Wijziging van de Wet op de formeel buitenlandse vennootschappen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29524, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-10-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29524 nr. 8

13-10-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenDe Wet op de formeel buitenlandse vennootschappenDe zaak Inspire ArtGevolgen van de uitspraakArtikelsgewijsArtikel I, onderdeel AOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29524Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 524Wijziging van de Wet op de formeel buitenlandse vennootschappennr. 8NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 13 oktober 2004Met genoegen heb ik kennis genomen van de inbreng van de fracties die
aan het woord zijn in het verslag.AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie vroegen of nader kan worden ingegaan op het
spanningsveld tussen het gemeenschapsrecht en de Wet op de formeel buitenlandse
vennootschappen (hierna: WFBV).De vrijheid van vestiging omvat volgens artikel 43 EG-verdrag de toegang
tot werkzaamheden anders dan in loondienst en de uitoefening daarvan, alsmede
de oprichting en het beheer van ondernemingen, en met name van vennootschappen.
Het Hof van Justitie heeft deze verdragsbepaling in de zaak Inspire Art aldus
uitgelegd, dat het inherent is aan de vrijheid van vestiging dat een onderdaan
van een lidstaat de keuze heeft om een vennootschap op te richten in die lidstaat
waar de regels van vennootschapsrecht hem minder beperkend lijken, en vervolgens
in andere lidstaten filialen op te richten. De lidstaat van het filiaal moet
de vennootschap in beginsel onverkort erkennen. De omstandigheid dat de vennootschap
in de lidstaat van oprichting geen reële activiteiten ontplooit, speelt
hierbij geen rol. Het treffen van maatregelen die de vrijheid van vestiging
beperken is een lidstaat slechts toegestaan voorzover deze beperkingen kunnen
worden gerechtvaardigd uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid
en de volksgezondheid (artikel 46 EG-verdrag) of op grond van een in de jurisprudentie
erkende dwingende reden van algemeen belang.Het is deze Europeesrechtelijke achtergrond waartegen de WFBV moet worden
beoordeeld. Het spanningsveld met het gemeenschapsrecht vloeit met name voort
uit het feit dat de WFBV aanvullende regels oplegt aan vennootschappen die
rechtsgeldig zijn opgericht in een andere lidstaat. Bezien vanuit de systematiek
van de WFBV wordt de toepassing van de Nederlandse regels gerechtvaardigd
door de omstandigheid dat een formeel buitenlandse vennootschap de werkzaamheden
geheel of nagenoeg geheel in Nederland verricht terwijl een werkelijke band
met het land van oprichting ontbreekt. Bezien vanuit het gemeenschapsrecht
vormen de regels echter, zo blijkt uit het arrest Inspire Art, een beperking
op de vrijheid van vestiging van een vennootschap die in een andere lidstaat
rechtsgeldig is opgericht. De beperking moet telkens worden getoetst aan de
rechtvaardigingsgronden uit het EG-verdrag en de jurisprudentie van het Hof
van Justitie. Misbruikbestrijding kan volgens het Hof een rechtvaardigingsgrond
opleveren, maar alleen indien de maatregel zich richt op het bestrijden van
misbruik in concrete gevallen. Een algemeen en preventief ingericht stelsel
zoals dat van de WFBV, met ondermeer inschrijvingsverplichtingen en kapitaalseisen,
voldoet daaraan niet. Uit de jurisprudentie van het Hof van Justitie kan worden
afgeleid dat het opleggen van een aansprakelijkheidssanctie voor bestuurders
en commissarissen ingeval van misleidende financiële verslaggeving wel
gerechtvaardigd is. Er is immers sprake van misbruikbestrijding in een concreet
geval. Om die reden zal artikel 6 van de WFBV van toepassing blijven op formeel
buitenlandse vennootschappen uit de EU of de EER.Deze leden vroegen voorts waarop in Nederland de incorporatieleer is gebaseerd.Het incorporatiestelsel volgt uit artikel 2 van de Wet conflictenrecht
corporaties. Daarin is bepaald dat een corporatie die ingevolge de oprichtingsovereenkomst
of akte van oprichting haar zetel of, bij gebreke daarvan, haar centrum van
optreden naar buiten ten tijde van de oprichting, heeft op het grondgebied
van de Staat naar welks recht zij is opgericht, wordt beheerst door het recht
van die Staat. Het recht van de Staat van oprichting is dus bepalend voor
het bestaan, de beëindiging, de structuur en inrichting van vennootschappen.
Artikel 2 van de Wet conflictenrecht corporaties is de codificatie van een
uitgangspunt dat reeds lang onderdeel vormt van het Nederlandse internationaal
privaatrecht.In aansluiting hierop vroegen deze leden waarom de incorporatieleer niet
geheel terzijde kan worden geschoven als het overgrote deel van de feitelijke
activiteiten in Nederland plaatsvindt.Deze vraag komt in wezen neer op de vraag of Nederland niet zou kunnen
overstappen op het stelsel van de werkelijke zetel. Het stelsel van de werkelijke
zetel hanteert namelijk de plaats waar zich het zwaartepunt van de feitelijke
activiteiten bevindt (de hoofdvestiging) als aanknopingspunt voor het toepasselijke
recht. Het stelsel van de werkelijke zetel staat blijkens de recente jurisprudentie
van het Hof van Justitie op gespannen voet met het gemeenschapsrecht, althans
voor zover de toepassing van dat stelsel ertoe leidt dat een lidstaat zonder
rechtvaardigingsgrond de eigen regels van vennootschapsrecht toepast op een
vennootschap die rechtsgeldig is opgericht in een andere lidstaat. Het betreft
hier de uitspraken van het Hof van Justitie in de zaak Centros (C-212/97),
de zaak Überseering (C-208/00) en de zaak Inspire Art (C-167/01). Het
incorporatiestelsel sluit beter aan bij de gedachte van de vrijheid van vestiging
en meer in het bijzonder bij de hofuitspraak in de zaak Inspire Art, waaruit
blijkt dat eenieder vrij is om een vennootschap op te richten waar de regels
het minst beperkend lijken. Ook op andere gronden heeft de wetgever in Nederland
de incorporatieleer verkozen boven de werkelijke zetelleer. Bij de totstandkoming
van de Wet conflictenrecht corporaties is het volgende gesteld: «De
incorporatieleer is te verkiezen uit een oogpunt van eenvoud, juridische logica
en rechtszekerheid. Het bevordert het internationale handelsverkeer. Dat een
corporatie wordt beheerst door het recht in overeenstemming waarmee zij is
opgericht, ligt voor de hand; daarmee wordt een duidelijk en in de praktijk
gemakkelijk hanteerbaar criterium verschaft voor een antwoord op de vraag
of een naar vreemd recht opgericht lichaam moet worden erkend en welk rechtsstelsel
van toepassing is op onderwerpen die tot het rechtspersoonstatuut behoren»
(Tweede Kamer 1994–1995, 24 141, nr. 3, blz. 5). Deze
argumentatie wordt nog steeds onderschreven.De leden van de PvdA-fractie stelden de vraag hoe wordt bepaald bij welke
hoeveelheid activiteiten er sprake is van toepasselijkheid van deze wet en
hoe het criterium «geheel of nagenoeg geheel» moet worden opgevat.De wettelijke definitie van het begrip «formeel buitenlandse vennootschap»
beoogt allereerst internationaal opererende ondernemingen uit te sluiten van
de toepassing van de WFBV. Voor ondernemingen met activiteiten in het buitenland
is het gebruik van een buitenlandse rechtsvorm niet oneigenlijk en bestaat
er geen aanleiding om regels van Nederlands vennootschapsrecht toe te passen.
De WFBV is pas van toepassing wanneer de werkzaamheid geheel of nagenoeg geheel
in Nederland wordt verricht en er geen werkelijke band is met de staat van
oprichting. Van een werkzaamheid die geheel in Nederland wordt verricht is
sprake wanneer de vennootschap geen activiteiten buiten Nederland heeft, anders
dan de strikt formele handelingen die samenhangen met de oprichting en inschrijving
in de lidstaat van oprichting . Men spreekt ook wel van brievenbusvennootschappen.
Van een werkzaamheid die nagenoeg geheel in Nederland wordt verricht, is sprake
wanneer een onderneming weliswaar een enkele buitenlandse activiteit heeft,
maar vrijwel uitsluitend in Nederland actief is. Met de formulering «nagenoeg
geheel» wordt beoogd te voorkomen dat een ondernemer door een –
al dan niet geforceerde – incidentele buitenlandse werkzaamheid aan
de toepasselijkheid van de wet ontkomt.Deze leden vroegen vervolgens hoe wordt bepaald of er geen werkelijke
band is met het land van oprichting. Blijkens de wetsgeschiedenis mag niet
al te snel worden aangenomen dat aan de eis van de werkelijke band is voldaan.
Het enkele feit dat de meerderheid van de bestuurders van de vennootschap
in het land van herkomst gevestigd zijn, is bijvoorbeeld niet voldoende. De
praktijk zal het beste in staat zijn om op grond van feitelijke gegevens vast
te stellen of er sprake is van een werkelijke band. Ingeval de Kamer van Koophandel
bij inschrijving van een buitenlandse vennootschap vermoedt dat een daadwerkelijke
band met het land van oprichting ontbreekt, zal zij die vennootschap wijzen
op de in artikel 2 WFBV neergelegde verplichting om zich, op straffe van hoofdelijke
aansprakelijkheid van de bestuurders, als formeel buitenlands in te schrijven.
De Kamer van Koophandel kan eventueel op grond van artikel 23 Handelsregisterwet
1996 de rechter verzoeken om de inschrijving als formeel buitenlands te gelasten.
De beoordeling of er een werkelijke band is met het land van oprichting is
dan aan de rechter.De Wet op de formeel buitenlandse vennootschappenDe leden van de CDA-fractie gaven aan dat het in hun ogen maar zeer de
vraag is of het aantal van 481 formeel buitenlandse vennootschappen overeenkomt
met de werkelijkheid. Zij vroegen hoe de regering deze relativering van de
cijfers beoordeelt, welke conclusies daaruit worden getrokken en hoe het in
de toekomst kan worden bevorderd dat het aantal registraties meer overeenkomt
met de werkelijkheid.Of het aantal van 481 geregistreerde formeel buitenlandse vennootschappen
overeenkomt met het werkelijke aantal, is lastig te beoordelen. De geringe
respons op het bij inwerkingtreding van de wet uitgegane verzoek van de Kamer
van Koophandel om aan te geven of men formeel buitenlands is, zou kunnen betekenen
dat er in de praktijk meer formeel buitenlandse vennootschappen actief zijn
dan thans uit het handelsregister blijkt. Hier staat tegenover dat een vennootschap
die kwalificeert als formeel buitenlands, maar hiervan geen opgave doet bij
het handelsregister, wordt gesanctioneerd met hoofdelijke aansprakelijkheid
van de bestuurders naast de vennootschap (artikel 4, vierde lid, WFBV). Het
niet voldoen aan de opgaveverplichting kan dus vergaande gevolgen hebben voor
de bestuurders van de vennootschap. Het is de vraag of bestuurders bereid
zijn om dat vergaande risico te accepteren. De registratie van formeel buitenlandse
vennootschappen wordt bevorderd doordat de Kamers van Koophandel er bij de
inschrijving van een buitenlandse vennootschap op wijzen dat de opgaveverplichting
bestaat en dat het niet naleven daarvan wordt gesanctioneerd met
hoofdelijke aansprakelijkheid. Het ligt in de rede dat de Kamers van Koophandel
in het vervolg extra alert zullen zijn bij de inschrijving van buitenlandse
vennootschappen die buiten de EU of de EER zijn opgericht. Indien vermoed
wordt dat opgave ten onrechte wordt nagelaten, kan de opgave via de rechter
worden afgedwongen. Bij de beoordeling van de WFBV mag tot slot niet uit het
oog worden verloren dat de WFBV meer bepalingen bevat dan alleen de opgaveverplichting.
Ook indien een vennootschap geen opgave bij het handelsregister heeft gedaan
op grond van de WFBV, kan de rechter vaststellen dat de vennootschap feitelijk
kwalificeert als formeel buitenlands en de bepalingen uit de WFBV toepassen.
Het beoogde effect van de WFBV, het bestrijden van oneigenlijk gebruik van
buitenlandse vennootschappen, wordt ook bereikt als schuldeisers zich in een
concrete procedure beroepen op de sanctiemogelijkheden uit de WFBV, zoals
de hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders.De leden van de CDA-fractie vroegen tevens of de regering op basis van
bijvoorbeeld jurisprudentieonderzoek en gegevens van de Centrale Recherche
Informatiedienst (CRI) en de Economische Controledienst (ECD) informatie kan
verstrekken over de ontwikkeling van het misbruik en oneigenlijk gebruik van
buitenlandse vennootschappen.Uit navraag is gebleken dat de FIOD-ECD hierin geen duidelijk inzicht
heeft. De informatie die vanuit de onderzoeken van FIOD-ECD beschikbaar is,
richt zich op bepaalde delicten zoals fiscale fraude en niet op de vraag hoe
vaak er sprake is van misbruik of oneigenlijk gebruik van een buitenlandse
rechtspersoon. Wel is er bij de FIOD-ECD in 1999 een project gestart dat zich
vooral richt op de aanpak van handelaren in buitenlandse rechtspersonen. In
dat kader hebben circa 30 strafrechtelijke onderzoeken plaatsgevonden. Hieruit
kan echter geen compleet beeld worden afgeleid ten aanzien van de ontwikkelingen
van misbruik en oneigenlijk gebruik. Uit navraag bij de financiële recherche
is gebleken dat het gebruik van buitenlandse rechtspersonen in fraude- en
witwaszaken voorkomt. Het gaat daarbij om buitenlandse rechtspersonen van
binnen en buiten de EU. Om beter inzicht te krijgen in de precieze aard en
omvang van het oneigenlijk en crimineel gebruik van buitenlandse rechtspersonen,
met name in fraude- en witwaszaken, zal ik nader onderzoek uitvoeren.Deze leden gaven aan geïnteresseerd te zijn in de vraag of buitenlandse
vennootschappen zich schuldig maken aan misbruik van de faillissementswetgeving.Op dit moment bestaat geen inzicht in het bestaan en de omvang van dergelijk
misbruik. Op 13 september jl. is het Actieplan bestrijding faillissementsfraude
naar de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken II, 27 244, nr. 22).
Daarin heb ik aangegeven dat de door deze leden gestelde vraag wordt meegenomen
in het door het WODC uit te voeren onderzoek naar faillissementsfraude.De leden van de CDA-fractie vroegen voorts of de regering inzicht heeft
in de vraag of er sprake is geweest van een uitwijk naar pseudo-vennootschappen
als stichtingen en coöperaties.Het is niet waarschijnlijk dat een dergelijke uitwijk heeft plaatsgevonden.
Voor het drijven van een onderneming ligt de stichting qua karakter niet voor
de hand als alternatief voor de BV of de NV. Het aantal stichtingen is de
laatste jaren in verhouding tot andere rechtsvormen ook niet toegenomen. Ook
het aantal coöperaties vertoont over meerdere jaren een stabiel beeld.
Per 1 januari 2004 waren er volgens het CBS 1775 coöperaties en
171 375 BV's. De coöperatie zou als rechtsvorm een alternatief kunnen
zijn voor een BV of NV, maar wordt in de praktijk relatief weinig als zodanig
gebruikt. Tot slot kan nog worden gewezen op een recent onderzoek van het
EIM naar het gebruik van de BV in het MKB (Het MKB en de BV, Achtergronden
van de keuze van ondernemers, EIM, 24 maart 2004). Hieruit komt naar
voren dat het aantal BV's toeneemt met de bedrijfsgrootte. Naarmate er meer
werkzame personen in de onderneming zijn, neemt het gebruik van
de BV ten opzichte van de eenmanszaak of vennootschap onder firma toe. De
voornaamste redenen om te kiezen voor de BV-vorm zijn gelegen in het fiscale
voordeel, de beperkte aansprakelijkheid van aandeelhouders en het kunnen afscheiden
van vermogen. Het gebruik van de BV lijkt aldus een tamelijk logisch patroon
te volgen. Ook om deze reden ligt een uitwijk naar andere rechtsvormen niet
voor de hand.Deze leden vroegen wat de reden is geweest om gebruik te maken van de
formeel-buitenlandse vennootschap, mede in het licht van de komende vereenvoudiging
van het BV-recht en de herziening van het vennootschapsrecht in het algemeen.In de zaak Inspire Art was de reden om gebruik te maken van een formeel
buitenlandse vennootschap volgens de betrokken onderneming gelegen in de omstandigheid
dat naar Engels recht geen volstorting van aandelen tot 18 000 euro wordt
voorgeschreven, de oprichting aanmerkelijk sneller zou verlopen, geen toetsing
vooraf van de oprichting is voorgeschreven en minder dwingende bepalingen
inzake statutenwijziging, aandelenoverdracht en publicatie zouden gelden.
In de zaak Centros, een eerdere zaak bij het Hof van Justitie (zaak C-212/97),
hadden de betrokken Deense ondernemers gekozen voor een Engelse limited om
de strengere Deense eisen ten aanzien van het minimumkapitaal te omzeilen.
Ik ben het met de leden van de CDA-fractie eens dat de vraag waarom wordt
gekozen voor een vennootschap naar buitenlands recht van belang is bij de
modernisering van het vennootschapsrecht. Uit het arrest in de zaak Inspire
Art is gebleken dat het eenieder in beginsel vrij staat om te kiezen voor
de rechtsvorm van de lidstaat waar de regels hem het meest aantrekkelijk lijken.
Binnen de EU zal dit waarschijnlijk leiden tot een toenemende concurrentie
tussen nationale rechtsvormen. We zullen daarom in toenemende mate rekening
moeten houden met de ontwikkeling van rechtsvormen in andere EU-lidstaten
en ons moeten afvragen hoe onze eigen rechtsvormen zich daartoe verhouden.
Hierbij past het inmiddels gestarte project van vereenvoudiging en flexibilisering
van ons BV-recht. Ik verwacht bijvoorbeeld dat het afschaffen van het verplichte
minimumkapitaal voor de BV zal bijdragen aan de aantrekkingskracht van deze
rechtsvorm op ondernemers. Bij de recente aanbevelingen van de werkgroep onder
leiding van prof. De Kluiver over de modernisering en flexibilisering van
het BV-recht is eveneens aandacht geschonken aan de rechtsstelsels van andere
EU-landen en de Nederlandse Antillen.De zaak Inspire ArtDe leden van de CDA-fractie vroegen of er vergelijkbare wetgeving in andere
lidstaten van toepassing was of is die nu mogelijk door de uitspraak van het
Hof van Justitie aangetast wordt.Er is mij geen wetgeving in andere lidstaten bekend die vergelijkbaar
is met de Wet op de formeel buitenlandse vennootschappen. In Engeland, waar
ook de incorporatieleer wordt gehanteerd, biedt de Insolvency Act 1986 de
mogelijkheid om een naar buitenlands recht opgerichte vennootschap met activiteiten
in Engeland vanuit een vaste inrichting (een «overseas company»)
te ontbinden in geval van insolventie (Insolvency Act 1986). De gevolgen van
de jurisprudentie zijn waarschijnlijk het meest ingrijpend voor landen die
in hun internationaal privaatrecht gebruik maken van het stelsel van de werkelijke
zetel. Op grond van die leer wordt een vennootschap beheerst door het recht
van de Staat waar zich het zwaartepunt van de feitelijke activiteiten bevindt.
De uitleg die het Hof geeft aan de vrije vestiging leidt ertoe dat toepassing
van de werkelijke zetel niet is geoorloofd wanneer dat tot gevolg heeft dat
de erkenning van een vennootschap die in een andere lidstaat rechtsgeldig
is opgericht, wordt geweigerd of beperkt. De beperkende werking van de werkelijke
zetelleer was aan de orde in de zaak Überseering. In die zaak oordeelde het Hof van Justitie dat Duitsland niet met een beroep op het stelsel
van de werkelijke zetel de erkenning van de rechtspersoonlijkheid mocht weigeren
van een vennootschap die in Nederland rechtsgeldig was opgericht en na een
bepaalde periode alle activiteiten had overgebracht naar Duitsland. In Oostenrijk
wordt de leer van de werkelijke zetel alleen nog toegepast op vennootschappen
van buiten de EU-EER. Naar aanleiding van de jurisprudentie van het Hof van
Justitie past men in Oostenrijk op EU- en EER-vennootschappen nu de incorporatieleer
toe.Deze leden vroegen of in de ogen van de regering bij de beoordeling van
de uitspraak van het Hof van Justitie de redengeving voor het oprichten van
een formeel buitenlandse vennootschap relevant is.In beginsel zijn de redenen waarom een vennootschap voor oprichting in
een andere lidstaat kiest, niet relevant voor de toepassing van de regels
inzake de vrijheid van vestiging. Dit is anders, wanneer de motieven voor
oprichting kunnen worden aangemerkt als fraude, misbruik of bedrog. Een lidstaat
mag volgens het Hof van Justitie maatregelen treffen om te verhinderen dat
onderdanen van de vrijheid van vestiging profiteren door zich op onaanvaardbare
wijze aan hun nationale wetgeving te onttrekken en zich met het oog op misbruik
of bedrog op het gemeenschapsrecht kunnen beroepen (rechtsoverwegingen 95
en 136 van het arrest in de zaak Inspire Art).Op de vraag van de leden van de CDA-fractie of het de regering bekend
is of het Haags Juristen College op grond van de uitspraak van het Hof van
Justitie een schadeclaim wegens omzetderving heeft ingediend en zo ja, hoe
de regering deze claim beoordeelt, antwoord ik dat een dergelijke schadeclaim
mij niet bekend is.Gevolgen van de uitspraakDe leden van de CDA-fractie vroegen of er zaken aanhangig zijn waarbij
rechtsvorderingen zijn ingesteld of de bestuurders en commissarissen hoofdelijk
aansprakelijk zijn gesteld.Er is geen inzicht in de vraag of er momenteel rechtsvorderingen op grond
van de WFBV aanhangig zijn of worden voorbereid. In de jurisprudentie komen
dergelijke zaken wel voor. Ter illustratie verwijs ik naar een recente uitspraak
van de rechtbank Haarlem in een zaak waarin de persoonlijke aansprakelijkheid
van een bestuurder werd gevorderd op grond van de WFBV (uitspraak van 28 april
2004, zaaknummer 91 127).Deze leden vroegen of de regering het nog noodzakelijk acht om de houdbaarheid
van artikel 6 WFBV en de conclusie dat formeel buitenlandse vennootschappen
die zijn opgericht naar het recht van landen en gebieden overzee op grond
van het LGO-besluit niet door de uitspraak van het Hof worden geraakt, voor
te leggen aan de Europese Commissie.Mede gezien de lopende infractieprocedure tegen Nederland inzake de WFBV,
is de Commissie in maart 2004 in kennis gesteld van de uitvoering die de regering
middels deze wetswijziging geeft aan het arrest in de zaak Inspire Art. Daarop
is van de zijde van de Commissie tot op heden geen reactie gekomen. Hieruit
leid ik af dat de Commissie geen aanleiding ziet om de juistheid van de wetswijziging
te betwijfelen. Uit de infractieprocedure en de schriftelijke opmerkingen
in de zaak Inspire Art blijkt overigens dat de Commissie het huidige artikel
6 niet aanmerkt als een bepaling die Europeesrechtelijk problematisch zou
kunnen zijn. Zoals in de memorie van toelichting uiteen is gezet, ben ik van
mening dat gezien het Centros-arrest de toepassing van artikel 6 op formeel
buitenlandse vennootschappen van binnen en buiten de EU gerechtvaardigd blijft.Deze leden vroegen voorts of het verschil in behandeling tussen lidstaten
en andere staten houdbaar is en bijvoorbeeld niet strijdig met artikel 26
van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR).Artikel 26 IVBPR betreft het ook in het Nederlandse recht aanvaarde beginsel dat gelijke gevallen gelijk behandeld dienen te worden. Het
in dit wetsvoorstel opgenomen verschil in behandeling tussen vennootschappen
uit de EU/EER- en vennootschappen van buiten de EU/EER vloeit zoals gezegd
voort uit de omstandigheid dat het recht van vrije vestiging op de eerste
categorie wél en op de tweede categorie niet van toepassing is. De
toepassing van het EG-verdrag leidt op veel terreinen tot een differentiatie
tussen EU-ingezetenen en anderen. Juist omdat er voor EU-vennootschappen een
groot aantal regels geldt die voortvloeien uit Europese wetgeving, is er geen
sprake van gelijke gevallen. Van strijdigheid met het internationale recht
is mijns inziens dan ook geen sprake.De leden van de CDA-fractie wilden weten of de regering nog genoeg mogelijkheden
ziet om schuldeisers (preventief) te beschermen tegen misbruik of oneigenlijk
gebruik van buitenlandse vennootschappen uit andere lidstaten en zo ja, welke.De jurisprudentie van het Hof van Justitie laat weinig ruimte voor algemene,
preventieve maatregelen door de lidstaten. Binnen de EU/EER staan schuldeisers
evenwel voldoende andere mogelijkheden ter beschikking. Het wegvallen van
de WFBV in EU/EER-verband betekent wel dat schuldeisers zich extra bewust
moeten zijn van de risico's die verbonden kunnen zijn aan het handelen met
een buitenlandse vennootschap. Bij vennootschappen uit andere lidstaten worden
schuldeisers thans preventief beschermd door informatieverplichtingen ten
aanzien van het handelsregister (eerste en elfde richtlijn) en de jaarrekening
(vierde en zevende richtlijn). Als de vennootschap een onderneming in Nederland
heeft, moet die onderneming worden ingeschreven in het Nederlandse handelsregister
en is de informatie daar beschikbaar. Indien het een vennootschap betreft
met enkel losse activiteiten in Nederland, kan de informatie worden geraadpleegd
bij het handelsregister van het thuisland. Bij het aangaan van een transactie
zal men dus via het handelsregister moeten nagaan met wie men zaken doet.
Wanneer er naar aanleiding van die informatie twijfel rijst omtrent de motieven
achter het gebruik van een buitenlandse vennootschap door een wederpartij,
kan men zich bijvoorbeeld indekken door extra zekerheid te bedingen bij het
aangaan van een transactie. Repressief laat de vrijheid van vestiging meer
ruimte voor maatregelen van de lidstaten die schuldeisers kunnen beschermen.
In concrete gevallen van misbruik is een lidstaat volgens het Hof van Justitie
gerechtigd om repressieve maatregelen te treffen. Om die reden wordt de toepassing
van artikel 6 WFBV gehandhaafd ten aanzien van vennootschappen van binnen
en buiten de EU/EER. In dit kader is eveneens van belang dat bestuurders en
commissarissen van een buitenlandse vennootschap op grond van artikel 5 van
de Wet conflictenrecht corporaties jegens de boedel aansprakelijk zijn in
geval van faillissement als gevolg van onbehoorlijk bestuur. Wanneer buitenlandse
vennootschappen zich schuldig maken aan fraude, kan repressief worden opgetreden
via het strafrecht. Thans worden in een interdepartementale werkgroep voorstellen
ontwikkeld rond de toezichtstructuur op rechtspersonen, waarbij ook aandacht
wordt besteed aan de strafrechtelijke aanpak van rechtspersonen en aan maatregelen
in het kader van de bestrijding van terroristische organisaties.De leden van de CDA-fractie vroegen of de regering overtuigd is en blijft
van de toegevoegde waarde van de WFBV en of de regering bereid is om de wenselijkheid
van de WFBV opnieuw te bezien in het kader van de vereenvoudiging van het
BV-recht of de integrale herziening van het vennootschapsrecht.De WFBV is ingesteld om oneigenlijk gebruik van buitenlandse vennootschappen
te bestrijden, ontwijking van dwingende regels van Nederlands recht te voorkomen
en schuldeisers te beschermen. Deze doelstellingen blijven nu en in de toekomst
van belang ten aanzien van vennootschappen van buiten de EU-EER. Om deze doelstellingen
te bereiken is de toepassing, via de WFBV, van een aantal dwingende bepalingen
van Nederlands recht noodzakelijk. Bij de vereenvoudiging en flexibilisering
van het BV-recht zal ook de WFBV worden bezien. Daarbij zal niet zozeer de
vraag aan de orde zijn of de WFBV moet worden gehandhaafd voor vennootschappen
van buiten de EU/EER, maar of de verandering van het BV-recht ertoe noodzaakt
om de inhoud van de WFBV op onderdelen aan te passen. Ik denk dan bijvoorbeeld
aan een eventuele aanpassing van het stelsel van schuldeisersbescherming.Deze leden vroegen of de regering als gevolg van de uitspraak een toename
van het aantal formeel buitenlandse vennootschappen uit andere lidstaten (vooral
de Engelse limited) verwacht. De leden van de PvdA-fractie vroegen in dit
kader of dit wetsvoorstel kan leiden tot een explosieve groei van het aantal
formeel buitenlandse vennootschappen ten koste van op Nederlands recht gebaseerde
vennootschappen.Of de uitspraak zal leiden tot veranderingen in het aantal formeel buitenlandse
vennootschappen is moeilijk te voorspellen. Zoals hierboven is toegelicht
in antwoord op een vraag van de leden van de CDA-fractie, geldt voor MKB-ondernemers
dat het gebruik van de BV een tamelijk logisch patroon vertoont. Een massale
uitwijk naar buitenlandse rechtsvormen acht ik om die reden niet erg waarschijnlijk.
Het is wel zo dat een aantal lidstaten vennootschappen aanbiedt die op bepaalde
punten meer flexibiliteit bieden aan de oprichters. Om die reden is gestart
met de vereenvoudiging en flexibilisering van het BV-recht. Dit project zal
moeten resulteren in een BV die beter aansluit bij de wensen van ondernemers
in de praktijk. Door het aanbieden van aantrekkelijke en betrouwbare rechtsvormen,
zal de behoefte bij Nederlandse ondernemers om gebruik te maken van een formeel
buitenlandse vennootschap afnemen en zal Nederland als vestigingsland aantrekkelijker
worden.De leden van de CDA-fractie vroegen voorts of de regering het mogelijk
en wenselijk acht, dat er niet zozeer meer concurrentie tussen nationale stelsels
van vennootschapsrecht ontstaat, maar dat er sprake zal zijn van (natuurlijke)
harmonisatie. De harmonisatie via vennootschapsrichtlijnen is de laatste jaren
moeizamer verlopen. Communautaire harmonisatie, met uitzondering van het jaarrekeningrecht
en het effectenrecht, lijkt een kritische grens te hebben bereikt. Steun voor
ingrijpen vanuit Brussel lijkt zich te concentreren op zaken die internationaal
geregeld moeten worden, zoals grensoverschrijdende fusie en zetelverplaatsing.
De interne inrichting van een rechtspersoon kan echter nationaal worden geregeld.
Convergentie tussen nationale stelsels zal allereerst plaatsvinden daar waar
een beroep wordt gedaan op de internationale kapitaalmarkt. Bij beursvennootschappen
is dit al zichtbaar. Voor niet-beursvennootschappen is het minder duidelijk
in hoeverre er convergentie op zal treden. Wanneer ondernemers vrij zijn om
een vennootschap in een andere lidstaat op te richten, zullen lidstaten waarschijnlijk
vaker kijken naar elkaars rechtsvormen. Indien dit betekent dat zij daarbij
de goede eigenschappen van het recht van andere lidstaten overnemen in hun
eigen rechtsvormen, beschouw ik dit als een aantrekkelijk vooruitzicht.De leden van de PvdA-fractie vroegen hoe toegankelijk de handelsregisters
zijn en of elektronische informatie bijvoorbeeld kosteloos en zonder uitvoerige
inlogprocedures beschikbaar zal zijn na het effectief worden van Europese
regelgeving ter zake.Op 15 juli 2003 is richtlijn nr. 2003/58/EG tot wijziging van de
Eerste richtlijn vennootschapsrecht totstandgekomen. Deze richtlijn heeft
ondermeer tot doel de toegankelijkheid van de handelsregisters te vergroten.
Op grond van de richtlijn moet vennootschappelijke informatie langs elektronische
weg van de handelsregisters verkregen kunnen worden. Aan het verkrijgen van
de informatie kunnen kosten verbonden worden. Op grond van de richtlijn mogen
deze echter de administratiekosten niet overschrijden. Het ligt niet in de
lijn der verwachting dat in andere lidstaten uitvoerige inlogprocedures doorlopen
moeten worden alvorens de informatie beschikbaar is. Dit zou in de weg zou
staan aan de effectieve werking van de richtlijn. De richtlijn
moet uiterlijk op 1 januari 2007 omgezet zijn in nationale regelgeving.
Voor Nederland zal deze omzetting geschieden door wijziging van de Handelsregisterwet
1996 en het Handelsregisterbesluit 1996.De leden van de PvdA-fractie vroegen of de regering bereid is om de te
ruime uitleg van de incorporatieleer en de vrijheid van vestiging in Europa
aan de orde te stellen, teneinde oneigenlijk gebruik van buitenlandse vennootschapsvormen,
alsmede verkeerde beleidsconcurrentie, tegen te gaan.De jurisprudentie van het Hof van Justitie betreft de uitleg van regels
uit het EG-verdrag. Dit betekent dat er een verdragswijziging nodig zou zijn
om de reikwijdte van de vrije vestiging in te perken, bijvoorbeeld om de mogelijkheden
voor een preventieve aanpak van misbruik te verruimen. Een verdragswijziging
is in de EU voorlopig niet aan de orde. De Europese Commissie heeft in de
procedures bij het Hof van Justitie de ruime uitleg van de vrijheid van vestiging
expliciet bepleit. Nu formele harmonisatie van het vennootschapsrecht de laatste
jaren moeizamer tot stand blijkt te komen, zet de Commissie ondermeer in op
het verruimen van de vrijheid van vestiging. Van de zijde van de Commissie
verwacht ik daarom weinig steun voor een pleidooi voor inperking van de vrijheid
van vestiging.In aansluiting hierop vroegen deze leden of er bijvoorbeeld sprake is
van beleidsconcurrentie op het punt van het vereiste minimumkapitaal.Er is sprake van beleidsconcurrentie tussen lidstaten op de onderdelen
van het vennootschapsrecht die niet zijn geharmoniseerd. Dit geldt ook voor
het kapitaalbeschermingsrecht voor de BV (voor de NV is het kapitaalbeschermingsrecht
wel geharmoniseerd via de Tweede Vennootschapsrichtlijn). Ik verwacht niet
dat beleidsconcurrentie tussen lidstaten snel zal leiden tot het aanbieden
van met de BV vergelijkbare buitenlandse rechtsvormen zonder enige vorm van
schuldeisersbescherming. Wanneer een lidstaat een vennootschap aanbiedt zonder
minimumkapitaaleis, zal daarvoor een andere vorm van schuldeisersbescherming
gelden, bijvoorbeeld door van het bestuur te eisen, op straffe van aansprakelijkheid,
dat zij een solvabiliteits- of liquiditeitsverklaring afgeven bij uitkeringen
uit het kapitaal. Alle lidstaten willen een systeem met een behoorlijk niveau
van schuldeisersbescherming in ruil voor het voordeel van rechtspersoonlijkheid.
Mocht de beleidsconcurrentie in de toekomst toch ten koste gaan van de bescherming
van schuldeisers, dan ligt het voor de hand om op Europees niveau tot een
aantal minimumgaranties te komen.Deze leden vroegen ten slotte of het waar is dat Nederlandse ondernemingen
straks kunnen kiezen uit 25 stelsels van vennootschapsrecht, of dit kan leiden
tot een onoverzichtelijke wirwar van buitenlandse vennootschapsvormen in Nederland
en welk belang hiermee is gediend.Het is juist dat Nederlandse ondernemers sinds de laatste uitbreiding
van de Europese Unie de keuze hebben uit 25 stelsels van vennootschapsrecht
in plaats van 15 stelsels vóór de uitbreiding. Ze hebben ook
de keuze om een rechtsvorm van buiten de EU of de EER te kiezen, mits zij
daarbij voldoen aan de WFBV. Zoals ik hierboven heb geantwoord op vragen van
de leden van de CDA-fractie, verwacht ik niet dat Nederlandse ondernemers
massaal zullen uitwijken naar buitenlandse rechtsvormen. Voor een onoverzichtelijke
wirwar van rechtsvormen behoeft dan ook niet te worden gevreesd. Tijdens het
debat in de Tweede Kamer op 16 september 2004 over het wetsvoorstel tot
uitvoering van de Verordening inzake de Europese vennootschap heb ik al aangegeven
dat ik het waarschijnlijk acht dat binnen de verscheidenheid aan rechtsvormen
bepaalde rechtsvormen vaker gebruikt zullen gaan worden en dat er door het
keuzesysteem een zekere selectie gaat plaatsvinden. Nu een aantal waarborgen
uit de WFBV voor vennootschappen uit de EU/EER komt te vervallen, zullen schuldeisers
wel extra alert moeten zijn wanneer zij zaken doen met een wederpartij die
gebruik maakt van een buitenlandse rechtsvorm. Tot slot mag niet
worden vergeten dat een belangrijk voordeel van de ruime uitleg van de vrijheid
van vestiging voor Nederlandse ondernemingen is gelegen in het feit dat zij
in de andere 24 lidstaten onverkort moeten worden erkend als vennootschap
naar Nederlands recht.ArtikelsgewijsArtikel I, onderdeel ADe leden van de fractie van GroenLinks vroegen, in navolging van de Raad
van State, waarom niet ook artikel 7 WFBV van toepassing wordt verklaard op
EU- en EER-vennootschappen en of de regering een overweging zou willen geven
over de wenselijkheid om voor Nederlandse ondernemingen aansprakelijkheid
voor onregelmatigheden toe te kennen aan feitelijk leidinggevenden, zonder
dat ze daarbij in de zin van artikel 2:261 BW daden van bestuur verrichten.In het nader rapport is uiteengezet dat de toepassing van artikel 7 WFBV
op EU- en EER-vennootschappen ten aanzien van de aansprakelijkheid voor misleidende
financiële verslaggeving zou leiden tot benadeling van EU en EER-vennootschappen
ten opzichte van vennootschappen naar Nederlands recht en dat de vrijheid
van vestiging in de weg staat aan een dergelijke discriminatoire behandeling.
Discriminatie zou weliswaar worden voorkomen door, zoals deze leden suggereren,
in boek 2 BW voor Nederlandse vennootschappen eveneens aansprakelijkheid voor
misleidende verslaggeving te introduceren voor feitelijk leidinggevenden.
Een dergelijke aansprakelijkheid acht ik echter niet opportuun. Het opstellen
en publiceren van de jaarrekening, het jaarverslag en tussentijdse cijfers
is de taak van het bestuur (artikel 2:210 BW), terwijl de raad van commissarissen
is belast met het toezicht op de uitoefening van die bevoegdheid. Omdat de
bestuurders en de commissarissen de jaarrekening ondertekenen (artikel 2:210,
tweede lid, BW), zijn zij verantwoordelijk voor de stukken. Hierbij past persoonlijke
aansprakelijkheid ingeval van misleidende gegevens (artikel 2:249 BW en artikel
2:260 BW). In uitzonderingssituaties zal de ondertekening niet door de bestuurders
zelf worden verricht, maar door iemand die krachtens de statuten of een besluit
van de algemene vergadering daartoe bevoegd is. In dat geval zorgt de toepassing
van artikel 2:261 BW ervoor dat diegene als bestuurder aansprakelijk kan worden
gesteld ingeval van misleidende gegevens. Personen die louter feitelijk leiding
geven binnen een Nederlandse vennootschap zijn niet bevoegd om de jaarrekening
te ondertekenen. Het introduceren van aansprakelijkheid voor misleidende financiële
gegevens is daarom voor die categorie niet zinvol. Tot slot is van belang
dat artikel 7 WFBV bedoeld is om de in Nederland werkzame bedrijfsleider van
een buitenlandse vennootschap aansprakelijk te kunnen stellen in situaties
waarin de formele bestuurders aan de werking van het Nederlandse recht ontsnappen.
Bij vennootschappen naar Nederlands recht ontbreekt de noodzaak voor een dergelijke
bepaling, omdat daar de formele bestuurders aansprakelijk kunnen worden gesteld.
Bij EU-EER-vennootschappen is het eveneens relatief eenvoudig om de formele
bestuurders via het handelsregister te traceren en een aansprakelijkheidsvordering
in te stellen. De verordening Brussel I geeft binnen de EU regels inzake de
bevoegde rechter en de erkenning en tenuitvoerlegging van gerechtelijke beslissingen.
Artikel 7 WFBV blijft onverkort van belang voor formeel buitenlandse vennootschappen
van buiten de EU/EER, omdat het bij die categorie vaak onduidelijk is of de
formele bestuurders aansprakelijk gesteld kunnen worden.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29524-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl