Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 1998; Brief minister met kabinetsstandpunt over het AWT-advies inzake wisselwerking tussen "zachte" en "harde" kennis
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25615, nr. 24

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

24-06-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25615 nr. 24

09-06-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamKabinetsstandpunt over AWT-advies no. 29 «Wisselwerking
tussen «zachte» en «harde» kennis, benutting van alfa-
en gamma-kennis in van oudsher bèta-dominante sectoren» 1. Inleiding2. Inhoud advies1. Onderwijs2. Onderzoek3. Algemene reactie4. Reactie op aanbevelingen 4.1. Universitaire opleiding4.2. Alfa- en gamma-onderzoek
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25615Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 615Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 1998nr. 24BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 9 juni 1998Bijgevoegd treft u aan het mede namens mijn collega van Economische Zaken
opgesteld standpunt van het kabinet over het advies «Wisselwerking
tussen «zachte» en «harde» kennis; benutting van alpha-
en gamma-kennis in van oudsher bèta-dominante sectoren».Het
advies is op ons beider verzoek uitgebracht door de Adviesraad voor het Wetenschaps-
en Technologiebeleid (AWT). Exemplaren van het advies zelf zijn eveneens bijgevoegd.1De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. Ritzen Kabinetsstandpunt over AWT-advies no. 29 «Wisselwerking
tussen «zachte» en «harde» kennis, benutting van alfa-
en gamma-kennis in van oudsher bèta-dominante sectoren» 1. InleidingMet een brief uit september 1996 hebben de Ministers van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen en Economische Zaken advies aan de AWT gevraagd over nieuwe
perspectieven in de vraag naar en bijdragen van de alfa- en gammawetenschappen.
Aanleiding was de constatering dat zowel binnen het bedrijfsleven als binnen
de overheid de tendens steeds duidelijker zichtbaar wordt, dat op terreinen
dan wel maatschappelijke vraagstukken waar in het verleden voornamelijk natuur-
en technisch-wetenschappelijk onderzoek gevraagd en gebruikt werd, de behoefte
groeit aan kennis uit de alfa- en gammawetenschappen. Aan vraagstukken die
vroeger werden gedefinieerd als uitsluitend technisch van aard, worden nu
ook in toenemende mate maatschappelijke, psychologische en culturele componenten
onderkend. De vraag is ook wat alfa- en gammawetenschappen vanuit hun invalshoeken
kunnen bijdragen aan de oplossing van bovengenoemde maatschappelijke vraagstukken.
Dit alles vraagt om een multidisplinaire aanpak. 2. Inhoud adviesDe AWT constateert, dat de beroepspraktijk van hoger geschoolden zich
kenmerkt door veelzijdige problemen die zich niet laten oplossen door een
aanpak vanuit één discipline of vakspecialisme. De absorptie
van bèta-kennis in de «zachte» sector lijkt in de dagelijkse
praktijk eenvoudiger te verlopen dan de opname van alfa- en gamma-kennis in
van oudsher bèta-dominante sectoren. Daarom heeft de AWT zich geconcentreerd
op dit laatstgenoemde onderdeel. Het advies behandelt de problematiek aan
de hand van twee hoofdpunten: 1. OnderwijsDe AWT ziet als kern van het probleem niet een gebrek aan productie van
nieuwe alfa-gamma-kennis, maar de benutting van reeds bestaande kennis. Als
oorzaak daarvoor wordt het hoger onderwijs genoemd. Studenten ontwikkelen
onvoldoende gevoeligheid voor bijdragen uit andere dan hun eigen vakgebied
en worden te weinig getraind in het communiceren met mensen buiten het eigen
specialisme. Dit geldt in het algemeen voor alle afgestudeerden uit het hoger
onderwijs, maar worden het sterkst gevoeld bij mensen met een universitaire
opleiding.De universitaire opleidingen zijn nog steeds sterk gericht op het opleiden
van onderzoekers in (meestal) monodisciplines, terwijl het toekomstperspectief
voor veel afgestudeerden niet meer in het onderzoek maar buiten het onderzoeksysteem
ligt. De conclusie van de Raad is, dat dit aspect van het universitaire onderwijs
aan herziening toe is. Hiervoor ziet de Raad geen inhoudelijke taak voor de
overheid weggelegd; daar zijn de universiteiten zelf voor verantwoordelijk.
Het aangrijpingspunt voor de overheid zou bij de financiering van de universiteiten
moeten liggen. De Raad adviseert de kwaliteitsbeoordeling en de financiering
van de universiteiten mede te baseren op de kwaliteit van de arbeidsmarktpositie
van hun afgestudeerden. De beoordeling op output leidt ertoe dat de universiteiten
de vrijheid krijgen hun beleid daarop af te stemmen. 2. OnderzoekVanuit de behoeften van de van oudsher bèta-dominante sectoren
noemt de AWT twee gebieden die aandacht behoeven en die schetsmatig worden
uitgewerkt. Dit zijn:– sterke behoefte aan kennis van vreemde culturen. Deze behoefte
ligt meer in consultancy-sfeer dan in het onderzoek. Raad pleit ervoor, dat
de overheid haar directe steun aan een aantal instituten werkzaam op dit terrein
afhankelijk stelt van de mate waarin deze instituten voorzien in de maatschappelijke
behoefte aan kennis en opgeleiden, bijvoorbeeld het International Institute
for Asian Studies en Duitslandinstituut;– sterke behoefte aan kennis van en inzicht in het keuzeproces en
het gedrag van mensen;– binnen de alfa- en gammawetenschappen staat de belangstelling
voor de rol van de natuurwetenschappen niet in verhouding tot het belang van
die rol en de daaruit voortvloeiende principiële vragen.Bij de twee laatstgenoemde punten ligt het knelpunt bij het fundamenteel-strategisch
onderzoek; dit komt onvoldoende van de grond. Het fundamenteel-strategische
onderzoek naar maatschappelijke problemen vraagt om een multidisciplinaire
aanpak. Om tot ontwikkeling van dit soort onderzoek te komen stelt de Raad
voor om NWO hierin een expliciete taak te geven. 3. Algemene reactieHet kabinet onderschrijft het belang van de rol van de alfa- en gammawetenschappen
in het onderzoek op terreinen waarvoor in het verleden voornamelijk exact-
en technisch wetenschappelijke kennis werd gevraagd. Daarnaast hebben de alfa-
en gammawetenschappen elk hun eigen rol te spelen en bijdrage te leveren aan
de ontwikkeling van kennis die (op korte of lange termijn, direct of indirect)
van belang is voor inzicht in en bijdrage aan de oplossing van maatschappelijke
vraagstukken.De Raad concludeert, dat het knelpunt niet ligt bij de productie van alfaen
gammakennis, maar bij het gebruik maken van beschikbare kennis. Het kabinet
onderschrijft het belang van de combinatie van bestaande kennis, maar dit
is in zijn visie slechts een onderdeel van de problematiek. De vraag is daarnaast
of de ontwikkeling van (nieuw) multidisciplinair en/of interdisciplininair
onderzoek moet worden gestimuleerd, zodat de oplossing van maatschappelijke
vraagstukken een nieuwe impuls kan krijgen. Het gaat hier om het vraagstuk
van de integratie van alfa-, bèta- en gammakennis vanaf begin, vanaf
het formuleren van de onderzoekvragen. Uitgangspunt is hier een ruime opvatting
van de vraagkant. Wetenschappelijk onderzoek draagt niet alleen bij aan de
versterking van de economie, maar ook aan onze cultuur, aan de ontwikkeling
van het reservoir van menselijk kunnen, aan sociale cohesie, duurzame ontwikkeling
en aan de maatschappelijke ontwikkelingen in het algemeen.De Raad wijt de geringe benutting van alfa- en gammakennis mede aan het
hoger onderwijs; vooral de afgestudeerden uit het wetenschappelijk onderwijs
zouden aan een tekort aan communicatieve vaardigheden lijden, terwijl juist
van academici een brede inzetbaarheid wordt verwacht. De oorzaak daarvan is
volgens de Raad dat de ontwikkeling van dergelijke vaardigheden in de universitaire
opleiding te weinig aan bod komt.Het kabinet onderschrijft de opvatting van de Raad dat bredere opleidingen
in de technische en natuurwetenschappen wenselijk zijn. Het vindt wel dat
de Raad onvoldoende recht doet aan de ontwikkelingen, zoals die reeds bij
het wetenschappelijk onderwijs op gang zijn gekomen. Zo zijn de technische
universiteiten bij de opbouw van hun vijfjarige opleidingen bezig
alfa- en gamma-elementen in hun curricula te introduceren: in de nieuwe opleidingen
komt meer ruimte voor algemeen vormende, maatschappelijke vakken en voor ontwerpen,
praktisch werken en andere vaardigheden. Eenzelfde ontwikkeling komt op gang
bij de algemene universiteiten. Steeds vaker maken opleidingen gebruik van
een al of niet verplichte stage.Met ingang van het studiejaar 1998–1999 kunnen universiteiten experimentele
duale opleidingen aanbieden. Duale opleidingen bieden voor studenten bij uitstek
mogelijkheden om, in confrontatie met de praktijk, zich vaardigheden eigen
te maken. Opleidingen hebben initiatieven genomen voor verbreding van bêta-
en technische curricula met meer alfa- en gamma-elementen, zowel aan het begin
van de opleiding (zoals de Universiteit van Amsterdam dat heeft gedaan met
een bêta-/gammapropedeuse, om de studenten in de gelegenheid te stellen
zich nader te oriënteren op hun keuze voor een bêta- dan wel een
gamma-opleiding) als aan het eind van een opleiding in de vorm van maior-minor
varianten. Varianten op probleemgestuurd onderwijs worden door steeds meer
universiteiten ingevoerd.Het voorstel van de Raad om de arbeidsmarktpositie van afgestudeerden
mee te laten wegen bij bekostiging van opleidingen, neemt het kabinet niet
over. In het HOOP 1998 is een bekostigingsmodel geschetst, waarin een groter
accent wordt gelegd op de output, in de zin van het aantal diploma's. Daarbij
vindt een indirecte koppeling plaats tussen bekostiging en kwaliteit. Door
goede voorlichting over opleidingen worden studenten gestimuleerd tot een
rationele studiekeuze en stemmen met de voeten. Een model voor de universitaire
bekostiging waarin het succes van afgestudeerden op de arbeidsmarkt wordt
meegewogen is zowel technisch niet goed uitvoerbaar als ongewenst. Op de eerste
plaats beschikt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen niet
over de gegevens die daarvoor nodig zijn. Bovendien is de relatie tussen opleiding
en succes van afgestudeerden op de arbeidsmarkt niet eenduidig. Daarom is
de positie van afgestudeerden op de arbeidsmarkt geen goede basis voor bekostiging.
Dat neemt niet weg dat gegevens over de arbeidsmarkt een belangrijke rol kunnen
spelen bij de keuze van studenten voor een bepaalde opleiding. In 1998 zal
de arbeidsmarkt barometer WO worden uitgebracht die hierover vergelijkbare
gegevens bevat. In de keuzegids HO worden ook gegevens over de perspectieven
op de arbeidsmarkt van opleidingen opgenomen.Dat neemt ook niet weg dat universiteiten zelf de verantwoordelijkheid
hebben om goed in beeld te krijgen welke eisen op de arbeidsmarkt aan hun
afgestudeerden worden gesteld en in dit opzicht een goede wisselwerking tussen
arbeidsmarkt en opleidingen te bevorderen en te onderhouden. Mede gelet op
het grote belang dat ook studenten zelf aan de arbeidsmarktperspectieven van
de onderscheiden opleidingen toekennen, zijn universitaire bestuurders en
managers in dit opzicht in hoge mate attenter geworden.De Raad gaat niet in op de vragen in de adviesaanvraag voor welke typen
vraagstukken die tot dusver vooral vanuit een technologische of exact-wetenschappelijke
invalshoek werden bekeken, nu en op de middellange termijn (explicieter dan
tot nu toe het geval was) kennis nodig is van de alfa- en gammawetenschappen.
Op welke terreinen van de alfa- en gammawetenschappen die relevant zijn voor
bedrijfsleven en overheid heeft Nederland een sterke positie en op welke een
zwakke of geen positie en welke kansen en bedreigingen liggen er voor Nederlandse
onderzoekorganisaties en onderzoekers op dit vlak? De Raad heeft enkele aanzetten
gegeven tot beantwoording van deze vragen, maar het kabinet heeft onvoldoende
antwoord op deze vragen in het advies aangetroffen. Het kabinet gaat er nu
vanuit dat de Raad deze vragen opnieuw aan de orde stelt in de
nu lopende cyclus van het verkenningenproces die in 2000 (of 2001) uitmondt
in advies over prioriteiten en posterioriteiten. 4. Reactie op aanbevelingen 4.1. Universitaire opleidingHet wetsvoorstel in verband met in het HOOP 1996 aangekondigde maatregelen
dat door de Tweede Kamer der Staten Generaal is aanvaard, biedt ruimte voor
de door de Raad bepleite mogelijkheid tot differentiatie van de cursusduur.
Het pleidooi van de Raad om werkgevers en alumni meer te betrekken bij de
vormgeving van het curriculum onderschrijft het kabinet, in verband met een
goede aansluiting van de opleidingen op de behoeften van de arbeidsmarkt.
Zo is in het overleg van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
met de VSNU en de HBO-Raad over het ontwerp-HOOP 1998 overeengekomen dat studenten,
werkgevers, leden van buiten het vak of buiten het academisch milieu adequaat
in de visitatiecommissies vertegenwoordigd dienen te zijn. De WHW staat de
selectie bij de instroom van opleidingen niet toe. De profielen in het voortgezet
onderwijs zullen bijdragen aan een betere aansluiting tussen voortgezet en
hoger onderwijs. De studiefinanciering is alleen voor zover het de diplomatermijn
betreft gebonden aan de cursusduur.De Raad stelt voor de onderwijs- en onderzoekvisitaties samen te voegen.
In het HOOP 1998 staat beschreven, dat onderwijs- en onderzoekvisitaties een
gescheiden aanpak kennen en dat dit in de meeste gevallen ook logisch en wenselijk
is. De verschillen in beoordelingsproces, de ontwikkelingen bij de organisatie
van onderzoek (o.a. topinstituten) en de eigen ontwikkeling van onderwijs-
en onderzoeksorganisatie pleiten ervoor de gescheiden aanpak voort te zetten.
Dit neemt niet weg dat incidenteel, b.v. bij unieke opleidingen in het wetenschappelijk
onderwijs, een geïntegreerde kwaliteitsbeoordeling van onderwijs en onderzoek
mogelijk is. 4.2. Alfa- en gamma-onderzoekDe Raad spreekt zich uit voor een gerichte stimulering van specifieke
probleemgebieden voor het fundamenteel-strategische onderzoek. Daarbij zou
beter gebruik moeten worden gemaakt van de thans beschikbare onderzoeksbudgetten
bij departementen. In dit verband stelt hij voor NWO als agentschap voor de
gerichte stimulering van fundamenteel strategisch onderzoek aan te wijzen,
omdat NWO ervaring heeft met het stimuleren van fundamenteel-strategisch onderzoek
en zich in toenemende mate ook ontwikkelt in de ondersteuning van multidisciplinair
onderzoek. De Raad is van mening dat NWO in dit licht goed als uitvoeringsorganisatie
kan optreden.Het kabinet is van oordeel, dat in de praktijk NWO deze rol al vervult
via de stimuleringsprogramma's, ook voor alfa- en gamma-onderzoek. Verschillende
departementen en onderzoekorganisaties worden bij elkaar gebracht op specifieke
gebieden of onderwerpen. Deze rol zal in de naaste toekomst worden versterkt.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zal dit punt in zijn overleg
met NWO bespreken. Daarnaast zal bij de opstelling van de komende NWO-wet
de opvatting van de Raad worden meegenomen, dat voor fundamenteel-strategische
onderzoekprogramma's zoals boven genoemd ook andere instellingen dan de universiteiten
worden betrokken. XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25615-24.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl