Voorstel tot wijziging Grondwet, mbt vervallen van bepaling inzake benoeming commissaris v.d. Koningin en burgemeester; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-25620, nr. 177a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

28-06-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25620 nr. 177a

23-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25620Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 22 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 620Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen
tot verandering in de Grondwet, strekkende tot het doen vervallen van de bepaling
inzake de benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeesternr. 177aMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 23 juni 1999De regering heeft met belangstelling kennis genomen van de vragen en opmerkingen
van de fracties van de VVD, het CDA, de SGP, de RPF en het GPV.De leden van de VVD-fractie refereren aan de gedachtewisseling tijdens
de algemene politieke beschouwingen afgelopen november, bij welke gelegenheid
zij de regering dringend in overweging hadden gegeven de behandeling van het
onderhavige wetsvoorstel niet voort te zetten en de politieke besluitvorming
over het rapport van de staatscommissie-Elzinga af te wachten. Zij signaleren
een tegenstrijdigheid in het daarop door de regering gegeven antwoord dat
schrapping van de aanstellingswijze van de burgemeester al decennia een rol
speelt in het staatkundig debat en in wezen geheel los staat van het debat
over dualisme op lokaal niveau, terwijl de regering tegelijkertijd de relatie
erkent met het voorwerp van onderzoek van de staatscommissie.De regering is van oordeel dat de relatie tussen dit wetsvoorstel en het
onderzoek van de staatscommissie is beperkt tot het enkele feit dat voor beide
geldt dat aspecten van de vormgeving van het lokale bestuur aan de orde zijn.
Er is geen sprake van een inhoudelijke relatie die noopt tot procedurele samenhang
of samenhangende beoordeling. De regering heeft dit beargumenteerd door erop
te wijzen dat de vraag of de Grondwet de aanstellingswijze dient te regelen
al decennia voorwerp is van staatkundig debat. De aanstellingswijze zelf staat
in dit wetsvoorstel echter niet ter discussie. De staatscommissie zal zich
daarover in relatie tot de gewenste dualisering van het lokale bestuursmodel
wél uitspreken. Of het de grondwetgever dan wel de formele wetgever
is die gevolg geeft aan de aanbevelingen van de staatscommissie is voor de
taakopdracht aan de staatscommissie niet relevant. Daarom heeft de regering
in november betoogd dat er weliswaar een relatie is tussen dit voorstel en
het voorwerp van onderzoek van de staatscommissie, maar dat deze niet van
zodanige aard is dat voortzetting van het wetgevingsproces zou moeten wachten
op de besluitvorming over het rapport van de staatscommissie. De regering
zag en ziet daarom geen inhoudelijke aanleiding om de voortgang van dit voorstel
afhankelijk te maken van de politieke besluitvorming over het rapport van
de staatscommissie. De leden van de VVD-fractie wijzen voorts, in navolging van de GPV-fractie
in de Tweede Kamer, op artikel 125, derde lid, van de Grondwet waarin aan
de burgemeester het voorzitterschap van de raad is gegeven. Zij spreken de
verwachting uit dat, indien in vervolg op het rapport van de staatscommissie
een staatkundige wijziging in de verhouding tussen het college van B en W
en de raad in de richting van die tussen regering en parlement zou worden
nagestreefd, ook de vraag ter tafel zal komen wie het voorzitterschap van
de raad zou dienen te vervullen. De leden van de VVD-fractie gaan er in dit
traject verder redenerend van uit dat artikel 125, derde lid, aangepast zou
moeten worden. Daaraan verbinden zij een herhaling van hun dringend advies
het rapport van de staatscommissie af te wachten. Zij wijzen er overigens
op dat de regering gelet op het moment van advisering door de staatscommissie
nog alle gelegenheid heeft door haar wenselijk geachte wetgeving bij de Staten-Generaal
in te dienen.Zoals hierboven reeds is gememoreerd strekt dit wetsvoorstel uitsluitend
tot deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de burgemeester en
de commissaris van de Koning en niet tot wijziging van de aanstellingswijze
of een daarmee samenhangende wijziging van de positie van de burgemeester
noch beoogt het daarop vooruit te lopen. Dat is ook de reden waarom er bij
de voorbereiding van dit wetsvoorstel voor is gekozen uitsluitend artikel
131 te doen vervallen. De leden van de VVD-fractie hebben gelijk dat het in
artikel 125, derde lid, van de Grondwet verankerde voorzitterschap van de
burgemeester van de raad in discussie kan komen in vervolg op het advies van
de staatscommissie. Of dat het geval zal zijn hangt echter af van het stelsel
dat wordt beoogd. In dat kader zal moeten worden bezien of de nagestreefde
wijziging van de staatkundige verhouding tussen de raad en het college van
B en W zal meebrengen dat de burgemeester niet langer het voorzitterschap
van de raad zal vervullen. Dat hangt onder meer samen met de positie en dus
de taken en bevoegdheden die de burgemeester in een mogelijk nieuw stelsel
worden toegekend. Het rapport van de staatscommissie zal ongetwijfeld aan
deze materie aandacht besteden. Zou een als uitvloeisel van het rapport van
de staatscommissie nagestreefde stelselwijziging meebrengen dat de burgemeester
niet langer voorzitter van de raad zal zijn, dan zal artikel 125, derde lid,
uit de Grondwet geschrapt moeten worden.Wij merken overigens op dat het denkbaar is dat naar aanleiding van het
advies van de staatscommissie ook andere artikelen van hoofdstuk 7 voor heroverweging
in aanmerking zouden kunnen komen. Dat is voor de regering eens te meer een
reden er de voorkeur aan te geven de vraag van de grondwettelijke verankering
van de aanstellingswijze van de burgemeester losgekoppeld te houden van de
vraag naar de gewenste wijze van aanstelling als zodanig. Indien deze koppeling
wel wordt aangebracht zal het gevolg daarvan zijn dat de vraag of de wijze
van aanstelling van de burgemeester grondwettelijk verankerd dient te blijven,
wordt vermengd met de vraag of de wijze van aanstelling gewijzigd dient te
worden, ja zelfs – in vervolg op het rapport van de staatscommissie –
met de vraag wat de meest wenselijke inrichting van het lokale bestuur is.
Een dergelijke vermenging van vragen zal ertoe leiden dat de vraag die in
het kader van onderhavig wetsvoorstel aan de orde is niet afzonderlijk beantwoord
wordt, terwijl dat naar het oordeel van de regering in zichzelf zeer wenselijk
is. Een inhoudelijke koppeling tussen de voortgang van het onderhavige wetsvoorstel
en de uitkomsten van de werkzaamheden van de staatscommissie is dan ook slechts
zinvol als beoogd wordt wijzigingen van de aanstellingswijze van de burgemeester
en van zijn positie binnen het lokale bestuursmodel in de Grondwet neer te
leggen. Dat is echter gelet op de inhoud van het onderhavige voorstel niet
de bedoeling van de regering. Opschorting van de behandeling van
het onderhavige wetsvoorstel brengt het risico met zich dat het materieel
en procedureel ondergeschikt zal worden aan de voorstellen die uit het rapport
van de staatscommissie zullen voortvloeien.De leden van de VVD-fractie vragen vervolgens hoe de regering de rijkstaken
van de burgemeester en de commissaris van de Koningin ziet en de daarmee samenhangende
verantwoordingsplicht van deze ambtsdragers aan de regering, indien op gemeentelijk
en provinciaal vlak naar dualisering wordt gestreefd en of de staatscommissie
ook deze vragen bestudeert. Met verwijzing naar de behandeling van eerdere
voorstellen tot wijziging van de Grondwet vragen zij voorts of de beide ambtsdragers
wel mede rijksorgaan kunnen zijn en taken door het rijk opgedragen kunnen
krijgen als hun benoeming niet grondwettelijk is verankerd. Wat is dan de
wettelijke basis voor de ambtsinstructie van de commissarissen?De regering wijst er allereerst op dat de taakopdracht van de staatscommissie
is toegespitst op het lokale niveau, waarbij is uitgegaan van het in het regeerakkoord
neergelegde voornemen. Niettemin mag worden verwacht dat de staatscommissie
acht zal slaan op de constitutionele parallellie tussen beide decentrale bestuursniveaus,
te meer nu daarvoor van verschillende zijden aandacht is gevraagd. Of het
door de leden van de VVD-fractie genoemde aspect daarbij aan de orde zal komen
moet echter worden afgewacht. De regering acht het, vooruitlopend op de werkzaamheden
van de staatscommissie, prematuur daaraan in dit stadium beschouwingen te
wijden. Ten aanzien van de vraag of de commissaris – de burgemeester
is hier niet aan de orde omdat hij geen rijkstaken heeft – mede rijksorgaan
kan zijn als zijn benoeming niet grondwettelijk is verankerd, merken wij op
dat naar onze opvatting het één geen noodzakelijke voorwaarde
is voor het ander. De discussie die in het kader van de grondwetsherziening
van 1983 is gevoerd had overigens geen betrekking op de samenhang tussen deze
beide aspecten, maar op de vraag of het noodzakelijk is dat de Grondwet voor
de hoedanigheid van de commissaris van de Koning als rijksorgaan een uitdrukkelijke
basis biedt. Deze basis, in de vorm van artikel 126 van de Grondwet, laat
dit wetsvoorstel ongemoeid. Zij blijft dus onveranderd de grondwettelijke
grondslag voor de op de Provinciewet gebaseerde ambtsinstructie. Artikel 126
staat derhalve los van de omstandigheid dat de aanstellingswijze eveneens
grondwettelijk is verankerd, en ook los van de omstandigheid of de commissaris
door de Kroon wordt benoemd. Indien het laatste niet langer het geval zou
zijn en de commissaris onveranderd mede met rijkstaken belast blijft, zou
artikel 126 nog meer van betekenis zijn omdat onder die omstandigheden sprake
zou zijn van een groter contrast met de functie van de commissaris als provinciaal
orgaan.De leden van de VVD-fractie geven tenslotte aan onder de indruk te zijn
van het advies van de Raad van State waarin de Raad aangeeft dat hij de methode
van aanstelling van de burgemeester en de commissaris van de Koning beschouwt
als een wezenlijk bestanddeel van ons constitutionele recht en als zodanig
waard grondwettelijk beschermd te blijven. Zij achten het onverstandig dat
de regering het voorstel desondanks heeft ingediend en doen nogmaals een klemmend
beroep op de regering om de behandeling van het voorstel thans niet voort
te zetten. Zij geven er, mede gelet op de in het regeerakkoord neergelegde
procedure-afspraak, verre de voorkeur aan dat de regering het rapport van
de staatscommissie afwacht en haar conclusies trekt met inbegrip van een oordeel
over de gewenste wijze van aanstelling. Alleen dan kan naar hun mening de
samenhang in wetgeving en bestuur worden gewaarborgd. Ook de leden van de
fracties van de SGP, de RPF en het GPV geven aan bedenkingen te hebben tegen het wetsvoorstel en deze onder andere te ontlenen aan het advies van
de Raad van State.Wij merken op dat de Raad van State zijn opvatting dat de aanstellingswijze
van de commissaris en de burgemeester een wezenlijk bestanddeel van ons constitutionele
recht vormt niet in absolute zin heeft geformuleerd. De Raad overweegt in
het begin van zijn advies dat slechts tot deconstitutionalisering kan worden
overgegaan wanneer daarvoor sterke argumenten kunnen worden aangevoerd. De
regering meent daarover te beschikken en verwijst naar het unanieme advies
van de commissie-Van Thijn en de wens dat de wetgever de vrijheid krijgt de
methode van aanstelling langs een procedureel minder omslachtige wijze aan
te passen in geval van breed gedragen wijzigingen in de maatschappelijke opvattingen
ter zake. Voorts merken wij op dat de Raad van State niet aangeeft op grond
van welke overwegingen de aanstellingswijze van de commissaris en de burgemeester
moet worden aangemerkt als een wezenlijk bestanddeel van ons constitutionele
recht. In dit verband willen we er met verwijzing naar de in de memorie van
toelichting opgenomen beschouwing aan herinneren dat het verankeren van de
aanstellingswijze van de burgemeester in de Grondwet van meet af aan omstreden
is geweest. Tegen die achtergrond menen wij dat uit het feit dat de aanstellingswijze
tot op de dag van vandaag in onze Grondwet staat niet mag worden afgeleid
dat de aanstellingswijze een wezenlijk bestanddeel vormt van ons constitutionele
bestel. In de afgelopen 150 jaar zijn verschillende pogingen ondernomen om
de desbetreffende bepaling uit de Grondwet te schrappen. Deze herhaalde pogingen
welke mede werden ingegeven door adviezen van staatscommissies en in een enkel
geval tevens werd ondersteund door de Raad van State mogen veeleer een illustratie
zijn van het feit dat als een onderwerp eenmaal in de Grondwet is opgenomen
het moeilijk is om het daar weer uit te verwijderen. Wij zijn van oordeel
dat ten aanzien van dit onderwerp de zware procedure van grondwetswijziging
niet langer een te hoge drempel mag blijven vormen om veranderingen die de
wetgever zou moeten kunnen aanbrengen op voorhand onmogelijk te maken. Met
betrekking tot de in het regeerakkoord neergelegde afspraak merken wij nog
op dat deze er naar onze opvatting toe strekt de behandeling van dit wetsvoorstel
voortgang te doen vinden los van de werkzaamheden van de staatscommissie en
de politieke besluitvorming daarover.De leden van de CDA-fractie willen graag op de hoogte gesteld worden van
de inhoudelijke criteria die de regering hanteert met betrekking tot de vraag
of een onderwerp in aanmerking komt voor deconstitutionalisering. Zij merken
verder op met genoegen kennis te hebben genomen van de uitspraak van de regering
in de nota naar aanleiding van het verslag, dat naar huidig inzicht de positie
van genoemde ambtsdragers rechtvaardigt dat zij door de Kroon worden benoemd
en niet op andere wijze.De regering beschikt niet over inhoudelijke criteria met betrekking tot
de vraag of een onderwerp zich leent voor deconstitutionalisering. Betwijfeld
moet worden of zodanige criteria in algemene zin wel te ontwerpen zijn. Wel
kan de regering nogmaals kort aangeven waarom zij deconstitutionalisering
in het onderhavige geval aangewezen acht. In de eerste plaats ziet de regering
de aanstellingswijze van de burgemeester en de commissaris niet als een wezenlijk
bestanddeel van ons constitutionele recht. In de tweede plaats is de regering
om die reden van mening dat de grondwettelijke verankering van de aanstellingswijze
een te grote drempel opwerpt om consequenties te verbinden aan maatschappelijke
ontwikkelingen die leiden tot andere opvattingen over de gewenste aanstellingswijze
van deze ambtsdragers. De regering meent dat aan de wetgever kan worden overgelaten
om op zulke maatschappelijke ontwikkelingen te reageren en te
beoordelen of in de wijze van aanstelling verandering moet worden aangebracht.
Tot slot wijzen wij erop dat de door deze leden aangehaalde uitspraak in de
nota naar aanleiding van het verslag een feitelijke constatering is die nog
eens accentueert dat het onderhavige wetsvoorstel niet de wijze van aanstelling
als zodanig ter discussie stelt.De Minister-President, Minister van Algemene Zaken,W. KokDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Peper 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-25620-177a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl