Wet kinderopvang; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28447, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

02-07-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28447 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. Noodzaak van het wetsvoorstelII. FinancieringTripartiete financieringIII. Kwaliteit, toezicht en afbakeningIV. Overige opmerkingenEerste gedachtestreepjeTweede gedachtestreepjeDerde gedachtestreepjeVierde gedachtestreepjeVijfde gedachtestreepjeZesde gedachtestreepjeZevende gedachtestreepjeAchtste gedachtestreepjeNegende gedachtestreepjeTiende gedachtestreepjeElfde gedachtestreepjeOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 8 april 2002,
no.W13.01.0664/III, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.Voorstel van wetMemorie van toelichting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28447Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 447Regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de kosten van kinderopvang
en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet basisvoorziening kinderopvang)AADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 8 april
2002 en het nader rapport d.d. 24 juni 2002, aangeboden aan de Koningin
door de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens
de staatssecretarissen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Financiën.
Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 13 december 2001, no.01.005966, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
mede namens de Staatssecretaris van Financiën en de Staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, A. E. Verstand-Bogaert, bij de
Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie
van toelichting houdende regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de
kosten van kinderopvang en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet
basisvoorziening kinderopvang).Het wetsvoorstel bevat een regeling voor tegemoetkoming in de kosten van
kinderopvang en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang, alsmede een
voorstel om oprichting en instandhouding van kinderopvangplaatsen geheel aan
de markt over te laten. Het wetsvoorstel introduceert daartoe een wettelijke
aanspraak op tegemoetkomingen in de kosten van kinderopvang voor ouders die
arbeid en zorg combineren en voor enkele bijzondere groepen. Ouders kunnen
hiermee op de markt zelf kiezen voor de beste kinderopvang. Voorts bevat het
voorstel een regeling voor de kwaliteit van de kinderopvang die wordt geboden
in kindercentra en die totstandkomt door tussenkomst van gastouderbureaus.De Raad van State is van mening dat de toelichting bij het voorstel onvoldoende
duidelijk maakt waarom dit voorstel nodig is om de in de toelichting gesignaleerde
knelpunten weg te nemen. Onduidelijk blijft hoe naar de mening van de regering
het maatschappelijk belang van kinderopvang moet worden gewogen. Hoever de
verantwoordelijkheid van de overheid strekt op het terrein van kinderopvang
is daardoor moeilijk te beoordelen. De Raad meent voorts dat de beoogde marktwerking
en de financiële houdbaarheid van het voorgestelde stelsel van vraagfinanciering
beter dienen te worden toegelicht. Voorts plaatst de Raad kanttekeningen bij
de voorgestelde uitvoering door de belastingdienst en acht hij de administratieve
verplichtingen voor werkgevers en kinderopvanginstellingen volstrekt onvoldoende
in beeld gebracht. De Raad plaatst vervolgens een aantal kritische opmerkingen
bij het hanteren van de algemene kwaliteitsnorm.Hij is van oordeel dat in verband hiermee aanpassing van het voorstel
wenselijk is.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 13 december
2001, no. 01.005966, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 8 april 2002, nr. W13.01.0664/III, bied ik U hierbij
aan.I. Noodzaak van het wetsvoorstelDe toelichting noemt een aantal knelpunten in de huidige praktijk die
blijkbaar de aanleiding vormen voor het wetsvoorstel. Genoemd worden onder
meer de beperkte rol van de ouders in het huidige stelsel, het feit dat kwaliteitseisen
en toezichtsmiddelen van gemeente tot gemeente verschillen en het gebrek aan
uniformiteit en continuïteit in de financiële toegankelijkheid van
de kinderopvang. De Raad is van mening dat de toelichting onvoldoende duidelijk maakt of
dit voorstel nodig is voor de oplossing van de gesignaleerde knelpunten. Zouden
zij niet kunnen worden opgelost zonder een ingrijpende reorganisatie van het
huidige stelsel?Voorzover de noodzaak van het wetsvoorstel gelegen is in een duidelijke
opwaardering van het maatschappelijk belang van kinderopvang dient de toelichting
hierop in te gaan. De toelichting noemt in paragraaf 1.1 drie doelen
van het voorstel: arbeidsparticipatie, versteviging van de positie van ouders
en verbetering van de kwaliteit van kinderopvang. Artikel 1 van het voorstel
omschrijft kinderopvang als «het bedrijfsmatig of anders dan om niet
verzorgen en opvoeden van kinderen tot het tijdstip waarop het basisonderwijs
voor die kinderen eindigt». Er dient dus niet alleen sprake te zijn
van verzorgen, maar ook van opvoeden. Kinderopvang wordt vervolgens gekwalificeerd
als een basisvoorziening. Dit impliceert een verantwoordelijkheid van de overheid.
Daarbij rijst de vraag naar de overeenkomsten en verschillen met de verantwoordelijkheid
van de overheid voor andere basisvoorzieningen zoals het onderwijs en de gezondheidszorg.Met betrekking tot de arbeidsparticipatiedoelstelling mist de Raad een
beschouwing over het belang van arbeidsparticipatie enerzijds en het opvoeden
van kinderen in de besproken leeftijdscategorie anderzijds. In dit verband
is de afweging tussen de verzorgende en de opvoedende taak die ouders hebben
en de verantwoordelijkheid van de overheid van belang.De Raad adviseert op het voorgaande in de toelichting in te gaan.Het advies is op dit onderdeel gevolgd. De memorie van toelichting in
paragraaf 1.2 is aangepast.II. Financiering1. Vraagfinanciering en marktwerkingHet wetsvoorstel geeft ouders een centrale rol door de introductie van
een systeem van vraagfinanciering. Dat betekent volgens de toelichting «dat
de ouders als gebruikers van de kinderopvang voldoende financiële middelen
in handen krijgen om op de markt van de kinderopvang als koopkrachtige consument
op te treden». Volgens de toelichting (paragraaf 4.1) zorgt het
systeem van de vraagfinanciering ervoor dat financiële beletselen niet
aan de toegankelijkheid van de kinderopvang in de weg staan en dat er een
beter evenwicht in vraag en aanbod komt. Het staat naar het oordeel van de
Raad niet vast of de voorgestelde marktwerking in de beoogde effecten kan
voorzien. Daarbij komt dat de marktwerking belemmerd zou kunnen worden door
het nog steeds bestaande gebrek aan kinderopvangplaatsen. De Raad voor financiële
verhoudingen (Rfv) bijvoorbeeld uit in haar advies1
de nodige twijfels of de verwachte voordelen van de vraaggestuurde bekostiging
zich wel in die mate zullen voordoen. Bij de voorgestelde vraaggestuurde opzet
van het stelsel is essentieel dat inzicht bestaat in de markt die aldus wordt
gecreëerd. Voor deze markt geldt dat deze indirect publiek wordt gefinancierd,
hetgeen met zich brengt dat deze markt atypische elementen bevat. Zo zullen
de in rekening gebrachte prijzen kunnen worden beïnvloed door de hoogte
van de inkomenstegemoetkomingen die ingevolge deze wet worden verstrekt. Ook
de beschikbaarheid van kinderopvangplaatsen en de verdeling daarvan over buurten en wijken, steden en dorpen, en de rol van de gemeentelijke
overheid daarbij zal op de marktwerking invloed hebben.De Raad is van oordeel dat in ieder geval bij marktwerking in toezicht
op het functioneren van de markt behoort te worden voorzien. De Raad adviseert
in de toelichting nader in te gaan op de mogelijkheden om voldoende, kwalitatief
goede kinderopvang tegen een redelijke prijs met voldoende spreiding te waarborgen
en een nadere analyse te geven van de beoogde marktwerking. De Raad adviseert
hierbij ook aandacht te besteden aan de mogelijkheden die het nieuwe stelsel
biedt om het tekort aan kinderopvangplaatsen op te heffen.1. Het wetsvoorstel kent een systeem van vraagfinanciering, waarbij ouders
van de overheid een inkomensafhankelijke tegemoetkoming ontvangen in de kosten
van kinderopvang. Bij het bepalen van de hoogte van de tegemoetkoming van
de overheid zal als uitgangspunt worden genomen het bedrag dat ouders voor
kinderopvang uiteindelijk zelf dragen op grond van de huidige VWS-adviestabel
ouderbijdragen, in combinatie met gebruik van fiscale aftrek voor buitengewone
lasten. Op deze wijze ontstaat een algemene financiële toegankelijkheid
van de kinderopvang. Dat is een fundamentele verbetering ten opzichte van
de bestaande situatie, waarbij het van de individuele situatie van de ouders
afhangt of zij gebruik kunnen maken van kinderopvang en zo ja, tegen welke
kosten. Deze individuele situatie wordt in hoofdlijnen bepaald door het beleid
van de werkgever waarbij aan de orde is of er sprake is van een kinderopvangregeling,
door het beleid van de gemeente waarbij aan de orde is of er sprake is van
subsidieplaatsen en indien daarvan sprake is voor welke categorieën ouders
die plaatsen beschikbaar zijn, alsmede door de financiële mogelijkheden
van ouders waarbij aan de orde is in welke mate zij in staat zijn de kinderopvang
zelf te betalen, indien noch via de werkgever noch via de gemeente kinderopvang
mogelijk is.Door de beschikbaarstelling van financiële middelen wordt de gebruiker
geacht de kosten van de kinderopvang te kunnen betalen, en kan een markt van
vraag en aanbod ontstaan. Tot op zekere hoogte is in de kinderopvang overigens
reeds sprake van marktwerking, aangezien slechts een minderheid van het aanbod
(circa 30%) via subsidies wordt bekostigd. Het overige deel van het aanbod
is tot stand gekomen in een marktsituatie met werkgevers (bedrijfsplaatsen)
en ouders (particuliere plaatsen) als klant. Op grond van deze ervaringen
mag verwacht worden dat kinderopvangorganisaties op termijn een aanbod tot
stand zullen brengen dat aansluit bij de vraag van ouders. De gemeenten kunnen
hierbij een faciliterende rol spelen door het formuleren van een visie op
de lokale kinderopvang en door gebruikmaking van instrumenten op het terrein
van ruimtelijke ordening. Op deze wijze zijn de condities aanwezig om een
koopkrachtige vraag tot stand te brengen. Wij vinden het van belang dat de
overstap naar het nieuwe stelsel bij een zo adequaat mogelijk aanbod wordt
gemaakt. Om die reden hebben wij uitbreiding van de kinderopvangcapaciteit
in de periode 1998–2002 gestimuleerd. Deze uitbreiding wordt in 2003
geïntensiveerd en specifiek gericht op gemeenten waar verdere uitbreiding
gewenst is.Wij zullen het functioneren van de kinderopvangmarkt vanaf de invoering
van het nieuwe stelsel volgen aan de hand van onderzoek naar onder meer de
capaciteits- en prijsontwikkeling, maar zien vooralsnog geen aanleiding te
voorzien in ander toezicht op het functioneren van de kinderopvangmarkt dan
het reguliere mededingingstoezicht. De opmerkingen van de Raad over de relatie
tussen vraagfinanciering en marktwerking enerzijds en de beschikbaarheid van
voldoende, kwalitief goede kinderopvang anderzijds hebben geleid tot aanvulling
van paragraaf 4 van de Memorie van toelichting.Tripartiete financiering2. Het kabinet heeft in navolging van het MDW-rapport kinderopvang gekozen
voor een tripartiete financiering, dat wil zeggen dat naast de ouders en de
overheid, de werkgever bijdraagt in de kosten voor kinderopvang. Vergelijking
van de financiering met het buitenland laat zien dat in de meeste EU-landen
de overheid het grootste deel voor haar rekening neemt en de ouders de rest
bijdragen. Nederland is het enige land waar ook werkgevers, veelal in het
kader van CAO-afspraken, bijdragen in de kosten van kinderopvang.1 De Raad vindt de motivering voor de werkgeversbijdrage,
mede gezien de vergelijking met het buitenland, nogal mager en
meent dat nader moet worden ingegaan op de motieven om het bedrijfsleven te
laten meebetalen aan kinderopvang.2. De Raad vraagt om een nadere onderbouwing van de gevraagde bijdrage
van werkgevers aan kinderopvang. Het kabinet merkt daarover het volgende op.
Kinderopvang stelt ouders van jonge kinderen in staat betaalde arbeid te verrichten.
Kinderopvang is dus in letterlijke zin een arbeidsvoorwaarde. Daarom zijn
wij van mening dat van werkgevers een bijdrage in de kosten van kinderopvang
mag worden gevraagd. In de afgelopen tien jaar is een breed draagvlak onder
werkgevers voor een bijdrage aan kinderopvang ontstaan. Het inzicht is ontstaan
dat kinderopvang van belang is voor het aantrekken en behouden van goed personeel,
zeker bij de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Dit blijkt uit de forse toename
van het aantal kindopvangplaatsen dat mede door werkgevers wordt bekostigd.
Vanuit die historische ontwikkeling zou het onwenselijk zijn om af te zien
van betrokkenheid van werkgevers onder de Wet basisvoorziening kinderopvang
(Wbk). In deze zin is de Memorie van toelichting in paragraaf 4.3 aangepast.3. Het kabinet heeft blijkens paragraaf 4.3 van de toelichting afgezien
van een verplichte werkgeversbijdrage en gekozen voor een vrijwillige, vrij
onderhandelbare werkgeversbijdrage. Wel hanteert het kabinet de doelstelling
dat op termijn 90% van de Collectieve Arbeidsovereenkomsten (CAO's) en bedrijfsregelingen
afspraken over kinderopvang bevatten. De Raad wijst er echter op dat tegelijkertijd
de prikkels voor sociale partners om in een vrijwillige werkgeversbijdrage
te voorzien worden verminderd. Werkgeversbijdragen worden in het voorstel
immers niet langer fiscaal gefaciliteerd en er kleven administratieve lasten
aan de uitvoering van de bijdrage (zie hierna). Bovendien is het belang voor
werknemers minder groot, nu de overheid het niet ontvangen van een werkgeversbijdrage
(gedeeltelijk) compenseert. Daar komt nog bij dat het belang van werkgevers
bij een zo groot mogelijke arbeidsparticipatie en daarmee de belangrijkste
prikkel voor het verschaffen van kinderopvangfaciliteiten afneemt, naarmate
de schaarste op de arbeidsmarkt afneemt. Gezien het grote gewicht dat aan
de werkgeversbijdrage wordt toegekend, op termijn ruim 25%, komt de vraag
op naar de houdbaarheid van de nieuwe financieringssystematiek. Immers, het
eventuele wegvallen van de bijdrage van werkgevers zal voor het Rijk en/of
voor de ouders tot een stijging van de kosten van kinderopvang leiden. De
Raad adviseert nader op deze problematiek in te gaan.3. De Raad stelt de vraag naar de financiële houdbaarheid van de
financieringssystematiek ingeval werkgevers minder bijdragen dan verwacht.
Het kabinet merkt daarover het volgende op. Het kabinet hanteert de doelstelling
dat op termijn 90% van de CAO's en bedrijfs-regelingen afspraken over kinderopvang
bevatten. Periodiek worden met sociale partners de behaalde resultaten besproken.
De ontwikkelingen rond het aantal werknemers met een werkgeversbijdrage worden
gevolgd. Uit onderzoek blijkt dat in 2001 naar schatting tussen de 51% en
63% van de werknemers aanspraak kunnen maken op een kinderopvangbijdrage van
hun werkgever1. Het kabinet is van mening dat
indien blijkt dat vorenbedoelde doelstelling van 90% niet tijdig wordt gehaald,
de vrijwilligheid van de werkgeversbijdrage heroverwogen kan worden, omdat
de achterblijvende werkgeversbijdragen tot hoge extra kosten voor ouders en
overheid leiden. In deze zin is de Memorie van toelichting in paragraaf 4.3
aangepast.4. Bestaande contractuele verplichtingenDe toelichting gaat niet in op de lopende contractuele verplichtingen
van werkgevers of gemeenten. De facilitering c.q. financiering vervalt echter
met de inwerkingtreding van het voorstel. De Raad adviseert om met het oog
op lopende verplichtingen in overgangsrecht te voorzien.4. De opmerking van de Raad van State is niet alleen aanleiding om de
lopende contractuele verplichtingen van werkgevers en gemeenten, doch ook
die van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) te bezien.Anders dan de Raad van State veronderstelt, vervalt ten gevolge van de
inwerkingtreding van de Wbk niet de lopende facilitering c.q. financiering waartoe werkgevers zich contractueel hebben verplicht. Het ontwerp
voorziet in een publiekrechtelijke tegemoetkoming in kosten van kinderopvang.
Dit betekent niet dat privaatrechtelijke arrangementen waarbij wordt voorzien
in (de kosten van) kinderopvang, daarmee zijn uitgesloten. In het bijzonder
valt niet in te zien waarom tussen werkgevers en werknemers overeengekomen
regelingen voor kinderopvang zouden komen te vervallen. Dit sluit evenwel
niet uit dat bestaande arrangementen na inwerkingtreding van de Wbk fiscaal
in de sfeer van de loon- en inkomstenbelasting anders worden behandeld dan
thans het geval. Een en ander laat onverlet dat werkgevers en werknemers hun
contractuele verhoudingen kunnen herzien.Ten aanzien van gemeenten geldt dat deze zich op basis van de thans geldende
Regeling kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande ouders (KOA-regeling)
jegens aanbieders van kinderopvang contractueel kunnen hebben verplicht tot
de afname van kinderopvang ten behoeve van werkzoekenden in de zin van die
regeling en dat deze verplichtingen zich kunnen uitstrekken tot na de inwerkingtreding
van de Wbk. Gemeenten worden tengevolge van de inwerkingtreding van de Wbk
niet van die contractuele verplichtingen ontheven. De situatie kan zich voordoen
dat personen die op het moment van inwerkingtreding van de Wbk gebruik maken
van door gemeenten op grond van de KOA-regeling geboden kinderopvang, daar
niet langer gebruik van wensen te maken, doch de voorkeur geven aan een financiële
tegemoetkoming voor door henzelf gerealiseerde kinderopvang. Dat kan ertoe
leiden dat met gemeentemiddelen ingekochte kinderopvang onbenut blijft, terwijl
degene voor wie die opvang is ingekocht op grond van de Wbk wel aanspraak
kan maken op een tegemoetkoming. Om te voorkomen dat na de inwerkingtreding
van de Wbk de ingekochte, lopende kinderopvang onbenut zal blijven, is op
dit punt in artikel 88 een overgangsregeling voorzien. Die regeling houdt
kortweg in dat gedurende een periode van maximaal een half jaar geen aanspraak
bestaat op een financiële tegemoetkoming op grond van de Wbk, voorzover
de gemeente op basis van lopende contracten op grond van de KOA-regeling in
kinderopvang voorziet.Een soortgelijke overgangsregeling in artikel 88 is getroffen met betrekking
tot lopende contracten tussen het UWV en aanbieders van kinderopvang op grond
van de thans geldende regelingen met betrekking tot de financiering van kinderopvang
voor werkloze werkzoekenden en arbeidsgehandicapten op grond van de Werkloosheidswet
en de Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten.5. Uitvoering door de belastingdienstDe inkomensafhankelijke tegemoetkoming (subsidie) voor kinderopvang van
het Rijk wordt op grond van artikel 8 uitgekeerd door de belastingdienst.
De toelichting meldt hierover dat een aan ouders te betalen subsidie, uitgevoerd
door de belastingdienst, wel de voordelen maar niet de nadelen van een fiscaal
instrument heeft. Hierbij wordt gedoeld op de huidige inrichting van het belastingstelsel
die meebrengt dat een tegemoetkoming in de vorm van een heffingskorting slechts
kan worden verstrekt tot het bedrag dat aan belasting moet worden afgedragen.
Ook uit een oogpunt van transparantie in overheidsfinanciën geniet in
de ogen van de Raad het uitkeren van een subsidie de voorkeur boven het gebruik
van een fiscaal instrument.De toelichting dient echter nader in te gaan op deze voor de belastingdienst
nieuwe taak, die dwingt tot een wijziging in organisatie en cultuur. Binnen
de belastingdienst dient hiervoor voldoende deskundigheid in huis te worden
gehaald. In dit verband speelt ook een rol in hoeverre de belastingdienst
zelf moet beoordelen of er sprake is van kinderopvang in de zin van het voorstel.
Dit zou in het bijzonder het geval kunnen zijn als de aanspraken op een tegemoetkoming
voor kinderopvang op grond van artikel 4, vierde lid, worden uitgebreid tot
gastouderopvang die totstandkomt zonder tussenkomst van een gastouderbureau.
Belangrijk is dan dat niet beschikbare kennis wordt gemobiliseerd binnen of
buiten de belastingdienst. Voorts rijst de vraag wie binnen de belastingdienst
zal worden belast met de uitvoering van de subsidie. Volgens artikel 1, eerste
lid, onderdeel q, zal bij regeling van Onze Minister van Financiën het
hoofd van de eenheid van de rijksbelastingdienst dat is belast met de uitvoering
van de tegemoetkoming van het Rijk worden aangewezen. Niet duidelijk is of
hierbij wordt gedacht aan een speciale eenheid, dan wel dat de
uitvoering in beginsel door alle of meerdere eenheden zal worden gedaan. Hierop
ware in de toelichting nader in te gaan.5. Het advies is op dit onderdeel gevolgd. Paragraaf 9.5 van de Memorie
van toelichting is aangepast.6. Een tweede aspect met betrekking tot de uitvoering
door de belastingdienst betreft de vormgeving van de regeling. In het onderhavige
geval brengt volgens de toelichting de keuze voor uitvoering door de belastingdienst
mee dat een nieuw instrumentarium ontwikkeld moet worden met een bijbehorende
uitvoeringsstructuur, dat staat naast de normale uitvoering van de fiscale
taken door de belastingdienst.Uit een oogpunt van rechtszekerheid voor de burger,
eenvoud van regelgeving en uitvoeringsmotieven zal ervoor gekozen moeten worden
om de uitvoering – mede gezien de regeling van het toetsingsinkomen –
te koppelen aan het inkomstenbelastingsysteem en op de belastingdienst zoveel
mogelijk één formeel recht toe te passen. Zowel voor het vaststellen
van de subsidie als voor het stelsel van bezwaar en beroep zou de Algemene
wet inzake rijksbelastingen (AWR) van overeenkomstige toepassing verklaard
kunnen worden. Dit speelt temeer daar uit een oogpunt van doelmatigheid er
blijkens de toelichting reeds voor wordt gekozen om de processen met betrekking
tot de verlening en de vaststelling van de tegemoetkoming zoveel mogelijk
aan te laten sluiten bij de reeds bestaande processen en procedures voor de
heffingskortingen die de belastingdienst door middel van de zogeheten voorlopige
teruggaaf rechtstreeks uitbetaalt.1De Raad wijst er in dit verband op dat voor de onderhavige
tegemoetkoming, die een subsidie is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb), andere bezwaar- en beroepsprocedures gelden dan in fiscalibus. Tegen
een beschikking tot verlening of vaststelling van de tegemoetkoming, voorlopige
verrekening van voorschotten of toekenning van een voorschot staan de mogelijkheden
open van bezwaar bij het hoofd (van de bevoegde eenheid van de belastingdienst),
beroep bij de rechtbank of de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State. Voor bezwaren tegen de vaststelling van het toetsingsinkomen geldt
echter de normale fiscale rechtsgang.De Raad plaatst vraagtekens bij een dergelijke dubbele
rechtsgang in het bijzonder vanuit een oogpunt van rechtszekerheid. De Raad
wijst in dit verband op het onlangs bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal
ingediende wetsvoorstel tot wijziging van de Invorderingswet 1990 (Herziening
procesrecht inzake aansprakelijkstelling)2, waarbij
wordt voorgesteld de bestaande dubbele rechtsgang in de Invorderingswet 1990
voor een derde die aansprakelijk wordt gesteld voor de belastingschuld van
een ander, te vervangen door een enkelvoudige procedure ten overstaan van
de belastingrechter. De wijze waarop de dubbele rechtsgang in de praktijk
functioneert en de onduidelijkheid omtrent de vraag welke verweren aan welke
rechter moeten worden voorgelegd zijn de belangrijkste argumenten om één
procedure (voor de belastingrechter) voor te stellen.Ook wijst de Raad op de verschillende toepasselijke
regels inzake toezicht. Voor de inkomstenbelasting gelden de verplichtingen
ten dienste van de belastingheffing ingevolge de AWR, terwijl voor de subsidie
de toezichtsbepalingen in de Awb gelden. De met toepassing van deze bepalingen
verkregen informatie zal echter voor beide regelingen van belang zijn. Ook
dit pleit voor een zoveel mogelijk gelijktrekken van de toepasselijke procedurele
regels.Verder meent de Raad dat grote efficiencywinst kan
worden behaald door de subsidie mee te laten lopen met het heffingsproces
van de inkomstenbelasting.De Raad wijst tot slot op de precedenten die in artikel
75 van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen en in artikel
76 van de Ziekenfondswet met betrekking tot zelfstandigen bestaan. In verband
met het voorgaande beveelt de Raad aan zowel voor het vaststellen van de subsidie
als voor het stelsel van bezwaar en beroep te overwegen de AWR van overeenkomstige
toepassing te verklaren.6. In het wetsvoorstel is er voor gekozen om de processen voor de subsidieverlening
en -vaststelling zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de processen voor
de inkomstenbelasting. Dit betekent naar onze mening niet dat zowel voor
het vaststellen van de subsidie als voor het stelsel van bezwaar en beroep
zou moeten worden overwogen, zoals de Raad aanbeveelt, de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (AWR) van overeenkomstige toepassing te verklaren. Met de
Raad zijn wij van mening dat voor het uitkeren van de tegemoetkoming van het
Rijk in de kosten van kinderopvang het gebruik van het subsidie-instrument
de voorkeur geniet boven het gebruik van een fiscaal instrument. In ons rechtsbestel
is de taakverdeling erop gericht de rechtsgang van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb) te volgen in subsidievraagstukken en de fiscale rechtsgang in specifiek
belastingrechtelijke kwesties. Wij achten het van groot belang dat die taakverdeling
zo zuiver mogelijk blijft en dat niet alleen op de tegemoetkomingen van de
gemeenten en het UWV, doch ook op die van het Rijk in beginsel titel 4.2 van
de Awb, handelend over subsidies, rechtstreeks van toepassing is. Dit komt
de rechtszekerheid en duidelijkheid voor de burger alsmede de eenvoud van
de regelgeving ten goede.Indien voor alle relevante elementen voor de tegemoetkoming van het Rijk
uitsluitend de fiscale rechtsgang zou openstaan, geldt in het bijzonder dat
de eenheid in rechtspraak in het geding zou komen doordat subsidievraagstukken
zowel bij de fiscale rechter (voor de tegemoetkoming van het Rijk in de kosten
van kinderopvang) als bij de Awb-rechter (voor overige subsidies, waaronder
ook de tegemoetkomingen van de gemeenten en het UWV) aan bod komen.De verwijzing van de Raad naar twee argumenten om in het wetsvoorstel
tot wijziging van de Invorderingswet 1990 (Herziening procesrecht inzake aansprakelijkstelling)
één procedure bij de belastingrechter voor te stellen, gaat
naar onze mening in dit kader niet op. Bij de toepassing van de artikelen
49 en 50 van de Invorderingswet 1990 moet thans de belastingrechter wachten
op de civiele rechter, terwijl deze situatie zich in het kader van dit voorstel
niet kan voordoen. Ook is er in dit wetsvoorstel geen onduidelijkheid omtrent
de vraag welke verweren aan welke rechter moeten worden voorgelegd.De opmerking van de Raad dat de verkregen informatie met toepassing van
de verplichtingen ten dienste van de belastingheffing ingevolge de AWR ook
van belang is voor de subsidieregeling en dat de informatie verkregen met
toepassing van de Awb-bepalingen voor de belastingheffing van belang zijn,
kunnen wij – gezien de in het voorstel opgenomen systematiek –
niet volgen. De AWR-verplichtingen zijn er voor een goede uitvoering van de
belastingheffing en de Awb-verplichtingen zijn er voor een goede uitvoering
van de subsidieverstrekking. Dat de belastingdienst een subsidieregeling uitvoert,
impliceert naar onze mening nog niet dat op de subsidieregeling de fiscale
regels van overeenkomstige toepassing zouden moeten worden verklaard.De twee precedenten die de Raad noemt, zijn precedenten die zien op premieheffing.
Premieheffing en belastingheffing vertonen onderling meer overeenkomsten dan
subsidieverstrekking en belastingheffing. Bij premieheffing en belastingheffing
gaat het in essentie om een verplichting tot betaling aan de overheid, bij
subsidieverstrekking gaat het om een recht op prestatie van de overheid. De
vergelijking gaat derhalve naar onze mening niet op, de geldstromen zijn tegengesteld
gericht.7. Administratieve lastenDe verwerking van de aanvragen om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming
van het Rijk in de kosten van kinderopvang en het verlenen en vaststellen
van die tegemoetkoming zijn massale en veelomvattende processen. Het gaat
daarbij naar schatting om circa 1 miljoen beschikkingen op jaarbasis. Voor
iedere aanvraag moet een groot aantal gegevens worden verwerkt: inkomensgegevens,
gegevens over de kinderen die gebruik maken van de kinderopvang, de aard en
de omvang van het gebruik, de hoogte van de ontvangen werkgeversbijdrage en
de prijs van de kinderopvang per kind. Voor de aanspraak op de tegemoetkoming
is een contract tussen de ouder en de kinderopvangvoorziening vereist. Op
basis van de gegevens van de ouder geeft de belastingdienst een beschikking
omtrent de tegemoetkoming. De toelichting gaat niet in op de gegevensuitwisseling
die noodzakelijk is om de door de ouders aan te leveren gegevens te controleren.
Hiervoor is gegevensuitvraag noodzakelijk bij de werkgever. Deze zal moeten
aangeven óf er een werkgeversbijdrage is verstrekt en zo ja, tot welk
bedrag. Voor de controle van de gegevens over de kinderen die gebruikmaken
van de kinderopvang, de aard en de omvang van het gebruik en de hoogte van
de prijs van de kinderopvang per kind is gegevensuitvraag nodig bij de kinderopvangvoorziening.
Gezien de massaliteit van de processen is een dergelijke gegevensuitvraag
bij werkgevers en kinderopvanginstellingen alleen mogelijk op
geautomatiseerde wijze. Deze gegevensuitvraag, die voor een goede uitvoering
onontbeerlijk is maar die niet geringe administratieve lasten voor werkgevers
en voor kinderopvanginstellingen meebrengt, is in het wetsvoorstel onderbelicht
gebleven. De Raad is van mening dat het voorgestelde systeem van vraagfinanciering
niet werkbaar is zonder dat de hiervoor genoemde geautomatiseerde gegevensuitvraag
in kaart gebracht is en adviseert de uitwerking en de administratieve lasten
ervan in de toelichting op te nemen.7. Anders dan de Raad van State veronderstelt, zal hier geen sprake zijn
van een geautomatiseerde gegevensuitwisseling. De werkwijze van de Belastingdienst
maakt een geautomatiseerde gegevensuitwisseling niet nodig. De Belastingdienst
zal de rechtmatigheid en de hoogte van de tegemoetkoming beoordelen aan de
hand van de aanvraag die de ouder moet indienen. Bij twijfel over de juistheid
of de hoogte van de gevraagde tegemoetkoming zal de Belastingdienst de ouder
vragen om nadere informatie of om bewijsstukken. Indien de informatie of de
bewijsstukken van de ouder onvoldoende houvast geven zal de Belastingdienst
zich kunnen wenden tot de werkgever of de kinderopvanginstelling. In deze
werkwijze wordt de aanvraag primair afgewikkeld met de ouder. Aangezien hier
geen geautomatiseerde gegevensuitwisseling tussen werkgevers cq. kinderdagverblijven
en de Belastingdienst voor nodig is, is daar in het kader van het wetsvoorstel
bewust van afgezien. In paragraaf 9.5 van de Memorie van toelichting
is daar alsnog op ingegaan.8. Mutatis mutandis geldt het voorgaande ook voor de gemeente en het Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringen (UWV) bij het verstrekken van de vaste subsidie van
een derde deel van de kosten van kinderopvang aan de ouder die behoort tot
bepaalde bijzondere groepen (reïntegratietrajecten en dergelijke). Deze
vaste subsidie komt in de plaats van het werkgeversdeel. Ook de gemeenten
en het UWV zullen de door de ouder aan te leveren gegevens met betrekking
tot de gegevens over de kinderen die gebruikmaken van de kinderopvang, de
aard en de omvang van het gebruik en de hoogte van de prijs van de kinderopvang
per kind moeten kunnen verifiëren. In het wetsvoorstel is niets geregeld
met betrekking tot deze gegevensuitvraag van gemeenten en het UWV bij kinderopvanginstellingen.
De Raad adviseert het voorstel hiertoe aan te passen en de hierbij behorende
administratieve verplichtingen in de toelichting in kaart te brengen.8. Het advies is gevolgd. In de artikelen 26, vierde lid, en 31, vierde
lid, van het wetsvoorstel is een bepaling opgenomen die in een inlichtingenplicht
van houders jegens gemeenten en UWV voorziet. Die aanpassingen hebben eveneens
tot wijziging van artikel 69, eerste lid, en van artikel 83 geleid.9. De toelichting gaat uit van een administratieve lastenverlichting voor
werkgevers. Werkgevers die de in het wetsvoorstel gevolgde systematiek van
een vaste, inkomensonafhankelijke werkgeversbijdrage overnemen, hoeven niet
langer de eigen bijdrage van de werknemer vast te stellen en te verrekenen
met het loon. Daartegenover staat dat de werkgever in de nieuwe systematiek
zorg draagt voor het vaststellen en uitbetalen van de werkgeversbijdrage en
het overleggen van een verklaring waaruit blijkt of en tot welk bedrag de
werkgever bijdraagt in de kosten voor kinderopvang bij een geregistreerd kindercentrum
of gastouderbureau (werkgeversverklaring). De Raad constateert dat de toelichting
aldus bij de kwalificering en de kwantificering van de administratieve lasten
niet volledig is. De toelichting schenkt geen aandacht aan – naast de
hiervoor reeds aangehaalde administratieve lasten met betrekking tot de noodzakelijke
geautomatiseerde aanlevering van gegevens aan de belastingdienst in verband
met de vaststelling van de hoogte van de subsidie – de administratieve
lasten die met de voorgenomen, in een afzonderlijk wetsvoorstel te regelen,
fiscale behandeling van de werkgeversbijdrage samenhangen. De Raad adviseert
hierin alsnog te voorzien.9. Terecht merkt de Raad op dat de fiscale behandeling van werkgeversbijdragen
administratieve lasten met zich mee zal brengen. Daar staat tegenover dat
de administratieve lasten van de huidige fiscale behandeling van werkgeversbijdragen
komen te vervallen. Aangezien de huidige werkgeverstoets bewerkelijker is
dan de nieuwe regeling (de bestaande regeling voorziet onder meer
in een toetsing aan het loon van de werknemer), is de verwachting gerechtvaardigd
dat sprake is van een afname van administratieve lasten. De fiscale gevolgen
van de Wbk worden uiterlijk opgenomen in het Belastingplan 2004, waarbij tevens
de effecten van administratieve lasten worden gekwantificeerd.10. Inkomenseffecten en budgettaire effectenBlijkens paragraaf 8.1 van de toelichting is het de bedoeling dat
op termijn het macro-aandeel van de werkgevers 27% bedraagt (via CAO's). De
overige 73% zal bij algemene maatregel van bestuur worden verdeeld tussen
de overheid en ouders. De huidige fiscale regelingen zullen vervallen en er
zullen enkele wijzigingen in de financiële verhoudingen met de gemeenten
worden doorgevoerd.Zolang de gewenste aanpassing van CAO's nog niet heeft plaatsgehad of
anderszins de gewenste situatie niet wordt bereikt (hetgeen niet geheel denkbeeldig
is omdat de overheid in het voorstel geen instrumenten heeft om deze resultaten
af te dwingen) zal de overheid aan ouders daarvoor een compensatie geven.De Raad adviseert in de toelichting nader aandacht te geven aan de budgettaire
effecten hiervan.10. Het advies is op dit onderdeel gevolgd. Paragraaf 8.2 van de
Memorie van toelichting is aangepast.III. Kwaliteit, toezicht en afbakening11. Hanteren algemene kwaliteitsnorm/regels bij algemene maatregel van
bestuurHet wetsvoorstel stelt in artikel 48, eerste lid, de algemene kwaliteitseis
dat centra «verantwoorde kinderopvang» dienen te bieden. Een vergelijkbare
norm wordt gesteld voor gastouderbureaus. Het wetsvoorstel hanteert aldus
een globale kwaliteitsnorm, waarbij aansluiting gezocht is bij de Kwaliteitswet
zorginstellingen. Met het hanteren van de globale kwaliteitsnorm wordt het
in beginsel aan de houders overgelaten om inhoud te geven aan deze globale
eis. Zoals vermeld kunnen bij of krachtens algemene maatregel van bestuur
nadere regels gesteld worden met betrekking tot de kwaliteit.De toelichting geeft aan dat «op termijn, afhankelijk van de ontwikkelingen
binnen de sector kinderopvang, kan worden volstaan met de globaal geformuleerde
kwaliteitseisen».1 Gezien de kwalificatie
van kinderopvang als basisvoorziening plaats de Raad vraagtekens bij het voornemen
om de algemene maatregel van bestuur op termijn te laten vervallen. De Raad
adviseert om de op te stellen basis-kwaliteitsnormen een permanent karakter
te geven.11. Het is voor de vraag of met een globale norm kan worden volstaan niet
relevant of hetzij de gezondheidszorg, hetzij de kinderopvang als basisvoorziening
wordt aangemerkt. Waar het om gaat is of de gestelde norm voldoende houvast
biedt om de kwaliteit te handhaven.Op grond van de Kwaliteitswet zorginstellingen worden kwaliteitsnormen
binnen de zorginstellingen door de zorgsector zelf ontwikkeld. Anders dan
bij de invoering van de Kwaliteitswet zorginstellingen, gaat de invoering
van de Wbk gepaard met een vergroting van de marktwerking. De introductie
van dit nieuwe systeem, waarbij veel nieuwe toetreders worden verwacht, kan
onrust en onzekerheid meebrengen. Onder die omstandigheden verdient het niet
de voorkeur ook op een geheel nieuw kwaliteitssysteem over te schakelen. Daarom
zullen de concrete kwaliteitsnormen, zoals die momenteel door de gemeenten
op grond van het Tijdelijk besluit kwaliteitsregels kinderopvang worden gehanteerd
en die straks gebaseerd zijn op de Wbk, grotendeels worden gehandhaafd tot
het moment waarop er voldoende aanwijzingen zijn dat met de globale norm kan
worden volstaan. Er kan bij het vaststellen van de concrete normen rekening
worden gehouden met praktijkontwikkelingen.Van belang is voorts dat in de praktijk van de zorginstellingen inmiddels
is gebleken dat de globale kwaliteitsnorm zoals die thans geldt ten aanzien
van die instellingen, voldoende houvast biedt voor handhaving van de kwaliteit. Het vorenstaande leidt tot de conclusie dat er geen aanleiding bestaat
artikel 48, tweede lid, een imperatief karakter te geven.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt de Memorie van toelichting in paragraaf 5.2
en op artikel 48 te verhelderen.12. Bestuurlijke boeteHet wetsvoorstel voorziet in verschillende handhavinginstrumenten. Het
college van burgemeester en wethouders kan een schriftelijke aanwijzing geven
indien blijkt dat de gestelde kwaliteitseisen onvoldoende worden nageleefd
en de houder zelf niet naar aanleiding van een inspectierapport maatregelen
neemt (artikel 62, eerste lid). Indien de houder geen gevolg geeft aan een
bevel of aanwijzing, kan het college bestuursdwang toepassen, een dwangsom
opleggen (artikel 62) of een bestuurlijke boete opleggen (artikel 71). Het
Rijk ziet vervolgens toe op de wijze waarop de gemeenten aan de toezichthoudende
taak gestalte geven. Over de bestuurlijke boete merkt de Raad allereerst op
dat een toelichting ontbreekt met betrekking tot de wenselijkheid tot het
treffen van een dergelijke regeling. In het advies «Handhaving door
bestuurlijke boeten» van de Commissie voor de toetsing van wetgeving
wordt een vijftal criteria genoemd voor de keuze van de figuur van bestuurlijke
boete, in het voorontwerp Algemene wet bestuursrecht vierde tranche toegespitst
tot twee criteria.1 De Raad adviseert om in de
toelichting uiteen te zetten of het wetsvoorstel aan deze criteria voldoet.
In het bijzonder rijst daarbij de vraag of wordt voldaan aan de regel dat
bestuurlijke boeten slechts zullen worden opgelegd voor relatief eenvoudig
vast te stellen overtredingen: op diverse plaatsen in het wetsvoorstel worden
de begrippen redelijkheid, verantwoordelijkheid en kwaliteit gebruikt en is
de wettelijke regel zodanig normatief bepaald, dat aan dit criterium niet
lijkt te zijn voldaan. De Raad wijst hierbij op de artikelen 48, 49 en 52.
Nog verder van dit uitgangspunt verwijderd is artikel 84, derde lid, waarin
bij de hoogte van de boete wordt gedifferentieerd tussen opzet en schuld.
Geen van de voorgestelde artikelen met betrekking tot de bestuurlijke boete
is toegelicht, zelfs niet op die punten waarop in het wetsvoorstel wordt afgeweken
van de aanbevelingen van de commissie wetgeving algemene regels van bestuursrecht.
De Raad adviseert te voorzien in een artikelsgewijze toelichting. In het bijzonder
dient aandacht te worden besteed aan de volgende onderdelen van het voorstel,
ook op het punt van de formulering:– de verhouding tussen de begrippen «houder», «overtreder»,
«gedraging» en «overtreding», onder meer in verband
met het medeplegen (de artikelen 71 en volgende);– de hoogte van de bestuurlijke boete (artikel 71);– de bestemming van de opbrengst (artikel 72);– de regeling van de eendaadse samenloop (gedraging of overtreding)
(artikel 73);– de wijze waarop de informatie-uitwisseling met het openbare ministerie
is geregeld en in het bijzonder hoe voorlegging aan het openbare ministerie
wordt voorkomen (artikel 74);– de vraag wie bevoegd is van de overtreding rapport op te maken
(artikel 76);– de (onduidelijk geformuleerde) regeling inzake het zwijgrecht
en de cautie, zowel waar het de beperking tot mondelinge informatie betreft
(artikel 77), als in de zienswijzeprocedure en in bezwaar en beroep (niet
geregeld);– de (incomplete) regeling van de aanmaning en terugvordering (artikel
82);– de vraag of terzake van de invordering de burgerlijke rechter
of de bestuursrechter de bevoegde rechter behoort te zijn (artikel 82);– de regeling van de terugbetaling (artikel 83).12. Het advies van de Raad van State is gevolgd. De Memorie van toelichting
is aangepast.13. Afbakening ten opzichte van peuterspeelzalenDe toelichting geeft aan dat bezien zal worden of de peuterspeelzalen
in de toekomst onder de reikwijdte van het onderhavige wetsvoorstel kunnen
komen te vallen. In een brief aan de Tweede Kamer wordt hierop nader ingegaan.2 De brief beschrijft een drietal modellen voor de aansturing
van de peuterspeelzalen. Eén model legt de verantwoordelijkheid –
kort gezegd – op decentraal niveau, een tweede model impliceert aansluiting
bij het onderhavige wetsvoorstel, en een derde model laat de
peuterspeelzalen onder de verantwoordelijkheid van het onderwijs vallen.De Raad mist in het onderhavige wetsvoorstel een adequate afbakening van
het begrip kinderopvang ten opzichte van de peuterspeelzalen. Het wetsvoorstel
gaat ervan uit dat kinderopvang – net als peuterspeelzaalwerk –
een opvoedkundige functie heeft. Het is daarom niet duidelijk waarom peuterspeelzaalwerk
in eerste instantie buiten het onderhavige wetsvoorstel gelaten wordt; of
anderzijds, waarom peuterspeelzaalwerk eventueel tot het onderwijs zou gaan
behoren en kinderopvang daarentegen – deels – aan de markt overgelaten
zou kunnen worden.13. Artikel 1, tweede lid, benoemt een aantal voorzieningen, waarbij sprake
is van verzorging en opvoeding van kinderen, die niet tot de kinderopvang
in de zin van de Wbk zullen worden gerekend. Wat deze voorzieningen, en dus
ook de peuterspeelzaal onderscheidt van de kinderopvang waarvoor op grond
van de Wbk een tegemoetkoming in de kosten kan worden toegekend, is de omstandigheid
dat zij niet primair ten doel hebben ouders in staat te stellen zorg en arbeid
te combineren.IV. Overige opmerkingen14. Het is het college opgevallen dat in het wetsvoorstel niet minder
dan elfmaal een regeling bij of krachtens algemene maatregel van bestuur wordt
voorgesteld. Op deze wijze kan de reikwijdte van het voorgestelde wettelijke
kader, alsmede de toepassing van essentiële voorwaarden, bij lagere regeling
worden uitgebreid of beperkt. De Raad wijst op de artikelen 20, vierde lid,
21, derde lid, en in het bijzonder op artikel 43. Deze artikelen bieden de
mogelijkheid om regels te stellen over de gevallen waarin een handicap of
chronische ziekte kinderopvang noodzakelijk maakt, over de gevallen of omstandigheden
waaronder kinderopvang voor een goede en gezonde ontwikkeling van het kind
noodzakelijk is en over uitbreiding van de kring van personen die aanspraak
hebben op een tegemoetkoming. Uit een oogpunt van rechtszekerheid en parlementaire
controle moeten zowel het toepassingsgebied als de belangrijkste normen in
de wet zelf geregeld worden. De Raad adviseert de verschillende delegatiebepalingen
en vooral de ruime delegatiebepaling van artikel 43 van een dragende motivering
te voorzien dan wel achterwege te laten.14. De Memorie van toelichting op de artikelen 20, vierde lid, en 21,
derde lid, is overeenkomstig het advies van de Raad van State aangepast.Met betrekking tot artikel 43 geldt het volgende. Omdat de kring van personen
die aanspraak op een tegemoetkoming kunnen maken, als zo goed als volledig
moet worden aangemerkt, ligt het in de verwachting dat de delegatiebepaling
van het aanvankelijke artikel 43 slechts benut zou worden voor het aanwijzen
van kleine groepen. Het moet de Raad van State echter worden toegegeven dat
het toepassingsgebied van dat artikel als ruim dient te worden aangemerkt.
Deze ruime bepaling deed afbreuk aan het beginsel dat de reikwijdte van de
wet in principe behoort te worden vastgesteld door de formele wetgever. Dit
heeft ertoe geleid dat artikel 43 uit het voorstel is geschrapt. Zo nodig
zal op enig moment een wijzigingsvoorstel worden ingediend om uitbreiding
te geven aan de kring van personen die aanspraak kunnen maken op een tegemoetkoming.15. De Raad merkt op dat het in artikel 2 gehanteerde partnerbegrip ertoe
zal dwingen om ambtshalve te beoordelen of iemand de keuze voor de toepassing
van de partnerregeling in de inkomstenbelasting had kunnen maken. Deze ambtshalve
beoordeling lijkt in de praktijk niet altijd gemakkelijk uit te voeren en
conflictopwekkend te kunnen werken. De Raad geeft in overweging nader te bezien
of het niet mogelijk is meer bij bestaande regelingen terzake van inkomenstoetsen
en vermogenstoetsen aan te knopen.15. De Raad merkt op dat het in artikel 2 gehanteerde partnerbegrip ertoe
zal dwingen om ambtshalve te beoordelen of iemand de keuze voor de toepassing
van de partnerregeling in de inkomstenbelasting had kunnen maken. Het lijkt
de Raad dat deze ambtshalve beoordeling in de praktijk niet altijd gemakkelijk is uit te voeren en conflictopwekkend zou kunnen werken. Allereerst
zij opgemerkt dat het hier alleen de groep ongehuwd samenwonenden betreft
die niet kiezen voor het partnerschap voor de inkomstenbelasting. Gehuwden
en geregistreerde partners zijn automatisch partners voor de inkomstenbelasting
en daardoor ook voor de Wbk. Ook ongehuwd samenwonenden die kiezen voor het
partnerschap voor de inkomstenbelasting zijn daarmee ook automatisch partner
voor de Wbk. Alleen bij de beperkte groep ongehuwd samenwonenden die niet
kiezen voor het partnerschap voor de inkomstenbelasting zal inderdaad ambtshalve
getoetst moeten worden of deze de keuze voor kwalificatie als partner hadden
kunnen maken. Deze toets is echter niet nieuw. Ook in een aantal bepalingen
in de inkomstenbelasting, waaronder de huidige aftrekregeling voor kosten
van kinderopvang (artikel 3.141, tweede lid, van de Wet inkomstenbelasting
2001) is deze ambtshalve toets ingebouwd. Hoewel de Belastingdienst nog weinig
ervaring heeft opgedaan met deze bepaling (de aanslagregeling 2001 is net
op gang gekomen), verwachten wij daarvan, mede gezien de beperkte omvang van
de groep, weinig problemen. In de Wbk zullen uitvoeringsproblemen op dit vlak
kunnen worden voorkomen met een adequate voorlichting en een goed geredigeerd
aanvraagformulier. Bovendien voorkomt het voorgestelde derde lid een aantal
conflicten door te bepalen in welke gevallen in ieder geval sprake is van
een gezamenlijke huishouding. Daardoor wordt de mogelijke«probleemgroep»
verder verkleind.16. In artikel 4, derde en vierde lid wordt de mogelijkheid geschapen
om bij algemene maatregel van bestuur af te wijken van de wet. Het derde lid
legt de grondslag voor een algemene maatregel van bestuur die het mogelijk
maakt dat ook aan niet rechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen
die, daartoe gerechtigd, in Nederland arbeid verrichten, in aanmerking komen
voor een tegemoetkoming. Het vierde lid maakt het mogelijk ouders die gebruikmaken
van gastouderopvang die niet totstandkomt door bemiddeling van een geregistreerd
gastouderbureau niettemin aanspraak te geven op een tegemoetkoming. Volgens
de toelichting vindt er nog discussie plaats over deze vorm van kinderopvang.
Er wordt echter naar gestreefd om binnen twee jaar na inwerkingtreding van
dit wetsvoorstel met een wettelijke regeling te komen. De Raad merkt op dat
het bij een lagere regeling afwijken van een hogere regeling in beginsel moet
worden afgewezen. Indien echter de wetgever in de hoofdregeling zelf in concrete
gevallen de mogelijkheid van afwijking voorziet en de voorwaarden daarvoor
regelt, kan dit in bijzondere gevallen voor een tijd aanvaardbaar zijn. Uit
de toelichting blijkt niet waarom de in het derde lid voorziene mogelijkheid
niet in de wet zelf kan worden geregeld. Met betrekking tot het vierde lid
geldt dat er nog overleg gaande is over de te maken principiële keuze
en dat dit nog geruime tijd kan duren. Dit betekent dat het vierde lid evenmin
voldoet aan de hiervoor geformuleerde criteria voor afwijking van een hogere
regeling door een lagere. De Raad adviseert deze extra mogelijkheden voor
het verkrijgen van een tegemoetkoming in de wet zelf te regelen, dan wel daartoe
te zijner tijd een wijzigingsvoorstel in te dienen.16. Het oordeel van de Raad van State wordt gevolgd. Artikel 4, derde
lid, is aangepast en artikel 4, vierde lid, is geschrapt. De met het vierde
lid samenhangende bepaling van artikel 53 is eveneens komen te vervallen.17. Artikel 5 hinkt wat betreft de personele werkingssfeer van de subsidieregeling
op twee gedachten: enerzijds wordt het hebben van inkomen in Nederland als
aanknopingspunt voor de personele werkingssfeer gekozen, anderzijds het in
Nederland wonen. Het derde lid lijkt ervan uit te gaan dat deze voorwaarden
naast elkaar gelden (indien aan één van deze voorwaarden wordt
voldaan, bestaat recht op subsidie). Het gevolg van deze benadering is dat
allerlei personen die – al dan niet incidenteel – in Nederland
arbeid verrichten, maar elders wonen, voor de regeling in aanmerking zouden
komen. De Raad adviseert hieraan in de toelichting nader aandacht te schenken.17. Uit artikel 5, derde lid, volgt dat het wetsvoorstel niet beoogt uit
te sluiten dat het incidenteel verrichten van arbeid in Nederland een aanspraak
op een tegemoetkoming geeft. Omdat het mogelijk is dat een tegemoetkoming
zal worden verstrekt voor kinderopvang die in het buitenland plaatsvindt,
is in de opmerking van de Raad aanleiding gevonden het wetsvoorstel alsnog
zodanig aan te passen dat aanspraken van incidenteel in Nederland
werkende personen op een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang die
buiten Nederland plaatsvindt, niet leiden tot buitenproportionele tegemoetkomingen.
Het is immers niet denkbeeldig dat tegemoetkomingen in andere landen, bezien
in het licht van het daar geldende prijspeil, als onnodig hoog zouden worden
ervaren. In artikel 6, tweede lid, van het voorstel is daarom thans bepaald
dat het bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen bedrag dat bij
de tegemoetkoming van het Rijk in aanmerking wordt genomen, voor landen buiten
de Europese Unie bij algemene maatregel van bestuur lager kan worden vastgesteld.18. Artikel 18, eerste lid, is overbodig omdat deze regeling een interne
regeling van de Rijksbelastingdienst betreft. De Raad adviseert artikel 18
aan te passen.18. De Raad adviseert artikel 18, eerste lid, aan te passen, omdat dat
lid overbodig zou zijn. Wij delen niet de mening van de Raad dat het een interne
regeling van de belastingdienst betreft. De inspecteur die bevoegd is voor
de heffing van de inkomstenbelasting of loonbelasting van de ouder of diens
partner, is op basis van artikel 67 van de AWR tot geheimhouding verplicht.
Met bedoeld artikellid wordt de wettelijke basis gecreëerd dat de inspecteur
verplicht en bevoegd is aan het hoofd (de uitvoerder van de tegemoetkoming
van het Rijk in de kosten van de kinderopvang) alle relevante gegevens en
inlichtingen te verstrekken die nodig zijn voor verstrekking van de tegemoetkoming.
Daar komt nog bij dat artikel 22 van de Wet bescherming persoonsgegevens het
gebruik van nummers, die ter identificatie van een persoon bij wet zijn voorgeschreven,
slechts toestaat ter uitvoering van de desbetreffende wet, dan wel voor doeleinden
bij de wet bepaald. Het sociaal-fiscaalnummer is een nummer als hiervoor bedoeld.
Al deze omstandigheden tezamen nopen tot het in het leven roepen van de onderhavige
bepaling. Het advies om artikel 18, eerste lid, aan te passen, wordt daarom
niet gevolgd.19. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij
het advies behorende bijlage.19. Redactionele kanttekeningenEerste gedachtestreepjeDe suggestie van de Raad van State is gevolgd. Artikel 1, eerste lid,
onder i, is aangepast.Tweede gedachtestreepjeArtikel 5, vijfde lid, ziet onder meer op situaties waarin inkomen is
vrijgesteld op grond van bepalingen van internationaal recht. Ouders die voor
internationale organisaties werken en een dergelijke vrijstelling van belasting
genieten, hebben geen inkomen in de zin van artikel 5, eerste lid. Dit wordt
veroorzaakt doordat vrijstelling van belasting op inkomensniveau wordt verleend.
Om te voorkomen dat deze ouders zouden worden uitgesloten van de tegemoetkoming
van Rijk alleen omdat zij geen inkomen uit werk en woning genieten, is artikel
5, vijfde lid, opgenomen. Bij voorkoming van dubbele belasting op grond van
belastingverdragen of op grond van het op artikel 38 van de AWR gebaseerde
Besluit ter voorkoming van dubbele belasting 2001, is een dergelijke voorziening
niet nodig. Een ouder komt voor voorkoming van dubbele belasting in aanmerking
als hij in Nederland woont en inkomen in het buitenland heeft. In dat geval
wordt echter geen vrijstelling op inkomensniveau verleend, maar een vermindering
op het niveau van de verschuldigde belasting. Het inkomen wordt dus in beginsel
op dezelfde wijze vastgesteld als bij ouders die inkomen in Nederland hebben.
In deze gevallen heeft een ouder derhalve wel een inkomen in de zin van artikel
5, eerste lid. Wij zijn derhalve van mening dat artikel 5, vijfde lid, geen
aanpassingen behoeft.Derde gedachtestreepjeHet voorstel van de Raad van State is gevolgd. Artikel 6, eerste lid,
is aangepast. Tevens is aan artikel 6 een nieuw vierde lid toegevoegd.Vierde gedachtestreepjeDe huidige formulering is bewust gekozen met het oog op de taak van de
bestuursrechter bij een eventuele procedure over de tegemoetkoming. Zou in
de bewuste bepaling de door de Raad voorgestelde formulering worden gebruikt,
dan zou de bestuursrechter in situaties waarin nog geen aanslag inkomstenbelasting
is vastgesteld, moeten beoordelen of er wellicht nog een aanslag inkomstenbelasting
zal worden vastgesteld. De huidige formulering voorkomt dit; de bestuursrechter
behoeft op dit punt alleen maar te bezien of het toetsingsinkomen goed is
overgenomen van het aanslagbiljet of de jaaropgave. Geschillen over het toetsingsinkomen
zelf en over het al dan niet terecht opleggen van een aanslag worden behandeld
door een rechter in belastingzaken. In het geval waarin alsnog een aanslag
wordt opgelegd in een situatie waarin bij de vaststelling van de tegemoetkoming
het belastbare loon als toetsingsinkomen gold, treedt op grond van artikel
14 het bij die aanslag vastgestelde verzamelinkomen in de plaats van het oorspronkelijke
toetsings-inkomen.Vijfde gedachtestreepjeDe Raad doet de suggestie om artikel 7, derde lid, (bedoeld zal zijn:
tweede lid), zodanig aan te passen dat daarbij ook rekening wordt gehouden
met de overige situaties waarin geen aanslag inkomstenbelasting wordt vastgesteld.Het is niet duidelijk welke situaties de Raad hierbij voor ogen heeft.
Immers, het eerste lid van artikel 7 omvat reeds de situaties waarin wel (onderdeel
a) en waarin geen (onderdeel b) aanslag is vastgesteld. Het tweede lid geeft
slechts een uitzondering voor bepaalde internationale situaties, waarin toepassing
van het eerste lid niet tot een aanvaardbaar resultaat zou leiden omdat het
toetsingsinkomen volgens dat lid op nihil zou uitkomen terwijl er materieel
wel inkomen is genoten.Mogelijk doelt de Raad hier op situaties waarin ouders naast inkomen dat
heeft geleid tot een aanslag of dat is opgenomen in een loonopgave, nog «internationaal»
inkomen genieten als bedoeld in het tweede lid. In dat geval is uitsluitend
het eerste lid van toepassing, zodat het internationale inkomen niet in de
toetsing wordt betrokken. Dit kan leiden tot onevenwichtige resultaten. Wij
hebben het wetsvoorstel in artikel 7 op dit punt aangepast. Er is een nieuw
tweede lid opgenomen.Zesde gedachtestreepjeHet voorstel van de Raad van State is gevolgd. Van de gelegenheid is tevens
gebruik gemaakt om te bepalen dat de bevoegdheid tot het stellen van nadere
regels die artikel 21, tweede lid biedt, niet langer bij ministeriële
regeling, doch bij algemene maatregel van bestuur geschiedt.Zevende gedachtestreepjeNiet valt in te zien waarom wijzigingen in andere wetten niet onder de
overgangs- of slotbepalingen zouden kunnen vallen. De suggestie van de Raad
van State is daarom niet gevolgd.Achtste gedachtestreepjeDe kanttekening is aanleiding geweest artikel 1, derde lid, te schrappen.Negende gedachtestreepjeHet voorstel van de Raad van State is gevolgd.Tiende gedachtestreepjeAan de opmerking van de Raad van State is gevolg gegeven.Elfde gedachtestreepjeHet voorstel van de Raad van State is gevolgd. Van de gelegenheid is gebruikt gemaakt enige onvolkomenheden in het wetsvoorstel
te corrigeren.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeek WillinkIk moge U, mede namens de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
A. E. Verstand-Bogaert en de Staatssecretaris van Financiën, verzoeken
het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde Memorie
van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. M. VliegenthartBijlage bij het advies van de Raad van State van 8 april 2002,
no.W13.01.0664/III, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.Voorstel van wet– In artikel 1, eerste lid, onder i, de omschrijving van het begrip
«tegemoetkoming» vervangen door: een tegemoetkoming van de ouder
in de door hem of zijn partner te betalen kosten van kinderopvang jegens het
Rijk, jegens de gemeente of jegens het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen.– In artikel 5, vijfde lid, rekening houden met de voorkoming van
dubbele belasting op grond van het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001,
dat niet is gebaseerd op internationaal recht, maar op de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (artikel 38).– Artikel 6, eerste lid, eerste volzin, verplaatsen naar een nieuw
laatste lid met toevoeging van het woord «nadere» voor «regels».– In artikel 7, eerste lid, onderdelen a en b, de zinsnede «is
vastgesteld» vervangen door: is of zal worden vastgesteld.– Artikel 7, derde lid, zodanig aanpassen dat daarbij ook rekening
wordt gehouden met de overige situaties waarin geen aanslag inkomstenbelasting
wordt vastgesteld.– In de artikelen 20, derde lid, en 21, tweede lid, «Onze
Minister kan bij ministeriële regeling» telkens vervangen door:
Bij regeling van Onze Minister (aanwijzing 30 van de Aanwijzingen voor de
regelgeving).– Hoofdstuk 6, paragraaf 2 (Wijziging van andere wetten) in
een ander hoofdstuk plaatsen aangezien het geen overgangs- of slotbepalingen
betreft.Memorie van toelichting– In de artikelsgewijze toelichting op artikel 1, derde lid, een
toelichting geven op de betekenis en toegevoegde waarde van dit lid.– In de artikelsgewijze toelichting op artikel 4, derde lid, een
toelichting geven op de verhouding van deze bepaling met de wet van 26 maart
1998 tot wijziging van de Vreemdelingenwet en enige andere wetten teneinde
de aanspraak van vreemdelingen jegens bestuursorganen op verstrekkingen, voorzieningen,
uitkeringen, ontheffingen en vergunningen te koppelen aan het rechtmatig verblijf
van de vreemdeling in Nederland (de koppelingswet).– In de artikelsgewijze toelichting op artikel 6, eerste lid, onderdeel
f, aangeven waarom het woord «kunnen» is gebezigd en welke situaties
daarmee zijn bedoeld.– In de artikelsgewijze toelichting op artikel 47, negende lid,
onder a, een toelichting geven op de wijze waarop het toezicht op buitenlandse
kindercentra plaatsvindt. XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Advies van 28 mei 2001 aan de Staatssecretarissen van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van Financiën,
en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties inzake Budgettaire
consequenties voor gemeenten van de Wet basisvoorziening Kinderopvang, bladzijde
4.XNoot1MDW-rapport kinderopvang, mei 1998, bijlage 3.XNoot1Research voor beleid, Monitor werkgeversbijdrage kinderopvang, 2002.XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 9.5.XNoot2Kamerstukken II 2001/02, 28 183.XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 5.2.XNoot1Voorontwerp voor de vierde tranche van de Algemene wet bestuursrecht,
Den Haag: 7 september 1999, bladzijde 76.XNoot2Kamerstukken II 2001/02, 27 190, nr. 9. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28447-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl