Besluit van 17 oktober 1996 tot vernietiging van het besluit van de raad van de gemeente Amsterdam van 4 september 1996 voor zover het betreft het vaststellen van de Verordening op het referendum 1996
Staten-Generaal — Staatsblad 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Staatsblad 1996, 535

 
 
 

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Datum publicatie
Organisatie
Jaargang en nummer
Rubriek
Datum ondertekening

31-10-1996

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Staatsblad 1996, 535

AMvB

17-10-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening NOTA VAN TOELICHTING 1. Voorgeschiedenis2. Overwegingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Printen

Delen

 
 
 
Besluit van 17 oktober 1996 tot vernietiging van
het besluit van de raad van de gemeente Amsterdam van 4 september 1996 voor
zover het betreft het vaststellen van de Verordening op het referendum 1996Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Beschikken ter zake van het besluit van de raad van de gemeente Amsterdam
van 4 september 1996, nr. 399, (Gemeenteblad 1996, Afdeling 3, volgn. 67)
voor zover daarbij de Verordening op het referendum 1996 (onderdeel II van
het besluit) wordt vastgesteld.Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en van de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken, mw. A. G. M. van de Vondervoort, van 15 oktober 1996,
nr. CWI96/U1112, Stafafdeling Constitutionele Zaken, Wetgeving en Internationale
aangelegenheden; OverwegingenDe raad van de gemeente Amsterdam heeft op 4 september 1996 besloten een
nieuwe verordening op het referendum vast te stellen.Volgens artikel 2.2 van deze verordening is de raad verplicht om het initiatief
tot het houden van een referendum in te willigen, tenzij de concept-beslissing
van de raad waarop het initiatief betrekking heeft, een beslissing betreft
die ingevolge artikel 1.4 van de verordening niet voor een referendum in aanmerking
komt. Artikel 1.4 bevat een limitatieve reeks van uitzonderingen. De raad
beschikt daardoor niet over de mogelijkheid om het initiatief af te wijzen
op andere gronden dan die welke zijn vermeld in artikel 1.4. De beslissingen
die niet voor een referendum in aanmerking komen, zijn in artikel 1.4 zodanig
concreet geformuleerd dat de raad geen beleidsruimte heeft om te beslissen
over het al of niet houden van een referendum.De artikelen 124, eerste lid, 125, eerste lid, 127 en 128 van de Grondwet
leggen het primaat van de besluitvorming in de gemeente bij de gemeenteraad.
Zo wijst artikel 125, eerste lid, van de Grondwet de gemeenteraad aan als
hoofd van de gemeente.De hoofdlijnen van het constitutionele primaat van de gemeenteraad zijn
nader uitgewerkt in diverse bepalingen van de Gemeentewet. Uit het samenstel
van onder meer de artikelen 147, 156, 166 en 177 van de Gemeentewet vloeit
voort dat op gemeentelijk niveau slechts bevoegdheden toekomen aan de gemeenteraad,
het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester, commissies en
ambtenaren.In het onderhavige geval heeft de gemeenteraad zijn primaat bij het nemen van besluiten in de gevallen waarin sprake is van een geldig
initiatief tot het houden van een referendum over een concept-besluit, beperkt
tot de toetsing daarvan aan een limitatieve reeks van uitzonderingen. Deze
beperking is in strijd met het door Grondwet en Gemeentewet voorgeschreven
primaat van de gemeenteraad. Dit klemt te meer omdat de raad op deze wijze
de mogelijkheid wordt ontnomen om in de afweging over het houden van een referendum
rekening te houden met het gegeven dat de uitslag daarvan de facto bindend
zal zijn, ongeacht het feit dat het in formele zin slechts een raadplegend
referendum betreft. Ook hiermee wordt afbreuk gedaan aan het constitutionele
primaat van de gemeenteraad.Voorts is de figuur waarbij de raad – tenzij een van de limitatief
opgesomde uitzonderingen van toepassing is – de beslissing over het
houden van een referendum legt bij de kiezers die het initiatief voor dat
referendum nemen, in strijd met het uit artikel 128 van de Grondwet en de
Gemeentewet voortvloeiende gesloten stelsel van (overdracht van) bevoegdheden
op gemeentelijk niveau.Gelet op het voorgaande moet worden geoordeeld dat in het onderhavige
geval sprake is van strijd met recht en dat bedoeld besluit van de raad van
de gemeente Amsterdam niet in stand kan blijven. BeslissingGelet op artikel 268, eerste lid, van de Gemeentewet;Hebben goedgevonden en verstaan:het besluit van de raad van de gemeente Amsterdam van 4 september 1996,
nr. 399, voor zover het betreft de vaststelling van de Verordening op het
referendum 1996 (onderdeel II van het besluit) te vernietigen wegens strijd
met het recht.Onze Minister van Binnenlandse Zaken is belast met de uitvoering
van dit besluit dat in het Staatsblad zal worden geplaatst.Tavarnelle, 17 oktober 1996Beatrix De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. Dijkstal De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,A. G. M. van de VondervoortUitgegeven de eenendertigste oktober 1996De Minister van Justitie,W. Sorgdrager NOTA VAN TOELICHTING 1. VoorgeschiedenisOp 4 september 1996 heeft de gemeenteraad van Amsterdam besloten de Verordening
op het referendum, vastgesteld bij besluit van 26 januari 1994, in te trekken
en de Verordening op het referendum 1996 vast te stellen.In de circulaire van 27 januari 1996 (CW94/U1324) gericht aan alle gemeentebesturen
heeft de Minister van Binnenlandse Zaken gewezen op de voorwaarden waaraan
regelingen inzake lokale referendums moeten voldoen om binnen de (grond)wettelijke
kaders te blijven.Uitgangspunt in deze circulaire is dat het primaat van de gemeenteraad,
zoals neergelegd in de Grondwet en de Gemeentewet niet mag worden aangetast.
Daartoe worden de volgende voorwaarden geformuleerd:– het is de gemeenteraad die per geval beslist of een raadplegend
referendum wordt gehouden;– ieder raadslid beslist individueel in hoeverre hij zich aan de
uitslag van het referendum gebonden zal achten;– de gemeenteraad neemt een definitief besluit over het onderwerp
van het referendum, nadat het referendum is gehouden.In deze circulaire verzocht de Minister van Binnenlandse Zaken de gemeenten
hun regelingen, voor zover dat niet het geval mocht zijn, in overeenstemming
te brengen met de voorwaarden van de circulaire.Naar aanleiding van berichten in de pers in maart 1996 waarin sprake was
van instemming van de Minister van Binnenlandse Zaken met een voorgenomen
wijziging van de referendumverordening van de gemeente Amsterdam, zond de
minister op 2 april 1996 een brief (kenmerk CW96/356) aan het college van
burgemeester en wethouders. In deze brief deelt de minister mee dat de vaststelling
van verordeningen een uitsluitend gemeentelijke aangelegenheid is en dat van
enige instemming van de Minister van Binnenlandse Zaken met een gemeentelijke
referendumverordening geen sprake kan zijn. De Minister van Binnenlandse Zaken
beperkt zich in deze er toe er op toe te zien dat de geldende (grond)wettelijke
regels worden nageleefd. In dat verband wordt verwezen naar de eerdere circulaire.
De Minister van Binnenlandse Zaken wijst er voorts op dat bij kennisneming
van de voorstellen tot aanpassing van de Amsterdamse referendumverordening
is geconstateerd dat artikel 1.4. van het aanpassingsvoorstel in strijd is
met de eerst genoemde voorwaarde in de circulaire, namelijk dat de gemeenteraad
steeds per geval over het houden van een referendum dient te beslissen. Het
de facto bindende karakter van een referendum, hoezeer ook getooid met de
betiteling «raadgevend», brengt mee dat het primaat van de raad
wordt aangetast als het initiatief voor het houden van een referendum niet
bij de raad zelf ligt.Tenslotte verzoekt de minister om het aanpassingsvoorstel te heroverwegen
en in overeenstemming te brengen met de voorwaarden genoemd in de circulaire,
met de aantekening dat hij zich anders zou beraden over de instrumenten die
hem ten dienste staan om de in de circulaire neergelegde eisen te handhaven.De gemeente Amsterdam heeft vervolgens het advies ingewonnen van een drietal
deskundigen. In hun gezamenlijk advies concluderen zij dat er geen (grond)wettelijke
bezwaren bestaan tegen het wijzigingsvoorstel. Dit advies is in
mei toegezonden aan de Minister van Binnenlandse Zaken die het in studie nam
en desgevraagd een afschrift aan de Tweede Kamer zond.De betrokken wethouder van de gemeente Amsterdam schreef de Minister van
Binnenlandse Zaken op 20 juni 1996 vervolgens dat het gemeentebestuur met
het oog op het uitgebrachte advies geen aanleiding zag om het wijzigingsvoorstel
aan te passen. Tevens verzocht de wethouder mee te delen wanneer de minister
zijn bestudering van het advies zou afronden.Bij brief van 19 juli 1996 (kenmerk CW96/728) zond de minister het college
van burgemeester en wethouders zijn reactie op het advies. In deze brief geeft
de minister aan op welke gronden hij tot een andere conclusie komt en dat
hij in het advies geen aanleiding ziet zijn standpunt te wijzigen. In reactie
op de belangrijkste punten van het advies gaf de minister aan dat de verordening
het constitutionele primaat van de gemeenteraad aantast door de regeling van
een uitsluitend burgerinitiatief waaraan de raad gebonden is, terwijl de raad
bovendien de facto ook gebonden is aan de uitslag van een raadplegend referendum.
Ten aanzien van de stelling van de adviseurs dat de verordening in feite niets
meer doet dan het vastleggen van beleidsregels in een algemeen verbindend
voorschrift, stelt de minister vast dat een beleidsregel van de raad geen
betrekking kan hebben op bevoegdheden die de raad niet toekomen. Tenslotte
verklaart de minister zich bereid tot overleg en spreekt hij de hoop uit dat
het college het wijzigingsvoorstel opnieuw zal overwegen.Na ontvangst van deze brief won de gemeente Amsterdam opnieuw advies in
bij de eerder geraadpleegde deskundigen. Zij bleven bij hun eerder ingenomen
standpunten die een afwijzing inhouden van de in de circulaire opgenomen voorwaarde
dat de raad per geval moet beslissen over het houden van een referendum. De
gemeenteraad van Amsterdam nam het wijzigingsvoorstel ongewijzigd over op
4 september 1996.Ter voldoening aan artikel 278, tweede lid, van de Gemeentewet is met
het oog op het voornemen het besluit tot vaststelling van de Verordening op
het referendum 1996 voor vernietiging voor te dragen, op 7 oktober 1996 overleg
gevoerd met het gemeentebestuur van Amsterdam. Tijdens dit overleg zijn opnieuw
de hierboven genoemde argumenten gewisseld zonder dat dit tot nieuwe gezichtspunten
heeft geleid.Gezien de wisseling van stukken en opvattingen tussen het gemeentebestuur
van Amsterdam en de Minister van Binnenlandse Zaken die vooraf ging aan het
besluit van de gemeenteraad van 4 september 1996 bestond er geen aanleiding
schorsing van dit besluit te overwegen in afwachting van een eventuele vernietiging. 2. OverwegingenNaar onze mening doet de Verordening op het referendum 1996 op onaanvaardbare
wijze afbreuk aan het in de Grondwet en de Gemeentewet verankerde primaat
van de gemeenteraad.De artikelen 124, eerste lid, 125, eerste lid, 127 en 128 van de Grondwet
maken duidelijk dat het primaat van de besluitvorming in de gemeente bij de
gemeenteraad moet rusten. Zo wijst artikel 125, eerste lid, van de Grondwet
de gemeenteraad aan als hoofd van de gemeente. Deze hoofdlijnen van het constitutionele
primaat van de gemeenteraad zijn nader uitgewerkt in diverse bepalingen van
de Gemeentewet. Het primaat van de gemeenteraad is in de Gemeentewet als volgt neergelegd.
Artikel 147 van de Gemeentewet bepaalt dat gemeentelijke verordeningen door
de raad worden vastgesteld, voor zover de bevoegdheid daartoe niet bij de
wet of door de raad krachtens de wet aan het college van burgemeester en wethouders
of de burgemeester is toegekend. De overige bevoegdheden berusten bij de raad,
voor zover deze niet bij of krachtens de wet aan het college van burgemeester
en wethouders of de burgemeester zijn toegekend. Artikel 156 van de Gemeentewet
biedt een ruim geformuleerde grondslag om raadsbevoegdheden te delegeren aan
het college van burgemeester en wethouders en aan commissies. Tenslotte kent
de Gemeentewet in de artikelen 166 en 177 de mogelijkheid dat de uitvoering
van bepaalde besluiten aan ambtenaren wordt gedelegeerd.Aldus bezien vloeit uit de systematiek van de Gemeentewet voort dat op
gemeentelijk niveau bevoegdheden uitsluitend toekomen aan de gemeenteraad,
het college van B&W, de burgemeester, commissies en ambtenaren.Ten aanzien van de (beperkte) mogelijkheden voor een raadplegend referendum
biedt de genoemde circulaire van januari 1995 een overzicht van de voorwaarden
waaraan voldaan moet worden teneinde te verzekeren dat een regeling op dit
punt binnen de bestaande (grond)wettelijke kaders blijft. In dit verband gaat
het om de voorwaarde dat de gemeenteraad per geval kan beslissen over het
al of niet houden van een referendum.De Verordening op het referendum 1996 voldoet niet aan deze voorwaarde
omdat de raad volgens artikel 2.2 verplicht is een geldig initiatief om een
referendum in te willigen, tenzij het initiatief betrekking heeft op een van
de in artikel 1.4 limitatief opgesomde beslissingen waarover geen referendum
kan worden gehouden. Uit de toelichting op artikel 1.4 blijkt ook dat de uitzonderingen
uitdrukkelijk limitatief zijn bedoeld. Gesteld wordt dat «geen misverstand
kan bestaan over het feit dat alle beslissingen van de raad aan een referendum
kunnen worden onderworpen, behalve de in dit artikel vermelde beslissingen».
De omstandigheid dat de raad bij de toepassing van artikel 1.4 met betrekking
tot enkele van de uitgezonderde beslissingen een zekere beoordelingsruimte
heeft, doet aan het limitatieve karakter niet af. De raad beschikt in dergelijke
gevallen immers niet over de mogelijkheid om te beslissen dat er geen referendum
zal worden gehouden. De uitzonderingsgronden zijn zodanig concreet geformuleerd
dat de raad de bevoegdheid mist om ongebonden te besluiten over het houden
van een referendum. Dit klemt te meer omdat de raad op deze wijze de mogelijkheid
wordt ontnomen om in de afweging over het houden van een referendum rekening
te houden met het gegeven dat de uitslag daarvan de facto bindend zal zijn,
ongeacht het feit dat het in formele zin slechts een raadplegend referendum
betreft. Ook hiermee wordt afbreuk gedaan aan het constitutionele primaat
van de gemeenteraad.Voorts vloeit uit artikel 128 van Grondwet en het hierboven beschreven
stelsel van de Gemeentewet het gesloten systeem van (overdracht van) bevoegdheden
op gemeentelijk niveau voort. De toekenning van bevoegdheden aan de kiezers
die het initiatief tot het houden van een referendum nemen, is daarmee in
strijd. Hiervan is in dit geval sprake in die zin dat de raad bij het besluit
over het houden van een referendum gebonden is aan het initiatief, tenzij
naar het oordeel van de raad een van de limitatief opgesomde uitzonderingsgronden
van toepassing is. Op de bovengenoemde gronden kan het besluit van de gemeente Amsterdam
van 4 september 1996 voor zover het betreft de vaststelling van de Verordening
op het referendum 1996, niet in stand blijven en is het vernietigd wegens
strijd met het recht. De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. Dijkstal De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,A. G. M. van de Vondervoort 
 
 Naar boven

 

Permanente linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-1996-535.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl