Wijziging Kieswet, houdende verlenging duur stemming tot 9 uur 's avonds alsmede regeling diverse andere onderwerpen; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27673, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-06-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27673 nr. 5

26-06-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave I. ALGEMEEN DEEL1. Inleiding2. Verlenging van de duur van de stemming3. Verkorting van de termijn van aantreden van nieuwe
kamerleden4. Briefstembureaus in de Nederlandse Antillen en Aruba5. Inlevering van ondersteuningsverklaringen door zittende
groeperingen6. Kiesrecht Nederlanders in het buitenland7. Registratie van de aanduiding voor de Eerste-Kamerverkiezingen8. Inlevering kopie geldig legitimatiebewijs bij kandidaatstelling
Eerste-Kamerverkiezing9. Inlevering kandidatenlijst voor Eerste-Kamerverkiezing10. Registratie EU-onderdanen bij verkiezingen voor het
Europese Parlement11. Strafbaarstelling van het ronselen van ondersteuningsverklaringenI. ARTIKELENArtikel IOnderdeel EArtikel IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27673Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 673Wijziging van de Kieswet, houdende verlenging van de duur van de stemming
tot negen uur 's avonds alsmede regeling van diverse andere onderwerpennr. 5VERSLAGVastgesteld 26 juni 2001De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig zal hebben
beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.Inhoudsopgave   blz.I.Algemeen21.Inleiding22.Verlenging van de duur van de stemming23.Verkorting van de termijn van aantreden
van nieuwe kamerleden7 4.Briefstembureaus in de Nederlandse
Antillen en Aruba10 5.Inlevering van ondersteuningsverklaringen
door zittende groeperingen11 6.Kiesrecht Nederlanders in het buitenland12 7.Registratie van de aanduiding voor
de Eerste-Kamerverkiezingen13 8.Inlevering kopie geldig legitimatiebewijs
bij kandidaatstelling Eerste-Kamerverkiezing139.Inlevering kandidatenlijst voor
Eerste-Kamerverkiezing1410.Registratie EU-onderdanen bij verkiezingen
voor het Europese Parlement14 11.Strafbaarstelling van het ronselen
van ondersteuningsverklaringen14II.Artikelen15I. ALGEMEEN DEEL1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling en waardering kennisgenomen
van het voorstel tot wijziging van de Kieswet, houdende verlenging van de
duur van de stemming tot negen uur 's avonds alsmede regeling van diverse
andere onderwerpen. Verlenging van de duur van de stemming kan bijdragen aan
de opkomst bij verkiezingen en moet ook vanuit het oogpunt van serviceverlening
aan de burger worden toegejuicht. Verkorting van de termijn van aantreden
van nieuwe Kamerleden en strafbaarstelling van het ronselen van ondersteuningsverklaringen
beschouwen de leden van de PvdA-fractie als de uitvoering van pleidooien die
zij in het verleden hebben gehouden. Niettemin plaatsen zij graag een aantal
kanttekeningen.Tenslotte vragen de leden van de PvdA-fractie of de regering bij deze
wijziging van de Kieswet heeft overwogen de combinatie van verkiezingen in
te voeren. In het hoofdlijnendebat over het rapport van de Commissie-Elzinga
heeft de minister immers gezegd dat hij bereid was een nadere afweging te
maken.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
dit wetsvoorstel. Overeenkomstig de volgorde van de memorie van toelichting
reageren zij hierbij allereerst op het regeringsvoornemen de stemming uit
te breiden tot negen uur 's avonds en vervolgens op het voorstel de termijn
tussen stemming voor de Tweede Kamer en eerste samenkomst van de Tweede Kamer
in nieuwe samenstelling te bekorten en enige andere onderwerpen.De leden van de VVD-fractie hebben met instemming kennisgenomen van de
door de regering gemaakte afwegingen en voorstellen inzake een aantal andere
technische wijzigingen.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de voorgestelde wijzigingen van de Kieswet. Alhoewel deze leden nog een aantal
vragen hebben, achten zij het een goede zaak dat de Kieswet wordt aangepast
en daardoor beter aansluit bij de huidige tijd.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel «Wijziging van de Kieswet, houdende verlenging van
de duur van de stemming tot negen uur 's avonds alsmede regeling van
diverse andere onderwerpen».De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het voorliggend wetsvoorstel, waarin enkele wijzigingen
worden voorgesteld van in de Kieswet neergelegde bepalingen. Genoemde leden
kunnen de waarde van onderdelen daarvan inzien, maar daarnaast hebben zij
bij een aantal punten nog enkele vragen.De leden van de SGP-fractie hebben met veel belangstelling kennisgenomen
van de voorgestelde wijzigingen van de Kieswet. Over enkele onderdelen van
het wetsvoorstel wensen zij vragen te stellen en opmerkingen te maken.2. Verlenging van de duur van de stemmingDe regering stelt dat uit de verlenging sinds 1997 van de openingstijden
van de stembureaus met één uur van 19.00 naar 20.00 niet valt
af te leiden dat daardoor de opkomst bij de in 1998 en 1999 gehouden verkiezingen
is gestegen. Hoe komt zij tot deze conclusie, vragen de leden van de PvdA-fractie.
Was de opkomst zonder verlenging niet nog meer afgenomen? Wat
bedoelt de regering met de opmerking dat een verdere verruiming van de openingstijden
tot de mogelijkheden behoort? Zal zij hiertoe voorstellen doen? Zal de regering
zo snel mogelijk de mogelijkheden verruimen om op fysieke wijze een stem uit
te brengen, met andere woorden: is het niet mogelijk om het «briefstemmen»
in te voeren voordat bijvoorbeeld via het internet kan worden gestemd?De leden van de VVD-fractie onderschrijven de motivering van het voorstel
de stemming te verlengen tot negen uur 's avonds, te weten de grotere
service aan de burger. Dat hiermede mogelijk de opkomst kan worden vergroot,
beschouwen deze leden met de regering als een mogelijk gunstig neveneffect.Deze leden menen evenwel dat de regering wat lichtvaardig omgaat met de
gevolgen van de voorgestelde verlenging van de duur van de stemming voor de
leden van de stembureaus. Reeds in 1994 constateerde de Kiesraad bij de destijds
aan de orde zijnde verlenging van de stemming tot acht uur 's avonds
dat bij een verruiming van openingstijden er in veel gevallen niet valt te
ontkomen aan een dubbele bezetting van stembureaus. De Kiesraad wijst ook
in zijn advies van 31 augustus 2000 op de problemen met bezetting van stembureaus,
wat de Kiesraad ziet als een nadeel van verdere verruiming van de openingstijden.
De VNG wijst eveneens op een problematischere werving van stembureauleden
en stelt voor in ruil voor sluiting op een later tijdstip de stembureaus maximaal
12 uur per dag geopend te doen zijn en bijvoorbeeld in de vroege middag tussen
12.00 en 14.00 uur te sluiten.Alhoewel de leden van de VVD-fractie een dergelijke suggestie verwerpelijk
achten uit een oogpunt van serviceverlening aan de burger en het streven naar
een hogere opkomst, menen zij dat de regering niet kan volstaan met de constatering
dat een verlengde werkdag zich slechts vijf keer in de vijf jaar voordoet.
Evenmin volstaat voor deze leden de constatering dat de werkzaamheden voor
de leden van het stembureau afnemen nu na afloop van de stemming handelingen
sneller kunnen worden verricht door de toeneming van stemmachines en stemcomputers.
Immers, zo stellen deze leden, nog niet overal wordt met stemmachines gewerkt.
Bovendien blijft een aaneengesloten periode van 14 of 15 uur geconcentreerde
activiteiten erg lang. De leden van de VVD-fractie vragen overigens of de
Arbeidstijdenwet of de Arbo-wet hier niet rechtstreeks dan wel naar analogie
van kracht moet worden geacht. Dezelfde vraag stellen deze leden voor de betrokken
(gemeente-)ambtenaren, die met de uitvoering van de Kieswet zijn belast. Ook
wijzen de leden van de VVD-fractie op de wens om het aantreden van de nieuwe
Tweede Kamer te versnellen, waarbij fouten zoveel mogelijk moeten worden vermeden,
omdat deze wellicht later niet meer kunnen worden hersteld. Zorgvuldigheid
is derhalve ook reeds bij de stemming en de handelingen rondom de telling
direct na de sluiting van de stembureaus van groot belang.Het voorafgaande geeft de leden van de VVD-fractie aanleiding de regering
dringend in overweging te geven het wetsvoorstel zodanig aan te passen dat
met ingang van de verkiezingen van 2002 voor ieder stembureau vier of vijf
leden worden benoemd, waarbij de leden van het stembureau wordt toegestaan
volgens een roulatieschema ieder afzonderlijk enige uren geen zitting te hebben
in het stembureau. Aldus kunnen continu toch drie leden aanwezig zijn. Desgewenst
kunnen bloktijden in de Kieswet worden opgenomen, waarbij alle leden wel werkelijk
in het stemlokaal aanwezig dienen te zijn, bijvoorbeeld vanaf 19.00 uur
tot en met het vaststellen van de voorlopige uitslag. De leden van de VVD-fractie
vernemen graag het oordeel van de regering over deze suggestie.Indien de regering deze suggestie in enigerlei vorm wil overnemen dan
wel anderszins maatregelen neemt om de zorgvuldigheid bij de werkzaamheden
van de stembureaus en aanvaardbare arbeidstijden en omstandigheden te bevorderen,
rijst bij de leden van de VVD-fractie vervolgens de vraag of is
overwogen en/of onderzoek is verricht de stembureaus ook wat eerder open te
stellen, bijvoorbeeld vanaf's ochtends 7.30 uur. Immers, de spreiding
van werktijden en reizen van/naar het werk doet zich niet alleen in de avonduren,
maar ook in de ochtenduren voor. Wellicht geeft een relevant aantal kiezers
er toch de voorkeur aan voor het woon–werkverkeer vroeg op de dag reeds
een stem uit te brengen. Zij verzoeken de regering hierop in de nota naar
aanleiding van het verslag in te gaan.Voorts roepen deze leden in herinnering dat de Tweede Kamer reeds geruime
tijd in discussie is met de regering over het niet langer fiscaal belasten
van de vergoeding die leden van de stembureaus plegen te ontvangen. Wordt
de bij de behandeling van de begroting voor 2001 van het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties in november 2000 aanvaarde motie (motie-Luchtenveld-Rietkerk,
TK 27 400 VII, nr. 12) binnenkort uitgevoerd? De leden van de VVD-fractie
betreuren dat de minister van BZK de toezegging om in de maand mei 2001 de
Tweede Kamer te informeren over de uitkomst van het overleg met staatssecretaris
van Financiën dienaangaande (brief van de minister van BZK aan de Voorzitter
van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van
19 maart 2001, kenmerk SG 2001/U61221) niet is nagekomen. Zij vertrouwen erop
de toegezegde informatie over de uitvoering van de motie alsnog snel te ontvangen,
uiterlijk in de nota naar aanleiding van het verslag bij dit wetsvoorstel.
Heeft de regering overigens het voornemen om te bevorderen dat de vergoeding
die de leden van het stembureau plegen te ontvangen, wordt verhoogd in verband
met de voorgestelde ruimere openstelling van de stembureaus?De leden van de CDA-fractie merken op dat in het wetsvoorstel wordt voorgesteld
om de openingstijd van de stembureaus met een uur te verlengen tot 21.00 uur.
In 1997 is de openingstijd al met een uur verlengd, namelijk van 19.00 tot
20.00 uur. Daarbij werd als argument gehanteerd dat hierdoor de opkomst zou
worden bevorderd. In de praktijk blijkt dit echter niet het geval te zijn.
De Kiesraad heeft in zijn advies van 1994 al gewezen op andere maatregelen
om de opkomst te bevorderen: stemmen bij volmacht of in een stembureau naar
keuze. Waarom worden deze mogelijkheden dan nu weer niet nader uitgewerkt
en blijft het wetsvoorstel beperkt tot meer van hetzelfde: langere openingstijden,
die hun nut en waarde in de afgelopen jaren niet hebben bewezen? Waarom worden
suggesties als het werken met mobiele stembureaus niet uitgewerkt?Nu wordt als argument gebruikt: meer serviceverlening aan de burger. Maar
dat heeft alleen effect als diezelfde burger daarvan gebruik maakt en daarvan
is tot nu toe niet gebleken. Hoe groot is de groep kiesgerechtigden die een
voorkeur hebben voor langere openstelling van de stembureaus? Zijn dat kiesgerechtigden
die hun stem de vorige keer / keren ook hebben uitgebracht?De VNG signaleert een aantal knelpunten bij de uitvoering van dit voorstel.
Een daarvan is dat de verlenging van de openingstijden zal leiden tot een
dubbele bezetting, hetgeen ook de Kiesraad heeft gesignaleerd. De regering
weerlegt dit bezwaar wel erg simpel door te stellen dat een verlengde werkdag
toch niet problematisch hoeft te zijn. Daarbij gaat de regering er waarschijnlijk
van uit dat de leden van de stembureaus gemeenteambtenaren zijn. Dit is echter
bij lange na niet altijd het geval. De leden van de CDA-fractie verzoeken
de regering dit punt nog eens goed te bezien.Bijkomend aspect betreft de vergoeding van de leden van de stembureaus.
Deze wordt nu volledig belast. Reeds meermalen is verzocht dit aspect nader
te onderzoeken en te bezien of hier geen onbelaste vergoeding van kan worden
gemaakt. Het betreft in veel gevallen vrijwilligerswerk. De leden van de CDA-fractie delen de mening van de regering aangaande
de suggestie van de VNG om de stembureaus te sluiten op de rustige uren. Dat
moet beslist niet gebeuren: dat zijn immers vaak de uren waarop ouderen en
niet werkenden hun stem komen uitbrengen.De leden van de D66-fractie staan positief tegenover het voorstel om de
openingstijd van stembureaus te verlengen tot 21.00 uur. Uit ervaring is bekend
dat veel mensen vlak voor sluitingstijd hun stem uitbrengen. De voorgestelde
verruiming van de openingstijd geeft kiezers één uur extra de
gelegenheid hun stem uit te brengen. Uit een Nationaal Kiezers Onderzoek (NKO)
blijkt echter dat een niet verwaarloosbare groep kiesgerechtigden zich uitspreekt
voor een langere avondopenstelling. Deze leden vinden een grotere serviceverlening
van de overheid aan de burgers belangrijk. Het sluiten van de stembureaus
om 22.00 uur zou volgens hen een nog grotere serviceverlening aan de burgers
zijn. Deze leden vragen de regering of uit de resultaten van het NKO niet
valt af te leiden dat er stemmen opgaan om de openingstijd met nog een extra
uur te verlengen. Is het niet te verwachten dat er volgend jaar een volgende
wetswijziging komt? Welke bezwaren zijn er om nu al tot die verruiming over
te gaan?Volgens de Kiesraad is een verlenging van de openingstijd niet nodig om
meer kiezers in staat te stellen zelf een stem uit te brengen. De leden van
de D66-fractie menen dat in het bijzonder voor mensen met een lange woon–werkreisafstand
dit ene uur cruciaal kan zijn bij hun mogelijkheden of overwegingen om te
gaan stemmen. In die zin menen zij dat verlenging van de openingstijd opkomstverhogend
kan werken. Echter, veel meer positief effect op de opkomst verwachten deze
leden van verruiming van de mogelijkheden om op fysieke wijze de stem uit
te kunnen brengen en op den duur van de mogelijkheden om op elektronische
wijze te gaan stemmen via internet. De laatste voortgangsberichten over elektronisch
stemmen dateren alweer van oktober 2000. De leden van de D66-fractie zouden
graag vernemen wanneer de eerste proeven met kiezen op afstand starten. Ook
maken zij graag van deze gelegenheid gebruik de regering te vragen of zij
nog andere opkomstbevorderende maatregelen neemt, bijvoorbeeld om jongeren –
of andere groepen van wie bekend is dat zij over het algemeen minder snel
de gang naar de stembus maken – te stimuleren van hun stemrecht gebruik
te maken.De door de Kiesraad gesignaleerde negatieve gevolgen voor de traditionele
uitslagenavond, zijn inmiddels ingehaald door het vrijwel overal in gebruik
zijn van stemmachines en stemcomputers: dit maakt het mogelijk dat de uitslag
vrij snel na sluiting van de stembureaus kan worden vastgesteld. Deze leden
willen in dit verband nog opmerken dat door het gebruik van stemmachines en
-computers het traditioneel karakter van de uitslagenavond aanmerkelijk zal
veranderen. Het avondvullend programma waarin de uitslagen uit het land binnendruppelen,
zal naar verwachting tot het verleden behoren, aangezien de techniek het mogelijk
maakt dat de definitieve uitslag in relatief kort tijdsbestek bekend is. De
termijn tussen het sluiten van de stembussen en het bekendmaken van de definitieve
uitslag zal dus aanmerkelijk worden verkort. Deze leden vragen of berichtgeving
in de avondjournaals (zoals exitpolls) niet op enigerlei wijze van invloed
zullen zijn op het stemgedrag of de opkomstbereidheid van degenen die nog
zullen gaan stemmen. Zij zouden hier van de kant van de regering een beschouwing
over tegemoet willen zien. Wat zijn de huidige regels hierover? Vraagt dit
niet om nader onderzoek over het gebruik van exitpolls tijdens (avond)openingsuren
van de stembureaus? Zou een verbod van exitpolls tot de sluitingstijd van
de stembureaus niet gewenst zijn?De Kiesraad en de VNG signaleren mogelijke problemen in de bezetting van
stembureaus, aangezien de werkdag van de stembureauleden kan oplopen tot 15
uur. Hoewel de leden van de D66-fractie de regering begrijpen in de afwijzing
van de suggestie van de VNG om de stembureaus dan maar tijdens
rustige uren van de verkiezingsdag te sluiten, vinden zij wel dat de regering
in de memorie van toelichting weinig aandacht aan deze problematiek besteedt.
Zij zien graag een beschouwing hierover van de regering tegemoet. Is een dubbele
bezetting van alle stembureaus bijvoorbeeld een haalbare optie? Zou er niet
enigerlei vorm van extra vergoeding tegenover deze extra inzet moeten staan?De leden van de D66-fractie hechten er waarde aan dat de service aan de
burger wordt verhoogd door de langere openingstijd van de stembureaus en dat
de daaraan verbonden nadelen zo goed mogelijk tot een oplossing worden gebracht.De leden van de fractie van de ChristenUnie kunnen instemmen met de in
dit wetsvoorstel genoemde doelstelling van verruiming van de openingstijden
van kieslokalen, namelijk een betere dienstverlening aan de kiezer. Met betrekking
tot de verruiming van de openingstijden merken deze leden op dat met de vorige
aanpassing (tot 20.00 uur in 1997) niet werd bereikt wat werd gedacht, namelijk
een hogere opkomst. De voorspelling die de Kiesraad hierover had gedaan, bleek
uit te komen. De flexibilisering van werktijden heeft consequenties voor de
tijdstippen waarop de burger zijn kiesrecht kan uitoefenen. Toch biedt in
de ogen van de leden van de fractie van de ChristenUnie de opening van 08.00
uur tot 20.00 uur al voldoende dienstverlening aan de kiezer. Deze leden verwijzen
in dit verband naar de opmerking van de Kiesraad dat, als een kiezer in deze
periode niet in de gelegenheid is geweest zijn stem uit te brengen, hij dit
ook niet zal kunnen voor 21.00 uur (brief van 31 augustus 2000). Ook de door
de Kiesraad aangevoerde nadelen van voorliggend voorstel wegen dan ook zwaar
voor genoemde leden. Ze denken daarbij aan de problemen bij het vinden van
stembureauleden, de hogere kosten van de stemming en de gevolgen voor de traditionele
uitslagenavond. Zeker in gemeenten waar nog niet elektronisch wordt gestemd,
zal de verlenging van de openingstijden gevolgen hebben voor het tijdstip
waarop de uitslag bekend kan worden gemaakt.In 1994 heeft de Kiesraad voorgesteld dat, indien de openingstijden verruimd
zouden worden, alle gemeenten verplicht zouden moeten worden op elektronische
wijze te stemmen. Bij de laatste verkiezingen (voor het Europees Parlement)
was 80% van de gemeenten zover. De regering zet in de memorie van toelichting
uiteen wat de reactie van staatssecretaris Kohnstamm op deze voorgestelde
eis is geweest. De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen de regering
ook nu een inhoudelijke reactie op dit punt te geven, omdat deze verplichting
van elektronisch stemmen in ieder geval het bezwaar van de gevolgen voor de
uitslagenavond zou beperken.In het al eerder genoemde voorstel tot verruiming van de openingtijd tot
20.00 uur zijn ook vragen gesteld over het verruimen van mogelijkheden om
via mandaat te stemmen, het stemmen bij een kiesbureau naar keuze en het verplicht
vrij geven van werknemers die willen stemmen. De leden van de fractie van
de ChristenUnie vragen de regering hierop een reactie te geven.De leden van de SGP-fractie vragen met betrekking tot de verlenging van
de duur van de stemming van 20.00 tot 21.00 uur naar de precieze argumentatie
daarvoor. De regering ontkent dat de wetswijziging een verhoging van opkomstpercentages
beoogt. Het gaat naar haar zeggen om serviceverlening aan de burger. Tegelijk
wijst zij er echter op dat de in 1997 ingevoerde verlenging van 19.00 naar
20.00 uur niet geleid heeft tot hogere opkomstpercentages bij de in 1998 en
1999 gehouden verkiezingen. Deze leden vragen dan ook aan welke burgers met
de bedoelde verlenging destijds een dienst is bewezen. Kan de regering uit
onderzoek aannemelijk maken dat, ook al steeg de opkomst niet, toch een niet
te verwaarlozen percentage in 1998 en 1999 van de opgekomen stemgerechtigden gebruik gemaakt heeft van de verlengde openstelling van de stembureaus?
Werd in het Nationaal Kiezers Onderzoek uit 1999 naar de wenselijkheid van
langere openstelling ook gevraagd naar de gebruikmaking van de verlenging
van de openstelling uit 1997? Overigens zijn deze leden het eens met het standpunt
van de regering dat zij de suggestie van de VNG afwijst om bij verlenging
van de openstelling het stembureau op de rustige uren van de dag te sluiten.3. Verkorting van de termijn van aantreden van nieuwe
kamerledenDe leden van de PvdA-fractie menen dat de vaststelling van de uitslag
van verkiezingen op voortvarende, maar uiterst zorgvuldige wijze moet plaatsvinden.
Zij hebben een aantal vragen over grotere voortvarendheid dan waarvan in het
wetsvoorstel wordt uitgegaan, zonder dat dit naar hun mening ten koste van
de zorgvuldigheid hoeft te gaan.Elektronische gegevensuitwisseling zou in het proces tot vaststelling
van de verkiezingsuitslag naar de mening van de Kiesraad onvoldoende veilig
zijn. Is op korte termijn echter geen absoluut zekere authenticiteit te bereiken?
Los hiervan stond in de eerste notitie van de Commissie voor het onderzoek
van de Geloofsbrieven dat in de nacht van woensdag op donderdag de gegevens
per auto naar de hoofdstembureaus kunnen worden overgebracht. Acht de regering
dit niet mogelijk? Zou, als dit mogelijk is, de uitslag door het hoofdstembureau
op de eerste dag na de stemming kunnen worden vastgesteld? Is het dan mogelijk
om op vrijdag de uitslag door de Kiesraad te laten vaststellen?In de gedachtengang van de leden van de PvdA-fractie kan het procesverbaal
van de uitslag nog op vrijdag aan de Tweede Kamer worden gezonden. Naar hun
mening zouden de leden van de Commissie voor het onderzoek van de Geloofsbrieven
en hun medewerkers de bereidheid moeten tonen om op zaterdag werkzaamheden
te verrichten; de zondag ware vrij te houden. Is het naar het oordeel van
de regering mogelijk dat gemeentehuizen op de zaterdag na de verkiezing bereikbaar
zijn voor verificatie van gegevens? Zo nee, kan deze bereikbaarheid niet worden
verlangd? Wat betreft de nieuw benoemde leden van de Tweede Kamer geldt nu
reeds dat zij geacht worden zich ter griffie te melden (en dus per post worden
geïnformeerd). Dat zou op maandagochtend of in het begin van de maandagmiddag
kunnen. Meent de regering niet dat nieuw verkozen leden de benodigde papieren
op orde horen te hebben, nadat zij maanden eerder kandidaat zijn gesteld?
De leden van de PvdA-fractie houden aldus voor mogelijk dat de nieuwe Kamer
op de maandagavond of dinsdagochtend bijeenkomt.In de memorie van toelichting besteedt de regering geen aandacht aan de
mogelijkheid om als de dag van de verkiezingen de maandag te kiezen, met de zaterdag als de dag
waarop de Tweede Kamer in nieuwe samenstelling kan bijeenkomen. Zo zou de
Kamer op de vijfde dag na de verkiezingen vergaderen in plaats van op de achtste
dag. De leemte is opmerkelijk, omdat de Kiesraad hier een mogelijkheid zag
om de door de Kamer gewenste versnelling te paren aan de vereiste zorgvuldigheid.
Kan in de nota naar aanleiding van het verslag aandacht aan deze optie worden
besteed?De leden van de PvdA-fractie vragen de regering, kortom, de verkorting
van de termijn van aantreden van nieuwe Kamerleden nog eens goed te bezien,
ook in het perspectief van de wijziging van het Reglement van Orde van de
Tweede kamer die inmiddels aanhangig is.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de mogelijkheden die de regering ziet om de termijn van eerste samenkomst
van de Tweede Kamer in nieuwe samenstelling desgewenst te bekorten tot 8 in
plaats van 13 dagen. Zij hebben eveneens met belangstelling kennisgenomen
van de eerder daarover reeds door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK) op 13 oktober 2000 aan de Tweede Kamer gezonden verkennende notitie,
alsmede van de adviezen van de Commissie voor het onderzoek van de Geloofsbrieven,
de Kiesraad, de VNG en de Vereniging voor Burgerzaken. Voorts hebben de leden
van de VVD-fractie goede nota genomen van de brief van de minister van BZK
aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Konnikrijksrelaties
van 2 april 2001, kenmerk CW01/LJ61927, waarbij de reacties van de adviesorganen
niet alleen zijn aangeboden, maar de minister tevens als zijn oordeel uitspreekt
dat een nog verdere verkorting dan van dertien naar acht dagen zoals thans
in het wetsvoorstel wordt voorgesteld, niet wenselijk is. Immers, de minister
stelt dat de procedure zeer kwetsbaar wordt en de kans op onzorgvuldigheden
toeneemt. Hij is van oordeel dat het belang dat wordt gediend met een verkorting
met nog enkele dagen niet opweegt tegen het toenemende risico van onzorgvuldigheden
bij de uitslag.De leden van de VVD-fractie erkennen dat de wetgever voor de eerste samenkomst
van de Tweede Kamer in nieuwe samenstelling enerzijds gehouden is een zorgvuldige
procedure te kiezen waarbij het risico op onherstelbare fouten moet worden
afgewogen tegen het beoogde voordeel van een snellere samenkomst van de Tweede
Kamer na verkiezingen. Alvorens nadere vragen te formuleren over de verschillende
mogelijkheden om tot verkorting van de termijn van eerste samenkomst te komen,
zijn wat de leden van de VVD-fractie betreft eerst een aantal voorvragen aan
de orde.Zo vragen deze leden of de wens van de Tweede Kamer om op de kortst (technisch)
mogelijke termijn na de verkiezingen in nieuwe samenstelling bijeen te komen
wat de regering betreft uitsluitend wordt ingegeven door de mogelijkheid dat
de Tweede Kamer kort na de verkiezingen een debat kan houden over de kabinets(in)formatie.
De leden van de VVD-fractie lezen in het advies van de Kiesraad dat hij herhaalt
wat hij heeft opgemerkt naar aanleiding van het voorontwerp dualisering gemeentebestuur,
namelijk: «Zodra voor een vertegenwoordigend orgaan verkiezingen hebben
plaatsgevonden vervalt materieel de legitimatie van het orgaan in oude samenstelling.
Voor de voortgang van het bestuur is het wenselijk dat het orgaan in nieuwe
samenstelling zo spoedig mogelijk in functie treedt». Deelt de regering
die opvatting van de Kiesraad en zo ja, in hoeverre trekt de regering daaruit
consequenties wat betreft de mogelijke verkorting van de termijn van eerste
samenkomst na verkiezingen van andere vertegenwoordigende lichamen dan de
Tweede Kamer? In hoeverre heeft de regering in dit kader opvattingen over
de wenselijke termijn van eerste samenkomst van de nieuw gekozen Eerste Kamer?
In hoeverre maakt het voor de regering nog verschil of er sprake is van dualisering
van bestuurlijke verhoudingen dan wel van monistische bestuurlijke verhoudingen?De leden van de VVD -fractie hebben inmiddels het voorstel tot wijziging
van de Gemeentewet inzake dualisering van het gemeentebestuur (wet dualisering
gemeentebestuur 27 751) ontvangen dat de regering in werking wil doen
treden op 7 maart 2002. Deze leden is opgevallen dat wordt beoogd de eerste
samenkomst van de nieuw gekozen gemeenteraden niet op16 april 2002, maar op
26 maart te doen plaatsvinden. Is in afstemming met dit wetsvoorstel tot bekorting
van de termijn van eerste samenkomst van de nieuwe Tweede Kamer van dertien
tot acht dagen na de stemming ook overwogen om de termijn van eerste samenkomst
van de nieuwe gemeenteraad na de stemming nog verder te bekorten? Waarom is
daarvan afgezien? Geldt niet een vergelijkbare argumentatie voor alle bestuursniveaus?Alvorens zich een eindoordeel te willen vormen over de wenselijkheid en
de technisch verantwoorde mogelijkheden de Tweede Kamer sneller na de verkiezingen in nieuwe samenstelling bijeen te doen komen, formuleren
de leden van de VVD-fractie nog een aantal nadere vragen.De leden van de VVD-fractie stellen vast dat uit de diverse adviezen een
aantal alternatieven voor een nog snellere eerste samenkomst van de Tweede
Kamer na verkiezingen naar voren komt, te weten:– vaststelling van de uitslag van de verkiezingen op vrijdagmiddag
en bijeenkomst van de nieuwe kamer op de maandag na de voorafgaande woensdag
gehouden verkiezingen;– vaststelling van de uitslag van de verkiezingen op zaterdag en
bijeenkomst van de nieuwe kamer op de maandag na de voorafgaande woensdag
gehouden verkiezingen;– het houden van de verkiezingen op maandag (of dinsdag). De vaststelling
van de verkiezingsuitslag hoeft dan niet in het weekeinde plaats te vinden
en de nieuwe Kamer kan op de vrijdag of de zaterdag na de voorafgaande maandag
of dinsdag gehouden verkiezingen bijeenkomen.De leden van de VVD-fractie vragen de regering afzonderlijk op deze in
de adviezen aangegeven mogelijkheden (nader) in te gaan, mede omdat de Kiesraad
in zijn advies van 30 januari 2001 meedeelt dat de voorkeur van de Kiesraad
uitgaat naar het houden van de stemming op maandag of dinsdag, indien de Raad
voortaan geacht wordt de uitslag op de derde dag na de stemming bekend te
maken. In hoeverre kan de regering beargumenteren dat ook bij een dergelijke
variant, waarbij immers ook de door de regering voorgestelde termijn van acht
dagen verder zou worden bekort, de kans op onzorgvuldigheden toeneemt? Deze
leden verwijzen hierbij ook naar het nader advies van de Commissie voor het
onderzoek van de Geloofsbrieven van 7 juni 2001.Is de regering met de leden van de VVD-fractie van mening dat de omstandigheden
dat schoolgebouwen op woensdag(middag) makkelijker beschikbaar zijn dan op
maandag of dinsdag op zichzelf niet van doorslaggevend belang mag worden geacht
nu de verkiezingen voor de Tweede Kamer in beginsel slechts een keer per vier
jaren plaatsvinden en niet per se een klaslokaal als stembureau moet worden
gebruikt ?Is de regering van opvatting dat artikel 64, derde lid, Grondwet zich
verzet tegen eventuele samenkomst van de Kamer in oude samenstelling in de
ochtenduren en de Tweede Kamer in nieuwe samenstelling op een later tijdstip
op dezelfde dag? Zo nee, wordt niettemin met de in artikel C3 gekozen formuleringen
door de regering beoogd een dergelijke situatie via de Kieswet uit te sluiten?De huidige bepalingen in de Kieswet leiden ertoe dat de nieuwe Tweede
Kamer na reguliere verkiezingen op de dertiende dag na stemming voor de eerste
keer bijeenkomt. Die periode is erg lang en kan worden verkort tot acht dagen.
De leden van de CDA-fractie zijn het met dit voornemen eens. Terecht wijst
de regering erop dat de Kamer wel moet zorgdragen voor de aanpassing van haar
Reglement van Orde aangezien dat is gebaseerd op de termijn van 13 dagen.In de memorie van toelichting besteedt de regering geen enkele aandacht
aan de mogelijkheid de maandag als de dag van de verkiezingen te kiezen, met
de zaterdag als de dag waarop de Kamer in nieuwe samenstelling kan bijeenkomen.
Deze leemte is opmerkelijk omdat de Kiesraad zelf (zie bijlage bij de brief
BZK 01-424 van 2 april 2001) hierin een mogelijkheid zag om de door de Kamer
gewenste versnelling te paren aan de vereiste zorgvuldigheid. Op deze manier
is immers te bereiken dat de nieuwe Kamer al bijeenkomt op de vijfde dag na
de verkiezingen en niet pas op de achtste dag, zonder dat de vereiste zorgvuldigheid
in gevaar komt. Graag ontvangen deze leden een antwoord van de regering op
deze suggestie.Voor de leden van de D66-fractie staat de zorgvuldigheid van de procedure
van installatie van de nieuwe Kamer voorop. Tegelijkertijd hechten zij groot belang aan een debat zo spoedig mogelijk na de verkiezingen
over de kabinetsformatie. Hiervoor is het van belang dat de nieuwe Kamer snel
na de verkiezingen bij elkaar komt.Deze leden hebben het idee dat de ondergrens van 8 dagen die de regering
stelt omzeild wordt door de verkiezingen op maandag te houden; de eerste bijeenkomst
van de Kamer in nieuwe samenstelling zou dan al op de eerstvolgende zaterdag
kunnen plaatsvinden. Een debat na 8 dagen op de donderdag een week na de verkiezingen
spreekt de leden aan, maar zij vragen of er grote bezwaren tegen zijn. Brengt
dat de gemeentelijke instellingen naar het oordeel van de regering in de problemen?De door PvdA-fractievoorzitter Melkert voorgestelde verkorting van de
termijn voor de eerste samenkomst van de nieuwe Tweede Kamer na de verkiezingen
krijgt een vervolg in dit wetsvoorstel. De Kiesraad stelt dat de voorgestelde
8 dagen de minimumtermijn vormen waarin de hele procedure doorlopen moet worden.
Als de Kamer snel bijeen komt, kan een debat worden gevoerd over de (in)formatie.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of dit niet zal betekenen
dat de kans op fouten in de procedure toeneemt. Zij vragen wat de consequentie
zal zijn van een dergelijke fout in de procedure. De 8 dagen worden dan niet
gehaald. Op welke wijze wordt daarmee dan omgegaan? Schuift de eerste bijeenkomst
gewoon een dag door of wordt de eerste Kamerbijeenkomst dan over het weekend
getild?De leden van de SGP-fractie plaatsen grote vraagtekens bij de zo groot
mogelijke verkorting van de termijn in de Kieswet van aantreden van nieuwe
Kamerleden. Zij herinneren eraan in het algemeen overleg van 6 december 2000,
in navolging van de Kiesraad, gewezen te hebben op de noodzaak van een zorgvuldige
afweging van het belang van een relatief beperkte verkorting van de termijn
enerzijds tegen het belang van een zorgvuldige procedure voor de vaststelling
van de uitslag en de toelating van de nieuwe leden anderzijds. Naar hun mening
ontbreekt deze zorgvuldige afweging in de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel. Daarin stelt de regering de wenselijkheid voorop van een snellere
toelating met het oog op een zo spoedig mogelijk na de verkiezingen te houden
debat in de Tweede Kamer over de kabinetsformatie. In dat licht wordt afgewogen
dat, ondanks het kritische advies van de Kiesraad, de toegenomen risico's
op fouten bij de toelating van de leden door verkorting van de termijn aanvaardbaar
zijn. Welke inhoudelijke argumenten hebben de
regering ertoe gebracht om de balans tussen verkorting van de termijn van
aantreden en zorgvuldigheid bij de toelating van nieuwe leden in het voordeel
van de eerste te laten doorslaan, temeer daar acht dagen ook het uiterste
minimum is? De leden van de SGP-fractie vragen bovendien of de voorgestelde
verkorting ertoe leidt dat ambtenaren ook op zondag beschikbaar zouden moeten
zijn om arbeid te moeten verrichten met het oog op het zo snel mogelijk vaststellen
van de uitslag van de verkiezingen (zie bladzijde 4 advies Kiesraad van 30
januari 2001). Zij zouden daar ernstige bezwaren tegen hebben.4. Briefstembureaus in de Nederlandse Antillen en ArubaLeidt de overdracht van taken ook tot een aanpassing van de formatie van
de vertegenwoordigingen van Nederland, vragen de leden van de PvdA-fractie.De leden van de D66-fractie kunnen instemmen met deze aanpassing, maar
hebben hier nog enkele vragen bij. Zowel de Vertegenwoordigingen als de Ambassades
vertegenwoordigen het Koninkrijk. Is het niet zo dat destijds is gekozen voor
de Kabinetten van de Gouverneurs (en niet voor de Vertegenwoordigingen)
wegens deze parallel met de ambassades en waarom wordt daarvan nu afgeweken?Is er overleg geweest met de Nederlandse Antillen en Aruba en hoe dachten
zij over deze wijziging van de Kieswet? Waarom is de Kieswet niet direct na
het instellen van de Vertegenwoordigingen van Nederland op dit punt aangepast?5. Inlevering van ondersteuningsverklaringen door zittende
groeperingenIs de regering met de leden van de PvdA-fractie van mening, dat aan de
belangrijkste wens achter het amendement-Rehwinkel is tegemoetgekomen, namelijk
dat ook zittende politieke groeperingen eenmaal aan een vijfmaal zo hoge handtekeningeneis
hebben voldaan? Erkent zij dat de eis die aan nieuwe partijen is opgelegd –
in de woorden van enkele jaren geleden – op zijn minst ook één
keer aan zittende partijen is gesteld?De leden van de VVD-fractie spreken voldoening uit over het voorstel alsnog
de ondersteuningsverklaringen voor groeperingen die reeds eerder een of meer
zetels hebben gehaald, te schrappen.Met ingang van 1 december 1997 is het aantal over te leggen ondersteuningsverklaringen
bij de inlevering van de kandidatenlijst verhoogd van 10 naar 30 ondersteuningsverklaringen
per kieskring, aldus de leden van de CDA-fractie. Dat geldt voor zowel nieuwe
als zittende partijen. De Kamer heeft aan de regering verzocht in het algemeen
overleg op 24 november 1999 om dit vereiste voor zittende partijen weer af
te schaffen. Argumentatie was dat de regeling toch vooral is bedoeld als drempel
om de lichtvaardige kandidaatstelling te doen afnemen. Als zodanig heeft de
regeling een functie voor nieuwe partijen, maar niet voor partijen die al
deel uitmaken van het orgaan waarvoor de verkiezingen worden gehouden. Voor
die partijen is het onnodig belastend, kostenverhogend en negatief. De ervaringen
en evaluaties van 1998 en 1999 hebben dat ook uitgewezen. De leden van de
CDA-fractie kunnen met dit voorstel en de bijbehorende argumentatie instemmen.De leden van de D66-fractie ondersteunen het voorstel om het vereiste
van inlevering van ondersteuningsverklaringen voor zittende partijen af te
schaffen. Zij achten dit een overbodige administratieve handeling; immers,
maar liefst dertig mensen moeten hun handtekening komen zetten tijdens openingstijden
van het gemeentehuis. Een dergelijke drempel wordt doorgaans ingevoerd om
lichtvaardige deelneming aan verkiezingen tegen te gaan, maar zittende partijen
hebben al bewezen niet lichtvaardig deel te nemen en dit argument gaat volgens
deze leden dus niet op.De vermeende ongelijkheid tussen bestaande en nieuwe partijen op basis
waarvan een meerderheid van de Kamer in 1997 het amendement van het lid Rehwinkel
over ondersteuningsverklaringen voor zittende partijen aanvaardde, ging en
gaat volgens deze leden nog steeds niet op. Er is in dit geval geen sprake
van gelijke gevallen: nieuwe partijen moeten nog een mandaat van de kiezer
krijgen, terwijl bestaande partijen dit mandaat al hebben verkregen. Een extra
reden om de ondersteuningsverklaringen voor bestaande partijen nu af te schaffen,
is dat ook bestaande partijen bij de laatste verkiezingen deze ondersteuningsverklaringen
hebben moeten overleggen. De bestaande partijen hebben dus éénmaal
aan deze vereisten voldaan.Waarom wordt er niet een week langer de gelegenheid gegeven de ondersteuningsverklaringen
in te leveren? De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn beducht voor het voorstel
dat aan partijen die niet aanwezig zijn in een vertegenwoordigend orgaan,
hogere eisen voor ondersteuningsverklaringen worden gesteld. De genoemde leden
vragen de regering toe te lichten of zij zittende en nieuwe partijen als gelijke
gevallen wil behandelen en waarom zij met het oog op deze gelijke behandeling
hierin toch een onderscheid wil aanbrengen.De leden van de SGP-fractie zijn verheugd over het voorstel van de regering
om het vereiste van inlevering van ondersteuningsverklaringen door zittende
politieke groeperingen te laten vervallen. De regering komt hiermee haar eerder
gedane toezeggingen na. Zij delen de waarneming dat de kosten en arbeid die
gemoeid zijn met het vergaren van de benodigde verklaringen veelal als onnodig
belastend en negatief ervaren worden. Terecht wordt het vereiste voor nieuwe
groeperingen gehandhaafd om lichtvaardige kandidaatstelling te voorkomen.
Naar de mening van de aan het woord zijnde leden heeft hiermee de regering
de juiste conclusies verbonden aan de evaluatie door politieke partijen en
hoofdstembureaus. Zij gaan ervan uit dat van deze wetswijziging reeds bij
de verkiezingen voor gemeenteraden en de Tweede Kamer in 2002 de vruchten
geplukt kunnen worden.6. Kiesrecht Nederlanders in het buitenlandDe leden van de VVD-fractie waarderen de verbetering van de geheimhouding
bij het stemmen per brief. Niettemin hadden zij graag gezien dat er ruimere
mogelijkheden voor het stemmen op afstand zouden ontstaan. Het is reeds enkele
jaren geleden dat bij de Waterschapsverkiezingen per telefoon kon worden gestemd.
Helaas, zo constateerden deze leden, verloopt de ontwikkeling van kiezen op
afstand erg traag. Zij onderschrijven overigens wel de hoge technische en
veiligheidseisen die aan vormen van elektronisch stemmen moeten worden gesteld.
Niettemin menen zij dat de voortgang tegenvalt.De leden van de CDA-fractie zijn het eens met het afschaffen van de verplichting
tot het gebruik van de extra enveloppe. Gebruikt de kiezer die niet, dan heeft
dat geen consequentie voor de geldigheid van de stem. Op welke wijze worden
mogelijke kiezers over deze wijziging geïnformeerd?Een tweede punt betreft de uitbreiding van de ressorten van een aantal
briefstembureaus. Voorzien wordt in de mogelijkheid dat een briefstembureau
ook voor kiezers woonachtig in andere landen dan het land waarin de diplomatieke
of consulaire vertegenwoordiging van Nederland gevestigd is, ingesteld wordt.
Op zichzelf achten de aan het woord zijnde leden dit een goede zaak. Vraag
is wel wie uiteindelijk beslist wanneer en op grond van welke criteria dit
gebeurt. Verder vragen deze leden of voor het instellen van een dergelijk
bijzonder briefstembureau toestemming moet worden gegeven door het land waarin
het wordt gevestigd.De leden van D66-fractie ondersteunen de voorgestelde extra drempel tegen
schending van het stemgeheim bij briefstemmen die wordt geboden in de vorm
van een extra enveloppe om het stembiljet van het briefstembewijs te scheiden.
Het valt hun op dat het gebruik van de extra enveloppe zonder enige argumentatie
niet verplicht wordt gesteld. Deze leden zouden hier van de kant van de regering
een argumentatie voor willen hebben. Ook vragen zij of het gebruik van een
andere enveloppe dan de daartoe bedoelde enveloppe nog gevolgen heeft voor
de geldigheid van de desbetreffende stem.De leden van de D66-fractie zien geen grote bezwaren tegen de voorgestelde
mogelijkheid om briefstembureaus voor kiezers uit meer landen tegelijkertijd
dienst te laten doen. Zij zien echter ook geen dwingende noodzaak
hiertoe. Zijn er voorbeelden te geven die aanleiding geven om tot deze maatregel
over te gaan? Is het uitgangspunt dat «de postverbinding tussen het
land waar het briefstembureau wordt ingesteld en de landen waarvoor dit stembureau
geldt beter moet zijn dan tussen Nederland en de desbetreffende landen»
een niet erg harde voorwaarde om tot deze maatregel over te gaan?Bij de algehele herziening van de Kieswet was de gedachte dat er landen
zijn die niet toestaan dat er in persoon op ambassades en consulaten wordt
gestemd. Dit is volgens de leden van de D66-fractie echter nooit onderzocht.
Zij zouden de regering willen vragen dit te onderzoeken, want zij vermoeden
dat er landen zijn die geen enkel probleem zouden hebben met het stemmen in
persoon op genoemde locaties en bovendien zou in persoon stemmen opkomstverhogend
kunnen werken.Het machtigen van de minister van Buitenlandse Zaken om per geval te bepalen
of een briefstembureau nuttig en mogelijk is, vinden de leden van de D66-fracte
een interessante gedachte. Een belangrijke voorwaarde hierbij is voor hen
wel hoe de controle door de Kamer op deze bevoegdheid wordt geregeld. Zij
hechten aan parlementaire controle op het gebruik van deze discretionaire
bevoegdheid.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen met betrekking tot
het stemmen van Nederlanders in het buitenland waarom er niet voor wordt gekozen
verplicht een extra envelop te gebruiken voor de terugzending van briefbewijs
en stembiljet. Nu wordt de mogelijkheid geboden als extra waarborg een tweede
envelop te gebruiken.Met betrekking tot de uitoefening van het kiesrecht door Nederlanders
in het buitenland kunnen de leden van de SGP-fractie instemmen met de voorgestelde
wijzigingen. Wel vragen deze leden welke momenteel de ervaringen zijn met
het bijhouden van het adressenbestand van in het buitenland woonachtige kiesgerechtigden.
In de afgelopen jaren bleek immers herhaaldelijk dat zo'n 20% van de naar
het buitenland verzonden formulieren onbestelbaar bleek omdat adressen niet
meer juist waren. Ook vragen deze leden of de problemen met het te laat aankomen
van bevestigingen van registratie van kiesgerechtigden in het buitenland verholpen
zijn.7. Registratie van de aanduiding voor de Eerste-KamerverkiezingenHet in het leven roepen van een aanvullend register voor de Eerste-Kamerverkiezingen
heeft de steun van de leden van D66-fractie. Partijen die aan de Eerste-Kamerverkiezingen
wensen deel te nemen, maar niet aan de Tweede-Kamerverkiezingen dienen volgens
deze leden wat betreft de registratie van hun aanduiding gelijk te worden
behandeld als partijen die aan beide verkiezingen wensen deel te nemen. Waarom
wordt omwille van de duidelijkheid het gebruik van een aanduiding boven de
lijst voor de Eerste Kamerverkiezing niet verplicht gesteld?8. Inlevering kopie geldig legitimatiebewijs bij kandidaatstelling
Eerste-KamerverkiezingDe leden van de D66-fractie begrijpen de redenen voor deze wijziging,
maar vragen of het vaak voorkomt dat mensen tegen hun wil kandidaat worden
gesteld. Het aannemen dat instemming van de aspirant kandidaat ontbreekt,
als bij inleveren van de kandidatenlijst voor de Eerste-Kamerverkiezingen
een kopie van een geldig legitimatiebewijs van die kandidaat ontbreekt, betekent
toch niet tevens dat die kandidaatstelling niet hersteld kan worden als om
wat voor reden dan ook deze kopie per abuis ontbreekt? Als per
abuis een kopie ontbreekt, kan dat toch nog worden hersteld?9. Inlevering kandidatenlijst voor Eerste-KamerverkiezingDe leden van de D66-fractie zien het nut in van een persoonlijke aflevering
van de kandidatenlijst voor de Eerste-Kamerverkiezing, maar vragen de regering
door wie het inleveren van de kandidatenlijsten voor de Eerste Kamerverkiezing
kan geschieden? Zij hopen dat dit ook mag gebeuren door bijvoorbeeld een griffier
of ambtenaar.10. Registratie EU-onderdanen bij verkiezingen voor het
Europese ParlementDe leden van de CDA fractie vragen of er zicht bestaat op het up to date
zijn van de gemeentelijke basisadministratie op dit punt. Welke ervaringen
zijn er tot nu toe opgedaan met het uitschrijven van deze kiesgerechtigden
bij vertrek naar het buitenland? Waarop baseert de regering haar mening dat
het gemakkelijker is om aan iedere EU onderdaan die zich van buiten Nederland
in een Nederlandse gemeente vestigt, direct bij vestiging een formulier te
overhandigen dan eenmaal in de vijf jaar na te gaan wie zich in de gemeente
hebben gevestigd van buiten Nederland en deze personen een formulier en een
begeleidend schrijven toe te zenden? (zie het voorstel van de VNG)Het schrappen van gegevens uit de GBA is geen vanzelfsprekendheid en in
veel gevallen gaan gemeenten niet tot schrapping over. Dat wordt nu wettelijk
geregeld. Hoe handhaafbaar is deze bepaling?Tot slot vragen de aan het woord zijnde leden of de Nederlandse ervaringen
in de pas lopen met de ervaringen in andere EU landen.De leden van de D66-fractie onderschrijven hetgeen de regering in dit
hoofdstuk heeft gesteld.11. Strafbaarstelling van het ronselen van ondersteuningsverklaringenDe leden van de PvdA-fractie waarderen dat hun eerdere pleidooi en dat
van anderen in de Kamer wordt gevolgd om, wat toen werd genoemd, het ronselen
van ondersteuningsverklaringen strafbaar te stellen. Zij kunnen de regering
volgen in haar opvatting dat omkoping en het zich laten omkopen tot het afleggen
van een ondersteuningsverklaring strafbaar moeten worden gesteld, en niet
het «ronselen». Waar in van Dale wordt gesproken over ronselen
als het «op vaak listige wijze werven», en ook al is gesproken
van «ontoelaatbaar ronselen», wordt duidelijk dat in juridische
zin beter andere begrippen kunnen worden gebruikt.De leden van de CDA-fractie erkennen dat het bijzonder moeilijk is om
te bewijzen dat iemand ondersteuningsverklaringen ronselt. Immers, om die
verklaringen te krijgen zullen personen stelselmatig moeten worden aangesproken
of persoonlijk benaderd. Nu worden de omkoping en het zich laten omkopen tot
het afleggen van een ondersteuningsverklaring strafbaar gesteld. De aan het
woord zijnde leden vragen naar de handhaafbaarheid van deze bepaling.De leden van de D66-fractie menen dat enkel het opnemen van een bepaling
over het (laten) omkopen van iemand tot het afleggen van een ondersteuningsverklaring
wat aan de magere kant is. Zij achten het zeer verwerpelijk als er met de
procedures rondom de democratische verkiezingen wordt gesjoemeld. Zij begrijpen
dat het bewijzen van ronselen van ondersteuningsverklaringen lastig is, maar
dat is toch ook het geval voor het omkopen van iemand tot het
afleggen van zo'n verklaring? Het is deze leden niet geheel duidelijk wat
er onder «omkopen» moet worden verstaan. Valt hier bijvoorbeeld
ook het met geweld of dwingen tot een ondersteuningsverklaring onder? Of betreft
het alleen het in het vooruitzicht stellen van welke tegenprestatie dan ook
in ruil voor het afleggen van een ondersteuningsverklaring? Is de regering
met deze leden van mening dat het strafbaar stellen van ronselen meer mogelijkheden
biedt dan het strafbaarstellen van omkopen alleen?De leden van de SGP-fractie hebben met instemming kennisgenomen van het
voorstel om te komen tot strafbaarstelling van de omkoping en het zich laten
omkopen tot het afleggen van een ondersteuningsverklaring. In het algemeen
overleg met de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van
24 november 1999 hebben zij het strafbaar stellen van het ronselen van ondersteuningsverklaringen bepleit. Zij constateren
dat de regering in het wetsvoorstel zover niet wil gaan, omdat er geen duidelijk
onderscheid is tussen het ronselen van ondersteuningsverklaringen en het stelselmatig
aanspreken en benaderen van personen teneinde die verklaringen te verkrijgen.
Zij kunnen zich voorstellen dat zich hier inderdaad bewijsproblemen voordoen,
maar vragen verheldering waar volgens de regering het legitiem aanspreken
van personen overgaat in ronselen. Vervolgens vragen deze leden hoe de strafbaarstelling
van omkoping en het zich laten omkopen tot het afleggen van een ondersteuningsverklaring
in de praktijk gehandhaafd zal worden.I. ARTIKELENArtikel IOnderdeel EDit artikel bevat enkele technische aanpassingen in verband met naamswijziging
na een gemeentelijke herindeling. Het betreft de wijziging van de naam Zevenaar
in Moerdijk. De leden van de CDA-fractie constateren dat er in de afgelopen
jaren nog een aantal herindelingen is doorgevoerd waarbij in een aantal gevallen
de naam van de nieuwe gemeente niet is terug te voeren op de naam van een
van de opgeheven gemeenten. Deze leden noemen als voorbeeld de Hof van Twente.
Moeten deze namen ook niet worden gewijzigd in het desbetreffende artikel
van de Kieswet?Artikel IIIDe leden van de VVD-fractie stellen vast dat in artikel III is bepaald
dat de wet in werking treedt met ingang van de dag na de datum van uitgifte
van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst.De regering hecht er, zoals blijkt uit de toelichting op dit artikel,
zeer aan dat onderhavige wetswijziging tijdig voor de verkiezing voor de gemeenteraad
en de Tweede Kamer in 2002 in werking treedt.Dit leidt de leden van de VVD-fractie tot de vraag in hoeverre de regering
het wenselijk en mogelijk acht om het wetsvoorstel reeds in werking te doen
treden op een zodanig tijdstip dat ook bij de in november 2001 in een aantal
gemeenten dat per 1 januari 2002 zal worden heringedeeld, te houden gemeenteraadsverkiezingen
de nieuwe bepalingen reeds van kracht zijn. Hierbij valt wat deze leden betreft
dan vooral te denken aan de openstelling van de stembureaus tot
21.00 uur (het hoofdonderwerp van het wetsvoorstel) en aan het vervallen van
de ondersteuningsverklaringen voor groeperingen die reeds eerdere (in de huidige
gemeente) zetels hebben gehaald.De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier van de commissie,De GierXNoot1Samenstelling: Leden: Te Veldhuis (VVD), ondervoorzitter (VVD), De Cloe
(PvdA), voorzitter, Van den Berg (SGP), Van de Camp (CDA), Scheltema-de Nie
(D66), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Hoekema
(D66), Rijpstra (VVD), O.P.G. Vos (VVD), Rehwinkel (PvdA), Wagenaar (PvdA),
Luchtenveld (VVD), de Boer (GroenLinks), Duijkers (PvdA), Verburg (CDA), Rietkerk
(CDA), Halsema (GroenLinks), Kant (SP), Balemans (VVD), De Swart (VVD), De
Pater-van der Meer (CDA), Slob (ChristenUnie), Vacature (GroenLinks). Plv. leden: Van Beek (VVD), Zijlstra (PvdA), Ravestein (D66), Van Wijmen
(CDA), Bakker (D66), Balkenende (CDA), Barth (PvdA), Gortzak (PvdA), Dittrich
(D66), Cherribi (VVD), Van den Doel (VVD), Van Oven (PvdA), Apostolou (PvdA),
Cornielje (VVD), Kuijper (PvdA), Belinfante (PvdA), Mosterd (CDA), Th.A.M.
Meijer (CDA), Van Gent (GroenLinks), Poppe (SP), Van Splunter (VVD), Nicolaï
(VVD), Wijn (CDA), Rouvoet (ChristenUnie), Rabbae (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27673-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl