikkelingslanden deden in 2002 ruim tachtig voorstellen om WTO-bepalingen
over de behandeling van ontwikkelingslanden nader in te vullen. In december
kon over een handvol voornamelijk procedurele voorstellen informeel overeenstemming
worden bereikt en werden ruim twintig andere geïdentificeerd voor verdere
discussie. Dit bood echter onvoldoende basis om tot een besluit te kunnen
komen.Het gaat veelal om voorstellen die beogen een inspanningsverplichting
van ontwikkelde landen om te zetten in een resultaatverplichting. Zo zou bijvoorbeeld
aanmoediging van overdracht van technologie door bedrijven moeten worden omgezet
in verplichte overdracht van technologie. Dit kan echter moeilijk door overheden
worden toegezegd, omdat technologie zich doorgaans niet in het publieke domein
bevindt. Ook wordt gevraagd rekening houden met ontwikkelingsniveaus bij het
vragen van concessies om te zetten in de verplichting geen concessies te vragen
van ontwikkelingslanden. Dit zou de beoogde integratie van ontwikkelingslanden
in de WTO niet ten goede komen. Nederland steunt het streven naar minder vrijblijvende
en algemene formulering van bepalingen over de positie van ontwikkelingslanden,
gericht op betere aansluiting bij de landenspecifieke ontwikkelingsprioriteiten
van de lage-inkomenslanden en de minst ontwikkelde landen. Vooral de rijkere
ontwikkelingslanden zijn hiertoe echter vooralsnog niet bereid.32Waarom is de regering weinig hoopvol over de bereidheid
van de VS ten aanzien van ontwikkelingslanden? Wat zijn voor de VS de grootste
wensen richting de EU? Hoe denkt de regering erover om in de onderhandelingen
met de VS de belangen van ontwikkelingslanden te laten prevaleren boven de
eigen offensieve belangen? (Blz. 8)In mijn brief geef ik aan dat ik mij weinig illusies maak over de mogelijkheid
tot spectaculaire toezeggingen van de VS (en de EU) buiten het onderhandelingskader.
Waar het de VS betreft geldt dit onder andere de sector textiel en kleding
en het zogenaamde defensieve handelsinstrumentarium (optreden
tegen dumping en subsidies). De nadruk in de Amerikaanse opstelling ligt,
ook richting EU, op marktopening. Naar het zich laat aanzien zal de EU niet
op alle punten aan Amerikaanse wensen tegemoet komen. Landbouw en vastlegging
van huidige markttoegang in de audiovisuele sector liggen bijvoorbeeld gevoelig.
Het is daarom de vraag hoeveel wisselgeld de EU zal overhouden jegens de VS.
Een direct verband tussen toezeggingen van de EU aan de VS, enerzijds, en
die van de VS aan ontwikkelingslanden, anderzijds, is ook moeilijk te construeren,
gegeven de uiteenlopende belangen van verschillende ontwikkelingslanden. De
VS zullen zich ook afvragen waarom de EU zich opwerpt als belangenbehartiger
van ontwikkelingslanden op de Amerikaanse markt, terwijl de VS al meer uit
deze landen importeert dan de EU. Wel blijft de EU aandringen op navolging
door andere OESO-landen van haar Everything but Arms initiatief ten gunste
van de minst ontwikkelde landen.33Welke EU-concessies moeten er worden gedaan, en zo
ja, wat is het gevolg voor Nederland? (Blz. 9)Naast afbouw van handelsverstorende subsidies in de landbouw en uitfasering
van textielquota betreft dit de verlaging of afschaffing van tariefpieken
en tariefescalatie. Toenemende handel levert Nederland per saldo voordeel
op.34Wat zijn de punten waarop eind december overeenstemming
moet worden bereikt? Is daar inmiddels reeds iets over bekend? Welke punten
resteren nu nog voor Cancun? (Blz. 9)Eind december had over TRIP's en volksgezondheid, alsmede over implementatievraagstukken
en bijzondere en gedifferentieerde behandeling overeenstemming moeten zijn
bereikt. Op deze terreinen is eind december geen overeenstemming bereikt.
De VS verhinderden op eerstgenoemd punt consensus, terwijl op het tweede punt
ontwikkelingslanden, in lijn met het gestelde in mijn brief van 4 december,
geen genoegen namen met de vrij bescheiden toezeggingen waartoe ontwikkelde
landen los van onderhandelingen bereid zijn. Thans wordt, ook op ministerieel
niveau, gestreefd naar een oplossing wat TRIP's betreft. Ik sluit niet uit
dat implementatievraagstukken en bijzondere en gedifferentieerde behandeling
ook te Cancun aan de orde zullen komen.35De regering is redelijk optimistisch over een voor
de ontwikkelingslanden gunstig TRIPS&medicijnen-accoord. Hoe valt dit
te rijmen met de grote weerstand die bestaat tegen het beperken van het aantal
ziektes en landen dat in aanmerking komt? Wat is hierin het Nederlandse en
het Europese standpunt? (Blz. 9)Zie onder vraag 18 en volgende.36Welke betrokkenen moeten welke verantwoordelijkheid
nemen? (Blz. 9)Alle WTO-partners dienen bij te dragen aan een werkbare oplossing.37In hoeverre wijkt het voorstel c.q. inmiddels gesloten
compromis af van de verklaring inzake TRIPS en Volkgezondheid van november
2001 waarin gesproken wordt over alle volksgezondheidsproblemen? Hoe beoordeelt de regering dit in het licht van de ontwikkelingsronde die Doha is?
(Blz. 9)Een compromis is nog niet bereikt. Het laatste voorstel dat centraal stond
wijkt niet af van de desbetreffende verklaring van Doha (zie ook onder vraag
30).38Hoe is het geregeld met de toegang tot geneesmiddelen
en vaccins, testkits en andere medische technologie? (Blz. 9)Zie onder vraag 23.39Kan de regering ingaan op het meest recente voorstel
van de Europese Commissie over de afbouw van de landbouwsubsidies? Wat vindt
de regering van het tempo van de afbouw? En hoe kijkt de regering aan tegen
het gemaakte onderscheid tussen handelsverstorende en minimaal handelsverstorende
subsidies? (Blz. 10)De EU biedt aan een reductie van handelsverstorende binnenlandse steun
met 55% en een gemiddelde reductie van exportsubsidies met 45%, waarbij uiteindelijke
uitfasering slechts wordt beoogd voor enkele producten die van bijzonder belang
zijn voor ontwikkelingslanden. Het tempo van de afbouw is gematigd. De inbreng
van de EU ligt onder het ambitieniveau van Nederland, doch is vooral een beginpunt
voor verdere onderhandelingen in de WTO-ronde.Zogenoemde blue-box subsidies zijn handelsrelevant omdat zij gedeeltelijk
zijn gekoppeld zijn aan productie-eenheden. Ook zijn blue-box subsidies gericht
op productiebeperking. Zij zijn in het algemeen minder handelsverstorend dan
directe productiesteun. Subsidies gericht op productiebeperking zijn bedoeld
als tijdelijk instrument ter bevordering van landbouwhervorming. Het had daarom
in de rede gelegen deze aan een plafond te binden. De regering staat onderwerping
van de blue box – zo die blijft bestaan – aan een verlaagbaar
plafond voor.40Kan de regering zijn standpunt ten aanzien van de tijdelijke
aanwezigheid van buitenlandse natuurlijke personen in verband met de dienstverlening
toelichten? Op welke wijze wil de regering de belangen van de ontwikkelingslanden
meewegen? En zijn deze belangen niet ook gelegen in een goede gezondheidszorg
in deze landen zelf?Het door de Europese Commissie voorgestelde aanbod komt tegemoet aan verzoeken
van ontwikkelingslanden, hoewel gezondheidszorg daaronder niet is begrepen.
Ik sta sympathiek tegenover een tegemoetkoming op dit gebied, in afwachting
van nadere technische bestudering.41Kan worden aangegeven wat de beleidsvrijheid van landen
is zelf te bepalen of een dienst via de publieke sector dient te worden geleverd?
In hoeverre worden landen via het IMF en de Wereldbank min of meer gedwongen
te privatiseren en te liberaliseren? (Blz. 12)Landen zijn onder het GATS-verdrag vrij om te bepalen of diensten via
de publieke sector worden geleverd.Veel ontwikkelingslanden hebben op advies van IMF en Wereldbank economische
hervormingsprogramma's uitgevoerd waarbij privatisering van staatsondernemingen
en liberalisering voorwaarden waren voor het verkrijgen van kredieten. Mede
door kritiek op deze economische programma's en de consensus dat de eigen
verantwoordelijkheid van het ontwikkelingsland («ownership»)
voor het nationale beleid voorop dient te staan, hebben IMFen WB sinds eind
jaren negentig een andere benadering. Zij gaan uit van het nationale beleid
voor armoedebestrijding en economische groei (voor lage inkomenslanden de
zogenaamde poverty reduction strategy papers) en baseren daarop hun kredietprogramma's
en de voorwaarden waaronder die worden verstrekt. De beleidsruimte die nu
voor ontwikkelingslanden bestaat is dus in beginsel veel groter, zoals blijkt
uit het voorbeeld van Mozambique waar het IMF de wens van nationale autoriteiten
accepteerde om de suikerindustrie niet te liberaliseren. In de beleidsdialoog
tussen een land en WB en IMF over nationale prioriteiten zijn keuzes met betrekking
tot privatisering en liberalisering uiteraard onderwerp van discussie, maar
van dwang tot het invoeren van bepaalde maatregelen zou geen sprake moeten
zijn. Overigens volgen Nederlandse ambassades in ontwikkelingslanden uitvoering
van het nieuwe IMF- en WB-beleid op landenniveau.42Acht de regering het ambitieniveau van de Europese
Commissie voldoende als het gaat om de afbouw van exportsubsidies met 45%
voor 2013? (Blz. 12)Een hoger ambitieniveau is gewenst. Ook duidelijker uitwerking van het
perspectief op uitfasering zal in de onderhandelingen geboden zijn. 43Vindt de regering de subsidies in de blauwe box niet
handelsverstorend zodat deze subsidies niet gereduceerd hoeven te worden?
(Blz. 12)Zie onder vraag 39.44Acht de regering het ambitieniveau van de Europese
Commissie voldoende als het gaat om de afbouw van exportsubsidies met 45%
voor 2013? (Blz. 12)Zie onder vraag 42.45Het onderdeel milieu en handel beperkt zich tot drie
punten. Waarom gaat de regering niet in op de handelsbelemmeringen die voortvloeien
uit producten productievoorschriften en gericht zijn op milieubescherming?
Welke inzet heeft de Nederlandse regering om ontwikkelingslanden te helpen
te voldoen aan deze voorschriften? (Blz. 13)In de verklaring van Doha worden in het milieuhoofdstuk drie onderhandelingspunten
genoemd. Product- en productievoorschriften worden daarbij niet genoemd. Wel
is aldaar vastgesteld dat het reguliere werkprogramma van de WTO ziet op effecten
van milieumaatregelen op markttoegang, met een accent op de positie van ontwikkelingslanden
daarbij en op situaties waarin vermindering van handelsbelemmeringen zowel
handel als milieu en ontwikkeling zou bevorderen. Nederland staat in dit verband
een tweesporenaanpak voor: enerzijds helderheid bij de vaststelling van standaarden
en (sanitaire en fytosanitaire) maatregelen; anderzijds hulp aan ontwikkelingslanden
bij de opbouw van capaciteit en instellingen om aan genoemde standaarden en
maatregelen te kunnen voldoen en zo hun markttoegang te verzekeren. Tijdens
WSSD heeft Nederland hiertoe een partnerschap geïnitieerd. 46Kan worden toegelicht wat bedoeld wordt dat Nederland
in het bijzonder belang hecht aan de sectoren transport etc.? Betekent dit
dat deze sectoren beschermd moeten blijven of juist moeten worden geopend?
Welke dienstensectoren, die juist van belang zijn voor ontwikkelingslanden,
zal Nederland en de EU openstellen voor deze landen? Wordt vóór
openstelling van de dienstensectoren, eerst in kaart gebracht en afgewogen
wat de kansen en risico's zijn voor de ontwikkelingslanden? (Blz. 13)In sectoren als transport heeft Nederland belang bij verdere liberalisering,
wat ook blijkt uit het in december 2002 aan uw Kamer toegezonden onderzoek
van Erasmus Universiteit en Landbouweconomisch Instituut over mogelijke gevolgen
van de WTO-ronde. Het voorgestelde aanbod honoreert verzoeken van ontwikkelingslanden
op punten als tijdelijke aanwezigheid van personen, telecommunicatie, post
en koeriersdiensten, aannemerij, ICT, zakelijke dienstverlening en distributie.
Ontwikkelingslanden lijken hun verzoeken zorgvuldig te hebben overwogen.47Hoe denkt de regering de autonomie en zeggenschap van
landen over sectoren die zij onder meer of mindere druk van het IMF en de
Wereldbank hebben geprivatiseerd, te kunnen waarborgen? (Blz. 13)Zie onder vraag 41.48Bij het onderwerp geschillenbeslechting wordt over
compensatie gesproken als middel ipv retaliatie. Onderschrijft u de mening
dat van retaliatie juist een dreigende werking uitgaat, die juist nodig wanneer
er sprake is misbruik van marktmacht door grote partijen? Zo nee waarom niet?
(Blz. 14)Het is juist dat van retaliatie een dreigende werking kan uitgaan. Dit
kan echter vooral in het voordeel van grotere partijen gelden. Kleinere partijen
blijken in praktijk moeite te hebben (vaak noodzakelijke) invoer stil te leggen
als retaliatiemiddel. Zo was Ecuador niet in staat invoer uit de EU stil te
leggen overeenkomstig de waarde van de schade die het veroordeelde banenenregime
van de EU het land had berokkend.49Wat is het Nederlandse standpunt ten aanzien van de
samenwerking tussen de secretariaten van de milieuverdragen en de WTO? In
welke oplossingsrichting denkt de regering? (Blz. 14)Samenwerking is noodzakelijk. Samenwerking bestaat ook, doch institutionalisering
ervan wordt gehinderd door een impasse over waarnemerschap van secretariaten
van milieuverdragen in de WTO. Op ministerieel en ander niveau dringt de EU
aan op een oplossing. Ik vind dat deze kwestie niet gekoppeld dient te worden
aan de mogelijke waarnemersstatus van andere instellingen en evenmin aan de
vraag of het milieuverdrag in kwestie universeel wordt onderschreven. Intussen
worden secretariaten van milieuverdragen en UNEP wel op ad hoc basis uitgenodigd
voor bijeenkomsten van het WTO-comite inzake handel en milieu.50Wat verstaat de regering onder subsidies? Wordt hieronder
ook fiscale steun en verstrekking van producten en diensten van overheidswege
onder de marktprijs verstaan? (Blz. 14) De definitie van een subsidie in artikel 1 van het Subsidieverdrag van
de WTO – dat overigens niet van toepassing is op de dienstensector,
waarvoor geen algemene subsidieregels zijn afgesproken – omvat zowel
fiscale steun als levering door een overheid van goederen en diensten, anders
dan algemene infrastructuur. Verder ziet deze definitie bijdragen in de vorm
van overdrachten.51Wat voor soort c.q. omvang van ondersteuning van ontwikkelingslanden
met het omgaan met nieuwe sanitaire en fytosanitaire maatregelen acht de regering
acceptabel? Welke bijdrage moeten welke WTO leden hiervoor leveren? Hoe schat
de regering de kans in dat dit ook zal gebeuren? (Blz. 14)Eind 2002 is de zogenaamde Standards and Trade Facility opgezet, waarin
de WTO, de Wereldbank, de FAO en internationale sanitaire en fytosanitaire
standaardenorganisaties samenwerken om tot een betere coördinatie en
synergie in de technische assistentie te komen. De EU werkt aan het opzetten
van een help-desk die tot doel heeft informatie over sanitaire en fytosanitaire
aangelegenheden aan (potentiële) exporteurs te verstrekken. Daarenboven
is Nederland van oordeel dat ontwikkelde landen die hogere normen stellen
dan internationaal is overeengekomen dienen bij te dragen in de kosten die
arme landen moeten maken om daaraan te voldoen. Het kan hierbij gaan om aanpassing
van productie en laboratoria, maar ook om kosten van certificatie en accreditatie.
De regering meent dat een bemoedigend begin is gemaakt, dat echter uitwerking
en verbreding behoeft.52Kan de regering toezeggen dat de Kamer direct geïnformeerd
wordt over de volledige Nederlandse inbreng in reactie op het eerste voorstel
dat de Europese Commissie in januari aan de lidstaten voorlegt? Wanneer kan
de Kamer deze informatie verwachten? (Blz. 14)Het voorstel werd eerst op 6 februari voorgelegd. Een brief daarover bereikt
uw Kamer tegelijk met deze antwoorden.53Kan Nederland of de EU voor handelsbeperkende maatregelen
(bijvoorbeeld een verbod op brandstofinefficiënte auto's) in het kader
van het Kyoto-verdrag succesvol bij de WTO worden aangeklaagd wegens handelsdiscriminatie?
Kan op deze kwestie voor milieuverdragen in het algemeen worden ingegaan?
(Blz. 14)WTO-partners zijn vrij om hun beschermingsniveau op het terrein van milieu
en volksgezondheid te bepalen. Dit kan ook brandstofefficiëntie betreffen.
Dit is in het verleden gebleken toen Europese exporteurs niet in staat waren
te voldoen aan de brandstofnormen van Amerikaanse Staten. De VS zijn toen
niet door de EU aangeklaagd in een procedure wegens handelsdiscriminatie.
Ook als partij bij een milieuverdrag kunnen WTO-leden milieunormen handhaven,
mits het niet gaat om verkapt protectionisme.54Deelt de regering de mening dat panelleden niet alleen
geselecteerd moeten worden op economische kennis? Zo ja, wat gaat hier bij
de WTO concreet veranderen? Zo nee, acht de regering het correct dat in de
asbest zaak geen enkele asbestdeskundige of deskundige op het gebied van de
volksgezondheid in het panel zat? Is van de panelleden nog altijd meer dan
negentig procent van het mannelijk geslacht? (Blz. 14) Panelleden worden niet geselecteerd op economische kennis. Voorop staat
vertrouwdheid met WTO-recht. Het is correct dat panels geen deskundigen bevatten
op uiteenlopend gebied, doch zich in voorkomende gevallen daardoor laten adviseren.
Dit is veelal ook de nationale praktijk. Het is juist dat het merendeel van
de panelleden van het mannelijk geslacht is.55Is het waar dat er geen toelating van nieuwe investeringen
meer plaats vindt? Zo ja, is dit verstandig wanneer de multilaterale onderhandelingen
zo traag verlopen? (Blz. 15)Nieuwe investeringen vinden weldegelijk plaats, ook al regelen de meeste
landen de toelating van investeringen niet in investeringsverdragen. In recente
vrijhandelsovereenkomsten van de EU, bijvoorbeeld die met Chili, komt de toelating
van investeringen duidelijker aan de orde, vooral om te voorkomen dat Europese
investeerders minder gunstig zullen worden behandeld dan Amerikaanse.56Wat is de verhouding tot onze EU partners met 80 bilaterale
investeringsovereenkomsten? (Blz. 15)Sommige EU-partners hebben meer investeringsovereenkomsten afgesloten
dan Nederland, andere minder. Zo had Nederland er per 1 januari 2000 70, terwijl
Duitsland er 124 had en het VK en Frankrijk beide 92. Spanje had er 47 en
Zweden 43. Per 1 januari 2003 heeft Nederland overigens 84 investeringsovereenkomsten
gesloten.57Welke eisen hebben ontwikkelingslanden op het vlak
van de zogenaamde mode 4 (tijdelijk verblijf natuurlijke personen), welke
sectoren betreft dit met name? (Blz. 15)Verzoeken van ontwikkelingslanden op dit terrein lopen uiteen van sectorspecifiek,
waarbij onder anderen aannemerij, ICT, distributie en onderhoudswerkzaamheden
worden genoemd, tot zeer algemeen (verblijf van onbeperkte tijd voor werkzaamheden
in alle dienstensectoren).58Betekent de stelling van de regering dat «de
dienstenonderhandelingen een spel van loven en bieden zijn» (...) «wie
iets wil binnenhalen moet ook iets bieden» dat het doen van een verzoek
aan ontwikkelingslanden automatisch een zekere druk op deze landen legt om
hieraan tegemoet te komen? In hoeverre houdt Nederland en de EU in het vaststellen
van haar verzoeken, rekening met de belangen van ontwikkelingslanden? Hoe
beziet de regering in dit licht het verzoek aan ontwikkelingslanden de watermarkt
open te stellen? Kan het feit dat ontwikkelingslanden op andere terreinen
van de EU iets willen tot gevolg hebben dat zij accoord gaan met WTO-verplichtingen
waar ze zelf per saldo geen voordeel van verwachten? In hoeverre is hier dan
nog sprake van een volledig bottom-up proces? Ligt hier niet een verantwoordelijkheid
voor de ontwikkelde landen kritisch te kijken naar de mogelijke gevolgen van
hun eigen verzoeken? In hoeverre gebeurt dit nu? Wat zijn hiervan de uitkomsten?
(Blz. 15)Neen, deze stelling betekent dat wie zich opstelt als vragende partij,
zoals de EU dat heeft gedaan, ook een aanbod daartegenover dient te stellen.
In de verzoeken van de EU aan ontwikkelingslanden is rekening gehouden met
het ontwikkelingspeil door beperking van het aantal sectoren waarin een
verzoek werd gedaan en minder specifieke aanduiding van gevraagde maatregelen.
WSSD ruimde een plaats in voor publiek/private samenwerking in de sector water,
waarbinnen verzoeken op het gebied van gerelateerde diensten goed passen.
Het kan zo zijn dat landen tot de conclusie komen dat toezeggingen waarvan
zijzelf weinig voordeel verwachten toch gerechtvaardigd zijn, indien daarmee
per saldo voordeel wordt behaald. Landen blijven in deze afweging autonoom.
De uitkomsten van overwegingen binnen de EU, ook wat betreft ontwikkelingspeil,
gingen uw Kamer toe.59Erkennen Nederland en de EU dat over investeringen
en antidumpingmaatregelen alleen onderhandeld kan worden als daar bij consensus
toe besloten wordt? (Blz. 15)Zie onder vragen 61 en 77.60Erkent de regering dat investeringsverdragen geen merkbaar
effect op de investeringen in ontwikkelingslanden hebben? (Blz. 15)Zie onder vraag 67.61Is in Doha vastgesteld dat in en na Cancun onderhandeld
gaat worden over investeringen, mededinging, overheidsaanschaffingen en handelsprocedures?
(Blz. 15)Te Doha is vastgesteld dat over deze onderwerpen na Cancun zal worden
onderhandeld. De modaliteiten daarvoor zullen onderwerp zijn van besluitvorming
bij expliciete consensus, zoals in de WTO gebruikelijk.62Denkt de regering ook aan bindende regels voor investeerders?
(Blz. 15)Zie onder vraag 81.63Is het waar dat «local-content» verplichtingen
door een investeringsovereenkomst onmogelijk zullen worden gemaakt? Zo ja,
acht de regering dit wenselijk? (Blz. 15)Vaste jurisprudentie is reeds dat vereisten met betrekking tot «local
content» strijdig zijn met het beginsel van nationale behandeling van
goederen, neergelegd in de Algemene Overeenkomst inzake Handel en Tarieven
(1947). De regering acht dit een juiste uitleg van GATT-bepalingen. Gebruikmaking
van dergelijke vereisten zal kostenverhogend werken en daarmee in het algemeen
niet bijdragen aan de concurrentiekracht van het betrokken land.64Is Nederland voorstander van een investeringsovereenkomst
waarbij een minimumpercentage lokaal management onmogelijk wordt gemaakt?
Zo ja, hoe verhoudt dit zich met de ontwikkelingsdoelen? (Blz. 15)De doelmatigheid van de leiding van de onderneming dient voorop te staan.
Veelal zal deze gebaat zijn bij opneming van lokale managers in de leiding.
Starre voorschriften hieromtrent, bijvoorbeeld in de vorm van minimum of maximum
percentages, zullen de doelmatigheid van de onderneming en haar bijdrage aan
ontwikkeling echter belemmeren. 65Is Nederland voorstander van een investeringsovereenkomst
waarbij verplichtingen tot het (deels) herinvesteren van winsten in het land
van vestiging onmogelijk worden gemaakt? Zo ja, hoe verhoudt dit zich met
ontwikkelingsdoelen? (Blz. 15)Ik ben geen voorstander van zogenaamde prestatievereisten (performance
requirements) bij investeringen, of deze nu de vorm aannemen van een verplichting
tot herinvestering van winsten, of verwerking van lokaal geproduceerde componenten
of export van een deel van de productie. Met dergelijke kunstmatige vereisten
zijn ontwikkelingsdoelen doorgaans minder goed gediend dan met een economisch
gezonde bedrijfsvoering.66Waarom houden Nederland en de EU zo halsstarrig vast
aan investeringen als onderwerp op de agenda? Weegt het eigen belang hier
zwaarder dan het ontwikkelingsbelang? (Blz. 15)Regels op het gebied van markttoegang en landenspecifieke toezeggingen
daarover hebben toegevoegde waarde ten aanzien van de meeste investeringsverdragen,
die vooral zien op behandeling van reeds gedane investeringen. Duidelijkheid
en rechtszekerheid voor gastland en investeerders zullen toenemen. Ontwikkelingsaspecten
en een evenwichtige weerspiegeling van belangen van investeringsontvangende
en investeringenleverende landen zijn ijkpunten. De EU ziet liever multilaterale
afspraken tot stand komen dan dat zij de weg van de VS volgt via bilaterale
regeling van toegang voor investeerders. Het eigen belang in enge zin zou
pas gediend zijn met afwezigheid van enige internationale investeringsregeling,
zodat investeringen de eigen economie van in het buitenland investerende landen
ten goede zouden komen. Met de totstandkoming van internationale afspraken
wordt gestreefd naar wederzijds voordeel.67Kan de regering aangeven wat het verband is tussen
investeringen en handelsbelemmeringen? Kan worden ingegaan op de analyse van
de Wereldbank in de Global Economic Prospects 2003 dat een WTO-investeringenverdrag
geen extra investeerders zal trekken? Deelt de regering deze analyse? Zo nee,
waarom niet? (Blz. 16)Handelsbelemmeringen kunnen een reden zijn om op zich minder doelmatige
investeringen te doen in productie in landen die zulke belemmeringen opwerpen.
De waarde hiervan is, zeker op termijn, twijfelachtig. Zo zijn de Spaanse
automobiel- en elektronicasectoren gerationaliseerd na het wegvallen van quota
naar aanleiding van de Spaanse toetreding tot de EU, wat zowel de betrokken
sectoren als de Spaanse economie ten goede is gekomen.Investeerders hebben voor vestiging en ontwikkeling van een investering
vaak ingevoerde goederen en technologie nodig. Handelsbelemmeringen kunnen
hier remmend werken. Ook kunnen handelsbelemmeringen de afzetmogelijkheden
in het buitenland beperken en hierdoor een investering aantasten.Het rapport van de Wereldbank geeft aan dat ontwikkelingslanden kunnen
profiteren van liberalisering van investeringen. Tegelijk is het juist dat
een direct verband tussen het aangaan van investeringsverdragen en de omvang
van buitenlandse investeringen moeilijk aantoonbaar is. De aanwezigheid van
zo'n verdrag is, naar mijn indruk, meestal niet de beslissende factor bij
het doen of nalaten van een investering. Het ontbreken ervan wordt daarentegen
wel vaak genoemd als belemmerende factor bij een investeringsbeslissing. Hoewel
het beeld genuanceerd is, verwacht ik dat een multilaterale investeringsregeling
zal bijdragen tot het wegnemen van onzekerheden die nu bepaalde investeringsbeslissingen
bemoeilijken.68Wat is de Nederlandse positie in Europees verband betreffende
milieu- en energiediensten en tijdelijke aanwezigheid van personen? (Blz.
16)Nederland onderschrijft de op instigatie van de EU in de verklaring van
Doha gelegde nadruk op liberalisering van milieudiensten. Wat tijdelijke aanwezigheid
van personen betreft dienen verzoeken van ontwikkelingslanden serieus te worden
beantwoord. Op energiegebied bieden de desbetreffende EU-richtlijnen aanknopingspunten
voor een aanbod van de EU. Zie ook onder vraag 71.69In hoeverre zijn de EU-voorstellen voor een mededingingsverdrag
toereikend om concentratie van bedrijven op de wereldmarkt adequaat aan te
pakken? (Blz. 17)De voorstellen van de EU op dit terrein beogen niet elke mogelijke concentratie
van bedrijven op de wereldmarkt aan te pakken. Zij strekken er vooral toe,
via bevordering van nationale wetgeving een basis te leggen voor internationale
samenwerking. Daarnaast is slechts de meest extreme vorm van concentratie,
het hard core kartel, in de voorstellen onderwerp van inhoudelijke bepalingen,
namelijk een verbod. Met aanvaarding van deze voorstellen zou een begin zijn
gemaakt met een wereldwijde benadering van concentraties op de wereldmarkt.70Welke dienstensectoren, die van belang zijn voor ontwikkelingslanden,
zal Nederland en de Europese Unie openstellen voor die landen? (Blz. 17)Het voorgestelde aanbod van de EU komt tegemoet aan verzoeken van ontwikkelingslanden
op punten als tijdelijke aanwezigheid van personen, telecommunicatie, post
en koeriersdiensten, aannemerij, ICT, zakelijke dienstverlening en distributie.71In welke mate zal de Europese Unie de energiesector
openstellen? (Blz. 17)Het door de Commissie voorgestelde aanbod ziet niet op de energiesector.
De desbetreffende EU-richtlijnen bieden hiervoor wel ruimte, doch verduidelijking
in WTO-verband van vraagstukken van classificatie lijkt eerst aangewezen.72Klopt het dat Nederland behoort tot een minderheid
van drie lidstaten in de Europese Unie die pleit voor het openstellen van
de sectoren cultuur&audiovisueel? Zo ja, wat is de reden hiervan? Zo nee,
wat is het Nederlandse standpunt en hoe verhoudt dit zich tot het standpunt
van de overige lidstaten? Waarom neemt Nederland dit standpunt in? Kan in
het bijzonder aandacht besteed worden aan de vraag van pluriformiteit en aan
de mogelijkheden van beschermende subsidie- en fiscale bepalingen voor het
eigen cultuurgoed? (Blz. 17)Het voorgestelde aanbod ziet noch op subsidies, noch op de audiovisuele
sector. Het gaat dus niet in op verzoeken tot (gedeeltelijke) vastlegging
van bestaande feitelijke en juridisch bepaalde markttoegang. Vooral de opstelling
van één andere lidstaat van de EU verhindert enig aanbod in deze sector. Pluriformiteit en beschermende bepalingen komen niet
in het geding.73In hoeverre is het zo dat binnen de huidige GATS-verplichtingen
ook buitenlandse private commerciële onderwijsinstellingen in de toekomst
aanspraak kunnen maken op bekostiging? Kan specifiek worden ingegaan op de
laatste wijziging van de WHW en de daaraan verbonden accreditatie die uiterlijk
2008 ook moet openstaan voor andere aanbieders dan de nu bekostigde instellingen?
(Blz. 17)Privaat gefinancierde onderwijsinstellingen kunnen uit hoofde van GATS-verplichtingen
geen aanspraak maken op overheidsbijdragen.74Hoe valt met elkaar te rijmen dat enerzijds het Duitse
ministerie van EZ en de Europese Commissie melding maken van verzoeken die
zijn gedaan in het kader van GATS, en anderzijds in antwoord op vragen gesteld
bij de begroting OC&W wordt gesteld dat er geen verzoeken liggen op onderwijsgebied?
(Blz. 17)De EU heeft één verzoek gedaan op onderwijsgebied, betreffende
privaat gefinancierd hoger onderwijs, gericht aan een ontwikkeld land. Er
zijn geen voor Nederland relevante verzoeken tot de EU gericht op dit terrein.75In hoeverre valt het Nederlandse publiekelijk bekostigde
onderwijs buiten het GATS verdrag gelet op de daar gehanteerde definitie van
diensten? Staat deze definitie ter discussie c.q. behoeft deze verheldering?
(Blz. 17)Volgens de gehanteerde definitie van diensten onder het GATS-verdrag vallen
daarbuiten, diensten die uit hoofde van overheidsgezag worden geleverd op
niet-commerciële basis en zonder concurrentie met één of
meerdere andere dienstverleners. Voorzover het Nederlandse publiek bekostigde
onderwijs zonder concurrentie en op niet-commerciële basis wordt verschaft,
valt het derhalve via de definities buiten het GATS-verdrag. Er is enige discussie
geweest over de vraag of de gehanteerde definitie nadere interpretatie behoeft.
Los van definitiekwesties biedt het GATS-verdrag partijen zodanig veel autonomie
dat ongewenste gevolgen niet goed denkbaar zijn.76Welke discussie wordt momenteel gevoerd over de Domestic
Regulation in de GATS? Is hierbij sprake van zogenaamde «noodzakelijkheidstesten»?
Zo ja, wordt hiermee een omgekeerde bewijslast ingevoerd en wat is de Nederlandse
en Europese inzet ten aanzien van dit dossier? (Blz. 17)Artikel VI GATS voorziet, naast inachtneming van beginselen van behoorlijk
bestuur, ook in mogelijke ontwikkeling van regels om te voorkomen dat procedurevoorschriften,
technische standaarden en vereisten voor een vergunning een onnodige belemmering
vormen voor het dienstenverkeer. Doel is onder meer objectiviteit en doorzichtigheid
van criteria te verzekeren, te voorkomen dat meer wordt vereist dan nodig
is om de kwaliteit van de dienst in kwestie te verzekeren en voorkoming dat
procedures op zich een belemmering vormen. De Nederlandse en EU-inzet hierbij
is bevordering van doorzichtigheid en betrouwbaarheid en voorkoming van verkapt
protectionisme, niet omkering van bewijslast of ontwikkeling van noodzakelijkheidscriteria.
Artikel VI GATS ziet overigens slechts op sectoren waarover WTO-landen toezeggingen
hebben gedaan. Bedoeling is te voorkomen dat deze vervolgens
teniet worden gedaan door belastende bijkomende bureaucratische praktijken.77Hoe verhoudt de conclusie van Doha dat voor het starten
van onderhandelingen over nieuwe onderwerpen «expliciete consensus»
nodig is zich met de insteek van Europese Commissaris Lamy dat deze reeds
onderdeel zijn van de «single undertaking» en dat in Cancun alleen
nog de modaliteiten vastgesteld moeten worden? Is de regering voornemens de
heer lamy hierop aan te spreken? (Blz. 17)Te Doha is vastgesteld dat over nieuwe onderwerpen zal worden onderhandeld,
volgens bij expliciete consensus overeen te komen modaliteiten. Het is duidelijk
dat onderhandelingen zonder overeengekomen modaliteiten – in welk forum?
vergaderfrequentie? werkprogramma? – nauwelijks van de grond zullen
komen, zodat er bij gebrek aan consensus praktische problemen zullen ontstaan.
Ik deel echter de opvatting van de commissaris dat deze onderwerpen een plaats
binnen het geheel van de ronde hebben gekregen.78Hoe beoordeelt de regering het feit dat in Doha is
afgesproken dat niet gesproken wordt over WTO-maatregelen voor landen die
geen partij zijn bij een bepaalde MEA? Hoe verhoudt dit zich met de autonomie
van burgers/ consumenten en de hen vertegenwoordigende regering om onverantwoord
geproduceerde producten van de eigen markt te weren? Wat zijn hiervan de gevolgen
voor bestaande MEA's als Montreal en Basel? Wat betekent dit in het algemeen
voor de mogelijkheden van MEA's om free-rider gedrag van landen die geen partij
zijn bij het verdrag tegen te gaan? (Blz. 17)De regering aanvaardt de uitkomsten van de WTO-conferentie te Doha. Het
resultaat op milieugebied is wellicht niet ideaal, maar wel boven verwachting
(Kamerstuk 25 074, nr. 44). Burgers en consumenten blijven autonoom in
het afwijzen van producten en productiewijzen. Regeringen blijven uiteraard
gebonden aan bepalingen van door hen aangegane milieu- en WTO-verdragen. Voor
de verdragen van Montreal en Basel voorzie ik geen gevolgen. Dat WTO-bepalingen
een probleem zouden vormen in verhouding tot free-rider gedrag van landen
die geen partij zijn bij milieuverdragen is niet gebleken.79Hoe kijkt de regering aan tegen de redenatie van het
Zweedse ministerie van OS dat het voor ontwikkelingslanden beter is geen onderhandelingen
binnen de WTO te starten over investeringen omdat deze landen daarvoor te
weinig capaciteit hebben en er betere alternatieven zoals investeringen binnen
de VN zijn?Welke ontwikkelingslanden hebben aangegeven geen capaciteit
te hebben om over investeringen te onderhandelen? Hoe waardeert de regering
deze argumentatie? (Blz. 19)De Zweedse regering is voorstander van onderhandelingen in WTO-verband
over een multilateraal investeringsakkoord, ook al ziet het ontwikkelingsagentschap
aldaar graag meer capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden. De VN, en vooral
de UNCTAD, zijn nauw betrokken bij bespreking van investeringen in WTO-verband
en hebben reeds meerdere programma's van technische assistentie uitgevoerd.
Deze worden door ontwikkelingslanden gewaardeerd, zo blijkt uit de interventies
te Geneve. Nederland acht voortzetting van programma's van technische assistentie
van belang. In het algemeen zou het, uit oogpunt van onderhandelingscapaciteit,
veel doelmatiger zijn één multilateraal akkoord af te sluiten
dan een hele serie bilaterale overeenkomsten.80Onderschrijft de regering de conclusie van de Wereldbank
in het «Global Economic Prospects 2003» dat een internationaal
investeringsverdrag niet tot extra investeringen in ontwikkelingslanden zal
leiden? In hoeverre is het dan nog zinvol, mede gezien de weerstand die bij
de ontwikkelingslanden bestaat, en Doha een ontwikkelingsronde is, dit onderwerp
op de agenda te krijgen? (Blz. 19)Een kleine groep van landen, onder aanvoering van India, heeft in de WTO-werkgroep
inzake Handel en Investeringen aangegeven een investeringsakkoord overbodig
te achten. De meeste ontwikkelingslanden nemen een meer genuanceerd standpunt
in. Zie ook onder vraag 67.81Wat bedoelt de regering met de opmerking dat investeerders
«de ruimte die afspraken bieden op verantwoordelijke wijze moeten benutten»?
Hoe denkt de regering in dit kader over de suggestie van ontwikkelingslanden
verplichtingen op te leggen aan investeerders en hun home-governments? (Blz.
19)Investeerders dienen zich te houden aan geldende wetgeving. Daarenboven
is het gewenst dat zij maatschappelijk verantwoord ondernemen met oog voor
duurzaamheidsaspecten. De OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen
zijn richtinggevend waar het gaat om het gedrag van ondernemingen bij internationale
investeringen. Ik zie geen aanleiding investeerders hier in het algemeen verplichtingen
op te leggen. Wel kunnen specifieke problemen nopen tot meer bijzondere maatregelen,
zoals bijvoorbeeld voorzien in het OESO-verdrag tegen corruptie.82Vindt de regering dat de Europese voorstellen voor
een mededingingsverdrag voldoende de internationale concentratie van bedrijven
kan aanpakken op de wereldmarkt? Kan de regering hierbij in het bijzonder
ingaan op de landbouwsector? (Blz. 20)Zie onder vragen 69 en 83.83Voor welke sectoren ziet de regering op mondiaal niveau
problemen met de mededinging? (Blz. 20)Problemen met mededinging kunnen in verschillende sectoren opduiken. Ik
heb geen specifieke sectoren op het oog. Voorbeelden uit het recente verleden
van zogenoemde hard core kartels die door de EU naar voren zijn gebracht hebben
betrekking op citroenzuur, grafiet elektroden en zware elektrische apparaten.84Is de regering bereid behalve de banden met het bedrijfsleven,
ook de banden met NGO's aan te halen door middel van een interactief elektronisch
netwerk? Zo ja, hoe gaat de regering dit vormgeven? Zo nee, waarom niet? (Blz.
20)Zie onder vraag 7 85Hoe beoordeelt de regering de verhouding tussen de
mate waarin het Europese bedrijfsleven inzake de GATS wordt geïnformeerd
en geconsulteerd door de Europese Commissie en de mate waarin NGO's op dit
punt worden geconsulteerd en geïnformeerd? Hoe denkt de regering deze
verhoudingen te kunnen verbeteren? (Blz. 20)De Europese Commissie informeert en consulteert NGO's regelmatig en naar
beste vermogen.86Is de regering van plan NGO's over de GATS onderhandelingen
te consulteren? Zo ja, welke organisaties zullen hierbij worden betrokken?
(Blz. 20)NGO's worden regelmatig geconsulteerd over ontwikkelingen in WTO-verband,
ook met betrekking tot onderhandelingen over diensten. Een lijst van betrokken
NGO's gaat hierbij.87Hoe wil de regering die consultatie vormgeven, gezien
de agenda van de Europese commissie die eind mei haar lijst met verzoeken
wil vaststellen?Zal de regering de voorstellen die door Nederland worden
gesteund of afgewezen in EU-verband over GATS, ter finale beoordeling aan
het parlement voorleggen zodat daar nog invloed vanuit kan gaan voordat deze
lijst is vastgesteld? Is daar een datum voor vastgesteld? (Blz. 20)Consultatie van NGO's is in maart voorzien. Over een datum voor Algemeen
Overleg vindt overleg plaats.88Hoe ziet het vervolg van de onderhandelingsronde GATS
er uit, na de presentatie van de lijst met verzoeken, en op welke momenten
ligt een en ander ter tussentijdse beoordeling aan het parlement voor? (Blz.
20)Na presentatie van aanbiedingen zal een fase van verduidelijking daarvan
intreden. Bijzondere onderhandelingsmomenten zijn tussen 31 maart aanstaande
en het voorziene einde van onderhandelingen (31 december 2004) niet bepaald.
Ik stel mij voor regelmatig een tussenstand van de dienstenonderhandelingen
op te nemen in rapportage aan uw Kamer over voortgang in de WTO-ronde.XNoot1Samenstelling: Leden: Crone (PvdA), de Grave (VVD), voorzitter, de Haan
(CDA), Remkes (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA),
Timmermans (PvdA), Vendrik (GL), Blok (VVD), ten Hoopen (CDA), Slob (CU),
van den Brink (LPF), Duyvendak (GL), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens
(SP), van Velzen (SP), Varela (LPF), Algra (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA),
Douma (PvdA), De Krom (VVD), Van der Laan (D66), Heemskerk (PvdA), Samsom
(PvdA) en Van Dam (PvdA).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), van Beek (VVD), van der Hoeven (CDA), Örgü
(VVD), van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Mastwijk (CDA), Koenders (PvdA),
Vos (GL), Van Miltenburg (VVD), de Vries (CDA), van der Vlies (SGP), Hermans
(LPF), van den Brand (GL), Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Lazrak
(SP), de Ruiter (SP), Eerdmans (LPF), de Pater-van der Meer (CDA), Nicolaï
(VVD), Smeets (PvdA), van Heteren (PvdA), Hofstra (VVD), Giskes (D66), Tjon-A-Ten
(PvdA), Van Dijken (PvdA) en Waalkens (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25074-60.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl