Jaarverslag Ministerie van Infrastructuur en Milieu 2013
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2013-2014
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 33 930
 XII
 
 Jaarverslag en slotwet Ministerie van Infrastructuur en Milieu
		2013
 
 
 Nr. 1
 JAARVERSLAG VAN INFRASTRUCTUUR EN MILEU (XII)
 Aangeboden 21 mei 2014
 
 
 
 
 
 Gerealiseerde uitgaven naar beleidsterrein voor 2013
 
 
 
 Gerealiseerde ontvangsten naar beleidsterrein voor
				 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 INHOUDSOPGAVE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 blz.
 
 
 
 
 
 
 A.
 
 
 
 
 Algemeen
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Aanbieding en dechargeverlening
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 Leeswijzer
 
 
 9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 
 
 
 
 Beleidsverslag
 
 
 
 
 12
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Beleidsprioriteiten
 
 
 12
 
 
 
 
 4.
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 24
 
 
 
 
 
 Artikel 1 Integraal Waterbeleid
 
 
 24
 
 
 
 
 
 Artikel 2 Ruimtelijke Ontwikkeling
 
 
 25
 
 
 
 
 
 Artikel 3 Wegen en Verkeersveiligheid
 
 
 26
 
 
 
 
 
 Artikel 4 Openbaar Vervoer en Spoor
 
 
 27
 
 
 
 
 
 Artikel 5 Mainports en Logistiek
 
 
 28
 
 
 
 
 
 Artikel 6 Klimaat, Luchtkwaliteit en Geluid
 
 
 29
 
 
 
 
 
 Artikel 7 Duurzaamheid
 
 
 30
 
 
 
 
 
 Artikel 8 Externe Veiligheid en Risico’s
 
 
 31
 
 
 
 
 
 Artikel 9 Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
 
 
 32
 
 
 
 
 
 Artikel 10 Inspectie Leefomgeving en Transport
 
 
 33
 
 
 
 
 
 Artikel 11 Waterkwantiteit
 
 
 34
 
 
 
 
 
 Artikel 12 Waterkwaliteit
 
 
 43
 
 
 
 
 
 Artikel 13 Ruimtelijke ontwikkeling
 
 
 49
 
 
 
 
 
 Artikel 14 Wegen en verkeersveiligheid
 
 
 61
 
 
 
 
 
 Artikel 15 Openbaar vervoer
 
 
 67
 
 
 
 
 
 Artikel 16 Spoor
 
 
 72
 
 
 
 
 
 Artikel 17 Luchtvaart
 
 
 81
 
 
 
 
 
 Artikel 18 Scheepvaart en havens
 
 
 92
 
 
 
 
 
 Artikel 19 Klimaat
 
 
 103
 
 
 
 
 
 Artikel 20 Lucht en geluid
 
 
 112
 
 
 
 
 
 Artikel 21 Duurzaamheid
 
 
 119
 
 
 
 
 
 Artikel 22 Externe veiligheid en risico’s
 
 
 126
 
 
 
 
 
 Artikel 23 Meteorologie, seismologie en aardobservatie
 
 
 133
 
 
 
 
 
 Artikel 24 Handhaving en toezicht
 
 
 137
 
 
 
 
 
 Artikel 25 Brede doeluitkering (BDU)
 
 
 144
 
 
 
 
 
 Artikel 26 Bijdrage Investeringsfondsen
 
 
 146
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 150
 
 
 
 
 
 Artikel 97 Algemeen Departement
 
 
 150
 
 
 
 
 
 Artikel 98 Apparaat Kerndepartement
 
 
 153
 
 
 
 
 
 Artikel 99 Nominaal en Onvoorzien
 
 
 155
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.
 
 
 Bedrijfsvoeringsparagraaf
 
 
 156
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 
 
 
 
 De jaarrekening
 
 
 
 
 166
 
 
 
 
 
 7.
 
 
 Verantwoordingsstaten
 
 
 166
 
 
 
 
 7.1
 
 
 De departementale verantwoordingsstaat 2013 van het Ministerie van
						Infrastructuur en Milieu
 
 
 166
 
 
 
 
 7.2
 
 
 De samenvattende verantwoordingsstaat 2013 van de agentschappen van het
						Ministerie van Infrastructuur en Milieu
 
 
 167
 
 
 
 
 7.3
 
 
 De departementale saldibalans per 31 december 2013
 
 
 169
 
 
 
 
 7.4
 
 
 De balansen per 31 december 2013 van de agentschappen van het Ministerie
						van Infrastructuur en Milieu
 
 
 179
 
 
 
 
 7.5
 
 
 Topinkomens
 
 
 213
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 D.
 
 
 
 
 Bijlagen
 
 
 
 
 216
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Toezichtrelaties en ZBO’s/RWT
 
 
 216
 
 
 
 
 2.
 
 
 Afgerond evaluatie en overig onderzoek
 
 
 228
 
 
 
 
 3.
 
 
 Overzicht niet-financiële informatie over inschakeling van externe
						adviseurs en tijdelijk personeel (externe inhuur)
 
 
 234
 
 
 
 
 4.
 
 
 Rapportage correspondentie
 
 
 237
 
 
 
 
 5.
 
 
 Afkortingenlijst
 
 
 238
 
 
 
 
 
 
 
 Aanbieding en dechargeverlening
 
 DEEL
 A.
 ALGEMEEN
 
 
 
 
 1.
 AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
 
 
 Aan de voorzitters van de Eerste en de
				Tweede Kamer van de Staten-Generaal.
 
 Hierbij bied ik, mede
				namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, het jaarverslag met
				betrekking tot de begroting van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu
				(XII) over het jaar 2013 aan.
 Onder verwijzing naar de artikelen 63 en
				64 van de Comptabiliteitswet 2001 verzoek ik de beide Kamers van de
				Staten-Generaal de Minister van Infrastructuur en Milieu decharge te verlenen
				over het in het jaar 2013 gevoerde financiële beheer.
 Ten behoeve van
				de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek tot
				dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als externe controleur op
				grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld. Dit
				rapport wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal
				aangeboden. Het rapport bevat de bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer
				met betrekking tot:
 
 
 a.
 het gevoerde financieel beheer en
					 materieelbeheer;
 
 
 b.
 de ten behoeve van dat beheer bijgehouden
					 administraties;
 
 
 c.
 de financiële informatie in het
					 jaarverslag;
 
 
 d.
 de betrokken saldibalans;
 
 
 e.
 de totstandkoming van de informatie over
					 het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering;
 
 
 f.
 de in het jaarverslag opgenomen informatie
					 over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering.
 
 
 Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de
				volgende, wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
 
 
 a.
 het Financieel jaarverslag van het Rijk
					 over 2013;
 
 
 b.
 het voorstel van de slotwet over het jaar
					 2013 dat met het onderhavige jaarverslag samenhangt;
 
 
 c.
 het rapport van de Algemene Rekenkamer over
					 het jaar 2013 met betrekking tot het onderzoek van de centrale administratie
					 van ’s Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
 
 
 d.
 de verklaring van goedkeuring van de
					 Algemene Rekenkamer met betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het
					 Rijk over 2013 opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
					 2013, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over 2013 (de
					 verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid, van de
					 Comptabiliteitswet 2001).
 
 
 Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden
				genomen, voordat de betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring
				van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
 
 
 
 
 De Minister van
			 Infrastructuur en Milieu,
 
 M.H.
 Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
 
 
 
 
 
 Dechargeverlening door de
				Tweede Kamer
 Onder verwijzing naar artikel 64 van de
				Comptabiliteitswet 2001 verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der
				Staten-Generaal dat de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot
				dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
				genomen in de vergadering van
 
 De Voorzitter van de
				Tweede Kamer,
 
 Handtekening:
 
 Datum:
 
 
 Op grond van artikel 64, tweede lid van
			 de Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige
			 jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter
			 behandeling doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
 
 
 Dechargeverlening door de
				Eerste Kamer
 Onder verwijzing naar artikel 64 van de
				Comptabiliteitswet 2001 verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der
				Staten-Generaal dat de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot
				dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
				genomen in de vergadering van
 
 De Voorzitter van de
				Eerste Kamer,
 
 Handtekening:
 
 Datum:
 
 
 Op grond van artikel 64, derde lid van
			 de Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige
			 jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring,
			 doorgezonden aan de Minister van Financiën.
 
 
 
 
 
 
 Leeswijzer
 
 2.
 LEESWIJZER
 
 Voor u ligt het Jaarverslag 2013 van het Ministerie van
				Infrastructuur en Milieu (IenM), Hoofdstuk XII van de Rijksbegroting. In dit
				Jaarverslag 2013 wordt verantwoording afgelegd over de gerealiseerde uitgaven,
				ontvangsten en aangegane verplichtingen ten opzichte van de begroting 2013
				inclusief de Nota van Wijziging 2013 (Kamerstukken II, 2012/13,
				33 400 XII, nr.
				8).
 Het Jaarverslag IenM 2013 bestaat uit de volgende
				onderdelen:
 
 
 A.
 Een algemeen deel: hierin is naast deze
					 leeswijzer de officiële aanbieding van het Jaarverslag aan de Staten-Generaal
					 en het verzoek tot dechargeverlening opgenomen.
 
 
 B.
 Het beleidsverslag 2013 van IenM: hierin
					 wordt ingegaan op de resultaten die in 2013 zijn geboekt. Het beleidsverslag
					 bestaat uit vier onderdelen: het verslag over de beleidsprioriteiten, de
					 beleidsartikelen, de niet-beleidsartikelen en de
					 bedrijfsvoeringsparagraaf.
 
 
 C.
 De Jaarrekening 2013 van IenM: deze bestaat
					 uit de departementale verantwoordingstaat van IenM en de samenvattende
					 verantwoordingsstaten van de agentschappen KNMI, Rijkswaterstaat, Inspectie
					 Leefomgeving en Transport (ILT) en de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa).
					 Tevens bevat dit deel de departementale saldibalans van IenM, de jaarverslagen
					 van de agentschappen en de opgave van topinkomens.
 
 
 D.
 De bijlagen:
 
 
 1.
 het overzicht inzake het toezicht op de
						 zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s) en de rechtspersonen met een wettelijke
						 taak (RWT’s)
 
 
 2.
 het overzicht van afgerond evaluatie en
						 overig onderzoek
 
 
 3.
 het overzicht van de externe
						 inhuur
 
 
 4.
 de rapportage correspondentie
 
 
 5.
 de afkortingenlijst
 
 
 
 
 
 Naast dit Jaarverslag, Hoofdstuk XII van de
				 Rijksbegroting, kent IenM ook de Jaarverslagen van het Infrastructuurfonds en
				 het Deltafonds, respectievelijk Hoofdstuk A en J van de Rijksbegroting. In deze
				 fondsen worden de concrete investeringsprojecten en programma’s van het
				 Ministerie van IenM geraamd en verantwoord.
 Met het
				 Infrastructuurfonds wordt invulling gegeven aan de doelstellingen zoals genoemd
				 in de Wet op het Infrastructuurfonds (Staatsblad 1993, nr 319), te weten het
				 bevorderen van een integrale afweging van prioriteiten en het bevorderen van
				 continuïteit van middelen voor infrastructuur.
 Het Deltafonds kent
				 zijn oorsprong in de Waterwet (Staatsblad 2009, nr 107). In de Waterwet is als doel van
				 dit fonds opgenomen de bekostiging van maatregelen, voorzieningen en
				 onderzoeken op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening.
 
 De verantwoordingen van IenM zijn ook digitaal
				beschikbaar op
				www.rijksbegroting.nl.
 De financiële
				informatie in het beleidsverslag (onderdeel B) wordt gepresenteerd door middel
				van de tabellen «Budgettaire gevolgen van beleid». Hierin worden opmerkelijke
				verschillen tussen de budgettaire raming en de realisatie in het verslagjaar
				toegelicht. Om de hoeveelheid informatie te beperken is gekozen voor het
				hanteren van de hieronder aangegeven norm. Aan de hand van deze norm wordt
				bepaald of een verschil wordt toegelicht. Naar aanleiding van de aanbeveling
				van de Tijdelijke Commissie Onderhoud en Innovatie Spoor is de normering
				aangepast, waarbij geldt dat begrotingsbedragen boven de € 50 miljoen met
				een afwijking van meer dan € 5 miljoen ook worden toegelicht.
 
 Norm bij te verklaren verschillen
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsbedrag
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 < € 4,5 miljoen
 
 
 > 50%
 
 
 
 
 € 4,5 – 22,5 miljoen
 
 
 > € 2,5 miljoen
 
 
 
 
 € 22,5 – 50 miljoen
 
 
 > 10%
 
 
 
 
 > € 50 miljoen
 
 
 > € 5 miljoen
 
 
 
 
 
 Dit houdt in dat die hoofdproducten, waarbij het
				verschil tussen het begrotingsbedrag en de realisatie kleiner is dan de
				aangegeven norm niet worden toegelicht. Een uitzondering hierop wordt gemaakt
				voor beleidsmatige relevante mutaties. Deze worden ongeacht bovenstaande
				normering wel toegelicht. Verder worden in afwijking van bovenvermelde norm die
				artikelen, waarop in de begroting 2013 geen of zeer geringe ontvangsten,
				uitgaven of verplichtingen zijn geraamd maar waar in 2012 wel relatief kleine
				bedragen op zijn gerealiseerd, niet apart toegelicht.
 Betreffende de
				niet-financiële informatie moet worden vermeld dat IenM bij het verkrijgen van
				deze indicatoren voor een deel afhankelijk is van verzameling door externe
				partijen zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De praktijk is
				zodanig dat deze gegevens in een aantal gevallen later beschikbaar komen. Dit
				leidt ertoe dat niet in alle gevallen de gegevens over het verslagjaar ten
				tijde van het opstellen van het jaarverslag beschikbaar waren.
 
 
 Groeiparagraaf
 
 Wat is nieuw in dit
				 Jaarverslag
 
 De begroting van 2013 en dus ook dit voorliggende
				Jaarverslag is gewijzigd door invoering van een nieuwe begrotingsstructuur, de
				verdere doorvoering van het «Verantwoord Begroten» en transparantie.
 Begrotingsstructuur
 Als
				gevolg van de vorming van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu kent de
				begroting van IenM een nieuwe begrotingsstructuur. Deze structuur is begin 2012
				aan de Tweede Kamer kenbaar gemaakt en vanaf de Voorjaarsnota 2012 van kracht
				(Kamerstukken II, 2011/12,
				33 000 XII, nr.
				111). De vaste commissie voor IenM heeft op basis van deze structuur
				aangegeven welke wensen zij graag verwerkt zag in de begroting 2013
				(Kamerstukken II,
				33 000-XII-111/2012D25435).
				IenM heeft aangegeven hoe het invulling kan geven aan die wensen, onder andere
				door middel van een aangepaste begrotingsstructuur (Kamerstukken II, 2011/12,
				31 865, nr.
				42). De Begroting 2013 en dit Jaarverslag zijn op basis van die nieuwe
				begrotingsstructuur opgebouwd.
 Als gevolg van de twee
				achtereenvolgende conversies naar een nieuwe artikelindeling kan met de
				realisatiecijfers in de nieuwe artikelindeling enkel worden teruggekeken naar
				het verantwoordingsjaar 2013. Voor de volledigheid zijn evenals in de begroting
				2013 wel de «oude» artikelen 1 tot en met 10 opgenomen voor de jaren 2011 en
				2012. De cijfers die in dit Jaarverslag voor het jaar 2011 zijn opgenomen, zijn
				indicatief. Voor de niet-beleidsartikelen «Algemeen departement» en
				«Apparaat van het kerndepartement» zijn vanwege de vorming van het Ministerie
				van Infrastructuur en Milieu geen indicatieve cijfers voor het jaar 2011
				beschikbaar. Voor het beleidsartikel 25 Brede Doeluitkering geldt dat de
				verplichtingenrealisaties voor de jaren 2011 en 2012 door de genoemde
				conversies niet zijn opgenomen. Voor de realisatiecijfers van de artikelen
				«Algemeen departement» en «Apparaat van het kerndepartement» voor het jaar
				2011 en eerder wordt verwezen naar de eerder gepubliceerde jaarverslagen van
				Hoofdstuk XI en Hoofdstuk XII.
 Verantwoord Begroten
 De
				begroting 2012, evenals het Jaarverslag 2012 waren al significant gewijzigd als
				gevolg van de veranderingen die in de Rijksbegroting zijn doorgevoerd onder de
				naam «Verantwoord Begroten» (Kamerstukken II, 2010/11,
				31 865, nr.
				26). De begroting 2013 is conform de voorschriften van «Verantwoord
				Begroten» opgebouwd. Dat betekent dat voor alle beleidsartikelen rollen en
				verantwoordelijkheden worden beschreven, bijbehorende indicatoren en
				kengetallen worden gepresenteerd alsmede de in te zetten financiële
				instrumenten. Deze nieuwe opzet wordt ook gevolgd in het Jaarverslag 2013.
				Aanvullend daarop is aan het beleidsprioriteitenverslag een tweetal
				overzichtstabellen opgenomen, te weten de tabel «Realisatie
				beleidsdoorlichtingen» en de tabel «Overzicht garanties en
				achterborgstellingen».
 Transparantie
 In
				begrotingsonderzoeken en tijdens begrotingsbehandelingen is geconstateerd dat
				meer transparantie van de begrotingen van IenM wenselijk is. De Tweede Kamer
				heeft naar aanleiding van het rapport van de Tijdelijke Commissie Onderhoud en
				Innovatie Spoor deze wens nog eens herhaald. In de kabinetsreactie op het
				rapport van de Tijdelijke commissie onderhoud en innovatie spoor (Kamerstukken
				II, 2011/12, 32 707,
				nr. 16) is een pakket maatregelen aangekondigd om de
				informatievoorziening naar de Tweede Kamer beter en transparanter te maken. De
				maatregelen zijn – voor zover van toepassing op de begroting en toepasbaar in
				de verantwoording – in dit Jaarverslag doorgevoerd.
 Verder heeft de
				vaste Kamercommissie IenM geconstateerd dat met het toedelen van de bijdrage
				aan het Infrastructuurfonds aan de verschillende beleidsartikelen, veel sterker
				de inhoudelijke relatie gelegd kan worden tussen beleidsdoelstellingen, de
				ministeriële verantwoordelijkheid en de middelen die via het
				Infrastructuurfonds besteed worden. Hiertoe is een nieuw beleidsartikel,
				artikel 26 Bijdrage investeringsfondsen, geïntroduceerd. In de brief
				(Kamerstukken II, 2011/12,
				31 865, nr.
				42) is verder aangegeven hoe IenM deze relatie wil versterken. Deze
				lijn is in de begroting 2013 en dit Jaarverslag doorgevoerd.
 
 
 
 
 Beleidsprioriteiten
 
 DEEL
 B.
 BELEIDSVERSLAG
 
 
 
 
 3.
 BELEIDSPRIORITEITEN
 
 Inleiding
 Het Ministerie
				van Infrastructuur en Milieu heeft in 2013 volop gewerkt aan integrale
				oplossingen voor vraagstukken met betrekking tot bereikbaarheid, leefbaarheid
				en veiligheid. Alle activiteiten waren gericht op versterking van de economie
				in combinatie met de zorg voor een veilige en gezonde leefomgeving. In dit
				beleidsverslag worden de belangrijkste resultaten uit 2013 toegelicht.
 Ruimte
 SVIR
 De uitvoering van de
				realisatieparagraaf van de SVIR ligt op koers. In gesprekken met de provincies
				is gebleken dat zij goed uit de voeten kunnen met de nieuwe verdeling van
				bevoegdheden in de ruimtelijke ordening. De Minister van IenM heeft de Tweede
				Kamer per brief van 28 oktober 2013132 660, nr.
					 59 geïnformeerd over de voortgang.
 RAAM
 In november 2013 is
				tijdens het bestuurlijk overleg MIRT Noord-Holland – Utrecht – Flevoland de
				Rijksstructuurvisie Amsterdam – Almere – Markermeer vastgesteld. Vervolgens
				zijn de Bestuursovereenkomst RRAAM en de Uitvoeringsovereenkomst Almere 2.0
				ondertekend. Deze documenten zijn op 20 november 2013 aan de Tweede Kamer
				aangeboden231 089, nr.
					 108. Hiermee is het programma RRAAM, gestart in 2010,
				beëindigd. De vaste commissie Infrastructuur en Milieu van de Tweede Kamer
				heeft besloten om ook voor de vervolgfase de status van Groot Project te willen
				handhaven.
 Wind op Land
 De
				Structuurvisie Windenergie zal de ruimtelijke kaders aangeven voor de
				ontwikkeling van grootschalige windenergie op land. De Ontwerp Structuurvisie333 612, nr.
					 1 is in juni 2013 aan de Tweede Kamer aangeboden.
 Ondergrond
 De
				Structuurvisie Ondergrond wordt het ruimtelijk afwegingskader voor activiteiten
				in de ondergrond en beoogt een duurzaam en efficiënt gebruik daarvan. In 2013
				is bij een breed scala aan belanghebbenden – bestuurlijke koepels,
				milieuorganisaties en bedrijfsleven – geïnventariseerd welke kansen en
				knelpunten er liggen.
 Leegstand kantoren
 De
				Minister van IenM heeft in 2013 op verschillende momenten de Tweede Kamer
				geïnformeerd over de voortgang van de rijksacties voortkomend uit het
				Convenant Aanpak Leegstand Kantoren4Zie onder andere
					 33 400-VII, nrs.
					 60 en 74. Onder meer is een onderzoek uitgevoerd naar de juridische
				mogelijkheden om te komen tot een verplichte afdracht ten behoeve van regionale
				kantorenfondsen. In de brief «Uitvoering Structuurvisie Infrastructuur en
				Ruimte»532 660, nr.
					 59 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de resultaten van de
				eerste tranche van het convenant Bedrijventerreinen 2010–2020 (gesloten
				tussen Rijk, IPO en VNG) en over de pilots «verzakelijking
				bedrijventerreinen».
 Stelselherziening omgevingsrecht
				(Omgevingswet)
 De Tweede Kamer is in november 2013
				geïnformeerd over de voortgang van de stelselherziening omgevingsrecht633 118, nr.
					 8. Het wetsvoorstel Omgevingswet is volgens planning in juli
				2013 voor advies aangeboden aan de Raad van State. Daaraan voorafgaand heeft
				het kabinet de betrokken bestuurlijke en maatschappelijke partijen en toetsende
				instanties in de gelegenheid gesteld te reageren op het conceptwetsvoorstel.
				Van deze gelegenheid is veel gebruik gemaakt. De reacties zijn verwerkt in het
				wetsvoorstel. De Raad van State heeft inmiddels advies uitgebracht. Dit advies
				wordt in het wetsvoorstel verwerkt. Bij indiening, naar verwachting medio 2014,
				zullen naast het advies van de Raad van State ook de uitkomsten van de formele
				toetsen openbaar worden gemaakt.
 Daarnaast is in 2013 gewerkt aan de
				voorbereiding van de onderliggende Algemene Maatregelen van Bestuur en de
				Invoeringswet. Verder is in opdracht van IenM, VNG, IPO en UvW een verkenning
				gestart voor de implementatie: invoeringsbegeleiding, digitalisering
				vergunningverlening en toezicht en handhaving.
 Crisis- en herstelwet
 Met
				instemming van Eerste en Tweede Kamer is de Crisis- en herstelwet verlengd tot
				het moment dat deze opgaat in de Omgevingswet en de Algemene wet bestuursrecht.
				De 5e en 6e tranches Crisis en herstelwet, waarin
				innovatieve projecten en experimenten worden aangewezen, zijn in 2013 in
				werking getreden.
 Bereikbaarheid
 Wegprojecten
 In april 2013
				is de Tweede Kamer geïnformeerd over de gevolgen van de bezuinigingen op het
				Infrastructuurfonds voor de voortgang van de MIRT-projecten733 400-A, nr.
					 94. In 2013 is verder gewerkt aan de besluitvorming over een
				aantal projecten voor een betere bereikbaarheid in Nederland. Zo heeft de
				Minister van IenM naar aanleiding van het advies van de Commissie Schoof833 400-A, nr.
					 50 met de Tweede Kamer gesproken over nadere besluitvorming
				met betrekking tot de Ring Utrecht. Het advies van de Commissie Schoof is
				overgenomen. In november heeft de Minister van IenM de Structuurvisie
				bereikbaarheid Regio Rotterdam en Nieuwe Westelijke Oeververbinding vastgesteld
				en aan de Tweede Kamer gezonden932 598, nr.
					 20. Ook is in 2013 is een aantal startbeslissingen genomen,
				waaronder de startbeslissing voor de A58 Eindhoven–Tilburg en de A2 ’t
				Vonderen–Kerensheide. Verder is het Standpunt A13/A16 naar de Tweede Kamer
				toegezonden en is een Tracébesluit N18 Varsseveld-Enschede en Tracébesluit
				A6/A7 Knooppunt Joure vastgesteld.
 ITS
 Intelligente Transport
				Systemen (ITS) bieden nieuwe oplossingen voor het behalen van de doelstellingen
				voor bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid. In dit verband heeft de
				Minister van IenM in november 2013 de Routekaart en Uitvoeringsagenda van het
				actieprogramma «Beter geïnformeerd op weg» aan de Tweede Kamer aangeboden1031 305, nr.
					 207. De Uitvoeringsagenda geeft de komende jaren invulling aan
				de doorontwikkeling van ITS op het gebied van reisinformatie en
				verkeersmanagement.
 Verkeersveiligheid
 In 2013
				is gestart met de uitvoering van de maatregelen uit de Beleidsimpuls
				Verkeersveiligheid. De focus van deze maatregelen ligt op de risicogroepen
				ouderen en fietsers. In het programma «Blijf Veilig Mobiel» werkt een tiental
				maatschappelijke organisaties samen om ouderen te stimuleren en helpen langer
				veilig en fit mobiel te blijven, met inhoudelijke en financiële steun van
				IenM. Gemeenten hebben in 2013 hun eigen lokale aanpak veilig fietsen
				opgesteld. Daarnaast heeft onderzoek uitgewezen dat de seniorenkeuring vanaf de
				verhoogde leeftijd van 75 jaar een nuttige bijdrage aan de verkeersveiligheid
				levert. Deze blijft daarom gehandhaafd.
 Lange Termijn Spooragenda
 Om goede afwegingen te kunnen maken ten aanzien van de wensen en eisen die
				aan het spoorsysteem worden gesteld is in 2012 gestart met het uitwerken van de
				Lange Termijn Spooragenda (LTSa). De Staatssecretaris van IenM heeft begin 2013
				deel 1 van de LTSa1129 984, nr.
					 384 aan de Tweede Kamer gestuurd met daarin de ambities en
				doelstellingen. In de loop van 2013 zijn deze in overleg met de relevante
				stakeholders verder uitgewerkt. Deel II is in april 2014 aan de Tweede Kamer
				verzonden1229 984, nr.
					 474.
 Programma Hoogfrequent Spoor
 In 2013 is in het kader van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS)
				verder gewerkt aan de diverse maatregelen om op termijn tot hogere
				treinfrequenties op de drukste corridors te komen. Vanwege de lagere
				groeiprognoses van het goederenvervoer en de bezuiniging op het
				Infrastructuurfonds is de totale oplevering van de PHS-maatregelen verschoven
				van 2020 naar 2028. Het PHS-project «Doorstroomstation Utrecht» is in 2013 de
				realisatiefase in gegaan. De lay-out van de sporen wordt daar grootscheeps
				gerenoveerd en uitgebreid om meer treinen met een hogere opvolgsnelheid
				mogelijk te maken. In augustus 2013 is een besluit genomen over de inrichting
				van de OV-SAAL corridor (Schiphol – Amsterdam – Almere – Lelystad)
				waarmee de toename van de vervoervraag op dit traject op de middellange termijn
				kan worden opgevangen.
 Winterweer op het spoor
 Mede als gevolg van de maatregelen uit het programma Winterweer op het
				spoor is de treindienst tijdens de winter van 2012/2013 niet op grote schaal
				ontregeld en is de treindienst ondanks de strenge winter redelijk betrouwbaar
				gebleken. Op de trajecten waar de «Zwitserse wisselaanpak» is toegepast, is
				het storingsniveau met 20–40% gedaald.
 Spoorveiligheid
 Ten
				behoeve van verbetering van de veiligheid op het spoor op de langere termijn is
				in 2012 besloten om het beveiligingssysteem ERTMS (European Rail Traffic
				Management System) in Nederland in te voeren, ter vervanging van het huidige
				systeem ATB. In 2013 is een aantal stappen in deze richting gezet. Op het
				traject Amsterdam-Utrecht hebben in het kader van de pilot ERTMS Dual
				Signalling testritten plaatsgevonden met verschillende soorten passagiers- en
				goederentreinen en zijn machinisten en treindienstleiders opgeleid. In februari
				2013 is de Startbeslissing (Railmap 1.0)1329 984, nr.
					 385 aan de Tweede Kamer gestuurd en is een bedrag van € 2
				miljard gereserveerd voor ERTMS. De Kamer heeft ERTMS aangemerkt als Groot
				Project en wordt daarom uitgebreid geïnformeerd en meegenomen in de
				voorliggende keuzes en scenario’s. De Staatssecretaris van IenM heeft de
				Tweede Kamer met de Railmap 2.01433 652, nr.
					 4 in december geïnformeerd over de stand van zaken met
				betrekking tot de onderzoeken in de verkenningsfase.
 Om ook op de
				korte termijn de veiligheid op het spoor te verbeteren worden daarnaast de
				Stoptonend Seinpassages (STS-passages) aangepakt. Hiertoe zijn – in lijn met
				de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar aanleiding van het
				ongeval bij Amsterdam Westerpark – de volgende categorieën maatregelen in
				gang gezet:
 
 
 1.
 Niet meer «op rood plannen» in de nieuwe
					 dienstregeling.
 
 
 2.
 Meer seinen voorzien van het
					 beveiligingssysteem ATB vv (verbeterde versie): in 2013 zijn aanvullend 150
					 seinen hiermee uitgerust, waarmee het totaal op circa 1950 komt. Aan ProRail is
					 opdracht gegeven alle overige seinen hiermee uit te rusten, met uitzondering
					 van die trajecten waar op korte termijn volledig onder ERTMS kan worden
					 gereden.
 
 
 3.
 Aanscherping van de gespreksregels voor
					 communicatie tussen machinisten en treindienstleiders.
 
 
 Grensoverschrijdende
				spoortrajecten
 In 2013 zijn op verschillende
				grensoverschrijdende trajecten concrete stappen gezet. Eind 2013 is
				bijvoorbeeld een akkoord gesloten over een elektrische treindienst Maastricht
				– Heerlen – Aken. Het Rijk en de provincie Limburg hebben samen € 15
				miljoen beschikbaar gesteld om het traject Landgraaf – grens te
				elektrificeren. De partijen aan Duitse zijde financieren de benodigde
				elektrificatie op het traject grens – Herzogenrath. Verder zijn met de
				deelstaatregering Nordrhein-Westfalen afspraken gemaakt over de cofinanciering
				van de regionale treindienst Arnhem – Düsseldorf met ingang van
				2017–2018.
 Het stopzetten van de V250-hogesnelheidstreinen op de
				verbinding naar Antwerpen heeft ertoe geleid dat het grensoverschrijdend
				spoorvervoer in eerste instantie is opgevangen door extra treinen in te zetten
				tussen Roosendaal en Antwerpen en vanaf februari door middel van
				intercitytreinen tussen Den Haag en Brussel. In september 2013 heeft het
				kabinet ingestemd met het voorstel van NS voor de wijze waarop de komende jaren
				het vervoer naar België en verder zal worden ingevuld en de Tweede Kamer
				hierover geïnformeerd1522 026, nr.
					 430.
 OV-chipkaart
 Met de start
				van het Nationaal Openbaar Vervoerberaad (NOVB) is een permanente structuur
				ingericht voor overleg en besluitvorming over concessieoverstijgende
				onderwerpen met betrekking tot de OV-chipkaart. Een belangrijk besluit van dit
				gremium in 2013 betrof het afschaffen van het dubbel opstaptarief in de
				treinketen. Ook ten aanzien van de herpositionering van TLS is
				voortgang geboekt. Partijen zijn voornemens een coöperatie op te richten
				waarvan alle concessiehoudende vervoerders lid zijn. Eind 2013 is de
				intentieverklaring over de governance ondertekend. De verwachting is dat de
				intentieverklaring over de financiering medio 2014 getekend wordt. Daarnaast
				wordt gewerkt aan het inrichten van toezicht op de OV-betaalmarkt door de ACM.
				Ter ondersteuning van de aanpak langs de genoemde sporen wordt de Wet
				Personenvervoer 2000 aangepast zodat op Rijksniveau beslissingen kunnen worden
				genomen indien de concessiepartijen niet tot overeenstemming komen. Indiening
				van het wetsvoorstel voor aanpassing van de Wet Personenvervoer is beoogd in
				het najaar van 2014.
 Infrastructuurautoriteit
 Op 21 juni 2013 hebben de Minister van BZK en de Staatssecretaris van IenM
				een wetsvoorstel1633 659 (Wijziging van de Wet gemeenschappelijke
					 regelingen en enkele andere wetten in verband met de afschaffing van de
					 plusregio’s) bij de Tweede Kamer ingediend waarmee het mogelijk wordt
				gemaakt de verkeer- en vervoertaken en de BDU-middelen van de huidige
				plusregio’s Amsterdam, Rotterdam en Haaglanden onder te brengen bij twee
				vervoerregio’s in de Randstad. De taken en middelen van de overige
				plusregio’s worden bij de provincies ondergebracht.
 Maritiem
 In 2013 is
				gewerkt aan de versterking van de internationale concurrentiekracht van de
				mainport Rotterdam en de Nederlandse maritieme sector. Het Project
				Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR) ligt op koers, de risico’s zijn sterk
				afgenomen en ruim 85% van de rijksuitgaven is gedaan. De Minister van IenM
				heeft in juli de evaluatie van het project aan de Tweede Kamer gestuurd1724 691, nr.
					 119. De planuitwerking voor de Zeesluis Kanaal Gent-Terneuzen
				en de Zeetoegang IJmond is een stap verder gekomen en het ontwerp tracébesluit
				MER voor de verdieping van de Eemsgeul is begin 2014 gereed gekomen. Als gevolg
				van de bezuinigingen en procedurele vertragingen zijn de projectbeslissingen
				voor sluis Eefde en de tracébeslissing voor de Beatrixsluis enigszins
				vertraagd. Beide beslissingen worden in 2014 verwacht. De verdieping van de
				vaarweg Harlingen-Kornwerderzand («Boontjes») is in 2013 opgeleverd. De
				realisatie van de verruiming van het Wilhelminakanaal bij Tilburg, de
				Wilhelminasluis in de Zaan en de bouw van de Schutsluis bij Zwartsluis zijn in
				2013 van start gegaan. In het kader van de quick win-regeling binnenhavens zijn
				acht projecten gerealiseerd in 2013, waaronder de langshaven en zwaaikom
				Vossenberg West in Tilburg, verlenging van de kade bij Markelo en de
				kadeverbetering Julianakanaal in Maastricht.
 In 2013 werd de
				implementatie van (wijzigingen van) een aantal internationale verdragen en
				regels afgerond, waaronder het herziene IMO-verdrag inzake training en
				opleiding van zeevarenden (STCW) en de EU-richtlijn inzake het zwavelgehalte
				van scheepsbrandstoffen.
 Beter Benutten
 Met het
				programma Beter Benutten beoogt het kabinet het bestaande netwerk van wegen,
				spoorwegen en vaarwegen maximaal te benutten, onder meer door te komen tot een
				betere spreiding van vervoersstromen en reizigers. De eerste inzichten in de
				effecten van het programma laten een positief beeld zien: de
				spitsmijden-projecten reduceren de files op de betrokken wegvakken met meer dan
				5%. Ook de werkgeversaanpak heeft tot een gemiddelde filereductie van 5%
				geleid, met name door de invoering van flexibele werktijden. Het programma
				Beter Benutten ligt op schema: in 2013 is circa 15% van de ruim 300 projecten
				afgerond. Verder zijn de maatregelen die met de bestuurlijke trio’s (Minister
				van IenM, regionale bestuurder en CEO uit de regio) zijn afgesproken nader
				uitgewerkt en is gestart met de uitvoering. De regio’s Stedendriehoek
				(Deventer-Zutphen-Apeldoorn) en Leeuwarden zijn toegevoegd aan het programma,
				waardoor nu in totaal twaalf regio’s deelnemen.
 Luchtvaart
 Het kabinet
				streeft naar een veilig, duurzaam en efficiënt luchtvaartsysteem. Om deze
				ambitie tegen de achtergrond van de groei van het aantal vliegbewegingen te
				realiseren zijn in 2013 de volgende stappen gezet:
 
 
 •
 In het najaar zijn het
					 ontwerp-Luchthavenbesluit Eindhoven en MER ter inzage gelegd. Ten aanzien van
					 de ontwikkeling van Lelystad Airport zijn diverse stappen gezet waaronder het
					 ter inzage leggen van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau in het kader van de
					 MER-procedure.
 
 
 •
 De kabinetsreactie omtrent het nieuwe
					 normen- en handhavingsstelsel van Schiphol is naar de Tweede Kamer gestuurd1829 665, nr.
						 190.
 
 
 •
 Groningen Airport Eelde heeft in april de
					 verlengde start- en landingsbaan in gebruik genomen. Sindsdien zijn ook
					 bestemmingen verder weg binnen en buiten Europa non-stop vanaf Eelde te
					 bereiken.
 
 
 •
 De aanbesteding voor de luchthaven Twente
					 is ten opzichte van de initiële planning vertraagd, waardoor in 2013 geen
					 luchthavenbesluit kon worden vastgesteld. Om toch exploitatie van het huidige
					 vliegveld mogelijk te maken is in september 2013 een concessieovereenkomst
					 gesloten tussen Area Development Twente (ADT) en de toekomstige
					 exploitant.
 
 
 •
 Voor alle luchthavens van nationale
					 betekenis zijn stappen gezet om te komen tot Commissies van Regionaal Overleg
					 (CRO’s). Voor Groningen Airport Eelde en Rotterdam The Hague Airport heeft
					 het Rijk inmiddels een onafhankelijk voorzitter benoemd en is de CRO van start
					 gegaan.
 
 
 •
 De AMvB Luchthavenindelingsbesluit voor
					 het onderdeel vliegveiligheid is aangepast aan de internationale regels en ter
					 inzage gelegd.
 
 
 •
 Rijk en de luchtverkeersdienstverleners
					 hebben een concept Roadmap Luchtruimvisie opgesteld. De Roadmap zal in 2014
					 worden afgerond wanneer de (financiële) gevolgen duidelijk zijn. Aan de
					 luchtruimprojecten uit de concept Roadmap wordt onverminderd doorgewerkt.
 
 
 •
 In ICAO-verband zijn afspraken gemaakt
					 over de invoering van een mondiaal systeem voor emissiereductie in 2020. Over
					 de werking van dat systeem dient een besluit te worden genomen door de ICAO
					 Assemblee van 2016.
 
 
 •
 Om het risico van vogelaanvaringen te
					 beperken is in 2013 27% meer hectare vrijwillig ondergewerkt dan in 2012.
					 Schiphol onderzoekt de mogelijkheden van radar voor vroegtijdige
					 vogeldetectie.
 
 
 •
 Medio 2013 is het traject Shared Vision
					 afgerond, dat beoogde te komen tot een gedeelde visie tussen KLM en Schiphol
					 over het selectiviteitsbeleid, het masterplan Schiphol en de luchthaventarieven
					 voor de komende jaren. De Staatssecretaris van IenM heeft de Tweede Kamer
					 geïnformeerd over de uitwerking van de herziening van de tariefregulering van
					 Schiphol1933 231, nr.
						 3. De herziening is uitgewerkt in een wetsvoorstel dat
					 eind 2013 het formele toetsingsproces is ingegaan.
 
 
 •
 De Europese Commissie heeft een voorstel
					 tot herziening van de Verordeningen Passagiersrechten Luchtvaart
					 uitgebracht.
 
 
 •
 In overleg met de eilandbesturen van
					 Bonaire, Saba en Sint Eustatius zijn de voorbereidingen getroffen voor nieuwe
					 aanwijzingsbesluiten voor de luchthavens op deze eilanden. Voor de drie
					 luchthavens worden onder de Luchtvaartwet BES voor het eerst geluidszones
					 vastgesteld. In 2013 is het ontwerp Besluit geluidsbelasting
					 luchtvaartterreinen BES bij de Raad van State aanhangig gemaakt, is het
					 berekeningsvoorschrift aangepast en is overleg gevoerd over de te hanteren
					 vlootmix.
 
 
 Leefomgeving en Milieu
 Luchtkwaliteit en geluid
 Uit de 4e Monitoringrapportage over het NSL2030 175, nr.
					 192 die op 17 december 2013 aan de Tweede Kamer is gezonden,
				blijkt dat de luchtkwaliteit in Nederland de afgelopen drie jaar is verbeterd.
				Nederland voldoet grotendeels aan de Europese normen voor luchtkwaliteit.
				Alleen enkele hardnekkige knelpunten blijven nog bestaan. Deze knelpunten komen
				voor in de gebieden met veel intensieve veehouderij of industrie (fijn stof) en
				in de grote steden (stikstof). De tegenvallende doorwerking van de
				Euro-emissienormen voor voertuigen betekent voor het NSL dat er minder positief
				resultaat ten aanzien van de luchtkwaliteit wordt geboekt dan bij de start van
				het NSL werd verwacht. Gelijktijdig met de monitoringrapportage is de Tweede
				Kamer geïnformeerd2130 175, nr.
					 191over het kabinetsbesluit om het Nationaal
				Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) te verlengen tot 1 januari 2017.
				In die periode wordt de monitoring voortgezet.
 De Staatssecretaris van
				IenM heeft de Tweede Kamer op 28 maart 2013 per brief2232 252, nr.
					 52 geïnformeerd over de beleidskeuzes ten aanzien van nieuwe
				geluidwetgeving voor decentrale infrastructuur en industrielawaai
				(SWUNG-2).
 Klimaat
 Op 4 oktober 2013
				is de Klimaatagenda «weerbaar, welvarend en groen» aan de Tweede Kamer
				aangeboden2332 813, nr.
					 70. Waar het SER-energieakkoord zich hoofdzakelijk op 2020
				richt, ligt de focus van de Klimaatagenda op concrete doelen en ambities voor
				2030 en verder, en richt deze zich zowel op mitigatie (vermindering
				broeikasgassen) als op adaptatie (aanpassen aan klimaatverandering). Verder en
				richt de Klimaatagenda zich op dwarsdoorsnijdende maatregelen (materiaal- en
				grondstoffen en biobased economy) en sectoren die niet door de SER gedekt
				worden (landbouw, overige broeikasgassen).
 Om uitvoering te geven aan
				de motie Van der Werf2432 813, nr.
					 9 heeft de Staatssecretaris van IenM in maart 2013 een
				tussentijdse evaluatie van de Lokale Klimaatagenda aan de Tweede Kamer gezonden2532 813 nr.
					 45. Hieruit komt het belang naar voren van de interactieve
				leer- en kennisuitwisselingtrajecten. De huidige opzet van de Lokale
				Klimaatagenda, waarbinnen de ruimte geborgd is voor voortdurend geactualiseerde
				speer- en aandachtspunten is waardevol en wordt voortgezet tot in 2014. In
				september is het SER energie akkoord tot stand gekomen en de Klimaatagenda
				gepresenteerd. Hiermee worden binnen en buiten IenM nieuwe activiteiten
				ontwikkeld. Dit is de aanleiding geweest om eind 2013 te starten met een
				verkenning naar het vervolg van de Lokale Klimaatagenda in 2014.
 Bodem
 In 2013 is de Impuls
				Lokale Bodemkwaliteit afgerond. De impuls richtte zich op het formuleren van
				beleid voor het natuurlijk kapitaal door medeoverheden. Een aantal regio’s
				heeft inmiddels de ecosysteembenadering toegepast in concrete
				gebiedsontwikkeling.
 Decentralisatie bodembeleid
 In 2013 is gewerkt aan het beleidsonderbouwend onderzoek voor de
				fundamentele herziening van de Wet bodembescherming die in 2014 en 2015 verder
				worden doorgevoerd. Verder zijn in 2013 bijdragen verleend aan bevoegde gezagen
				voor het uitvoeren van saneringsafspraken met betrekking tot verontreinigde
				locaties.
 Energie uit de samenleving, ruimte door de
				overheid
 Om een groene economie te bevorderen ontwikkelt IenM
				duurzaamheidscriteria die zorgen voor een handelingsperspectief en
				investeringszekerheid in de markt. In 2013 zijn de criteria voor
				kantoorgebouwen en drukwerk geactualiseerd. Verder is een onderzoek gestart
				naar vereenvoudiging van de criteriastructuur, zodat deze op efficiëntere
				wijze kan worden beheerd.
 IenM heeft zich in Europees verband ingezet
				voor het vaststellen van wettelijke duurzaamheidscriteria voor vaste biomassa
				ten behoeve van energieopwekking. Bij gebrek aan overeenstemming tussen de
				lidstaten heeft de Europese Commissie echter in het najaar van 2013 besloten
				nog geen beslissing te nemen over een beleidsvoorstel op dit vlak. Zo lang er
				geen criteria op EU-niveau zijn vastgesteld, zal Nederland samenwerking zoeken
				met gelijkgestemde landen en bezien in hoeverre criteria onderling zijn te
				harmoniseren.
 In 2013 is gestart met het opzetten van het programma
				Duurzaam Doen (DD). Dit programma inspireert mensen om van duurzaam denken over
				te gaan tot duurzaam doen. Met DD biedt IenM samen met anderen concrete tips en
				tools om duurzaam te doen. Verder biedt het programma een podium voor partijen
				met duurzame initiatieven. Het programma trekt zoveel mogelijk op met partners
				in de samenleving. In 2013 is onder andere gewerkt aan een aanpak, een
				bijbehorende kernboodschap en een website. In 2014 zal lancering plaatsvinden,
				waarna stapsgewijs verbreding naar andere thema’s en maatschappelijke
				organisaties en marktpartijen kan plaatsvinden.
 Green Deals
 AgentschapNL
				heeft een voortgangsrapportage uitgevoerd waaruit blijkt dat de uitvoering van
				het merendeel van de Green Deals op koers ligt. Verder is een externe audit
				uitgevoerd van het Green Deals proces. Beide stukken zijn in november 2013 aan
				de Tweede Kamer gestuurd2633 043, nr.
					 26. Eindconclusie is dat de Green Deal aanpak succesvol is en
				beantwoordt aan een groeiende behoefte van partijen in de samenleving om zelf
				kansen voor groene groei te realiseren, waarbij men een beroep kan doen op een
				laagdrempelige overheid.
 Van afval naar grondstof
				(VANG)
 In het kader van de groene groei ambitie van het kabinet
				is 2013 gebruikt om het voornemen gericht op het versnellen van de transitie
				naar een circulaire economie om te zetten in een beleidsprogramma. Dit
				programma, getiteld «Van afval naar grondstof» bestaat uit een reeks nieuwe
				activiteiten gericht op het vergroten van het marktaandeel van duurzame
				producten, op het verduurzamen van de consumptie en op het meer en beter gaan
				recyclen. Daarnaast wordt het bestaande beleid op het gebied van grondstoffen
				en afval binnen dit programma geheroriënteerd op de gewenste transitie. Een
				beschrijving van het programma is op 28 januari 2014 aan de Tweede Kamer
				gezonden2733 043, nr.
					 28.
 
 Verder zijn er op het terrein van verpakkingen en
				 afvalverwerking in 2013 zijn de volgende resultaten bereikt:
 
 
 •
 De raamovereenkomst verpakkingen is van
						start gegaan. In december heeft de Staatssecretaris van IenM de Tweede Kamer
						over de voortgang geïnformeerd2828 694, nr.
							 112. De hoofdconclusie is dat de gemaakte afspraken in
						het eerste jaar zijn uitgevoerd. Dit betreft onder meer de overgang naar een
						nieuwe uitvoeringsorganisatie met een privaat heffingssysteem in plaats van de
						verpakkingenbelasting, het structureel verduurzamen van verpakkingen, het
						uitvoeren van een pilot drankenkartons en een monitoringsmethode.
 
 
 •
 Voor huishoudelijk afval is de
						samenwerking met de gemeenten geïntensiveerd. Samen met de gemeenten wordt nu
						verder gekeken hoe invulling gegeven kan worden aan de wens om meer
						huishoudelijk afval te recyclen.
 
 
 •
 De afvalverbrandingsinstallaties hebben
						ook in 2013 weer afval geïmporteerd om op volle capaciteit te kunnen
						draaien.
 
 
 
 Uitvoering en handhaving
				milieutaken
 In 2013 heeft het landelijke netwerk van regionale
				uitvoeringsdiensten (RUD’s) vorm gekregen. Daarmee is een randvoorwaarde voor
				betere uitvoering van de VTH-taken (Vergunningverlening, Toezicht en
				Handhaving) door de overheid vervuld. Het wetsvoorstel VTH-taken dat
				13 februari 2014 bij de Tweede Kamer is ingediend2933 872, nr.
					 2 voorziet in kwaliteitscriteria, uniforme
				interventiestrategieën en optimale informatie-uitwisseling. Alle RUD’s zijn
				opgericht en operationeel geworden. Er zijn 29 Regionale Uitvoeringsdiensten;
				zes daarvan hebben een specialisatie in BRZO-taken.
 Water
 Waterveiligheid
 De
				Minister van IenM heeft in april 2013 het voorgenomen beleid ten aanzien van
				waterveiligheid aan de Tweede Kamer kenbaar gemaakt3033 400-J, nr.
					 19. Uitwerking hiervan vindt plaats binnen het Deltaprogramma
				Waterveiligheid en zal worden meegenomen in het voorstel voor de
				Deltabeslissingen in 2014.
 Het wetsvoorstel dat de cofinanciering van
				het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) wettelijk verankert is conform
				planning op 1 januari 2014 in werking getreden. De waterschappen en
				Rijkswaterstaat hebben in juni 2013 het eerste HWBP-projectenboek aangeboden
				aan de Minister van IenM. Dit bevat, naast de kaders en spelregels, een
				overzicht van de projecten die zijn gestart of in 2014 zullen starten.
 Zoetwater
 In 2013 zijn in
				het kader van het Deltaprogramma zoetwater kansrijke strategieën voor de
				zoetwatervoorziening van Nederland ontwikkeld. Daarnaast zijn korte termijn
				maatregelen beschreven en is het concept «voorzieningenniveau»
				geïntroduceerd dat tot doel heeft duidelijke afspraken tussen overheden en
				gebruikers te maken. Dit alles ter voorbereiding op de Deltabeslissingen die in
				2014 worden genomen.
 Waterkwaliteit
 In 2013
				heeft IenM de uitvoering van maatregelen uit de Stroomgebiedbeheerplannen 2009
				van de Kaderrichtlijn Water voortgezet. Verder is met het vrijmaken van
				€ 100 miljoen een eerste stap gezet om de structurele financiering van de
				KRW vanaf 2016 te borgen. De Tweede Kamer heeft met het aannemen van het
				amendement Jacobi3133 503, nr.
					 8 besloten om de financiering van het werken aan schoon water
				onderdeel te maken van het Deltafonds.
 Bestuursakkoord Water (BAW)
 Met het in 2011 gesloten BAW streeft het kabinet samen met de bestuurlijke
				partners in het waterdomein (waterbeheer en waterketen) naar onder meer een
				doelmatigheidswinst van € 750 miljoen per jaar, uiterlijk per 2020. Deze
				doelmatigheidswinst zal ten goede komen aan het watersysteem en de waterketen
				zodat de kostenstijging wordt beperkt en de lokale lasten voor burgers en
				bedrijven gematigd stijgen. In 2013 is met grote voortvarendheid aan de
				uitvoering van het BAW gewerkt. Mijlpalen in 2013 waren:
 
 
 •
 Start visitatiecommissie waterketen onder
					 leiding van oud-Minister Peijs (leidend tot aanbevelingen voor de samenwerking
					 in de waterketen)
 
 
 •
 Oplevering eerste programma nieuw
					 Hoogwaterbeschermingsprogramma
 
 
 •
 Verdere samenwerking RWS en waterschappen
					 op meerdere terreinen, zoals ICT en vergunningverlening en handhaving
 
 
 •
 Het Wetsvoorstel gelijktijdige
					 verkiezingen voor leden van Provinciale Staten en de categorie ingezetenen van
					 de waterschapsbesturen is aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer.
 
 
 •
 De Wijziging waterwet (wetsvoorstel
					 doelmatigheid en bekostiging hoogwaterbescherming) is per 1 januari 2014 in
					 werking getreden.
 
 
 Aanleg
 In 2013 is
				doorgewerkt aan het verbeteren van de waterveiligheid, onder andere aan de
				grote projecten HWBP-2, Ruimte voor de Rivier en Maaswerken. Voor het HWBP-2
				zijn bijna alle resterende voorkeursalternatieven vastgesteld en is een groot
				aantal projecten in realisatie gegaan, zoals Krimpen, Eemdijken en Zwakke
				Schakels Noord-Holland. Van het programma Maaswerken zijn in 2013 drie
				projecten afgerond. Het betreft de zomerbedverdieping in het stuwpand Grave, de
				peilopzet in het stuwpand Grave en de Grensmaaslocatie Borgharen. Verder zijn
				in 2013 vier projecten in uitvoering gegaan: zomerbedverdieping in het stuwpand
				Sambeek, Grensmaaslocatie Aan de Maas, hoogwatergeul Well Aijen en de
				prioritaire kademaatregel Maastricht. Twee nieuwe projecten zijn in 2013
				geïnitieerd: Zuidgeul Well Aijen en het project Vlaamse locaties Boertien+. De
				prioritaire kademaatregelen binnen het programma Maaswerken worden in 2020
				afgerond. Ook het programma Ruimte voor de Rivier was in 2013 volop in
				uitvoering. Uitvoering is gestart bij onder andere de uiterwaardvergravingen
				langs de Rijn, de dijkteruglegging bij Lent, en de uiterwaardvergraving bij
				Munnikenland. De dijkverleggingen bij Zutphen en de Hoogwatergeul Veessen
				Wapenveld zijn gegund en de uitvoering daarvan is in voorbereiding.
 Beheer en onderhoud
 In
				2012 zijn voor het Beheer en Onderhoud voor de periode 2013 tot en met 2016
				prestatieafspraken gemaakt voor het watermanagement, beheer en onderhoud
				waterveiligheid en voor de zoetwatervoorziening. Het doel hierbij is het
				zodanig in conditie houden van het hoofdwatersysteem dat de primaire functies
				voor zowel waterveiligheid als voor de zoetwatervoorziening vervuld kunnen
				worden. Gebleken is dat de conditie van het hoofdwatersysteem in 2013 van
				voldoende kwaliteit was om de primaire functies te vervullen.
 Governance
 Georganiseerd vertrouwen; dat is het leidende principe voor aansturing en
				toezicht op de zelfstandige organisaties op IenM-terrein. Op 1 januari 2013
				zijn de bevoegdheden van de Minister en de governancestructuur van de
				zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s) geactualiseerd en is de regelgeving in
				lijn gebracht met het kabinetsbeleid en de Kaderwet ZBO’s. In 2013 zijn
				rijksbreed alle ZBO’s doorgelicht waarbij de conclusie was dat de
				zelfstandige status gerechtvaardigd is, het stelsel van ZBO’s redelijk gezond
				is en voor de taken goede redenen zijn om deze door ZBO’s uit te laten
				voeren. Voor de grote IenM tariefgefinancierde ZBO’s (CBR, Kadaster, LVNL en
				RDW) is de conclusie dat deze materieel voldoen aan het kabinetsbeleid en geen
				aanpassing behoeven. In de aansturing en toezicht is in 2013 via de meerjarige
				financiële planning en de begroting expliciet aandacht besteed aan de
				verwachtingen rondom de vraag naar door ZBO uit te voeren taken en de wijze
				waarop binnen de bedrijfsvoering de gevolgen van de recessie door de ZBO’s
				opvangen kunnen worden ten behoeve van een continuïteit van de dienstverlening
				op lange termijn.
 
 Realisatie beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Realisatie
 
 
 Toelichting
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 12 Waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waterkwaliteit
 
 
 X
 
 
 
 
 Afgerond (Kamerstukken II,
								32 861, nr.
								1)
 
 
 
 
 
 Artikel 14 Wegen en verkeersveiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteit leefomgeving
 
 
 
 X
 
 
 
 Afgerond (Kamerstukken II,
								32 861, nr.
								3)
 
 
 
 
 
 Artikel 16 Spoor 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteit leefomgeving
 
 
 
 X
 
 
 
 Afgerond (Kamerstukken II,
								32 861, nr.
								3)
 
 
 
 
 Parlementair onderzoek Onderhoud en innovatie spoor
 
 
 
 X
 
 
 
 Kabinetsreactie is in juni 2012 aan de Tweede Kamer
								verstuurd (Kamerstukken II,
								32 707, nr.
								16)
 
 
 
 
 
 Artikel 18 Scheepvaart en havens
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nota Zeehavens
 
 
 
 X
 
 
 
 Afgerond (Kamerstukken II,
								32 861, nr.
								2)
 
 
 
 
 
 Artikel 22 Externe veiligheid 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Besluit externe veiligheid inrichtingen
 
 
 
 
 X
 
 
 Afgerond (Kamerstukken II,
								32 861, nr.
								4)
 
 
 
 
 
 Garanties
 Het Ministerie
				van IenM heeft één garantieregeling, te weten de Regeling borgstelling MKB.
				Het MKB kan voor leningen die zij afsluit ten behoeve van bodemsaneringen een
				garantiestelling van IenM ontvangen. De verstrekte garanties worden voor 90% op
				de balans van IenM opgenomen.
 Een garantie is een voorwaardelijke
				financiële verplichting van de overheid aan een derde buiten de overheid, die
				pas tot uitbetaling komt als zich bij de wederpartij een bepaalde omstandigheid
				(realisatie van een risico) voordoet.
 
 Overzicht verstrekte garanties (bedragen in
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel en naam
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 
 
 Uitstaande garanties 2012
 
 
 
 
 Verleende garanties 2013
 
 
 
 
 Vervallen garanties 2013
 
 
 
 
 Uitstaande garanties 2013
 
 
 
 
 Garantie-plafond 2013
 
 
 
 
 Totaal plafond
 
 
 
 
 
 
 
 13 Ruimtelijke ontwikkeling
 
 
 Regeling Borgstelling MKB
 
 
 554
 
 
 0
 
 
 39
 
 
 515
 
 
 0
 
 
 65.000
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 554
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 515
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 65.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 4.
 BELEIDSARTIKELEN
 
 
 
 Artikel
 1
 Integraal waterbeleid
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865,
				 nr.42) is artikel 1 Integraal waterbeleid per ontwerpbegroting 2013
				 geconverteerd naar de artikelen 11 Waterkwantiteit en 12 Waterkwaliteit.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Water
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 72.119
 
 
 
 
 48.402
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 69.626
 
 
 
 
 42.097
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01 Algemeen
							 waterbeleid
 
 
 
 
 47.032
 
 
 
 
 31.671
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.01 Opdrachten
 
 
 19.074
 
 
 2.116
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.02 Subsidies
 
 
 9.757
 
 
 10.355
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Partners voor Water
							 (HGIS) 
 
 
 
 
 9.757
 
 
 
 
 9.137
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
							 
 
 
 
 
 
 1.218
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.03 Bijdragen aan
							 baten-lastendiensten
 
 
 18.201
 
 
 19.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Bijdragen aan
							 RWS
 
 
 
 
 18.201
 
 
 
 
 19.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.02
							 Waterveiligheid
 
 
 
 
 18.661
 
 
 
 
 2.591
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.02.01 Opdrachten
 
 
 18.661
 
 
 2.591
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.03 Waterkwantiteit
							 en kwaliteit
 
 
 
 
 247
 
 
 
 
 5.937
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.03.01 Opdrachten
 
 
 247
 
 
 2.638
 
 
 
 
 
 
 
 01.03.02 Subsidies
 
 
 0
 
 
 77
 
 
 
 
 
 
 
 01.03.04 Bijdrage aan internationale
							 organisaties en medeoverheden
 
 
 0
 
 
 3.222
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.04 Grote
							 oppervlaktewateren
 
 
 
 
 3.686
 
 
 
 
 1.898
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.04.01 Opdrachten
 
 
 3.686
 
 
 1.898
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.09
							 Ontvangsten
 
 
 
 
 93
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 2
 Ruimtelijke Ontwikkeling
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865,
				 nr.42) is artikel 2 Ruimtelijke ontwikkeling vanaf de begroting 2013
				 geconverteerd naar artikel 13 Ruimtelijke Ontwikkeling.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02 Ruimtelijke ordening
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 38.493
 
 
 
 
 93.527
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 148.555
 
 
 
 
 117.259
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01 Ruimtelijk Instrumentarium
 
 
 
 
 19.803
 
 
 
 
 23.767
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01.01 Opdrachten
 
 
 7.101
 
 
 8.792
 
 
 
 
 
 
 
 02.01.02 Subsidies
 
 
 10.901
 
 
 14.915
 
 
 
 
 
 
 
 02.01.04 Bijdrage aan internationale organisaties en medeoverheden
 
 
 1.801
 
 
 60
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.02 Geo informatie
 
 
 
 
 27.227
 
 
 
 
 28.968
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.02.01 Opdrachten
 
 
 2.777
 
 
 4.715
 
 
 
 
 
 
 
 02.02.05 Bijdrage aan ZBO en RWT
 
 
 24.450
 
 
 24.253
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Basisregistratie grootschalige Topo (BGT)
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Basisregistratie Topo (BRT)
 
 
 
 
 24.450
 
 
 
 
 24.253
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige Bijdragen aan ZBO/RWT
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.03 Gebiedsontwikkeling
 
 
 
 
 69.414
 
 
 
 
 14.565
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.03.01 Opdrachten
 
 
 8.515
 
 
 1.245
 
 
 
 
 
 
 
 02.03.02 Subsidies
 
 
 
 211
 
 
 
 
 
 
 
 02.03.04 Bijdrage aan internationale organisaties en medeoverheden
 
 
 
 60.899
 
 
 
 
 13.109
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Bufferzones ILG
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Projecten BIRK
 
 
 
 
 28.622
 
 
 
 
 8.609
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Projectern Nota Ruimte
 
 
 
 
 32.277
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Projecten Bestaand Rotterdams Gebeid
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.04 Ruimtegebruik bodem
 
 
 
 32.111
 
 
 49.959
 
 
 
 
 
 
 
 02.04.01 Opdrachten
 
 
 
 234
 
 
 
 
 2.772
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.04.02 Subsidies
 
 
 
 8.867
 
 
 
 
 22.886
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Bedrijvenregeling
 
 
 
 
 5.666
 
 
 
 
 7.354
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
 
 
 
 
 3.201
 
 
 
 
 15.532
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.04.04 Bijdrage aan internationale organisaties en medeoverheden
 
 
 11.140
 
 
 12.300
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Meerjaren programma Bodem
 
 
 
 
 6.502
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Programma Gebiedsgerichte instrumentarium
 
 
 
 
 4.638
 
 
 
 
 12.300
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.04.07 Bekostiging
 
 
 11.870
 
 
 12.001
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Uitvoering klimaat adaptie
 
 
 
 
 11.870
 
 
 
 
 12.001
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.09 Ontvangsten
 
 
 
 
 11.689
 
 
 
 
 5.770
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 3
 Wegen en Verkeersveiligheid
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865, nr.
				 42) is artikel 3 Wegen en verkeersveiligheid vanaf de begroting 2013
				 geconverteerd naar artikel 14 Wegen en verkeersveiligheid.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03 Wegen en verkeersveiligheid
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 20.062
 
 
 
 
 35.312
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 59.252
 
 
 
 
 41.282
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.01 Netwerk
 
 
 
 
 33.621
 
 
 
 
 18.894
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.01.01 Opdrachten
 
 
 18.174
 
 
 11.791
 
 
 
 
 
 
 
 03.01.02 Subsidies
 
 
 9.179
 
 
 3.957
 
 
 
 
 
 
 
 
 – CO2 reductieplan
 
 
 
 
 
 480
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Auto van de toekomst
 
 
 
 
 
 3.477
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.01.03 Bijdrage aan baten en lastendiensten
 
 
 6.268
 
 
 3.146
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.02 Veiligheid
 
 
 
 
 25.631
 
 
 
 
 22.388
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.02.01 Opdrachten
 
 
 8.338
 
 
 6.455
 
 
 
 
 
 
 
 03.02.02 Subsidies
 
 
 15.621
 
 
 15.211
 
 
 
 
 
 
 
 03.02.03 Bijdrage aan baten en lastendiensten
 
 
 1.672
 
 
 722
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.09 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.647
 
 
 
 
 3.299
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 4
 Openbaar vervoer en Spoor
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865,
				 nr.42) is artikel 4 Openbaar vervoer en Spoor vanaf de begroting 2013
				 geconverteerd naar de afzonderlijke artikelen 15 Openbaar vervoer en 16
				 Spoor.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04 Openbaar vervoer en spoor
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 85.953
 
 
 
 
 41.321
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 100.483
 
 
 
 
 64.164
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01 Spoor
 
 
 
 
 56.475
 
 
 
 
 54.881
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01.01 Opdrachten
 
 
 5.983
 
 
 8.768
 
 
 
 
 
 
 
 04.01.02 Subsidies
 
 
 50.368
 
 
 46.061
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Subsidies Bijzondere Spoordiensten
 
 
 
 
 32.251
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Subsidie bodemsanering NS percelen
 
 
 
 
 9.076
 
 
 
 
 9.076
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
 
 
 
 
 9.041
 
 
 
 
 11.985
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01.04 Bijdrage aan internationale organisatie en medeoverheden
 
 
 124
 
 
 52
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.02 Openbaar vervoer
 
 
 
 
 44.008
 
 
 
 
 9.283
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.02.01 Opdrachten
 
 
 40.567
 
 
 5.266
 
 
 
 
 
 
 
 04.02.02 Subsidies
 
 
 1.749
 
 
 3.031
 
 
 
 
 
 
 
 04.02.03 Bijdrage aan baten en lastendiensten
 
 
 1.692
 
 
 986
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.09 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 92
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 5
 Mainports en Logistiek
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865, nr.
				 42) is artikel 5 Mainports en Logistiek vanaf de begroting 2013
				 geconverteerd naar de afzonderlijke artikelen 17 Luchtvaart en 18 Scheepvaart
				 en havens.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05
							 Mainports en logistiek
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 39.744
 
 
 
 
 29.304
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 65.069
 
 
 
 
 42.566
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.01
 
 
 
 
 Luchtvaart 
 
 
 
 
 50.728
 
 
 
 
 36.354
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 47.672
 
 
 31.797
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Opdrachten GIS
 
 
 
 
 41.474
 
 
 
 
 27.565
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige opdrachten
 
 
 
 
 6.198
 
 
 
 
 4.232
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 1.825
 
 
 3.210
 
 
 
 
 
 
 
 05.01.03
 
 
 Agentschapsbijdrage
 
 
 
 48
 
 
 
 
 
 
 
 05.01.04
 
 
 Bijdrage aan internationale organisatie en
							 medeoverheden
 
 
 1.231
 
 
 1.299
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.02
 
 
 
 
 Maritiem
 
 
 
 
 14.341
 
 
 
 
 6.212
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.02.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 4.634
 
 
 778
 
 
 
 
 
 
 
 05.02.02
 
 
 Subsidies
 
 
 4.880
 
 
 2.705
 
 
 
 
 
 
 
 05.02.03
 
 
 Bijdrage aan baten en lastendiensten
 
 
 3.911
 
 
 1.840
 
 
 
 
 
 
 
 05.02.04
 
 
 Bijdrage aan internationale organisatie en
							 medeoverheden
 
 
 916
 
 
 889
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.09
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 34.885
 
 
 
 
 49.112
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 6
 Klimaat, Luchtkwaliteit en Geluid
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865, nr.
				 42) is artikel 6 Klimaat, Luchtkwaliteit en Geluid vanaf de begroting
				 2013 geconverteerd naar de afzonderlijke artikelen 19 Klimaat en 20
				 Luchtkwaliteit en Geluid.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06 Klimaat, lucht en geluid
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 191.712
 
 
 
 
 49.032
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 244.205
 
 
 
 
 195.515
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.01 Klimaat
 
 
 
 
 16.716
 
 
 
 
 15.169
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.01.01 Opdrachten
 
 
 5.812
 
 
 1.590
 
 
 
 
 
 
 
 06.01.02 Subsidies
 
 
 2.789
 
 
 5.926
 
 
 
 
 
 
 
 06.01.03 Bijdrage aan baten en lastendiensten
 
 
 8.115
 
 
 7.653
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Waarvan bijdrage aan Nea
 
 
 
 
 8.115
 
 
 
 
 7.653
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.02 Luchtkwaliteit en tegengaan
							 geluidshinder
 
 
 
 
 89.014
 
 
 
 
 58.562
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.02.01 Opdrachten
 
 
 7.861
 
 
 6.607
 
 
 
 
 
 
 
 06.02.02 Subsidies
 
 
 16.047
 
 
 1.954
 
 
 
 
 
 
 
 06.02.04 Bijdrage aan internationale organisaties en medeoverheden
 
 
 63.227
 
 
 48.411
 
 
 
 
 
 
 
 
 – NSL
 
 
 
 
 46.447
 
 
 
 
 28.600
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Wegverkeerlawaai
 
 
 
 
 16.780
 
 
 
 
 19.533
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige Bijdragen aan internationale
							 organisaties
 en medeoverheden
 
 
 
 
 
 278
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.02.07 Bekostiging
 
 
 1.879
 
 
 1.590
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.03 Internationaal beleid, coordinatie en
							 samenwerking
 
 
 
 
 138.475
 
 
 
 
 121.784
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.03.01 Opdrachten
 
 
 133.221
 
 
 118.653
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Uitvoering CDM
 
 
 
 
 47.345
 
 
 
 
 48.952
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – RIVM
 
 
 
 
 60.014
 
 
 
 
 30.385
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – AgNL
 
 
 
 
 22.197
 
 
 
 
 37.816
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige opdrachten
 
 
 
 
 3.665
 
 
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.03.04 Bijdrage aan internationale organisaties en
							 medeoverheden
 
 
 5.254
 
 
 3.131
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.09 Ontvangsten
 
 
 
 
 4.070
 
 
 
 
 26.243
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 7
 Duurzaamheid
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865, nr.
				 42) is artikel 7 Duurzaamheid vanaf de begroting 2013 geconverteerd
				 naar het artikel 21 Duurzaamheid.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 07 Duurzaamheid
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 25.928
 
 
 
 
 5.188
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 143.998
 
 
 
 
 98.342
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.01 Afval en duurzaamheidagenda
 
 
 
 
 129.824
 
 
 
 
 92.070
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.01.01 Opdrachten
 
 
 13.966
 
 
 2.219
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Uitvoering AgNL
 
 
 
 
 12.988
 
 
 
 
 380
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige opdrachten
 
 
 
 
 978
 
 
 
 
 1.839
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.01.02 Subsidies
 
 
 115.858
 
 
 89.851
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Afvalfonds
 
 
 
 
 115.858
 
 
 
 
 89.851
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.02 Preventie en milieugebruiksruimte
 
 
 
 
 5.939
 
 
 
 
 3.088
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.02.01 Opdrachten
 
 
 5.939
 
 
 3.088
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.03 Ecosystemen en landbouw
 
 
 
 
 8.235
 
 
 
 
 3.184
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.03.01 Opdrachten
 
 
 3.711
 
 
 756
 
 
 
 
 
 
 
 07.03.02 Subsidies
 
 
 1.417
 
 
 2.378
 
 
 
 
 
 
 
 07.03.04 Bijdrage aan internationale organisaties en
							 medeoverheden
 
 
 3.107
 
 
 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.09 Ontvangsten
 
 
 
 
 450
 
 
 
 
 815
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 8
 Externe veiligheid en risico’s
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865, nr.
				 42) is artikel 8 Veiligheid en risico’s vanaf de begroting 2013
				 geconverteerd naar het artikel 22 Veiligheid en risico’s.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08 Externe veiligheid en
							 risico's
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 80.383
 
 
 
 
 24.444
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 100.771
 
 
 
 
 33.199
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.01 Veiligheid chemische stoffen
 
 
 
 
 6.340
 
 
 
 
 8.275
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.01.01 Opdrachten
 
 
 5.867
 
 
 7.788
 
 
 
 
 
 
 
 08.01.02 Subsidies
 
 
 
 39
 
 
 
 
 
 
 
 08.01.04 Bijdragen aan internationale organisaties en medeoverheden
 
 
 473
 
 
 448
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.02 Veiligheid GGO's
 
 
 
 
 1.756
 
 
 
 
 2.163
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.02.01 Opdrachten
 
 
 1.683
 
 
 2.111
 
 
 
 
 
 
 
 08.02.04 Bijdragen aan internationale organisaties en medeoverheden
 
 
 73
 
 
 52
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.03 Externe veiligheid inrichtingen en
							 transport
 
 
 
 
 92.675
 
 
 
 
 22.761
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.03.01 Opdrachten
 
 
 15.462
 
 
 14.390
 
 
 
 
 
 
 
 08.03.02 Subsidies
 
 
 5.047
 
 
 3.322
 
 
 
 
 
 
 
 08.03.03 Bijdrage aan baten en lastendiensten
 
 
 645
 
 
 484
 
 
 
 
 
 
 
 08.03.04 Bijdragen aan internationale organisaties en medeoverheden
 
 
 71.521
 
 
 4.565
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Bijdragen asbestsanering
 
 
 
 
 46.488
 
 
 
 
 1.535
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Bijdragen programma EV 
 
 
 
 
 7.151
 
 
 
 
 2.948
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige bijdragen aan internationale
							 
 organisatie en medeoverheden
 
 
 
 
 17.882
 
 
 
 
 82
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.09 Ontvangsten
 
 
 
 
 127
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 9
 Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865, nr.
				 42) is artikel 9 Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut vanaf
				 de begroting 2013 geconverteerd naar het artikel 23 Meteorologie, seismologie
				 en aardobservatie.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 09
							 Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 45.186
 
 
 
 
 42.689
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 44.638
 
 
 
 
 42.928
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.01 Weer, klimaat en
							 seismologie
 
 
 
 
 35.268
 
 
 
 
 31.199
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.01.03 Bijdrage aan baten en
							 lastendiensten
 
 
 34.378
 
 
 30.210
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Weer
 
 
 
 
 19.616
 
 
 
 
 16.110
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Klimaat
 
 
 
 
 13.253
 
 
 
 
 12.695
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Seismologie
 
 
 
 
 1.509
 
 
 
 
 1.405
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.01.04 Bijdragen aan internationale
							 organisaties en medeoverheden
 
 
 890
 
 
 989
 
 
 
 
 
 
 
 09.02 Aardobservatie
 
 
 9.370
 
 
 11.729
 
 
 
 
 
 
 
 09.02.03 Bijdrage aan baten en
							 lastendiensten
 
 
 9.370
 
 
 11.729
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Bijdrage
							 aan KNMI
 
 
 
 
 9.370
 
 
 
 
 11.729
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.09
							 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 10
 Inspectie Leefomgeving en Transport
 
 Dit artikel is alleen van toepassing op het
				 begrotingsjaar 2012. Conform de brief over de begrotingsstructuur d.d. 26 juni
				 2012 (Kamerstukken II, 2011/2012,
				 31 865, nr.
				 42) is artikel 10 Inspectie Leefomgeving en Transport vanaf de
				 begroting 2013 geconverteerd naar het artikel 24 Handhaving en toezicht.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid: (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Inspectie
							 Leefomgeving en Transport
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 113.368
 
 
 
 
 153.565
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 115.379
 
 
 
 
 153.565
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.01 ILT
 
 
 
 
 115.379
 
 
 
 
 153.565
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.01.03 Bijdrage aan baten en
							 lastendiensten
 
 
 115.379
 
 
 153.565
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Risicovolle
							 bedrijven
 
 
 
 
 11.537
 
 
 
 
 23.024
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Rail en
							 wegvervoer
 
 
 
 
 25.386
 
 
 
 
 32.643
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Scheepvaart
 
 
 
 
 19.614
 
 
 
 
 19.886
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Luchtvaart
 
 
 
 
 19.614
 
 
 
 
 18.356
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Risicovolle stoffen en
							 producten
 
 
 
 
 20.768
 
 
 
 
 39.759
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Water en
							 bodembeheer
 
 
 
 
 8.076
 
 
 
 
 19.897
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Ruimte,
							 wonen, bouwen
 
 
 
 
 10.384
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.09 Ontvangsten
							 
 
 
 
 
 2.714
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 11
 Waterkwantiteit
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het op orde krijgen en houden van een duurzaam
					 watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten, waardoor Nederland
					 droge voeten heeft.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 (Doen) uitvoeren
 
 Vanuit hoofdstuk XII wordt een bijdrage gedaan
				 aan het Deltafonds (artikel 26.02). Vanuit het Deltafonds worden maatregelen en
				 voorzieningen op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening
				 bekostigd. De rol (doen) uitvoeren heeft betrekking op taken binnen de volgende
				 onderdelen:
 
 
 •
 Het waarborgen van de bescherming door
						primaire waterkeringen langs het kust- en IJsselmeergebied en rivierengebied
						volgens het wettelijk niveau; alsmede het dynamisch handhaven van de kustlijn
						op het niveau van 2001 (basiskustlijn).
 
 
 •
 Het (doen) uitvoeren van verkenningen en
						planuitwerkingen ten behoeve van waterveiligheid en zoetwatervoorziening.
 
 
 •
 Het (doen) uitvoeren van
						aanlegprojecten, zoals het Hoogwaterbeschermingsprogramma, Ruimte voor de
						Rivier en de Maaswerken.
 
 
 •
 Het (doen) uitvoeren van beheer en
						onderhoud.
 
 
 Regisseren
 De Minister
				 is verantwoordelijk voor de vormgeving van het integrale waterbeleid, voor het
				 deltaprogramma en het toezicht op de uitvoering van de wet- en regelgeving. Ook
				 is de Minister verantwoordelijk voor het verbeteren van de doeltreffendheid en
				 de doelmatigheid van de bestuurlijke organisatie en het instrumentarium ten
				 behoeve van het waterbeleid. Daarnaast regisseert de Minister de afstemming van
				 het waterbeheer rondom de Noordzee en met de buurlanden bovenstrooms gelegen in
				 de stroomgebieden van Rijn, Maas, Schelde en Eems.
 De rol
				 «regisseren» heeft op dit artikel ook betrekking op taken binnen de volgende
				 onderdelen:
 
 
 •
 Het realiseren van een maatschappelijk
						afgewogen verdeling van water en daarvoor het hoofdwatersysteem zo te beheren
						dat wateroverlast en -tekort worden voorkomen. Het zorgen voor kaders en
						instrumentarium voor regionale afwegingen om het regionale watersysteem op orde
						te brengen en te houden.
 
 
 •
 Het zorgen voor het ontwikkelen en
						implementeren van integraal waterbeleid in een aanpak gericht op de gebieden
						met grote rijkswateren.
 
 
 •
 Het beleid op de Topsector Water is
						gericht op het versterken van de concurrentiekracht van de Nederlandse
						Watersector. Het gaat onder meer om het versterken van innovatiekracht en
						menselijk kapitaal en exportbevordering organiseren en uitvoeren van bilaterale
						handelsmissies en het ontvangen van buitenlandse delegaties. De financiële
						inzet van IenM op de Topsector Water is weergegeven in de overzichtstabel
						«Bedrijfslevenbeleid en Topsectoren» in de beleidsagenda van de begroting van
						EZ. Deze inzet bestaat onder andere uit opdrachten in het kader van het
						versterken van de innovatiekracht, subsidies in het kader van Partners voor
						Water (internationale samenwerking) en programma’s voor Human Capital.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Indicatoren en kengetallen
 Onderstaande indicatoren geven weer hoe het is gesteld met het aantal
				 kilometers dijken en duinen en het aantal kunstwerken die zorgen voor
				 waterveiligheid in Nederland. De cijfers zijn gebaseerd op de toetsronden uit
				 2001, 2006 en 2011 (Kamerstukken II, 2010/11,
				 31 710, nr.
				 22).
 
 
 Dijken en duinen (in kilometers)
 
 
 Bron: Inspectie Leefomgeving en Transport, 2012
 
 
 
 
 Kunstwerken (aangemerkt als primaire waterkering in
					 aantallen)
 
 
 Bron: Inspectie Leefomgeving en Transport, 2012
 
 
 
 De kengetallen hieronder geven meerjarige informatie over de
				 stand van zaken van maatregelen ter verbetering van de waterveiligheid per
				 programma: HWBP2, Ruimte voor de Rivier en Maaswerken. De beleidsinspanningen
				 van de Minister van IenM richten zich op Hoofdstuk XII op de regie en
				 uitvoering van deze projecten. In het jaarverslag van het Deltafonds wordt
				 nader ingegaan op de uitvoering van deze projecten. Ten opzichte van de
				 ontwerpbegroting 2013 zijn de gegevens voor de jaren 2012 en 2013 toegevoegd,
				 op basis van de verschenen voortgangsrapportages32In de begroting 2013 zijn abusievelijk voor HWBP-2
						voor het uitvoeringsjaar 2011 verkeerde waarden opgenomen; deze zijn bij dit
						jaarverslag gecorrigeerd en evenals in de ontwerpbegroting 2014 correct
						opgenomen.. In 2013 is bij de Maaswerken een nieuw project
				 geïnitieerd: Zuidgeul Well Aijen. Hierover is de Tweede Kamer per brief
				 geïnformeerd (Kamerstukken II, 2010/11,
				 18 106, nr.
				 204). Daarnaast is een aanvullend contract voor het retentiebekken
				 Lateraalkanaal-West (LKW+) in voorbereiding gegaan.
 
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
					 bijhorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
					 gemeld in de begroting. Er zijn geen grote afwijkingen of een noodzaak tot
					 bijstelling aan het licht gekomen. Onderstaand wordt een aantal mijlpalen uit
					 2013 toegelicht.
 
 In april 2013 is er een brief (Kamerstukken II,
				 2012/13, 33 400 J,
				 nr. 19) aan de Tweede Kamer gestuurd met de tijdens het
				 Wetgevingsoverleg (WGO) van 10 december 2012 toegezegde informatie. Dit betrof
				 onder andere informatie over de in voorbereiding zijnde deltabeslissingen
				 Waterveiligheid en Ruimtelijke adaptatie, het proces om te komen tot nieuwe
				 normen, het onderzoek of via ruimtelijke inrichting de
				 waterveiligheidsrisico’s kunnen worden beheerst en hoe we ons beter kunnen
				 voorbereiden op een watersnoodramp. Ook is de Tweede Kamer geïnformeerd over
				 de in 2014 te nemen deltabeslissing om te komen tot een duurzame en economische
				 doelmatige zoetwatervoorziening in Nederland en over de gevolgen van de
				 bezuinigingen op het Deltafonds.
 In 2013 heeft de Minister een besluit
				 genomen over het beleid voor de «buitendijkse bescherming van 13
				 kustplaatsen». Een bijzondere positie voor deze plaatsen binnen het algehele
				 rijksbeleid voor buitendijkse gebieden is niet nodig gebleken (Kamerstukken II,
				 2012/13, 30 195, nr.
				 32).
 Het wetsvoorstel doelmatigheid en bekostiging
				 Hoogwaterbescherming is door de Tweede Kamer in 2013 aangenomen. De wet treedt
				 per 1 januari 2014 in werking.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11
 
 
 Waterkwantiteit
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 37.457 
 
 
 
 
 45.755 
 
 
 
 
 – 8.298 
 
 
 
 1)
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 41.021 
 
 
 
 
 40.946 
 
 
 
 
 75 
 
 
 
 
 
 
 
 11.01
 
 
 
 
 Algemeen waterbeleid
 
 
 
 
 
 
 35.591 
 
 
 
 
 34.769 
 
 
 
 
 822 
 
 
 
 
 
 
 11.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.812
 
 
 3.760
 
 
 – 1.948
 
 
 2)
 
 
 
 
 11.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 12.259
 
 
 12.305
 
 
 – 46
 
 
 
 
 
 
 
 – Partners voor Water (HGIS)
 
 
 
 
 
 
 11.615 
 
 
 
 
 9.536 
 
 
 
 
 2.079 
 
 
 
 3)
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
 
 
 
 
 
 
 644 
 
 
 
 
 2.769 
 
 
 
 
 – 2.125 
 
 
 
 
 
 
 11.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 20.993
 
 
 18.704
 
 
 2.289
 
 
 4)
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 20.265 
 
 
 
 
 18.704 
 
 
 
 
 1.561 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan KNMI
 
 
 
 
 
 
 728 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 728 
 
 
 
 
 
 
 11.01.04
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 527
 
 
 0
 
 
 527
 
 
 
 
 
 
 
 – Waterschappen
 
 
 
 
 
 
 527 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 527 
 
 
 
 
 
 
 
 11.02
 
 
 
 
 Waterveiligheid
 
 
 
 
 
 
 3.338 
 
 
 
 
 3.206 
 
 
 
 
 132 
 
 
 
 
 
 
 11.02.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 3.338
 
 
 3.206
 
 
 132
 
 
 
 
 
 
 11.03
 
 
 
 
 Grote oppervlaktewateren
 
 
 
 
 
 
 2.092 
 
 
 
 
 2.971 
 
 
 
 
 – 879 
 
 
 
 
 
 
 11.03.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.092
 
 
 2.971
 
 
 – 879
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 78 
 
 
 
 
 470 
 
 
 
 
 – 392 
 
 
 
 5)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 De lagere verplichtingen op dit artikel worden
				 met name veroorzaakt door het programma Partners voor Water (HGIS). Op basis
				 van de accountantsverklaringen 2010 tot en met 2012 is de openstaande
				 verplichting aan AgentschapNL naar beneden bijgesteld. Het hierdoor niet
				 gerealiseerde verplichtingenbudget is teruggeboekt naar het Ministerie van
				 Buitenlandse Zaken (HGIS). In 2014 zal aan genoemd ministerie worden verzocht
				 dit verplichtingenbudget weer aan de begroting van IenM toe te voegen.
 
 
 11.01
 Algemeen waterbeleid
 
 
 
 11.01.01
 Opdrachten (ad 2)
 
 De lagere realisatie bij de opdrachten is te wijten
						aan verschuivingen van de voorziene uitgaven voor de beleidsdoorlichting
						waterkwantiteit, het Nationaal Waterplan en de evaluatie Bestuursakkoord Water
						alsmede het niet doorgaan van het afscheidssymposium van de Commissie van
						Advies inzake de Waterstaatwetgeving (CAW) vanwege de opheffing hiervan.
 Daarnaast waren er lagere kosten dan verwacht voor de Helpdesk Water en de
						technische ondersteuning bij het Omgevingsloket. De Helpdesk Water valt sinds
						begin 2013 samen met Bodem+ en Infomil binnen één RWS-directie. Er worden
						besparingen gerealiseerd door de nauwere samenwerking en harmonisatie van
						processen. Er wordt voortdurend gewerkt aan het up to date houden van de
						informatie op de website van de Helpdesk ten behoeve van publiek en mensen die
						vanuit hun professie gebruik maken van de informatie op de Helpdesk site.
 De uitvoering van het in mei 2011 getekende Bestuursakkoord Water (BAW)
						(Kamerstukken II, 2010/11,
						27 625, nr. 204) is in volle gang. De
						Visitatiecommissie waterketen is in 2013 gestart om de voortgang in beeld te
						brengen en om de samenwerking tussen de verschillende partijen verder te
						bevorderen. In Water in Beeld 2012 is al gerapporteerd dat de uitvoering van
						acties goed op koers ligt. Eind 2013 is de tussentijdse evaluatie van het BAW
						gestart.
 Samen met de partners van het Bestuursakkoord Water (Rijk,
						provincies, gemeenten, waterschappen, drinkwaterbedrijven) is in 2013 de nieuwe
						gezamenlijke communicatiestrategie «Ons water» voorbereid. Doel is de burgers
						via een online platform op maat te informeren en bewuster te maken.
 Met behulp van de Watercoalitie (een samenwerkingsverband tussen IenM,
						andere overheden, private partijen en maatschappelijke organisaties) wordt rond
						het onderwerp «Water in en om het huis» onderzocht of met adaptieve sturing
						bijgedragen kan worden aan de doelstellingen van het Bestuursakkoord Water voor
						wat betreft de waterketen. Het gaat erom naast drinkwaterbedrijven, gemeenten
						en waterschappen ook de huishoudens te activeren om hun deel bij te dragen. In
						2013 zijn positieve ervaringen opgedaan met initiatieven rondom de thema’s
						anders omgaan met regenwater en het zelfvoorzienend huis van de toekomst.
 Het huidige Nationaal Waterplan (NWP) loopt tot 22 december 2015. In 2013
						heeft het ministerie verkend hoe invulling te geven aan de opvolger van het NWP
						op basis van de wettelijke eisen, de ontwikkeling van de Omgevingswet en de
						aankomende deltabeslissingen. Eind 2013 is besloten tot een partiële
						herziening van het NWP voor wat betreft de deltabeslissingen (Kamerstukken II
						2013/14, 31 710 nr.
						30).
 IenM heeft het wetsvoorstel Wet aanpassing
						waterschapsverkiezingen toegezonden aan de voorzitter van de Tweede Kamer
						(Kamerstukken II, 2012/13,
						33 719, nr.
						7).
 Ten aanzien van deze actielijnen van de Human Capital
						Agenda van de Topsector Water zijn er in 2013 forse stappen gezet. Wat betreft
						het bevorderen van het vergroten van instroom en versterken imago van de
						watersector is mede in het kader van het Techniekpact een pilot studiebeurzen
						Topsector Water uitgevoerd. Tevens worden inspanningen verricht om het
						waterbewustzijn onder jongeren te vergroten. Deze worden daar waar mogelijk
						gezamenlijk opgepakt in verschillende projecten, waarbij wordt gezocht naar
						samenwerking tussen publiek/private partners en onderwijs vorm wordt krijgt in
						zogenaamde HBO Centres of expertise en MBO Centra voor Innovatief vakmanschap.
						Hierin werken overheden, bedrijven, wetenschappers, docenten en studenten samen
						aan het bevorderen van de kwaliteit van het technisch onderwijs. Deze
						publiek-private samenwerkingsverbanden zoeken aansluiting bij de regionale
						kennisinfrastructuur en de relevante topsectoren en leveren een belangrijke
						bijdrage aan het op gang brengen en versnellen van innovaties. In de Centres of
						expertise33http://www.centresofexpertise.nl/over-coe.html werken ondernemers, wetenschappers, docenten en
						studenten samen aan het bevorderen van de kwaliteit van het technisch
						hbo-onderwijs. Deze publiek-private samenwerkingsverbanden zoeken aansluiting
						op de regionale kennisinfrastructuur door zich te richten op een van de
						topsectoren.
 In 2013 is gestart met de voorbereiding voor de
						beleidsdoorlichting waterkwantiteit. In 2014 zal deze worden afgerond. Bepaald
						is dat de scope van de doorlichting zich zal richten op waterveiligheid.
 
 
 
 11.01.02
 Subsidies
 
 HGIS Partners voor Water (ad
						3)
 De interdepartementale samenwerking tussen de Ministeries
						van IenM, Buitenlandse Zaken en Economische Zaken is in 2013 gecontinueerd.
						Onderdeel hiervan is het uitvoeringsprogramma Partners voor Water dat loopt tot
						en met 2015. De uitgaven worden via de Homogene Groep Internationale
						Samenwerking (HGIS) gefinancierd. De overschrijding op het programma Partners
						voor Water (HGIS) in 2013 wordt veroorzaakt, doordat de vertraging in 2012 bij
						de werkzaamheden in de Deltalanden in 2013 deels is ingelopen.
 Kenniscoaches RIONED
 In het BAW is afgesproken in de regio samen te werken bij de uitvoering van
						de beheertaken van het stedelijk watersysteem en de waterketen. Kenniscoaches
						kunnen dit proces faciliteren. Het programma Kenniscoaches is in december 2011
						gestart en wordt uitgevoerd door Stichting Riolering Nederland (RIONED) en
						financieel ondersteund door IenM. Inmiddels zijn 15 kenniscoaches benoemd en
						getraind in het coachen van het bevorderen van samenwerking in de waterketen.
						Voorts heeft het programma Kenniscoaches in 2013 bijgedragen aan tal van
						bijeenkomsten die in het kader van samenwerken in de waterketen in 2013 zijn
						georganiseerd, bijvoorbeeld voor trekkers van samenwerkende regio’s. Het
						programma loopt tot en met december 2016.
 
 
 
 11.01.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 4)
 
 De hogere realisatie bij de bijdrage aan
						agentschappen wordt veroorzaakt door extra beleidsonderzoeken voor
						waterveiligheid, inclusief een andere bekostigingssystematiek van het KNMI
						waarbij door DGRW richting KNMI gebruik wordt gemaakt van vraaggestuurde
						opdrachtverlening.
 
 
 
 11.01.04
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 Subsidieregeling compensatie
						kwijtschelding waterschappen
 De subsidieregeling compensatie
						kwijtschelding waterschappen is een tijdelijke compensatie voor decentrale
						overheden voor een periode van 5 jaar (2013–2017). Lokale overheden mogen de
						kosten van kinderopvang in mindering brengen op het netto besteedbare inkomen
						dat in aanmerking genomen wordt bij het kwijtschelden van lokale belastingen en
						heffingen dat verschuldigd is door natuurlijke personen. Deze regeling geldt
						voor gemeenten en waterschappen.
 De subsidieregeling compensatie
						kwijtschelding waterschappen loopt via de begroting van IenM vanwege de
						functionele relatie van IenM met de waterschappen. Dit heeft een praktische
						reden. Waterschappen hebben geen fonds waarin de tegemoetkoming zou kunnen
						worden gestort, vandaar dat bij waterschappen is gekozen voor een
						subsidieregeling. Het Ministerie van SZW heeft geen relatie met waterschappen.
						IenM heeft een functionele relatie met waterschappen en voert de regeling uit
						voor SZW. De regeling kent een jaarlijks plafond. Er kan geen sprake zijn van
						tegenvallers. Niet gebruikte middelen vloeien weer terug naar de
						subsidieverstrekker (SZW).
 
 
 
 
 11.02
 Waterveiligheid
 
 
 
 11.02.01
 Opdrachten
 
 In 2013 is in samenwerking met koepelorganisaties en
						regio’s uitvoering gegeven aan het afronden van de overstromingsgevaar- en
						overstromingsrisicokaarten en een versie van de
						overstromingsrisicobeheerplannen (ORBP-en) voor de vier stroomgebieden Eems,
						Rijn, Maas en Schelde. De kaarten zijn 21 december 2013 via
						www.risicokaart.nl aan het publiek ter beschikking zijn
						gesteld. Uiterlijk 22 maart 2014 wordt aan de Europese Commissie gerapporteerd
						over de risicokaarten conform de verplichting uit de Richtlijn
						Overstromingsrisico’s (ROR).
 In 2013 zijn het wetsvoorstel en de
						onderliggende regelgeving (AMvB en subsidieregeling) voorbereid waarmee de
						afspraken over de doelmatigheid en bekostiging van hoogwaterbescherming uit het
						Bestuursakkoord Water wettelijk werden verankerd. Het wetsvoorstel en de AMvB
						zijn per 1 januari 2014 van kracht geworden. Op basis van de derde ronde
						toetsing op veiligheid is in 2013 gewerkt aan het voorbereiden van de
						programmering van hoogwaterbeschermingsmaatregelen als onderdeel van het
						Deltaprogramma.
 In 2013 is gewerkt aan de bouwstenen van het wettelijk
						toetsinstrumentarium (WTI) 2017. De faalmechanismen die het meest van belang
						zijn bij het werken met een overstromingskans zijn uitgewerkt in toetsregels.
						Het gaat met name om golfoploop en golfoverslag, stabiliteit, «piping»,
						dijkbekledingen (gras/asfalt/steen) en ook duinafslag. Daarnaast zijn de
						voorbereidingswerkzaamheden uitgevoerd om de productieberekeningen voor het
						bepalen van de hydraulische belasting te kunnen uitvoeren. Op 26 september
						2013 is de Landelijke Toetsdag georganiseerd, een kennisuitwisselingsdag rondom
						het toetsen van de primaire waterkeringen. In 2014 komt de deltacommissaris met
						een voorstel voor de nieuwe normen en zal besluitvorming plaatsvinden.
 
 
 
 
 11.03
 Grote oppervlaktewateren
 
 
 
 11.03.01
 Opdrachten
 
 Op 20 december 2013 heeft het kabinet ingestemd met
						de ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee, zijnde een partiële
						herziening van het Nationaal Waterplan (NWP) 2009–2015. Het gaat hierbij om
						de gebieden Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden. Over de
						ecologische effecten van het aanleggen van windenergie gebieden op zee is de
						Tweede Kamer geïnformeerd tijdens het Algemeen Overleg op 24 april 2013
						(Kamerstukken II, 2012/13,
						30 300 VII, nr.
						82).
 De voorbereiding van de Beleidsnota Noordzee voor
						2015–2021 is ter hand genomen via een Gebiedsagenda voor de Noordzee 2050,
						zoals besproken in het Algemeen Overleg met de Tweede Kamer op 24 april 2013.
						De samenwerking met de buurlanden wordt geïntensiveerd door wederzijde
						consultatie bij de planvorming. Het Noordzeeloket is in 2013 in de
						Rijkshuisstijl omgezet en nu tevens in de Engelse taal beschikbaar, waardoor
						deze ook door andere landen rond de Noordzee kan worden geraadpleegd.
 In de Zuidwestelijke Delta is voor de samenhangende ontwikkeling van
						Grevelingen en Volkerak-Zoommeer in 2013 de voorbereiding van een
						rijksstructuurvisie gestart. De Kamer is hierover op 29 januari 2013
						geïnformeerd (Kamerstukken II, 2012/13,
						33 531, nr.
						1).
 In 2013 is de evaluatie afgerond van de
						Vlaams-Nederlandse samenwerking in het Schelde-estuarium. Deze evaluatie
						voorziet ook in een Agenda voor de Toekomst voor een duurzame balans tussen de
						belangen van een veilig, toegankelijk en natuurlijk Schelde-estuarium. De Kamer
						wordt hierover begin 2014 geïnformeerd.
 Ontvangsten (ad 5)
 De lagere realisatie is het gevolg van de verlaging van de
						EU-ontvangsten
 
 
 
 Extracomptabele verwijzingen
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikel 1 Investeren
							 in Veiligheid van het Deltafonds
 (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel 26 van
									 Hoofdstuk XII aan artikel 1 Investeren in Veiligheid van het Deltafonds
 
 
 481.393
 
 
 
 
 Andere ontvangsten van
									 artikel 1 Investeren in Veiligheid van het Deltafonds
 
 
 92.708
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven op artikel 1 Investeren in Veiligheid
									 van het Deltafonds
 
 
 
 
 574.101 
 
 
 
 
 
 
 waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.01
 
 
 
 
 Grote projecten
									 waterveiligheid
 
 
 
 
 463.826
 
 
 
 
 
 
 1.02
 
 
 
 
 Overige aanlegprojecten
 
 
 
 
 101.860
 
 
 
 
 
 
 1.03
 
 
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 
 8.415
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikel 3 Beheer,
						 onderhoud en vervanging van het Deltafonds (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel 26 van
								 Hoofdstuk XII aan artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging van het
								 Deltafonds
 
 
 190.180
 
 
 
 
 Andere ontvangsten van
								 artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging van het Deltafonds
 
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven op artikel 3 Beheer, onderhoud en
								 vervanging van het Deltafonds
 
 
 
 
 190.180 
 
 
 
 
 
 
 waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.01
 
 
 
 
 Watermanagement
 
 
 
 
 12.484
 
 
 
 
 
 
 3.02
 
 
 
 
 Beheer en Onderhoud
 
 
 
 
 177.696
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 12
 Waterkwaliteit
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het op orde krijgen en houden van een duurzaam
					 watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten, waardoor Nederland
					 schoon (drink)water heeft.
 
 
 
 Rol en Verantwoordelijkheden
 
 (Doen) uitvoeren
 
 Maatregelen op het gebied van waterkwaliteit
				 worden verantwoord op dit artikel. De rol «(doen) uitvoeren» heeft betrekking
				 op taken binnen het volgende onderdeel:
 
 
 •
 Het (doen) uitvoeren van
						aanlegprojecten, zoals het Verbeterprogramma Waterkwaliteit Rijkswateren.
 
 
 •
 Het nemen van de nodige maatregelen om
						een goede milieutoestand te bereiken en te behouden in het Nederlandse deel van
						de Noordzee, in samenwerking en samenhang met de andere Noordzeelanden, conform
						de vereisten zoals opgenomen in de Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM).
 
 
 Regisseren
 De Minister
				 is verantwoordelijk voor de vormgeving van het integrale waterbeleid en het
				 toezicht op de uitvoering van de wet- en regelgeving. Ook is de Minister
				 verantwoordelijk voor het verbeteren van de doeltreffendheid en de
				 doelmatigheid van de bestuurlijke organisatie en het instrumentarium ten
				 behoeve van het waterbeleid. Daarnaast regisseert de Minister de afstemming van
				 het waterbeheer rondom de Noordzee en met de buurlanden bovenstrooms gelegen in
				 de stroomgebieden van Rijn, Maas, Schelde en Eems. De rol «regisseren» heeft
				 in dit artikel betrekking op taken binnen de volgende onderdelen:
 
 
 •
 Het bereiken van een goede ecologische
						en chemische kwaliteit van de oppervlaktewateren in de stroomgebieden van de
						Rijn, Maas, Schelde, Eems en de Noordzee en het bereiken van een goede
						chemische en kwantitatieve toestand van de grondwateren in de vier
						stroomgebieden, conform de voorschriften zoals opgenomen in de Kaderrichtlijn
						Water (KRW), om in drie planperiodes uiterlijk in 2027 aan de Europese
						verplichtingen te voldoen.
 
 
 •
 Ten aanzien van de Kaderrichtlijn Water
						(KRW) en Kaderrichtlijn Mariene Strategie geldt dat de coördinerende
						verantwoordelijkheid ligt bij de Minister van IenM, in afstemming met de
						Minister van EZ.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 KRW projecten per fase per einde van het jaar
					 (Rijkswateren)
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat, 2014
 
 
 Toelichting
 De
				 kengetallen hierboven geven informatie over de stand van zaken van de
				 KRW-projecten ter verbetering van de waterkwaliteit. Het geeft een meerjarig
				 inzicht in de voortgang van de maatregelen van de betreffende projecten.
 In het figuur is te zien dat het programma voortvarend wordt aangepakt en
				 de voortgang van projecten in voorbereiding via realisatie naar gereedheid
				 volgens plan verloopt. Zo is te zien dat in 2013 drie projecten van
				 voorbereiding naar realisatie zijn gegaan en vijf projecten gereed zijn
				 gekomen. Twee projecten zijn administratief samengevoegd waardoor er nu 49
				 projecten zijn. Voor één getemporiseerd project is besloten deze toch uit te
				 voeren, dit project bevindt in de realisatiefase.
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
					 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
					 vermeld in de begroting. Er zijn geen grote afwijkingen of een noodzaak tot
					 bijstelling aan het licht gekomen.
 
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12
 
 
 Waterkwaliteit
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 70.389 
 
 
 
 
 48.085 
 
 
 
 
 22.304 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 78.565 
 
 
 
 
 100.756 
 
 
 
 
 – 22.191 
 
 
 
 
 
 
 
 12.01
 
 
 
 
 Waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 78.565 
 
 
 
 
 100.756 
 
 
 
 
 – 22.191 
 
 
 
 
 
 
 12.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 4.729
 
 
 2.818
 
 
 1.911
 
 
 2
 
 
 
 
 12.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 94
 
 
 22.166
 
 
 – 22.072
 
 
 
 
 
 
 
 – Synergie KRW
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 22.000 
 
 
 
 
 – 22.000 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
 
 
 
 
 
 
 94 
 
 
 
 
 166 
 
 
 
 
 – 72 
 
 
 
 
 
 
 12.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 65.861
 
 
 72.883
 
 
 – 7.022
 
 
 
 
 
 
 
 – Verbeterprogramma Waterkwaliteit
								rijkswateren
 
 
 
 
 
 
 52.791 
 
 
 
 
 59.856 
 
 
 
 
 – 7.065 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 – Natuurcompensatie
								 Perkpolder
 
 
 
 
 
 
 7.325 
 
 
 
 
 7.067 
 
 
 
 
 258 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Natuurlijker
								 Markermeer/IJ'meer
 
 
 
 
 
 
 4.485 
 
 
 
 
 5.000 
 
 
 
 
 – 515 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Verruiming vaargeul
								 Westerschelde
 
 
 
 
 
 
 1.260 
 
 
 
 
 960 
 
 
 
 
 300 
 
 
 
 
 
 
 12.01.04
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 6.557
 
 
 0
 
 
 6.557
 
 
 5
 
 
 
 
 12.01.05
 
 
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 
 
 
 1.324
 
 
 2.889
 
 
 – 1.565
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 De hogere verplichtingen op dit artikel worden
				 met name veroorzaakt door de ophoging van de verplichtingenruimte bij
				 voorjaarsnota in verband met de overheveling van de waterkwaliteitsprojecten
				 vanuit het Infrastructuurfonds naar dit artikel (Kamerstukken II, 2013/13,
				 33 640 XII, nr.
				 2). Daarnaast is bij miljoenennota het verplichtingenbudget voor het
				 project Haringvliet de Kier van Hoofdstuk XII naar het Deltafonds overgeboekt,
				 zodat uitvoering van dit integrale project uit één bron kan plaatsvinden
				 (Kamerstukken II, 2012/13,
				 27 625, nr.
				 292).
 
 
 12.01
 Waterkwaliteit
 
 
 
 12.01.01
 Opdrachten (ad 2)
 
 In de ontwerpbegroting 2013 waren de budgetten voor
						opdrachten die in het kader van internationale verdragen worden verleend
						geraamd onder het financiële instrument «bijdrage aan internationale
						organisaties». Deze behoren echter te worden verantwoord onder het financieel
						instrument «opdrachten». Om die reden is er in 2013 budget overgeboekt van
						«bijdrage aan internationale organisaties» naar «opdrachten». Dit verklaart
						de onderuitputting op «bijdrage aan internationale organisaties» en de
						overschrijding op «opdrachten». Na deze overheveling zijn alleen de
						contributies voor de internationale riviercommissies en de bijdragen aan UNESCO
						onder het financieel instrument «bijdrage aan internationale organisaties»
						verantwoord.
 Kaderrichtlijn Water
 Jaarlijks wordt de Kamer met de «Water in beeld» geïnformeerd over de
						voortgang van de uitvoering van maatregelen uit de stroomgebiedbeheersplannen
						van 2009. In mei 2013 is aangegeven dat de uitvoering op schema ligt
						(Kamerstukken II, 2012/13,
						27 625, nr.
						290). In maart 2013 heeft een uitgebreide presentatie van de
						resultaten van het Innovatieprogramma plaats gevonden (Kamerstukken II,
						2012/13, 27 625,
						nr. 292). Daarnaast is de kennis via websites, rapportages en
						themadagen beschikbaar gesteld aan gebruikers. Het Innovatieprogramma is
						vermeld in het jaarverslag Infrastructuurfonds. In 2013 is verder gewerkt aan
						de actualisatie van de stroomgebiedbeheersplannen (Kamerstukken II, 2012/13,
						27 625, nr.
						292). De waterbeheerders bepalen de resterende opgaven en zoeken daar
						aanvullende maatregelen bij, het Rijk stelt het generiek beleid bij. Er is een
						softwaresysteem opgeleverd waardoor efficiënt kan worden gewerkt aan de vier
						plannen en de digitale rapportage die ook aan de Europese Commissie wordt
						opgeleverd. Dit heeft geleid tot een eerste dummy van het
						stroomgebiedbeheersplan.
 
 
 
 12.01.02
 Subsidies (ad 3)
 
 De onderuitputting op Synergie KRW wordt
						veroorzaakt, doordat de synergieprojecten in het landelijk
						gebied eind 2012 zijn gedecentraliseerd naar de provincies, inclusief
						alle voor die projecten toekomende middelen (zie Jaarverslag
						Infrastructuurfonds 2012). Daarnaast worden de synergieprojecten in het
						stedelijk gebied vanaf 2013 verantwoord onder het
						financieel instrument «bijdrage aan medeoverheden» in plaats van het
						financieel instrument «subsidies».
 Het Europese onderzoeksprogramma
						Monitoring en Evaluation of Spatially Managed Areas (MESMA) betreft een project
						in het kader van het zevende kaderprogramma voor Europees onderzoek. Het
						project bevindt zich in de afrondende fase, maar leverde niet definitief op
						voor het einde van het kalenderjaar. Hierdoor is ook de laatste Nederlandse
						subsidiebijdrage doorgeschoven naar 2014. Dit geldt ook voor de laatste
						subsidiebijdrage aan Stichting Noordzee voor het programma «op weg naar een
						gezonde zee». In het kader van dit programma werken SNZ en WNF samen met de
						NGO’s van de Noordzeelanden aan de ontwikkeling van een internationale visie
						op de natuur van de Noordzee. Dit project had in 2013 afgerond moeten worden,
						maar is vertraagd tot het voorjaar van 2014, waarna ook de laatste subsidie kan
						worden verstrekt. Een subsidie aan de Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer
						(STOWA) voor onderzoek naar het Van Iersel Drainage systeem is in 2013
						afgerond. Met deze technologie is het mogelijk om met flexibel grondwaterpeil
						de vereisten van natuur en agrarisch grondgebruik te combineren. Daarnaast is
						het Europese onderzoeksprogramma Marine Ecosystem Evolution in a Changing
						Environment ook in 2013 afgerond, dit heeft een aantal bouwstenen opgeleverd
						voor de implementatie van de Kaderrichtlijn Mariene Strategie.
 
 
 
 12.01.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Verbeterprogramma Waterkwaliteit
						Rijkswateren (ad 4)
 De lagere realisatie wordt op het
						Verbeterprogramma Rijkswateren veroorzaakt door toevoeging saldo 2012 van het
						Infrastructuurfonds naar Hoofdstuk XII (€ 18 miljoen). Daarnaast is het
						budget van Haringvliet de Kier (€ 25 miljoen) overgeboekt naar het
						Deltafonds. Per saldo heeft dit geleid tot € 7 miljoen onderuitputting.
 Natuurcompensatie
						Perkpolder
 Het project Natuurcompensatie Perkpolder maakt
						onderdeel uit van het wettelijk verplichte natuurcompensatieprogramma voor de
						tweede verdieping van de Westerschelde. De realisatie is in 2013 gestart. De
						oplevering van het project is voorzien in 2015.
 Verruiming vaargeul
						Westerschelde
 De derde verruiming van de vaargeul van de
						Westerschelde (zowel op Vlaams als Nederlands grondgebied) is uitgevoerd, eind
						2010 opgeleverd en gefinancierd door het Vlaams Gewest. In 2013 is aan de hand
						van de monitoringsgegevens van 2010 en 2011 een eerste voortgangsrapport
						verschenen over de eventuele effecten van de derde verruiming34http://www.vnsc.eu/uploads/2013/10/derde-verruiming-schelde-voortgangsrapport-data-2010–2011-v3–0.pdf. Tevens zijn samen met het Vlaams Gewest
						voorbereidingen getroffen voor werkzaamheden aan de geulwandverdediging in het
						Gat van Ossenisse. De uitvoering daarvan is voorzien in 2014.
 Natuurlijker
						Markermeer/IJmeer
 In 2013 is voor het Natuurlijker
						Markermeer/IJmeer (NMIJ) een aantal zaken gerealiseerd. Zo zijn de tweede
						tranche pilots MarkermeerIJmeer aangelegd en is de monitoring gestart. De derde
						tranche pilots is bijna volledig aangelegd en de monitoring is gestart. De
						pilot moeras Markermeer is gerealiseerd, deskstudies en het tussenadvies NMIJ
						2013 is opgeleverd. Tenslotte is gewerkt aan de voorbereiding van het
						eindadvies NMIJ 2015.
 
 
 
 12.01.04
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 Synergie KRW/Waterbeheer 21e eeuw
						(ad 5)
 De gerealiseerde uitgaven van ongeveer € 6,5 miljoen
						zijn afkomstig van het geraamde budget op Synergie KRW (Subsidies 12.01.02).
						Zie aldaar. De Regeling voor Stedelijke synergieprojecten bleef in 2013
						enigszins achter bij de gemaakte uitgavenprognoses omdat de betrokken
						initiatiefnemers (veelal gemeentes) in de uitvoering vaak enige vertraging
						oplopen. De projecten moeten voor deze subsidies uiterlijk op 31 december 2012
						zijn gestart en uiterlijk op 31 december 2015 zijn afgerond.
 
 
 
 12.01.05
 Bijdrage aan internationale organisaties (ad
						 6)
 
 De lagere realisatie wordt verklaard door de
						overboeking van middelen van dit financiële instrument «bijdrage aan
						internationale organisaties» naar het financiële instrument «opdrachten»
						(12.01.01).
 Internationale
						Riviercommissies
 Bij de Rijncommissie zijn tijdens de
						15e Rijnministersconferentie gehouden in oktober 2013 de ambities
						voor de komende jaren tot 2020–2021 vastgesteld. In de Maas- en in de
						Scheldecommissie is gewerkt aan de verplichte afstemming voor de Richtlijn
						Overstromingsrisico’s (ROR) en de KRW. De noodzakelijke rapportage voor de
						ROR bij beide commissies zijn in 2013 gereed gekomen. De opzet voor de
						overkoepelende rapportages voor de Internationale Stroomgebiedbeheersplannen
						staat in de steigers. De aanpak van de klimaatproblemen in het waterbeheer
						(onder meer de zoetwatervoorziening) staat bij beide commissies nu op de
						agenda.
 OSPAR
 De afgelopen
						jaren heeft Nederland, zoals gevraagd door de Europese Commissie, zich binnen
						de verschillende OSPAR gremia succesvol proactief ingezet voor een goede
						regionale afstemming van de invulling van de Kaderrichtlijn Marien. In 2013 is
						met name afstemming bereikt op gemeenschappelijke indicatoren voor de gewenste
						milieutoestand. Verder is in 2013 een begin gemaakt met een regionaal OSPAR
						actieplan voor marien zwerfvuil.
 UNESCO
 2013 was het
						tweede jaar dat International Groundwater Resources Assessment Centre (IGRAC)
						als zelfstandige stichting functioneerde. Er is in 2013 voortgebouwd op de in
						2012 gestarte activiteiten van IGRAC. Naast de uitstekende samenwerking met het
						waterprogramma van UNESCO, UNESCO-IHP werden de banden met de World
						Meteorological Organization (WMO) aangehaald. De in 2013 uitgevoerde evaluatie
						laat zien dat IGRAC aan de gestelde doelen voldoet. De hoofdactiviteiten liggen
						op de beoordeling en monitoring van grensoverschrijdende grondwaterlichamen en
						het positioneren van IGRAC als wereldwijd grondwatercentrum dat diensten
						aanbiedt die essentieel zijn voor een betrouwbare watervoorziening. In 2013 is
						het gesprek aangegaan met internationale partners en financiers, zoals de
						United Nations Economic Commission for Europe (UNECE), de Wereldbank (WB) en
						het Global Environment Facility (GEF). Intensivering van de samenwerking met
						internationale organisaties is van levensbelang voor de toekomst van
						IGRAC.
 Voor de vijf deltalanden van IenM, China, de Verenigde Staten
						en Caribisch Nederland heeft de samenwerking met UNESCO-IHE (het in Delft
						gevestigde instituut voor watereducatie) zich verder verdiept, gericht op
						capaciteitsopbouw. Gedacht wordt aan eventuele uitbreiding met nieuwe landen,
						zoals bijvoorbeeld Myanmar.
 
 
 Extracomptabele verwijzingen
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikel 2 Investeren
							 in zoetwatervoorziening van het Deltafonds (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel 26 van
									 Hoofdstuk XII aan artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening van het
									 Deltafonds
 
 
 46.278
 
 
 
 
 Andere ontvangsten van
									 artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening van het Deltafonds
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven op artikel 2 Investeren in
									 zoetwatervoorziening van het Deltafonds
 
 
 
 
 46.278 
 
 
 
 
 
 
 waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.02
 
 
 
 
 Ov.waterinvest.zoetwatervoorz.
 
 
 
 
 42.230
 
 
 
 
 
 
 2.03
 
 
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 
 5.048
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 13
 Ruimtelijke ontwikkeling
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Een ruimtelijk beleid voor een concurrerend,
					 bereikbaar, leefbaar en veilig Nederland, waarin sprake is van regionaal
					 maatwerk, waarin de gebruiker voorop staat, waarin investeringen scherp
					 geprioriteerd worden en waarin ruimtelijke ontwikkelingen, milieu en mobiliteit
					 met elkaar zijn verbonden.
 
 
 
 Rol en Verantwoordelijkheden
 
 Regisseren
 
 Het Rijk kiest bij het ruimtelijk beleid voor
				 een selectieve beleidsinzet op 13 nationale belangen. Bij deze 13 nationale
				 belangen is het Rijk verantwoordelijk voor de uitvoering. Het Rijk blijft
				 daarnaast verantwoordelijk voor het systeem van ruimtelijk ordening. In dit
				 kader werkt het Rijk aan meer eenvoudige regelgeving. Daarbij verwacht het Rijk
				 dat medeoverheden zich eveneens inzetten voor meer eenvoud en verdere
				 integratie op het gebied van ruimtelijke regelgeving. Hierdoor neemt de
				 bestuurlijke drukte af en ontstaat er ruimte voor regionaal maatwerk. Om dit
				 doel te bereiken is goede samenwerking met en inzet door medeoverheden van
				 groot belang. In 2013 is vorm gegeven aan deze nieuwe
				 verantwoordelijkheidsverdeling. De uitvoering van het rijksbeleid op de 13
				 nationale belangen is beschreven in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
				 (SVIR – Kamerstukken II, 2011/12,
				 32 660, nr
				 50).
 Door een goede afstemming met de andere overheden en met
				 maatschappelijke partners kan de rijksrol zo efficiënt mogelijk worden
				 ingevuld. De Minister van Infrastructuur en Milieu is vanuit deze rol
				 verantwoordelijk voor:
 
 
 •
 De vernieuwing en vereenvoudiging van
						het omgevingsrecht.
 
 
 •
 Het opstellen, onderhouden en
						coördineren van nationale en EU kaders en wet- en regelgeving op ruimtelijk
						gebied en ten aanzien van interbestuurlijke Geo-informatie. Het vertalen en
						implementeren van relevante Europese beleidskaders.
 
 
 •
 Vanuit de ruimtelijke invalshoek
						bijdragen aan (de nieuwe) bestuurlijke structuren en inrichting.
 
 
 •
 De duurzame kwaliteit van de ruimtelijke
						inrichting en doelmatig gebruik van het bodem- en watersysteem.
 
 
 •
 Het ontwikkelen van nationale
						ruimtelijke visies, zoals de Rijksstructuurvisie Wind op Land, de
						Rijksstructuurvisie Ondergrond en de Rijksstructuurvisie Amsterdam – Almere
						– Markermeer.
 
 
 •
 Verdere ontwikkeling van kennis op het
						ruimtelijke vlak en het faciliteren van de toepassing daarvan door de andere
						overheden.
 
 
 •
 De structurele verankering van het
						ruimtelijk ontwerp in de beleidsprocessen en projecten van de ruimtelijke
						ontwikkeling.
 
 
 •
 Via de gebiedsagenda’s in kaart
						brengen van de inhoudelijke samenhang tussen (nationale) ruimtelijke projecten,
						verstedelijking, infrastructuur en (openbaar) vervoer op een zodanige wijze dat
						het afgestemde investeringsbeslissingen tussen Rijk en regio in het BO-MIRT
						ondersteunt.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Indicatoren en kengetallen
 De monitor Infrastructuur en Ruimte zal primair de realisatie van de
				 nationale belangen onderzoeken, afgezet tegen de gestelde ambities. Na de in
				 2012 uitgevoerde nulmeting zal het PBL in 2014 de eerste Monitor Infrastructuur
				 en Ruimte uitbrengen. De gegevens van de monitor zijn te raadplegen via het
				 Compendium voor de Leefomgeving.35http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/onderwerpen/nl0041-Monitor-Infrastructuur-en-Ruimte.html?i=40 Met betrekking tot artikel 13 zijn de volgende
				 kengetallen van belang (Kamerstukken II, 2011/12,
				 32 660, nr.
				 A/50).
 
 Kengetallen Structuurvisie Infrastructuur en
					 Milieu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nationaal belang SVIR
 
 
 Doel SVIR
 
 
 Voorlopige kengetallen monitor Infrastructuur en Ruimte
 
 
 Nulmeting
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 Een excellente ruimtelijk-economische structuur
							 van Nederland door een aantrekkelijk vestigingsklimaat in en goede
							 internationale bereikbaarheid van de stedelijke regio’s met een concentratie
							 van topsectoren
 
 
 – Versterken concurrentiekracht stedelijke regio’s
 
 
 – Internationale concurrentie Nederlandse regio’s
 
 
 – Zie de Monitor Infrastructuur en Ruimte 2012, nulmeting
 
 
 – Geen nieuwe cijfers
 
 
 1
 
 
 
 
 – Bereikbaarheid
 
 
 – Nabijheid wonen-werken
 
 
 – 0,4% toename bereikbare banen tussen 2000 en 2010
 
 
 – Geen nieuwe cijfers
 
 
 2
 
 
 
 
 – Vestigingsklimaat
 
 
 – Fysiek vestigings-klimaat
 
 
 – Zie de Monitor Infrastructuur en Ruimte 2012, nulmeting
 
 
 – Geen nieuwe cijfers
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 Ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame)
							 energie voorziening en de energietransitie
 
 
 – Realisering netwerk SEV-III
 
 
 – Toename netlengte hoogspanningslijnen met spanning 220 kV en hoger
 
 
 –
 
 
 – Koppelnet 2.680 km Transportnetwerk 9.840 km (2010)
 
 
 4
 
 
 
 
 – Transitie duurzame energie
 
 
 – Verbruik hernieuwbare energie
 
 
 – 4,3% (2011)
 
 
 – 4,4% (2012)
 
 
 5
 
 
 
 
 – Doelstelling windenergie
 
 
 – Opgesteld vermogen windenergie op land en op zee
 
 
 – 2.237 MW in 2010
 
 
 – 2.434 MW (2012)
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.
 Ruimte voor het hoofdnetwerk voor vervoer van (gevaarlijke)
							 stoffen via buisleidingen
 
 
 – Buisleidingen in gereserveerde stroken
 
 
 – Toename rode ontwikkelingen buisleiding-stroken
 
 
 –
 
 
 – indicator nog niet beschikbaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.
 Efficiënt gebruik van de ondergrond
 
 
 – Winning oppervlaktedelfstoffen verbinden met andere functies
 
 
 – Nog uit te werken op basis van structuurvisie ondergrond
 
 
 –
 
 
 – nog niet uitgewerkt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 13.
 Zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle
							 ruimtelijke en infrastructurele besluiten
 
 
 – Ladder voor duurzame verstedelijking
 
 
 – Ladder voor duurzame verstedelijking
 
 
 – Evaluatie in 2014
 
 
 – niet van toepassing
 
 
 
 
 
 
 Bron: Planbureau voor de Leefomgeving
 1)
					 http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl2132-Concurrentiepositie-Nederlandse-regio%27s-en-sectoren.html?i=40–189
 2)
					 http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl2134-Nabijheid-wonen---werken.html?i=40–189
 3)
					 http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl2133-Fysieke-leefomgevingskwaliteit-vijf-stedelijke-regio%27s.html?i=40–189
 4)
					 http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl2135-Hoogspanningsleidingen.html?i=40–190
 5)
					 http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl0385-Verbruik-van-hernieuwbare-energie.html?i=40–190
 6)
					 http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl0386-Windvermogen-in-Nederland.html?i=40–190
 
 
 
 Kengetallen Geo-informatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde
 
 
 Peildatum
 
 
 Streefwaarde 1
 
 
 Periode
 
 
 Realisatie 2011
 
 
 Streefwaarde 2
 
 
 Periode
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 Gebruik nationaal
							 Georegister
 
 
 
 Index is 100
 
 
 31-12-2011
 
 
 Index is > 100
 
 
 2011
 
 
 
 Gebruik relevante overheidsbestanden 100%
 
 
 2014
 
 
 1
 
 
 
 
 1a deelnemende organisaties
 
 
 100% = 75
 
 
 
 
 
 133% = 100
 
 
 
 
 
 
 
 1b beschreven datasets
 
 
 100% = 25.48
 
 
 
 
 
 181% = 4.616
 
 
 
 
 
 
 
 1c unieke gebruikers
 
 
 100% = 10.944
 
 
 
 
 141% = 15.481
 
 
 
 
 
 
 
 
 2 Implementatie
							 Inspire
 
 
 
 Inspire-monitor indicatoren
 
 
 15-5-2010
 
 
 Beter dan 2010-
 Beter conform Inspire
 
 
 2013
 
 
 nvt
 nvt
 
 
 Volledig Inspire Compliant
 
 
 2016
 
 
 2
 
 
 
 
 
 3 Basisregistraties:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BAG
 
 
 
 
 31-12-2011
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2014
 
 
 3
 
 
 
 
 opbouw registratie
 
 
 100%
 
 
 
 100%
 
 
 
 >99%
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 gebruik
 
 
 100%
 
 
 
 >50%
 
 
 
 >35%
 
 
 >90%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BRT
 
 
 
 
 31-12-2011
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2014
 
 
 4
 
 
 
 
 opbouw registratie
 
 
 100%
 
 
 
 100%
 
 
 
 100%
 
 
 Productie100%
 
 
 
 
 
 
 gebruik
 
 
 100%
 
 
 
 >75%
 
 
 
 >60%
 
 
 Gebruik >90%
 
 
 
 
 
 
 
 BGT
 
 
 
 
 31-12-2011
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 
 
 opbouw registratie
 
 
 100%
 
 
 >40%
 
 
 >30%
 
 
 Productie100%
 
 
 
 
 gebruik
 
 
 100%
 
 
 nvt
 
 
 nvt
 
 
 Gebruik >70%
 
 
 
 
 
 BRK
 
 
 
 
 31-12-2011
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 opbouw registratie
 
 
 100%
 
 
 
 100%
 
 
 
 100%
 
 
 Productie100%
 
 
 
 
 
 
 gebruik
 
 
 100%
 
 
 
 100%
 
 
 
 100%
 
 
 Gebruik >90%
 
 
 
 
 
 
 
 BRO
 
 
 
 
 31-12-2011
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2015
 
 
 5
 
 
 
 
 opbouw registratie
 
 
 100%
 
 
 
 >10%
 
 
 
 <10%
 
 
 >90%
 
 
 
 
 
 
 gebruik
 
 
 100%
 
 
 
 nvt
 
 
 
 nvt
 
 
 >90%
 
 
 
 
 
 
 
 
 Afkortingen
 
 BAG:
					 Basisregistratie Adressen en Gebouwen
 BRT: Basisregistratie
					 Topografie
 BGT: Basisregistratie Grootschalige Topografie
 BRK: Basisregistratie Kadaster
 BRO: Basisregistratie
					 Ondergrond
 
 
 Toelichting
 
 
 1.
 Het gebruik van het nationaal georegister
						(NGR) is inmiddels goed ingeburgerd in Nederland. Zowel de professionele
						gebruiker als de particulier weet inmiddels dat het register een brede keur aan
						data bevat. Voor de buitenwacht vormen het NGR en Publieke Dienstverlening op
						de Kaart (PDOK) een functionele eenheid waar men bestanden kan publiceren en
						raadplegen. Voor de overheid in brede zin is PDOK uitgegroeid tot het
						uitwisselplatform voor de Geo-informatie, getuige het aantal gerealiseerde
						hits.
 
 
 2.
 In 2013 zijn de definitieve
						dataspecificaties voor de thema’s uit Annex III beschikbaar gesteld. IenM is
						met het werkveld tot een overzicht gekomen van de datasets in Nederland die
						onder INSPIRE vallen. Deze aangemerkte datasets zijn per 3 december in het NGR
						opgenomen.
 
 
 3.
 De bronhouders zijn 100% aangesloten en
						hebben de BAG geïntegreerd in hun administraties. Gebruik onder verplichte
						overheidsafnemers wordt niet gemeten. Op basis van de wetsevaluatie die in het
						eerste kwartaal van 2014 naar de Tweede Kamer gaat en afnemersonderzoek 2013
						moet geconcludeerd worden dat minder dan 90% is aangesloten.
 
 
 4.
 De BRT is landsdekkend. In 2013 heeft
						doorontwikkeling plaatsgevonden. Het gaat hierbij om aanpassingen in het
						productieproces «Lean en Autogen» en deze zorgen vooral voor een hogere
						actualiteit. De BRT is beschikbaar als open data, maar het potentieel gebruik
						is nog niet helemaal gerealiseerd. De conceptwet BRO is gereed en door Raad van
						State van advies voorzien. Het nader rapport is bijna gereed, waarna het
						wetsvoorstel voor behandeling naar de Tweede Kamer kan.
 
 
 5.
 De realisatie van de BRO blijkt
						weerbarstig. De pilot voor het registratieobject Sonderingen is ondanks een
						langere doorlooptijd succesvol afgerond. Momenteel wordt gewerkt aan een
						herplanning van de BRO, waarbij de realisatie ook vanwege bezuinigingen op het
						beschikbare budget over een langere periode vorm zal krijgen.
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 In het kader van de stelselherziening van het
					 omgevingsrecht is in 2013 een belangrijke mijlpaal gehaald. De concept
					 Omgevingswet is voor de zomer ingediend bij de Raad van State voor advisering.
					 Over de voortgang van de stelselherziening is de Tweede Kamer in oktober bij
					 brief geïnformeerd (Kamerstukken II, 2013/14,
					 33 118, nr.
					 8). Daarnaast is de Crisis- en herstelwet (Chw) verlengd en zal deze
					 opgaan in de Omgevingswet. Over de voortgang van de implementatie van de Chw is
					 de Tweede Kamer geïnformeerd middels een voortgangsrapportage
					 «Praktijkervaringen Crisis- en herstelwet» (Kamerstukken II, 2012/13,
					 32 127, nr.
					 170).
 
 Voor het overige waren het op dit artikel
				 uitgevoerde beleid en de bijhorende resultaten het afgelopen jaar conform de
				 verwachtingen zoals gemeld in de begroting en zijn er geen grote afwijkingen of
				 een noodzaak tot bijstelling aan het licht gekomen.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 13
 
 
 Ruimtelijke ontwikkeling
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 35.851 
 
 
 
 
 157.114 
 
 
 
 
 – 121.263 
 
 
 
 1)
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 112.483 
 
 
 
 
 147.634 
 
 
 
 
 – 35.151 
 
 
 
 
 
 
 
 13.01
 
 
 
 
 Ruimtelijk instrumentarium
 
 
 
 
 
 
 12.920 
 
 
 
 
 20.485 
 
 
 
 
 – 7.565 
 
 
 
 
 
 
 13.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 5.651
 
 
 17.238
 
 
 – 11.587
 
 
 2)
 
 
 
 
 13.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 4.868
 
 
 3.247
 
 
 1.621
 
 
 
 
 
 13.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 1.948
 
 
 0
 
 
 1.948
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 1.948 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 1.948 
 
 
 
 3)
 
 
 
 
 13.01.04
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 453
 
 
 0
 
 
 453
 
 
 4)
 
 
 
 
 
 13.02
 
 
 
 
 Geo-informatie
 
 
 
 
 
 
 36.184 
 
 
 
 
 30.556 
 
 
 
 
 5.628 
 
 
 
 
 
 
 13.02.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.554
 
 
 1.980
 
 
 574
 
 
 
 
 
 13.02.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 5.060
 
 
 0
 
 
 5.060
 
 
 5)
 
 
 
 
 13.02.06
 
 
 Bijdrage aan ZBO en RWT
 
 
 
 
 28.570
 
 
 28.576
 
 
 – 6
 
 
 6)
 
 
 
 
 
 
 – Basisregistraties
 
 
 
 
 
 
 28.570
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 28.570
 
 
 
 
 6)
 
 
 
 
 
 
 13.03
 
 
 
 
 Gebiedsontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 16.345 
 
 
 
 
 39.530 
 
 
 
 
 – 23.185 
 
 
 
 
 
 
 13.03.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 5.341
 
 
 757
 
 
 4.584
 
 
 7)
 
 
 
 
 13.03.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 48
 
 
 0
 
 
 48
 
 
 
 
 
 13.03.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 86
 
 
 0
 
 
 86
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 86 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 86 
 
 
 
 
 
 
 13.03.04
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 10.870
 
 
 38.773
 
 
 – 27.903
 
 
 
 
 
 
 
 – Bufferzones
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 5.303 
 
 
 
 
 – 5.303 
 
 
 
 8)
 
 
 
 
 
 
 – Projecten BIRK
 
 
 
 
 
 
 4.823 
 
 
 
 
 19.642 
 
 
 
 
 – 14.819 
 
 
 
 9)
 
 
 
 
 
 
 – Projecten Nota Ruimte
 
 
 
 
 
 
 6.047 
 
 
 
 
 13.828 
 
 
 
 
 – 7.781 
 
 
 
 10)
 
 
 
 
 
 
 – Projecten Bestaand Rotterdams
								 Gebied
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 13.04
 
 
 
 
 Ruimtegebruik bodem
 
 
 
 
 
 
 42.609 
 
 
 
 
 57.063 
 
 
 
 
 – 14.454 
 
 
 
 
 
 
 13.04.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.756
 
 
 9.321
 
 
 – 6.565
 
 
 11)
 
 
 
 
 13.04.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 22.047
 
 
 18.138
 
 
 3.909
 
 
 12)
 
 
 
 
 
 
 – Bedrijvenregeling
 
 
 
 
 
 
 6.912 
 
 
 
 
 6.400 
 
 
 
 
 512 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
 
 
 
 
 
 
 15.135 
 
 
 
 
 11.738 
 
 
 
 
 3.397 
 
 
 
 
 
 
 13.04.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 7.938
 
 
 0
 
 
 7.938
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 7.938 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 7.938 
 
 
 
 11)
 
 
 
 
 13.04.04
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 1.500
 
 
 20.904
 
 
 – 19.404
 
 
 
 
 
 
 
 – Meerjarenprogramma Bodem
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 13.946 
 
 
 
 
 – 13.946 
 
 
 
 13)
 
 
 
 
 
 
 – Programma Gebiedsgericht
								 instrumentarium
 
 
 
 
 
 
 1.500 
 
 
 
 
 6.958 
 
 
 
 
 – 5.458 
 
 
 
 14)
 
 
 
 
 13.04.07
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 8.368
 
 
 8.700
 
 
 – 332
 
 
 
 
 
 
 
 – Uitvoering klimaatadaptatie
 
 
 
 
 
 
 8.368 
 
 
 
 
 8.700 
 
 
 
 
 – 332 
 
 
 
 
 
 
 
 13.05
 
 
 
 
 Eenvoudig Beter
 
 
 
 
 
 
 4.425 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 4.425 
 
 
 
 
 
 
 13.05.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.357
 
 
 0
 
 
 2.357
 
 
 15)
 
 
 
 
 13.05.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 2.068
 
 
 0
 
 
 2.068
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 2.068 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 2.068 
 
 
 
 16)
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.938 
 
 
 
 
 934 
 
 
 
 
 6.004 
 
 
 
 17)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 Het verschil in de verplichtingenrealisatie
				 wordt met name verklaard door:
 
 
 •
 Een verlaging van het budget met € 29
						miljoen bij eerste suppletoire begroting 2013 ter compensatie van de
						verplichtingen die reeds in 2012 zijn aangegaan.
 
 
 •
 Een verlaging van het budget met € 21
						miljoen in verband met de overheveling van middelen naar het Ministerie van EZ
						ten behoeve van de afronding van het Investeringsbudget Landelijk Gebied
						(ILG).
 
 
 •
 Een verhoging van het budget door het
						vastleggen in 2013 van de subsidie van € 10 miljoen aan het Bodemcentrum
						welke in de periode 2014–2017 tot betaling komt en een versnelde
						opdrachtverstrekking aan het Kadaster voor 2014 (ruim € 14 miljoen).
 
 
 •
 Daarnaast is er sprake van een vrijval
						van circa € 34 miljoen aan verplichtingen vanwege de decentralisatie van een
						aantal Nota Ruimte projecten naar het Gemeente- en Provinciefonds.
 
 
 •
 Het feit dat in 2013 geen beroep is
						gedaan op de garantieregeling bodemsaneringskredieten midden- en kleinbedrijf
						(MKB), waardoor het hiervoor bestemde verplichtingenbudget van € 65 miljoen
						niet is gerealiseerd.
 
 
 
 
 13.01
 Ruimtelijke Instrumentarium
 
 
 
 13.01.01
 Opdrachten (ad 2)
 
 De lagere realisatie op dit financieel instrument is
						onder andere veroorzaakt door een overboeking van € 2 miljoen naar artikel
						98 ten behoeve van de uitvoering en beheer WABO en een overboeking van € 2,3
						miljoen naar financieel instrument «opdrachten» artikel 13.03.01
						Gebiedsontwikkeling ten behoeve van de schadevergoeding in het kader van de
						Beleidslijn Ruimte voor de Rivier. Hiernaast is € 1,3 miljoen bij
						Voorjaarsnota afgeboekt ter compensatie van overbesteding in 2012. Tevens is
						€ 1,9 miljoen overgeboekt naar RWS leefomgeving ten behoeve van het beheer
						van het Omgevingsloket Online.
 Uitvoering SVIR
 De
						financiële middelen zijn mede ingezet ten behoeve van het houden van zicht op
						de realisatie van de SVIR en het zorg dragen voor kennis. De uitvoering van de
						SVIR is volgens plan verlopen. De voortgang is gerapporteerd aan de Kamer
						(Kamerstukken II, 2013/14,
						32 660, nr.
						59).
 In 2013 zijn vooral ook in samenspraak met het PBL
						verkenningen afgerond over de relatie tussen energie en ruimte en de betekenis
						van natuur en groen voor de concurrentiepositie van steden. Verkenningen over
						de betekenis van «smart cities», de relatie tussen infrastructuur en
						verstedelijking en de concurrentiepositie van stedelijke regio’s zijn in 2013
						begonnen. Vanuit het programma Bevolkingsdaling & Ruimte is actief
						ondersteuning geboden aan ruimtelijke transformaties in verschillende
						anticipeerregio’s. Tevens is hierover in krimpgebieden kennis uitgewisseld
						met decentrale overheden, burgers en maatschappelijke organisaties.
 De
						«pilots» rond decentralisatie van kennis in samenwerking met Interprovinciaal
						Overleg (IPO) en provincies werden in 2013 afgerond.
 Digitalisering ruimtelijk
						instrumentarium
 In 2013 is een start gemaakt met de
						voorbereiding van de ruimtelijke digitale instrumenten op de Omgevingswet. De
						voorbereidingen voor de ontwikkeling van een nieuwe release van het
						omgevingsloket zijn in gang gezet en de programma- organisatie is gevormd. De
						landelijke voorziening Ruimtelijkeplannen.nl werd in 2013 verder gemoderniseerd
						en voorbereid op een mogelijke uitbreiding met nieuwe instrumenten uit de
						toekomstige Omgevingswet. Ten behoeve van de Wet kenbaarheid
						publiekrechterlijke beperkingen onroerende zaken (Wkpb) is een «pilot»
						uitgevoerd om gemeentelijke beperkingen op andere wijze te registreren. De
						pilot heeft de conclusie opgeleverd dat deze oplossingsrichting realistisch en
						uitvoerbaar is. De resultaten van de pilot worden betrokken bij de Omgevingswet
						en het daarmede samenhangende digitaliseringproject. De Wkpb zelf zal in de
						Omgevingswet worden opgenomen.
 Deelprogramma Nieuwbouw en
						Herstructurering
 In het kader van het deelprogramma Nieuwbouw
						en Herstructurering van het Deltaprogramma is in 2013 verkend hoe ruimtelijke
						maatregelen kunnen bijdragen aan het beperken van de gevolgen van overstroming,
						een hevige regenbui, langdurige droogte en extreme hitte. In 2013 zijn
						onderzoek – en draagvlaktrajecten uitgevoerd ten behoeve van de
						Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie
 VerDuS
 In 2013 is in
						het kader van VerDuS/Urban Regions in the Delta onderzoek verricht naar
						vernieuwend instrumentarium en nieuwe vormen van integrale gebiedsontwikkeling.
						De kennis die uit de 6 lopende onderzoeken kwam, is en wordt bij de
						beleidsvorming betrokken en gedeeld met de praktijk door middel van
						«Communities of Research and Practice» en door toepassing in de praktijk
						(«Living labs»). Een aantal actuele kennisvragen werd in nauwe samenwerking
						met Europese partners onderzocht vanwege de identieke complexe
						verstedelijkingsvraagstukken.
 
 
 
 13.01.02
 Subsidies
 
 Vanuit de idee dat architectuur en ruimtelijk
						ontwerp van belang zijn voor een goed systeem van ruimtelijke ordening, is in
						2013 getracht de positie van het ontwerp en de ontwerpers te versterken. De
						uitvoering van de Actieagenda Architectuur en Ruimtelijke Ontwerp (AAARO)
						2013–2016 verliep in 2013 geheel volgens plan. Er zijn geen tekortkomingen of
						afwijkingen aan het licht gekomen.
 Met het programma klimaatbuffers
						wordt de realisatie van 20 natuurprojecten ondersteund, die de effecten van
						klimaatverandering tegengaan. Dit gebeurt vooral door het tegengaan van
						wateroverlast en – schaarste en het verbeteren van de waterveiligheid en
						-kwaliteit. Ook wordt er op deze manier bijgedragen aan kennisverwerving en de
						verspreiding daarvan. Natuurorganisaties hebben hiertoe subsidies gekregen. Van
						het totale aantal van twintig gebieden zijn er thans elf afgerond waarvan zeven
						in 2013.
 In het kader van het Programma Duurzame Dynamiek in de Delta
						is in 2013 eveneens subsidie toegekend voor de uitvoering van het project
						«Urban Regions» in the Delta. Hetgeen heeft bijgedragen aan de
						kennisontwikkeling bij de uitvoering van de SVIR en de strategische kennis- en
						innovatieagenda van IenM. Het onderzoek in het programma URD heeft zich zowel
						op water, leefbaarheid en mobiliteit als op vraagstukken over bestuur en
						informatiesystemen gericht waarbij er sprake is geweest van een combinatie van
						theoretisch en praktijkgericht onderzoek. In 2013 hebben alle projecten
						tussenrapportages uitgebracht.36http://deltaoost.verdus.nl/pagina.asp?id=471
 
 
 
 13.01.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 3)
 
 De uitgaven betreffen het beheer ten behoeve van het
						Omgevingsloket Online (OLO 2.9) waarvoor budget is overgeheveld vanuit
						financieel instrument «Opdrachten» op 13.01.01 naar RWS Leefomgeving.
 
 
 
 13.01.04
 Bijdrage aan medeoverheden (ad 4)
 
 De uitgaven betreffen het programma Mooi Nederland.
						De middelen hiervoor zijn overgeheveld van het financieel instrument
						«Subsidies» (13.01.02) naar «Bijdrage aan medeoverheden». Het
						Innovatieprogramma Mooi Nederland stimuleert de verbetering van de ruimtelijke
						kwaliteit. In dit kader krijgen 58 Voorbeeldprojecten medefinanciering uit de
						Innovatieregeling Mooi Nederland. Naar aanleiding van de motie Wiegman is in
						2013 geld van het innovatieprogramma ook beschikbaar gesteld voor
						«Voorbeeldgebieden Investeren in het landschap».
 
 
 
 
 13.02
 Geo-informatie
 
 
 
 13.02.01
 Opdrachten
 
 De implementatie van de Europese richtlijn INSPIRE
						was dit jaar voornamelijk gericht op de verplichte beschikbaarheid van de
						ruimtelijke gegevens per 3 december 2013. Voor alle datasets is een data-
						provider in overleg met alle overheden aangewezen. Voor de gemeentelijke
						verplichtingen wordt nog aan een oplossing gewerkt. Opdrachten in het kader van
						de landelijke beleidscoördinatie ten behoeve van stimulering en innovatie zijn
						verstrekt aan de stichting Geonovum, Stichting Arbeidsmarkt GEO en aan Geofort.
						In 2013 is gestart met de evaluatie van de BAG door de Auditdienst Rijk. De
						evaluatie zal, vergezeld van een beleidsreactie, begin 2014 aan de Kamer worden
						toegezonden
 
 
 
 13.02.02
 Subsidies (ad 5)
 
 De uitgaven betreffen subsidies in het kader van de
						Basisregistraties, welke aanvankelijk gebudgetteerd stonden onder het
						financieel instrument «Opdrachten». Het betreft vergoedingen voor beheer en
						transitiekosten. Het budget is overgeboekt naar het financiële instrument
						«Subsidies» om deze uitgaven te kunnen doen.
 
 
 
 13.02.06
 Basisregistratie Grootschalige Topografie (ad
						 6)
 
 In de eerste suppletoire begroting heeft een
						technische herrubricering binnen 13.02 Geo-informatie plaatsgevonden. Het
						budget voor de Basisregistraties wordt sindsdien verantwoord op
						«Basisregistratie Grootschalige Topografie» in plaats van op «Bijdrage aan
						ZBO en RWT». Voor de exploitatie en beheer van de basisregistraties adressen,
						gebouwen, topografie en het overheidsgebruik van de kadastrale gegevens is de
						jaarlijkse bijdrage aan het Kadaster verstrekt. Tevens is aan het Kadaster een
						bijdrage verstrekt voor de exploitatie en het beheer van ruimtelijke plannen.nl
						en PDOK met daarin het INSPIRE geo-portaal. Het PDOK-loket is het centrale punt
						voor de ontsluiting van de Geo-informatie van de overheid in Nederland. Met het
						onderdeel nationaal geo-register wordt het open databeleid van IenM
						ondersteund. De Wet basisregistratie grootschalige topografie (BGT) is in 2013
						door de Tweede en Eerste Kamer aangenomen.
 
 
 
 
 13.03
 Gebiedsontwikkeling
 
 
 
 13.03.01
 Opdrachten (ad 7)
 
 De hogere realisatie is met name veroorzaakt door
						een niet gebudgetteerde uitgave van € 3,4 miljoen met betrekking tot
						schadevergoeding in het kader van de beleidslijn Ruimte voor de Rivier en
						versnelling van betalingen op lopende verplichtingen voor circa € 1
						miljoen.
 
 
 
 13.03.02
 Subsidies
 
 Om de blijvende betrokkenheid van de rijksoverheid
						bij de ontwikkeling van de Wadden gestalte te geven heeft het Regionaal College
						Waddengebied ook in 2013 de jaarlijkse subsidie ontvangen.
 
 
 
 13.03.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Aan RWS zijn voor 2013 middelen ter beschikking
						gesteld ten behoeve van het platform Duurzame gebiedsontwikkeling.
 
 
 
 13.03.04
 Bijdrage aan medeoverheden (ad 8, 9 en 10)
 
 De andere overheden (provincies en gemeenten) zijn
						bezig het beleid dat in de Nota Ruimte vorm is gegeven, uit te voeren. Het
						beschikbare budget is een extra impuls voor de versterking van de economische
						concurrentiepositie, krachtige steden en platteland, borging belangrijke
						ruimtelijke waarden en borging van veiligheid. De lage realisatie is met name
						veroorzaakt door een overboeking van € 5,3 miljoen naar het Ministerie van
						EZ met betrekking tot het afronden van het Investeringsbudget Landelijke Gebied
						(ILG) (ad 8). Weergegeven is de doorwerking van de reeds vóór 2013
						gedecentraliseerde BIRK projecten (ad 9). Tot slot is het Nota Ruimtebudget
						project Hengelo in 2013 gedecentraliseerd door de resterende budgetten in het
						Gemeentefonds te storten en is € 4,8 miljoen van het meerjarig budget
						herschikt als gevolg van tempowijziging in de uitvoering van de lopende
						projecten (ad 10).
 De nog beschikbare middelen uit het NSP budget
						(Nieuwe Sleutel Projecten) werd in 2013 ingezet ter ontwikkeling en versterking
						van een tweetal projecten met betrekking tot het (her)ontwikkeling van
						zogenaamde HSL stations en omgeving. In 2013 had dit betrekking op de laatste
						twee projecten in Breda en Arnhem.
 
 
 
 
 13.04
 Ruimtegebruik bodem
 
 
 
 13.04.01
 Opdrachten
 
 Zie voor een toelichting op de onderuitputting van
						het budget op 13.04.01 de toelichting bij 13.04.03.
 Structuurvisie Ondergrond
						(STRONG)
 Op 21 maart 2013 is de Kamer geïnformeerd over de
						verbreding van de scope van de Structuurvisie Ondergrond. In 2013 is door het
						Rijk in samenwerking met medeoverheden en andere stakeholders gewerkt aan de
						inventarisatie van de opgaven, knelpunten en mogelijke oplossingsrichtingen.
						Deze investering aan de voorkant van het proces heeft geholpen om bij de
						probleemstelling horende oplossingen te operationaliseren. Als gevolg hiervan
						is het oorspronkelijk voor 2013 geplande onderzoek voor de planMER en MKBA
						doorgeschoven naar 2014.
 Structuurvisie Wind op
						Land
 In 2013 heeft beleidsonderbouwend onderzoek, inclusief het
						begeleiden van de publieksparticipatie, plaatsgevonden voor de Ontwerp
						Structuurvisie Windenergie op land, die op 28 maart 2013 door de Ministerraad
						is vastgesteld en naar de Tweede Kamer is gezonden (Kamerstukken II, 2012/13,
						33 612,
						nr.1).
 Fundamentele herziening Wet
						bodembescherming
 Het beleidsonderbouwend onderzoek voor de
						fundamentele herziening van de Wet bodembescherming was in 2013 met name
						gericht op de beschrijving van het instrumentarium en voorbereiding van de
						opname in de Omgevingswet en Kaderwet subsidies.
 
 
 Aanpassing financiering
						 Commissie voor de m.e.r.
 
 In 2013 was er geen behoefte aan
						 beleidsonderbouwend onderzoek inzake de aanpassing van de financiering van de
						 Commissie voor de m.e.r..
 
 
 
 
 13.04.02
 Subsidies (ad 12)
 
 Cie MER
 De
						overschrijding op de overige subsidies wordt veroorzaakt door de subsidie aan
						de Commissie voor de Milieueffectrapportage (Cie MER). Deze hogere realisatie
						wordt echter grotendeels gedekt door de bijdragen van EZ en OCW aan de Cie MER.
						In 2013 is een wetsvoorstel ingediend tot wijziging van de Wet milieubeheer
						(tarieven Commissie voor de milieueffectrapportage) (Kamerstukken II, 2013/14,
						33 686, nr.
						7) dat voorziet in het regelen van een wettelijke basis om vergoeding
						voor adviezen van de Commissie voor de m.e.r. in rekening te kunnen brengen. De
						beoogde datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel op 1 januari 2014 is
						niet gehaald.
 Bedrijvenregeling
 Er
						zijn betalingen verricht ten behoeve van een aantal beschikkingen op grond van
						de bedrijvenregeling.
 NS-Bodem
 In 2013 is
						de subsidie op grond van de overeenkomst met Stichting Bodemsanering NS
						betaalbaar gesteld.
 Incidentele subsidies
 In 2013 zijn de subsidies op grond van de overeenkomst met Stichting
						Kennisontwikkeling Bodem betaalbaar gesteld.
 
 
 
 13.04.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 11)
 
 Per 1 januari 2013 worden de taken van Bodem+ door
						RWS Leefomgeving uitgevoerd. Deze werden voorheen door Agentschap NL
						uitgevoerd. Om die reden zijn de middelen van «Opdrachten» naar «Bijdrage
						aan agentschappen» overgeheveld. Dit verklaart de onderuitputting op
						«Opdrachten» en de overschrijding op «Bijdrage aan agentschappen».
 
 
 
 13.04.04
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 Meerjarenprogramma Bodem (ad
						13)
 De uitgavenverlaging op het Meerjarenprogramma Bodem wordt
						veroorzaakt door de overboeking van bodemsaneringsmiddelen naar het Gemeente-
						en Provinciefonds (decentralisatie). In 2013 zijn de bijdragen aan Moerdijk en
						Asbest Overijssel overgeboekt, is een toezegging voor de aanpak van Cadmium in
						de Kempen versneld toegekend (was voorzien in 2014) en is een betaling gedaan
						ten behoeve van de nazorgkosten van het bodemsaneringsproject Diemerzeedijk te
						Amsterdam.
 Programma Gebiedsgericht
						Instrumentarium (ad 14)
 Het verschil in budget op het programma
						gebiedsgericht instrumentarium wordt veroorzaakt doordat voor de afronding van
						het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) budgetten van IenM naar EZ zijn
						overgedragen.
 In 2013 is een bijdrage verstrekt aan USONA
						(Uitvoeringsorganisatie Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen) ten
						behoeve van het rioolzuiveringsproject in Bonaire.
 
 
 
 13.04.07
 Bekostiging
 
 Kennis voor Klimaat
 Voor Kennis voor Klimaat stonden in 2013 twee speerpunten centraal. Het
						eerste is de afronding van het programma in 2014. Voor de hotspots betekent dit
						het toewerken naar hun eindproduct gericht op regionale adaptatiestrategieën.
						Voor de consortia, die de acht onderzoekprogramma’s in de tweede tranche
						uitvoeren, is dit de afronding en rapportage van het onderzoek. Met de
						consortia wordt toegewerkt naar de eindproducten, waaronder de ontwikkeling van
						een boekenreeks, uitgegeven door een academische uitgever. Het tweede speerpunt
						is de valorisatie van kennis. Hierbij gaat het om de creatie van economische en
						maatschappelijke waarde.
 MKB krediet
 In 2013
						is geen beroep gedaan op de garantieregeling bodemsaneringkredieten midden- en
						kleinbedrijf (MKB).
 
 
 
 
 13.05
 Eenvoudig Beter
 
 
 
 13.05.01
 Opdrachten (ad 15)
 
 Het verschil wordt verklaard doordat bij de
						Miljoenennota 2014 de budgetten voor de interdepartementale programmadirectie
						Eenvoudig Beter zijn gebundeld en naar het artikelonderdeel «13.05 Eenvoudig
						Beter» zijn overgeheveld. Binnen de interdepartementale programmadirectie
						Eenvoudig Beter wordt gewerkt aan de integrale Omgevingswet (Ow) en de
						implementatie van de Crisis- en Herstelwet (Chw). In 2013 zijn opdrachten
						versterkt gericht op het nader uitwerken van de Ow in de
						uitvoeringsregelgeving, voor de consultatie en toetsing van de AMvB’s onder
						de Ow, voor het omgevingsmanagement en voor de implementatie van Ow en Chw. In
						2013 is verder gewerkt aan en het ontwikkelen en bouwen van een OLO3
						(Omgevingsloket Online) systeem, dat met name meer toekomstvast gemaakt zal
						worden en gericht is op de tijdige ondersteuning als de nieuwe omgevingswet in
						uitvoering komt.
 
 
 
 13.05.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 16)
 
 Het verschil wordt verklaard doordat bij de
						Miljoenennota 2014 de budgetten voor de interdepartementale programmadirectie
						Eenvoudig Beter zijn gebundeld en naar het artikelonderdeel «13.05 Eenvoudig
						Beter» zijn overgeheveld. Aan RWS zijn middelen ter beschikking gesteld voor
						de capaciteitsinzet voor de implementatie van de Ow en Chw. Daarnaast heeft RWS
						in 2013 de opdracht gekregen om een verkenning implementatie Ow uit te voeren.
						Deze is gericht op vier samenhangende onderdelen, te weten
						invoeringsbegeleiding, informatiepunt, digitale informatievoorziening Ow en
						uitvoering vergunningverlening en toezicht en handhaving (zie Kamerstukken II
						2013/14, 33 118,
						nr.8).
 Ontvangsten (ad 17)
 De hogere ontvangsten worden met name veroorzaakt door de opbrengst van
						grondverkoop Bommelwaard (€ 1,5 miljoen), de overdracht van het restant van
						Sewerage project middelen door ILT (€ 1,6 miljoen) aan IenM, opbrengsten in
						het kader van het bodemverhaal met betrekking tot de wet bodembescherming
						(€ 1,5 miljoen), incidentele MER ontvangsten van gemeenten die moeten
						bijdragen aan door IenM geïnitieerde onderzoeken (€ 0,8 miljoen) en
						meerontvangsten Geo-informatie.
 
 
 
 
 
 Artikel
 14
 Wegen en verkeersveiligheid
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Om weggebruikers snel, veilig, betrouwbaar en
					 duurzaam van A naar B te laten reizen via de weg ontwikkelt, beheert en benut
					 IenM het hoofdwegennet. Er wordt ingezet op samenwerking met decentrale
					 wegbeheerders en er worden ontwikkelingen aan voertuigen en gedrag aangejaagd.
					 Dit draagt bij aan de economische en ruimtelijke ontwikkeling van
					 Nederland.
 
 
 
 Rol en Verantwoordelijkheden
 
 (Doen) Uitvoeren
 
 De Minister is verantwoordelijk voor een robuust
				 mobiliteitssysteem van sterke verbindingen, sterke modaliteiten, voorspelbare
				 reistijden en goede bereikbaarheid (zie ook artikelen 15 Openbaar vervoer en 16
				 Spoor). Voor het hoofdwegennet betekent dit dat de Minister zorgt voor:
 
 
 •
 De besluitvorming over en uitvoering van
						infrastructuur en gebiedsontwikkeling. Aanlegprojecten worden in het MIRT
						vastgelegd. De bijdragen zijn gerelateerd aan het Infrastructuurfonds (artikel
						12 Hoofdwegen).
 
 
 •
 De financiering (via het
						Infrastructuurfonds) van het programma Beter Benutten.
 
 
 •
 De uitvoering van het beheer en
						onderhoud door Rijkswaterstaat als beheerder van het hoofdwegennet. De beheer
						en onderhoud activiteiten zijn op het Infrastructuurfonds (artikel 12
						Hoofdwegen) terug te vinden.
 
 
 •
 Het vormgeven (in saneringsplannen) en
						uitvoeren van de aanpak van hoge geluidbelastingen langs rijkswegen door middel
						van het meerjarenprogramma Geluid (MJPG).
 
 
 Regisseren
 De Minister
				 is verantwoordelijk voor de vormgeving en deels ook de uitvoering van het
				 beleid inzake wegen en verkeersveiligheid, waaronder het toezicht op de
				 uitvoering van de wet- en regelgeving. Via wet- en regelgeving, aansturing van
				 Rijkswaterstaat in het beheer van het wegennet en afspraken met het
				 bedrijfsleven, zorgt IenM voor veilige infrastructuur en optimaal gebruik
				 daarvan. Daarbij wordt ingespeeld op ontwikkelingen bij gebruikers, voertuigen
				 en infrastructuur. Deze regierol wordt concreet ingevuld door:
 
 
 •
 Regelgeving en afspraken over
						voorzieningen- en kwaliteitsniveaus bij infrastructuur in het kader van
						veiligheid, betrouwbaarheid, snelheden, doorstroming en duurzaamheid.
 
 
 •
 Een slim gebruik van de huidige en
						toekomstige infrastructuur, wordt met het programma Beter Benutten – naast
						investeringen in de infrastructuur- gewerkt aan het terugdringen van de files
						met 20 procent op specifieke corridors in de drukste gebieden van het land, ten
						opzichte van een situatie zonder het programma Beter Benutten (zie ook
						artikelen 15 Openbaar vervoer en 16 Spoor).
 
 
 •
 Samen met de regio’s worden de
						afgesproken gebiedspakketten in het kader van Beter Benutten uitgevoerd om zo
						op basis van maatwerk de beoogde effecten te realiseren. Daarbij is er
						nadrukkelijk ook samenwerking met het bedrijfsleven.
 
 
 •
 Met de inzet van het Strategisch Plan
						Verkeersveiligheid 2008–2020 en de Beleidsimpuls Verkeersveiligheid wordt het
						aantal verkeersdoden en ernstig verkeersgewonden verminderd. Dit plan richt
						zich op verbetering van het gedrag van diverse gebruikers als ook hun
						voertuigen en de infrastructuur.
 
 
 •
 De vaststelling in 2012 van een
						beleidsimpuls aan het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2008–2020. Dit is
						een uitwerking van de strategie met focus op verbetering van de
						verkeersveiligheid van de prioritaire aandachtsgebieden: fietsers, ouderen en
						jonge, beginnende bestuurders.
 
 
 •
 Samen met decentrale overheden en
						maatschappelijke partners is met name aandacht voor de groeiende risicogroepen
						onder de verkeersdeelnemers: ouderen, fietsers, notoire overtreders en
						beginnende bestuurders.
 
 
 •
 Het oplossen van de knelpunten voor
						luchtkwaliteit langs het hoofdwegennet door middel van maatregelen (zowel
						generaal en locatie specifiek) in het kader van het Nationaal
						Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL).
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Indicatoren en kengetallen
 
 Indicator: acceptabele reistijd
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde 2001
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Streefwaarde 2020
 
 
 
 
 
 
 Percentage trajecten waar de streefwaarde wordt
							 gehaald¹.
 
 
 86%
 
 
 84%
 
 
 83%
 
 
 88% 2
 
 
 92%
 
 
 94%
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat/WVL, 2014
 
 
 Toelichting
 Ad 1) De
				 reistijd op een traject is acceptabel als de streefwaarde voor de reistijd
				 wordt gehaald. De streefwaarde voor trajecten van het hoofdwegennet tussen
				 steden is een reistijd in de spits van maximaal 1,5x de reistijd buiten de
				 spits (referentiesnelheid 100 kilometer/uur). Op trajecten rond de vijf grote
				 steden en trajecten op niet-autosnelwegen van het hoofdwegennet is de
				 streefwaarde maximaal 2,0. Op basis van 186 trajecten. Voor 80 onvoldoende
				 bemeten trajecten wordt verondersteld dat het traject voldoet aan de
				 streefwaarde. Aangenomen is dat deze onbemeten trajecten voldoen aan de
				 gewenste reistijd in de spits omdat dit de minst drukke trajecten zijn.
 Ad 2) Vanwege invoering van het Verkeerskundig Informatieproducten en
				 Adviezen Systeem (VIAS) bij Rijkswaterstaat in 2012/2013 is het percentage voor
				 2011 gecorrigeerd, waardoor er bovenstaande tabel een andere waarde is
				 opgenomen dan in de begroting 2013.
 
 Indicator: lokale luchtkwaliteit NO2 en
					 geluidsknelpunten langs hoofdwegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde peildatum
 
 
 Waarde 2007
 
 
 Waarde 2008
 
 
 Waarde 2009
 
 
 Waarde 2010
 
 
 Waarde 2011
 
 
 Waarde 2012
 
 
 Streefwaarde peildatum
 
 
 
 
 
 
 Lokale luchtkwaliteit NO2 (aantal
							 knelpunten)¹
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0 knelpunten langs rijkswegen 2015
 
 
 
 
 Geluidsknelpunten langs hoofdwegen ²
 
 
 12.000
 
 
 12.000
 
 
 12.000
 
 
 12.000
 
 
 7.500
 
 
 7.500
 
 
 7.000
 
 
 0 knelpunten langs rijkswegen 2023 ³
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat, 2013
 
 
 Toelichting
 De gegevens
				 over 2013 waren nog niet beschikbaar ten tijde van het drukken van dit
				 Jaarverslag.
 Ad 1) Voor lokale luchtkwaliteit geldt dat uiterlijk per
				 1 januari 2015 op alle locaties langs rijkswegen de grenswaarde voor
				 NO2 gehaald moet worden. Tussenliggende waarden zijn niet
				 vastgesteld. Voor PM10 wordt op alle locaties langs rijkswegen, na
				 volledig gebruik van de wettelijke beginselen van blootstelling en
				 toepasbaarheid, aan de grenswaarde voldaan die geldt vanaf 11 juni 2011.
 Ad 2) Het Meerjarenprogramma geluidsanering (MJPG) is in 2011 van start
				 gegaan. Het MJPG is gericht op het realiseren van geluidreducerende maatregelen
				 bij woningen met een geluidbelasting van meer dan 65 dB als gevolg van een
				 rijksweg en bij woningen langs die infrastructuur die in het kader van de
				 saneringsoperatie onder de Wet geluidhinder tijdig zijn gemeld. Daarnaast zijn
				 woningen die als gevolg van verkeersgroei onder de Wet geluidhinder een toename
				 van meer dan 5 dB hebben ondergaan onderdeel van de saneringsoperatie. Voor 10
				 procent van de woningen zal de aanpak bestaan uit gevelisolatie en zal de
				 belasting boven de 65 dB blijven. Door koppeling aan groot onderhoud kan de
				 realisatie in bepaalde situaties later dan 2023 plaatsvinden. Uit onderzoek
				 blijkt dat het aantal knelpunten langs hoofdwegen afgenomen is. Dit is
				 enerzijds het effect van recent gerealiseerde maatregelen zoals geluidsschermen
				 en stille wegdekken in infrastructuurprojecten en een aantal
				 saneringsprojecten. Anderzijds is dit het effect van verbeterde en
				 geactualiseerde databestanden.
 Ad 3) Met ingang van 2014 is de
				 streefwaarde peildatum 2015 verschoven naar 2023 om aansluiting te krijgen met
				 de budgettaire middelen.
 
 Indicator: ontwikkeling aantal
					 verkeersslachtoffers
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 basiswaarde
 
 
 
 
 
 
 streefwaarde
 
 
 Realisatie
 
 
 doelstelling
 
 
 
 
 
 2002
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 aantal verkeersdoden
 
 
 1.066
 
 
 720
 
 
 640
 
 
 661
 
 
 650
 
 
 675
 
 
 570
 
 
 500
 
 
 
 
 ernstig verkeersgewonden
 
 
 16.100
 
 
 18.600
 
 
 19.200
 
 
 20.100
 
 
 19.200
 
 
 13.540
 
 
 nnb
 
 
 10.600
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat/WVL, 2014
 
 
 Toelichting
 De daling
				 van het aantal verkeersdoden in 2013 is een duidelijke stap richting de
				 doelstelling van maximaal 500 verkeersdoden in 2020. Het ingezette beleid van
				 de afgelopen jaren heeft hier aan bijgedragen. Het aantal ernstig
				 verkeersgewonden is in 2012 met 4,5% gedaald tot 19.200. Het cijfer ernstig
				 verkeersgewonden voor 2013 was ten tijde van het drukken van dit Jaarverslag
				 nog niet beschikbaar. 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
					 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
					 gemeld in de begroting. Afwijkingen waren er op het gebied van lagere
					 realisatie van de uitgaven. Deze afwijking wordt nader toegelicht bij de
					 budgettaire gevolgen van beleid.
 
 In de MIRT brief van 18 november 2013
				 (Kamerstukken II, 2013/14,
				 33 750 A, nr.
				 25) is, aanvullend op het investeringsprogramma, een nieuwe aanpak ten
				 behoeve van bereikbaarheid geïntroduceerd. Dit wordt ingegeven door het
				 toenemende belang van stedelijke regio’s. Dit betekent dat de complexiteit
				 van de opgaven toeneemt, doordat meerdere opgaven van Rijk en regio elkaar
				 raken en beïnvloeden. Daarnaast constateert IenM dat er in de markt en
				 samenleving veel nieuwe creatieve en innovatieve initiatieven ontstaan.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 14
 
 
 Wegen en verkeersveiligheid
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk
 vastgestelde
 begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 31.318 
 
 
 
 
 40.180 
 
 
 
 
 – 8.862 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 32.729 
 
 
 
 
 40.405 
 
 
 
 
 – 7.676 
 
 
 
 
 
 
 
 14.01
 
 
 
 
 Netwerk
 
 
 
 
 
 
 11.884 
 
 
 
 
 20.215 
 
 
 
 
 – 8.331 
 
 
 
 
 
 
 14.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 8.332
 
 
 17.079
 
 
 – 8.747
 
 
 1
 
 
 
 
 14.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 1.229
 
 
 856
 
 
 373
 
 
 
 
 
 14.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 2.323
 
 
 2.280
 
 
 43
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 2.323 
 
 
 
 
 2.280 
 
 
 
 
 43 
 
 
 
 
 
 
 
 14.02
 
 
 
 
 Veiligheid
 
 
 
 
 
 
 20.845 
 
 
 
 
 20.190 
 
 
 
 
 655 
 
 
 
 
 
 
 14.02.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 7.054
 
 
 6.191
 
 
 863
 
 
 
 
 
 14.02.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 13.121
 
 
 13.215
 
 
 – 94
 
 
 
 
 
 14.02.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 670
 
 
 784
 
 
 – 114
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 670 
 
 
 
 
 784 
 
 
 
 
 – 114 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 5.236 
 
 
 
 
 6.782 
 
 
 
 
 – 1.546 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 
 14.01
 Netwerk
 
 
 
 14.01.01
 Opdrachten (ad 1)
 
 Voornaamste oorzaken voor de lagere realisatie bij
						het opdrachtenbudget Netwerk zijn aanpassingen van het kasritme van het budget
						voor opdrachten Beter Benutten in verband met de verlenging van de projectduur,
						overboekingen aan het Infrastructuurfonds ten behoeve van de bijdrage voor
						Ultrastille wegdekken en de Elektronische publicatie Verkeersbesluiten en een
						overboeking aan het Provinciefonds voor Beter Benutten (regio Groningen-Assen).
						Dit verklaart tevens de lagere realisatie op het verplichtingenbudget.
 Voor een goede bereikbaarheid is doorgegaan met de samenwerking met andere
						wegbeheerders en private partijen ten aanzien van verkeersmanagement. Dit is
						afgelopen jaar gebeurd in het kader van zowel Beter Benutten als de reguliere
						ontwikkeling van verkeersmanagement. In het kader van het actieprogramma
						«Beter Geïnformeerd op Weg» zijn in samenwerking met overheden en
						marktpartijen een Routekaart en een Uitvoeringsagenda, waarmee de stap naar
						realisatie wordt gezet, begin november 2013 aan de Kamer aangeboden
						(Kamerstukken II, 2013/14,
						31 305, nr.
						207). Beter Geïnformeerd op weg richt zich via publiek-private
						samenwerking op de doorontwikkeling van reisinformatie en
						verkeersmanagement.
 Ook in 2013 is voortvarend gewerkt aan de
						verbetering van de veiligheid, bereikbaarheid op en rond wegen. Uitgaven worden
						verantwoord op het Infrastructuurfonds. Daarnaast zijn uitgaven verricht voor
						de inhuur landsadvocaat (SAA, A2 en A9) en advies ingewonnen ten behoeve van de
						invoering van de Tolwet voor twee projecten namelijk de Blankenburgverbinding
						en ViA15.
 Op 1 juli 2013 is de Wet wegvervoer goederen (wgg)
						gewijzigd ter implementatie van de verordeningen 1071, 1072 en 1073/2009. Het
						ERRU-register (European register of road transport undertakings) is ingericht,
						waarin zeer ernstige vervoersovertredingen, begaan door vervoersondernemingen
						en transportmanagers, worden geregistreerd en is de Wet aanvullende regels
						veiligheid wegtunnels (Warv) in 2013 in werking is getreden.
 In 2013
						zijn de met de bestuurlijke trio’s (de Minister van IenM, regionale
						bestuurder en CEO uit de regio) afgesproken Beter Benutten-maatregelen nader
						uitgewerkt en in uitvoering gegaan. In december 2013 zijn naast de huidige tien
						regio’s de regio’s Stedendriehoek (Deventer, Zutphen en Apeldoorn) en
						Leeuwarden toegevoegd aan het programma Beter Benutten. Het programma bestaat
						eind 2013 uit twaalf regio’s. De oplevering van de projecten (ruim 300
						maatregelen) is vooral in de periode 2014 gepland. Het gros van de effecten van
						de maatregelen komt in de loop van 2015 beschikbaar. In 2013 is circa 15% van
						de ruim 300 projecten afgerond. Het programma Beter Benutten ligt hiermee op
						schema.
 De eerste inzichten van de effecten van Beter Benutten leveren
						positieve resultaten op. Zo reduceren de spitsmijdenprojecten de files met meer
						dan 5% op de specifieke regionale wegvakken. Daarnaast hebben de inspanningen
						op het gebied van mobiliteitsmanagement resultaat opgeleverd. De
						werkgeversaanpak heeft al gemiddeld 5% filereductie opgeleverd met name door de
						mogelijkheid voor werknemers om flexibele werktijden te hanteren. De opkomst
						van Het Nieuwe Werken ondersteunt deze trend.
 
 
 
 14.01.02
 Subsidies
 
 In 2013 is subsidie aan Transport en Logistiek
						Nederland (TLN) beschikbaar gesteld van € 0,38 miljoen voor het project
						Papierloos transport. Ook is een subsidie verstrekt van € 0,017 miljoen aan
						het Klimaatverbond Nederland voor het project groene voetstappen. De overige
						uitgaven hebben betrekking op subsidies die in voorgaande jaren beschikbaar
						zijn gesteld.
 
 
 
 14.01.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Dit betreft de bijdrage aan Rijkswaterstaat voor de
						capaciteitsinzet in het kader van Beleidsondersteuning en advies.
 
 
 
 
 14.02
 Veiligheid
 
 
 
 14.02.01
 Opdrachten
 
 Doelen kunnen enkel worden bereikt door samenwerking
						met gebruikers/belangenorganisaties, andere overheden, het bedrijfsleven en de
						verkeersdeelnemers zelf. Om de stijging van het aantal verkeersgewonden de
						afgelopen jaren te stoppen en weer te laten dalen is met andere overheden en
						belangenorganisaties de nadruk gelegd op het verbeteren van de
						verkeersveiligheid bij vooral de kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals ouderen en
						fietsers, conform de beleidsimpuls (Kamerstukken II, 2012/13,
						29 398, nr.
						340). De maatregelen focussen op de risicogroepen fietsers (onder
						andere de Lokale Aanpak Veilig Fietsen van gemeenten), ouderen (onder andere
						Blijf Veilig Mobiel-activiteiten), jonge bestuurders (onder andere 2toDrive) en
						het terugdringen van gevaarlijke locaties (onder andere met het Meldpunt Veilig
						Verkeer). In 2013 heeft een aantal burgemeesters zich aangediend als
						ambassadeur voor de fietsveiligheid.
 
 
 
 14.02.02
 Subsidies
 
 Naast de in de begroting 2013 genoemde subsidies aan
						de maatschappelijke organisaties Veilig verkeer Nederland (VVN), Algemene
						Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO), Fietsersbond, Team Alert en de Stichting
						Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) zijn incidenteel subsidies
						verstrekt aan DHV voor het Vergevingsgezinde fietspad, aan Toegepast
						Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO), Veilig en bewust op de fiets, aan de
						Fietsersbond voor de Campagne Fietsverlichting 2013, aan de Algemene
						Nederlandse Wielrijders Bond (ANWB) voor het Nationaal
						Verkeersveiligheidscongres 2014. Ook is subsidie verstrekt voor de opschaling
						van een innovatieve informatiedienst van drie Nederlandse bedrijven. Zij bieden
						een praktische hulpmiddel, in de vorm van een App, voor het vinden van vrije
						parkeerplaatsen voor vrachtwagens langs de snelwegen, te beginnen in Nederland,
						Duitsland, België en Frankrijk.
 
 
 
 14.02.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Dit betreft de bijdrage aan Rijkswaterstaat voor de
						capaciteitsinzet in het kader van Beleidsondersteuning en advies.
 
 
 Extracomptabele verwijzingen
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikel 12
							 Hoofdwegennet van het Infrastructuurfonds (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel 26 van
									 Hoofdstuk XII aan artikel 12 Hoofdwegennet van het Infrastructuurfonds
 
 
 2.330.964
 
 
 
 
 Andere ontvangsten van
									 artikel 12 Hoofdwegennet van het Infrastructuurfonds
 
 
 150.887
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven op artikel 12 Hoofdwegennet van het
									 Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 2.481.851
 
 
 
 
 
 
 waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 12.01
 
 
 
 
 Verkeersmanagement
 
 
 
 
 21.794
 
 
 
 
 
 
 12.02
 
 
 
 
 Beheer, onderhoud en
									 vervanging
 
 
 
 
 544.354
 
 
 
 
 
 
 12.03
 
 
 
 
 Aanleg
 
 
 
 
 1.065.903
 
 
 
 
 
 
 12.04
 
 
 
 
 GIV/PPS
 
 
 
 
 412.956
 
 
 
 
 
 
 12.06
 
 
 
 
 Netwerkgebonden kosten HWN
 
 
 
 
 436.844
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 15
 Openbaar vervoer
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Reizigers veilig, betrouwbaar en snel vervoeren
					 gericht op gemak en eenvoud door een optimaal openbaar vervoer netwerk. De
					 verantwoordelijkheid van de Minister inzake spoor wordt toegelicht in artikel
					 16.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Regisseren
 
 De Minister is verantwoordelijk voor de
				 vormgeving en deels ook de uitvoering van het beleid inzake regionaal openbaar
				 vervoer (onder andere regionaal openbaar vervoer, taxi, waddenveren). Ook het
				 toezicht op de uitvoering van de wet- en regelgeving valt onder de
				 ministeriële verantwoordelijkheid. De rol «regisseren» heeft specifiek
				 betrekking op de volgende onderdelen:
 
 
 •
 Het stellen van regels en de kaders
						(wetgeving) voor het openbaar vervoer (overheden, marktpartijen en reizigers).
						De regels en kaders hebben betrekking op het openbaar vervoer per bus, tram en
						metro, het CVV (Regiotaxi) en het openbaar vervoer over water.
 
 
 •
 Het faciliteren (waar nodig) van de
						decentrale overheden om ervoor te zorgen dat zij optimaal hun rol kunnen
						vervullen (denk daarbij aan het stimuleren van fietsgebruik, het landelijk
						fietsdiefstalregister en de nationale database voor reisinformatie voor het
						openbaar vervoer).
 
 
 •
 Het faciliteren van pilot-projecten de
						sociale veiligheid in het openbaar vervoer (in samenwerking met het Ministerie
						van Veiligheid en Justitie).
 
 
 •
 Het financieren van grote regionale en
						lokale projecten, vanuit artikel 14 op het Infrastructuurfonds: Regionaal,
						lokale infrastructuur. Via artikel 25 Brede doeluitkering (op hoofdstuk XII)
						wordt het realiseren van maatwerkoplossingen voor verkeers- en
						vervoersvraagstukken gefinancierd.
 
 
 •
 Het verlenen van concessies voor de
						Waddenveren (met uitzondering van Texel). De decentrale overheden verlenen
						concessies aan het regionaal openbaar vervoer (onder andere bus, tram, metro,
						gedecentraliseerde treindiensten, boot en CVV). Marktpartijen verrichten het
						vervoer en zijn concessienemers.
 
 
 •
 Het opstellen van wet- en regelgeving
						voor het taxivervoer om de vakbekwaamheid, tarieven en de toegang tot de markt
						te reguleren. De meeste besloten busregelgeving wordt in EU en internationaal
						verband voorbereid en vastgelegd in internationale verdragen, welke worden
						ingepast in nationale regelgeving.
 
 
 •
 Het beschikbaar laten maken van
						reisinformatie en waar nodig optreden als regisseur.
 
 
 •
 De implementatie van de OV-chipkaart en
						de invulling van de permanente structuur voor de governance daarvan.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Indicatoren en kengetallen
 Zoals in de Begroting 2014 is aangegeven wordt het kengetal
				 reizigerskilometers regionaal openbaar vervoer niet meer opgenomen, aangezien
				 de gegevens niet langer verzameld worden en dus niet meer beschikbaar zijn. Om
				 deze gegevens weer beschikbaar te krijgen wordt door IenM nagegaan of gebruik
				 gemaakt kan gaan worden van geanonimiseerde OV-Chipkaartdata. Hierover wordt
				 overleg met de OV-sector gevoerd.
 Het kengetal waardering consument en
				 prijsontwikkeling taxi is niet meer opgenomen in de Begroting 2014 en dit
				 jaarverslag. Jaarlijks vond onderzoek plaats naar zowel de waardering van de
				 consument als de prijsontwikkeling van het taxivervoer. In 2012 en 2013 hebben
				 deze onderzoeken niet plaatsgevonden. De onderzoeken uit voorgaande jaren geven
				 aan dat de verschillen van jaar op jaar betrekkelijk gering zijn.
 
 Kengetal klanttevredenheid regionaal openbaar
					 vervoer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Algemeen oordeel
 
 
 7,2
 
 
 7,2
 
 
 7,2
 
 
 7,4
 
 
 7,4
 
 
 
 
 Informatie en veiligheid
 
 
 7,5
 
 
 7,5
 
 
 7,5
 
 
 7,6
 
 
 7,6
 
 
 
 
 Rijcomfort
 
 
 7,2
 
 
 7,2
 
 
 7,3
 
 
 7,4
 
 
 7,5
 
 
 
 
 Tijd en doorstroming
 
 
 6,5
 
 
 6,5
 
 
 6,6
 
 
 6,8
 
 
 6,8
 
 
 
 
 Prijs
 
 
 6,3
 
 
 6,3
 
 
 5,9
 
 
 6,2
 
 
 6,3
 
 
 
 
 
 Bron: KpVV – Klantenbarometer 2013.
 
 
 Toelichting
 De OV
				 Klantenbarometer is het klanttevredenheidsonderzoek voor het regionaal openbaar
				 vervoer. Het is een landelijk onderzoek naar de mening van reizigers in het
				 stads- en streekvervoer. Het onderzoek wordt jaarlijks gehouden in de periode
				 van eind oktober tot begin december. OV reizigers zijn in 2013 even tevreden
				 over het stads- en streekvervoer als in 2012. Zij waarderen de kwaliteit van
				 hun ritten met 7,4.
 
 Kengetal Sociale veiligheid in het stads- en
					 streekvervoer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Waardering veiligheidsgevoel in het voertuig als
							 rapportcijfer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Reizigers (1)
 
 
 7,9
 
 
 7,9
 
 
 7,9
 
 
 7,9
 
 
 7,9
 
 
 
 
 – Personeel (2)
 
 
 nb
 
 
 6,5
 
 
 nb
 
 
 6,9
 
 
 nb
 
 
 
 
 Onveiligheidsincidenten in en rond het OV in %
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Reizigers (3)
 
 
 24
 
 
 23
 
 
 nb
 
 
 15
 
 
 –
 
 
 
 
 – Personeel (4)
 
 
 nb
 
 
 64
 
 
 nb
 
 
 60
 
 
 nb
 
 
 
 
 
 Bron: KpVV – OV Klantenbarometer 2013 en
					 Reizigersmonitor 2012.
 
 Vanaf 2013 is sociale
					 veiligheid een integraal onderdeel van de rapportage van de klantenbarometer en
					 verschijnt er geen aparte reizigersmonitor meer.
 
 
 
 Toelichting
 Ad 1) Dit
				 cijfer betreft het veiligheidsgevoel van de reiziger zowel in als rond het
				 voertuig.
 Ad 2) Dit cijfer betreft het veiligheidsgevoel van het
				 personeel zowel in als rond het voertuig.
 Ad 3) Dit is gebaseerd op de
				 OV Klantenbarometer 2012 van het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV). Het
				 percentage in 2012 is niet vergelijkbaar omdat een andere vraagstelling heeft
				 plaatsgevonden. Voor een toelichting wordt verwezen naar de uitgave Sociale
				 Veiligheid van OV-reizigers in het stads- en streekvervoer.37www.kpvv.nl/KpVV/KpVV-Overige-Content/KpVV-Overige-Content-Media/Bijlagen-publicaties/Sociale-veiligheid-2012-Totaal-eBook.pdf Om deze reden kan ook geen cijfer voor 2013 worden
				 opgenomen.
 Ad 4) Dit is het percentage van het personeel dat één of
				 meerdere keren slachtoffer is geweest van een incident. Bij (2) en (4): voor
				 personeel wordt tweejaarlijks gemeten.
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het uitgevoerde beleid en de daarbij behorende
					 resultaten op dit artikel waren het afgelopen jaar grotendeels conform de
					 verwachtingen zoals gemeld in de begroting. In 2013 was de OV-chipkaart in het
					 gehele Stad- en Streekvervoer geïmplementeerd. Planning was ook dat papieren
					 treinkaartjes in 2013 afgeschaft zouden worden. Vanwege de negatieve
					 tariefeffecten voor treinreizigers die met meerdere spoorvervoerders moeten
					 reizen is dit uitgesteld totdat er een lange afstandskorting op het spoor wordt
					 geïmplementeerd. Daarnaast is de planning voor de herpositionering Trans Link
					 System (TLS) geactualiseerd. Gezien de complexiteit en de financiële omvang
					 van het onderwerp is gekozen voor een zorgvuldige stapsgewijze aanpak waardoor
					 voor alle partijen een transparant proces ontstaat.
 
 Daarnaast waren er beperkte afwijkingen op het
				 gebied van de realisatie van de uitgaven. Deze worden nader toegelicht bij de
				 budgettaire gevolgen van beleid.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 15
 
 
 Openbaar vervoer
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 3.018 
 
 
 
 
 6.362 
 
 
 
 
 – 3.344 
 
 
 
 1)
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 8.200 
 
 
 
 
 8.316 
 
 
 
 
 – 116 
 
 
 
 
 
 
 
 15.01
 
 
 
 
 Openbaar vervoer
 
 
 
 
 
 
 8.200 
 
 
 
 
 8.316 
 
 
 
 
 – 116 
 
 
 
 
 
 
 15.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 5.406
 
 
 6.470
 
 
 – 1.064
 
 
 2)
 
 
 
 
 15.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 1.799
 
 
 851
 
 
 948
 
 
 3)
 
 
 
 
 15.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 995
 
 
 995
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 995 
 
 
 
 
 995 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 10 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 10 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 De lagere verplichtingenrealisatie is ondermeer
				 het gevolg van de vertraging van de uitgaven voor het programma Nationale Data
				 Openbaar Vervoer, de afwikkeling van oude verplichtingen voor
				 mobiliteitsmanagement en een technische correctie op de verplichtingen welke
				 zijn gerelateerd aan de Boord Computer Taxi.
 
 
 15.01
 Openbaar vervoer
 
 
 
 15.01.01
 Opdrachten (ad 2)
 
 Door vertraagde besluitvorming bij vervoerders en
						decentrale overheden is binnen het opdrachtenbudget openbaar vervoer in 2013
						voor het programma Nationale Data Openbaar Vervoer minder uitgegeven dan
						verwacht. In 2013 zijn voor de uitvoering van het beleid en het toezicht op de
						wet- en regelgeving inzake regionaal openbaar vervoer opdrachten verstrekt en
						betalingen gedaan op lopende en nieuwe opdrachten. In het kader van het project
						NDOV is door de overheden en vervoerders, ieder vanuit hun eigen
						verantwoordelijkheden gewerkt aan het creëren van de voorwaarden voor het
						beschikbaar stellen van gegevens voor reisinformatie. Voor OV-reizigers is
						actuele en juiste reisinformatie erg belangrijk vooraf en tijdens de reis.
						Daartoe is in 2013 is een concept samenwerkingsovereenkomst opgesteld met 20
						overheden die door partijen zal worden ondertekend.
 Er is een
						belangrijke stap gezet in de reisinformatieketen waardoor gegevens eenvoudig en
						eenduidig beschikbaar zijn voor de reisinformatiedienstverleners. Twee
						partijen, OV9292 en stichting OpenGeo, hebben laten zien bereid en in staat te
						zijn de functie van een NDOV-loket uit te kunnen voeren. Inmiddels leveren de
						vervoerders de afgesproken gegevens aan beide loketten, die deze doorleveren
						aan afnemers (reisinformatiedienstverleners). De overheden zien daarmee geen
						noodzaak om zelf een loket te realiseren. Overheden en vervoerders werken aan
						een continue verdere kwaliteitsverbetering en het uniformeren van gegevens voor
						reisinformatie. IenM trad in de projectfase op als regisseur. In 2013 is een
						concept samenwerkingsovereenkomst gemaakt die een structurele samenwerking
						tussen overheden, vervoerders en loketten mogelijk maakt. Deze zal worden
						getekend door partijen.
 Er is een financiële bijdrage verleend aan
						een groot aantal regionale fietsprojecten, zoals bijvoorbeeld projecten die het
						gebruik van de elektrische fiets in het woon-werkverkeer stimuleren. Er vindt
						actief uitwisseling van kennis en ervaring tussen regio’s op het gebied van
						fietsstimulering. In 2013 is een webtool MKBA fiets ontwikkeld, welke
						beschikbaar wordt gemaakt. Ook is in 2013 een opdracht verstrekt voor de
						ontwikkeling van een CROW inspiratieboek voor snelfietsroutes. Dit
						inspiratieboek wordt beschikbaar gemaakt voor de decentrale overheden.
 In 2013 is de taxibranche gestart met de productie en inbouw van de
						boordcomputer taxi. De verplichting daartoe is bij ministeriële regeling
						opgeschoven van 1 oktober 2013 naar 1 juli 2014, omdat fabrikanten niet
						tijdig voldoende boordcomputers konden leveren. Overleg met de branche over
						vereenvoudiging van de regeling voor rij- en rusttijden is in 2013 afgerond. De
						regeling zal in 2014 worden aangepast. Uit de evaluatie van de regeling over
						het nieuwe dubbeltariefsysteem, sinds april 2012 verplicht, blijkt dat het
						systeem voldoet voor zowel de taxivervoerder als voor de klant: de gemiddelde
						ritprijs is ongeveer gelijk gebleven.
 Begin 2014 is het dubbel
						opstaptarief in de treinketen afgeschaft en voor visueel gehandicapten is op
						het spoor de OV-chip-plus kaart geïmplementeerd. In september het Nationaal
						Openbaar Vervoer Beraad (NOVB) van start gegaan.
 
 
 
 15.01.02
 Subsidies (ad 3)
 
 In 2013 zijn subsidies verstrekt en betalingen
						gedaan voor de (lopende) subsidies Sociale veiligheid OV, Regionaal OV systeem
						(Klantenbarometer en Boord Computer Taxi) en Fietsbeleid (Fietsersbond,
						Bijdrage aan CNV). Een deel van de bijdragen in het kader van het fietsbeleid
						en subsidieregelingen mobiliteitsmanagement uit eerdere jaren zijn pas in 2013
						definitief vastgesteld en gerealiseerd.
 
 
 15.01.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Voor de beleidsondersteuning en advisering, het
						 uitvoeren van studies of het leveren van bijdragen daaraan is in 2013 een
						 bijdrage verleend aan Rijkswaterstaat.
 
 
 Extracomptabele verwijzingen
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikel 14
								Regionaal, lokale infrastructuur van het Infrastructuurfonds (x
								€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel
										26 van Hoofdstuk XII aan artikel 14 Regionaal, lokale infrastructuur van het
										Infrastructuurfonds
 
 
 215.678
 
 
 
 
 Andere
										ontvangsten van artikel 14 Regionaal, lokale infrastructuur van het
										Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven op artikel 14 Regionaal, lokale
										infrastructuur van het Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 215.678
 
 
 
 
 
 
 waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 14.01
 
 
 
 
 Grote regionaal/lokale
										projecten
 
 
 
 
 58.664
 
 
 
 
 
 
 14.02
 
 
 
 
 Regionale mobiliteitsfondsen
 
 
 
 
 45.185
 
 
 
 
 
 
 14.03
 
 
 
 
 RSP-ZZL: pakket bereikbaarheid
 
 
 
 
 111.829
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 In
						 2013 zijn vanuit artikel 14 van het Infrastructuurfonds bijdragen verleend aan
						 onder andere het HOV-net Zuid Holland, Randstadrail (inclusief aanlanding op
						 Den Haag Centraal), de tram Uithof en de N201. Dit wordt toegelicht in het
						 Jaarverslag van het Infrastructuurfonds 2013.
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 16
 Spoor
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Optimaal personen- en goederenvervoer per spoor voor
					 reizigers, verladers en afnemers en een veilige en betrouwbare
					 hoofdspoorweginfrastructuur met voldoende capaciteit.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 (Doen) Uitvoeren
 
 De Minister is verantwoordelijk voor aanleg en
				 beheer van de spoorweginfrastructuur. Om hier invulling aan te geven wordt
				 ProRail als uitvoerder ingeschakeld. De rol «uitvoeren» heeft betrekking
				 op:
 
 
 •
 Verkenningen en planuitwerkingen
 
 
 •
 Aanleg van projecten
 
 
 •
 Beheer waaronder: inframanagement,
						verkeersleiding en capaciteitsmanagement
 
 
 Regisseren
 De Minister
				 is verantwoordelijk voor de vormgeving en deels ook de uitvoering van het
				 spoorbeleid, waaronder het toezicht op de uitvoering van de wet- en
				 regelgeving. De verantwoordelijkheid van IenM heeft betrekking op de volgende
				 onderdelen:
 
 
 •
 Het vormgeven van de «Lange Termijn
						Spooragenda». Dit is de agenda voor wat vanuit maatschappelijk belang bereikt
						moet worden op het gebied van spoorvervoer.
 
 
 •
 Het aansturen van het beheer van en
						vervoer over spoor via concessies. Tot 1 januari 2015 heeft ProRail de
						beheerconcessie voor een doelmatig en doeltreffend beheer van de
						hoofdspoorweginfrastructuur. Vanaf 2015 wordt een nieuwe beheerconcessie
						verleend. Het vervoer op het hoofdrailnet is vastgelegd in de vervoerconcessie
						voor het hoofdrailnet met de Nederlandse Spoorwegen, die tot 1 januari 2015
						loopt. Vanaf 2015 wordt tot de verlening van een nieuwe concessie overgegaan.
						Met ingang van 2015 wordt ook de Hogesnelheidslijn (HSL) onder de hoofdrailnet
						concessie gebracht.
 
 
 •
 Het realiseren van een betrouwbare,
						duurzame en veilige spoorweginfrastructuur door eisen te stellen aan het
						hoofdspoor en de rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van betrokkenen
						helder te omschrijven in de spoorwegwetgeving.
 
 
 •
 Het zorgen voor veilige lokale
						spoorwegen (tram en metro) door de wet lokaal spoor (in werking vanaf medio
						2013).
 
 
 •
 Het zorg dragen voor de vormgeving van
						en implementatie van de internationale regelgeving en het opstellen van regels
						en kaders voor het vervoer per spoor. Daarbij gaat het onder andere om de
						capaciteitsverdeling op het spoor. Marktpartijen verrichten het vervoer.
 
 
 •
 Het opstellen van kaders voor het
						goederenvervoer per spoor, knooppunten met andere modaliteiten en
						achterlandverbindingen. Samen met overheden en infrastructuurbeheerders werken
						we aan de drie Europese spoorgoederencorridors (naar Frankrijk, Italië en
						Polen/Tsjechië) die in ons land beginnen, waarbij de regelgeving zoveel
						mogelijk wordt afgestemd op de Nederlandse situatie.
 
 
 •
 De roadmap European Railway Traffic
						Management System (ERTMS), een algemene veiligheidsaanpak, het plan van aanpak
						voor snelheidsverhoging op het spoor en daaropvolgend de uitvoering ervan.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Indicatoren en kengetallen
 
 Indicator: Geleverde treinpaden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 Grenswaarde 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Beschikbaarheid infrastructuur
 
 
 99,62%
 
 
 99,51%
 
 
 99,55%
 
 
 99,39%
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 Geleverde treinpaden
 
 
 
 
 98%
 
 
 99%
 
 
 98%
 
 
 98%
 
 
 98%
 
 
 
 
 
 Bron: Prorail, 2014
 
 
 Toelichting
 Tot 2010
				 werd «beschikbaarheid van de infrastructuur» als belangrijkste indicator
				 gehanteerd. Vanaf 2010 is daarnaast ook de indicator «geleverde treinpaden»
				 in beschouwing genomen. Dit is waar het de vervoerders als gebruiker van het
				 spoor uiteindelijk om gaat. Vanaf 2012 wordt daarom alleen nog de indicator
				 «geleverde treinpaden» gemonitord en is de indicator «beschikbaarheid
				 infrastructuur» komen te vervallen.
 
 Indicator: Punctualiteit Hoofdrailnet (HRN)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde 2003
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 Grenswaarde vervoerplan 20131
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Indicator: 3 minuten punctualiteit HRN2
 
 
 83,1%
 
 
 87,0%
 
 
 86,8%
 
 
 86,6%
 
 
 86,5%
 
 
 89,6%
 
 
 88,5%
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 Indicator: 5 minuten punctualiteit HRN2
 
 
 
 
 
 
 93%
 
 
 92,8%
 
 
 92,5%
 
 
 94,7%
 
 
 94,2%
 
 
 93%
 
 
 93,6%
 
 
 
 
 Reizigerspunctualiteit
 
 
 
 
 
 
 
 91,5%
 
 
 91,5%
 
 
 90,5%
 
 
 90,0%
 
 
 
 
 Klantoordeel op tijd rijden (% dat een 7 of hoger
							 geeft)
 
 
 
 
 
 
 
 51%
 
 
 48,9%
 
 
 53%
 
 
 46,8%
 
 
 
 
 
 Bron: NS/Jaarverantwoording over de vervoerconcessie
					 2013
 
 
 Toelichting
 Ad 1) Met
				 het oog op de internationale vergelijkbaarheid is vanaf het Vervoerplan 2011 de
				 indicator gewijzigd van 3 minuten punctualiteit in 5 minuten punctualiteit. De
				 3 minuten punctualiteit wordt nog wel gemeten, maar niet meer voorzien van een
				 grenswaarde om NS op af te rekenen.
 Ad 2) Afhankelijk van de
				 uitvoering van de 2e fase van het Herstelplan (2007–2012).
 NS heeft
				 de prestatieafspraken met betrekking tot de punctualiteit van het Hoofdrailnet
				 (HRN) gehaald. De reizigerspunctualiteit en het klantoordeel zijn echter
				 achtergebleven bij de grenswaarden uit het Vervoerplan 2013. De huidige
				 aansturing van de spoorpartijen heeft er voor gezorgd dat de prestaties
				 gemiddeld goed zijn. De gemiddelde prestaties sluiten echter niet aan bij de
				 dagelijkse ervaringen van de reiziger op zijn traject, dit vertaalt zich in een
				 lagere klantbeoordeling. Conform de handhavingssystematiek uit de
				 Vervoersconcessie heeft IenM hiervoor een voorlopige boete opgelegd. NS krijgt
				 de gelegenheid om in 2014 alsnog de afgesproken waarde te realiseren. Als dit
				 niet lukt, moet NS de boete daadwerkelijk betalen.
 
 Indicator: spoorveiligheid (naar risicodrager)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beoordelingsjaar 20131
 
 
 2012
 
 
 2011
 
 
 
 
 
 Nr.
 
 
 
 
 Risico-drager
 
 
 
 
 Omschrijving indicator
 
 
 
 NRV
 
 
 MWA 2013
 
 
 MWA 2012
 
 
 MWA 2011
 
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 Reiziger
 
 
 FWSI onder reizigers / jaar / mld reizigertreinkm’s
 
 
 6,57
 
 
 ....
 
 
 6,57
 
 
 3,04
 
 
 
 
 1.2
 
 
 Reiziger
 
 
 FWSI onder reizigers / jaar / mld reizigerkm’s
 
 
 0,05
 
 
 ....
 
 
 0,05
 
 
 0,02
 
 
 
 
 2
 
 
 Personeel
 
 
 FWSI onder spoorpersoneel / jaar / mld treinkm’s
 
 
 2,25
 
 
 ....
 
 
 2,25
 
 
 1,24
 
 
 
 
 3.1
 
 
 Overweg-gebruiker
 
 
 FWSI onder overweggebruikers / jaar / mld treinkm's
 
 
 97,05
 
 
 ....
 
 
 97,05
 
 
 85,96
 
 
 
 
 3.2
 
 
 Overweg-gebruiker
 
 
 FWSI onder overweggebruikers / jaar / ((treinkm’s*aantal
							 overwegen)/ lijnkm’s)
 
 
 108,7
 
 
 ....
 
 
 108,7
 
 
 94,7
 
 
 
 
 4
 
 
 Anderen
 
 
 FWSI onder onbevoegden op het spoor / jaar / mld
							 treinkm’s
 
 
 7,99
 
 
 ....
 
 
 7,99
 
 
 7,04
 
 
 
 
 5
 
 
 Onbevoegden
 
 
 FWSI onder «anderen (derden)» / jaar / mld treinkm’
 
 
 7,21
 
 
 ....
 
 
 7,21
 
 
 9,56
 
 
 
 
 6
 
 
 Overall
 
 
 Totaal FWSI / jaar / mlrd treinkm’s
 
 
 127
 
 
 ....
 
 
 127
 
 
 105,7
 
 
 
 
 
 Bron: ILT Jaarverslag 2012 van de Nederlandse autoriteit
					 voor spoorveiligheid
 
 Gebruikte afkortingen in de
					 tabel:
 
 
 FSWI: het aantal doden en
					 zwaargewonden
 
 
 NRV: National Reference
					 Value, de in Europees kader vastgestelde referentiewaarde per lidstaat voor de
					 betreffende indicator
 
 
 MWA: Moving
					 Weighted Average, voortschrijdend gewogen gemiddelde
 
 
 
 Toelichting
 Ad 1) De
				 gegevens over 2013 waren nog niet beschikbaar ten tijde van het drukken van dit
				 jaarverslag. De gegevens komen uiterlijk september 2014 beschikbaar en zullen
				 dan separaat aan de Tweede Kamer worden verzonden.
 
 Kengetal aantal treinbewegingen per week op A15-tracé van
					 Betuwelijn
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Aantal treinbewegingen
 
 
 220
 
 
 400
 
 
 450
 
 
 480
 
 
 440
 
 
 
 
 
 Bron: Keyrail 2014
 
 
 Toelichting
 De
				 treinbewegingen in bovenstaande tabel zijn afgerond op tientallen en inclusief
				 losse locomotieven. Het aantal hiervan verschilt per jaar, maar is ongeveer 5%
				 van de treinbewegingen op het A15-trace van de Betuweroute.
 
 Kengetal leefomgeving spoorwegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde peildatum 
 
 
 
 
 2006
 
 
 
 
 2007
 
 
 
 
 2008
 
 
 
 
 2009
 
 
 
 
 2010
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 Streefwaarde peildatum
 
 
 
 
 
 
 
 Geluidknelpunten langs spoorwegen. Bron: Prorail
 
 
 12 500 woningen
 
 
 7 500 woningen
 
 
 8 900 woningen
 
 
 7 200 woningen
 
 
 (1)
 
 
 (1)
 
 
 (1)
 
 
 (1)
 
 
 (1)
 
 
 0 (in 2020)
 
 
 
 
 Aantal opgeloste MJPO knelpunten. Bron: MJPO jaarverslag
							 2012
 
 
 0 (in 2004)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 (2)
 
 
 79 (in 2018)
 
 
 
 
 
 Bron: Prorail, RWS/WVL (http://www.mjpo.nl/downloads/1259-RWS-MJPO-Jaarv-2012-v2.pdf)
 
 
 Toelichting
 Ad 1) De
				 regelgeving liggend onder Swung-1 is nog niet afgerond. Zodra dit het geval is,
				 zal de saneringsvoorraad bekend worden en kan het MJPG (meerjarenprogramma
				 geluidsanering) formeel starten. Vanaf dat moment zal over de knelpunten uit
				 het MJPG worden gerapporteerd.
 Ad 2) De realisatie 2013 opgeloste MJPO
				 knelpunten spoorwegen waren ten tijde van het drukken van dit jaarverslag nog
				 niet beschikbaar.
 
 Kengetal sociale veiligheid NS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 Streefwaarde 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Klantoordeel veiligheid reizigers (1)
 
 
 74%
 
 
 76,1%
 
 
 77,5%
 
 
 78,0%
 
 
 78,3%
 
 
 79,1%
 
 
 78,3%
 
 
 78,5%
 
 
 79,5%
 
 
 
 
 Reizigers die slachtoffer/ooggetuige zijn geweest van
							 tenminste één incident
 
 
 29
 
 
 28
 
 
 26
 
 
 24
 
 
 28
 
 
 25
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 (3)
 
 
 
 
 Percentage NSR-medewerkers dat haar/zijn gevoel van
							 veiligheid overdag in de werkomgeving met een 7 of hoger beoordeelt
 
 
 88
 
 
 91
 
 
 (2)
 
 
 91
 
 
 (2)
 
 
 (4)
 
 
 (4)
 
 
 –
 
 
 (4)
 
 
 
 
 Percentage NSR-medewerkers dat haar/zijn gevoel van
							 veiligheid 's avonds in de werkomgeving met een 7 of hoger beoordeelt
 
 
 55
 
 
 63
 
 
 (2)
 
 
 60
 
 
 (2)
 
 
 (4)
 
 
 (4)
 
 
 –
 
 
 (4)
 
 
 
 
 Percentage NSR-medewerkers dat één of meerdere incidenten
							 heeft meegemaakt
 
 
 21%
 
 
 19%
 
 
 20%
 
 
 20%
 
 
 20%
 
 
 20%
 
 
 21%
 
 
 –
 
 
 22,4%
 
 
 
 
 
 Bron: Nederlandse Spoorwegen
 
 
 Toelichting
 De gegevens
				 van 2013 waren nog niet beschikbaar ten tijde van het drukken van dit
				 Jaarverslag.
 Ad 1) In het Vervoerplan38https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/29984/blg-103345?resultIndex=9&sorttype=1&sortorder=4 van NS wordt voor sociale veiligheid, net als voor
				 diverse andere zorggebieden, het klantoordeel gebruikt. Het klantoordeel
				 veiligheid geeft een percentage en niet een cijfer. Het klantoordeel is het
				 gewogen gemiddelde van de klantoordelen overdag en ’s avonds in de trein en
				 overdag en ’s avonds op stations.
 Ad 2) Wordt niet jaarlijks door NS
				 gemeten. NS houdt gemiddeld een keer per twee jaar een enquête onder
				 medewerkers. Sociale veiligheid is een van de onderwerpen die aan bod
				 komen.
 Ad 3) De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten tijde
				 van het drukken van dit Jaarverslag.
 Ad 4) Het percentage
				 NSR-medewerkers dat haar/zijn gevoel van veiligheid ’s avonds en overdag in
				 de werkomgeving met een 7 of hoger beoordeelt wordt door NS onderzocht in de
				 enquête die gemiddeld een keer per twee jaar onder haar medewerkers wordt
				 gehouden. De enquête wordt nog wel uitgevoerd, maar op een andere wijze waarin
				 hierboven genoemde vraagstellingen niet meer voorkomen. IenM zal deze
				 percentages daarom in het vervolg niet meer in deze tabel opnemen.
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het uitgevoerde beleid en de daarbij behorende
					 resultaten op dit artikel waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen
					 zoals gemeld in de begroting. Afwijkingen waren er op het gebied van hogere
					 realisatie van de uitgaven. Deze afwijkingen worden nader toegelicht bij de
					 budgettaire gevolgen van beleid.
 
 De vigerende visie op de toekomst van het spoor
				 heeft geleid tot de huidige prioriteiten in het spoordossier in brede zin en
				 tot het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) meer in het bijzonder. Het is
				 van belang om de doelen voor het spoor voor de komende jaren te actualiseren,
				 in samenhang te bezien en daarin te prioriteren. Hiervoor is een
				 langetermijnvisie opgesteld: de «Lange Termijn Spooragenda», welke bestaat
				 uit een zevental hoofddoelen, zoals aangegeven in de kabinetsreactie op de
				 Tijdelijke commissie Onderhoud en Innovatie spoor. Op basis van concrete
				 doelstellingen kunnen keuzes voor de toekomst worden gemaakt. In dit verband,
				 zoals aangegeven in de kabinetsreactie, de programmering van projecten en
				 programma’s en de samenhang daartussen.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 16
 
 
 
 
 Spoor
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 10.051 
 
 
 
 
 9.473 
 
 
 
 
 578 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 60.350 
 
 
 
 
 38.049 
 
 
 
 
 22.301 
 
 
 
 
 
 
 
 16.01
 
 
 
 
 Spoor
 
 
 
 
 
 
 60.350 
 
 
 
 
 38.049 
 
 
 
 
 22.301 
 
 
 
 
 
 
 16.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 17.651
 
 
 3.595
 
 
 14.056
 
 
 1)
 
 
 
 
 16.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 42.493
 
 
 34.377
 
 
 8.116
 
 
 2)
 
 
 
 
 
 
 – Subsidies Bijzondere
								Spoordiensten
 
 
 
 
 
 
 32.491 
 
 
 
 
 25.170 
 
 
 
 
 7.321 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Subsidie
								 bodemsanering NS percelen
 
 
 
 
 
 
 9.076 
 
 
 
 
 9.076 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige
								 subsidies
 
 
 
 
 
 
 926 
 
 
 
 
 131 
 
 
 
 
 795 
 
 
 
 
 
 
 16.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 137 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 137 
 
 
 
 3)
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan KNMI
 
 
 
 
 
 
 74 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 74 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan
								 RWS
 
 
 
 
 
 
 63 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 63 
 
 
 
 
 
 
 16.01.05
 
 
 Bijdragen aan internationale organisaties
 
 
 
 
 69
 
 
 77
 
 
 – 8
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 
 16.01
 Spoor
 
 
 
 16.01.01
 Opdrachten (ad 1)
 
 In 2013 zijn diverse opdrachten verstrekt op het
						gebied van Spoor. Dit betreft voornamelijk (lopende) opdrachten ten behoeve van
						de nieuwe beheer- en vervoerconcessie, het vervolg van de exploitatie
						Betuweroute en een bijdrage aan het Platform transportveiligheid. Daarnaast
						maakt de jaarlijkse vergoeding aan de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa)
						onderdeel uit van deze middelen, welke een vergoeding is voor haar werk op het
						gebied van spoor (onder andere de Vervoerkamer). De Vervoerkamer reguleert
						vooral de relatie tussen de beheerders en de gebruikers van het spoor. De
						hogere realisatie op het opdrachtenbudget spoor wordt voornamelijk veroorzaakt
						door reeds verplichte uitgaven voor de ERTMS Pilot Amsterdam Utrecht en de
						Railmap 2.0 welke worden gefinancierd uit het budget op het
						Infrastructuurfonds. Tenslotte is een voorschot van € 1 miljoen op een
						EU-subsidie voor de inbouw van ERTMS in de Betuweroute bij vaststelling
						volledig terugbetaald aan de Europese Commissie, omdat niet volledig is voldaan
						aan de gestelde eisen.
 Winterweer
 Mede door
						de maatregelen van het programma Winterweer op het spoor, is de treindienst
						conform de doelstelling van het programma tijdens de winter van 2012/2013 niet
						«out-of-control» gegaan en is de treindienst ondanks de strenge winter
						behoorlijk betrouwbaar gebleken. Op de trajecten waar de «Zwitserse
						wisselaanpak» is toegepast is het storingsniveau met 20–40% gedaald.
 Goederenvervoer
 Op
						20 december 2012 hebben de Ministers van de corridors Rotterdam-Genua
						(Nederland, België, Duitsland, Zwitserland en Italië) en Rotterdam-Lyon
						(Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk en Zwitserland) het kader voor
						capaciteitstoewijzing op die corridors vastgesteld zodat de one stops shops
						kunnen gaan functioneren. Voor Rotterdam-Genua is het implementatieplan van de
						spoorcorridor Rotterdam-Genua getekend door Ministers op 5 december 2013. In
						dat implementatieplan is ook de afspraak vastgelegd om ERTMS op de corridor
						Rotterdam-Genua per 2018 te realiseren. Op basis van het concept
						implementatieplan van de corridor Rotterdam-Lyon is ook besloten de one stop
						shop van deze corridor operationeel te maken waarbij goedkeuring van het
						implementatieplan afhangt van besluitvorming over ERTMS implementatie in
						Frankrijk.
 Algemene
						veiligheidsaanpak
 Het spoorveiligheidsbeleid is vastgelegd in
						de Derde Kadernota Railveiligheid. De Inspectie Leefomgeving en Transport
						rapporteert jaarlijks over de staat van de transportveiligheid. Op 4 juni 2013
						is aan de Tweede Kamer gemeld dat met de betrokken partijen een landelijke
						agenda suïcidepreventie wordt opgesteld (Kamerstukken II, 2012/13,
						32 793, nr.
						94). Wat betreft de cijfers van suïcides op het spoor lijkt het dat
						de preventiemaatregelen effect hebben. Na een aantal jaren van stijging van het
						aantal suïcides op het spoor (2008-164, 2011-215) blijkt dat sinds 2012 sprake
						is van een lichte daling van het aantal spoorsuïcides. In 2012 bedroeg het
						aantal spoorsuïcides 202 en in 2013 198. Verwacht wordt dat dit aantal
						ongeveer gelijk zal blijven of licht verder zal dalen. Het totaal aantal
						suïcides in Nederland is de afgelopen jaren juist toegenomen. Voor de aanpak
						van Stoptonend Seinpassages (STS-passages) is, in lijn met de aanbevelingen van
						de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar aanleiding van het ongeval bij Amsterdam
						Westerpark, maatregelen geformuleerd.
 In 2013 is het Landelijk
						Verbeterprogramma Overwegen gestart. Met dit programma wordt invulling gegeven
						aan de Kabinetsambitie voor een extra impuls voor de overwegveiligheid,
						waarvoor € 200 miljoen beschikbaar is gesteld in het regeerakkoord. Dit
						Verbeterprogramma is ingesteld om het aantal incidenten op overwegen te
						verminderen vanuit een integrale benadering vanuit veiligheid en bereikbaarheid
						en onder regie van IenM.
 Fyra/HSL
 Als gevolg
						van het uitvallen van het Fyra V250-hogesnelheidsmaterieel is de HSL-Zuid
						treindienst Amsterdam–Brussel vice versa medio januari 2013 onderbroken, na
						slechts enkele weken te hebben gereden. IenM is als concessieverlener
						verantwoordelijk voor het maken van afspraken voor de reiziger. Materieel ter
						uitvoering van de afspraken is een aangelegenheid van de vervoerder. IenM heeft
						de vervoerders NS en NMBS gevraagd om zo snel mogelijk helderheid te bieden de
						technische gesteldheid van het materieel. De vervoerders hebben een alternatief
						voorstel gedaan, dat is getoetst en door het kabinet is geaccepteerd. Hierin
						wordt voor een belangrijk deel uitgegaan van bestaande en bewezen technologie.
						De Tweede Kamer heeft hiermee medio november 2013 ingestemd. De uitvoering van
						het voorstel leidt er mogelijk toe dat de uitgaven op het Infrastructuurfonds
						met € 119 miljoen (lopend prijspeil) moeten worden verlaagd. Dit om
						eventuele dividendderving op het generale beeld te voorkomen. Een en ander is
						nog afhankelijk van de uitkomst van gesprekken tussen Financiën, NS en IenM,
						waarbij wordt geprobeerd om deze dividendderving en verdere vermogensverliezen
						bij NS intern op te vangen via concrete efficiencymaatregelen.
 
 
 
 16.01.02
 Subsidies (ad 2)
 
 De hogere realisatie voor het onderdeel subsidies
						wordt voornamelijk veroorzaakt door reeds verplichte uitgaven welke zijn
						gerelateerd aan het Actieplan groei op het spoor, welke worden gefinancierd uit
						het budget op het Infrastructuurfonds. Deze middelen zijn bestemd voor
						mobiliteitsvouchers en financiering van extra treindiensten op het traject
						Lelystad-Amsterdam Zuid Schiphol), Daarnaast zijn in 2013 betalingen gedaan
						voor (lopende) subsidies bijzondere spoordiensten (contractsector), subsidies
						voor de brandveiligheid op de hogesnelheidslijn en Betuweroute (CLU+),
						Bodemsanering NS en overige subsidies (waaronder voor gratis internet in de
						trein en een pilot voor elektrische fietsen voor het woon-werk verkeer). Het
						merendeel van deze subsidies is meerjarig vastgelegd en is conform planning
						gerealiseerd.
 
 
 
 16.01.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 3)
 
 De hogere uitgaven bij de bijdrage aan agentschappen
						zijn veroorzaakt doordat zowel RWS en het KNMI op basis van vraagsturing
						aanvullende middelen ontvangen voor de levering van producten aan het
						kerndepartement. Dit betreft bij KNMI onder andere ondersteuning bij het
						winterweerprogramma.
 
 
 
 16.01.05
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 Overeenkomstig de internationale afspraken is voor
						2013 de contributiebijdrage voor de OTIF (Organisation pour les Transports
						Internationaux Ferroviaires) verstrekt.
 
 
 Extracomptabele verwijzingen
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikel 13
							 Spoorwegen van het Infrastructuurfonds (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel 26 van
									 Hoofdstuk XII aan artikel 13 Spoorwegen van het Infrastructuurfonds
 
 
 2.182.250
 
 
 
 
 Andere ontvangsten van
									 artikel 13 Spoorwegen van het Infrastructuurfonds
 
 
 202.042
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven op artikel 13 Spoorwegen van het
									 Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 2.384.292
 
 
 
 
 
 
 waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 13.02
 
 
 
 
 Beheer, onderhoud en
									 vervanging
 
 
 
 
 1.346.811
 
 
 
 
 
 
 13.03
 
 
 
 
 Aanleg
 
 
 
 
 886.190
 
 
 
 
 
 
 13.04
 
 
 
 
 GIV/PPS
 
 
 
 
 134.675
 
 
 
 
 
 
 13.07
 
 
 
 
 Rente en aflossing
 
 
 
 
 16.616
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikelonderdeel 17.02
						 Betuweroute van het Infrastructuurfonds (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel 26 van Hoofdstuk XII aan artikel 17.02
								 (Betuweroute) van het Infrastructuurfonds
 
 
 6.044
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 17
 Luchtvaart
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het versterken van de internationale
					 concurrentiekracht van de mainports van de Nederlandse luchtvaartsector en het
					 realiseren van een efficiënt, veilig en duurzaam luchtvaartbestel voor
					 goederen, passagiers en omwonenden.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Regisseren
 
 De Minister is verantwoordelijk voor de
				 vormgeving van de kaders en voor het binnen deze kaders (doen) realiseren van
				 de gewenste ontwikkeling van de Nederlandse luchtvaart. De rol «regisseren»
				 heeft betrekking op de volgende taken:
 
 
 •
 Voor een veilig en duurzaam gebruik van
						netwerken stelt de Minister normen (en handhaaft deze). Om de
						concurrentiekracht van de luchtvaart te versterken streeft de Minister naar een
						internationaal level playing field. Daarin passen een actief Nederlands
						lidmaatschap van de International Civil Aviation Organization (ICAO) en een
						gerichte bijdrage in de totstandkoming van Europese regelgeving inclusief een
						actieve rol in agentschappen als de European Aviation Safety Agency (EASA) en
						anderen.
 
 
 •
 Voor het in stand houden en versterken
						van het luchtvaartnetwerk van verbindingen van Nederland met de rest van de
						wereld zijn internationale overeenkomsten cruciaal (multilateraal en
						bilateraal). De Minister sluit hiertoe overeenkomsten met de vanuit de
						Nederlandse luchtvaartpolitiek belangrijke landen.
 
 
 •
 Daarnaast wordt mede vanuit het oogpunt
						van verbetering van het milieu en van de kwaliteit van de leefomgeving de
						innovatie en de transitie naar een duurzame luchtvaart bevorderd. IenM zorgt
						voor de regelgeving op het gebied van marktordening, passagiersrechten,
						veiligheid, milieu en security en handhaaft de regelgeving om de publieke
						belangen te waarborgen. Veel van deze regelgeving komt in internationaal of
						Europees kader tot stand.
 
 
 •
 De Minister richt zich nationaal en
						internationaal op het veiligstellen en efficiënter gebruiken van de capaciteit
						in het luchtruim en op verbetering van de prestaties van de
						Luchtverkeersleiding, intensievere samenwerking tussen civiele en militaire
						luchtverkeersleidingsorganisaties (co-locatie) en betere samenwerking van
						internationale luchtverkeersleidingsorganisaties binnen de Functional Airspace
						Block Europe Central (FABEC).
 
 
 •
 De Minister geeft zoveel mogelijk ruimte
						voor ondernemerschap, met een maximaal beroep op de eigen verantwoordelijkheid
						van het bedrijfsleven voor een permanente verbetering van de veiligheid en
						duurzaamheid.
 
 
 •
 Voorts geeft IenM invulling aan de
						wettelijke verplichtingen, zoals het nemen van omzettingsbesluiten (aanpassing
						aan nieuwe wetgeving) en luchthavenbesluiten voor de regionale luchthavens van
						nationale betekenis, en het vrijwaren van de veiligheidssloopzone van
						Schiphol.
 
 
 •
 Voorts zet de Minister in op een
						intensivering en stroomlijning van de inspanningen van alle overheden,
						belangenorganisaties en sectorpartijen betrokken bij bovenstaande
						beleidsopgaven.
 
 
 •
 Tevens draagt de Minister zorg voor een
						actieve inzet van Nederland in internationale gremia waar discussies worden
						gevoerd en besluiten worden genomen die van invloed zijn op het Nederlandse
						(mainport)beleid, zoals in de Europese Raad van Transportministers.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Indicatoren en kengetallen
 Aanwijzingen regionale en kleine
				 luchthavens
 Voor alle regionale luchthavens zijn in het
				 verleden onder het regime van de (oude) Luchtvaartwet aanwijzingen geslagen. De
				 Raad van State heeft op 15 februari 2012 uitspraak gedaan in de laatste
				 beroepsprocedure. Daarmee zijn alle aanwijzingen onherroepelijk geworden. Voor
				 een overzicht van alle aanwijzingen regionale en kleine luchthavens wordt
				 volledigheidshalve verwezen naar de Begroting 2013.
 
 Indicator: Creëren van luchthavencapaciteit
					 Schiphol
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 Gerealiseerd 2013
 
 
 Streefwaarde 2020
 
 
 
 
 
 
 Gerealiseerde vliegtuigbewegingen tov plafond 510.000
 
 
 390.000
 
 
 386.000
 
 
 420.000
 
 
 423.000
 
 
 426.000
 
 
 510.000
 
 
 
 
 
 76%
 
 
 76%
 
 
 82%
 
 
 83%
 
 
 83,5%
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 Bron streefwaarde: luchtvaartnota, april 2009
 Bron realisatie: Jaarcijfers Schipholgroep, januari 2014
 
 
 Toelichting
 Voor de
				 luchthaven Schiphol is tot 2020 een plafond aan het aantal vliegtuigbewegingen
				 afgesproken. In jaarverslag 2012 is toegelicht dat gekozen is voor versnelde
				 uitvoering van andere maatregelen. Zo is de intentie vastgelegd om al bij 90%
				 in plaats van bij 95% van de 510.000 vliegtuigbewegingen de (extra) regionale
				 luchthavencapaciteit te kunnen inzetten ter ontlasting van Schiphol. De
				 marktontwikkeling op Schiphol wordt daarom nauwlettend door het ministerie
				 gevolgd.
 
 Indicator: Creëren extra luchthavencapaciteit Eindhoven
					 en Lelystad
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde 2009
 
 
 Gerealiseerd t/m 2013
 
 
 Streefwaarde 2015
 
 
 Streefwaarde 2020
 
 
 
 
 
 
 Luchthaven- capaciteit Eindhoven
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 25.000
 
 
 
 
 Luchthaven- capaciteit Lelystad
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 25.000
 
 
 45.000
 
 
 
 
 
 Bron: De individuele luchthavenbesluiten van het
					 kabinet
 
 
 Toelichting
 De
				 ontwikkeling van Eindhoven en Lelystad (met in totaal 70.000 extra
				 vliegtuigbewegingen op jaarbasis) vindt plaats in een zodanig tempo en
				 uitvoering dat Schiphol meer ruimte krijgt voor écht mainportverkeer en de
				 concurrentiepositie van Schiphol wordt versterkt, conform het Convenant
				 «Behoud en versterking mainportfunctie en netwerkkwaliteit luchthaven
				 Schiphol». Op basis van het Aldersadvies Eindhoven heeft het kabinet in 2010
				 besloten tot uitvoering van de afspraken over het accommoderen van 25.000 extra
				 vliegtuigbewegingen in 2020. De feitelijke toevoeging van capaciteit vindt
				 plaats op het moment dat deze is vastgelegd in het luchthavenbesluit, naar
				 verwachting vast te stellen in 2014. Voor de ontwikkeling van Lelystad zijn de
				 mogelijkheden onderzocht voor een scenario van de ontwikkeling van totaal
				 35.000–45.000 vliegtuigbewegingen. In het Aldersadvies Lelystad is een
				 gecontroleerde ontwikkeling voorgesteld vanaf 2015 tot 2020 met een eerste
				 tranche naar 25.000 vliegtuigbewegingen en een tweede tranche naar 45.000
				 vliegtuigbewegingen (Kamerstukken II,
				 31 936, nr.
				 166).
 
 Indicator: Stand van zaken omzettingsregelingen en
					 luchthavenbesluiten
 
 
 
 
 
 
 
 Veld
 
 
 Gereed
 
 
 
 
 
 
 Luchthavenbesluit
 
 
 Omzettingsbesluit
 
 
 
 
 
 
 Midden-Zeeland
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2012
 
 
 
 
 Hoogeveen
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2011
 
 
 
 
 Teuge
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2010
 
 
 
 
 Seppe
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2011
 
 
 
 
 Budel
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2011
 
 
 
 
 Drachten
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2011
 
 
 
 
 Ameland
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2011
 
 
 
 
 Stadskanaal
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2012
 
 
 
 
 Terlet
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2011
 
 
 
 
 Hilversum
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2012
 
 
 
 
 Texel
 
 
 Provincie is bevoegd gezag
 
 
 2012
 
 
 
 
 Maastricht
 
 
 voor 2015
 
 
 2013
 
 
 
 
 Lelystad
 
 
 voor 2015
 
 
 2014
 
 
 
 
 Rotterdam
 
 
 voor 2015
 
 
 2013
 
 
 
 
 Groningen-Eelde
 
 
 voor 2015
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 Bron: Ministerie van Infrastructuur en Milieu, 2014
 
 
 Toelichting
 Het bevoegd
				 gezag over de luchthavens die geen functie hebben voor groot handelsverkeer en
				 internationale bereikbaarheid en daarmee een beperkt nationaal belang dienen,
				 is met de wet Regelgeving Burgerluchthaven en Militaire Luchthavens (RBML)
				 gedecentraliseerd naar de provincies, omdat die beter in staat zijn om op
				 regionaal niveau de kosten en baten van deze luchthavens af te wegen. De meeste
				 omzettingsregelingen voor de luchthavens van nationale betekenis zijn in de
				 loop van 2012/2013 vastgesteld. Vervolgens moet voor de luchthavens van
				 nationale betekenis uiterlijk op 1 november 2014 een luchthavenbesluit onder
				 RBML zijn vastgesteld.
 
 Indicator: Stand van zaken experimenten
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving experiment
 
 
 Start
 
 
 Besluit obv evaluatie
 
 
 
 
 
 
 Bochtstraal Hoofddorp/Nieuw Vennep
 
 
 2010
 
 
 Besluit genomen in 2011
 
 
 
 
 Uitbreiden CDA's
 
 
 2013
 
 
 2014/2015
 
 
 
 
 Alternatief M17
 
 
 2011
 
 
 Alternatief opgenomen in LVB
 
 
 
 
 Nieuw normen en handhavingsstelsel
 
 
 2010
 
 
 2013
 
 
 
 
 Overige routemaatregelen
 
 
 vanaf eind 2011
 
 
 
 
 
 
 Bron: Staatscourant (start) en brieven aan de Tweede
					 Kamer (besluit)
 
 
 Toelichting
 De geplande
				 experimenten komen voort uit de Aldersafspraken middellange termijn. Het
				 betreft experimenten waarvan de Commissie Regionaal Overleg luchthaven Schiphol
				 (CROS) bij advies heeft aangegeven dat ze een gunstig effect kunnen hebben op
				 de hinderbeleving.
 
 De partijen aan de Alderstafel zijn in december 2012
					 tot de conclusie gekomen dat de oorspronkelijke afspraken over de invoering van
					 Continuous Descent Approaches (CDA’s) niet integraal kunnen worden
					 uitgevoerd. Aanvullende afspraken zijn gemaakt, onder andere om te starten met
					 CDA’s vanaf 22.30 uur. Hiertoe is een regeling vastgesteld (Staatscourant 2013,
					 29453), welke wordt toegepast voor zover het actuele verkeersaanbod en
					 andere operationele omstandigheden dat toelaten. In de regeling zijn voor de
					 duur van het experiment (1 november 2013 tot en met 31 oktober 2014)
					 vervangende grenswaarden voor de geluidbelasting (Lden) in de
					 handhavingspunten opgenomen.
 Maatregel 17, die voorziet in het
					 verlengen van de nachtprocedure tot 06.30 uur in de ochtend, is ook in 2013
					 gecontinueerd, met de afspraak dat de maatregel wordt toegepast zolang het
					 verkeersvolume dit toelaat. Dit besluit is op 31 augustus 2012 in werking
					 getreden (Staatsblad
					 2012, 382).
 Op grond van de eindevaluatie van het experiment
					 met het nieuwe normen- en handhavingsstelsel heeft de Alderstafel in 2013 haar
					 advies uitgebracht. Het kabinet heeft aangegeven de conclusie van de
					 Alderstafel over het nieuwe normen- en handhavingsstelsel te delen en is
					 voornemens om, na overleg met de Kamer, de benodigde aanpassingen in wet- en
					 regelgeving aan te brengen.
 
 
 Indicator: Luchthavengelden, ATC-heffingen en
					 overheidsheffingen (aeronautical kosten)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ranglijst kostenniveau (van hoog naar laag)
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 Streefwaarde 2013 e.v.
 
 
 
 
 
 
 London Heathrow (LHR)
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Parijs (CDG)
 
 
 2
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Frankfurt (FRA)
 
 
 3
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Gatwick
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 Schiphol
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 < LHR, FRA, CDG
 
 
 
 
 
 Zürich
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 
 
 
 München
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Brussel
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 
 
 
 Madrid
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bron: SEO, Benchmark Luchthavengelden en
					 Overheidsheffingen 2013
 
 
 Toelichting
 Om te kunnen
				 vaststellen of Schiphol een concurrerend kostenniveau heeft, vindt er jaarlijks
				 een vergelijking plaats van de luchthavengelden, de ATC-heffingen en de
				 overheidsheffingen op Schiphol en tien concurrerende luchthavens39Jaarlijks vindt de nieuwe rangordeberekening plaats
						met de meest recente vlootmix; dit geldt ook voor voorgaande jaren waardoor de
						rangorde van een eerder jaar kan wijzigen ten opzichte van de vorige
						publicatie.. De resultaten van de benchmark van 2013 laten zien dat
				 Schiphol medio 2013 goedkoper is dan zeven andere Europese luchthavens. Het
				 streven is om de huidige positie van Schiphol in de rangorde van kostenniveau
				 onder die van Londen Heathrow, Frankfurt en Parijs Charles de Gaulle te houden.
				 Instrumenten voor het bewaken van het level playing field zijn het toezien op
				 de randvoorwaarden en regulering van de doorrekening van de aeronautical kosten
				 door de luchthaven Schiphol. Daarnaast heeft de overheid een betrokkenheid bij
				 de hoogte van de overheidsheffingen (geluidhinderkosten, belastingen en
				 securitykosten).
 
 Kengetal: Jaarlijkse TRG-score voor Schiphol in relatie
					 tot de TRG-grenswaarde in het Luchthavenverkeerbesluit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Grens
 
 
 
 
 
 
 TRG score
 
 
 6,62
 
 
 6,057
 
 
 6,118
 
 
 6,47
 
 
 6,486
 
 
 6,841
 
 
 9,724
 
 
 
 
 
 Bron grenswaarde: Luchthavenbesluit 2004
 Bron:
					 Handhavingsrapportage Schiphol (AAS) 2012/2013
 
 
 Toelichting
 Op Schiphol
				 is ook in 2013 aan de grenswaarde voor het Totale Risico Gewicht (TRG) voldaan.
				 Het TRG is het resultaat van een vermenigvuldiging van het maximale
				 startgewicht van een vliegtuig met de ongevalskans per vliegtuigbeweging. In
				 het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol is vastgelegd dat het TRG van het
				 luchthavenluchtverkeer bij Schiphol per gebruiksjaar niet meer dan 9,724 ton
				 mag bedragen. Het gebruiksjaar 2013 loopt van 1 november 2012 tot en met
				 31 oktober 2013. Afgezet tegen de grenswaarde van 9,724 ton betekent dit dat
				 op 31 oktober 2013 nog een TRG-ruimte van 2,883 ton beschikbaar was.
 
 Kengetal: Aantal bestemmingen waarnaar (> 2 x per jaar)
					 met vnl. geregelde vluchten wordt gevlogen per luchthaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Luchthaven
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Amsterdam
 
 
 245
 
 
 250
 
 
 258
 
 
 246
 
 
 253
 
 
 263
 
 
 271
 
 
 266
 
 
 261
 
 
 
 
 Frankfurt
 
 
 279
 
 
 285
 
 
 288
 
 
 291
 
 
 284
 
 
 283
 
 
 288
 
 
 301
 
 
 286
 
 
 
 
 London Heathrow
 
 
 181
 
 
 188
 
 
 181
 
 
 177
 
 
 171
 
 
 165
 
 
 174
 
 
 176
 
 
 176
 
 
 
 
 Parijs Charles de Gaulle
 
 
 239
 
 
 249
 
 
 260
 
 
 273
 
 
 272
 
 
 271
 
 
 268
 
 
 256
 
 
 258
 
 
 
 
 Brussel
 
 
 132
 
 
 131
 
 
 158
 
 
 190
 
 
 183
 
 
 188
 
 
 200
 
 
 190
 
 
 181
 
 
 
 
 
 Bron: Amsterdam Airport Schiphol (AAS), op basis van
					 APGdat (DIIO), januari 2014
 
 
 Toelichting
 In deze
				 tabel zijn de bestemmingen opgenomen waarvoor geldt dat deze meer dan 2 x per
				 jaar worden aangevlogen. Volgens deze indicator is het aantal bestemmingen
				 vanaf Schiphol in 2013 gedaald. Op Frankfurt en Brussel is de daling sterker.
				 Het aantal bestemmingen vanaf Londen Heathrow was in 2013 onveranderd en bleef
				 daarmee relatief laag. Het aantal bestemmingen vanaf Parijs Charles de Gaulle
				 steeg in 2013 licht.
 
 Kengetal: Aantal vliegtuigbewegingen per luchthaven (x
					 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Amsterdam
 
 
 405
 
 
 423
 
 
 436
 
 
 428
 
 
 391
 
 
 386
 
 
 420
 
 
 423
 
 
 426
 
 
 
 
 Frankfurt
 
 
 482
 
 
 482
 
 
 485
 
 
 480
 
 
 458
 
 
 458
 
 
 481
 
 
 476
 
 
 466
 
 
 
 
 London Heathrow
 
 
 472
 
 
 471
 
 
 476
 
 
 473
 
 
 460
 
 
 449
 
 
 476
 
 
 471
 
 
 470
 
 
 
 
 Parijs Charles de Gaulle
 
 
 514
 
 
 533
 
 
 544
 
 
 551
 
 
 518
 
 
 492
 
 
 507
 
 
 491
 
 
 472
 
 
 
 
 Brussel
 
 
 231
 
 
 232
 
 
 241
 
 
 236
 
 
 212
 
 
 205
 
 
 214
 
 
 206
 
 
 199
 
 
 
 
 
 Bron: Amsterdam Airport Schiphol (AAS), januari
					 2014
 
 
 Toelichting
 Net als in
				 2012 steeg het aantal vliegtuigbewegingen in 2013 op Schiphol licht. De andere
				 luchthavens in deze tabel lieten wederom een daling zien. In Europa staat
				 Schiphol op een vierde plaats gemeten in aantallen vliegtuigbewegingen.
 
 Kengetal: Aantal passagiers in miljoenen per
					 luchthaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Amsterdam
 
 
 44
 
 
 46
 
 
 48
 
 
 47
 
 
 44
 
 
 45
 
 
 50
 
 
 51
 
 
 53
 
 
 
 
 Frankfurt
 
 
 52
 
 
 53
 
 
 54
 
 
 53
 
 
 51
 
 
 53
 
 
 56
 
 
 57
 
 
 58
 
 
 
 
 London Heathrow
 
 
 68
 
 
 67
 
 
 68
 
 
 67
 
 
 66
 
 
 66
 
 
 69
 
 
 70
 
 
 72
 
 
 
 
 Parijs Charles de Gaulle
 
 
 54
 
 
 57
 
 
 60
 
 
 61
 
 
 58
 
 
 58
 
 
 61
 
 
 61
 
 
 62
 
 
 
 
 Brussel
 
 
 16
 
 
 17
 
 
 18
 
 
 19
 
 
 17
 
 
 17
 
 
 19
 
 
 19
 
 
 19
 
 
 
 
 
 Bron: Amsterdam Airport Schiphol (AAS), januari
					 2014
 
 
 Toelichting
 Met
				 uitzondering van Brussel steeg het aantal passagiers in 2013 op alle
				 luchthavens. De stijging op Schiphol was het grootst. In Europa staat Schiphol
				 op een vierde plaats gemeten in aantallen passagiers.
 
 Kengetal: Vrachttonnage per luchthaven (x 1.000
					 ton)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Amsterdam
 
 
 1.450
 
 
 1.527
 
 
 1.610
 
 
 1.568
 
 
 1.286
 
 
 1.512
 
 
 1.524
 
 
 1.483
 
 
 1.531
 
 
 
 
 Frankfurt
 
 
 1.864
 
 
 2.031
 
 
 2.074
 
 
 2.021
 
 
 1.808
 
 
 2.199
 
 
 2.133
 
 
 1.986
 
 
 2.016
 
 
 
 
 London Heathrow
 
 
 1.306
 
 
 1.306
 
 
 1.314
 
 
 1.401
 
 
 1.278
 
 
 1.473
 
 
 1.484
 
 
 1.465
 
 
 1.423
 
 
 
 
 Parijs Charles de Gaulle
 
 
 1.767
 
 
 1.884
 
 
 2.053
 
 
 2.039
 
 
 1.819
 
 
 2.177
 
 
 2.088
 
 
 1.950
 
 
 1.876
 
 
 
 
 Brussel
 
 
 700
 
 
 706
 
 
 762
 
 
 659
 
 
 449
 
 
 476
 
 
 475
 
 
 459
 
 
 430
 
 
 
 
 
 Bron: Amsterdam Airport Schiphol (AAS), januari
					 2014
 
 
 Toelichting
 De
				 ontwikkeling van het vrachttonnage laat een gemengd beeld zien. Alleen op
				 Schiphol en Frankfurt vond in 2013 een stijging plaats. De stijging op Schiphol
				 was groter dan op Frankfurt. In Europa staat Schiphol op een derde plaats
				 gemeten in vrachttonnage.
 
 Netwerkkwaliteit
 In het najaar van 2013 is
					 de jaarlijkse studie uitgevoerd naar de ontwikkeling van de netwerkkwaliteit en
					 de naleving van de staatsgaranties inzake netwerkontwikkeling. Gebleken is dat
					 de ontwikkeling van de netwerkkwaliteit op Schiphol tussen 2012 en 2013
					 ongeveer gelijke tred heeft gehouden met die van concurrerende luchthavens in
					 West-Europa en dat op Schiphol sprake was van een sterkere ontwikkeling dan op
					 Parijs Charles de Gaulle.
 
 
 Kengetal: Gemiddelde vertraging per vlucht toe te rekenen
					 aan Air Traffic Management (in minuten)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2001
 
 
 2002
 
 
 2003
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Taakstelling vanaf 2000 met herijking voor 2002–2006
 
 
 2,8
 
 
 2,44
 
 
 2,08
 
 
 1,72
 
 
 1,4
 
 
 1,0
 
 
 1,0
 
 
 1,0
 
 
 1,0
 
 
 1,0
 
 
 nb
 
 
 nb
 
 
 nb
 
 
 
 
 Gerealiseerd
 
 
 2,5
 
 
 1,4
 
 
 0,9
 
 
 0,8
 
 
 0,9
 
 
 1,0
 
 
 1,2
 
 
 1,4
 
 
 0,9
 
 
 2,0
 
 
 1,1
 
 
 0,63
 
 
 0,53
 
 
 
 
 
 Bron: Eurocontrol /CFMU, Performance Review Report, jaar
					 2013
 
 
 Toelichting
 De in
				 bovenstaande tabel opgenomen reeks is gewijzigd als gevolg van het feit dat
				 Eurocontrol in eerdere rapporten uitsluitend de gemiddelde vertraging in het en
				 route verkeer gedurende de zomer heeft gemeten en thans een jaargemiddelde
				 hanteert. Het Rijk heeft geen directe invloed op het aantal minuten vertraging
				 in het Europese luchtruim. Dit kengetal is een internationaal gemiddelde en
				 wordt bepaald door operationele factoren, zoals capaciteitsplanning en human
				 resource management. Dit kengetal geeft wel een beeld van de efficiëntie van
				 het luchtvaartbestel.
 
 
 
 Kengetal: Gemiddelde ATFM-vertraging per vlucht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Gemiddelde ATFM-vertraging per vlucht
 
 
 2,8
 
 
 1,00
 
 
 1,00
 
 
 1,00
 
 
 
 
 Gerealiseerd
 
 
 0,94
 
 
 0,90
 
 
 0,78
 
 
 0,68
 
 
 
 
 
 Bron: Luchtverkeersleiding Nederland, 2014
 
 
 Toelichting
 In de tabel
				 is de gemiddelde vertraging per vlucht in het Nederlandse luchtruim aangegeven.
				 Deze gemiddelde vertraging betreft zowel de vertragingen in de en route als in
				 de terminal verkeersbegeleiding. Dit in tegenstelling tot de
				 Eurocontrolgegevens, die betrekking hebben op het en route verkeer. Het
				 merendeel van de vertragingen treedt op in de terminalfase van een vlucht.
				 Weersomstandigheden kunnen een grote rol spelen bij het ontstaan van
				 vertragingen (slecht zicht, wind, sneeuw en aanverwante oorzaken als beperkt
				 aantal vliegtuigopstelplaatsen).
 
 Kengetal: Geluidsbelasting rond Schiphol
 
 
 
 
 
 
 
 
 Periode
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 grenswaarde TVG
 
 
 
 
 
 
 Gedurende het gehele etmaal (Lden)
 
 
 62,71
 
 
 62,45
 
 
 63.46 dB(A)
 
 
 
 
 Gedurende de periode van 23.00 tot 7.00 uur (Lnight)
 
 
 52,47
 
 
 52,09
 
 
 54.44 dB(A)
 
 
 
 
 
 Bron grenswaarde: Luchthavenverkeerbesluit 2004
 Bron realisatiegegevens 2012 en 2013: Handhavingsrapportage Schiphol 2012
					 en 2013
 
 
 Toelichting
 Ten opzichte
				 van 2012 is de geluidsbelasting rond Schiphol (gemeten in TVG) in 2013 gedaald
				 en is voldaan aan de grenswaarden voor het Totale Volume Geluid (TVG). Het TVG
				 is de totale hoeveelheid geluid die door alle vliegtuigen gezamenlijk in een
				 jaar mag worden geproduceerd. In het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol is
				 vastgelegd dat de totale hoeveelheid geluid van het luchthavenluchtverkeer bij
				 Schiphol per gebruiksjaar voor het etmaal (de Lden) niet meer dan 63,46 dB(A)
				 en voor de nacht (de Lnight) niet meer dan 54,44 dB(A) mag bedragen. Het
				 gebruiksjaar 2013 loopt van 1 november 2012 tot en met 31 oktober 2013.
				 Afgezet tegen bovengenoemde grenswaarden betekent dit dat op 31 oktober 2013
				 nog een TVG Lden-ruimte van 1,01 dB(A) (ongeveer 21%) en een TVG Lnight-ruimte
				 van 2,35 dB(A) (ongeveer 42%) beschikbaar was.
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op artikel 17 uitgevoerde beleid en de
					 resultaten waren in 2013 conform de verwachtingen zoals vermeld in de
					 begroting. Er zijn geen grote afwijkingen opgetreden en er was geen noodzaak
					 tot bijstelling.
 
 In 2013 zijn belangrijke stappen gezet in de
				 voorbereiding van de besluitvorming over de capaciteitsuitbreiding op Eindhoven
				 en Lelystad. De totstandkoming van het luchthavenbesluit Eindhoven laat enige
				 vertraging zien ten opzichte van de verwachting ten tijde van de vastgestelde
				 begroting 2013. De vertraging is onder andere te wijten aan wijzigende
				 inzichten met betrekking tot vliegroutes en MER-varianten. Het
				 luchthavenbesluit wordt naar verwachting in 2014 vastgesteld.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 17
 
 
 Luchtvaart
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 27.313 
 
 
 
 
 14.958 
 
 
 
 
 12.355 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 21.796 
 
 
 
 
 23.341 
 
 
 
 
 – 1.545 
 
 
 
 
 
 
 
 17.01
 
 
 
 
 Luchtvaart 
 
 
 
 
 
 
 21.796 
 
 
 
 
 23.341 
 
 
 
 
 – 1.545 
 
 
 
 
 
 
 17.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 17.536
 
 
 20.836
 
 
 – 3.300
 
 
 
 
 
 
 
 – Opdrachten GIS
 
 
 
 
 
 
 10.604 
 
 
 
 
 14.312 
 
 
 
 
 – 3.708 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige opdrachten
 
 
 
 
 
 
 6.932 
 
 
 
 
 6.524 
 
 
 
 
 408 
 
 
 
 
 
 
 17.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 2.862
 
 
 1.277
 
 
 1.585
 
 
 3
 
 
 
 
 17.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 64
 
 
 48
 
 
 16
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 48
 
 
 
 48 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan KNMI
 
 
 
 
 
 16
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 16 
 
 
 
 
 
 
 17.01.05
 
 
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 
 
 
 1.334
 
 
 1.180
 
 
 154
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 38.863
 
 
 42.751
 
 
 – 3.888
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 De hogere verplichtingenrealisatie is het gevolg
				 van het toevoegen van de Havermansgelden uit artikel 24 Handhaving en Toezicht
				 en het toevoegen van het restantbudget van het project baanrenovatie fase 1
				 Bonaire dat overgedragen is door de ILT aan het Directoraat Generaal
				 Bereikbaarheid (DGB) en waarmee de voorbereidingskosten van de uitvoering van
				 de masterplannen Caribisch Nederland zijn verplicht (zie ook het
				 verdiepingshoofdstuk van de begroting 2014). Daarnaast is de hogere
				 verplichtingenrealisatie het gevolg van koersverschillen en een hogere
				 contributie voor de International Civil Aviation Organization (ICAO).
 
 
 17.01
 Luchtvaart
 
 
 
 17.01.01
 Opdrachten
 
 Opdrachten Geluidsisolatie (ad
						2)
 Doel van het project Geluidsisolatie Schiphol fase 3 (GIS-3)
						is het verminderen van de geluidshinder voor omwonenden van Schiphol door
						middel van geluidsisolatie van woningen. Ook wordt de behandeling en
						uitbetaling van schadeclaims en aankopen van woningen in de geluids- en
						sloopzones uit het LIB (Luchthaven Indelingsbesluit) uitgevoerd. In 2013 is in
						het kader van opdrachten GIS voor een lager bedrag aan schadeclaims uitgekeerd
						dan vooraf verwacht. De oorzaak hiervan is dat er besluiten genomen zijn over
						de schade die gerelateerd is aan het vierbanenstelsel en dit heeft weer tot
						lagere schade-uitkeringen geleid dan vooraf was begroot. De derde fase van het
						geluidsisolatieprogramma is in 2012 afgerond. De beleidsevaluatie GIS is in
						2013 aan de Tweede Kamer aangeboden. (Kamerstukken II, 2013/14,
						26 959, nr.
						140) De resultaten van de beleidsevaluatie GIS worden betrokken bij de
						brede beleidsdoorlichting luchtvaart in 2017.
 Overige opdrachten
 Luchtvaartnota en de
						Alderstafels
 Het Nederlandse mainportbeleid is gericht op een
						selectieve ontwikkeling van de mainport Schiphol, in samenhang met de
						ontwikkeling van de regionale luchthavens van nationale betekenis. In 2011 is
						het Aldersadvies Eindhoven door het Kabinet en de Tweede Kamer overgenomen. In
						2013 heeft het kabinet besloten de gecontroleerde ontwikkeling van Lelystad
						Airport mogelijk te maken en wel in twee tranches (tot in totaal 45.000 extra
						vliegtuigbewegingen op jaarbasis) (Kamerstukken II, 2011/12,
						31 936, nr.
						115 en Kamerstukken II, 2013/14,
						31 936, nr.
						166).
 Normen en
						handhavingsstelsel
 De ontwikkeling van Schiphol tot 2020 vindt
						plaats binnen de aan de Alderstafel afgesproken kaders. In 2012 liep het
						tweejarig experiment met een nieuw normen- en handhavingsstelsel (NNHS) voor de
						luchthaven Schiphol af. Het nieuwe normen- en handhavingsstelsel is eind 2012
						geëvalueerd onder andere voor wat betreft de bescherming voor de omgeving,
						operationele uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en begrijpelijkheid. In 2013
						heeft de Alderstafel Schiphol op basis van de evaluatie het advies uitgebracht
						om het Nieuwe Normen en Handhavingsstelsel conform het experiment vorm te
						geven. Het kabinet heeft in 2013 in lijn met dit advies besloten het nieuwe
						stelsel in nieuwe wetgeving te verankeren.
 Vogelaanvaringen
 In
						2013 is opnieuw gewerkt aan het uitvoeren van de maatregelen uit het convenant
						Reduceren risico vogelaanvaringen Schiphol uit 2012. De effecten van
						onderwerking oogstresten zijn gemonitord. De uikomsten worden verwacht in
						2014.
 Beleidsonderzoek
						vliegveiligheid
 De uitgaven aan onderzoek en evaluatie zijn
						gerealiseerd in het kader van de uitvoering van de Beleidsagenda
						Luchtvaartveiligheid 2011–2015. In 2013 is prioriteit gegeven aan de uitbouw
						en implementatie van veiligheidsmanagement in de luchtvaartbeleidsketen.
 Nadere uitwerking luchtruimvisie en
						civiel-militaire samenwerking
 Als uitwerking van de
						Luchtruimvisie zijn verschillende onderzoeken en studies uitgevoerd voor de
						voorbereiding van luchtruimwijzigingen en aanpassingen van het
						luchtverkeersleidingsconcept. Hiertoe zijn analyse-, onderzoek-, ontwerp- en
						simulatieactiviteiten gerealiseerd in samenwerking met de Luchtverkeersleiding
						Nederland (LVNL) en het Commando Luchtstrijdkrachten (CLSK) van het Ministerie
						van Defensie worden uitgevoerd. Belangrijk onderdeel van de gerealiseerde
						activiteiten in 2013 betreft de uitwerking van de verdergaande civiel-militaire
						samenwerking op het gebied van luchtverkeersdienstverlening.
 Opdrachten Caribisch
						Nederland
 Dit betreft voornamelijk de voorbereidingskosten voor
						het uitvoeren van de eerder opgestelde masterplannen Bonaire, Saba en Sint
						Eustatius. Als gevolg van de staatkundige hervorming van 10-10-2010, moeten de
						drie luchthavens op de eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius voldoen aan de
						minimale internationale regelgeving voor de vliegveiligheid (ICAO) die
						Nederland onderschrijft. Gebleken is dat de luchthavens op deze eilanden daar
						nog niet aan voldoen. Voor iedere luchthaven op de eilanden is een masterplan
						opgesteld.
 
 
 
 17.01.02
 Subsidies (ad 3)
 
 Subsidie onderploegen graanresten
						(ad 3)
 De hogere realisatie voor subsidies wordt veroorzaakt
						door de verstrekte subsidies voor het omploegen van graanresten, zoals reeds
						gemeld bij Voorjaarsnota 2013. De betreffende agrarische ondernemers ontvingen
						hiervoor een vergoeding per hectare versneld ondergewerkte graanakker. De
						vergoeding is gebaseerd op de inkomstenderving in verband met het onderploegen
						van het stro, extra kosten die de boeren moesten maken en een
						medewerkingvergoeding.
 Overige subsidies
 Naast de subsidie onderploegen graanresten zijn subsidies verstrekt aan de
						Commissie Regionaal Overleg luchthaven Schiphol (CROS), de Stichting Knowledge
						& Development Center (KDC) en het trainingscentrum Joint Aviation
						Authorities/European Aviation Safety Training Organisation (JAA/EASTO).
 Incidentele subsidies
 In 2013 is een incidentele opstartsubsidie van € 0,02 miljoen verleend
						aan de stichting AntiSkid groep die door KLM, de vereniging Nederlandse
						verkeersvliegers en het onafhankelijk vertrouwensteam burgerluchtvaart is
						opgericht om vliegers te helpen bij het oplossen van problematisch gebruik van
						medicijnen, alcohol en drug en daarmee de vliegveiligheid te bevorderen.
 
 
 
 17.01.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Aan Rijkswaterstaat en KNMI zijn middelen verstrekt
						ten behoeve van beleidsonderzoek.
 
 
 
 17.01.05
 Bijdragen aan internationale organisaties
 
 Voor de jaarlijkse contributie aan de ICAO, aan het
						hiertoe opgezette samenwerkingsverband binnen ABIS (de ABIS-groep
						vertegenwoordigt de burgerlijke luchtvaartautoriteiten van Oostenrijk, België,
						Nederland, Luxemburg, Ierland, Zwitserland en Portugal binnen de permanente
						organen van ICAO), en aan de European Civil Aviation Conference (ECAC) is in
						2013 een bedrag uitgegeven van € 1,333 miljoen, waarvan € 1,211 miljoen
						via de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS).
 Ontvangsten (ad 4)
 Met name door een lager aantal vliegbewegingen zijn minder
						heffingsaanslagen opgelegd hetgeen tot gevolg heeft gehad dat minder
						ontvangsten in het kader van de Geluidsisolatie Schiphol zijn gerealiseerd dan
						in de begroting is geraamd.
 
 
 
 
 
 Artikel
 18
 Scheepvaart en havens
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het realiseren van een efficiënt, veilig en
					 duurzaam goederenvervoersysteem, waarbinnen de internationale
					 concurrentiekracht van de mainport en van de Nederlandse maritieme sector wordt
					 versterkt.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 (Doen) uitvoeren
 
 De Minister is verantwoordelijk voor het in
				 stand houden van een robuust hoofdnetwerk van vaarwegen. Vanuit hoofdstuk XII
				 (artikel 26.01) wordt een bijdrage gedaan aan het Infrastructuurfonds. Via het
				 Infrastructuurfonds (artikel 15, 17 en 18) investeert de Minister door middel
				 van aanleg en benutting in dit netwerk, in binnenhavens en in de maritieme
				 toegang van zeehavens om een goede en betrouwbare bereikbaarheid over water van
				 de economische kerngebieden te realiseren. Aanleg- en benuttingsprojecten
				 worden in het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)
				 vastgelegd. De Minister is verantwoordelijk voor toezicht en nautisch beheer.
				 Rijkswaterstaat voert als beheerder het beheer en onderhoud uit. De uitgaven
				 aan beheer en onderhoud worden verantwoord op het infrastructuurfonds (artikel
				 15).
 Regisseren
 De Minister
				 is verantwoordelijk voor de vormgeving en deels ook voor de uitvoering,
				 waaronder het toezicht op de uitvoering, van de wet- en regelgeving (zowel de
				 Autoriteit Consument en Markt (ACM) als de Inspectie Leefomgeving en Transport
				 (ILT)) van het mainportbeleid. De rol «regisseren» heeft ook betrekking op de
				 volgende taken:
 
 
 •
 De Minister stelt normen en handhaaft
						deze om het veilige en duurzame gebruik van netwerken te waarborgen. De
						Minister ijvert regionaal en internationaal voor deze normen, bijvoorbeeld in
						de Europese Raad van transportministers en de Internationale Maritieme
						Organisatie (IMO), ook omdat een internationaal level playing field goed is
						voor de Nederlandse concurrentiepositie. Daarin passen een actief Nederlands
						lidmaatschap van IMO en Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) en een
						gerichte bijdrage aan de totstandkoming van Europese regelgeving, inclusief een
						actieve rol in agentschappen als het Europese Maritieme Veiligheidsagentschap
						(EMSA) en andere organisaties.
 
 
 •
 Daarnaast wordt mede uit het oogpunt van
						verbetering van het milieu en van de kwaliteit van de leefomgeving in de
						zeehavengebieden de innovatie en de transitie naar een duurzame scheepvaart
						bevorderd.
 
 
 •
 IenM zorgt voor «state of the art»
						regelgeving op het gebied van marktordening, passagiersrechten, bemanningszaken
						en security.
 
 
 •
 Met de programma’s Beter Benutten en
						Impuls Dynamisch Verkeersmanagement Vaarwegen stimuleert de Minister een slim,
						efficiënt en veilig gebruik van de vaarwegen. Samen met de inspanningen van de
						vervoerders en verladers kan daarmee de capaciteit van de vaarwegen beter
						worden benut.
 
 
 •
 De Minister geeft zoveel mogelijk ruimte
						voor ondernemerschap, met een maximaal beroep op de eigen verantwoordelijkheid
						van het bedrijfsleven voor een permanente verbetering van de veiligheid en
						duurzaamheid met betrekking tot mainportbeleid.
 
 
 •
 IenM draagt binnen het kabinetsbrede
						bedrijvenbeleid verantwoordelijkheid voor de overheidsinbreng op de Topsector
						Logistiek.
 
 
 •
 Voorts zet de Minister in op een
						intensivering en stroomlijning van de inspanningen van alle overheden,
						belangenorganisaties en sectorpartijen betrokken bij bovenstaande
						beleidsopgaven.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Indicatoren en kengetallen
 
 Indicator: Gehercertificeerde beveiligingsplannen voor de
					 totale haven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde 2007
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 aantal gehercertificeerde beveiligingsplannen voor de totale
							 haven
 
 
 17
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 10
 
 
 
 
 
 Bron: IenM, 2014
 
 
 Toelichting
 In diverse
				 havengemeenten heeft het opstellen of herzien van het Havenveiligheidsplan
				 langer geduurd dan was voorzien, onder meer door bestuurlijke reorganisaties
				 (Havens Drechtsteden onder beheer van Havenbedrijf Rotterdam gebracht). Er zijn
				 dus minder plannen te keuring aangeboden dan was voorzien. Het Ministerie van
				 IenM gaat in 2014 verder met het hercertificeren en heeft dit kader inmiddels
				 voor enkele gemeenten de plannen goedgekeurd.
 
 Indicator: Gehercertificeerde beveiligingsplannen voor
					 schepen & havenfaciliteiten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basiswaarde 2004
 
 
 Realisatie 2009
 
 
 Realisatie 2010
 
 
 Realisatie 2011
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 Streef-waarde 2014
 
 
 
 
 
 
 aantal gehercertificeerde beveiligingsplannen schepen
 
 
 700
 
 
 700
 
 
 0
 
 
 175
 
 
 335
 
 
 700
 
 
 
 
 aantal gehercertificeerde beveiligingsplannen
							 havenfaciliteiten
 
 
 350
 
 
 3501cumulatief
 
 
 0
 
 
 75
 
 
 49
 
 
 350
 
 
 
 
 
 Bron: IenM, 2013
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 Toelichting
 In de
				 Europese Security Richtlijn 65/2005 is bepaald dat alle zeehavens die
				 havenfaciliteiten hebben die onder verordening 725/2004 vallen per 15 juni
				 2007 moeten beschikken over een op een havenveiligheidsbeoordeling (analyse)
				 gebaseerd goedgekeurd havenbeveiligingsplan (voor de hele haven).
 
 Indicator: Passeertijd sluizen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie 2009
 
 
 Realisatie 2010
 
 
 Realisatie 2011
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 Streefwaarde 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Hoofdtransportas
 
 
 75%
 
 
 68%
 
 
 67%
 
 
 68%
 
 
 85%
 
 
 69%
 
 
 
 
 Hoofdvaarweg
 
 
 85%
 
 
 81%
 
 
 79%
 
 
 78%
 
 
 75%
 
 
 80%
 
 
 
 
 Overige vaarweg
 
 
 90%
 
 
 88%
 
 
 92%
 
 
 93%
 
 
 70%
 
 
 92%
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat, 2014
 
 
 Toelichting
 De
				 «passeertijd sluizen» is een absolute normtijd die voor elke sluis
				 afzonderlijk is bepaald. Elk type vaarweg correspondeert met een te realiseren
				 percentage passages. Dit normpercentage biedt inzicht in het percentage schepen
				 dat is gepasseerd binnen de normtijd.
 De gerealiseerde passeertijden
				 op de hoofdtransportassen voldoen nog niet aan de streefwaarden (69 procent in
				 plaats van 85 procent). Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een combinatie
				 van storingen, benodigde onderhoudswerkzaamheden en capaciteitsproblemen op met
				 name de Zeeuwse achterlandverbindingen. Voor de sluizen op die corridor lopen
				 dan ook MIRT-projecten, gericht op het verbeteren van de toekomstige
				 capaciteit. De passeertijden voor de hoofd- en overige vaarwegen scoren overall
				 gezien wel ruim voldoende.
 
 Kengetal: Ontwikkeling van het procentuele marktaandeel
					 (in tonnen) van de Nederlandse havengebieden ten opzichte van de totale
					 Noordwest Europese havenrange (de «Hamburg-Le Havre range»)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2001
 
 
 2002
 
 
 2003
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Totaal Nederlandse Zeehavens
 
 
 45,5
 
 
 45,9
 
 
 44,4
 
 
 44,9
 
 
 44,9
 
 
 44,2
 
 
 44,5
 
 
 45,0
 
 
 46,9
 
 
 47,8
 
 
 47,2
 
 
 47,9
 
 
 
 
 Mainport Rotterdam
 
 
 35,0
 
 
 35,6
 
 
 34,5
 
 
 34,6
 
 
 34,9
 
 
 33,8
 
 
 34,2
 
 
 34,4
 
 
 36,0
 
 
 37,0
 
 
 36,3
 
 
 37,0
 
 
 
 
 Overige Nederlandse Zeehavens
 
 
 10,5
 
 
 10,3
 
 
 9,9
 
 
 10,3
 
 
 10,0
 
 
 10,4
 
 
 10,4
 
 
 10,6
 
 
 10,9
 
 
 10,8
 
 
 10,9
 
 
 10,9
 
 
 
 
 
 Bron: 2001–2010: Nationale Havenraad, 2011–2012:
					 IenM
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 Toelichting
 Dit kengetal
				 geeft informatie over het marktaandeel van de Nederlandse zeehavens ten
				 opzichte van de concurrerende Noordwest Europese havenrange (de zogenaamde
				 «Hamburg-Le Havre range»). Het streven is het marktaandeel van de Nederlandse
				 havengebieden ten opzichte van de totale Noordwest (de «Hamburg-Le Havre
				 range») ten minste te handhaven.
 Na een lichte daling van het
				 marktaandeel in 2011, is er in 2012 weer een lichte stijging van het
				 marktaandeel te zien. Met name Mainport Rotterdam, dat in 2011 marktaandeel had
				 verloren, wist dit marktaandeel in 2012 weer terug te brengen op het niveau van
				 2010.
 
 Kengetal: Ontwikkeling toegevoegde waarde Nederlandse
					 zeehavens van 2004 tot en met 2012 (in € mld lopende prijzen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Directe toegevoegde waarde zeehavengebieden
 
 
 19,2
 
 
 4,2%
 
 
 22,2
 
 
 23,8
 
 
 25,6
 
 
 20,3
 
 
 22,5
 
 
 23,5
 
 
 22,9
 
 
 
 
 In % van het BBP
 
 
 3,9%
 
 
 4,2%
 
 
 4,1%
 
 
 4,2%
 
 
 4,3%
 
 
 3,5%
 
 
 3,8%
 
 
 3,9%
 
 
 3,8%
 
 
 
 
 Indirecte toegevoegde waarde
 
 
 9,7
 
 
 10,3
 
 
 11,5
 
 
 12,7
 
 
 13,7
 
 
 12,1
 
 
 12,4
 
 
 13,9
 
 
 13,3
 
 
 
 
 In % van het BBP
 
 
 2,0%
 
 
 2,0%
 
 
 2,1%
 
 
 2,2%
 
 
 2,3%
 
 
 2,1%
 
 
 2,1%
 
 
 2,3%
 
 
 2,2%
 
 
 
 
 Totale zeehavengeralateerde toegevoegde waarde
 
 
 28,9
 
 
 31,8
 
 
 33,7
 
 
 36,5
 
 
 39,3
 
 
 32,4
 
 
 34,8
 
 
 37,5
 
 
 36,2
 
 
 
 
 In % van het BBP
 
 
 5,9%
 
 
 6,2%
 
 
 6,2%
 
 
 6,4%
 
 
 6,6%
 
 
 5,7%
 
 
 5,9%
 
 
 6,3%
 
 
 6,0%
 
 
 
 
 Bruto binnenlands produkt (BBP)
 
 
 491,2
 
 
 513,4
 
 
 540,2
 
 
 571,8
 
 
 594,5
 
 
 573,2
 
 
 586,8
 
 
 599,0
 
 
 599,3
 
 
 
 
 
 Bron: Erasmus universiteit Rotterdam (RHV BV),
					 Havenmonitor 2012, de economische betekenis van de Nederlandse zeehavens,
					 Rotterdam, januari 2014
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 Toelichting
 Dit kengetal
				 geeft informatie over de ontwikkeling van de toegevoegde waarde van Nederlandse
				 zeehavens in de periode 2004–2012. Om de versterking van het netwerk van de
				 Mainport Rotterdam en de overige zeehavens te monitoren wordt de toegevoegde
				 waarde samenhangend met het haven- en industrieel complex gemeten. Nadat de
				 zeehavens in 2010 en 2011 een duidelijk herstel vertoonde ten opzichte van het
				 jaar 2009, doet zich in 2012 weer een daling van de toegevoegde waarde voor.
				 Deze daling van de toegevoegde waarde is voornamelijk veroorzaakt door een
				 afnemende winstgevendheid van bedrijven in 2012. Vooral in de chemie en de
				 staalindustrie namen de marges af.
 
 Kengetal: Ontwikkeling directe toegevoegde waarde zeevaart
					 en maritieme cluster (in € mld)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2001
 
 
 2002
 
 
 2003
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Zeevaart
 
 
 1,1
 
 
 1,1
 
 
 1,1
 
 
 1,1
 
 
 1,2
 
 
 1,2
 
 
 1,2
 
 
 1,2
 
 
 0,8
 
 
 0,7
 
 
 0,6
 
 
 0,7
 
 
 
 
 Overige maritieme sector / dienstverlening
 
 
 3,5
 
 
 3,2
 
 
 3,1
 
 
 3,2
 
 
 3,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal brede maritieme
							 sector¹
 
 
 
 
 4,6
 
 
 
 
 4,3
 
 
 
 
 4,2
 
 
 
 
 4,3
 
 
 
 
 4,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal maritieme cluster²
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10,3
 
 
 11,2
 
 
 11,4
 
 
 10,5
 
 
 10,2
 
 
 10,1
 
 
 12,5
 
 
 
 
 
 Bron: cijfers 2001 – 2005 afkomstig uit Ecorys
					 Beleidsmonitor 2008; cijfers 2006–2010 afkomstig uit PRC Maritieme monitor
					 2012; cijfers 2011–2012 afkomstig uit Ecorys Maritieme Monitor 2013
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 Toelichting
 Ad 1) Totaal
				 brede maritieme sector bestaat uit de volgende sectoren: Zeevaart, Binnenvaart,
				 Laad-, los- en overslagactiviteiten, Opslag, Expediteurs, Dienstverlening
				 vervoer water, Nieuwbouw en reparatie van schepen, Natte waterbouw (baggeren
				 etc.), Verhuur van schepen, Groothandel in scheepsbenodigdheden.
 Ad 2)
				 Totaal maritieme cluster bestaat uit de volgende sectoren: Zeevaart,
				 Scheepsbouw, Offshore, Binnenvaart, Waterbouw, Havens, Marine, Visserij,
				 Maritieme dienstverlening, Watersportindustrie en Maritieme toeleveranciers. In
				 2013 heeft een aanpassing van de methodiek plaatsgevonden om de gegevens van de
				 Maritieme monitor te laten aansluiten op de Havenmonitor. Hierdoor is het
				 clustercijfer van 2012 aangepast voor de sector Havens.
 Dit kengetal
				 geeft informatie over de ontwikkeling van de toegevoegde waarde zeevaart en
				 maritieme sector in constante prijzen en meet hoe sterk de zeevaart zich
				 ontwikkelt. De inzet van de Rijksoverheid is slechts één van vele
				 beïnvloedende factoren.
 
 Kengetal: Toegevoegde waarde binnenvaart in lopende
					 prijzen (in € mld)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2002
 
 
 2003
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Binnenvaart
 
 
 0,68
 
 
 0,73
 
 
 0,78
 
 
 0,72
 
 
 0,70
 
 
 0,80
 
 
 0,80
 
 
 0,70
 
 
 0,70
 
 
 0,70
 
 
 0,60
 
 
 
 
 
 Bron: cijfers tot 2006 Goederenvervoermonitor Ecorys,
					 december 2008 en cijfers vanaf 2006 De Nederlandse Maritieme Cluster Monitor,
					 2011.
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 Toelichting
 Dit kengetal
				 geeft informatie over de ontwikkeling van de toegevoegde waarde binnenvaart in
				 constante prijzen en meet hoe sterk de binnenvaart zich ontwikkelt. De inzet
				 van de Rijksoverheid is slechts één van vele beïnvloedende factoren. De
				 binnenvaart heeft in de topjaren 2006 tot 2008 (achteraf gezien) teveel
				 geïnvesteerd in nieuwe schepen. Met het wegvallen van de vraag in 2009 is
				 overcapaciteit ontstaan, die in de jaren hierna en ook in 2013 heeft
				 voortgeduurd.
 
 Kengetal: Ontwikkeling in aantallen en bruto tonnage (GT)
					 van de vloot van in Nederland geregistreerde zeeschepen onder Nederlandse
					 vlag
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Aantallen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Handelsvaart
 
 
 570
 
 
 574
 
 
 566
 
 
 640
 
 
 688
 
 
 725
 
 
 769
 
 
 800
 
 
 822
 
 
 
 
 Zeesleepvaart
 
 
 164
 
 
 174
 
 
 212
 
 
 222
 
 
 222
 
 
 249
 
 
 235
 
 
 247
 
 
 260
 
 
 
 
 Waterbouw
 
 
 151
 
 
 148
 
 
 139
 
 
 118
 
 
 121
 
 
 120
 
 
 156
 
 
 169
 
 
 168
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 885
 
 
 896
 
 
 917
 
 
 980
 
 
 1.031
 
 
 1.094
 
 
 1.160
 
 
 1.216
 
 
 1.250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto tonnage (GT) (x1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Handelsvaart
 
 
 4.932
 
 
 5.031
 
 
 5.114
 
 
 5.980
 
 
 6.313
 
 
 6.075
 
 
 6.883
 
 
 6.740
 
 
 7.045
 
 
 
 
 Zeesleepvaart
 
 
 178
 
 
 181
 
 
 243
 
 
 264
 
 
 237
 
 
 310
 
 
 290
 
 
 362
 
 
 347
 
 
 
 
 Waterbouw
 
 
 498
 
 
 509
 
 
 477
 
 
 375
 
 
 441
 
 
 450
 
 
 513
 
 
 531
 
 
 533
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 5.608
 
 
 5.721
 
 
 5.834
 
 
 6.619
 
 
 6.991
 
 
 6.835
 
 
 7.686
 
 
 7.633
 
 
 7.925
 
 
 
 
 
 Betreft schepen > 100 GT en pontons > 1.000
					 GT
 Bron: Inspectie Leefomgeving en Transport, 2014
 
 
 Toelichting
 Met ingang
				 van 2011 is de categorie werkschepen ondergebracht bij de waterbouw in plaats
				 van de zeesleepvaart. Dit betreft in totaal 29 schepen. De getallen voor 2011
				 daarop zijn aangepast.
 
 Kengetal: Ontwikkeling in aantallen en bruto tonnage (GT)
					 van de vloot onder buitenlandse vlag in Nederlandse eigendom of beheer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Aantallen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Handelsvaart
 
 
 375
 
 
 434
 
 
 462
 
 
 395
 
 
 410
 
 
 433
 
 
 422
 
 
 408
 
 
 403
 
 
 
 
 Zeesleepvaart
 
 
 329
 
 
 284
 
 
 332
 
 
 358
 
 
 406
 
 
 459
 
 
 456
 
 
 477
 
 
 498
 
 
 
 
 Waterbouw
 
 
 37
 
 
 39
 
 
 45
 
 
 52
 
 
 66
 
 
 63
 
 
 55
 
 
 55
 
 
 52
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 741
 
 
 757
 
 
 839
 
 
 805
 
 
 882
 
 
 955
 
 
 933
 
 
 940
 
 
 953
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto tonnage (GT) (x1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Handelsvaart
 
 
 4.692
 
 
 5.566
 
 
 6.278
 
 
 4.542
 
 
 5.057
 
 
 5.259
 
 
 5.232
 
 
 5.072
 
 
 5.517
 
 
 
 
 Zeesleepvaart
 
 
 2.704
 
 
 2.782
 
 
 1.903
 
 
 1.423
 
 
 1.217
 
 
 1.011
 
 
 1.298
 
 
 1.640
 
 
 1.612
 
 
 
 
 Waterbouw
 
 
 99
 
 
 102
 
 
 122
 
 
 184
 
 
 225
 
 
 251
 
 
 210
 
 
 264
 
 
 248
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 7.495
 
 
 8.450
 
 
 8.303
 
 
 6.149
 
 
 6.499
 
 
 6.521
 
 
 6.740
 
 
 6.976
 
 
 7.377
 
 
 
 
 
 Betreft schepen > 100 GT en pontons > 1.000
					 GT
 Bron: cijfers 2005 Ecorys (december 2008); cijfers van 2006–2009
					 Policy Research Corporation (april 2010); cijfers 2010–2013 Inspectie
					 Leefomgeving en Transport (januari 2014). Alle cijfers op basis van Lloyd’s
					 Register Fairplay.
 
 
 Toelichting
 Bovenstaande
				 kengetallen geven informatie over de ontwikkeling in aantallen en bruto tonnage
				 (GT) van de vloot in Nederlands eigendom of beheer onder Nederlandse en
				 buitenlandse vlag. De gegevens zijn opgesplitst naar de sectoren handelsvaart,
				 zeesleepvaart en waterbouw. De groei c.q. afname van de vloot onder Nederlandse
				 vlag is niet alleen van overheidsbeleid afhankelijk, maar van meerdere factoren
				 zoals de wereldwijde groei van het ladingaanbod en investeringsklimaat, het
				 zeevaartbeleid (waaronder fiscale klimaat) van andere landen en de individuele
				 prestaties van de ondernemingen. Een toename van de vanuit Nederland beheerde
				 vloot (en dan met name de Nederlandse vlag) is gunstig voor de ontwikkeling van
				 de toegevoegde waarde.
 
 Kengetal: Aantal significante ongevallen met schepen op de
					 Nederlandse binnenwateren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Aantal significante scheepsongevallen
 
 
 117
 
 
 96
 
 
 123
 
 
 150
 
 
 127
 
 
 121
 
 
 164
 
 
 159
 
 
 161
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat, 2013
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 Toelichting
 Voor de
				 beoordeling van de ontwikkeling van de veiligheid op de Nederlandse
				 binnenwateren wordt gebruik gemaakt van het begrip «significant
				 scheepsongeval». Significante scheepsongevallen zijn scheepsongevallen op de
				 Nederlandse binnenwateren met schepen (ook onder niet Nederlandse vlag) waarbij
				 schade is ontstaan die als ernstig wordt geclassificeerd in de vorm van
				 slachtoffers (doden/gewonden), stremming van de vaarweg of schade aan de
				 vaarweg, schip, lading of milieu. met schepen op de Nederlandse
				 binnenwateren.
 
 Kengetal: Aantal doden en gewonden op schepen op de
					 Nederlandse binnenwateren (ook onder niet Nederlandse vlag)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Aantal doden
 
 
 4
 
 
 7
 
 
 3
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 8
 
 
 4
 
 
 
 
 Aantal significante scheepsongevallen
 
 
 29
 
 
 49
 
 
 54
 
 
 30
 
 
 51
 
 
 56
 
 
 45
 
 
 63
 
 
 58
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat, 2013
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 
 Kengetal: Aantal scheepvaartongevallen (inclusief
					 vissersvaartuigen en recreatievaart) op het Nederlandse deel van de Noordzee
					 (Nederlandse en buitenlandse vlag
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Zeer ernstige scheepvaartongevallen
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 4
 
 
 
 
 Ernstige scheepvaartongevallen
 
 
 7
 
 
 4
 
 
 2
 
 
 6
 
 
 3
 
 
 7
 
 
 9
 
 
 4
 
 
 15
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 8
 
 
 5
 
 
 3
 
 
 6
 
 
 3
 
 
 8
 
 
 10
 
 
 4
 
 
 19
 
 
 
 
 
 Bron: SOS database Rijkswaterstaat, 2013
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 Toelichting
 De
				 gevalideerde gegevens van het aantal ernstige scheepsongevallen (ESO) in 2012
				 zijn beschikbaar. Er zijn 15 ESO’s geregistreerd, verdeeld over koopvaardij
				 (7), visserij (6) en recreatievaart (2). De registratie en classificatie van
				 scheepsongevallen op de Noordzee is in 2012 aanzienlijk verbeterd en verfijnd
				 (onder andere door gebruik van IMO definities, waarbij de interpretatie via een
				 benchmark is getoetst bij de omliggende Noordzeelanden, meenemen van
				 havenaanloopgebieden, Westerscheldemonding, kustzones en meenemen
				 recreatievaart). Hierdoor is een completer beeld ontstaan van de ernstige
				 scheepsongevallen op de Noordzee. Vergelijking van de ESO’s in 2012 met
				 eerdere jaren is daardoor niet goed mogelijk. De historische reeks 2004–2011
				 geeft waarschijnlijk een onderschatting van het aantal ESO’s dat in
				 werkelijkheid is opgetreden. Om een goede uitspraak te kunnen doen over de
				 ontwikkeling van de veiligheid van scheepvaart op de Noordzee moet een nieuwe
				 historische reeks van ESO’s worden opgebouwd. De historische reeks van zeer
				 ernstige scheepvaartongevallen (ZESO’s) wordt wel betrouwbaar geacht.
 
 Kengetal: Uitstoot luchtverontreinigende stoffen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 realisatie
 
 
 prognose
 
 
 
 
 
 2003
 
 
 2004
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2015
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 NOx – emissies
							 goederenvervoer (x mln. kg)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Binnenvaart
 
 
 27,1
 
 
 25,1
 
 
 24,1
 
 
 23,6
 
 
 24,0
 
 
 23,7
 
 
 21,3
 
 
 22,8
 
 
 24,2
 
 
 25,6
 
 
 22,3
 
 
 21,4
 
 
 
 
 Zeevaart (NL grondgebied)¹
 
 
 17,3
 
 
 17,8
 
 
 18,0
 
 
 19,1
 
 
 19,4
 
 
 24,3
 
 
 22,1
 
 
 23,0
 
 
 22,9
 
 
 23,8
 
 
 21,8
 
 
 22,9
 
 
 
 
 
 PM10-emissies goederenvervoer (x
							 mln. kg)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Binnenvaart
 
 
 1,1
 
 
 1,0
 
 
 1,0
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 0,8
 
 
 0,8
 
 
 0,8
 
 
 0,8
 
 
 0,8
 
 
 0,8
 
 
 
 
 Zeevaart (NL grondgebied)¹
 
 
 1,2
 
 
 1,1
 
 
 1,1
 
 
 1,2
 
 
 1,1
 
 
 1,3
 
 
 1,2
 
 
 1,0
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 
 
 
 VOS-emissies goederenvervoer (x mln.
							 kg)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Binnenvaart
 
 
 3,5
 
 
 3,2
 
 
 2,8
 
 
 3,2
 
 
 3,1
 
 
 3,0
 
 
 2,8
 
 
 3,0
 
 
 2,9
 
 
 3,0
 
 
 1,1
 
 
 1,0
 
 
 
 
 Zeevaart (NL grondgebied)¹
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 1,0
 
 
 0,9
 
 
 0,8
 
 
 0,8
 
 
 0,9
 
 
 0,8
 
 
 0,8
 
 
 
 
 
 SO2-emissies
							 goederenvervoer (x mln. kg)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Binnenvaart
 
 
 2,0
 
 
 1,9
 
 
 1,8
 
 
 1,7
 
 
 1,8
 
 
 1,0
 
 
 0,9
 
 
 0,5
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Zeevaart (NL grondgebied)¹
 
 
 10,0
 
 
 10,2
 
 
 10,0
 
 
 10,6
 
 
 9,8
 
 
 9,9
 
 
 8,9
 
 
 6,2
 
 
 4,7
 
 
 4,8
 
 
 1,0
 
 
 1,1
 
 
 
 
 
 CO2-emissies (x mln.
							 kg)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Binnenvaart
 
 
 1.871
 
 
 1.734
 
 
 1.663
 
 
 1.627
 
 
 1.654
 
 
 1.636
 
 
 1.494
 
 
 1.634
 
 
 1.773
 
 
 1.909
 
 
 1.772
 
 
 1.850
 
 
 
 
 Zeevaart (NL grondgebied)¹
 
 
 936
 
 
 969
 
 
 983
 
 
 1.041
 
 
 1.067
 
 
 1.515
 
 
 1.394
 
 
 1.423
 
 
 1.464
 
 
 1.550
 
 
 1.284
 
 
 1.199
 
 
 
 
 
 Bron cijfers 2003 t/m 2012: Emissieregistratie, CBS
					 Statline
 Bron prognoses 2015 en 2020: Referentieraming 2012–2020,
					 PBL
 
 
 De gegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten
				 tijde van het drukken van dit Jaarverslag.
 Toelichting
 Ad 1) De
				 cijfers over 2008 en latere jaren zijn met een andere, nauwkeuriger methode
				 berekend dan in voorgaande jaren, waarbij ook de invloed van de vaarsnelheid is
				 meegenomen; om die reden zijn de cijfers over 2008 en latere jaren niet
				 volledig vergelijkbaar met die van voorgaande jaren. De cijfers van de
				 SO2-emissies over 2008 en latere jaren zijn bovendien beïnvloed
				 door een verplicht lager zwavelgehalte voor scheepsbrandstof vanaf augustus
				 2007 en verdere aanscherping vanaf juli 2010 (vanwege MARPOL Annex
				 VI-regelgeving).
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
					 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
					 vermeld in de begroting. Er zijn geen grote afwijkingen of een noodzaak tot
					 bijstelling gebleken.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 18
 
 
 
 
 Scheepvaart en havens
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 5.077 
 
 
 
 
 6.113 
 
 
 
 
 – 1.036 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 5.361 
 
 
 
 
 6.464 
 
 
 
 
 – 1.103 
 
 
 
 
 
 
 
 18.01
 
 
 
 
 Scheepvaart en havens
 
 
 
 
 
 
 5.361 
 
 
 
 
 6.464 
 
 
 
 
 – 1.103 
 
 
 
 
 
 
 18.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.317
 
 
 2.455
 
 
 – 138
 
 
 
 
 
 18.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 467
 
 
 1.205
 
 
 – 738
 
 
 1)
 
 
 
 
 18.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 1.705
 
 
 1.846
 
 
 – 141
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 1.705
 
 
 
 1.846 
 
 
 
 
 – 141 
 
 
 
 
 
 
 18.01.05
 
 
 Bijdragen aan internationale organisaties
 
 
 
 
 872
 
 
 958
 
 
 – 86
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 97 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 97 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 
 18.01
 Scheepvaart en havens
 
 
 
 18.01.01
 Opdrachten
 
 Met het oog op de concurrentiepositie van de
						maritieme cluster is de maritieme monitor 2013 opgesteld. Daarbij is gekeken
						naar de economische ontwikkeling (onder andere toegevoegde waarde en
						werkgelegenheid) van de maritieme sectoren. Ook is het zeevaartbeleid,
						inclusief de fiscale maatregelen voor de zeevaart geëvalueerd.
 Als
						vlaggen-, kust- en havenstaat zette Nederland zich in IMO en EU-verband in op
						verbetering, c.q. optimalisering van regelgeving en vermindering van
						administratieve lasten. Er werden onderzoeken uitgevoerd naar de aanpak van de
						broeikasgasproblematiek in de zeevaart en specifiek de Nederlandse belangen
						daarin. Voor wat betreft luchtkwaliteit heeft IenM bijgedragen aan een
						internationale studie naar mogelijke modal-shifteffecten van een eventuele
						instelling van de Noordzee als stikstofemissiebeheersgebied.
 In 2013
						werd inzet gepleegd op de implementatie van tal van IMO- en EU-regels (het
						IMO-verdrag inzake training en opleiding van zeevarenden (STCW); de EU
						Richtlijn 2012/33/EU inzake het zwavelgehalte van scheepsbrandstoffen, het
						Nairobi-verdrag inzake wrakopruiming, het STCW-visserijverdrag, de
						EU-Verordening ontmanteling van zeeschepen, en de Richtlijnen
						Havenstaatcontrole en Vlaggenstaatverplichtingen). Voorts kreeg de nieuwe
						routestructuur voor de Noordzee zijn beslag.
 In 2013 zijn voorts
						opdrachten vertrekt om de door het Europees Agentschap voor Maritieme
						Veiligheid geconstateerde tekortkomingen in het Nederlandse nautisch onderwijs
						te kunnen aanpakken. Om instroom en kwaliteit van buitenlandse zeevarenden op
						peil te houden, werd ondersteuning verleend aan de Filippijnse maritieme
						autoriteit, opdat de erkenning van de Filippijnse vaarbevoegdheden door de EU
						zou kunnen worden gewaarborgd.
 Het ministerie heeft volgens afspraak
						de kosten van de NMA voor het uitvoeren van toezicht op het loodswezen vergoed.
						Het markttoezicht op de loodsen is geëvalueerd. De resultaten zullen begin
						2014 aan de Tweede Kamer worden toegezonden.
 Voor beleidsontwikkeling
						is onderzoek gedaan naar onder andere havensamenwerking, level playing field
						van de Europese havens en vestigingsplaatsfactoren. Deze onderzoeken zijn
						bedoeld als input voor het op te stellen werkprogramma Zeehavens in 2014.
						Daarnaast is de havenontwikkeling op de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en
						Saba in kaart gebracht. Dit vormt de opmaat voor versterking van het nautisch
						beheer op de eilanden en de havenbedrijven.
 
 
 
 18.01.02
 Subsidies (ad 1)
 
 Het verschil wordt met name veroorzaakt doordat de
						voorschotten, van zowel de subsidie aan de stichting Nederland Maritiem Land
						voor 2013 als de subsidie aan de Stichting Projecten Binnenvaart voor het
						Expertise en Innovatie Centrum Binnenvaart 2013 al in 2012 zijn
						uitbetaald.
 Ter versterking van de binnenvaart in de logistieke keten
						zijn diverse activiteiten uitgevoerd. Naast de uit IDVV gefinancierde
						activiteiten zoals NLIP, Single Window, werkgroep Synchromodaliteit en
						Nextlogic heeft IenM in 2013 voor het laatst financieel bijgedragen aan het
						project (onderdeel subsidie 2012–2013).
 Met de binnenvaartsector is
						afgesproken dat de tot en met 2012 opgebouwde prijscompensatie op de
						sloopfondsgelden ingezet wordt voor breed door de sector gedragen voorstellen
						voor versterking van de sector, bijvoorbeeld op het gebied van innovatie en
						vergroening. In 2012 en 2013 is op grond van de «Tijdelijke subsidieregeling
						Expertise- en Innovatiecentrum Binnenvaart 2012/2013» een bedrag van jaarlijks
						€ 0,2 miljoen beschikbaar gesteld. Ten behoeve van de subsidieregeling
						kennismakingsstages zeevaart is voor 2013 een voorschot uitgekeerd.
 
 
 
 18.01.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Dit betreft de bijdrage aan Rijkswaterstaat voor de
						capaciteitsinzet in het kader van Beleidsondersteuning en advies.
 
 
 
 18.01.05
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 In 2013 zijn conform verdragverplichting de
						contributies betaald aan de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en de
						Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR).
 
 
 Extracomptabele verwijzingen
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikel 15
							 Hoofdvaarwegennet van het Infrastructuurfonds (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel 26 van
									 Hoofdstuk XII aan artikel 15 Hoofdvaarwegennet van het Infrastructuurfonds
 
 
 853.578
 
 
 
 
 Andere ontvangsten van
									 artikel 15 Hoofdvaarwegennet van het Infrastructuurfonds
 
 
 10.853
 
 
 
 
 
 Totale uitgaven op artikel 15 Hoofdvaarwegennet van het
									 Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 864.431
 
 
 
 
 
 
 waarvan
 
 
 
 
 
 
 
 
 15.01
 
 
 
 
 Verkeersmanagement
 
 
 
 
 13.722
 
 
 
 
 
 
 15.02
 
 
 
 
 Beheer, onderhoud en
									 vervanging
 
 
 
 
 304.567
 
 
 
 
 
 
 15.03
 
 
 
 
 Aanleg 
 
 
 
 
 290.785
 
 
 
 
 
 
 15.06
 
 
 
 
 Netwerkgebonden kosten HVWN
 
 
 
 
 255.357
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extracomptabele verwijzing naar artikelonderdeel 17.06
						 PMR van het Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage uit artikel 26 van Hoofdstuk XII aan artikel 17.06
								 (PMR) van het Infrastructuurfonds
 
 
 4.189
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 19
 Klimaat
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Klimaatverandering als gevolg van menselijk handelen
					 tegen gaan. Door uitstoot van CO2 en overige broeikasgassen stijgt
					 de temperatuur op aarde. Hierdoor verandert het klimaat en stijgt de
					 zeespiegel. Nederland heeft internationale afspraken gemaakt om de uitstoot van
					 broeikasgassen te verminderen. Beperking van CO2-uitstoot biedt
					 bovendien economische kansen, waaronder lagere energiekosten.
 
 Het internationale IenM-beleid vindt niet alleen
				 haar grondslag op dit artikel. Specifieke rollen en verantwoordelijkheden van
				 de Minister op de verschillende beleidsterreinen van IenM zijn bij de
				 betreffende artikelen vermeld.
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Regisseren
 
 De Minister van IenM regisseert de inhoudelijke
				 lijn voor de nationale inbreng in de ontwikkeling van het Europese en het
				 mondiale klimaatbeleid. Meer specifiek is de Minister van IenM verantwoordelijk
				 voor:
 
 
 •
 Het door Nederland nakomen van de in
						UNFCCC40United Nations Framework Convention on Climate
							 Change- en EU-verband gemaakte afspraken over het reduceren
						van emissies van CO2 en overige broeikasgassen en voor het
						emissiehandelssysteem waaronder het toewijzen en het doen veilen van
						CO2-emissierechten.
 
 
 •
 De regie op de internationale aspecten
						van het IenM-beleid, inclusief het politieke optreden en de vertegenwoordiging
						in de betreffende internationale gremia. Daartoe horen onder andere de Europese
						Transport- en Milieuraad en relevante VN-bijeenkomsten.
 
 
 •
 De opdracht aan de Nederlandse
						Emissieautoriteit (NEa) voor het handelssysteem in
						CO2-emissierechten. Ook de registratie van biobrandstoffen en de
						rapportage hierover ter controle van de duurzaamheid en de
						CO2-prestatie zijn hier onderdeel van.
 
 
 •
 De coördinatie van de Nederlandse inzet
						in internationaal kader bij de vaststelling van normen en plafonds, de
						vertaling daarvan naar Nederlandse wet- en regelgeving en de verdeling van
						doelstellingen over sectoren en milieuthema’s. De doelen en normen hebben
						betrekking op het reduceren van CO2-emissies, op brandstofkwaliteit,
						op productie en inzet van duurzame biobrandstoffen, op de mondiale uitfasering
						van ozonlaagafbrekende stoffen en van gefluorideerde broeikasgassen en op de
						handel in CO2-emissierechten (ETS).
 
 
 Stimuleren
 Om de
				 milieudoelen op gebied van klimaat te behalen, is het belangrijk deze op een
				 proactieve wijze met maatschappelijke partners te delen. Daarom stimuleert de
				 Minister van IenM:
 
 
 •
 Het aangaan en organiseren van
						allianties met en tussen bedrijven, branches, overheden en kennisorganisaties
						om de doelen uit de Klimaatbrief en de Lokale Klimaatagenda tot succesvolle
						uitvoering te brengen. Green Deals en financiële incentives dragen hieraan
						bij.
 
 
 •
 Via de Lokale Klimaatagenda,
						initiatieven voor reductie van CO2-emissies. Ondernemers, burgers en
						andere overheden brengt zij beter in positie om maatregelen te nemen die goed
						zijn voor klimaat en economie.
 
 
 •
 De aanschaf van milieuvriendelijke
						producten of bedrijfsmiddelen, zoals de productie van groen gas en van energie
						op daken en in kassen, wordt onder andere door middel van financiële
						stimulering (MIA41Regeling Milieu-investeringsaftrek/Vamil42Vrijwillige afschrijving
							 milieu-investeringen en Groen Beleggen) aantrekkelijk gemaakt. Zuinigere
						voertuigen. Dit gebeurt onder andere door de voorlopers in de sector te
						subsidiëren en voor ontwikkeling van diverse alternatieve voertuigen en
						brandstoffen een kansrijke omgeving te creëren.
 
 
 •
 De versnelde jaardoelstelling voor
						hernieuwbare energie in de vervoersector door middel van een verplichting voor
						degenen die biobrandstoffen op de markt brengen en het verbreden van de
						toepassing van hernieuwbare energie naar de luchtvaart en binnenvaart.
 
 
 Financieren
 De Minister
				 van IenM is verantwoordelijk voor de uitvoering van het Clean Development
				 Mechanism (CDM), één van de zogenoemde flexibele mechanismen van het Kyoto
				 Protocol. De flexibele instrumenten bieden de mogelijkheid om emissiereducties
				 (CER’s) ten behoeve van de nationale reductiedoelstelling in een ander land
				 te behalen. Hoofddoelstelling van CDM is om zoveel mogelijk CER’s aan te
				 kopen als nodig om de Nederlandse verplichtingen onder het Kyoto Protocol na te
				 kunnen komen.
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Kengetallen en indicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwachte realisatie non ETS doelstelling 2020
 
 
 Verantwoordelijk ministerie
 
 
 Raming (Mton)
 
 
 Doelstelling (Mton)
 
 
 
 
 
 
 CO2industrie en energie
 
 
 EZ
 
 
 8,5
 
 
 10,7
 
 
 
 
 CO2 verkeer en vervoer
 
 
 IenM
 
 
 33,8
 
 
 35,5
 
 
 
 
 CO2 gebouwde omgeving
 
 
 BZK
 
 
 25,1
 
 
 22,5
 
 
 
 
 CO2land- en tuinbouw
 
 
 EZ
 
 
 6,6
 
 
 5,75
 
 
 
 
 Overige niet – CO2broeikasgasssen landbouw
 
 
 EZ
 
 
 15,8
 
 
 16
 
 
 
 
 Overige broeikasgassen buiten de landbouw
 
 
 IenM
 
 
 9,7
 
 
 8,8
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 99,5
 
 
 99,25
 
 
 
 
 
 Bron: PBL, 2012
 
 
						http://www.pbl.nl/sites/default/files/cms/publicaties/PBL_2012_Referentieraming-energie-en-emissies-2012_500278001.pdf
 , tabel 3.1. bladzijde 25
 
 
 
 In deze tabel zijn de sectorale doelstellingen en de
				 raming weergegeven. De raming geeft aan in welke mate het doelbereik in zicht
				 is. In deze raming is het effect van het Begrotingsakkoord, Sociaal Economische
				 Raad (SER) Energieakkoord en de Klimaatagenda nog niet verwerkt.
 Uit
				 de raming blijkt dat Nederland zeer ruim aan haar doel voor de totale non-ETS
				 Effort Sharing Decision (ESD) zal kunnen voldoen. Onder de ESD heeft Nederland
				 in 2020 een doel van -16% ten opzichte van 2005. Dit komt neer op een uitstoot
				 van 104,5 Mton, waar de raming op dit moment een daling van de emissies tot
				 99,5 Mton voorziet.
 In de Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar
				 2020 heeft het kabinet afgesproken dat indien in een sector tegenvallers
				 optreden die samenhangen met (de uitvoering van) het beleid van het ministerie,
				 de verantwoordelijke bewindspersoon in beginsel compenserende maatregelen
				 neemt. Wanneer is aangetoond dat (alle) binnen de sector mogelijke
				 compenserende maatregelen veel duurder zijn dan de oorspronkelijke maatregelen,
				 zal het kabinet zoeken naar alternatieve kosteneffectieve maatregelen -binnen
				 de beschikbare middelen- in andere sectoren. Vervolgens zal het kabinet een
				 besluit nemen en de Tweede Kamer hierover informeren. Is er een tegenvaller die
				 niets van doen heeft met tegenvallende beleidseffecten, dan volstaat het
				 verschil van 5 Mton tussen het doel van 104,5 en de raming van 99,5 om deze
				 tegenvaller op te vangen.
 Waar de sectorale ramingen overschrijdingen
				 laten zien is dat met name veroorzaakt door nieuwe aannames over met name
				 economische ontwikkelingen en verbetering in de monitoring sinds het afspreken
				 van de sectordoelen. Van beleidsveroorzaakte tegenvallers is niet of nauwelijks
				 sprake. De verwachting is dat van overschrijdingen (nog) minder sprake zal zijn
				 wanneer het SER Energieakkoord en de Klimaatagenda in de ramingen zijn
				 verwerkt. De nieuwe raming komt in 2015, maar in oktober 2014 komt zeer
				 waarschijnlijk een nationale energieverkenning uit waar ook al de nieuwe
				 cijfers inclusief SER Energieakkoord zijn verwerkt.
 
 Ontwikkeling verplichting aandeel hernieuwbare energie in
					 het vervoer (in procenten)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 Oud *)
 
 
 
 2
 
 
 3,25
 
 
 3,75
 
 
 4
 
 
 4,25
 
 
 4,5
 
 
 5
 
 
 5,5
 
 
 6,25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nieuw
 
 
 
 
 
 
 
 
 4,5
 
 
 5
 
 
 5,5
 
 
 6,25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 realisatie
 
 
 
 2
 
 
 3,26
 
 
 3,75
 
 
 4,01
 
 
 4,31
 
 
 4,54
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bron: Brief aan Tweede Kamer, 9 maart 2012
					 (Kamerstukken II, 2011/12,
					 32 813, nr.
					 17)
 
 
 Toelichting
 Voor de jaren 2015 t/m 2019
				 waren er formeel nog geen verplichtingen vastgelegd, maar lineaire interpolatie
				 tussen 2015 en 2020 leidt in de oude situatie tot een groei van 0,75 procent
				 per jaar.
 In de brief aan de Tweede Kamer van 6 september 2013
				 (Kamerstukken II, 2013/14,
				 32 813, nr.
				 57) is aangegeven dat het bijmengpercentage voor 2015 vastgesteld
				 wordt op 6,25%. Het resultaat van de bijmengverplichting 2013 is nog niet
				 bekend. De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) rapportage daarover wordt in de
				 zomer van 2014 verwacht en naar de Tweede Kamer verzonden.
 
 
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het uitgevoerde beleid en de bijbehorende resultaten
					 waren het afgelopen jaar grotendeels conform de verwachtingen zoals gemeld in
					 de begroting. In de begroting is aangekondigd dat voor de zomer van 2013 de
					 Roadmap klimaat naar de Tweede Kamer wordt verzonden. Door de koppeling met het
					 SER-Energieakkoord voor duurzame groei, die begin juli 2013 is gesloten, is de
					 Klimaatagenda «weerbaar, welvarend en groen» (voorheen Roadmap klimaat)
					 uiteindelijk op 4 oktober 2013 aan de Tweede Kamer aangeboden (Kamerstukken
					 II, 2013/14, 32 813,
					 nr. 70). Deze agenda gaat verder dan het SER akkoord dat zich vooral
					 op 2020 richt. De Klimaatagenda richt zich op concrete doelen, ambities voor
					 2030 en verder, richt zich zowel op mitigatie (vermindering broeikasgassen) als
					 adaptatie (aanpassen aan klimaatverandering)en richt zich op dwarsdoorsnijdende
					 maatregelen (materiaal- en grondstoffen en biobased economy) en sectoren die
					 niet door de SER gedekt worden (landbouw, overige broeikasgassen).
 
 Op twee dossiers van dit artikel zijn er
				 afwijkingen te constateren. Deze zijn:
 
 
 •
 Het geheel herziene pakket aan
						regelgeving voor het systeem van broeikasgasemissiehandel (ETS) is in werking
						voor de periode tot en met 2020. De allocatie van emissierechten voor bedrijven
						voor deze periode is in 2013 afgerond. Voor de structurele versterking van het
						ETS is een breed gedragen Nederlandse inzet geformuleerd. De inzet is er op
						gericht om per 2020 het verbeterpakket in het EU/ETS te implementeren.
 
 
 •
 Door vertraging van het uitbrengen van
						het groenboek «een 2030 raamwerk voor klimaat- en energiebeleid» door de
						Europese Commissie (maart 2013) en definitieve besluitvorming over het
						SER-energieakkoord voor duurzame groei van begin juli 2013 is de afspraak om de
						Kamer eind 2012 te informeren over het pakket van maatregelen waarmee de 2030
						broeikasgasdoelstelling gerealiseerd zou kunnen worden, niet gehaald. De Kamer
						is hierover geïnformeerd door de uitgekomen klimaatagenda «weerbaar,
						welvarend en groen» waarin het pakket van maatregelen is aangegeven (oktober
						2013) en via de kabinetsreactie op het groenboek (Kamerstukken II, 2013/14,
						22 112, nr.
						1756).
 
 
 In 2013 zijn de volgende
				 beleidsdoorlichtingen/evaluaties naar de Tweede Kamer gezonden met betrekking
				 op dit artikel:
 Mia/Vamil: het evaluatierapport is op 17 september
				 2013 verzonden aan Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2013/14,
				 33 752, nr.
				 5). In het rapport wordt geconcludeerd dat de investeringen op de
				 milieulijst voldoen aan de criteria die worden gesteld en daarmee bijdragen aan
				 de doelstelling van de regering. Ook geconstateerd is dat de Mia en de Vamil
				 qua aard van de gemiddelde investering en qua gebruikers naar elkaar toe zijn
				 gegroeid. Het kabinet neemt de twee aanbevelingen over te weten, het
				 voortzetten op de huidige wijze van monitoren van het budget en te blijven
				 aansluiten op de prioriteiten in het milieubeleid inclusief aansluiting van de
				 industriële sector. Daarnaast het starten van een onderzoek naar het samengaan
				 of integratie of varianten daarvan tot verdere efficiencyverbetering.
 Parlementair onderzoek kosten en effecten klimaat- en energiebeleid: de
				 Tweede Kamer heeft op eigen initiatief een parlementair onderzoek in 2012 laten
				 uitvoeren naar de kosten en effecten van klimaat- en energiebeleid
				 (Kamerstukken II, 2012/13,
				 33 193, nr.
				 4). Het kabinet heeft op 6 maart 2013 haar reactie gegeven op de
				 bevindingen uit het rapport (Kamerstukken II, 2012/13,
				 33 193, nr.
				 7). De bevindingen hebben een rol gespeeld bij het opstellen van de
				 Klimaatagenda.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 Klimaat
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 27.629 
 
 
 
 
 29.252 
 
 
 
 
 – 1.623 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 86.983 
 
 
 
 
 92.943 
 
 
 
 
 – 5.960 
 
 
 
 
 
 
 
 19.01
 
 
 
 
 Klimaat
 
 
 
 
 
 
 11.749 
 
 
 
 
 18.319 
 
 
 
 
 – 6.570 
 
 
 
 
 
 
 19.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 876 
 
 
 
 
 6.329 
 
 
 
 
 – 5.453 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 19.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 1.667
 
 
 4.635
 
 
 – 2.968
 
 
 2
 
 
 
 
 19.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 9.206
 
 
 7.355
 
 
 1.851
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan Nea
 
 
 
 
 
 
 5.187 
 
 
 
 
 7.355 
 
 
 
 
 – 2.168 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 3.608 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 3.608 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan KNMI
 
 
 
 
 
 
 411 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 411 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 19.02
 
 
 
 
 Internationaal beleid, coordinatie en
								samenwerking
 
 
 
 
 
 
 75.234 
 
 
 
 
 74.624 
 
 
 
 
 610 
 
 
 
 
 
 
 19.02.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 68.834
 
 
 69.334
 
 
 – 500
 
 
 
 
 
 
 
 – Uitvoering CDM
 
 
 
 
 
 
 29.905 
 
 
 
 
 31.686 
 
 
 
 
 – 1.781 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – RIVM
 
 
 
 
 
 
 29.613 
 
 
 
 
 26.640 
 
 
 
 
 2.973 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 – AgNL
 
 
 
 
 
 
 8.096 
 
 
 
 
 5.438 
 
 
 
 
 2.658 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige opdrachten
 
 
 
 
 
 
 1.220 
 
 
 
 
 5.570 
 
 
 
 
 – 4.350 
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 
 19.02.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 3.258
 
 
 0
 
 
 3.258
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 3.258 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 3.258 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan AgNL
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RIVM
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 19.02.04
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 19.02.05
 
 
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 
 
 
 3.142
 
 
 5.290
 
 
 – 2.148
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 134.567 
 
 
 
 
 120.000 
 
 
 
 
 14.567 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 
 19.01
 Klimaat
 
 
 
 19.01.01
 Opdrachten (ad 1)
 
 
 In 2013 zijn opdrachten verstrekt en betalingen
						 op lopende opdrachten gedaan in het kader van zowel beleidsonderbouwend
						 onderzoek als uitvoeringswerkzaamheden op onderstaande beleidsterreinen:
 
 
 •
 Klimaat (onder andere de
								uitwerking van de Lokale Klimaatagenda, alsmede de Roadmap/Klimaatagenda
								2050).
 
 
 •
 Duurzame mobiliteit (onder andere
								het programma Proeftuinen Truck van de Toekomst).
 
 
 •
 Industrie (onder andere een
								opdracht aan de Stichting Koning Willem I, in het kader van de kosten van de
								prijsuitreiking 2014 van de Koning Willem I prijs en de Plaquette Duurzaam
								Ondernemerschap).
 
 
 De lagere realisatie wordt met name verklaard
						 door een verlaging van het budget in verband met de overhevelingen ten behoeve
						 van de werkzaamheden die RWS, het KNMI en AgentschapNL in 2013 uitvoeren.
 
 
 
 
 19.01.02
 Subsidies (ad 2)
 
 In 2013 zijn betalingen verricht op eerder
						verstrekte subsidies in het kader van (lokale) klimaatinitiatieven, duurzame
						mobiliteit en milieutechnologie. De verschillen tussen begroting en realisatie
						zijn te verklaren door onder andere de budgetverlaging (€ 1,4 miljoen) bij
						1e suppletoire begroting 2013. Dat was mogelijk omdat betalingen in
						eerdere jaren verrekend konden worden met de toezegging voor het jaar 2013. Per
						saldo is hiermee het uitgavenbudget uitgekomen op € 3,2 miljoen en is sprake
						van een onderuitputting van dit budget met € 1,6 miljoen. De oorzaak hiervan
						is vertraging van facturering bij lopende verplichtingen.
 
 
 
 19.01.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Nederlandse Emissieautoriteit
						(NEa)
 Aan de NEa zijn middelen ter beschikking gesteld voor de
						uitvoering van alle (deels wettelijk vereiste) werkzaamheden in het kader van
						emissiehandel, alsmede het register voor biobrandstoffen.
 Koninklijk Meteorologisch Instituut
						(KNMI) (ad 3)
 Aan het KNMI zijn middelen ter beschikking
						gesteld voor diverse werkzaamheden in het kader van klimaatonderzoek en het
						Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). De benodigde middelen zijn
						binnen de budgettaire ruimte van dit artikel bij miljoenennota 2014
						overgeheveld en als agentschapsbijdrage in 2013 aan het KNMI beschikbaar
						gesteld.
 Rijkswaterstaat (RWS) (ad
						4)
 Aan RWS Leefomgeving zijn middelen ter beschikking gesteld
						voor de uitvoering van de klimaat- en energiegerelateerde onderdelen van
						Infomil (centraal punt voor bundeling en verspreiding van milieu wet- en
						regelgeving), alsmede voor programma’s in het kader van onder andere lokale
						klimaatinitiatieven, overige broeikasgassen, rijden op waterstof en monitoring
						duurzame mobiliteit. De benodigde middelen zijn binnen de budgettaire ruimte
						van dit artikel bij miljoenennota 2014 overgeheveld en als agentschapsbijdrage
						in 2013 aan RWS beschikbaar gesteld.
 
 
 
 
 19.02
 Internationaal beleid, coördinatie en
						samenwerking
 
 
 
 19.02.01
 Opdrachten (ad 5)
 
 Voor de uitvoering van het Clean Development
						Mechanism (CDM) zijn een aantal jaren geleden met (inter-)nationale
						instellingen overeenkomsten afgesloten. Deze instellingen hebben in opdracht
						van het Ministerie van IenM, voor de levering van emissierechten (CER’s), in
						2013 aankopen gedaan waarmee Nederland een deel van de verplichtingen onder het
						Kyoto Protocol kan nakomen.
 Als uitvloeisel van de ontwikkeling naar
						kerndepartementen heeft IenM de beleidsuitvoering uitbesteed aan het
						AgentschapNL (uitvoering van subsidieregelingen en ander beleidsondersteunende
						werkzaamheden) en het RIVM (uitvoering van wettelijke taken en
						beleidsonderbouwend onderzoek). Hiervoor zijn bij 1e suppletoire
						begroting vanuit diverse artikelen voor de uitvoering van werkzaamheden in 2013
						door RIVM en AgentschapNL middelen naar 19.02.01 overgeboekt. Dit verklaart het
						verschil in de tabel budgettaire gevolgen van beleid (ad 5). De uitgaven worden
						op dit artikel verantwoord omdat de opdrachtverlening aan deze
						uitvoeringsorganisaties centraal wordt gecoördineerd. Doel hiervan is het
						verbeteren van het overzicht van de totale opdracht, kwaliteitsverbetering van
						het gehele opdrachtproces en het terugdringen van de administratieve
						lasten.
 Overige opdrachten (ad
						6)
 Het verschil in de overige opdrachten wordt met name
						verklaard door:
 
 
 •
 Een neerwaartse bijstelling van het
							 Interreg-budget: bij 1e suppletoire begroting 2013 is in verband met
							 aanpassing van het kasritme het budget met € 1,5 miljoen verlaagd en naar
							 latere jaren doorgeschoven. Daarnaast was rekening gehouden met een
							 terugvordering door de Europese Commissie op de programma’s die geheel op de
							 projecten teruggevorderd kan worden. Deze discussie is nog niet afgerond, zodat
							 ook nog geen (eventuele) terugbetaling heeft plaatsgevonden.
 
 
 •
 Door het niet aanwenden van een
							 reservering van € 0,3 miljoen voor Galileo supervisory authority en door
							 vertraging van geplande projecten is bij 2e suppletoire begroting
							 2013 in HGIS-kader € 0,6 miljoen naar de begroting van het Ministerie van
							 Buitenlandse Zaken teruggeboekt.
 
 
 •
 Een deel van het budget voor de
							 overige opdrachten is overgeheveld naar het budget voor AgentschapNL (€ 0,8
							 miljoen) en RWS (€ 0,135 miljoen).
 
 
 •
 Aan het Ministerie van Buitenlandse
							 Zaken is bij Miljoenennota 2014 € 0,15 miljoen overgeheveld als bijdrage
							 voor het IRC International Water and Sanitation Centre te Delft.
 
 
 Naast bovengenoemde opdrachten zijn in 2013 nog
						opdrachten verleend voor activiteiten in het kader van internationale
						diplomatie waaronder het uitvoeren van bedrijfslevenmissies naar Myanmar,
						Rusland en Vietnam en het ondersteunen en faciliteren van de delegaties bij
						internationale bijeenkomsten waaronder de klimaatconferentie in Polen en de
						Aarhus-conferentie die in 2014 in Nederland wordt georganiseerd.
 
 
 
 19.02.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 7)
 
 De fusie van VROM en VenW tot het Ministerie van
						IenM heeft geleid tot een heroverweging van de uitvoeringstaken van IenM bij
						AgentschapNL. In 2013 is een aantal taken en de daarbij behorende medewerkers
						overgedragen aan Rijkswaterstaat, in de nieuwe Unit voor de Leefomgeving. Taken
						die zijn overgeheveld zijn onder andere Bodem+, kenniscentrum Infomil, de
						sectoren Materialen & Milieu en Mobiliteit & Ruimte. De uitvoering van
						IenM subsidieregelingen en financiële instrumenten gericht op het
						bedrijfsleven is bij AgentschapNL gebleven. Het kasbudget voor de uitvoering
						van de overgedragen taken (€ 0,3 miljoen) was geraamd bij 19.02.01
						AgentschapNL en zijn bij Miljoenennota 2014 als agentschapsbijdrage aan
						Rijkswaterstaat, Unit Leefomgeving overgedragen. Dit verklaart het
						verschil.
 
 
 
 19.02.05
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 Op grond van internationale verdragen,
						internationale afspraken en contributieverplichtingen zijn in 2013 aan
						(inter-)nationale organisaties de volgende bijdragen van meer dan € 0,1
						miljoen betaald.
 
 
 
 
 
 
 
 
 organisatie
 
 
 onderwerp
 
 
 bedrag x € 1.000
 
 
 
 
 
 
 UNEP
 
 
 IenM aandeel Nederlandse bijdrage United Nations
									 Envirnoment Programme (UNEP)
 
 
 615
 
 
 
 
 China Council
 
 
 Nederland (in de persoon van de secretaris generaal IenM)
									 neemt (op uitnodiging van China) deel aan deze adviesraad op hoog niveau op het
									 gebied van duurzame ontwikkeling. De Nederlandse bijdrage wordt gebruikt voor
									 het begeleiden en uitzetten van internationale studies in taakgroepen op het
									 gebied van milieu en ontwikkeling. De China Council brengt hierover in de vorm
									 van concrete aanbevelingen advies uit aan de Chinese regering.
 
 
 100
 
 
 
 
 Regionaal Milieucentra Szentendre en Tbilisi
 
 
 REC Szentendre vervult een essentiële rol bij de
									 introductie en implementatie van Europese milieuwetgeving in Midden- en
									 Oost-Europa. REC Caucasus in Tbilisi (een samenwerking van de Europese
									 Commissie, Georgië, Armenië en Azerbeidzjan) heeft tot doel het oplossen op
									 regionaal niveau van milieuproblemen en het opbouwen van maatschappelijk
									 draagvlak voor milieubeleid.
 
 
 140
 
 
 
 
 United Nations Framework Convention on Climate Change
									 (UNFCCC)
 
 
 contributie international transaction log: Voor transacties
									 in het kader van de flexibele mechanismen onder het Kyotoprotocol wordt door
									 het Klimaatsecretariaat een logboek (International Transaction Log)
									 bijgehouden. Europese en internationale CO2-handelstransacties komen
									 in dit logboek terecht. Partijen die dergelijke transacties (IenM voor CDM)
									 uitvoeren, betalen voor deze diensten.
 
 
 111
 
 
 
 
 UNFCCC
 
 
 trust fund for supplementary activities: het fonds is voor
									 aanvullende activiteiten, waartoe landen in gezamenlijkheid hebben besloten
									 tijdens klimaatconferenties.
 
 
 100
 
 
 
 
 UN-Economic Commission for Europe (UN-ECE)
 
 
 Verdrag grensoverschrijdende luchtverontreiniging
									 (Convention on Long-Range Transboundary AirPollution)).
 
 
 194
 
 
 
 
 World Resources Institute
 
 
 Het World Resources Institute richt zich op het snijvlak
									 van milieu en socio-economische ontwikkelingen, met zowel gezaghebbend
									 onderzoek als acties (vooral in ontwikkelingslanden) in samenwerking met
									 overheden, zakenleven, financiële instellingen en maatschappelijke
									 organisaties.
 
 
 100
 
 
 
 
 UNEP International Resource Panel
 
 
 Dit panel bestaat uit vooraanstaande wetenschappers en
									 verschaft onafhankelijke wetenschappelijke informatie over het duurzaam gebruik
									 van natuurlijke hulpbronnen.
 
 
 100
 
 
 
 
 Internationaal TransportForum (ITF)
 
 
 Deze mondiale organisatie op vervoersgebied
									 (dochterorganisatie van de Organisatie voor Economische Samenwerking en
									 Ontwikkeling (OESO), 54 landen zijn lid: alle Europese landen, en bv. de VS,
									 China, Rusland etc.) is hét internationale publiekprivate platform dat
									 ontwikkelingen bespreekt zoals de globalisering en de verduurzaming van
									 vervoer.
 
 
 212
 
 
 
 
 Climate and Clean Air Coalition
 
 
 Vrijwillige partnerschap van landen, wetenschappelijke
									 instellingen, internationale organisaties en NGO’s (Non-Governmental
									 Organisations) wil via gerichte initiatieven en projecten een lagere uitstoot
									 van short lived climate pollutants bewerkstelligen – kortlevende stoffen als
									 roet en ozon die zorgen voor klimaatopwarming en een slechtere
									 luchtkwaliteit.
 
 
 100
 
 
 
 
 UN-ECE
 
 
 Opstartbijdrage kwikverdrag. Doel: snelle opstart van de
									 noodzakelijke activiteiten onder het verdrag mogelijk maken.
 
 
 100
 
 
 
 
 Ecosystem Return Foundation
 
 
 activiteiten tot ontwikkeling duurzaam landgebruik door
									 grootschalig herstel van gedegradeerde gronden, binnen en buiten Europa, in
									 publiekprivate samenwerking.
 
 
 100
 
 
 
 
 diverse organisaties
 
 
 bijdragen minder dan € 0,1 miljoen.
 
 
 1.170
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 3.142
 
 
 
 
 
 Ontvangsten (ad 8)
 Dit betreft de ontvangsten in het kader van de Emission Trade System (ETS)
						veilingopbrengsten. Door een wijziging in de Eurostatregels (waarbij feitelijke
						ontvangsten voorlopen op de geraamde opbrengsten) is uiteindelijk meer
						ontvangen dan op de begroting was geraamd.
 
 
 
 
 
 Artikel
 20
 Lucht en geluid
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Bevorderen van een solide en gezonde leefomgeving
					 door de luchtkwaliteit te verbeteren en door geluidhinder te voorkomen of te
					 beperken.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Regisseren
 
 Om qua luchtkwaliteit een solide en gezonde
				 leefomgeving te bereiken, regisseert de Minister van IenM de inhoudelijke lijn
				 voor de nationale inbreng in de ontwikkeling van het Europese luchtkwaliteits-
				 en geluidbeleid.
 Meer specifiek is de Minister van IenM is
				 verantwoordelijk voor:
 
 
 •
 De coördinatie van de Nederlandse inzet
						in internationaal kader bij de vaststelling van grenswaarden en plafonds voor
						emissies van luchtverontreinigende stoffen, de vertaling daarvan naar
						Nederlandse wet- en regelgeving en de verdeling van doelstellingen over
						sectoren en milieuthema’s. De doelen, grenswaarden en normen hebben
						betrekking op verbetering van de luchtkwaliteit, op bronbeleid voor geluid- en
						industriële emissies en op bronbeleid om schadelijke luchtemissies door de
						verkeersector (auto’s, lucht- en scheepvaart) tegen te gaan.
 
 
 •
 De ondersteuning van gemeenten en
						provincies bij het opstellen van algemene regels en bij de vergunningverlening
						ter vermindering van luchtemissies bij de industrie en bij een juiste
						toepassing van de geluidregelgeving.
 
 
 •
 De reductie van administratieve lasten
						voor het bedrijfsleven door vereenvoudiging van de monitoring- en
						rapportagestructuur voor emissies.
 
 
 •
 Het (doen) saneren van geluidgevoelige
						locaties langs infrastructuur. Met de implementatie van de vernieuwde
						geluidregelgeving (wet Swung-1) wordt een optimale gezondheidsbescherming van
						burgers en flexibiliteit voor de beheerders van rijkswegen en hoofdspoorwegen
						beoogd. Swung-2 zal de aanpak van geluidhinder op gemeentelijk en provinciaal
						niveau beter uitvoerbaar maken. Hinder door trillingen (vooral bij
						spoorprojecten van belang) zal door wettelijke normstelling worden
						tegengegaan.
 
 
 Stimuleren
 Om de
				 milieudoelen op gebied van luchtkwaliteit en geluid te behalen, is het
				 belangrijk deze op een proactieve wijze met maatschappelijke partners te delen.
				 Daarom stimuleert de Minister van IenM:
 
 
 •
 Het aangaan en organiseren van
						allianties met en tussen bedrijven, branches, overheden en kennisorganisaties
						om de doelen uit het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en
						SWUNG (geluid) tot succesvolle uitvoering te brengen.
 
 
 •
 Schonere en stillere voertuigen. Dit
						gebeurt door samen met de verkeerssector een strategie te ontwikkelen, een
						internationale normering van voertuigen tot stand te brengen, samen met de
						Minister van Financiën een stabiel fiscaal beleid gericht op de klimaatdoelen
						van 2050 te voeren, de voorlopers in de sector te subsidiëren en voor
						ontwikkeling van diverse alternatieve voertuigen en brandstoffen een kansrijke
						omgeving te creëren.
 
 
 •
 Mede overheden tot uitvoering van
						maatregelpakketten in het NSL om daarmee de Europese normen voor luchtkwaliteit
						(fijn stof in 2011 en NO2 in 2015) te halen. Dit is belangrijk voor
						de gezondheid van burgers en hiermee schept de Minister tevens ruimte voor
						nieuwe infrastructuur, woningbouw en bedrijvigheid. De Minister werkt aan een
						follow-up van het NSL om voorbereid te zijn op de implicaties van nieuwe
						Europese normen voor luchtkwaliteit in 2020.
 
 
 Kengetallen en indicatoren
 
 Tegengaan geluidhinder (sanering verkeerslawaai)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 aantal woningen
 
 
 
 
 t.g.v.
							 rijksinfrastructuur
 
 
 
 
 t.g.v. andere
							 infrastructuur
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 
 
 
 rijkswegen (incl. betreffend deel A-lijst)
 
 
 
 
 spoorwegen (incl. Raillijst)
 
 
 
 
 A-lijst
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 111.250
 
 
 73.070
 
 
 77.355
 
 
 332.800
 
 
 594.475
 
 
 
 
 uitgevoerd 1980–1990 (schatting)
 
 
 40.000
 
 
 8.500
 
 
 –
 
 
 40.000
 
 
 88.500
 
 
 
 
 uitgevoerd 1990 t/m 31-12-2009
 
 
 57.500
 
 
 13.150
 
 
 46.050
 
 
 34.902
 
 
 151.602
 
 
 
 
 uitgevoerd 2010
 
 
 414
 
 
 2.514
 
 
 3.215
 
 
 220
 
 
 6.363
 
 
 
 
 uitgevoerd 2011
 
 
 674
 
 
 1.592
 
 
 3.220
 
 
 957
 
 
 6.443
 
 
 
 
 uitgevoerd 2012
 
 
 –
 
 
 549
 
 
 3.031
 
 
 1.125
 
 
 4.705
 
 
 
 
 uitvoering gepland 2013
 
 
 112
 
 
 1.314
 
 
 3.000
 
 
 1.559
 
 
 5.985
 
 
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 –
 
 
 831
 
 
 3.000
 
 
 2.790
 
 
 6.621
 
 
 
 
 Restant per 31-12-2012
 
 
 12.662
 
 
 45.934
 
 
 18.839
 
 
 252.806
 
 
 330.241
 
 
 
 
 Gepland restant per 31-12-2020
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 nnb
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Bron: Bureau Sanering Verkeerslawaai, 2014
 
 
 Toelichting
 
 De hier gepresenteerde cijfers voor
					 Rijksinfrastructuur hebben betrekking op de oude saneringsoperatie onder de Wet
					 geluidhinder. Deze operatie kent een ander normenkader dan de huidige
					 saneringsoperatie onder de Wet geluidbeheer. Om deze reden wijken de hier
					 gepresenteerde aantallen af van de aantallen bij beleidsartikel 14, die op de
					 Wet milieubeheer zijn gebaseerd.
 Realisatie A-lijst is een aanname
					 gebaseerd op beschikbare middelen en gemiddelde kosten per woning. Realisatie
					 spoorwegen betreft sanering die nog onder oude regelgeving wordt afgemaakt.
					 Verschillen tussen planning en realisatie houden verband met versnelling cq
					 vertraging bij de uitvoering van Projecten.
 
 
 Emissies luchtverontreinigende stoffen 1990, 2005 en 2009,
					 doelstellingen en prognoses 2013, 2015 en 2020 (kton/jr).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1990
 
 
 2005
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012*
 
 
 2013
 
 
 2015
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gotenburg Protocol
 
 
 NEC-Richtlijn
 
 
 realisatie
 
 
 
 Raming PBL
 
 
 Raming PBL
 
 
 reductiepercentage voor NL t.o.v. 2005
 
 
 
 
 
 
 
 SO2
 
 
 
 192
 
 
 64
 
 
 38
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 34
 
 
 32
 
 
 40
 
 
 41
 
 
 28%
 
 
 
 
 
 NOx
 
 
 
 563
 
 
 337
 
 
 279
 
 
 266
 
 
 260
 
 
 259
 
 
 253
 
 
 251
 
 
 237
 
 
 45%
 
 
 
 
 
 NH3
 
 
 
 356
 
 
 141
 
 
 125
 
 
 128
 
 
 128
 
 
 119
 
 
 114
 
 
 118
 
 
 117
 
 
 13%
 
 
 
 
 
 VOS ¹
 
 
 
 464
 
 
 169
 
 
 154
 
 
 191
 
 
 185
 
 
 144
 
 
 144
 
 
 151
 
 
 150
 
 
 8%
 
 
 
 
 
 PM2,5
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 
 14
 
 
 
 14
 
 
 
 37%
 
 
 
 
 
 Bron: De emissieberekeningen voor 2012 zijn nog
					 gebaseerd op voorlopige energie- en productiestatistieken van het CBS. De
					 realisatiegegevens van 2013 waren nog niet beschikbaar ten tijde van het
					 drukken van dit Jaarverslag. De informatie over de gerealiseerde emissies is
					 afkomstig uit «Emissions of transboundary air pollutions in the Netherlands;
					 Informative Inventory Report 2013 (pagina 20, tabel 2.1).
 
 
 Toelichting
 Voor wat
				 betreft de emissieplafonds geldt dat begin mei 2012 in Genève de nieuwe
				 doelstellingen voor luchtverontreinigende stoffen zijn vastgesteld. Het betreft
				 aanpassing van het zogenaamde Gothenburg protocol. Enigszins complicerend is
				 dat er, in tegenstelling tot het bestaande protocol als ook de National
				 Emission Ceiling (NEC) richtlijn, geen emissieplafonds zijn opgenomen, maar
				 reductiepercentages. Het referentiejaar voor die reducties is 2005 en de
				 doelstellingen betreffen reductiepercentages die in 2020 dienen te zijn
				 gerealiseerd. Naast voorgaande verandering geldt dat aan de bestaande
				 stoffenlijst (NOx, SO2, NH3 en VOS43Vluchtige organische stoffen, exclusief
						methaan) ook fijn stof (PM2,5) is toegevoegd.
 Op 18 december 2013 heeft het Europees Parlement en de Raad een voorstel
				 voor een Richtlijn van het betreffende de reductie van de nationale emissies
				 van bepaalde luchtverontreinigde stoffen gepubliceerd. De Richtlijn dient ter
				 vermindering van de totale hoeveelheid verontreiniging die binnen de EU in de
				 lucht wordt gebracht en vervangt de huidige richtlijn nationale emissie
				 plafonds (NEC). In de richtlijn zijn voor de lidstaten nationale doelstellingen
				 opgenomen voor reductie waarbij bepaald is dat de nationale emissieplafonds uit
				 de huidige richtlijn voor SO2, NOx, NMVOS en
				 NH3 van kracht blijven tot 2020.
 De verplichtingen voor
				 2020 zijn goed haalbaar, aangezien deze met uitvoering van reeds bestaand(e) en
				 voorgenomen beleid en regelgeving kunnen worden gerealiseerd. Dat was ook de
				 uiteindelijke insteek bij het wijzigen van het Gotenburg Protocol.
 
 Emissies luchtverontreinigende stoffen en broeikasgas door
					 verkeer en vervoer in Kton 
					 1Bron: CBS, emissieregistratie/CBS, PBL, Wageningen
						 UR (2012) (indicator 0128, versie 20, 1 mei 2012).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1990
 
 
 2000
 
 
 2010 realisatie
 
 
 2011 realisatie
 
 
 2012 realisatie
 
 
 Streefwaarde 2012 
							 2De streefwaarde is conform de in het kader van
								 de NEC-richtlijn vastgestelde emissieplafonds 2010.
 
 
 
 
 
 
 Nox3Betreft mobiele bronnen totaal, dus
								 transportmiddelen en mobiele werktuigen, exclusief zeevaart.
 
 
 327
 
 
 243
 
 
 164
 
 
 159
 
 
 149
 
 
 158,0 (2010)
 
 
 
 
 SO2
 
 
 18
 
 
 9,2
 
 
 1,2
 
 
 0,4
 
 
 0,4
 
 
 4,0 (2010)
 
 
 
 
 PM10
 
 
 20
 
 
 15
 
 
 9
 
 
 7
 
 
 8
 
 
 –
 
 
 
 
 NH3
 
 
 1
 
 
 2,5
 
 
 2,5
 
 
 2,6
 
 
 2,5
 
 
 3,0 (2010)
 
 
 
 
 NMVOS4Vluchtige organische stoffen, exclusief
								 methaan.
 
 
 181
 
 
 84
 
 
 37
 
 
 31
 
 
 33
 
 
 55,0 (2010)
 
 
 
 
 CO2 (Mton)
 
 
 30,4
 
 
 37
 
 
 37,9
 
 
 38
 
 
 36,9
 
 
 35,5 (2020) 
							 5Routekaart Klimaat, maximum uitstoot verkeer
								 2020. Niet in NEC-plafond 2010.
 
 
 
 
 
 Toelichting
 De
				 streefwaarde 2012 is gelijk aan de in het kader van de NEC-richtlijn
				 vastgestelde emissieplafonds voor 2010. Begin 2012 zijn in het kader van het
				 Gotenburg-protocol nationale emissieplafonds voor 2020 vastgesteld. Binnen
				 EU-verband zijn deze plafonds eind 2013 vastgelegd. Nederland zal deze
				 emissieplafonds versleutelen naar emissieplafonds voor sectoren. De
				 getallenreeks opgenomen in de tabel wijkt af van de reeks opgenomen in de
				 begroting 2013. De getallen worden jaarlijks aan de hand van nieuwe inzichten
				 voor emissieregistratie door het Planbureau voor de Leefomgeving, in
				 samenwerking met het RIVM, TNO bepaald, waarna doorrekening plaatsvindt voor de
				 hele reeks. In juli 2014 zullen de voorlopige cijfers voor 2013 worden
				 vastgesteld. De definitieve cijfers over 2013 worden in december 2014
				 vastgesteld.
 
 Ontwikkeling CO2 emissie nieuwe
					 personenauto’s in gr/ CO2 per kilometer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2015
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 EU 
 
 
 
 164.4
 
 
 145.7
 
 
 140.3
 
 
 135,7
 
 
 132,2
 
 
 130 
							 1Dit zijn verplichte Europese gemiddelde
								 waarden.
 
 
 95
 
 
 
 
 
 Nederland
 
 
 
 169.9
 
 
 146.9
 
 
 135.8
 
 
 126,1
 
 
 118,6
 
 
 
 
 
 
 
 Bron: European Environment Agency: Monitoring the
					 CO2 emissions from new passenger cars in the EU: summary of data for
					 2012.
 
 
 Toelichting
 Nadat
				 vrijwillige afspraken over CO2 reductie met de Europese
				 autofabrikanten niet tot gewenste resultaten leidde, heeft de Europese
				 Commissie in december 2007 een voorstel gedaan voor verplichte
				 reductiedoelstellingen. Dat voorstel is in 2009 aangenomen en bevatte naast een
				 verplichte norm van gemiddeld 130 gram CO2/km in 2015, een
				 verplichte norm van gemiddeld 95 gram CO2/km in 2020, waarvan de
				 technische en economische haalbaarheid nog moest worden bevestigd. Op
				 29 november 2013 is een akkoord bereikt tussen de Europese Commissie, het
				 Europees Parlement en de lidstaten om de norm van 95 gram CO2/km in
				 2021 volledig op te leggen. Nederland had liever gezien dat de norm al in 2020
				 werd gehaald en zal zich in de onderhandelingen over CO2 normen voor
				 de periode na 2021 blijven inzetten voor ambitieuze doelen.
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
					 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar grotendeels conform de
					 verwachtingen zoals gemeld in de begroting.
 
 Op een aantal dossiers van dit artikel zijn er
				 afwijkingen te constateren. Deze zijn:
 Er is geen aparte routekaart
				 Duurzame Mobiliteit naar de Tweede Kamer. De routekaart is als onderdeel
				 opgenomen in de Klimaatagenda «weerbaar, welvarend en groen» die op
				 4 oktober 2013 naar de Tweede Kamer is gezonden (Kamerstuk II, 2013/14,
				 32 813, nr.
				 70).
 De Europese Commissie heeft op 18 december 2013 het
				 pakket luchtkwaliteit uitgebracht. Dit pakket bestaat uit een aantal
				 voorstellen:
 
 
 •
 Herziening van de thematische strategie
						luchtverontreiniging
 
 
 •
 Herziening van de richtlijn nationale
						emissieplafonds (NEC-richtlijn).
 
 
 •
 Besluit tot ratificatie door de EU van
						het Gothenburg Protocol.
 
 
 •
 Richtlijn voor middelgrote
						verbrandingsinstallaties.
 
 
 De Richtlijn Luchtkwaliteit wordt niet herzien omdat
				 veel landen moeite hebben om aan de grenswaarden te voldoen. De
				 onderhandelingen over de aangekondigde voorstellen starten in 2014. Zodra de
				 voorstellen beschikbaar zijn, wordt de Kamer nader geïnformeerd. Voor
				 19 februari 2014 wordt een BNC fiche naar de Tweede Kamer gezonden. De
				 Commissie heeft tevens aangekondigd om de Richtlijn industriële emissies nader
				 te zullen uitwerken. Het plan van aanpak voor het behalen van de uit de
				 Richtlijn voortvloeiende reductiedoelen zal hierdoor niet eerder dan in 2015
				 gereed zijn en naar Tweede Kamer worden gezonden. Begin 2013 is de Richtlijn
				 industriële emissies geïmplementeerd in met name het
				 Activiteitenbesluit.
 De Europese Commissie heeft op 7 juni 2011 een
				 implementatieverslag over de huidige richtlijn omgevingslawaai, gericht op
				 verbetering van de kartering van geluidhinder en in juni 2012 een
				 consultatieronde geopend, die inmiddels is gesloten. Het voorstel werd in 2012
				 verwacht, maar is vertraagd.
 Door de lange looptijd van het Nationaal
				 Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is met de Tweede Kamer afgesproken
				 om jaarlijks een monitoringsrapportage naar de Tweede- als Eerste Kamer te
				 zenden. Op 17 december 2013 heeft de Staatssecretaris de vierde rapportage
				 over de voortgang van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit bij
				 de Tweede Kamer ingediend (Kamerstukken II, 2013/14,
				 30 175
				 E).
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 20
 
 
 Lucht en geluid
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 84.084 
 
 
 
 
 25.259 
 
 
 
 
 58.825 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 90.946 
 
 
 
 
 78.823 
 
 
 
 
 12.123 
 
 
 
 
 
 
 
 20.01
 
 
 
 
 Luchtkwaliteit en tegengaan geluidshinder
 
 
 
 
 
 
 90.946 
 
 
 
 
 78.823 
 
 
 
 
 12.123 
 
 
 
 
 
 
 20.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 7.054
 
 
 6.928
 
 
 126
 
 
 
 
 
 20.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 16.819
 
 
 4.500
 
 
 12.319
 
 
 2
 
 
 
 
 20.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 2.205
 
 
 0
 
 
 2.205
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 2.205 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 2.205 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 20.01.04
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 63.732
 
 
 65.879
 
 
 – 2.147
 
 
 
 
 
 
 
 – NSL
 
 
 
 
 
 
 42.000 
 
 
 
 
 48.261 
 
 
 
 
 – 6.261 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 – Wegverkeerlawaai
 
 
 
 
 
 
 20.080 
 
 
 
 
 15.118 
 
 
 
 
 4.962 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 – Overige bijdrage medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 1.652 
 
 
 
 
 2.500 
 
 
 
 
 – 848 
 
 
 
 
 
 
 20.01.07
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 1.136
 
 
 1.516
 
 
 – 380
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 337 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 337 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 De verklaring van het verschil in de
				 verplichtingen betreft de ophoging van het verplichtingenbudget in de
				 Miljoenennota 2014. Deze verhoging betrof met name het uit later jaren naar
				 2013 verschuiven van verplichtingenbudgetten voor de subsidieregelingen Euro-VI
				 (vrachtwagen en bussen) en Euro-6 (taxi’s en bestelauto’s). Dit was
				 noodzakelijk voor het vastleggen van de gepubliceerde meerjarige
				 subsidieplafonds van deze regelingen. Daarnaast is het verplichtingenbudget bij
				 2e suppletoire begroting 2013 verhoogd in verband met de sanering
				 verkeerslawaai.
 
 
 20.01
 Luchtkwaliteit en tegengaan geluidshinder
 
 
 
 20.01.01
 Opdrachten
 
 In 2013 zijn opdrachten verstrekt en betalingen op
						lopende opdrachten gedaan in het kader van zowel beleidsonderbouwend onderzoek
						als uitvoeringswerkzaamheden op onderstaande beleidsterreinen:
 
 
 •
 Verkeersemissies (onder andere de
							 steekproefcontrolepropgramma’s door TNO)
 
 
 •
 Geluidshinder (onder andere de
							 opdracht aan BSV (Bureau Sanering Verkeerslawaai) voor de uitvoering van het
							 subsidieprogramma Sanering Wegverkeerslawaai).
 
 
 •
 Luchtkwaliteit (onder andere
							 opdrachten samenhangend met (de aanpassing van) de monitoringstools
							 luchtkwaliteit).
 
 
 
 
 
 20.01.02
 Subsidies (ad 2)
 
 In 2013 zijn subsidies verstrekt voor voertuigen
						voorzien van schone motoren die voldoen aan de nieuw in te voeren Europese
						normen. Het gaat hierbij om subsidieregelingen voor taxi’s en bestelauto’s
						(Euro-6) en voor vrachtauto’s en bussen (Euro-VI). Het verschil tussen de
						begroting en realisatie wordt verklaard door de toevoeging bij 1e
						suppletoire begroting 2013 van € 12,1 miljoen vanuit de NSL-budgetten aan de
						subsidieregeling EURO-VI. In de komende jaren zal worden bezien op welk moment
						het budget zal worden teruggegeven aan de NSL-budgetten.
 
 
 
 20.01.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 3)
 
 Rijkswaterstaat, Unit Leefomgeving voert in opdracht
						van het Ministerie IenM werkzaamheden uit. De benodigde middelen voor de
						uitvoering van het werkplan 2013 (€ 1,2 miljoen) zijn vanuit de budgettaire
						ruimte binnen artikel 20 bij miljoenennota 2014 naar dit financiële instrument
						overgeheveld en als agentschapsbijdrage in 2013 beschikbaar gesteld. Deze
						middelen zijn bedoeld voor de uitvoering van de onderdelen
						Luchtkwaliteit/Monitoring NSL en Geluid van Infomil (centraal punt voor
						bundeling en verspreiding van milieu wet- en regelgeving), alsmede voor het
						programma Stiller op weg en het Expertisecentrum Milieuzones. Daarnaast is via
						de bijdrage aan Rijkswaterstaat (RWS) € 1 miljoen ingezet voor de aanleg van
						de opritinfrastructuur van het te bouwen waterstofvulstation
						Albrandswaard.
 
 
 
 20.01.04
 Bijdrage aan medeoverheden (ad 4 en 5)
 
 In het kader van het Nationaal
						Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) zijn in 2013 de betalingen voor de
						vierde tranche gedaan aan de betreffende provincies. Het verschil betreft
						diverse verlagingen en een verhoging van het kasbudget die bij Miljoenennota
						2014 en de 1e en 2e suppletoire begroting 2013 al zijn
						toegelicht. Per saldo is hiermee het beschikbare kasbudget op € 42,1 miljoen
						uitgekomen en volledig uitgeput (ad 4).
 Daarnaast zijn in het kader
						van de bestrijding van geluidhinder in 2013 bijdragen verstrekt aan provincies
						en gemeenten voor de sanering van wegverkeerslawaai. Het verschil wordt
						verklaard door de ophoging van het budget bij 2e suppletoire
						begroting 2013 met € 4,6 miljoen in verband met een versnelling bij de
						sanering van het wegverkeerslawaai (onder andere ten behoeve van het project
						Maastricht A2) (ad 5). In het kader van eerder toegezegde bijdragen voor
						Geluidskaarten (tweede tranche), hebben betalingen plaatsgevonden naar
						aanleiding van de eindafwikkeling van genoemde bijdragen.
 
 
 
 20.01.07
 Bekostiging
 
 In 2013 zijn in het kader van de bekostiging van het
						jaarlijkse programma van milieu gerelateerd onderzoek, bijdragen verstrekt aan
						het Energie Onderzoek Centrum Nederland (ECN).
 Ontvangsten (ad 6)
 Het betreffen van andere overheden terugontvangen bedragen in het kader van
						de subsidieregeling Wegverkeerslawaai.
 
 
 
 
 
 Artikel
 21
 Duurzaamheid
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het tegengaan van de afwenteling van de effecten van
					 de Nederlandse productie en consumptie op andere leefgebieden en op toekomstige
					 generaties. Dit gebeurt onder andere door het vermogen van bodem en water om
					 ecosysteemdiensten te leveren zoveel mogelijk te behouden en de milieudruk in
					 de hele levenscyclus van grondstoffen en producten te minimaliseren.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Regisseren
 
 De Minister wil bereiken dat duurzaamheid
				 expliciet onderdeel gaat uitmaken van afwegingen en besluiten van organisaties
				 en individuen. Verder borgt en verbetert IenM de milieukwaliteit van de
				 milieugebruiksruimte om de vele functies ervan, zoals voedsel- en
				 drinkwatervoorziening en natuur, te beschermen. De Minister heeft een
				 regisserende rol bij:
 
 
 •
 De totstandkoming van Europese wet- en
						regelgeving en de doorvertaling daarvan in nationale wet- en regelgeving, zoals
						de Grondwater-, Zwemwater- en Drinkwaterrichtlijn, de Wet bodembescherming en
						de nieuwe Drinkwaterwet.
 
 
 •
 Het verbreden van het normstellingkader
						voor het bodem- en watersysteem met normen ten aan zien van ecosysteemdiensten
						(zoals watervasthoudend en zelfreinigend vermogen van de bodem, waterzuivering
						en natuurlijke plaagregulatie).
 
 
 •
 Het stellen van kaders om
						landbouwactiviteiten binnen milieurandvoorwaarden te laten plaats vinden, die
						onder meer zijn opgenomen in de Europese Richtlijn duurzaam gebruik
						gewasbeschermingsmiddelen en de Nitraatrichtlijn, en zijn uitgewerkt in
						algemene regels voor agrarische bedrijven (zoals het Activiteitenbesluit).
 
 
 •
 De op- en bijstelling van wet- en
						regelgeving op het gebied van afval en productenbeleid op met name Europees
						niveau.
 
 
 •
 Het verder sturen van de hoogwaardigheid
						van afvalverwerking door de in het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP) opgenomen
						minimumstandaarden.
 
 
 •
 Het scheppen van kaders voor het
						duurzaam gebruik van biomassa door bij te dragen aan de ontwikkeling van
						duurzaamheidscriteria.
 
 
 •
 Het actualiseren van criteria voor
						duurzaam inkopen door de overheid.
 
 
 •
 Het verder bevorderen van de markt voor
						duurzame producten en activiteiten door belemmeringen in bestaande regels weg
						te nemen en administratieve lasten te verlagen.
 
 
 •
 Het ontwikkelen van economisch
						instrumentarium, opdat bedrijven hun duurzame producten en diensten
						concurrerender in de markt kunnen zetten, zoals financieringsinstrumenten om de
						waarde van biodiversiteit en natuurlijk kapitaal tot uitdrukking te brengen in
						het economisch verkeer.
 
 
 •
 Het coördineren van beleid in Europees
						en mondiaal verband om het internationale level playing field voor duurzaamheid
						te versterken.
 
 
 •
 Het voortzetten van de nauwe
						samenwerking met BZ bij de uitvoering van de afspraken die tijdens de wereldtop
						over duurzaamheid van juni 2012 zijn gemaakt. Hierbij is de Staatssecretaris
						van BZ verantwoordelijk voor internationale duurzaamheid en daarmee het
						uitvoering geven aan de internationale afspraken die tijdens Rio+20 zijn
						gemaakt. IenM werkt nationaal aan deze afspraken.
 
 
 Stimuleren
 Voor het
				 bereiken van haar doelstellingen geeft de Minister van IenM ruimte aan de
				 energie en de duurzame initiatieven die in de samenleving aanwezig zijn en
				 ondersteunt zij deze waar mogelijk. Dit komt onder meer tot uitdrukking
				 in:
 
 
 •
 Het bieden van meer transparantie en
						vergelijkingsmogelijkheden, opdat duurzaamheid steeds meer onderdeel kan
						uitmaken van ieders afwegingen en besluiten.
 
 
 •
 Het duidelijk maken van met name de
						milieuaspecten van duurzame ontwikkeling in eenvoudige afwegingskaders.
 
 
 •
 Het stimuleren van de markt voor
						duurzame producten en diensten door beïnvloeding van de consumentenvraag en
						via de inkoopkracht van het Rijk zelf.
 
 
 •
 Samenwerking met andere organisaties die
						begrippen als «duurzaam consumeren» en «maatschappelijk verantwoord
						ondernemen» concreet maken voor (kleine) bedrijven en burgers.
 
 
 •
 Het verduurzamen van het overheidsbeleid
						door coördinatie van de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda.
 
 
 •
 De verduurzaming van productketens;
						bedrijven worden gestimuleerd en gefaciliteerd om slimmer om te gaan met
						grondstoffen, kringlopen verder te sluiten en meer waarde uit afval te
						halen.
 
 
 •
 Het betrekken van het bedrijfsleven bij
						de Europese en mondiale beleidsvorming voor de verdere verduurzaming van het
						gebruik van natuurlijke hulpbronnen.
 
 
 •
 Het stimuleren van ketenpartijen om
						duurzaamheidscriteria te hanteren.
 
 
 •
 Het stimuleren van een duurzaam gebruik
						van het bodem- en watersysteem door andere overheden actief bodembeheer te
						laten oppakken, via experimenten voor duurzaam stortbeheer en via diverse tools
						met concrete handelingsperspectieven, zoals voor het gebruik van
						ecosysteemdiensten.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Kengetallen en indicatoren
 Wat betreft de duurzaamheid van de Nederlandse samenleving in algemene zin
				 zijn kengetallen te vinden op de website van het CBS. Het CBS heeft de in
				 februari 2013 de indicatoren en de visualisaties in de Monitor Duurzaam
				 Nederland op haar website geactualiseerd. Medio 2014 zullen het CBS en de drie
				 planbureaus samen een nieuwe Monitor Duurzaam Nederland uitbrengen met actuele
				 cijfers en enkele verkenningen. Wat betreft specifieke
				 duurzaamheidsdoelstellingen laat onderstaande grafiek kengetallen zien voor de
				 hoogwaardigheid van afvalverwerking.
 
 Ontwikkelingen in aanbod en toepassing van afval
 
 
 Bron: Landelijk Afvalbeheerplan en RWS
						Leefomgeving
 
 
 Toelichting
 In maart
				 2010 is het gewijzigde Landelijk Afvalbeheerplan 2009–2021 van kracht
				 geworden. In dat plan zijn kwantitatieve en kwalitatieve doelen geformuleerd.
				 De indicatoren in bovenstaande grafiek zijn gekoppeld aan de kwantitatieve
				 doelen voor 2015 en 2021 (punten bij 2015 en 2012).
 
 
 •
 De lijn «Afvalaanbod volgens BBP
						1985–2000» geeft aan wat het afvalaanbod in de periode 1985–2000 zou zijn
						geweest als het afvalaanbod in die periode dezelfde groei als het BBP had
						gevolgd.
 
 
 •
 De lijn «Afvalaanbod prognose
						2000–2012» geeft aan hoe in het eerste LAP werd voorzien dat het afvalaanbod
						zich zou ontwikkelen volgens een toen opgesteld beleidsscenario.
 
 
 •
 De lijn «Afvalaanbod prognose
						2006–2021» geeft aan hoe in het tweede LAP wordt voorzien dat het
						afvalaanbod zich zal ontwikkelen volgens het beleidsscenario.
 
 
 In 2000 en 2006 zijn breuken te zien in de
				 afvalaanbodlijnen. Dat komt omdat in die jaren nieuwe scenario’s en prognoses
				 in het eerste en tweede LAP zijn opgesteld, waarbij toen als starthoeveelheid
				 het werkelijke afvalaanbod in dat jaar werd genomen. Daarom beginnen de
				 afvalaanbodlijnen in 2000 en 2006 op de hoeveelheden van de lijnen «Werkelijke
				 afvalhoeveelheid». Het verschil tussen de drie afvalaanbodlijnen en de lijn
				 «Werkelijke afvalhoeveelheid» geeft aan hoeveel preventie is bereikt. Verder
				 is in de grafiek te zien hoeveel afval nuttig is toegepast (recycling + inzet
				 van afval als brandstof), is verbrand als vorm van verwijdering en is
				 gestort.
 Er zijn in het LAP, en dus bij dit kengetal, alleen
				 (tussen)doelen voor 2015 en 2021 geformuleerd. Dat komt met name vanwege de
				 verschillende looptijden tussen het treffen van maatregelen en het effect
				 daarvan.
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
					 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
					 gemeld in de begroting. Er zijn geen grote afwijkingen of een noodzaak tot
					 bijstelling aan het licht gekomen.
 
 De wijziging van het Landelijk Afvalbeheer Plan
				 (LAP), dat tot doel heeft verder te sturen op hoogwaardigheid van
				 afvalverwerking, is in 2013 nog niet in inspraak gebracht. De indicator die
				 gebruikt is, is gebaseerd op kengetallen voor de hoogwaardigheid van
				 afvalverwerking. De ontwikkeling van deze kengetallen is in lijn met de
				 weergegeven doelstellingen. Zo is de hoeveelheid afval die nuttig is toegepast
				 verder toegenomen. Hiermee is de doelstelling van 2015 reeds bijna
				 gehaald.
 Verder is in 2013 ingezet op het vormgeven van het programma
				 Van Afval Naar Grondstof (VANG) als onderdeel van de groene groei. Hierover is
				 de Tweede Kamer per brief van 20 juni 2013 (Kamerstukken II, 2012/13,
				 33 043, nr.
				 15) geïnformeerd.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 Duurzaamheid
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 8.880 
 
 
 
 
 19.754 
 
 
 
 
 – 10.874 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 11.596 
 
 
 
 
 44.601 
 
 
 
 
 – 33.005 
 
 
 
 
 
 
 
 21.01
 
 
 
 
 Afval en duurzaamheidagenda
 
 
 
 
 
 
 6.045 
 
 
 
 
 35.134 
 
 
 
 
 – 29.089 
 
 
 
 
 
 
 21.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.762
 
 
 9.022
 
 
 – 7.260
 
 
 
 
 
 
 
 – Uitvoering AgNL
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 6.427 
 
 
 
 
 – 6.427 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 – Overige opdrachten
 
 
 
 
 
 
 1.762 
 
 
 
 
 2.595 
 
 
 
 
 – 833 
 
 
 
 
 
 
 21.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 1.393
 
 
 26.112
 
 
 – 24.719
 
 
 
 
 
 
 
 – Afvalfonds
 
 
 
 
 
 
 1.393 
 
 
 
 
 25.592 
 
 
 
 
 – 24.199 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 – Overige subsidies
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 520 
 
 
 
 
 – 520 
 
 
 
 
 
 
 21.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 2.890
 
 
 0
 
 
 2.890
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 2.890 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 2.890 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 21.02
 
 
 Preventie en milieugebruiksruimte
 
 
 
 
 2.839
 
 
 2.751
 
 
 88
 
 
 
 
 
 21.02.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.469
 
 
 2.751
 
 
 – 282
 
 
 
 
 
 21.02.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 370
 
 
 0
 
 
 370
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 370 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 370 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 21.03
 
 
 Ecosystemen en landbouw
 
 
 
 
 2.712
 
 
 6.716
 
 
 – 4.004
 
 
 
 
 
 21.03.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.274
 
 
 4.253
 
 
 – 2.979
 
 
 6
 
 
 
 
 21.03.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 934
 
 
 100
 
 
 834
 
 
 7
 
 
 
 
 21.03.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 504
 
 
 0
 
 
 504
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 504 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 504 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 21.03.04
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 0
 
 
 2.363
 
 
 – 2.363
 
 
 9
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 125 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 125 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 Het verschil in de verplichtingen wordt voor een
				 deel verklaard door diverse verlagingen van het verplichtingenbudget. Het
				 betreffen onder andere verlagingen in verband met de overdracht van taken van
				 AgentschapNL naar de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) met betrekking
				 tot de uitvoering van de Europese Verordening Overbrengen Afvalstoffen (EVOA),
				 de overheveling van middelen naar het Ministerie van Economische Zaken voor het
				 IenM-aandeel Investeringsbudget Landelijk gebied (ILG) jaren 2012 en 2013 en
				 tenslotte de opdrachtverlening aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
				 Milieuhygiëne en AgentschapNL voor de uitvoering van werkzaamheden in 2014.
				 Tegenover deze verlagingen staat een verhoging van het verplichtingenbudget
				 voor de dekking van de investeringen (afvalbeheer) in Caribisch Nederland. Met
				 deze mutaties is het verplichtingenbudget per saldo uitgekomen op € 12,1
				 miljoen en resteert een onderuitputting van € 3,3 miljoen. Deze
				 onderuitputting komt doordat een geplande overboeking aan het ILT in verband
				 met EVOA werkzaamheden niet in 2013 is gerealiseerd en omdat in 2013 nog geen
				 verplichtingen voor de investeringen in Caribisch Nederland zijn
				 aangegaan.
 
 
 21.01
 Afval en duurzaamheidsagenda
 
 
 
 21.01.01
 Opdrachten (ad 2)
 
 In 2013 zijn op dit financiële instrument geen
						betalingen aan AgentschapNL gedaan omdat de afvaltaken die door AgentschapNL
						werden uitgevoerd bij 1e suppletoire begroting 2013 aan de Inspectie
						Leefomgeving en Transport (ILT) en Rijkswaterstaat Unit Leefomgeving zijn
						overgedragen (zie aldaar).
 De opdracht voor de uitvoering van de
						wettelijke taken op het gebied van de landbouw en op het gebied van de
						afvalverwijdering zijn verstrekt. Daarnaast zijn verschillende opdrachten
						verstrekt voor onder andere duurzaamheidscriteria en voor de actualisatie van
						duurzaam inkopen (onder andere Voorlichtingscampagne Duurzaam Inkopen en
						stimulering in het Middelbaar Beroepsonderwijs, MBO).
 
 
 
 21.01.02
 Subsidies (ad 3)
 
 Bij Miljoenennota 2014 is het budget ten behoeve van
						het Afvalfonds met circa € 25 miljoen verlaagd. Dit was mogelijk omdat door
						het Afvalfonds was aangegeven dat het totaal toegezegde bedrag niet volledig
						zou worden besteed en dat het in 2013 geraamde bedrag niet betaald hoefde te
						worden. De vrijvallende middelen zijn ingezet voor het oplossen van IenM-brede
						budgettaire problemen. Door het Afvalfonds wordt gewerkt aan het afronden van
						de laatste verplichtingen, waarna afwikkeling kan plaatsvinden.
 De
						subsidies voor voorlichting aan burgers over duurzame handelingsperspectieven
						en ondersteuning van bedrijven bij verduurzaming van hun productieprocessen,
						zijn verstrekt.
 
 
 
 21.01.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 4)
 
 Rijkswaterstaat, Unit Leefomgeving voert in opdracht
						van het Ministerie van IenM werkzaamheden uit. De benodigde middelen zijn
						binnen de budgettaire ruimte van dit artikel bij Miljoenennota 2014 (vanuit
						21.01.01 Opdrachten en 21.02.03 Ecosystemen en Landbouw), overgeheveld en zijn
						als agentschapsbijdrage in 2013 beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn bestemd
						voor de uitvoering van Infomil (centraal punt voor bundeling en verspreiding
						van milieu wet- en regelgeving).
 
 
 
 
 21.02
 Preventie en milieugebruiksruimte
 
 
 
 21.02.01
 Opdrachten
 
 De wettelijke opdrachten op het gebied van de
						kwaliteit van de milieugebruiksruimte zijn verstrekt. Het betreffen
						werkzaamheden op het gebied van de Commissie van Deskundigen Drinkwaterwet, Wet
						algemene bepalingen omgevingsrecht en voor de coördinatie van normalisatie- en
						certificeringwerkzaamheden.
 
 
 
 21.02.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 5)
 
 Rijkswaterstaat, Unit Leefomgeving voert in opdracht
						van het Ministerie van IenM werkzaamheden uit. De benodigde middelen zijn
						binnen de budgettaire ruimte van dit artikel bij Miljoenennota 2014 (vanuit
						21.01.01 Opdrachten en 21.02.03 Ecosystemen en Landbouw), overgeheveld en zijn
						als agentschapsbijdrage in 2013 beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn bestemd
						voor de uitvoering van Infomil (centraal punt voor bundeling en verspreiding
						van milieu wet- en regelgeving).
 
 
 
 
 21.03
 Ecosystemen en landbouw
 
 
 
 21.03.01
 Opdrachten (ad 6)
 
 Het verschil wordt met name verklaard door
						verlagingen van het budget in verband met de interne overheveling naar 21.01.03
						en 21.03.03 ten behoeve van de bijdrage aan Rijkswaterstaat, Unit Leefomgeving
						en een overheveling naar artikel 19, ten behoeve van een opdracht aan het RIVM
						voor de Digitale Atlas Natuurlijk Kapitaal (DANK).
 Daarnaast zijn
						opdrachten verstrekt voor de ontwikkeling van criteria voor duurzaamheid (onder
						andere biomassa, waardering van ecosystemen) en op het gebied van de landbouw
						(onder andere inventarisatie onkruidbestrijding en resistentie onderzoek).
 
 
 
 21.03.02
 Subsidies (ad 7)
 
 Het betreft hier de laatste fase van de meerjarige
						subsidie aan de Stichting Landwaard. Daarnaast werden subsidies verstrekt aan
						de Commissie Toelating Gewasbeschermingsmiddelen en het Energieonderzoek
						Centrum Nederland voor de uitvoering van een onderzoeksprogramma. Deze
						subsidies waren in de begroting 2013 niet voorzien en verklaren het
						verschil.
 
 
 
 21.03.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 8)
 
 Rijkswaterstaat, Unit Leefomgeving voert in opdracht
						van het Ministerie van IenM werkzaamheden uit. De benodigde middelen zijn
						vanuit het budget voor de opdrachten binnen artikelonderdeel 21.03.01
						opdrachten bij Miljoenennota 2014 overgeheveld en zijn als agentschapsbijdrage
						in 2013 beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn bestemd voor de uitvoering van
						Infomil (centraal punt voor bundeling en verspreiding van milieu wet- en
						regelgeving).
 
 
 
 21.03.04
 Bijdrage aan medeoverheden (ad 9)
 
 In 2013 heeft de laatste betaling aan medeoverheden
						voor de uitvoering van Investeringsbudget Landelijk gebied (ILG)
						plaatsgevonden. Doordat deze middelen via het Ministerie van Economische Zaken
						aan de medeoverheden ter beschikking worden gesteld, heeft er op de begroting
						van IenM geen realisatie plaatsgevonden. De uitgaven zijn terug te vinden op de
						begroting van EZ.
 
 
 
 
 21.09
 Ontvangsten
 
 Het betreft de ontvangen bijdrage van
					 AgentschapNL/Economische Voorlichtingsdienst voor het project
					 kennisuitwisseling milieuvervuiling door vee met het Chinese Ministerie van
					 Milieu.
 
 
 
 
 Artikel
 22
 Externe veiligheid en risico’s
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Mens en milieu beschermen tegen maatschappelijk
					 onaanvaardbaar geachte milieu- en gezondheidsrisico’s.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Regisseren
 
 De Minister is verantwoordelijk voor de
				 integrale kaderstelling rond activiteiten die risico’s kunnen veroorzaken
				 voor het milieu en de gezondheid van de mens. Deze regisserende rol komt naar
				 voren in:
 
 
 •
 De normstelling waaraan bedrijven en
						overheden zich bij de uitoefening van hun activiteiten moeten houden.
 
 
 •
 De vastlegging van het
						beschermingsniveau op (pan-)Europees of internationale niveau. Deze afspraken
						worden zonder «nationale kop» geïmplementeerd, waardoor een level playing
						field bereikt wordt. De veiligheid van mens en milieu bij handelingen met
						genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s) en de ontwikkeling en
						implementatie van regelgeving op het gebied van chemische stoffen (REACH) en
						het transport van gevaarlijke stoffen (water, rail, weg en buisleidingen) zijn
						voorbeelden waarbij dit in de vorm van wet- en regelgeving gebeurt.
 
 
 –
 Voor deze dossiers geldt dat
							 Nederland een actieve bijdrage levert aan de Europese processen die leiden tot
							 verdere verbetering van deze Europese regels.
 
 
 –
 Waar Europese regels ontbreken, maar
							 specifieke omstandigheden in Nederland het stellen van regels noodzakelijk
							 maakt, het in dialoog met stakeholders zoeken naar een optimum tussen de te
							 bereiken doelen (en dus baten in termen van milieu en gezondheidswinst) en de
							 lasten die deze regels veroorzaken. Dit is onder meer aan de orde bij het
							 wetsvoorstel «Basisnet» waarmee een balans wordt gezocht tussen de belangen
							 van vervoer, ruimte en veiligheid.
 
 
 
 
 •
 De reductie van administratieve lasten
						voor bedrijven door de vereenvoudiging van de bestaande wet- en regelgeving.
						Het Activiteitenbesluit is hiervan het belangrijkste voorbeeld. Dit besluit is
						er onder meer op gericht de vergunningplicht te vervangen door algemene regels.
						Reductie van de regeldruk wordt ook nagestreefd door een betere kwaliteit van
						vergunningverlening, toezicht en handhaving. De vorming van Regionale
						Uitvoeringsdiensten is hierbij van belang.
 
 
 –
 Het verlenen van vergunningen met
							 als doel bescherming van mens en milieu voor activiteiten met GGO’s,
							 bijvoorbeeld in geval van gentherapie proeven bij patiënten of veldproeven met
							 genetisch gemodificeerde aardappelen. Het verlenen van vergunningen voor
							 defensie inrichtingen waarvoor een strikt geheimhoudingsregime geldt. Hetzelfde
							 geldt voor een beperkt aantal bedrijven (vooralsnog twee) met een verhoogd
							 risico voor de externe veiligheid op de eilanden van Caribisch Nederland.
 
 
 
 
 Stimuleren
 Het is
				 primair de verantwoordelijkheid van bedrijven die risico’s voor mens en
				 milieu veroorzaken om deze risico’s te identificeren en deze te voorkomen of
				 te beperken. Dit geldt ook voor overheden die – bijvoorbeeld in de
				 ruimtelijke ordening – keuzen maken die invloed hebben op veiligheid en
				 risico’s. De Minister stimuleert:
 
 
 •
 Het dragen van en het invulling geven
						aan de eigen verantwoordelijkheid van bedrijven en overheden onder andere door
						openheid te geven ten aanzien van feitelijke risico’s. Het ontwikkelen van de
						Risicokaart (in overleg met het Ministerie van VenJ) en de Atlas Leefomgeving
						zijn hiervan voorbeelden. Op basis van deze informatie kunnen burgers nagaan
						hoe het is gesteld met de kwaliteit van hun directe leefomgeving.
 
 
 •
 Het in beeld brengen van bestaande of
						nieuwe risicosituaties en het vermijden of beperken hiervan. Dit geschiedt door
						inventarisaties van deze risico’s, zoals bijvoorbeeld gebeurt bij asbest in
						scholen en met betrekking tot de kwaliteit van het binnenklimaat in woningen,
						door het in beeld brengen van de risico’s van nieuwe technologieën zoals
						nanotechnologie en door het ontwikkelen van beleid ten aanzien van onzekere
						risico’s zoals elektromagnetische velden.
 
 
 •
 Het nemen van maatregelen ter
						bescherming van mens en maatschappij tegen moedwillige verstoring van
						onderdelen van de vitale infrastructuur door te bevorderen dat de risico’s op
						moedwillige verstoring (bijvoorbeeld terroristische aanslagen) worden
						geïdentificeerd en waar mogelijk beperkt. Het betreft hier onder andere
						chemische bedrijven en buisleidingen.
 
 
 Tenslotte is de Minister verantwoordelijk voor het
				 toezicht op en de handhaving van (een deel van) de wet- en regelgeving door de
				 Inspectie Leefomgeving en Transport op dit beleidsterrein (zie beleidsartikel
				 24 Handhaving en toezicht).
 Kengetallen en indicatoren
 Zoals in de begroting 2013 aangekondigd, heeft het RIVM onderzocht of er
				 kengetallen te construeren zijn die een representatief beeld geven van de
				 milieu-impact van het stoffenbeleid specifiek voor de Nederlandse situatie.
				 Hieruit blijkt dat een deel van deze gegevens al wordt meegenomen in de
				 monitoring van de kwaliteit van lucht en water en dat aanvullende
				 dataverzameling beperkt meerwaarde heeft bovenop de monitoring van REACH in
				 Europees verband en te veel kosten met zich mee zou brengen in het geval van
				 jaarlijkse monitoring. Daarom wordt er in de begroting en in dit jaarverslag
				 geen aanvullend kengetal opgenomen.
 
 Kengetallen REACH jaarverantwoording 2008 t/m 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 
 2009
 
 
 
 2010
 
 
 
 2011
 
 
 
 2012
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 NL inbreng
 
 
 Hele EU*
 
 
 NL inbreng
 
 
 Hele EU
 
 
 NL inbreng
 
 
 Hele EU
 
 
 NL inbreng
 
 
 Hele EU
 
 
 NL inbreng
 
 
 Hele EU
 
 
 NL inbreng
 
 
 Hele EU
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Beoordelingen ontwerpbesluiten ECHA t.a.v.
							 registratiedossiers en testvoorstellen van Europese bedrijven
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 12
 
 
 24
 
 
 40
 
 
 162
 
 
 104
 
 
 231
 
 
 192
 
 
 379
 
 
 
 
 2
 
 
 Door Nederland uitgevoerde en becommentarieerde
							 stofevaluaties 1
 
 
 4
 
 
 nvt
 
 
 0
 
 
 nvt
 
 
 8
 
 
 nvt
 
 
 14
 
 
 nvt
 
 
 20 (4)
 
 
 34
 
 
 22 (3)
 
 
 46
 
 
 
 
 3
 
 
 Door Nederland ingediende en becommentarieerde RMO-analyses
							 en informatieverzoeken 2
 
 
 
 
 5 (4)
 
 
 
 24 (4)
 
 
 
 54 (29)
 
 
 
 19 (6)
 
 
 
 14 (5)
 
 
 
 
 
 4
 
 
 Door Nederland ingebrachte en becommentarieerde Annex XV
							 dossiers t.a.v. zeer ernstige zorgstoffen 3
 
 
 15 (1)
 
 
 16
 
 
 14 (1)
 
 
 15
 
 
 15 (4)
 
 
 19
 
 
 28
 
 
 28
 
 
 24 (5)
 
 
 67
 
 
 14 (3)
 
 
 17
 
 
 
 
 5
 
 
 Door Nederland ingebrachte en becommentarieerde
							 restrictiedossiers4
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 11
 
 
 8
 
 
 12
 
 
 5 (1)
 
 
 5
 
 
 
 
 6
 
 
 Door Nederlandse ingebrachte en becommentarieerde
							 voorstellen voor geharmoniseerde classificatie & labelling 5
 
 
 1 (1)
 
 
 1
 
 
 8 (3)
 
 
 8
 
 
 22 (5)
 
 
 22
 
 
 49 (7)
 
 
 38
 
 
 45 (4)
 
 
 30
 
 
 54 (6)
 
 
 37
 
 
 
 
 7
 
 
 Behandelde vragen door de REACH helpdesk
 
 
 3542
 
 
 nvt
 
 
 1510
 
 
 nvt
 
 
 992
 
 
 nvt
 
 
 528
 
 
 nvt
 
 
 320
 
 
 nvt
 
 
 393
 
 
 nvt
 
 
 
 
 
 * het aantal dossiers dat in de Europese Unie is
					 ingebracht.
 Bron: Jaarrapportage RIVM 2013
 
 
 Toelichting
 Ad 1) Onder
				 stofevaluaties vallen ook de transitiedossiers van de vorige wetgeving voor
				 nieuwe stoffen (67/548EEG) en bestaande stoffen (793/93/EG), de zogenaamde
				 Notification Of New Substances (ONS) dossiers en Persistant Bioaccumulative and
				 Toxic (PBT)-dossiers. In 2012 is het proces van stofevaluaties van start gegaan
				 (het getal tussen haakjes geeft aan hoeveel stofevaluaties door Nederland zijn
				 uitgevoerd). In 2012 zijn 2 en in 2013 is 1 stofevaluatie op het conto van IenM
				 uitgevoerd. Na de stofevaluatie volgt nog follow-up van de stofevaluaties (van
				 2012 en 2013). In deze rij is niet verwerkt het werk met betrekking tot de
				 screening om tot de selectie te komen voor de kandidaten voor stofevaluaties in
				 de komende jaren.
 Ad 2) Met tussen haakjes de door Nederland
				 ingediende Risk Management Options (RMO)-analyses.
 Ad 3) Nederland
				 heeft, naast de zelf ingediende Substance of Very High Concern (SVHC) dossiers,
				 op alle door andere lidstaten en Eurpopean Chemicals Agency (ECHA) ingediende
				 SVHC dossiers commentaar geleverd, behalve de 38 SVHC stoffen die ECHA namens
				 de Commissie heeft ingediend in 2012. De getallen tussen haakjes geven het
				 aantal Nederlandse dossiers weer.
 Ad 4) Met tussen haakjes het door
				 Nederland ingediende restrictiedossier.
 Ad 5) In de tabel is het
				 totale aantal door Nederland ingediende dan wel becommentarieerde
				 Classification and Labelling Harmonisation (CLH) stoffen opgenomen. 80% van
				 deze dossiers is gerealiseerd. Onder de becommentariëring valt zowel reacties
				 op publieke consultatie als ontwerp opinies van het Committee for Risc
				 Assessment (RAC), welke volgtijdelijk voor hetzelfde dossier ingediend kunnen
				 worden. Dit verklaart het hogere getal in de kolom «NL inbreng» in relatie
				 tot de kolom «Hele EU», alwaar het totaal aantal dossiers is opgenomen.
				 Tussen haakjes is het aantal door Nederland ingediende dossiers
				 weergegeven.
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de
					 bijbehorende resultaten waren het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals
					 gemeld in de begroting. Er zijn geen grote beleidsmatige afwijkingen of een
					 noodzaak tot bijstelling aan het licht gekomen. Budgettair is van belang dat in
					 2013 een schadevergoeding is verstrekt aan de provincie Limburg (inzake
					 Componenta B.V.) en een toezegging is gedaan aan onder andere de gemeente
					 Roosendaal ten behoeve van Basisnet.
 
 In 2013 heeft het landelijke netwerk van
				 regionale uitvoeringsdiensten (RUD’s) vorm gekregen. Daarmee is een
				 randvoorwaarde voor betere uitvoering van de vergunningverlening, toezicht en
				 handhaving (VTH) door de overheid vervuld. Het wetsvoorstel VTH-taken voorziet
				 in kwaliteitscriteria, uniforme interventiestrategieën en optimale
				 informatie-uitwisseling. Alle RUD’s zijn per 1 januari 2014 opgericht dan
				 wel operationeel geworden.
 Samen met de andere betrokken departementen
				 werd in 2013 aandacht gegeven voor de problemen met betrekking tot asbest. De
				 Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft een onderzoek uitgevoerd naar
				 de wijze waarop scholen met asbest omgaan, dit heeft ertoe geleid dat veel
				 scholen hun actuele asbestsituatie hebben doorgegeven voor de Atlas
				 Leefomgeving. In 2013 zijn de provinciale regelingen voor de sanering van
				 asbestdaken en zonnepanelen van start gegaan.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 22
 
 
 
 
 Externe veiligheid en risico's
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 34.184 
 
 
 
 
 12.122 
 
 
 
 
 22.062 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 29.451 
 
 
 
 
 17.233 
 
 
 
 
 12.218 
 
 
 
 
 
 
 
 22.01
 
 
 
 
 Veiligheid chemische stoffen
 
 
 
 
 
 
 12.470 
 
 
 
 
 4.136 
 
 
 
 
 8.334 
 
 
 
 
 
 
 22.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 6.510
 
 
 3.736
 
 
 2.774
 
 
 2
 
 
 
 
 22.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 4.882
 
 
 0
 
 
 4.882
 
 
 3
 
 
 
 
 22.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 779
 
 
 0
 
 
 779
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 779 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 779 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 22.01.05
 
 
 Bijdragen aan internationale organisaties
 
 
 
 
 299
 
 
 400
 
 
 – 101
 
 
 
 
 
 
 22.02
 
 
 
 
 Veiligheid GGO's
 
 
 
 
 
 
 1.877 
 
 
 
 
 2.708 
 
 
 
 
 – 831 
 
 
 
 
 
 
 22.02.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.779
 
 
 2.608
 
 
 – 829
 
 
 
 
 
 22.02.05
 
 
 Bijdragen aan internationale organisaties
 
 
 
 
 98
 
 
 100
 
 
 – 2
 
 
 
 
 
 
 22.03
 
 
 
 
 Externe veiligheid inrichtingen en
								transport
 
 
 
 
 
 
 15.104 
 
 
 
 
 10.389 
 
 
 
 
 4.715 
 
 
 
 
 
 
 22.03.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 4.601
 
 
 6.057
 
 
 – 1.456
 
 
 
 
 
 22.03.02
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 4.160
 
 
 2.000
 
 
 2.160
 
 
 5
 
 
 
 
 22.03.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 2.438
 
 
 486
 
 
 1.952
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan RWS
 
 
 
 
 
 
 2.438 
 
 
 
 
 486 
 
 
 
 
 1.952 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 22.03.04
 
 
 Bijdragen aan medeoverheden
 
 
 
 
 3.870
 
 
 1.746
 
 
 2.124
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 – Bijdragen asbestsanering
 
 
 
 
 
 
 570 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 570 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Bijdragen programma EV 
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 3 
 
 
 
 
 – 3 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige bijdragen
 
 
 
 
 
 
 3.300 
 
 
 
 
 1.743 
 
 
 
 
 1.557 
 
 
 
 
 
 
 22.03.05
 
 
 Bijdragen aan internationale organisaties
 
 
 
 
 35
 
 
 100
 
 
 – 65
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 16.919 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 16.919 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 Het verschil in de verplichtingen wordt
				 verklaard door diverse verhogingen van het verplichtingenbudget die bij
				 Miljoenennota 2014 en bij 2e suppletoire begroting 2013 zijn
				 verantwoord. Het betreffen onder andere verhogingen ten behoeve van het
				 EU-project A Common Aproach to the Regulatory Testing of Nanomaterials
				 (NANoREG) (€ 10,2 miljoen), het herstellen van het evenwicht in de
				 meerjarige verplichtingen- en uitgavenreeksen (€ 11,6 miljoen), de
				 Rijkswaterstaat-opdracht inzake Monitoring basisnetten weg en water (€ 1,2
				 miljoen) en de toekenning van een schadevergoeding aan de provincie Limburg
				 (€ 3,3 miljoen).
 
 
 22.01
 Veiligheid chemische stoffen
 
 
 
 22.01.01
 Opdrachten (ad 2)
 
 Bij Miljoenennota 2014 is het kasbudget opgehoogd om
						te kunnen voldoen aan lopende verplichtingen. De middelen zijn voortgekomen uit
						een IenM-brede herschikking, tevens zijn in dit kader ook middelen uit latere
						jaren naar voren gehaald. Het gaat hier onder andere om opdrachten op het
						gebied van uitvoering NANoREG, binnenmilieu scholen en elektromagnetische
						velden.
 Opdrachten in het kader van het stoffenbeleid, het Landelijk
						Asbest Volg Systeem (LAVS) en aan de Gezondheidsraad (adviezen) zijn verstrekt
						ter uitvoering van wettelijke taken. Verder wordt onder meer de meerjarige
						opdracht voor de het onderzoekprogramma elektromagnetische velden (EMV)
						uitgevoerd.
 
 
 
 22.01.02
 Subsidies (ad 3)
 
 Het verschil wordt verklaard door de uitgaven aan
						het RIVM voor het EU-project NANoREG. Deze uitgaven zijn mogelijk gemaakt door
						een ontvangst van de Europese Commissie en stonden daarom niet geraamd in de
						begroting.
 
 
 
 22.01.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 4)
 
 Rijkswaterstaat, Unit Leefomgeving voert in opdracht
						van IenM werkzaamheden uit. De benodigde middelen zijn binnen het
						artikelonderdeel 22.01 bij Miljoenennota 2014 vanuit het budget voor de
						Opdrachten overgeheveld naar de Bijdrage agentschappen. De middelen zijn
						bestemd voor onder meer de uitvoering van het beleidsonderwerp asbest door
						Infomil.
 
 
 
 22.01.05
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 In het kader van het mondiale stoffenbeleid zijn,
						voor de jaarlijkse verplichtingen die samenhangen met de Internationale
						Strategie Chemie en diverse verdragsverplichtingen (Verdrag van Stockholm,
						Verdrag van Rotterdam), bijdragen toegekend.
 
 
 
 
 22.02
 Veiligheid GGO’s
 
 
 
 22.02.01
 Opdrachten
 
 De jaarlijkse opdracht aan de Commissie Genetische
						Modificatie (COGEM) is verstrekt. Het gaat dan over beoordelingen/monitoring
						van risico’s verbonden aan werkzaamheden met GGO’s en
						vergunningverlening.
 
 
 
 22.02.05
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 In het kader van het Biosafety Protocol zijn
						bijdragen toegekend voor de ratificatie en implementatie van het supplementair
						protocol aansprakelijkheid en verhaal van GGO’s.
 
 
 
 
 22.03
 Externe veiligheid inrichtingen en transport
 
 
 
 22.03.01
 Opdrachten
 
 De opdrachten betreffen de BRIKS (Bouwen, Reclame,
						Inrit, Kap en Sloop) -vergunningverlening (ook voor defensie-inrichtingen), de
						CIV (Centrale Informatievoorziening van RWS)-tellingen in het kader van het
						vervoer gevaarlijke stoffen en het ontwikkelen en onderhouden van de
						rekenmethoden en modellen ten behoeve van basisnetten en buisleidingen.
 
 
 
 22.03.02
 Subsidies (ad 5)
 
 Het verschil betreft hoofdzakelijk de verhoging van
						het kasbudget ten behoeve van het honoreren van aanvragen in het kader van de
						Regeling Tegemoetkoming Niet-loondienst gerelateerde Slachtoffers van
						mesothelioom (TNS-regeling). Deze verhoging is binnen de budgettaire ruimte van
						dit artikel gecompenseerd.
 
 
 
 22.03.03
 Bijdrage aan agentschappen (ad 6)
 
 Rijkswaterstaat, Unit Leefomgeving voert in opdracht
						van IenM werkzaamheden uit. De benodigde middelen zijn binnen het
						artikelonderdeel 22.03 bij Miljoenennota 2014 vanuit het budget voor Opdrachten
						overgeheveld naar de Bijdrage aan agentschappen. De middelen zijn bestemd voor
						de ondersteuning bij de uitvoering van de beleidsonderwerpen vervoer
						gevaarlijke stoffen en basisnetten en voor de kennisoverdracht door Infomil op
						de beleidsonderwerpen veiligheid inrichtingen, VTH-stelsel en
						Activiteitenbesluit.
 
 
 
 22.03.04
 Bijdrage aan medeoverheden (ad 7)
 
 De hogere realisatie van de uitgaven betreft de
						afrekening met de Dienst Landelijk Gebied voor de uitvoering van het project
						3e fase sanering asbestwegen en de betaling aan de provincie Limburg
						van € 3,3 miljoen voor het uitkeren van een schadevergoeding in het kader
						van de Wet milieubeheer. Zoals bij 2e suppletoire begroting 2013 is
						toegelicht wordt de overschrijding van het kasbudget vanuit onderschrijdingen
						binnen dit artikel gecompenseerd. Daarnaast is in het kader van de Wet
						milieubeheer een schadevergoeding uitbetaald en is bij slotwet 2013 € 5
						miljoen overgeheveld naar het Gemeentefonds in verband met de toegekende
						bijdrage beheersing veiligheidrisico’s bij het tracé Roosendaal-Moerdijk;
						dit naar aanleiding van een toezegging van de Staatssecretaris aan de Eerste
						Kamer.
 
 
 
 22.03.05
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 Een bijdrage (contributie) is verstrekt aan de OECD
						voor het Chemical accidents Programme.
 Ontvangsten (ad 8)
 De ontvangsten betreffen onder andere de bedragen die de Europese Commissie
						voor het Europese Unie-project NANoREG ter beschikking heeft gesteld en de
						middelen die de Inspectie Leefomgeving en Transport op dit artikel heeft
						gestort (ten behoeve van IenM-brede herschikking).
 
 
 
 
 
 Artikel
 23
 Meteorologie, seismologie en aardobservatie
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het KNMI garandeert als onafhankelijke autoriteit
					 aan Nederland de best beschikbare informatie op het gebied van meteorologie en
					 seismologie als bijdrage aan de veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid van
					 Nederland, inclusief de openbare lichamen Saba, Sint Eustatius en Bonaire.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Financieren
 
 De Minister is verantwoordelijk voor het
				 faciliteren van een internationaal systeem van organisaties waarin Nederland
				 vertegenwoordigd wordt door het KNMI. Dit doet zij door haar rol van financier
				 in de vorm van bijdragen en contributies. Met name te noemen zijn EUMETSAT44www.eumetsat.int, ECMWF45European Centre for Medium-Range Weather Forecasts;
						www.ecmwf.int, IPCC46Intergovernmental Panel on Climate Change
						www.ipcc.ch en WMO47World Metereological Organization.
 (Doen) uitvoeren
 De
				 Minister is verantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke taken van het
				 agentschap KNMI zoals vastgelegd in de Wet op het KNMI (2002). De rol «(doen)
				 uitvoeren» heeft betrekking op de volgende taken:
 
 
 •
 Het beschikbaar maken, houden en stellen
						van een algemeen weerbericht voor de Nederlandse samenleving.
 
 
 •
 Het beschikbaar maken, houden en stellen
						van KNMI-gegevens.
 
 
 •
 Het beschikbaar maken, houden en stellen
						van luchtvaartmeteorologische inlichtingen.
 
 
 •
 Het verrichten van meteorologisch en
						seismologisch onderzoek.
 
 
 •
 Het adviseren van de Minister op het
						terrein van de meteorologie en andere geofysische terreinen.
 
 
 •
 Het onderhouden van de nationale
						infrastructuur voor de meteorologie en andere geofysische terreinen.
 
 
 •
 Het ten behoeve van de openbare lichamen
						Bonaire, Sint Eustatius en Saba beschikbaar maken, houden en stellen van
						luchtvaartmeteorologische inlichtingen.
 
 
 •
 Andere door de Minister aangewezen taken
						ten aanzien van de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba op het
						terrein van de meteorologie en andere geofysische terreinen.
 
 
 De Minister van Buitenlandse Zaken is verantwoordelijk
				 voor het Kernstopverdrag en de Minister van Economische Zaken is
				 verantwoordelijk voor het kader van de Mijnbouwwet. De rol «uitvoeren» heeft
				 voor beide wetten betrekking op het monitoren (verrichten van waarnemingen) en
				 doen van onderzoek.
 
 Indicatoren en kengetallen
 
 Indicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Begroot
 
 
 Realisatie
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 
 
 2010
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemene weersverwachtingen en adviezen
							 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – afwijking min.temperatuur (°C)
 
 
 – 0,28
 
 
 – 0,24
 
 
 – 0,06
 
 
 – 0,17
 
 
 ABS (<0,5)
 
 
 – 0,01
 
 
 
 
 
 – afwijking max.temperatuur (°C)
 
 
 – 0,34
 
 
 – 0,21
 
 
 – 0,33
 
 
 – 0,37
 
 
 ABS (<0,5)
 
 
 – 0,25
 
 
 
 
 
 – gemiddelde afwijking windsnelheid (m/s)
 
 
 0,18
 
 
 0,04
 
 
 – 0,03
 
 
 – 0,06
 
 
 ABS (<1,0)
 
 
 0,26
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Maritieme verwachtingen 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – tijdigheid marifoonbericht (%)
 
 
 98,4
 
 
 99,3
 
 
 99
 
 
 98,6
 
 
 > 99
 
 
 99,3
 
 
 
 
 
 
 Gereviewde publicaties
 
 
 
 89
 
 
 120
 
 
 97
 
 
 103
 
 
 > 80
 
 
 105
 
 
 
 
 
 Kengetallen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal uitgegeven weeralarmen
 
 
 3
 
 
 4
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 –
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 
 
 Percentage tijdige beschikbaarheid van de meteorologische
							 producten (Bron: EUMETSAT)
 
 
 >98,5
 
 
 >98,5
 
 
 >98,5
 
 
 >98,5
 
 
 >98,5
 
 
 >98,5%
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Bron: KNMI
 
 
 Toelichting
 Ad 1) In
				 verband met een technische storing van het opslagsysteem voor de
				 windverwachtingen zijn de maanden juli en augustus niet meegenomen in de
				 berekening van de gemiddelde afwijking voor de windsnelheid.
 
 Ad 2) Op maandag 28 oktober 2013 en op donderdag
					 5 december 2013 is een Weeralarm uitgegeven, beide in verband met zeer zware
					 windstoten.
 Het Weeralarm van 28 oktober voor zware tot zeer zware
					 windstoten in de provincies Noord-Holland, Friesland, Groningen, Utrecht en
					 Flevoland op 28 oktober is terecht en op tijd uitgegeven. Naar mening van
					 maatschappelijke organisaties belast met de zorg voor veiligheid en mobiliteit
					 heeft het Weeralarm bijgedragen aan het voorkomen van schade en letsel.
 De evaluatie van het Weeralarm van 5 december is nog niet afgerond.
 
 Ad 3) Dit betreft de realisatie in de periode
				 januari tot en met juni 2013.
 
 
 Beleidsconclusies
 
 Qua uitvoering en resultaten van het beleid zijn
					 geen bijzonderheden te melden. Tevens zijn er geen grote afwijkingen aan het
					 licht gekomen.
 
 Naar aanleiding van een evaluatie van de wet op
				 het KNMI is in 2013 een brief aan de Tweede Kamer gestuurd met daarin een
				 voorstel ter vervanging van deze wet door een nieuwe wet voor meteorologie en
				 seismologie (Kamerstukken II, 2012/13,
				 32 379, nr
				 8). Dat het KNMI uitvoering geeft aan deze taken wordt verankerd in
				 een ministeriële regeling. Deze wijziging is echter formeel nog niet van
				 kracht daar deze nog in de Tweede Kamer behandeld moet worden.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 23
 
 
 Meteorologie, seismologie en aardobservatie
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 42.042 
 
 
 
 
 47.046 
 
 
 
 
 – 5.004 
 
 
 
 1)
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 43.001 
 
 
 
 
 46.310 
 
 
 
 
 – 3.309 
 
 
 
 
 
 
 
 23.01
 
 
 
 
 Meteorologie en seismologie
 
 
 
 
 
 
 26.911 
 
 
 
 
 30.396 
 
 
 
 
 – 3.485 
 
 
 
 
 
 
 23.01.03
 
 
 Bijdrage aan het agentschap KNMI
 
 
 
 
 25.952
 
 
 29.660
 
 
 – 3.708
 
 
 
 
 
 
 
 – Meteorologie
 
 
 
 
 
 
 24.363 
 
 
 
 
 28.118 
 
 
 
 
 – 3.755 
 
 
 
 2)
 
 
 
 
 
 
 – Seismologie
 
 
 
 
 
 
 1.589 
 
 
 
 
 1.542 
 
 
 
 
 47 
 
 
 
 
 
 
 23.01.04
 
 
 Bijdrage aan internationale organisatie
 
 
 
 
 959
 
 
 736
 
 
 223
 
 
 
 
 
 
 
 – Contributie WMO (HGIS)
 
 
 
 
 
 
 959 
 
 
 
 
 736 
 
 
 
 
 223 
 
 
 
 
 
 
 
 23.02
 
 
 
 
 Aardobservatie
 
 
 
 
 
 
 16.090 
 
 
 
 
 15.914 
 
 
 
 
 176 
 
 
 
 
 
 
 23.02.03
 
 
 Bijdrage aan het agentschap KNMI
 
 
 
 
 16.090
 
 
 15.914
 
 
 176
 
 
 
 
 
 
 
 – Aardobservatie
 
 
 
 
 
 
 16.090 
 
 
 
 
 15.914 
 
 
 
 
 176 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 De lagere realisatie op de verplichtingen staat
				 voor een groot deel in relatie met de mutaties op de uitgavenbegroting. Voor
				 een kleiner deel is dit het gevolg van een in 2013 aangebrachte negatieve
				 bijstelling op een in 2012 vastgelegde betalingsverplichting.
 
 
 23.01
 Meteorologie en seismologie
 
 
 
 23.01.01
 Bijdrage aan het agentschap
 
 Meteorologie (ad 2)
 De lagere realisatie wordt voornamelijk veroorzaakt door invoering van het
						profijtbeginsel. Hierdoor zijn de uitgaven met € 5 miljoen verlaagd. Door
						loonbijstelling, prijsbijstelling en een eenmalige bijdrage aan projectkosten
						van het KNMI zijn de uitgaven verhoogd met circa € 1,2 miljoen.
 
 
 •
 Reguliere uitgifte van een algemeen
							 weerbericht en van waarschuwingen voor gevaarlijk weer (code geel, code oranje
							 en weeralarm);
 
 
 •
 Publieke doelgroepspecifieke
							 weerdiensten op het gebied van met name mobiliteit, waterbeheer, milieubeheer,
							 calamiteitenbeheersing, defensie en gezondheid;
 
 
 •
 Terbeschikkingstelling van de
							 meteorologische basisdata van het nationale meteorologische meetnet en de
							 nationale meteorologische modelinfrastructuur, op basis van een open
							 databeleid;
 
 
 •
 Terbeschikkingstelling van data,
							 informatie en kennis over het huidige klimaat;
 
 
 •
 Het leveren van projecties over het
							 toekomstige klimaat (klimaatscenario’s);
 
 
 •
 Verrichten van strategisch en
							 toegepast onderzoek en het geven van beleidsadviezen op het gebied van de
							 meteorologie;
 
 
 •
 Internationale vertegenwoordigingen
							 op het gebied van de meteorologie (met name WMO, EUMETSAT en ECMWF);
 
 
 •
 Beantwoorden van vragen vanuit de
							 maatschappij op het gebied van meteorologische verschijnselen;
 
 
 Seismologie
 
 
 •
 Continue monitoring van natuurlijke
							 en geïnduceerde seismiciteit in Nederland;
 
 
 •
 Verrichten van strategisch en
							 toegepast onderzoek en het geven van beleidsadviezen op het gebied van de
							 seismologie;
 
 
 •
 Beantwoorden van vragen vanuit de
							 maatschappij op het gebied van aardbevingen en tsunami’s;
 
 
 •
 Verrichten van waarnemingen en
							 onderzoek ten behoeve van het kernstopverdrag (CTBT).
 
 
 
 
 
 23.01.02
 Bijdragen aan internationale organisatie
 
 Contributie WMO
 De
						beschikbare middelen worden gebruikt om de Nederlandse contributie aan het WMO
						te voldoen. Deelname aan de activiteiten van het WMO wordt gefinancierd uit
						HGIS. Door de gestegen koers van de Zwitserse Frank is deze hoger dan
						begroot.
 
 
 
 
 23.02
 Aardobservatie
 
 Het KNMI levert voor de bijdrage aan het agentschap in
					 de hieronder weergegeven productgroep aardobservatie het volgende product.
 Bijdrage aan het agentschap:
					 aardobservatie
 Het verzorgen van de waarnemingen vanuit polaire
					 en geostationaire weersatellieten in Europees verband (EUMETSAT).
 
 
 
 
 Artikel
 24
 Handhaving en toezicht
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het stimuleren en bewaken van veilige vervoer- en
					 watersystemen en een duurzame leefomgeving.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Financieren
 
 De Minister is verantwoordelijk voor het
				 toezicht op de naleving van wet- en regelgeving in het transport en de
				 leefomgeving. De Minister van EZ is belast met de behartiging van de
				 aangelegenheden op het terrein van kernenergie, de verantwoordelijkheid voor de
				 Kernenergiewet en de aansturing van de Kernfysische Dienst. De Minister van BZK
				 heeft een medeverantwoordelijkheid inzake wonen en bouwen. De Minister heeft
				 een nationale coördinatie- c.q. verantwoordingsverplichting richting de EU ten
				 aanzien van internationale milieuregelgeving.
 De taak van de Inspectie
				 Leefomgeving en Transport is er voor te zorgen dat bedrijven, organisaties en
				 overheidsinstanties (de ondertoezichtstaanden) de wet- en regelgeving op het
				 terrein van duurzame leefomgeving en de fysieke veiligheid naleven. Bij de
				 totstandkoming van wet- en regelgeving beoogt de wetgever een door haar gewenst
				 niveau van veiligheid en duurzaamheid te bewerkstelligen. Daarbij worden de
				 rechtsbeginselen van rechtvaardigheid, rechtszekerheid en rechtsgelijkheid
				 gehanteerd, met een oog voor de nalevingseisen die van de ondertoezichtstaanden
				 worden gevraagd (administratieve lasten). Zij streeft samenwerking met andere
				 overheidspartners na.
 (Doen) uitvoeren
 De
				 Minister is verantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke taken van het
				 agentschap ILT. De Minister van EZ is verantwoordelijk voor de uitvoering van
				 de wettelijke taken op het gebied van nucleaire zaken, de Minister van BZK is
				 mede verantwoordelijk op het terrein van wonen en bouwen.
 De rol
				 uitvoeren heeft betrekking op:
 
 
 •
 Vergunningverlening;
 
 
 •
 Toezicht door middel van
						objectinspecties, administratie controles, audits, convenanten en digitale
						inspecties;
 
 
 •
 Incidentafhandeling en onderzoek.
 
 
 Een uitgebreidere toelichting op de producten is te
				 vinden in de agentschapsparagraaf van de inspectie.
 
 Indicatoren en
				 kengetallen
 
 Indicatoren ILT – aantal vergunningen en inspecties
					 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 administratieve controles
 
 
 audits
 
 
 convenanten
 
 
 dititale inspecties
 
 
 object inspecties
 
 
 verleende vergunningen
 
 
 reizigersklachten
 
 
 
 
 
 planning
 
 
 realisatie
 
 
 planning
 
 
 realisatie
 
 
 planning
 
 
 realisatie
 
 
 planning
 
 
 realisatie
 
 
 planning
 
 
 realisatie
 
 
 planning
 
 
 realisatie
 
 
 planning
 
 
 realisatie
 
 
 
 
 
 
 Risicovolle bedrijven
 
 
 335
 
 
 535
 
 
 155
 
 
 313
 
 
 7
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 805
 
 
 922
 
 
 170
 
 
 179
 
 
 
 
 
 
 Rail- en wegvervoer
 
 
 1.185
 
 
 1.157
 
 
 425
 
 
 220
 
 
 59
 
 
 54
 
 
 5.000
 
 
 1.153
 
 
 18.775
 
 
 20.416
 
 
 1.566
 
 
 2.844
 
 
 
 
 
 
 Scheepvaart
 
 
 100
 
 
 14
 
 
 73
 
 
 51
 
 
 35
 
 
 6
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.763
 
 
 4.971
 
 
 7.400
 
 
 8.991
 
 
 
 
 
 
 Luchtvaart
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 329
 
 
 319
 
 
 30
 
 
 15
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.005
 
 
 1.069
 
 
 15.000
 
 
 5.352
 
 
 3.000
 
 
 2.600
 
 
 
 
 Risicovolle stoffen en producten
 
 
 1.335
 
 
 1.225
 
 
 28
 
 
 47
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.855
 
 
 3.089
 
 
 3.010
 
 
 2.705
 
 
 
 
 
 
 Water, bodem en bouwen
 
 
 330
 
 
 2.869
 
 
 2
 
 
 0
 
 
 3
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.905
 
 
 4.145
 
 
 25
 
 
 31
 
 
 
 
 
 
 Transport gevaarlijke stoffen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.150
 
 
 7.239
 
 
 
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 3.285
 
 
 5.800
 
 
 1.012
 
 
 950
 
 
 134
 
 
 76
 
 
 5.000
 
 
 1.153
 
 
 42.258
 
 
 41.851
 
 
 27.171
 
 
 20.102
 
 
 3.000
 
 
 2.600
 
 
 
 
 
 Bron: ILT
 
 
 Toelichting
 De geplande
				 aantallen in bovenstaand overzicht kunnen op een aantal plaatsen licht afwijken
				 van de aantallen in het Meerjarenplan ILT 2013–2017, het uitgebreidere
				 uitvoeringsprogramma van de inspectie, dat enige maanden na de begroting 2013
				 is vastgesteld.
 Het aantal administratie
				 controles is over de hele linie conform planning uitgevoerd.
				 Belangrijk daarbij is dat bij Water, bodem en bouwen door wijziging van taken
				 ook het totaal geraamde controles, na vaststelling van de begroting,
				 aanzienlijk is gewijzigd. Hierdoor was het geraamde aantal in de begroting
				 vanaf begin 2013 niet meer volledig actueel cq. volledig. De controles bij
				 scheepvaart vertonen een geflatteerd beeld, omdat in bovenstaande overzicht de
				 controles bij gevaarlijke stoffen niet geheel zijn meegenomen.
 Bij de
				 audits is in totaal 95% gerealiseerd conform
				 planning. Met name de audits bij het domein Rail- en wegvervoer bleven achter
				 bij de planning. Omdat de audits bij de ondertoezichtstaanden in het wegvervoer
				 op vrijwillige basis plaatsvinden en de bereidheid van de bedrijven (vooral in
				 het taxivervoer) afnam, liep de productie hier sterk terug.
 De
				 realisatie van het aantal convenanten ligt, met
				 uitzondering van het domein Rail- en wegvervoer, over de hele linie ver beneden
				 de planning zoals opgenomen in de begroting. De convenanten zijn
				 arbeidsintensief en de bereidheid om convenanten af te sluiten, lijkt in een
				 aantal sectoren te zijn afgenomen. De afwijking van het aantal gerealiseerde
				 convenanten, ten opzichte van het Meerjarenplan 2013, is minder klein, omdat
				 inmiddels op basis van voortschrijdend inzicht, de planning naar beneden is
				 bijgesteld.
 Het aantal digitale inspecties
				 is achtergebleven door het niet tijdig gereed zijn van de technische
				 installaties.
 Er werden nagenoeg even veel objectinspecties uitgevoerd als oorspronkelijk gepland,
				 hoewel dit beeld over de domeinen wisselt. De domeinen Risicovolle stoffen en
				 Water, bodem en bouwen hebben hier iets minder inspecties gerealiseerd dan
				 gepland. Bij het laatste domein bleek bij het toezicht op legionella meer
				 capaciteit nodig dan geraamd.
 Het aantal verleende
				 vergunningen is, met uitzondering van luchtvaart, over de hele linie
				 een stuk hoger dan geraamd. In het najaar van 2012 is het geplande aantal
				 vergunningen in de luchtvaart op basis van de toen actuele inzichten sterk
				 verlaagd van 15.000 naar 6.500. De vraag naar vergunningen bleek in 2013 lager
				 dan de aangepaste raming. De sterke afwijking in het domein Rail- en wegvervoer
				 wordt veroorzaakt door het afwijkend verloop van de afgifte van de
				 machinistenvergunning (eerste afgifte).
 
 
 Beleidsconclusies
 
 De inspectie baseerde haar optreden steeds meer op
					 een risicoselectie. Goedpresterende ondertoezichtstaanden werden minder
					 onderworpen aan inspecties; de vrijkomende capaciteit werd meer gericht op
					 bedrijven waar de naleving (eerder) te wensen overliet. Hiermee geeft de
					 inspectie invulling aan het beginsel «vertrouwen, tenzij» om de toezichtlast
					 voor burgers en bedrijven te beperken. Dit vertrouwen krijgt vorm in
					 handhavingsconvenanten met ondertoezichtstaanden. De inspectie sloot 76
					 convenanten af. In lijn met de afgesloten handhavingsconvenanten is het
					 toezicht verder verschoven van fysieke (object) inspecties naar audits. De
					 inspectie blijft reality-checks uitvoeren parallel aan de afgesloten
					 handhavingsconvenanten.
 
 De inspectie investeerde in het verbeteren en
				 uniformeren van haar processen. Als gevolg van het capaciteitsbeslag dat
				 daardoor op de medewerkers is gelegd, zijn op een aantal terreinen minder
				 inspecties uitgevoerd dan oorspronkelijk gepland. Ook in 2013 heeft de
				 inspectie de samenwerking met andere toezichthouders versterkt.
 De
				 taken van AgentschapNL rond de vergunningverlening en het toezicht op de
				 overbrenging van afvalstoffen (EVOA) over onze nationale grenzen werden
				 inclusief de daaraan werkzame medewerkers door de inspectie overgenomen.
 De inspectie continueerde en verstrekte de samenwerking met de andere
				 toezichthouders. Het gaat daarbij onder andere om samenwerking met de inspectie
				 SZW, de NVWA, Rijkswaterstaat, de politie en de Douane.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 24
 
 
 Handhaving en toezicht
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 130.230 
 
 
 
 
 136.654 
 
 
 
 
 – 6.424 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 130.230 
 
 
 
 
 136.654 
 
 
 
 
 – 6.424 
 
 
 
 
 
 
 
 24.01
 
 
 
 
 Handhaving en toezicht
 
 
 
 
 
 
 130.230 
 
 
 
 
 136.654 
 
 
 
 
 – 6.424 
 
 
 
 
 
 
 24.01.03
 
 
 Bijdrage aan het agentschap ILT
 
 
 
 
 111.857
 
 
 118.069
 
 
 – 6.212
 
 
 
 
 
 
 
 – Risicovolle bedrijven
 
 
 
 
 
 
 9.251 
 
 
 
 
 20.088 
 
 
 
 
 – 10.837 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 – Rail en wegvervoer
 
 
 
 
 
 
 29.330 
 
 
 
 
 28.971 
 
 
 
 
 359 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Scheepvaart
 
 
 
 
 
 
 17.985 
 
 
 
 
 17.765 
 
 
 
 
 220 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Luchtvaart
 
 
 
 
 
 
 15.799 
 
 
 
 
 16.262 
 
 
 
 
 – 463 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Risicovolle stoffen en
								 producten
 
 
 
 
 
 
 39.492 
 
 
 
 
 34.983 
 
 
 
 
 4.509 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 24.01.06
 
 
 Bijdrage aan het agentschap ILT
 
 
 
 
 18.373
 
 
 18.585
 
 
 – 212
 
 
 
 
 
 
 
 – Water, bodem, bouwen 
 
 
 
 
 
 
 18.373 
 
 
 
 
 18.585 
 
 
 
 
 – 212 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Verplichtingen (ad 1)
 
 Het verschil in de verplichtingenrealisatie is
				 terug te voeren op de verschillen in de overdrachten van budgetten welke
				 hieronder bij Risicovolle bedrijven (ad 2) en Risicovolle stoffen en producten
				 (ad 3) worden toegelicht.
 
 
 24.01
 Handhaving en toezicht
 
 
 
 24.01.03
 Bijdrage aan het agentschap ILT
 
 Risicovolle bedrijven (ad
						2)
 De inspectie heeft in 2013 op het terrein van de nucleaire
						veiligheid, transport en handelingen met overige radioactieve bronnen en
						stoffen haar inzet gericht op het (continu) verbeteren van het naleefgedrag van
						haar ondertoezichtstaanden. Dit is niet enkel gebeurd door het beoordelen van
						veiligheidsrelevante wijzigingen van nucleaire installaties, maar ook door het
						houden van toezicht. Het verschil tussen de realisatie en de vastgestelde
						begroting 2013 binnen risicovolle bedrijven is het gevolg van overdracht van
						budgetten aan EZ ten behoeve van de Kernfysische Dienst.
 Het
						verscherpt toezicht op Nuclear Research & Consultancy Group (NRG) is, na
						enkele incidenten, verzwaard om de naleving van relevante wet- en regelgeving
						op het juiste niveau te krijgen. De incidenten bij NRG zijn door de Kern
						Fysische Dienst (KFD) ook gepubliceerd en NRG heeft eind 2013 zelf besloten tot
						het stilleggen van alle nucleaire installaties. Verder heeft de KFD toezicht
						gehouden op het meetonderzoek aan het reactorvat van Kerncentrale Borselle
						(KCB). Er is geconcludeerd dat het meetonderzoek correct is uitgevoerd en dat
						er geen hydrogen flakes aanwezig zijn in de wand van het KCB reactorvat.
 Voor de externe veiligheid, met name gerelateerd aan de Wet algemene
						bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en Besluit externe veiligheid buisleidingen
						(Bevb), was de inzet gericht op het verbeteren van de naleving en het
						verkrijgen van beter inzicht in het naleefgedrag van bepaalde doelgroepen. In
						het kader van de Wabo is gestart met het toezicht op de inrichtingen in
						Caribisch Nederland. Een forse inzet is nodig om de naleving van de betreffende
						inrichtingen op niveau te krijgen.
 Uit onderzoek op het terrein van
						opslag van gevaarlijke stoffen blijkt onder andere dat bij het onderdeel
						brandveiligheid de naleving aanzienlijk is verbeterd, maar dat opslag van
						stoffen in landtanks onvoldoende voldoet aan de afspraken die in het kader van
						de taskforce Buncefield zijn gemaakt.
 In het kader van toezicht Wabo
						was de verbetering van de brandveiligheid bij defensiegebouwen een belangrijk
						speerpunt. Door bezuinigingen bij Defensie komt het beoogde systeemgericht
						toezicht onvoldoende van de grond en wordt steeds vaker op een «klassieke»
						wijze toezicht gehouden. Er blijft zorg over de naleving. In het kader van de
						Wabo zijn twee monitoringsonderzoeken uitgevoerd. Uit beide onderzoeken, te
						weten asbest op scholen en de omgang van gemeenten met asbest, blijkt duidelijk
						dat voor de verbetering van de naleving aandacht van het bevoegde gezag nodig
						blijft.
 Op het terrein van de genetisch gemodificeerde organismen had
						bij het ingeperkt gebruik het toezicht op de interne controles door de
						biologische- veiligheidsfunctionarissen prioriteit. Hiernaast is door middel
						van monstername en analyse van geïmporteerde zaadmonsters van verschillende
						partijen maïs, koolzaad en alfalfa/luzern geconstateerd dat geen vermenging
						met ggo-variëteiten is opgetreden.
 Op het terrein van het
						buisleidingentoezicht is de aandacht in bijzonder gegaan naar prestatiemeting
						en verantwoording door de buisleidingexploitanten.
 Rail- en wegvervoer
 De naleving binnen de spoorsector is vrij hoog. Basis daarvan is een goed
						ontwikkeld stelsel van veiligheidseisen binnen de sector. Dat neemt niet weg
						dat de opvolging van aanbevelingen van de Onderzoeksraad van de Veiligheid
						(OvV) en de inspectie naar aanleiding van incidenten te wensen over laat.
 Het onderzoek naar de problemen met de Fyra (V250) op de HSL leidde tot het
						stilzetten van het vervoer met de V250 door de exploitant HSA en uiteindelijk
						tot het afzien van de hele exploitatie van de V250 vanwege geconstateerde
						ernstige gebreken aan het voertuig.
 De naleving in het besloten
						busvervoer binnen Nederland en het internationale busvervoer naar en vanuit
						Nederland is relatief hoog en ligt tussen de 80 en 90%. Met de Stichting
						Keurmerk Touringcarbedrijf (STKB) wordt gewerkt aan herijking van het keurmerk
						en handhavingsconvenant.
 De inspectie signaleert dat er steeds meer
						ZZP’ers en mensen met een nul-urencontract in het taxivervoer werkzaam zijn.
						De bedrijfsadministratie is vaak slecht en de voor de ondernemersvergunning
						vereiste vakbekwaamheid wordt niet daadwerkelijk ingebracht. Door het ontlopen
						van hoofdelijke aansprakelijkheid ontstaan veel eenvoudige faillissementen.
						Daardoor kunnen boetes vaak niet meer geïnd worden en heeft dit instrument
						weinig effect.
 Belangrijk aandachtspunt was de manipulatie met de
						digitale tachograaf. De handhaving van de bepalingen rond rij- en rusttijden,
						die samen met RDW en politie wordt uitgevoerd, vergde meer capaciteit dan
						eerder gepland. Ook bij overbelading werden meer overtredingen geconstateerd,
						wel nam de (gemiddelde) zwaarte van de overtreding af.
 Scheepvaart
 Belangrijke aandachtspunten in het toezicht op de binnenvaart blijven de
						stabiliteit/stuwage, de vaartijden, de bemanningssterkte en het (technisch)
						onderhoud. De inspectie besteedde extra aandacht aan de naleving van de nieuwe
						Binnenvaartwet (vooral vaartijden en bemanningssterkte).
 Het
						veiligheidsbewustzijn in de koopvaardij ligt op een behoorlijk niveau en de
						naleving is op de meeste onderdelen goed te noemen. De koopvaardij is een
						internationaal opererende sector en de wetgeving wordt door internationale
						organisaties als IMO en EU bepaald.
 De bedrijven in de visserij zijn
						veelal familiebedrijven in maatschapvorm. De bedrijfsrendementen staan onder
						druk door vangstbeperkende maatregelen. Daardoor gaan bedrijven op zoek naar
						mogelijkheden om goedkoper te kunnen exploiteren. Het veiligheidsbewustzijn en
						het veilig handelen in de visserij blijft een punt van zorg.
 Luchtvaart
 De
						naleving in de luchtvaart blijft onverkort hoog. Hierbij moet wel onderscheid
						worden gemaakt tussen de commerciële luchtvaart en de general aviation
						(kleinere maatschappijen en vliegverenigingen). In de general aviation is de
						naleving een punt van aandacht. De inspectie werd geconfronteerd met de
						problematiek van mogelijk giftige stoffen in de cockpits van vliegtuigen. Dit
						probleem wordt nu door een medische faculteit onderzocht. De naleving bij
						medische keuringsinstanties bleek zeer hoog.
 Het aantal klachten van
						passagiers (op grond van het zogenaamde Sturgeon arrest) nam niet verder toe en
						stabiliseerde op een niveau van 2.500. De inspectie verwacht de komende jaren
						een afname. De inspectie zette de risicogerichte aanpak voort. Onderdeel
						daarvan vormde de ontwikkeling van nieuwe inspectiemethodes. Tevens is de
						handelswijze rondom drones vastgesteld. Daarnaast is vooral gekeken naar
						systeemtoezicht bij bedrijven met goedwerkende veiligheidsmanagementsystemen.
						Met de Landelijke Eenheid van de Nationale Politie is een
						samenwerkingsconvenant afgesloten.
 Risicovolle stoffen en producten (ad
						3)
 De inspectie investeerde in de samenwerking met de Europese
						handhavingspartners (IMPEL-TFS). Het verschil tussen de realisatie en de
						vastgestelde begroting 2013 binnen risicovolle stoffen en producten is het
						gevolg van overdracht van budgetten van EZ (ten laste van EVOA). Doel van de
						samenwerking is om door betere informatiedeling en harmonisatie van de
						implementatie van Europese regelgeving tot een betere handhaving te komen. Bij
						inspecties van de inzameling van afgewerkte olie en scheepsafvalstoffen zijn
						bij de helft van de controles overtredingen geconstateerd. In de meeste
						gevallen was een waarschuwing van de inspectie voor het bedrijf voldoende om de
						overtreding te herstellen. Een aantal gemeenten rondom de voormalige
						asbestfabrieken in Goor en Harderwijk hebben, na aandrang daartoe door de
						inspectie, actief de sanering van asbesthoudende wegen opgepakt.
 De
						inspectie heeft de aanpak van het transport van vuurwerk via postpakketten
						verder ontwikkeld en nadrukkelijk de samenwerking gezocht met de bedrijven die
						de postpakketten bezorgen. De structuur van de opsporing van
						milieucriminaliteit heeft in 2013 een sterke impuls gekregen. Op het gebied van
						REACH, luchtverontreinigende stoffen en vuurwerk zal de inspectie, gegeven de
						bevindingen uit 2013, het toezicht intensiveren.
 
 
 
 24.01.06
 Bijdrage aan het agentschap ILT
 
 Water, bodem, bouwen
 Het jaar 2013 stond in het teken van het toezicht op de uitvoering van de
						verlengde derde toetsronde (LRT3+) door de waterkeringbeheerders (waterschappen
						en Rijkswaterstaat). In LRT3+ moest voor zoveel mogelijk waterkeringen
						(duinen/dijken en kunstwerken) die na de derde toetsronde (LRT3, 2011) nog het
						veiligheidsoordeel «nader onderzoek nodig» hadden, een veiligheidsoordeel
						worden bepaald. In het kader van drinkwater is in 2013 onder andere toezicht
						gehouden op de drinkwatertarieven en prestaties van de drinkwaterbedrijven
						terwijl in het kader van het toezicht op legionella een groot aantal
						accommodaties is bezocht.
 Daarnaast heeft de inspectie in 2013
						toezicht gehouden op bodem en bouwstoffen, productregelingen, ruimte en
						verricht zij nalevingsmonitoring. Het directe toezicht op bodemintermediairs,
						de certificerende instellingen en op de «Kwaliteitsborging bij
						bodemintermediairs» werd voortgezet. Hierbij bleek de naleving vaak niet op
						niveau.
 Naast bovenstaande directe toezichttaak heeft de inspectie ook
						een belangrijke taak als regisseur voor de gehele keten, van productie tot aan
						toepassing. In het kader van de productregelingen is het toezicht op
						bouwproducten en verkeersproducten verder uitgebreid. De inspectie onderzocht
						de brandveiligheid in de studentenhuisvesting, de veiligheid rond opslagen van
						ontplofbare stoffen in bestemmingsplannen. De inspectie is betrokken bij de
						vergunningverlening en verleent vergunningen op het gebied van de eigen werken
						Rijkswaterstaat, leveringsplannen en meetprogramma’s van drinkwaterbedrijven
						en verstrekt verklaringen van geen bezwaar in het kader van het
						luchthavenindelingenbesluit.
 
 
 
 
 
 Artikel
 25
 Brede Doeluitkering
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Het realiseren van maatwerkoplossingen voor
					 regionale verkeers- en vervoersvraagstukken.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Financieren
 
 De Minister is systeemverantwoordelijk voor de
				 bijdrage aan de Brede doeluitkering (BDU), welke het mogelijk maakt dat er op
				 decentraal niveau maatwerkoplossingen kunnen worden gemaakt voor verkeers- en
				 vervoervraagstukken. De beleidsinhoudelijke beslissingen worden voornamelijk
				 door de mede overheden gemaakt. Dit artikel hangt samen met artikel 14 Wegen en
				 Verkeersveiligheid en artikel 15 Openbaar vervoer (Hoofdstuk XII) waarin het
				 bredere beleidsveld wordt geschetst.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 25
 
 
 Brede doeluitkering
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 
 
 2.000.820 
 
 
 
 
 1.746.573 
 
 
 
 
 254.247 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.026.984 
 
 
 
 
 2.113.821 
 
 
 
 
 2.046.018 
 
 
 
 
 1.795.605 
 
 
 
 
 250.413 
 
 
 
 
 
 
 
 25.01
 
 
 
 
 Brede doeluitkering
 
 
 
 
 2.026.984 
 
 
 
 
 2.113.821 
 
 
 
 
 2.046.018 
 
 
 
 
 1.795.605 
 
 
 
 
 250.413 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Ad 1) De
				 beschikking voor de BDU wordt in het jaar voorafgaand aan het
				 uitvoerings(kas)jaar in de begrotingsadministratie als betalingverplichting
				 vastgelegd. De verplichtingen lopen daarmee een jaar vooruit op de kasuitgaven.
				 Het betreft ditmaal met name middelen voor het programma Beter Benutten en de
				 financiering van de Zuidasdok, welke via de BDU worden beschikt. Het verschil
				 wordt hierdoor verklaard.
 Ad 2) De hogere uitgaven worden veroorzaakt
				 doordat na de Ontwerpbegroting 2013 budget is toegevoegd aan de BDU beschikking
				 voor 2013. De meest relevante mutaties betreffen Beter Benutten, Zuidas, Groene
				 Uitweg, verkenning Regio Zwolle/A28, parkeren en rijden (P+R) maatregelen.
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 
 25.01
 Brede doeluitkering
 
 Het betreft het verstrekken van een beschikking voor
					 de BDU aan de regionale en lokale overheden. Deze wordt jaarlijks berekend op
					 basis van in de regelgeving BDU Verkeer en Vervoer opgenomen methodiek.
					 Uitbetaling vindt plaats in vijf termijnen, waarvan de tweede termijn een
					 dubbele is.
 Het is het voornemen om bij de afschaffing van de Wet
					 Gemeenschappelijke Regelingen plus regio’s tegelijk een deel van de BDU te
					 decentraliseren. Het wetsvoorstel waarmee dat wordt geregeld is in mei 2013 bij
					 de Tweede Kamer ingediend. Bij aanvaarding van het wetsvoorstel zal een deel
					 van de BDU met ingang van 2015 kunnen overgaan naar het Provinciefonds.
 Voor de behaalde prestaties door middel van de BDU wordt verwezen naar de
					 verantwoording van regionale en lokale overheden.
 
 
 
 
 Artikel
 26
 Bijdragen aan investeringsfondsen
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Op dit artikel worden de bijdragen aan het
					 Infrastructuurfonds en het Deltafonds verantwoord.
 
 
 
 Rol en verantwoordelijkheden
 
 Financieren
 
 De rollen en verantwoordelijkheden voor zaken
				 die op het Infrastructuurfonds en Deltafonds worden verantwoord zijn terug te
				 vinden in de verschillende beleidsartikelen.
 Voor de indicatoren en
				 kengetallen wordt verwezen naar de betreffende beleidsartikelen.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 26
 
 
 
 
 Bijdrage investeringsfondsen
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 7.682.831 
 
 
 
 
 7.163.030 
 
 
 
 
 6.696.616 
 
 
 
 
 6.761.720 
 
 
 
 
 – 65.104 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 7.682.831 
 
 
 
 
 7.163.030 
 
 
 
 
 6.696.616 
 
 
 
 
 6.761.720 
 
 
 
 
 – 65.104 
 
 
 
 
 
 
 
 26.01
 
 
 
 
 Bijdrage aan het Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 7.682.831 
 
 
 
 
 7.163.030 
 
 
 
 
 5.722.871 
 
 
 
 
 5.879.349 
 
 
 
 
 – 156.478 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 26.02
 
 
 
 
 Bijdrage aan het Deltafonds
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 973.745 
 
 
 
 
 882.371 
 
 
 
 
 91.374 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Ad 1) Het
				 verschil tussen de begroting en de realisatie is het gevolg van een groot
				 aantal mutaties die in het verslagjaar op de in de oorspronkelijke begroting
				 opgenomen raming zijn aangebracht. De belangrijkste oorzaken hebben betrekking
				 op de hieronder vermelde oorzaken. Een volledig inzicht is verstrekt in de
				 verschillende suppletoire begrotingen over 2013.
 
 
 •
 De verwerking van de index, tranches
						2012 en 2013.
 
 
 •
 Overboekingen met andere departementen.
						Het gaat om de verwerking van onderling afgesproken bijdragen.
 
 
 •
 De verwerking van de (gedeeltelijke)
						uitvoering van de plannen van aanpak van de programmadirectie Beter Benutten
						(BDU, BZK en BCF).
 
 
 •
 Op artikel 13 staan gelden voor het
						Actieplan groei op het spoor en voor de Pilot European Rail Traffic Management
						System (ERTMS) gereserveerd, waarvan de realisatie (deels) plaats vindt op de
						begroting van Hoofdstuk XII.
 
 
 •
 Afdracht aan BTW (via de begroting van
						Hoofdstuk XII) naar het BTW compensatiefonds in verband met de afkoop van het
						achterstallig onderhoud van het van Harinxmakanaal.
 
 
 •
 Een boeking vanuit hoofdstuk XII voor de
						aan de Brede Doeluitkering (BDU) uitgekeerde loonbijstelling voor het jaar
						2013. Deze was eerder voorgefinancierd vanuit artikel 14 Regionaal/Lokale
						infrastructuur en is weer aan dat artikel toegevoegd.
 
 
 •
 Een overboekingen naar het Ministerie
						van Financiën voor de inpassing van de DBFM-contracten A15 Maasvlakte –
						Vaanplein en A1/A6 SAA.
 
 
 Ad 2) Het verschil tussen de begroting en de
				 realisatie is het gevolg van een groot aantal mutaties die in het verslagjaar
				 op de in de oorspronkelijke begroting opgenomen raming zijn aangebracht. De
				 belangrijkste oorzaken hebben betrekking op de hieronder vermelde oorzaken. Een
				 volledig inzicht is verstrekt in de verschillende suppletoire begrotingen over
				 2013:
 
 
 •
 De verwerking van de index, tranches
						2012 en 2013.
 
 
 •
 De toevoeging van het voordelig saldo
						over 2012
 
 
 •
 Een overboeking met de begroting van
						HXII (project Haringvliet de Kier en de KRW).
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 
 26.01
 Bijdrage aan Infrastructuurfonds
 
 Het betreft hier de bijdrage vanuit de
					 beleidsbegroting van Hoofdstuk XII aan het Infrastructuurfonds ten behoeve van
					 uitgaven die op het fonds worden verantwoord (zie onderstaande specificatie).
					 Voor een toelichting op de verschillen wordt verwezen naar het Jaarverslag over
					 2013 van het Infrastructuurfonds.
 
 Specificatie van de bijdragen uit de begroting van
						hoofdstuk XII aan de begroting van het het Infrastructuurfonds (bedragen x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 INFRASTRUCTUURFONDS
 
 
 
 Begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 12
 
 
 
 
 Hoofdwegen
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 2.728.864
 
 
 
 
 2.481.851
 
 
 
 
 – 247.013 
 
 
 
 
 
 12.01
 
 
 Verkeersmanagement
 
 
 
 22.072
 
 
 21.794
 
 
 – 278
 
 
 
 
 12.02
 
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 413.384
 
 
 544.354
 
 
 130.970
 
 
 
 
 12.03
 
 
 Aanleg
 
 
 
 1.451.135
 
 
 1.065.903
 
 
 – 385.232
 
 
 
 
 12.04
 
 
 GIV/PPS
 
 
 
 420.256
 
 
 412.956
 
 
 – 7.300
 
 
 
 
 12.06
 
 
 Netwerkgebonden kosten HWN
 
 
 
 422.017
 
 
 436.844
 
 
 14.827
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12.09
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Ontvangsten
 
 
 262.105
 
 
 150.887
 
 
 – 111.218
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 2.466.759
 
 
 2.330.964
 
 
 – 135.795
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 13
 
 
 
 
 Spoorwegen
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 2.197.752
 
 
 
 
 2.384.292
 
 
 
 
 186.540 
 
 
 
 
 
 13.02
 
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 1.324.515
 
 
 1.346.811
 
 
 22.296
 
 
 
 
 13.03
 
 
 Aanleg
 
 
 
 706.311
 
 
 886.190
 
 
 179.879
 
 
 
 
 13.04
 
 
 GIV/PPS
 
 
 
 148.776
 
 
 134.675
 
 
 – 14.101
 
 
 
 
 13.07
 
 
 Rente
								en aflossing
 
 
 
 18.150
 
 
 16.616
 
 
 – 1.534
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 13.09
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Ontvangsten
 
 
 60.000
 
 
 202.042
 
 
 142.042
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 2.137.752
 
 
 2.182.250
 
 
 44.498
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 14
 
 
 
 
 Regionaal, lokale infrastructuur
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 135.983
 
 
 
 
 215.678
 
 
 
 
 79.695 
 
 
 
 
 
 14.01
 
 
 Grote
								regionaal/lokale projecten
 
 
 
 60.771
 
 
 58.664
 
 
 – 2.107
 
 
 
 
 14.02
 
 
 Regionale mobiliteitsfondsen
 
 
 
 30.257
 
 
 45.185
 
 
 14.928
 
 
 
 
 14.03
 
 
 RSP-ZZL: pakket bereikbaarheid
 
 
 
 44.955
 
 
 111.829
 
 
 66.874
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 135.983
 
 
 215.678
 
 
 79.695
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 Vaarwegen
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 844.120
 
 
 
 
 864.431
 
 
 
 
 20.311 
 
 
 
 
 
 15.01
 
 
 Verkeersmanagement
 
 
 
 12.770
 
 
 13.722
 
 
 952
 
 
 
 
 15.02
 
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 298.884
 
 
 304.567
 
 
 5.683
 
 
 
 
 15.03
 
 
 Aanleg
 
 
 
 284.743
 
 
 290.785
 
 
 6.042
 
 
 
 
 15.06
 
 
 Netwerkgebonden kosten HVWN
 
 
 
 247.723
 
 
 255.357
 
 
 7.634
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 15.09
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Ontvangsten
 
 
 30.036
 
 
 10.853
 
 
 – 19.183
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 814.084
 
 
 853.578
 
 
 39.494
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 17
 
 
 
 
 Megaprojecten
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 54.157
 
 
 
 
 14.761
 
 
 
 
 – 39.396 
 
 
 
 
 
 17.01
 
 
 Westerscheldetunnel
 
 
 
 
 183
 
 
 183
 
 
 
 
 17.02
 
 
 Betuweroute
 
 
 
 4.699
 
 
 6.044
 
 
 1.345
 
 
 
 
 17.03
 
 
 HSL
 
 
 
 
 4.345
 
 
 4.345
 
 
 
 
 17.06
 
 
 PMR
 
 
 
 49.458
 
 
 4.189
 
 
 – 45.269
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 17.09
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 3.000
 
 
 2.346
 
 
 – 654
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 51.157
 
 
 12.415
 
 
 – 38.742
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 18
 
 
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 273.615
 
 
 
 
 287.566
 
 
 
 
 13.951 
 
 
 
 
 
 18.01
 
 
 Saldo
								afgesloten rekeningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 18.03
 
 
 Intermodaal vervoer
 
 
 
 3.196
 
 
 795
 
 
 – 2.401
 
 
 
 
 18.04
 
 
 Gebiedsgerichte aanpak (UPR)
 
 
 
 
 843
 
 
 843
 
 
 
 
 18.06
 
 
 Externe veiligheid
 
 
 
 
 104
 
 
 104
 
 
 
 
 18.07
 
 
 Mobiliteitsonafh. Kennis en expertise
 
 
 
 42
 
 
 
 – 42
 
 
 
 
 18.08
 
 
 Netwerkoverstijgende kosten
 
 
 
 270.377
 
 
 285.824
 
 
 15.447
 
 
 
 
 18.11
 
 
 Investeringsruimte
 
 
 
 
 
 
 
 
 18.12
 
 
 Reservering beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 
 
 
 18.13
 
 
 Tol
								gefinancierde uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 18.10
 
 
 Saldo
								afgesloten rekeningen
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 147.317
 
 
 147.317
 
 
 
 
 18.11
 
 
 Tolopgave
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 273.615
 
 
 140.249
 
 
 – 133.366
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 19.09
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Ontvangsten
 
 
 5.879.349
 
 
 5.722.871
 
 
 – 156.478
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 
 
 
 
 
 6.234.491
 
 
 
 
 6.248.579
 
 
 
 
 14.088 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten
 
 
 
 
 
 355.141
 
 
 
 
 513.445
 
 
 
 
 158.304 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 
 
 5.879.349 
 
 
 
 
 5.722.871 
 
 
 
 
 – 156.478
									 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 26.02
 Bijdrage aan het Deltafonds
 
 Het betreft hier de bijdrage vanuit de
					 beleidsbegroting van Hoofdstuk XII aan het Deltafonds ten behoeve van uitgaven
					 die op het fonds worden verantwoord (zie onderstaande specificatie). Voor een
					 toelichting op de verschillen wordt verwezen naar het Jaarverslag over 2013 van
					 het Deltafonds.
 
 Specificatie van de bijdragen uit de begroting van
						hoofdstuk XII aan de begroting van het het Deltafonds (bedragen x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 DELTAFONDS
 
 
 
 Begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 536.712 
 
 
 
 
 574.101 
 
 
 
 
 37.389 
 
 
 
 
 
 1.01
 
 
 Grote projecten waterveiligheid
 
 
 
 361.406
 
 
 463.826
 
 
 102.420
 
 
 
 
 1.02
 
 
 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
 
 
 
 163.299
 
 
 101.860
 
 
 – 61.439
 
 
 
 
 1.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 12.007
 
 
 8.415
 
 
 – 3.592
 
 
 
 
 1.04
 
 
 GIV/PPS
 
 
 
 
 
 ``
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.09
 
 
 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
 
 
 Ontvangsten
 
 
 87.689
 
 
 92.708
 
 
 5.019
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 449.023
 
 
 481.393
 
 
 32.370
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 32.117 
 
 
 
 
 46.278 
 
 
 
 
 14.161 
 
 
 
 
 
 2.01
 
 
 Aanleg waterkwantiteit
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.02
 
 
 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
 
 
 
 27.917
 
 
 41.230
 
 
 13.313
 
 
 
 
 2.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 4.200
 
 
 5.048
 
 
 848
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.09
 
 
 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorziening
 
 
 Ontvangsten
 
 
 2.500
 
 
 0
 
 
 – 2.500
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 29.617
 
 
 46.278
 
 
 16.661
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 156.150 
 
 
 
 
 190.180 
 
 
 
 
 34.030 
 
 
 
 
 
 3.01
 
 
 Watermanagement
 
 
 
 11.794
 
 
 12.484
 
 
 690
 
 
 
 
 3.02
 
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 144.356
 
 
 177.696
 
 
 33.340
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.09
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 156.150
 
 
 190.180
 
 
 34.030
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 4.01
 
 
 Experimenteerprojecten
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.09
 
 
 Ontvangsten Experimenteerartikel
 
 
 Ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 uitgaven
 
 
 
 
 247.581 
 
 
 
 
 253.827 
 
 
 
 
 6.246 
 
 
 
 
 
 5.01
 
 
 Apparaat
 
 
 
 198.231
 
 
 198.792
 
 
 561
 
 
 
 
 5.02
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 
 49.350
 
 
 55.035
 
 
 5.685
 
 
 
 
 5.03
 
 
 Investeringsruimte
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.09
 
 
 Netwerkgebonden kosten en overige ontvangsten
 
 
 Ontvangsten
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 247.581
 
 
 253.827
 
 
 6.246
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.09
 
 
 Ten laste van begroting van IenM
 
 
 Ontvangsten
 
 
 882.371
 
 
 973.745
 
 
 91.374
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 
 
 
 
 
 972.560 
 
 
 
 
 1.064.386 
 
 
 
 
 91.826 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten
 
 
 
 
 
 90.189 
 
 
 
 
 92.708 
 
 
 
 
 2.519 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Bijdrage van hfdst XII (art
								 26)
 
 
 
 
 
 882.371 
 
 
 
 
 973.745 
 
 
 
 
 91.374 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 5.
 NIET-BELEIDSARTIKELEN
 
 
 
 Artikel
 97
 Algemeen departement
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Op dit artikel worden de IenM brede programma
					 uitgaven verantwoord.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Artikel 97 Algemeen departement (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 27.276
 
 
 
 
 42.119 
 
 
 
 
 21.203 
 
 
 
 
 20.916 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 23.222
 
 
 
 
 25.740 
 
 
 
 
 23.429 
 
 
 
 
 2.311 
 
 
 
 
 
 
 
 97.01
 
 
 
 
 IenM-brede
								programmamiddelen
 
 
 
 
 23.222
 
 
 
 
 25.740 
 
 
 
 
 23.429 
 
 
 
 
 2.311 
 
 
 
 
 
 
 97.01.01
 
 
 Opdrachten
 
 
 14.906
 
 
 18.057
 
 
 15.726
 
 
 2.331
 
 
 
 
 
 
 
 –
								 Regeringsvliegtuig
 
 
 
 
 7.405 
 
 
 
 
 6.190 
 
 
 
 
 6.791 
 
 
 
 
 – 601 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Onderzoeken
								 Planbureau voor de Leefomgeving
 
 
 
 
 
 2.632 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 2.632 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 
 – Departementaal
								 Coördinatiecentrum Crisisbeheersing
 
 
 
 
 2.608 
 
 
 
 
 3.704 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 3.704 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 – Overige
								 opdrachten
 
 
 
 
 4.893 
 
 
 
 
 5.531 
 
 
 
 
 8.935 
 
 
 
 
 – 3.404 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 
 97.01.02
 
 
 Subsidies
 
 
 1.800
 
 
 1.700
 
 
 7.077
 
 
 – 5.377
 
 
 
 
 
 
 
 – Stichting Advisering
								 Bestuursrechtspraak, Milieu en Ruimtelijke Ordening 
 
 
 
 
 
 
 5.377 
 
 
 
 
 – 5.377 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 – NWO
 
 
 
 
 1.800 
 
 
 
 
 1.700 
 
 
 
 
 1.700 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 97.01.03
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 615
 
 
 606
 
 
 606
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan
								 RWS
 
 
 
 
 615 
 
 
 
 
 606 
 
 
 
 
 606 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 97.01.04
 
 
 Bijdragen aan internationale organisaties en
								medeoverheden
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 20
 
 
 – 20
 
 
 5
 
 
 
 
 97.01.06
 
 
 Bijdrage aan ZBO en RWT
 
 
 5.400
 
 
 5.377
 
 
 0
 
 
 5.377
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 – Stichting Advisering
								 Bestuursrechtspraak
 
 
 
 
 5.400 
 
 
 
 
 5.377 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 5.377 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.580 
 
 
 
 
 4.271 
 
 
 
 
 2.685 
 
 
 
 
 1.586 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Ad1) De
				 hogere realisatie op het verplichtingenbudget is gerelateerd aan de
				 verplichtingen van het Regeringsvliegtuig. Op basis van de opzegtermijn van het
				 contract met KLM Cityhopper voor het onderhoud en de exploitatie van het
				 regeringsvliegtuig moesten de juridische verplichtingen van het
				 Regeringsvliegtuig twee jaar vooruit zijn vastgelegd. Derhalve zijn eind 2013
				 voor ruim € 12 miljoen aan juridische verplichtingen voor de jaren 2014 en
				 2015 aangegaan. Daarnaast is voor circa € 2 miljoen aan verplichtingen
				 versneld aangegaan om het beheer en onderhoudscontract voor ICAWEB al in 2013
				 meerjarig te kunnen vastleggen. ICAWEB is de Integrale Crisis Advies Website
				 van IenM en VWS.
 Ad 2) Bij 2e suppletoire wet 2013 zijn de meerjarige
				 onderzoeksbudgetten van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) op artikel 97
				 Algemeen geplaatst. Deze budgetten stonden voorheen op artikel 98. In lijn met
				 «Verantwoord Begroten» worden de meerjarige onderzoeksbudgetten vanaf 2e
				 suppletoire wet 2013 op dit artikel verantwoord.
 Ad 3) Vanaf de 2e
				 suppletoire wet 2013 worden de uitgaven van het Departementaal
				 Coördinatiecentrum Crisisbeheersing apart weergegeven in de tabel
				 «Budgettaire gevolgen van beleid» (tot en met de 1e suppletoire wet maakte
				 het onderdeel uit van de post «Overige opdrachten». Per saldo is over alle
				 opdrachten in 2013 sprake van een realisatie die € 0,3 miljoen hoger is dan
				 bij ontwerpbegroting geraamd. Dit komt vanwege de bijdrage van andere
				 ministeries aan ICAWEB (zie ook toelichting 1).
 Ad 4) De bijdrage aan
				 de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak hoort thuis onder het instrument
				 «bijdrage aan ZBO en RWT». Bij ontwerpbegroting werd deze nog onder het
				 instrument «subsidies» begroot. In de loop van 2013 is deze correctie
				 doorgevoerd. Het volledige, begrote bedrag is gerealiseerd.
 Ad 5) Per
				 1 januari 2013 zijn de bijdragen aan medeoverheden vanuit dit artikel
				 beëindigd.
 Ad 6) Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft gedurende
				 2013 meer ontvangsten van derden gekregen dan oorspronkelijk geraamd voor het
				 uitvoeren van onderzoeken. Een deel van deze onderzoeken heeft vertraging
				 opgelopen (zie ook toelichting 2).
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 
 97.01
 IenM-brede programmamiddelen
 
 
 
 97.01.01
 Opdrachten
 
 Regeringsvliegtuig
 Dit betreft de uitgaven van IenM voor het onderhoud en de exploitatie van
						het Regeringsvliegtuig.
 Onderzoeken Planbureau voor de
						Leefomgeving
 Betreft uitgaven ten behoeve van
						onderzoeksactiviteiten van PBL, zoals aanschaf van databestanden, ontwikkeling
						van modellen, uitbesteding van (deel)onderzoeken en vervaardiging van
						onderzoeksrapporten. Voor informatie over PBL-producten zie
						www.pbl.nl.
 Departementaal Coördinatiecentrum
						Crisisbeheersing
 Dit betreft voornamelijk de uitgaven die
						worden gedaan ten behoeve van het Departementaal Coördinatiecentrum
						Crisisbeheersing.
 Overige opdrachten
 Dit betreft voornamelijk de uitgaven die worden gedaan inzake grote
						publiekscampagnes als van A naar Beter, alsmede artikeloverstijgende
						onderzoeksopdrachten van bijvoorbeeld het Kennisinstituut voor
						Mobiliteitsbeleid en de Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken.
 
 
 
 97.01.02
 Subsidies
 
 StAB
 Deze uitgaven
						hangen samen met de subsidie die IenM verstrekt aan de Stichting Advisering
						Bestuursrechtspraak. De StAB adviseert, door middel van deskundigenberichten,
						op verzoek van de Raad van State en de rechtbanken over geschillen op het
						terrein van de fysieke leefomgeving zoals milieu, ruimtelijke ordening, water,
						bouw en schade.
 Onderzoeksprogramma Duurzame
						Bereikbaarheid Randstad
 Deze uitgaven hangen samen met de
						subsidie die IenM in samenwerking met EZ verstrekt aan de Nederlandse
						Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek voor het onderzoeksprogramma
						Duurzame bereikbaarheid Randstad voor de periode 2008 tot en met 2014 (totaal
						€ 9 miljoen tot maximaal € 9,5 miljoen)
 
 
 
 97.01.03
 Bijdrage aan agentschappen
 
 Dit betreft de bijdrage aan Rijkswaterstaat voor de
						capaciteitsinzet in het kader van Beleidsondersteuning en advies.
 
 
 
 97.01.04
 Bijdragen aan internationale organisaties en
						 medeoverheden
 
 Verzameluitkering
 Onder verzameluitkering zijn alle financieel geringe bedragen (kleiner dan
						€ 10 miljoen) aan medeoverheden opgenomen. Met de verzameluitkering wordt
						beoogd de medeoverheden ruimte te bieden voor lokaal maatwerk zonder de
						administratieve lastendruk te laten toenemen (zie ook Kamerstukken II, 2007/08,
						31 327; Staatsblad
						2008, 312). De Financiële verhoudingswet geeft de wettelijke
						grondslag voor de verzameluitkering.
 
 
 
 
 97.09
 Ontvangsten
 
 Op dit artikel worden de ontvangsten verantwoord die
					 IenM ontvangt inzake het Regeringsvliegtuig, het Centrum Publieksparticipatie
					 en DGB.
 
 
 
 
 Artikel
 98
 Apparaat Kerndepartement
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Op dit artikel staan alle personele en materiële
					 uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van IenM met uitzondering van de
					 Staf Deltacommissaris en de agentschappen ILT, KNMI, NEa en RWS. Het omvat de
					 verplichtingen en uitgaven voor ambtelijk personeel, inhuur externen en
					 materieel voor het kerndepartement.
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Artikel 98 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (x
						€ 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2012 (1)
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 327.162 
 
 
 
 
 336.847 
 
 
 
 
 349.429 
 
 
 
 
 – 12.582 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 372.668 
 
 
 
 
 336.238 
 
 
 
 
 350.087 
 
 
 
 
 – 13.849 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 238.046
 
 
 221.509
 
 
 206.897
 
 
 14.612
 
 
 
 
 
 
 – waarvan eigen
								personeel
 
 
 
 
 224.133 
 
 
 
 
 206.492 
 
 
 
 
 196.540 
 
 
 
 
 9.952 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 
 – waarvan externe
								inhuur 
 
 
 
 
 13.913 
 
 
 
 
 15.017 
 
 
 
 
 10.357 
 
 
 
 
 4.660 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Materiele uitgaven
 
 
 134.622
 
 
 114.729
 
 
 143.190
 
 
 – 28.461
 
 
 5
 
 
 
 
 
 – waarvan ICT 
 
 
 
 
 53.908 
 
 
 
 
 48.548 
 
 
 
 
 37.718 
 
 
 
 
 10.830 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 – waarvan bijdrage aan
								SSO's 
 
 
 
 
 54.509 
 
 
 
 
 46.859 
 
 
 
 
 52.070 
 
 
 
 
 – 5.211 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 9.732 
 
 
 
 
 13.138 
 
 
 
 
 2.434 
 
 
 
 
 10.704 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Ad 1)
				 Vanwege een nieuwe begrotingsindeling, op grond van de
				 Rijksbegrotingsvoorschriften, geldt vanaf 2013 een andere uitsplitsing.
				 Derhalve kunnen de realisatiecijfers 2012, niet één op één worden
				 aangesloten met het jaarverslag 2012.
 Ad 2) Het verschil tussen de
				 verplichtingenrealisatie en de ontwerpbegroting staat geheel in relatie met de
				 lagere materiële uitgaven.
 Ad 3) De hogere realisatie op personeel
				 wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door de overboeking van de kosten
				 voor personele uitgaven van materieel naar personeel ten einde te voldoen aan
				 rijksbegrotingvoorschriften voor het boeken van personeel gerelateerde
				 kosten.
 Ad 4) De hogere inhuur is met name het gevolg van het inhuren
				 van specialistische medewerkers voor ICT-projecten van de beleidsdiensten.
 
 Ad 5) Het verschil in realisatie van de ICT uitgaven
					 is geheel toe te schrijven aan de interne overboekingen van algemene materiële
					 budgetten naar het specifieke ICT budget voor de kosten voor
					 kantoorautomatisering en dienstspecifieke ICT-projecten.
 De realisatie
					 op de bijdrage aan SSO’s is lager dan de ontwerpbegroting als gevolg van een
					 overboeking naar SZW die vanaf 2013 de kosten voor SSC-ICT niet meer via IenM,
					 maar zelfstandig betaalt.
 Het overige verschil op materieel is een
					 gevolg van lagere uitgaven bij verschillende dienstonderdelen en op enkele
					 algemene apparaatbudgetten van IenM als gevolg van versnelde realisatie
					 taakstelling.
 
 Ad 6) Het verschil in ontvangsten is voornamelijk
				 een gevolg van uitgestelde betalingen uit 2012 voor kosten voor ICT.
 
 
 Extracomptabele verwijzingen
 
 Apparaatskosten agentschappen en
					 ZBO’s en RWT’s
 
 IenM is verantwoordelijk voor vier
				 agentschappen: de Inspectie Leefomgeving en Transport, het Koninklijk
				 Nederlands Meteorologisch Instituut, de Nederlandse Emissieautoriteit en
				 Rijkswaterstaat. De apparaatskosten en ontvangsten worden verder uitgesplitst
				 en toegelicht in de agentschapsparagrafen.
 IenM verstrekt bijdragen
				 aan drie begrotingsgefinancierde ZBO’s en RWT’s: Prorail, Kadaster en StAB.
				 Zie voor meer informatie over de ZBO’s en RWT’s van IenM de bijlage ZBO’s
				 en RWT’s van dit Jaarverslag (Bijlage 1).
 De apparaatskosten van de
				 Staf van de Deltacommissaris worden in lijn met de Waterwet op het Deltafonds
				 begroot en verantwoord (zie artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige
				 uitgaven van het Jaarverslag van het Deltafonds).
 
 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven/kosten inclusief
					 agentschappen en ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatsuitgaven
							 ministerie
 
 
 
 
 
 
 372.668
 
 
 
 
 336.238
 
 
 
 
 350.087
 
 
 
 
 – 13.849
 
 
 
 
 
 Kerndepartement
 
 
 
 
 372.668
 
 
 336.238
 
 
 350.087
 
 
 – 13.849
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatskosten
							 agentschappen
 
 
 
 
 1.238.510
 
 
 
 
 1.181.907
 
 
 
 
 1.248.880
 
 
 
 
 1.274.381
 
 
 
 
 1.205.946
 
 
 
 
 68.435
 
 
 
 
 
 ILT
 
 
 96.215
 
 
 85.797
 
 
 136.672
 
 
 141.788
 
 
 142.791
 
 
 – 1.003
 
 
 
 
 KNMI
 
 
 56.001
 
 
 57.522
 
 
 58.487
 
 
 54.722
 
 
 61.678
 
 
 – 6.956
 
 
 
 
 NEa
 
 
 6.264
 
 
 6.650
 
 
 6.485
 
 
 6.417
 
 
 7.010
 
 
 – 593
 
 
 
 
 RWS
 
 
 1.080.030
 
 
 1.031.938
 
 
 1.047.236
 
 
 1.071.454
 
 
 994.467
 
 
 76.987
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatskosten ZBO’s en
							 RWT's
 
 
 
 
 443.000
 
 
 
 
 423.000
 
 
 
 
 590.300
 
 
 
 
 593.400
 
 
 
 
 
 
 
 ProRail
 
 
 443.000
 
 
 423.000
 
 
 415.000
 
 
 422.000
 
 
 
 
 
 
 Kadaster
 
 
 
 
 170.000
 
 
 166.000
 
 
 
 
 
 
 StAB
 
 
 
 
 5.300
 
 
 5.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 99
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 
 Algemene doelstelling
 
 Niet van toepassing op dit artikel.
 
 Dit artikel is een administratief
				 begrotingstechnisch artikel. Dit houdt in dat er geen daadwerkelijke uitgaven
				 ten laste van artikel 99 worden gedaan. Het artikel dient hoofdzakelijk als
				 tussenstation voor de overboeking van middelen naar de andere artikelen op de
				 IenM begroting, zoals loon- en prijsbijstelling. Ook taakstellingen die nog
				 niet direct kunnen worden doorgeboekt worden tijdelijk op dit artikel
				 geadministreerd.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Artikel 99 Nominaal en onvoorzien (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 157.181 
 
 
 
 
 – 157.181 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 157.181 
 
 
 
 
 – 157.181 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Ad 1) Het in
				 de begroting geraamde bedrag bestaat hoofdzakelijk uit geparkeerde bedragen
				 (zoals prijsbijstelling) die ten tijde van het opstellen en vaststellen van de
				 begroting nog verdeeld moesten worden binnen Hoofdstuk XII. Deze bedragen zijn
				 gedurende de begrotingsuitvoering in 2013 verdeeld. Ten laste van dit artikel
				 zijn geen uitgaven gebracht.
 
 
 
 Bedrijfsvoeringsparagraaf
 
 6.
 BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF 2013
 
 Inleiding
 In de
				bedrijfsvoeringsparagraaf wordt verslag gedaan van relevante aandachtspunten in
				de bedrijfsvoering van IenM (hoofdstuk XII). De bedrijfsvoeringsparagraaf heeft
				in overeenstemming met de Comptabiliteitswet het karakter van een
				uitzonderingsrapportage. Daarom vindt geen terugkoppeling plaats van alle in
				2013 uitgevoerde acties; de voortgang daarvan is een vast agendapunt van de in
				2013 gehouden vergaderingen van het Auditcommittee van IenM.
 Verbetering en ontwikkeling van de
				organisatie en werkprocessen
 Het streven is om bij voortduring
				de bedrijfsvoering van het ministerie te ontwikkelen en te verbeteren met name
				in termen van de sturing en beheersing van activiteiten en processen.
				Aanvullend op de algemene onderwerpen in de bedrijfsvoeringsparagraaf zijn
				onderstaande thema’s vermeldenswaard. Deze thema’s hebben met name
				betrekking op de structurele borging van voorzieningen en verantwoordelijkheden
				in de departementale organisatie.
 Ontwikkelingen toezicht en sturing
				ZBO’s
 Per 1-1-2013 zijn bij IenM een algemene sturing- en
				toezichtvisie «Verantwoorde Uitvoering 2013–2017» en organisatiespecifieke
				regelingen en beleidsregels van kracht geworden. Hiertoe is een speciale
				eenheid toezicht binnen het ministerie ingericht. In de paragraaf
				«Implementatie toezicht» wordt verder ingegaan op ontwikkelingen rondom
				toezicht.
 Governancemodel Grote
				Projecten
 In 2013 is het Governancemodel Grote Projecten (GGP)
				opgesteld. Dit model vormt het referentiemodel van IenM voor de inrichting van
				de sturing, beheersing en verantwoording van grote projecten. Het model
				vervangt het Basismodel Beheersing Grote Projecten (BBGP) dat in 2005 is
				ontwikkeld als interne doorvertaling van de Regeling Grote Projecten van de
				Tweede Kamer. Nieuw is dat het GGP voorschriften bevat ten aanzien van de
				governance van projecten; specifieke kaders voor de inrichting van sturing en
				verantwoording binnen een project.
 Implementatie aanbevelingen Commissie
				Zevenbergen en Holtslag
 De aanbevelingen van de Commissie
				Zevenbergen en het onafhankelijk onderzoek van Holtslag naar de casus van het
				ILT-rapport over ProRail hebben in 2013 geleid tot een groot aantal
				verbeteracties ter opvolging en borging. De bewindspersonen en de SG
				communiceren regelmatig en actief over de voortgang naar de hele organisatie en
				brengen casuïstiek en daaruit geleerde lessen onder de aandacht.
 
 De volgende verbeteracties zijn doorgevoerd:
 
 
 –
 Diverse werkprocessen zijn aangescherpt,
						zoals rond de openbaarmaking van rapporten en de eventuele beleidsreactie, de
						informatieverstrekking aan het parlement, de behandeling van
						WOB-verzoeken;
 
 
 –
 Borging van de nakoming van
						(werk)afspraken is verbeterd door aanpassing van procedures rond monitoring,
						alertering, notificatie, inrichting van de audit trail;
 
 
 –
 Criteria voor het werken met een
						dossierteam zijn vastgesteld;
 
 
 –
 Rijkswaterstaat gebruikt een systeem van
						early warnings om tijdig over ontwikkelingen en risico’s te kunnen informeren
						en escaleren;
 
 
 –
 Twee belangrijke thema’s in de
						aanbevelingen van de Commissie en in de analyse van Holtslag zijn:
						«escaleren» en «rolvastheid». Deze thema’s zijn breed in de
						IenM-organisatie onder de aandacht gebracht en op alle niveaus besproken aan de
						hand van casuïstiek. Beide thema’s zijn gesprekonderwerp in de
						functioneringsgesprekken. De trainingen op het gebied van politiek bestuurlijke
						sensitiviteit zijn geïntensiveerd en de genoemde thema’s hebben hierin een
						plaats gekregen.
 
 
 De rode draden uit de analyse van de achterliggende
				 oorzaken zijn/worden ingebed in de brede organisatieontwikkeling en
				 professionaliseringsprogramma’s van IenM.
 
 Organisatie-aanpassingen IenM
 Per 1 januari 2013 is de directie Leefomgeving van AgentschapNL naar RWS
				overgegaan. Hiermee is RWS dé uitvoeringsorganisatie van IenM geworden, met
				een IenM-breed werkpakket. Het thema leefomgeving is onder meer zichtbaar in de
				uitbreiding van de missie van RWS en het Ondernemingsplan RWS 2015 met het
				thema duurzame leefomgeving en de rol van deskundig uitvoeringspartner.
 Per 1 april 2013 heeft de ANWB haar bewegwijzeringactiviteiten aan RWS
				overgedragen. Hiermee is de Nationale Bewegwijzeringdienst (NBD) in oprichting
				van start. Per die datum heeft RWS het personeel, de contracten en database met
				alle informatie over bewegwijzeringobjecten van de ANWB overgenomen. De NBD is
				een samenwerkingsverband van de gemeenschappelijke wegbeheerders in Nederland
				(rijk, provincie, gemeenten en waterschappen). De NBD stelt in opdracht van de
				wegbeheerders bewegwijzeringplannen op en beheert de landelijke database met
				bewegwijzeringgegevens. Tevens kan iedere wegbeheerder op vrijwillige basis
				ervoor kiezen om de NBD tevens de inkoop, de realisatiebegeleiding en het
				beheer van zijn bewegwijzering te laten uitvoeren.
 Bij het KNMI is
				vraagsturing ingevoerd. De relaties tussen de opdrachtgevers en het KNMI zijn
				opnieuw ingericht. De programmering en financiering van het opdrachtenpakket is
				op een zakelijke en professionele basis ingericht met een meerjarig
				perspectief.
 Met het oog op de gewenste scheiding tussen beleid en
				toezicht is met ingang van 1 januari 2014 de volkshuisvestelijke
				toezichthouder conform het advies van de Commissie Hoekstra in een uitvoerende
				dienst ondergebracht. Dit is de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Door
				middel van een opdrachtgever-opdrachtnemer relatie is het ook een uitvoerende
				dienst voor de Minister voor Wonen en Rijksdienst (WenR).
 Conform de
				Rijksbegrotingvoorschriften wordt hieronder in deze paragraaf verantwoording
				afgelegd over de rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering, de totstandkoming
				van beleidsinformatie, het financieel en materieel beheer en overige aspecten
				van de bedrijfsvoering.
 Rechtmatigheid
 Aanbestedingsregels
 Voor
				grotere opdrachten gelden de Europese aanbestedingsregels. Met de
				inwerkingtreding van de Aanbestedingswet 2012 per 1 april 2013, zijn nieuwe
				regels ingesteld voor inkopen van € 50.000 tot de Europese
				aanbestedingsgrens.
 In sommige gevallen kan naleving van de (Europese)
				aanbestedingsregels tot bijzonder inefficiënte en ineffectieve uitkomsten
				leiden. Bij IenM is voorgeschreven dat in uitzonderingsgevallen gemotiveerd kan
				worden afgeweken van deze regels met toestemming van de verantwoordelijke
				Directeur-Generaal. Er hebben afwijkingen plaatsgevonden bij RWS, bij de ILT,
				bij het KNMI en bij de beleidskern. Bij een groot deel van IenM is het aantal
				afwijkingen beperkt. Alleen bij de beleidskern zijn er meer afwijkingen.
 Rijkswaterstaat, ILT en
				KNMI
 Gedurende 2013 heeft het management van Rijkswaterstaat
				besloten om, in afwachting van een rijksbrede Europese aanbesteding van
				ICT-diensten, leveranciers te contracteren zonder een Europese
				aanbestedingstraject te volgen. Dit was noodzakelijk om de continuïteit van de
				bedrijfsvoering te borgen. In totaal betrof dit een bedrag van € 1
				miljoen.
 Verder heeft de Auditdienst Rijk bij Rijkswaterstaat, ILT en
				KNMI een paar afwijkingen geconstateerd van de aanbestedingsregels. Het totaal
				aan afwijkingen is lager dan € 1 miljoen.
 Beleidskern
 Bij de
				beleidskern is voor een bedrag van in totaal € 9,4 miljoen afgeweken van de
				aanbestedingsregels. Afwijkingen van aanbestedingsregels zijn onrechtmatig. De
				afwijkingen overschrijden in één geval de rapportagegrens voor
				onrechtmatigheden op artikelniveau.
 
 
 •
 Bij de aangegane verplichtingen op artikel
					 15 (Openbaar Vervoer) is sprake van een onrechtmatigheid van circa € 0,4
					 miljoen. Hierbij wordt de rapporteringstolerantie van circa € 0,3 miljoen
					 met 37% overschreden.
 
 
 •
 De rest van de afwijkingen blijft onder de
					 rapportagegrens voor onrechtmatigheden op artikelniveau.
 
 
 Controlebevindingen ADR
 Uit de controlebevindingen van de Auditdienst Rijk (ADR) is naar voren
				gekomen dat bij de financiële verantwoording (inclusief de
				baten-lastendiensten) van het ministerie over 2013 verder geen sprake is van
				overschrijding van de rapportagegrenzen (1% voor onjuistheden en 3% voor
				onzekerheden).
 Totstandkoming
				beleidsinformatie
 Met de begroting 2014 is invulling gegeven
				aan een sluitende set indicatoren en kengetallen in de begroting. Deze
				indicatoren en kengetallen sluiten aan bij de rollen en verantwoordelijkheden
				van de Minister, zoals deze per artikel in de begroting zijn opgenomen. Hiermee
				is invulling gegeven aan een van de aspecten van «Verantwoord Begroten».
 Hierbij zijn de rollen en verantwoordelijkheden nog eens tegen het licht
				gehouden en is zo mogelijk voor elke rol een kengetal of indicator benoemd, die
				ofwel in de begroting wordt opgenomen, ofwel te vinden is in een andere
				openbare publicatie of bron. Ten opzichte van de begroting 2013 is in een
				aantal artikelen het aantal kengetallen en indicatoren gereduceerd.
 Het ministerie maakt gebruik van interne en externe gegevensbronnen. Dit
				kunnen eigen beleidsinformatiesystemen binnen het ministerie zijn, maar ook
				informatie van derden. De beschikbare informatie die in een kengetal of
				indicator is verwerkt, dient navolgbaar en achteraf reconstrueerbaar te
				zijn.
 Uit hoofde van haar wettelijke taak heeft de Auditdienst Rijk
				(ADR) ook dit jaar onderzocht in hoeverre sprake is van een deugdelijke
				totstandkoming van de beleidsinformatie. Hiertoe is onderzocht, van een
				steekproef van circa 1/3 van de prestatie indicatoren en kengetallen die staan
				opgenomen in de beleidsartikelen van het jaarverslag van IenM en die zijn
				ontleend aan interne informatiesystemen en aan informatiebronnen van
				derden
 
 
 •
 of eventueel aanvullende kwaliteitseisen
					 vanuit de Tweede Kamer worden nageleefd
 
 
 •
 of de beleidsinformatie die als uitkomst
					 van het totstandkomingsproces wordt opgeleverd op volledige en juiste wijze in
					 de begroting en in het jaarverslag is opgenomen.
 
 
 De ADR geeft aan dat er deels sprake is van een
				deugdelijke totstandkoming van de informatie over het beleid. Door beperkte
				dossiervorming en het ontbreken van (integrale) procesbeschrijvingen is volgens
				de ADR het totstandkomingsproces achteraf echter niet altijd goed
				reconstrueerbaar. IenM zal actie ondernemen om dit te verbeteren.
 Financieel- en materieel
				beheer
 Geconstateerde onvolkomenheden over
				2012
 In 2013 is veel aandacht besteed aan het op orde brengen
				van de door de Algemene Rekenkamer (AR) geconstateerde onvolkomenheden over
				2012. Dit betroffen de volgende onderwerpen:
 
 
 •
 Financieel beheer ILT
 
 
 •
 Inkoopbeheer beleidskern
 
 
 •
 Informatiebeveiliging beleidskern
 
 
 •
 Informatiebeveiliging bij
					 Rijkswaterstaat
 
 
 Hieronder wordt ingegaan op de uitgevoerde
				verbeteracties bij deze onderwerpen.
 Financieel beheer ILT
 In 2013 heeft ILT veel inspanning geleverd om het financieel beheer op orde
				te brengen. Dit heeft geresulteerd in een meer beheerste jaarafsluiting, maar
				het financieel beheer is nog niet structureel op orde. Acties om het financieel
				beheer structureel te verbeteren zullen in 2014 worden doorgezet.
 Het
				directieteam van de ILT volgt de ontwikkelingen betreffende het financieel
				beheer op de voet. Het onderwerp staat wekelijks op de DT-agenda zodat
				kortcyclisch en direct bijgestuurd kan worden. Ook in de interne
				managementcontracten worden de gewenste en uit te voeren verbeterpunten
				opgenomen. Daarnaast is vanuit de directie Bedrijfsvoering in de tweede helft
				van 2013 gestart met een directie breed structureel verbeterprogramma, waarin
				het financieel beheer een belangrijk onderwerp is en waarvan de verbeteringen
				in 2014 gerealiseerd zullen worden.
 De overdracht van de financiële
				administratie van ILT naar de Shared Service Organisatie (SSO), die was gepland
				op 1 januari 2014, is uitgesteld. Reden hiervan is dat een aantal specifieke
				ILT-processen onvoldoende uniform is en onvoldoende beschreven om ze nu over te
				kunnen dragen. Voor de basistaken van inkoop tot betalen is procesmatig al wel
				aansluiting gemaakt met de geautomatiseerde werkwijze van de SSO.
 Voor
				zowel de SSO als de ILT lag de focus in de eerste maanden van 2014 op het
				afsluiten van het financiële jaar 2013. Er is nog geen nieuwe overdrachtsdatum
				afgesproken, maar overdracht voor 1 juli 2014 lijkt onwaarschijnlijk. Dit is
				mede afhankelijk van de verbetering van financieel beheer.
 Inkoopbeheer beleidskern
 Bij het grootste deel van IenM is het inkoopbeheer voldoende op orde. Er
				zijn maatregelen genomen om te borgen dat de inkopen ook voldoen aan de eisen
				van de nieuwe aanbestedingswet die in 2013 is ingevoerd.
 Bij de
				beleidskern was het inkoopbeheer eind 2012 onvoldoende op orde. Om dit te
				verbeteren, zijn diverse acties in gang gezet. De professionalisering van
				inkopen die de inkooporganisatie van de beleidskern in 2012 heeft ingezet, is
				in 2013 met kracht voortgezet. Het contractenregister, de aanbestedingskalender
				en inkoopanalyses zijn verbeterd en interne controles zijn aangescherpt. De
				rode draad in het verbetertraject is het verbinden van beleid en inkoop:
 
 
 •
 Medewerkers en het management van
					 beleidsafdelingen worden (periodiek) geïnformeerd over het inkoopproces en de
					 relevante regelgeving;
 
 
 •
 Door middel van spendanalyses (ex post en
					 ex ante) wordt inzicht gekregen in de diverse soorten inkopen en
					 inkooptrajecten;
 
 
 •
 De inkooporganisatie van de beleidskern
					 controleert bij alle inkopen of voldaan wordt aan de (Europese)
					 aanbestedingsregels. Dit gebeurt integraal omdat bij de beleidskern het risico
					 op afwijkingen groter is dan bij de rest van IenM, vanwege de aard van de
					 opdrachten (met name bij beleidsadviezen wordt vaker afgeweken).
 
 
 •
 In het inkoopproces proces wordt
					 afgedwongen dat alleen «bewust» wordt afgeweken: de verantwoordelijke DG’s
					 moeten een motivering ondertekenen voordat het contract met de leverancier
					 wordt ondertekend;
 
 
 •
 Ieder kwartaal rapporteert de
					 inkooporganisatie van de beleidskern de afwijkingen van (Europese)
					 aanbestedingsregels in de inkoop monitorrapportage. Hierin zijn ook nieuwe
					 regels uit de in 2013 in werking getreden aanbestedingswet opgenomen;
 
 
 •
 In 2013 is de aanbestedingskalender in
					 samenwerking met beleidsmedewerkers uitgebreid met alle voorgenomen en geraamde
					 inkopen. Hierdoor kunnen inkoopadviseurs meer doelgericht, tijdig en proactief
					 beleidsmedewerkers (behoeftestellers) benaderen en ondersteunen bij het
					 doorlopen van complexe inkooptrajecten.
 
 
 Ondanks de communicatie en ondersteuning vanuit de
				inkooporganisatie van de beleidskern, waren er in 2013 nog relatief veel
				afwijkingen van de aanbestedingsregels (zie paragraaf rechtmatigheid). De
				inkooporganisatie van de beleidskern heeft een inhoudelijke analyse gemaakt van
				de afwijkingen en adviezen gedaan om het aantal afwijkingen te kunnen verlagen.
				In 2014 wordt hier in samenwerking met de decentrale controllers vervolg aan
				gegeven.
 De inkooporganisatie van de beleidskern is ook betrokken bij
				rijksbrede ontwikkelingen op inkoopgebied. IenM levert haar aandeel bij het
				rijksbreed uitbouwen en inrichten van categoriemanagement. In 2013 zijn
				voorstudies/categorieplannen voor de toegewezen categorieën opgesteld.
				Afhankelijk van de besluitvorming over die plannen door de Interdepartementale
				Commissie Bedrijfsvoering RIjksdienst (ICBR) begin 2014, wordt de verdere
				realisatie en uitrol van die studies/plannen ter hand genomen.
 (Informatie)beveiliging beleidskern en
				Rijkswaterstaat
 Het integrale beveiligingsbeleid IenM 2013 is
				op 18 april 2013 vastgesteld. Daarmee is ook formeel duidelijkheid gecreëerd
				over de organisatie, taken en verantwoordelijkheden binnen IenM met betrekking
				tot informatiebeveiliging.
 Deze duidelijkheid is voorwaardenscheppend
				om als IenM controleerbaar te kunnen voldoen aan de eisen die moeten worden
				gesteld aan de beschikbaarheid, vertrouwelijkheid en integriteit van
				informatie(systemen) waarvan het departement afhankelijk is. In het afgelopen
				jaar is deze controleerbaarheid toegenomen door de activiteiten van het
				PRogrammateam Industriele Automatisering Rijkswaterstaat (PRIA) en de
				inrichting van een aparte eenheid informatiebeveiliging bij DCI die
				verantwoordelijk is voor het functioneel beheer en de beveiliging van de bij de
				Bestuurskern geregistreerde informatiesystemen. RWS heeft een strategie
				geformuleerd rondom het omgaan met vertrouwelijke informatie en een opzet voor
				borging in de lijnorganisatie gerealiseerd.
 Uitgangspunt van het
				beveiligingsbeleid van IenM is dat het management verantwoordelijk is. Het gaat
				er om dat zij, ondersteund door hun beveiligingsorganisatie, een beter gevoel
				ontwikkelen voor informatiebeveiligingsrisico’s, het beheersen van die
				risico’s door getroffen maatregelen dan wel het bewust en onderbouwd
				(explain) aanvaarden van de restrisico’s. Het beveiligingsbeleid noemt naast
				intern te beïnvloeden risico’s ook dreigingen van buitenaf zoals
				bijvoorbeeld spionage en cybersecurity. In dat kader wordt er besluitvorming
				voorbereid met betrekking tot maatschappelijk vitale infrastructuur voor de
				ontwerpbegroting 2015.
 De vernieuwde Baseline Informatiebeveiliging
				Rijksdienst die eind 2012 is vastgesteld, beschrijft de invulling
				(implementatierichtlijnen en eisen voor de procesinrichting) van NEN/ISO 27001
				en 27002 voor de Rijksoverheid. Voor deze minimale eisen gesteld aan de
				informatiebeveiliging van de IT infrastructuur Rijksdienst is Rijksbreed eind
				2013 een operationele handreiking ter beschikking gekomen. Een projectgroep
				Implementatie is IenM breed geformeerd.
 In 2013 heeft RWS verder
				gewerkt aan een ordening van processen, objecten en missie kritieke systemen om
				te komen tot een effectieve strategie in de aanpak van de cyber security van
				Rijkswaterstaat, binnen de beperkingen van beschikbare capaciteit en middelen.
				De beleidslijnen cyber security zijn vastgesteld, er zijn risicoanalyses voor
				alle missie kritieke systemen uitgevoerd – met inachtneming van de eisen die
				de Baseline Informatiebeveiliging Rijk (BIR) stelt en er is een Security
				Operations Center opgericht.
 Overige topprioriteiten financieel
				beheer
 Implementatie toezicht
 Bij IenM is per 2013 een nieuw sturing- en toezichtarrangement op
				uitvoeringsorganisaties op afstand (ZBO’s en RWT’s) van kracht. Deze
				bestaat uit een algemene sturing- en toezichtvisie en organisatiespecifieke
				regelingen en beleidsregels. In 2013 zijn rijksbreed alle ZBO’s doorgelicht
				waarbij de conclusie van het kabinet was dat de zelfstandige status
				gerechtvaardigd is, het stelsel van ZBO’s redelijk gezond is en voor de taken
				goede reden zijn om deze door ZBO’s uit te laten voeren. Voor de grote IenM
				tariefgefinancierde ZBO’s (CBR, Kadaster, LVNL en RDW) is de specifieke
				conclusie dat deze materieel voldoen aan het kabinetsbeleid en de huidige
				verdeling in taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden geen aanpassing
				behoeft. Ook in de toekomst kunnen deze ZBO’s blijven werken met raden van
				toezicht. In 2014 zal op basis van een individuele business case onderzocht
				worden of de ZBO status van Vamex, IBKI en Stichting Airport Coordination
				Netherlands aanpassing behoeft. Het kabinet zal in 2014 aan de Kamer
				voorstellen de Kaderwet ZBO’s zodanig aan te passen dat ZBO’s, die
				regelgebonden taken uitvoeren, verplicht kunnen worden gebruik te maken van de
				rijksbrede bedrijfsvoeringsinfrastructuur.
 De ZBO’s van IenM hebben
				veel last van de economische crisis. IenM heeft via de aansturing en toezicht
				in 2013 nadrukkelijk gevraagd via de financieel meerjarige beleidsstukken en de
				begroting om hieraan aandacht te besteden. Uitgangspunt is dat de continuïteit
				van de door ZBO’s uit te voeren taken is gewaarborgd en de ZBO’s binnen hun
				bedrijfsvoering de gevolgen van de recessie zoveel als mogelijk zelf opvangen.
				De IenM ZBO’s hebben hierop allemaal initiatieven ontplooid om te komen tot
				besparingen maar die zijn niet altijd toereikend. Aanvullend is daarom door
				enkele ZBO’s besloten tot bovenwaartse bijstelling van tarieven.
 Voor de vier grote publiekrechtelijke ZBO’s zijn aanvullende
				aandachtpunten bij het controleprotocol (ten behoeve van de externe accountant)
				vastgesteld. Deze aandachtspunten treden niet in de plaats van formele wet- en
				regelgeving (organisatie specifieke regelingen). Beoogd is meer uniformiteit
				aan te brengen en een zo actueel mogelijk protocol te blijven houden dat
				aansluit bij de nieuwste accountancyregelgeving en inzichten. Aanvullend wordt
				ten aanzien van de doelmatigheid en het zogenaamde «in-control-statement» een
				groeitraject (formuleren kpi’s) ingezet om deze elementen tot professionele
				wasdom te laten komen.
 Systeemgerichte Contractbeheersing RWS,
				inclusief DBFM contracten
 In 2013 is een aantal verbeteringen
				doorgevoerd ten aanzien van de efficiency van de contractbeheersing door een
				zoveel mogelijk systeemgerichte benadering. Met SCB toetst RWS risicogestuurd
				het kwaliteitssysteem van de opdrachtnemer om na te gaan of de contractuele
				verplichtingen worden nageleefd. De focus van de verbeteringen richtten zich op
				kennis, competenties en vaardigheden van bij het contractbeheer direct
				betrokkenen: contractmanager, manager projectbeheersing en de (lead)auditors.
				Met betrekking tot de individuele projecten heeft opvolging van de
				verbeteracties uit 2012 plaatsgevonden. De managementaandacht is vastgehouden.
				Dit heeft geresulteerd in een verdere doorontwikkeling van SCB bij de
				onderhoudsprojecten; bij de aanlegprojecten is de implementatiegraad verder
				verankerd. De verantwoordelijkheid voor de doorontwikkeling op SCB is in 2013
				centraal belegd. Tevens is een transitieplan SCB opgesteld waarlangs de nog te
				nemen stappen verder zijn gestroomlijnd en aanvullende controles beheerst
				kunnen worden afgebouwd. De monitoring van SCB heeft bij de aanlegprojecten
				plaatsgevonden in de vorm van een interne audit en bij de onderhoudsprojecten
				in de vorm van een zelfevaluatie. De bevindingen hieruit waren input voor het
				transitieplan SCB en hebben, waar nodig, tot herstelacties geleid.
 Ten
				aanzien van DBFM is de taak tot het standaardiseren van uitvraag, werkwijze en
				hulpmiddelen eenduidig belegd. De aandacht verlegt zich van marktbenadering
				naar contractbeheersing. De ervaringen rondom de beheersing van de eenmalige
				betalingen zijn vastgelegd in een «good practice». Verder worden acties
				ondernomen welke onder meer betrekking hebben op het vereenvoudigen van de
				DBFM-standaard voor contractering om de beheerslast te verminderen. Tot slot is
				er door de ADR een audit uitgevoerd naar de opzet en werking van het
				prestatiemeetsysteem bij de opdrachtnemers. De verbeterpunten hieruit worden op
				dit moment uitgewerkt.
 Verplichte onderwerpen
 Onderkende frauderisicos en de
				maatregelen die zijn of worden ingezet om deze risico’s te
				beheersen
 
 IenM beheerst frauderisico’s goed.
 Het
				 basisprincipe van het integriteitbeleid bij IenM is dat iedereen
				 verantwoordelijk is voor het eigen handelen, daarover verantwoording aflegt en
				 elkaar daarop kan aanspreken.
 Heldere afspraken en duidelijke
				 spelregels zijn hierbij van belang. Daarom heeft IenM de gedragscode «Bewust
				 integer» opgesteld waarin alle IenM’ers (ambtenaren én externen) handvatten
				 kunnen vinden om integer te werk te gaan:
 
 
 •
 In deze code staan de belangrijkste
						regels op het gebied van integriteit binnen het Rijk en binnen IenM worden
						gehanteerd. De gedragscode gaat niet alleen in op de laatste ontwikkelingen in
						wet- en regelgeving, bijvoorbeeld de aangescherpte Klokkenluiderregeling, maar
						besteedt ook aandacht aan onderwerpen die binnen en buiten het departement
						leven. Zo wordt aandacht besteed aan «Het Nieuwe Werken» en aan «Sociale
						Media», onderwerpen die nog volop in ontwikkeling zijn.
 
 
 •
 Regels bieden zeker niet in alle
						gevallen uitkomst. Daarom biedt Bewust Integer ook een «handreiking voor
						verantwoord handelen» in de vorm van de vier criteria, verantwoordelijk,
						onafhankelijk, betrouwbaar en zorgvuldig, die de lezer kunnen ondersteunen bij
						het ontrafelen van een dilemma.
 
 
 
 IenM heeft een landelijke netwerk van
				integriteitscoördinatoren en vertrouwenspersonen integriteit en ongewenste
				omgangsvormen. Verder wordt bij de dienstonderdelen met grote regelmaat
				aandacht geschonken aan bewustwording door middel van integriteitprogramma’s
				en zijn er speciale trainingsfaciliteiten zoals masterclasses voor
				leidinggevenden. Jaarlijks voert de ADR in opdracht van IenM audits uit naar
				integriteit binnen dienstonderdelen.
 De relatie met de markt krijgt
				bij IenM veel aandacht. Zowel de aanleg van wegen, vaarwegen en kunstwerken als
				het beheer en onderhoud daarvan worden uitbesteed aan de markt. Mogelijke
				risico’s hierbij zijn strafrechtelijke risico’s als omkoping en fraude,
				mededingingsrechtelijke risico’s als marktverdeling en prijsafspraken,
				alsmede het niet opmerken, melden of oppakken van signalen over mogelijke
				onregelmatigheden.
 In procedures rondom aanbesteding, handhaving en
				inkoop zijn maatregelen ingebouwd om de integriteitsrisico’s af te dekken.
				Onafhankelijkheid van derden en scheiding van verantwoordelijkheden wordt
				geborgd door de interne procedures. Bovendien kent IenM procedures voor het
				signaleren en melden van onregelmatigheden. Daarnaast heeft RWS beleid
				ontwikkeld voor het tegengaan van voorkennis en belangenverstrengeling bij
				aanbestedingen. Zo heeft RWS een Gedragscode Publiek Opdrachtgeverschap
				ontwikkeld en heeft RWS een centraal meldpunt ingesteld waar opdrachtnemers met
				opmerkingen en klachten terecht kunnen.
 Tot slot zijn er kwetsbare
				functies (functies die naar hun aard en/of inhoud een potentieel risico kunnen
				vormen voor de aantasting van de integriteit van de organisatie) benoemd
				waarbij er aanvullende maatregelen (functie/taakwisseling) getroffen zijn om
				integriteitsrisico's te verminderen.
 Meldingen van vermoedens van
				onregelmatigheden worden jaarlijks gemeld aan de Tweede Kamer via BZK. Er
				hebben zich in 2013 geen zaken voorgedaan die in AO-technisch (administratieve
				organisatie) opzicht zijn veroorzaakt of in de hand gewerkt door een
				onvoldoende scheiding tussen de beschikkende, de bewarende en de registrerende
				functie (het risico van functievermenging is bij IenM afgedekt).
 Open standaarden
 De
				instructie rijksdienst bij aanschaf ICT-diensten of -producten schrijft voor
				dat over de mate van naleving van deze instructie in de
				bedrijfsvoeringsparagraaf verantwoording wordt afgelegd.
 Deze
				instructie wordt door IenM in algemene zin goed nageleefd. Dit betekent dat
				IenM, (inclusief de agentschappen van IenM) bij aanschaf van een ICT dienst of
				product waar mogelijk gebruik maakt van de desbetreffende open standaard(en).
				Hiervan wordt slechts afgeweken indien aansluiting op reeds bestaand
				(specifiek) ICT systemen noodzakelijk is.
 Op verzoek van de Chief
				Information Officer (CIO) van IenM is in 2013 bekeken welke open standaarden
				volgens de «pas toe of leg uit lijst» van het Forum Standaardisatie binnen
				IenM zoal worden gebruikt. Op basis hiervan is afgesproken om in het kader van
				applicatieportfoliomanagement (APM) per applicatie vast te leggen welke open
				standaarden worden gebruikt dan wel of daarvan gemotiveerd is afgeweken. Dit
				register is nog in opbouw.
 Ook in 2013 is overeenkomstig het
				kabinetsbeleid intensief gewerkt aan het verbeteren van de toegankelijkheid van
				IenM websites (mede op basis van testrapporten van gecertificeerde
				keuringsinstanties). Het doen verschijnen van de rijksbrede handreiking
				toepassing webrichtlijnen heeft dit proces ondersteund.
 Overige aspecten van de bedrijfsvoering
				(verplichte onderwerpen)
 Betaalgedrag
 IenM
				voldoet met 96% ruim aan de kabinetsdoelstelling dat minimaal 90% van de
				facturen binnen 30 dagen wordt betaald.
 Grote lopende ICT-projecten bij het
				ministerie en de risico’s daarvan voor de privacy en de
				uitvoering
 Bij de ontwikkeling van beleid en wetgeving en bij
				de bouw van ICT-systemen en de aanleg van databestanden, zullen privacybelangen
				worden meegewogen, conform besluit van de Ministerraad van 21 juni 2013. Het
				Ministerie van BZK heeft hiervoor een toetsmodel ontworpen, de zogenoemde
				Privacy Impact Assesment (PIA). Dit model is sinds 1 september 2013 van
				kracht.
 Bij IenM worden de resultaten van een uitgevoerde PIA telkens
				– nog in de fase van beleids-ontwikkeling – ter beschikking gesteld aan de
				betrokken functionaris voor de gegevensbescherming (FG) en, waar nodig, aan de
				betrokken CIO. Over grote ICT-projecten rapporteert IenM, via BZK, aan de
				Tweede Kamer.
 Verslag van de activiteiten van het
				Audit Committee in 2013 en van de uitkomsten van de evaluaties over het
				functioneren van het Audit Committee
 Het Audit Committee is een
				adviesorgaan van de SG en een platform voor het bespreken van besturings- en
				beheersings-vraagstukken met als doel de bedrijfsvoering binnen IenM op het
				gewenste niveau te krijgen en te houden.
 Het Audit Committee is in
				2013 vier keer bij elkaar gekomen. In de bijeenkomsten is uitgebreid
				stilgestaan bij de acties naar aanleiding van de bevindingen van de Algemene
				Rekenkamer en de Auditdienst Rijk. Er zijn vijf topprioriteiten financieel
				beheer genoemd, waarvan het Audit Committee de acties monitort. Dit waren in
				2013 de vier onvolkomenheden over 2012 (waarvan twee zijn samengevoegd), de
				implementatie van de toezichtvisie en systeemgerichte contractbeheersing bij
				RWS. In de vergaderingen zijn acties en ontwikkelingen van deze topprioriteiten
				besproken. Ook heeft het Audit Committee stilgestaan bij de thema’s toezicht
				op ZBO’s, informatiebeveiliging RWS en herzien governancemodel voor grote
				projecten.
 Op verzoek van het Audit Committee is in 2013 extra
				aandacht besteed aan risicomanagement. Naast het rijksbrede onderzoek naar
				risicomanagement door de Auditdienst Rijk heeft IenM zelf ook intern onderzoek
				gedaan naar sturing en beheersing van risico’s binnen IenM. De resultaten
				zijn besproken in het Audit Committee. Het Audit Committee heeft geconcludeerd
				dat het risicomanagement op systeemniveau adequaat is opgezet.
 In de
				tweede helft van 2012 heeft de audit commissie een zelfevaluatie uitgevoerd. De
				eerstvolgende zelfevaluatie vindt plaats in 2014.
 
 
 
 
 
 De jaarrekening
 
 DEEL
 C.
 JAARREKENING
 
 
 
 
 7
 VERANTWOORDINGSSTATEN
 
 
 
 7.1
 Departementale verantwoordingsstaat van het Ministerie van
					 Infrastructuur en Milieu (H-XII) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 Realisatie 
								1De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar
									 boven afgerond (€ 1.000).
 
 
 Verschil realisatie en
								oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL
 
 
 
 
 
 9.985.497
 
 
 
 
 176.056
 
 
 
 
 
 9.857.324
 
 
 
 
 220.579
 
 
 
 
 
 – 128.173
 
 
 
 
 44.523
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11
 
 
 Waterkwantiteit
 
 
 45.755
 
 
 40.946
 
 
 470
 
 
 37.457
 
 
 41.021
 
 
 78
 
 
 – 8.298
 
 
 75
 
 
 – 392
 
 
 
 
 12
 
 
 Waterkwaliteit
 
 
 48.085
 
 
 100.756
 
 
 0
 
 
 70.389
 
 
 78.565
 
 
 0
 
 
 22.304
 
 
 – 22.191
 
 
 0
 
 
 
 
 13
 
 
 Ruimtelijke ontwikkeling
 
 
 157.114
 
 
 147.634
 
 
 934
 
 
 35.851
 
 
 112.483
 
 
 6.938
 
 
 – 121.263
 
 
 – 35.151
 
 
 6.004
 
 
 
 
 14
 
 
 Wegen en verkeersveiligheid
 
 
 40.180
 
 
 40.405
 
 
 6.782
 
 
 31.318
 
 
 32.729
 
 
 5.236
 
 
 – 8.862
 
 
 – 7.676
 
 
 – 1.546
 
 
 
 
 15
 
 
 Openbaar vervoer
 
 
 6.362
 
 
 8.316
 
 
 0
 
 
 3.018
 
 
 8.200
 
 
 10
 
 
 – 3.344
 
 
 – 116
 
 
 10
 
 
 
 
 16
 
 
 Spoor
 
 
 9.473
 
 
 38.049
 
 
 0
 
 
 10.051
 
 
 60.350
 
 
 0
 
 
 578
 
 
 22.301
 
 
 0
 
 
 
 
 17
 
 
 Luchtvaart
 
 
 14.958
 
 
 23.341
 
 
 42.751
 
 
 27.313
 
 
 21.796
 
 
 38.863
 
 
 12.355
 
 
 – 1.545
 
 
 – 3.888
 
 
 
 
 18
 
 
 Scheepvaart en havens
 
 
 6.113
 
 
 6.464
 
 
 0
 
 
 5.077
 
 
 5.361
 
 
 97
 
 
 – 1.036
 
 
 – 1.103
 
 
 97
 
 
 
 
 19
 
 
 Klimaat
 
 
 29.252
 
 
 92.943
 
 
 120.000
 
 
 27.629
 
 
 86.983
 
 
 134.567
 
 
 – 1.623
 
 
 – 5.960
 
 
 14.567
 
 
 
 
 20
 
 
 Lucht en geluid
 
 
 25.259
 
 
 78.823
 
 
 0
 
 
 84.084
 
 
 90.946
 
 
 337
 
 
 58.825
 
 
 12.123
 
 
 337
 
 
 
 
 21
 
 
 Duurzaamheid
 
 
 19.754
 
 
 44.601
 
 
 0
 
 
 8.880
 
 
 11.596
 
 
 125
 
 
 – 10.874
 
 
 – 33.005
 
 
 125
 
 
 
 
 22
 
 
 Externe veiligheid en risico's
 
 
 12.122
 
 
 17.233
 
 
 0
 
 
 34.184
 
 
 29.451
 
 
 16.919
 
 
 22.062
 
 
 12.218
 
 
 16.919
 
 
 
 
 23
 
 
 Meteorologie, seismologie en aardobservatie
 
 
 47.046
 
 
 46.310
 
 
 0
 
 
 42.042
 
 
 43.001
 
 
 0
 
 
 – 5.004
 
 
 – 3.309
 
 
 0
 
 
 
 
 24
 
 
 Handhaving en toezicht
 
 
 136.654
 
 
 136.654
 
 
 0
 
 
 130.230
 
 
 130.230
 
 
 0
 
 
 – 6.424
 
 
 – 6.424
 
 
 0
 
 
 
 
 25
 
 
 Brede doeluitkering
 
 
 1.746.573
 
 
 1.870.605
 
 
 0
 
 
 2.000.820
 
 
 2.046.018
 
 
 0
 
 
 254.247
 
 
 175.413
 
 
 0
 
 
 
 
 26
 
 
 Bijdrage investeringsfondsen
 
 
 6.761.720
 
 
 6.761.720
 
 
 0
 
 
 6.696.616
 
 
 6.696.616
 
 
 0
 
 
 – 65.104
 
 
 – 65.104
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 97
 
 
 Algemeen departement
 
 
 21.203
 
 
 23.429
 
 
 2.685
 
 
 42.119
 
 
 25.740
 
 
 4.271
 
 
 20.916
 
 
 2.311
 
 
 1.586
 
 
 
 
 98
 
 
 Apparaatsuitgaven Kerndepartement
 
 
 349.429
 
 
 350.087
 
 
 2.434
 
 
 336.847
 
 
 336.238
 
 
 13.138
 
 
 – 12.582
 
 
 – 13.849
 
 
 10.704
 
 
 
 
 99
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 157.181
 
 
 157.181
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 – 157.181
 
 
 – 157.181
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.2
 Verantwoordingsstaten agentschappen
 
 
 Samenvattende verantwoordingsstaat 2013 inzake de
					 agentschappen van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (XII) (bedragen x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 (4)
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 
							 1De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar
								 boven afgerond (€ 1.000).
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie t-1
 
 
 
 
 
 
 
 Agentschap RWS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 2.171.821
 
 
 2.422.375
 
 
 250.554
 
 
 2.374.597
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 2.156.321
 
 
 2.425.901
 
 
 269.580
 
 
 2.360.757
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 15.500
 
 
 – 3.526
 
 
 – 19.026
 
 
 13.840
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaalontvangsten
 
 
 97.900
 
 
 39.180
 
 
 – 58.720
 
 
 34.995
 
 
 
 
 Totale kapitaaluitgaven
 
 
 140.274
 
 
 82.486
 
 
 – 57.788
 
 
 87.614
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 (4)
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 
								1De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar
									 boven afgerond (€ 1.000).
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 Realisatie t-1
 
 
 
 
 
 
 
 Agentschap ILT
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 145.236
 
 
 155.739
 
 
 10.503
 
 
 158.892
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 146.956
 
 
 144.236
 
 
 – 2.720
 
 
 150.949
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 – 1.720
 
 
 11.503
 
 
 13.223
 
 
 7.943
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaalontvangsten
 
 
 4.600
 
 
 351
 
 
 – 4.249
 
 
 1.717
 
 
 
 
 Totale kapitaaluitgaven
 
 
 9.100
 
 
 6.464
 
 
 – 2.636
 
 
 3.690
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 (4)
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 
								1De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar
									 boven afgerond (€ 1.000).
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 Realisatie t-1
 
 
 
 
 
 
 
 Agentschap KNMI
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 65.407
 
 
 59.842
 
 
 – 5.565
 
 
 64.246
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 65.407
 
 
 57.566
 
 
 – 7.841
 
 
 62.980
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 0
 
 
 2.276
 
 
 2.276
 
 
 1.266
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaalontvangsten
 
 
 3.000
 
 
 1.253
 
 
 – 1.747
 
 
 2
 
 
 
 
 Totale kapitaaluitgaven
 
 
 5.381
 
 
 3.253
 
 
 – 2.128
 
 
 3.196
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 (4)
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 
								1De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar
									 boven afgerond (€ 1.000).
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 Realisatie t-1
 
 
 
 
 
 
 
 Agentschap NEa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 7.459
 
 
 7.466
 
 
 7
 
 
 7.857
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 7.459
 
 
 6.864
 
 
 – 595
 
 
 6.930
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 0
 
 
 602
 
 
 602
 
 
 927
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaalontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 Totale kapitaaluitgaven
 
 
 400
 
 
 2.050
 
 
 1.650
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.3
 Saldibalans per 31 december 2013 van het Ministerie van
					 Infrastructuur en Milieu (XII) en de bij die saldibalans behorende
					 toelichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Activa:
 
 
 
 2013
 
 
 
 2012
 
 
 
 Passiva:
 
 
 
 2013
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsuitgaven
 
 
 €
 
 
 9.857.315
 
 
 €
 
 
 10.503.652
 
 
 
 Begrotingsontvangsten
 
 
 €
 
 
 220.575
 
 
 €
 
 
 97.718
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 €
 
 
 0
 
 
 €
 
 
 0
 
 
 
 Rekening-courant RHB
 
 
 €
 
 
 9.608.504
 
 
 €
 
 
 10.226.897
 
 
 
 
 Intra-comptabele vorderingen
 
 
 €
 
 
 3.397
 
 
 €
 
 
 6.913
 
 
 
 Intra-comptabele schulden
 
 
 €
 
 
 41.823
 
 
 €
 
 
 38.631
 
 
 
 
 Extra-comptabele vorderingen
 
 
 
 €
 
 
 
 11.029
 
 
 
 €
 
 
 
 15.249
 
 
 
 Tegenrek. extra-comptabele vorderingen
 
 
 €
 
 
 11.029
 
 
 €
 
 
 15.249
 
 
 
 
 Leningen u/g
 
 
 €
 
 
 6.645
 
 
 €
 
 
 6.645
 
 
 
 Tegenrekening leningen u/g
 
 
 €
 
 
 6.645
 
 
 €
 
 
 6.645
 
 
 
 
 Voorschotten
 
 
 €
 
 
 8.436.715
 
 
 €
 
 
 9.131.726
 
 
 
 Tegenrekening voorschotten
 
 
 €
 
 
 8.436.715
 
 
 €
 
 
 9.131.726
 
 
 
 
 Tegenrek. openstaande verplichtingen
 
 
 €
 
 
 2.784.347
 
 
 €
 
 
 3.011.813
 
 
 
 Openstaande verplichtingen
 
 
 
 €
 
 
 
 2.784.347
 
 
 
 €
 
 
 
 3.011.813
 
 
 
 
 Tegenrek. openstaande garantieverplichtingen
 
 
 €
 
 
 109.062
 
 
 €
 
 
 114.101
 
 
 
 Openstaande garantieverplichtingen
 
 
 
 €
 
 
 
 109.062
 
 
 
 €
 
 
 
 114.101
 
 
 
 
 Sluitrekening Infrastructuurfonds
 
 
 €
 
 
 12.260
 
 
 €
 
 
 0
 
 
 
 Sluitrekening Infrastructuurfonds
 
 
 €
 
 
 0
 
 
 €
 
 
 147.319
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Sluitrekening Deltafonds
 
 
 €
 
 
 2.070
 
 
 €
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal-activa
 
 
 
 
 €
 
 
 
 
 21.220.770
 
 
 
 
 €
 
 
 
 
 22.790.099
 
 
 
 
 
 Totaal-passiva
 
 
 
 
 €
 
 
 
 
 21.220.770
 
 
 
 
 €
 
 
 
 
 22.790.099
 
 
 
 
 
 
 (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 7.3.1
 Inleiding
 
 
 
 Samenstelling
 
 Als een Minister meer dan één begroting beheert,
						in dit geval Infrastructuur en Milieu (XII), het Infrastructuurfonds en het
						Deltafonds, wordt per begroting een saldibalans opgesteld. Daarom zijn er drie
						overzichten opgesteld. Hierbij is gebruik gemaakt van de in de
						begrotingsadministratie van het SAP vastgelegde gegevensstructuur, waarin voor
						iedere begroting afzonderlijk een hoofdstuknummer is opgenomen.
 
 
 Voor de begroting van Hoofdstuk XII, het
						Infrastructuurfonds en het Deltafonds worden geen gescheiden administraties
						gevoerd waardoor posten die niet zonder meer toewijsbaar zijn aan een bepaalde
						begroting, zijn opgenomen in de saldibalans van het Ministerie van
						Infrastructuur en Milieu (XII).
 Daarmee is de saldibalans volgens het
						gestelde in de RDB samengesteld.
 Uitzonderingen daarop zijn de
						leningen u/g en de openstaande garantieverplichtingen. Hoewel deze een
						onderdeel vormen van de extracomptabele vorderingen respectievelijk de
						openstaande verplichtingen zijn deze omwille van de inzichtelijkheid
						afzonderlijk gepresenteerd.
 
 
 
 
 7.3.2
 Activa
 
 
 
 7.3.2.1
 Begrotingsuitgaven € 9.857.315.194
 
 
 
 Grondslag
 
 De begrotingsuitgaven van het Ministerie van
						 Infrastructuur en Milieu (XII) sluiten aan op de Rekening. Ze zijn
						 artikelsgewijs verdeeld in kolom 2 (realisatie) van de Rekening van het
						 ministerie welke Rekening als verantwoordingsstaat bij de financiële
						 verantwoording behoort.
 
 
 
 
 7.3.2.2
 Liquide middelen € 380
 
 
 
 Grondslag
 
 De rekening liquide middelen is samengesteld uit
						 de kassaldi van de kasbeheerders en de aan de kasvoorschothouders verstrekte
						 gelden.
 
 
 
 
 7.3.2.3
 Intracomptabele vorderingen € 3.396.909
 
 
 
 De cijfers
 
 Tabel 1 geeft een nadere detaillering in
						 aantallen en openstaande bedragen per 31 december 2013 verdeeld naar ouderdom.
						 Daarnaast is een meerjarig perspectief gegeven door de jaren 2011 en 2012 te
						 vermelden.
 
 
 Tabel 1: Intracomptabele vorderingen (bedragen x
						 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand
 
 
 2013
 
 
 2012
 
 
 2011
 
 
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 
 
 
 posten < 1 jaar
 
 
 115
 
 
 2.461
 
 
 155
 
 
 6.051
 
 
 255
 
 
 6.935
 
 
 
 
 posten > 1 jaar
 
 
 210
 
 
 936
 
 
 180
 
 
 862
 
 
 120
 
 
 1.922
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 325
 
 
 
 
 3.397
 
 
 
 
 335
 
 
 
 
 6.913
 
 
 
 
 375
 
 
 
 
 8.857
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Alle intracomptabele vorderingen zijn als direct
						 opeisbaar beschouwd.
 
 
 
 
 7.3.2.4
 Extracomptabele vorderingen € 11.028.629
 
 
 
 De cijfers
 
 Tabel 2 geeft een nadere detaillering in
						 aantallen en openstaande bedragen per 31 december 2013 verdeeld naar ouderdom.
						 Daarnaast is een meerjarig perspectief gegeven door de jaren 2011 en 2012 te
						 vermelden.
 
 
 Tabel 2: Extracomptabele vorderingen (bedragen x
						 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand
 
 
 2013
 
 
 2012
 
 
 2011
 
 
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 
 
 
 posten < 1 jaar
 
 
 75
 
 
 3.230
 
 
 50
 
 
 1.243
 
 
 155
 
 
 8.183
 
 
 
 
 posten > 1 jaar
 
 
 100
 
 
 7.799
 
 
 115
 
 
 14.006
 
 
 565
 
 
 25.958
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 175
 
 
 
 
 11.029
 
 
 
 
 165
 
 
 
 
 15.249
 
 
 
 
 720
 
 
 
 
 34.141
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 De extracomptabele vorderingen zijn grotendeels
						 direct opeisbaar. Daar waar sprake is van dubieuze vorderingen of op termijn
						 opeisbare vorderingen, is dat expliciet vermeld.
 
 
 
 
 7.3.2.5
 Leningen u/g € 6.645.157
 
 
 
 Grondslag
 
 De door IenM verstrekte geldleningen (niet
						 zijnde voorschotten) zijn afzonderlijk weergegeven. Deze leningen zijn, gezien
						 het specifieke karakter, zowel op korte termijn opeisbare vorderingen, als op
						 lange termijn opeisbare vorderingen beschouwd.
 
 
 
 De cijfers
 
 Tabel 3 geeft de openstaande bedragen van de
						 verstrekte geldleningen per geldnemer weer.
 
 
 Tabel 3: Leningen u/g (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Naam
 
 
 Bedrag
 
 
 
 
 
 
 Luchtverkeersleiding Nederland
 
 
 6.645
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 6.645
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Bij de verzelfstandiging per 1 januari 1993 van
						 de directie Luchtverkeersbeveiliging, vanaf 2000 LVNL geheten, is onder meer
						 afgesproken, dat het saldo van de over te dragen activa en passiva wordt
						 gefinancierd door een door de Staat der Nederlanden aan de LVNL te verstrekken
						 lening. Deze lening was opgebouwd uit drie onderdelen. Echter met het oog op
						 een maximale kostenbesparing voor de LVNL is in 1998 overgegaan tot een
						 vervroegde aflossing van twee van de drie onderdelen.
 
 Nu resteert nog slechts het derde onderdeel
						met een bedrag van circa € 7 miljoen. Dit onderdeel is niet rentedragend,
						niet aflosbaar en direct opeisbaar bij een voorgenomen opheffing, overname of
						fusie van de LVNL.
 
 
 
 7.3.2.6
 Voorschotten € 8.436.714.689
 
 
 
 Grondslag
 
 De voorschotten betreffen betalingen waarvan nog
						 niet is vastgesteld dat aan alle relevante voorwaarden is voldaan en gaat met
						 name om subsidies en bijdragen.
 
 
 
 De cijfers
 
 Tabel 4 geeft een nadere detaillering in
						 aantallen en openstaande bedragen per 31 december 2013 verdeeld naar ouderdom.
						 Daarnaast is een meerjarig perspectief gegeven door de jaren 2011 en 2012 te
						 vermelden.
 
 
 Tabel 4: Voorschotten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand
 
 
 2013
 
 
 2012
 
 
 2011
 
 
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 
 
 
 posten < 1 jaar
 
 
 305
 
 
 4.772.263
 
 
 530
 
 
 3.699.145
 
 
 515
 
 
 4.573.721
 
 
 
 
 posten > 1 jaar
 
 
 355
 
 
 3.664.452
 
 
 305
 
 
 5.432.581
 
 
 655
 
 
 2.459.020
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 660
 
 
 
 
 8.436.715
 
 
 
 
 835
 
 
 
 
 9.131.726
 
 
 
 
 1.170
 
 
 
 
 7.032.741
 
 
 
 
 
 
 Tabel 5 verstrekt informatie over de in 2013
						afgerekende voorschotten.
 
 Tabel 5: Afgerekende voorschotten (x
						 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand per 1 januari 2013
 
 
 9.131.726
 
 
 
 
 Conversie van Infrastructuurfonds
 
 
 38.077
 
 
 
 
 
 9.169.803
 
 
 
 
 In 2013 vastgelegde voorschotten
 
 
 4.531.468
 
 
 
 
 
 13.701.271
 
 
 
 
 In 2013 afgerekende voorschotten
 
 
 – 5.264.556
 
 
 
 
 Openstaand per 31 december 2013
 
 
 
 8.436.715
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Artikel 11
						 Waterkwantiteit
 
 
 In het kader van integraal waterbeleid zijn
						aan diverse organisaties voorschotten verstrekt voor ruim € 17 miljoen om de
						doeltreffendheid en doelmatigheid van de bestuurlijke organisatie en het
						instrumentarium van het waterbeleid te verbeteren. Zo zijn voorschotten
						verstrekt aan het agentschap EVD voor het programma Partners voor Water circa
						€ 12 miljoen en is in 2011 aan het Waterschap Brabantse Delta een voorschot
						van ruim € 5 miljoen verstrekt. De afrekeningen worden in 2014/2015
						verwacht.
 Artikel 12
						Waterkwaliteit
 Voor de Tijdelijke regeling eenmalige uitkering
						stedelijke synergieprojecten kaderrichtlijn water is aan het Agentschap NL een
						voorschot verstrekt van circa € 7 miljoen welke naar verwachting in 2014
						wordt afgewikkeld.
 Artikel 13 Ruimtelijke
						ontwikkeling
 Voorschotten met een totaalbedrag van circa
						€ 229 miljoen zijn verstrekt met betrekking tot projecten voor
						gebiedsontwikkeling. Zo heeft de vraag in de jaren 2004/2008 naar groen en
						recreatieruimte en het handhaven van de open ruimten tussen de steden
						geresulteerd in het inzetten van het instrument Bufferzones. Hiermee zijn
						gronden aangekocht waarbij de provincies verantwoordelijk zijn voor het
						opstellen van ontwikkelingsplannen voor regionale parken. Een bedrag van circa
						€ 134 miljoen aan voorschotten staat open. In het kader van de Nota Ruimte
						zijn aan diverse gemeenten voorschotten verstrekt van ruim € 90 miljoen.
						Afwikkeling van de voorschotten zal na afronding en verantwoording plaatsvinden
						in de komen de jaren.
 In het kader van het meerjarenplan Wet
						Bodembescherming zijn voorschotten verstrekt van ruim € 132 miljoen. Zo is
						voor de uitvoering van de bodemsanering aan provincies en gemeenten ruim
						€ 90 miljoen verstrekt. Om andere overheden in staat te stellen op
						gebiedsniveau te komen tot de gewenste kwaliteit van de leefomgeving zijn in de
						jaren 2008–2010 bijdragen aan het Ministerie van EZ verstrekt voor het
						Investeringsbudget Landelijk Gebied van circa € 30 miljoen voor het
						uitvoeren van projecten.
 Voor de aanleg van een
						rioolwaterzuiveringsinstallatie en rioolaansluitingen op Bonaire heeft het
						ministerie ruim € 12 miljoen aan de Uitvoeringsorganisatie Stichting
						Ontwikkeling Nederlandse Antillen (USONA) beschikbaar gesteld.
 Voor
						het realiseren van een duurzaam gebruik van bodem, ondergrond en grondwater
						zijn op grond van de Wet Bodemsanering voorschotten verstrekt van circa € 87
						miljoen. Op basis van het convenant Bodemsanering NS percelen is aan de
						stichting Bodemsanering Nederlandse Spoorwegen (SBNS) ruim € 27 miljoen
						verstrekt. Voorschotten zijn verstrekt aan de Stichting Bosatex,
						gespecialiseerd in saneringen op verontreinigingen in de
						textielverzorgingsbranche circa € 20 miljoen, aan de Stichting Bodemcentrum
						circa € 20 miljoen, aan de Commissie voor de Milieueffectrapportage, die het
						bevoegd gezag adviseert over de inhoud en kwaliteit van milieueffectrapporten
						circa € 8 miljoen en aan de Stichting Kennisontwikkeling Kennisoverdracht
						Bodem (SKB) is voor het uitvoeringprogramma Bodemconvenant voorschotten van
						circa € 8 miljoen verstrekt. Verwacht wordt dat de afwikkeling in de jaren
						2014/2017 zal plaatsvinden.
 Voorschotten met een gezamelijk bedrag van
						ruim € 58 miljoen zijn verstrekt voor de onderzoeksprogramma’s Kennis voor
						Klimaat ruim € 44 miljoen en Klimaatbufferprojecten ruim € 14 miljoen. In
						de jaren 2014/2015 worden deze vermoedelijk afgewikkeld.
 Aan het
						landelijk samenwerkingsverband Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN) en aan
						de Stichting SVB-BGT zijn voorschotten verstrekt van circa € 12 miljoen ten
						behoeve van de vorming van een nieuwe basisregistratie voor grootschalige
						topografie.
 Artikel 14 Wegen en
						verkeersveiligheid
 In het kader van de reductie van
						verkeersslachtoffers is ter verbetering van de verkeersveiligheid een
						gezamenlijk bedrag van ruim € 11 miljoen verstrekt aan onder andere het CBR,
						de SWOV, VVN en Team Alert.
 Om de CO2 uitstoot te beperken
						en de bewustwording op het gebied van milieu en duurzaamheid te bevorderen zijn
						voor diverse programma’s, zoals Het Nieuwe Rijden en De Stille Klimaat
						Coalitie voorschotten verstrekt van ruim € 6 miljoen aan onder andere de
						Stichting Verenigde Eigen Rijders Nederland (VERN) en Carbon-Light Mobility
						(CLIM).
 Artikel 16 Spoor
 In
						het kader van de verbetering en bereikbaarheid van de personenvervoermarkt zijn
						met de inwerkingtreding van de vervoerconcessies, subsidiebeschikkingen
						verleend aan de Nederlandse Spoorwegen. Er is voor een totaalbedrag van circa
						€ 160 miljoen aan voorschotten verstrekt waarvan de afwikkeling in 2014
						wordt verwacht.
 Artikel 17 Luchtvaart
 Vanaf 2002 is een gezamenlijk bedrag van circa € 38 miljoen verstrekt
						aan de luchthaven Maastricht Aachen Airport voor het afkopen van de jaarlijkse
						bijdrage in de tekorten in de exploitatiebegroting en in drie tranches een
						investeringssubsidie welke in 2015 worden afgerekend. Daarnaast zijn
						voorschotten verstrekt aan Groningen Airport Eelde (circa € 29 miljoen) en
						Enschede Airport Twente (€ 2 miljoen). Indien de voorschotten niet binnen
						vijf jaar worden aangewend voor de realisatie van een baanrenovatie en een
						afwateringssysteem, moet tot terugbetaling worden overgegaan. De afwikkeling
						vindt vermoedelijk in 2015 plaats. Daarnaast zijn vanaf 2004 voorschotten
						verstrekt aan de NLR met een gezamenlijk bedrag van circa € 9 miljoen omdat
						is bijgedragen aan de financiering van een sociaalplan. Afrekening vindt plaats
						nadat het sociaalplan is voltooid.
 Om duurzame luchtvaart te
						bewerkstelligen en in stand te houden zijn voorschotten verstrekt van circa
						€ 10 miljoen aan onder andere de Stichting Bevordering Kwaliteit
						Leefomgeving Schipholregio (€ 10 miljoen) door het ondertekenen van het
						convenant Omgevingskwaliteit. Doel van het convenant is om de leefkwaliteit van
						gebieden waar de hinder van luchtvaartactiviteiten aanwezig is in stand te
						houden dan wel te verbeteren.
 Aan de Stichting Mainport en Groen zijn
						voorschotten verstrekt voor een gezamenlijk bedrag van circa € 5 miljoen
						vanwege de groenvoorziening van Schiphol. Afwikkeling vindt in 2014
						plaats.
 Artikel 19 Klimaat
 Door de ontwikkeling naar kerndepartementen is de beleidsuitvoering
						uitbesteed aan de externe uitvoeringsorganisatie RIVM waarop voorschotten open
						staan van ruim € 88 miljoen. Afwikkeling vermoedelijk in 2014/2015.
 Voor de uitvoering van het Clean Development Mechanism (CDM) zijn aan de
						(inter-)nationale organisatie in 2013 voor ruim € 17 miljoen aan
						voorschotten verstrekt. De afwikkeling vindt vermoedelijk plaats in 2014.
 Artikel 20 Lucht en
						geluid
 Aan provincies en gemeenten zijn in het kader van het
						Nationaal Samenwerkingsverband Luchtkwaliteit (NSL) in de jaren 2006/2013
						voorschotten betaald van circa € 312 miljoen ter verbetering van de lokale
						luchtkwaliteit.
 In het kader van de sanering van geluidslawaai zijn
						aan het Bureau Sanering Verkeerslawaai voorschotten verstrekt van circa € 92
						miljoen om de geluidsbelasting veroorzaakt door verkeer (waaronder ook
						luchtvaart) en bedrijvigheid te verminderen.
 Het AgenschapNL heeft
						circa € 17 miljoen aan voorschotten ontvangen ten behoeve van de uitvoering
						van de subsidieregelingen emissiearme taxi’s en bestelauto’s en
						emissieverminderende voorzieningen voor vrachtauto’s en bussen. Afwikkeling
						conform raamovereenkomst tussen AgNL en IenM.
 Door de ontwikkeling
						naar kerndepartementen is de beleidsuitvoering betreffende
						uitvoeringsmanagement Sanering Verkeerslawaai uitbesteed aan de externe
						uitvoeringsorganisatie Meurs Bureau Sanering Verkeerslawaai. Voorschotten staan
						open van circa € 15 miljoen welke in 2014 worden afgewikkeld.
 Artikel 21 Duurzaamheid
 Ten laste van dit artikel staan verstrekte voorschotten open uit de jaren
						2007 tot en met 2012 aan de Stichting Afvalfonds voor de aanpak van
						verpakkings- en zwerfafval van ruim € 499 miljoen. Afwikkeling wordt in 2014
						verwacht.
 Artikel 22 Externe veiligheid en
						risico’s
 In het kader van externe veiligheid, inrichtingen en
						transport zijn voorschotten verstrekt van circa € 220 miljoen. Zo is voor de
						uitvoering van de saneringsregeling astbestwegen aan de Dienst Landelijk Gebied
						en aan de provincie Overijssel voorschotten verstrekt van respectievelijk ruim
						€ 84 miljoen en ruim € 29 miljoen. Aan DSM Agro is als voortvloeisel van
						het gesloten Amoniakconvenant voor de beëindiging van de amoniaktransporten
						een schadevergoeding verstrekt van circa € 48 miljoen. Voor het
						onderzoeksprogramma Elektromagnetische velden wat wordt uitgevoerd door ZonMw
						zijn voorschotten verstrekt van ruim € 15 miljoen waarvan de afwikkeling in
						latere jaren zal plaatsvinden. Aan de regionale brandweer Zuid-Holland zuid is
						ruim € 15 miljoen verstrekt voor de spoorzone Drechtsteden. Hiermee worden
						maatregelen op het gebied van veiligheid, zoals calamiteitenbestrijdings-,
						waarschuwings- en communicatiesystemen, gerealiseerd. Tenslotte zijn op het
						beleidsterrein Verantwoorde toepassing van genetisch gemodificeerde organismen
						voorschotten verstrekt van ruim € 9 miljoen aan de Nederlandse Organisatie
						voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor het Ecologisch Onderzoeksprogramma
						Biotechnologie. Afwikkeling van deze voorschotten wordt in de periode 2014/2019
						verwacht.
 Artikel 25 Brede
						Doeluitkering
 Op grond van de Wet Brede Doeluitkering Verkeer
						en Vervoer, die als doel heeft om op decentraal niveau maatwerk oplossingen
						mogelijk te maken voor verkeer- en vervoervraagstukken, zijn tot en met 2013
						voorschotten verstrekt. De openstaande voorschotten van circa € 6.254
						miljoen hebben betrekking op onder andere de provincies (€ 2.524 miljoen),
						Stadsregio Amsterdam voorheen Regionaal Orgaan Amsterdam (ROA) (€ 1.358
						miljoen), de Stadsregio Rotterdam (€ 842 miljoen), het Stadsgewest
						Haaglanden (€ 560 miljoen), het Bestuur Regio Utrecht (€ 297 miljoen),
						het samenwerkingsverband KAN (€ 301 miljoen), de regio Eindhoven (€ 202
						miljoen) en de regio Twente (€ 166 miljoen). Afwikkeling van deze
						voorschotten vindt in de jaren 2014/2017 plaats nadat de goedkeurende
						accountantsverklaringen zijn ontvangen.
 Artikel 97 Algemeen
						departement
 Aan de Nederlandse Organisatie voor
						Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) zijn voor het onderzoeksprogramma Duurzame
						bereikbaarheid Randstad voorschotten verstrekt van ruim € 8 miljoen waarvan
						de afwikkeling in 2015 wordt verwacht. Voorschotten van ruim € 5 miljoen
						zijn verstrekt aan de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB) die
						adviezen verstrekt aan rechtbanken en bestuursrechters in geschillen op het
						gebied van onder meer milieu, ruimtelijke ordening, water en natuur.
						Afwikkeling in 2014 na ontvangst accountantsverklaring.
 Artikel 98 Apparaatuitgaven
						kerndepartement
 Voor diverse wachtgelduitkeringen zijn aan het
						Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) en aan het Algemeen
						Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) in 2008 tot en met 2012 voor ruim € 53
						miljoen aan voorschotten verstrekt. Deze worden, eerst nadat de goedkeurende
						accountantsverklaringen zijn ontvangen afgewikkeld.
 
 
 
 7.3.2.7
 Tegenrekeningen € 2.893.408.850
 
 
 
 Grondslag
 
 
 Voor de extracomptabele rekeningen aan de
							 passiva-zijde worden uit het oogpunt van het evenwichtsverband verscheidene
							 tegenrekeningen gebruikt.
 Deze tegenrekeningen hoeven geen nadere
							 toelichting.
 
 
 
 
 
 7.3.2.8
 Sluitrekening Infrastructuurfonds
						 € 12.259.998
 
 
 
 Grondslag
 
 Deze rekening dient als sluitrekening met de
						 saldibalans, behorend tot de begroting van het Infrastructuurfonds, omdat voor
						 dit fonds géén gescheiden administratie wordt gevoerd.
 
 
 
 
 
 7.3.3
 Passiva
 
 
 
 7.3.3.1
 Begrotingsontvangsten € 220.574.582
 
 
 
 Grondslag
 
 De begrotingsontvangsten van het Ministerie van
						 Infrastructuur en Milieu (XII) sluiten aan op de Rekening. Deze zijn
						 artikelsgewijs verdeeld in kolom 2 (realisatie) van de Rekening van het
						 Ministerie van Infrastructuur en Milieu (XII), welke Rekening als
						 verantwoordingsstaat bij de financiële verantwoording behoort.
 
 
 
 
 7.3.3.2
 Rekening-courantverhouding RHB
						 € 9.608.503.949
 
 [[Grondslag]]
 Deze rekening geeft de vordering-/schuldverhouding weer tussen de
						Ministeries van Financiën en IenM. Het saldo is gelijk aan het Saldobiljet per
						31 december 2013, welke door het Ministerie van Financiën met aanmaakdatum
						4 februari 2014 aan het ministerie kenbaar is gemaakt.
 
 
 
 7.3.3.3
 Intracomptabele schulden € 41.824.199
 
 
 
 De cijfers
 
 Tabel 6 geeft een nadere detaillering in
						 aantallen en openstaande bedragen per 31 december 2013 verdeeld naar ouderdom.
						 Daarnaast is een meerjarig perspectief gegeven door de jaren 2011 en 2012 te
						 vermelden.
 
 
 Tabel 6: Intracomptabele schulden (bedragen x
						 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand
 
 
 2013
 
 
 2012
 
 
 2011
 
 
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 aantal
 
 
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 
 
 
 posten < 1 jaar
 
 
 35
 
 
 41.311
 
 
 90
 
 
 38.633
 
 
 175
 
 
 48.026
 
 
 
 
 posten > 1 jaar
 
 
 5
 
 
 513
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5
 
 
 291
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 40
 
 
 
 
 41.824
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 38.633
 
 
 
 
 180
 
 
 
 
 48.317
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Indien niet expliciet vermeldt, zijn de
						 intracomptabele schulden als op korte termijn opeisbare schulden
						 beschouwd.
 
 Noemenswaardige bedragen zijn de ingehouden
						loonheffing op de salarissen en het werknemersdeel pensioenpremie over de maand
						december 2013. Deze bedragen, respectievelijk circa € 22 miljoen en circa
						€ 15 miljoen, zijn in januari 2014 aan de Belastingdienst en het Algemeen
						Burgerlijk Pensioenfonds afgedragen.
 
 
 
 7.3.3.4
 Openstaande verplichtingen € 2.784.346.806
 
 
 
 Grondslag
 
 Het saldo openstaande verplichtingen per
						 31 december 2013 is opgebouwd uit de in het dienstjaar 2013 aangegane
						 verplichtingen en de in voorgaande jaren aangegane en nu nog lopende
						 verplichtingen, welke niet tot een kaseffect in het dienstjaar 2013 hebben
						 geleid.
 
 
 
 De cijfers
 
 Tabel 7 geeft de samenstelling van de
						 openstaande betalingsverplichtingen weer.
 
 
 Tabel 7: Openstaande verplichtingen (x
						 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand per 1 januari 2013
 
 
 3.011.813
 
 
 
 
 Conversie van Infrastructuurfonds
 
 
 57.822
 
 
 
 
 Conversie naar Deltafonds
 
 
 – 175
 
 
 
 
 
 3.069.460
 
 
 
 
 Aangegaan in 2013
 
 
 9.623.916
 
 
 
 
 
 12.693.376
 
 
 
 
 Negatieve bijstellingen
 
 
 – 51.714
 
 
 
 
 
 12.641.662
 
 
 
 
 Tot betaling gekomen in 2013
 
 
 – 9.857.315
 
 
 
 
 Openstaand per 31 december 2013
 
 
 
 2.784.347
 
 
 
 
 
 
 Het bedrag van de «Negatieve bijstellingen»
						wordt verklaard doordat de in voorgaande jaren aangegane en nog niet tot
						betaling gekomen betalingsverplichtingen voor de synergieprojecten
						Kaderrichtlijn Water in het verslag jaar zijn afgeboekt daar deze zijn
						overgedragen aan het Provinciefonds.
 In de
						Rijksbegrotingsvoorschriften wordt ingegaan op de zogenoemde «Niet uit de
						saldibalans blijkende bestuurlijke verplichtingen» (NUBBBV), bijvoorbeeld in
						geval van door het Rijk gesloten bestuursovereenkomsten of – convenanten met
						decentrale overheden. Dergelijke bestuurlijke verplichtingen kunnen niet altijd
						als juridische verplichtingen worden aangemerkt en maken daardoor geen deel uit
						van de openstaande verplichtingen, zoals opgenomen in de saldibalans. Dit is
						ook bij IenM het geval. Met name in het kader van infrastructurele werken op
						het terrein van regionale en lokale infrastructuur, maar ook op het terrein van
						het waterbeheer, het hoofdwegen- en spoorwegennet worden bestuurlijke afspraken
						gemaakt. Deze afspraken staan in het MIRT Projectenboek, welke jaarlijks als
						bijlage bij de begroting Infrastructuurfonds wordt uitgebracht. Deze
						bestuurlijke afspraken bij IenM zijn zeer divers in aard en omvang. Soms zijn
						bestuurlijke afspraken enkel samenwerkingsafspraken, soms in meer of mindere
						mate concrete afspraken over te realiseren projecten of beleidsdoelstellingen,
						waarvoor het financieel belang nog niet is gekwantificeerd, ofwel sprake is van
						een raming, dan wel een maximum of van een zeker bedrag. Gezien de bestuurlijke
						toezeggingen in financiële termen in hardheid verschillen zijn deze niet
						optelbaar. Hierdoor is geen totaalbedrag aan bestuurlijke toezeggingen te
						geven. Indien sprake is van een zekere hardheid – en bovendien juridisch
						gebonden – worden deze toezeggingen als aangegane verplichting in de
						financiële administratie opgenomen.
 
 
 
 7.3.3.5
 Openstaande garantieverplichtingen
						 € 109.062.044
 
 
 
 Grondslag
 
 In situaties waarbij geen bijdrage wordt
						 verleend voor ondersteuning van op zichzelf wel wenselijk geachte activiteiten,
						 verleent het ministerie garanties aan instellingen of particulieren. Met deze
						 staatsgarantie achter zich, zijn deze in staat leningen af te sluiten en kunnen
						 bepaalde zaken worden gefinancierd.
 
 
 
 Toelichting
 
 Ten opzichte van de saldibalans 2012 hebben drie
						 wijzigingen plaatsgevonden. Ten eerste is het rekening-courantkrediet van
						 € 30 miljoen, welke in 2009 aan de LVNL is verstrekt, verlaagd naar € 20
						 miljoen. Ten tweede heeft het Ministerie van Financiën in 2013 aan de LVNL een
						 lening onder garantstelling verstrekt van € 5 miljoen. Ten derde is het
						 garantiebedrag, zijnde 90% van de verstrekt leningen conform het Besluit
						 Borgstelling Midden en Klein Bedrijfskredieten (MKB), gewijzigd.
 
 
 
 De cijfers
 
 Tabel 8 geeft de samenstelling van het
						 uiteindelijke risico weer, op grond van de uitstaande garantieverplichtingen
						 per 31 december 2013.
 
 
 Tabel 8: Garantieverplichtingen (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jaar
 
 
 Looptijd
 
 
 Organisatie
 
 
 Aard garantstelling
 
 
 Bedrag
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 n.n.b.
 
 
 LVNL
 
 
 RC krediet
 
 
 10.000
 
 
 
 
 2005
 
 
 n.n.b.
 
 
 CBR
 
 
 RC krediet
 
 
 5.000
 
 
 
 
 2009
 
 
 n.n.b.
 
 
 MKB
 
 
 Lening
 
 
 515
 
 
 
 
 2009
 
 
 n.n.b.
 
 
 Kadaster
 
 
 RC krediet
 
 
 25.000
 
 
 
 
 2009
 
 
 n.n.b.
 
 
 LVNL
 
 
 RC krediet
 
 
 20.000
 
 
 
 
 2010
 
 
 n.n.b.
 
 
 Dienst Zuid-As
 
 
 Lening
 
 
 2.547
 
 
 
 
 2010
 
 
 2028
 
 
 LVNL
 
 
 Lening
 
 
 29.000
 
 
 
 
 2011
 
 
 2018
 
 
 RDW
 
 
 RC krediet
 
 
 5.000
 
 
 
 
 2011
 
 
 2014
 
 
 CBR
 
 
 RC krediet
 
 
 7.000
 
 
 
 
 2013
 
 
 2021
 
 
 LVNL
 
 
 Lening
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 Openstaand per 31 december
								 2013
 
 
 109.062
 
 
 
 
 
 Tabel 9 geeft de mutaties in het
						verantwoordingsjaar weer.
 
 Tabel 9: Mutaties Garantieverplichtingen (x
						 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand per 1 januari 2013
 
 
 114.101
 
 
 
 
 Nieuw verstrekt in 2013
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 119.101
 
 
 
 
 Afname van het risico in 2013
 
 
 – 10.039
 
 
 
 
 Openstaand per 31 december 2013
 
 
 
 109.062
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.3.3.6
 Tegenrekeningen € 8.454.388.475
 
 
 
 Grondslag
 
 Voor extracomptabele rekeningen aan de
						 activa-zijde worden uit het oogpunt van het evenwichtsverband verscheidene
						 tegenrekeningen gebruikt, zoals de tegenrekeningen extracomptabele vorderingen,
						 deelnemingen, leningen u/g en voorschotten. Deze tegenrekeningen hoeven geen
						 nadere toelichting.
 
 
 
 
 7.3.3.7
 Sluitrekening Deltafonds € 2.069.751
 
 
 
 Grondslag
 
 Deze rekening dient als sluitrekening met de
						 saldibalans, behorend tot de begroting van het Deltafonds, omdat voor dit fonds
						 géén gescheiden administratie wordt gevoerd.
 
 
 
 
 
 Agentschapsparagraaf RWS
 
 7.4
 De balansen per 31 december 2013 van de agentschappen van
					 het Ministerie van Infrastructuur en Milieu
 
 Rijkswaterstaat
 
 Staat van baten en lasten 2013 van het
					 baten-lastenagentschap RWS
 Bedragen in EUR 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk
 vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet moederdepartement
 
 
 2.049.517
 
 
 2.270.042
 
 
 220.525
 
 
 2.230.363
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 
 30.000
 
 
 36.089
 
 
 6.089
 
 
 34.899
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 
 81.504
 
 
 109.903
 
 
 28.399
 
 
 104.656
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 800
 
 
 947
 
 
 147
 
 
 895
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 –
 
 
 964
 
 
 964
 
 
 1.011
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 10.000
 
 
 4.431
 
 
 – 5.569
 
 
 2.773
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 2.171.821
 
 
 
 
 2.422.375
 
 
 
 
 250.556
 
 
 
 
 2.374.597
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 
 
 994.467
 
 
 
 
 1.071.454
 
 
 
 
 76.987
 
 
 
 
 1.047.236
 
 
 
 
 
 personele kosten
 
 
 
 711.330
 
 
 
 
 802.885
 
 
 
 
 91.555
 
 
 
 
 748.033
 
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 666.366
 
 
 697.629
 
 
 31.263
 
 
 
 
 
 
 waarvan externe inhuur
 
 
 
 44.964
 
 
 105.256
 
 
 60.292
 
 
 
 
 
 materiële kosten
 
 
 
 283.137
 
 
 
 
 268.569
 
 
 
 – 14.568
 
 
 299.203
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 30.000
 
 
 49.544
 
 
 19.544
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 Onderhoud
 
 
 
 
 1.099.112
 
 
 
 
 1.273.370
 
 
 
 
 174.258
 
 
 
 
 1.247.730
 
 
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 
 
 53.994
 
 
 
 
 40.361
 
 
 
 
 – 13.633
 
 
 
 
 50.588
 
 
 
 
 
 materieel
 
 
 
 52.019
 
 
 
 
 39.357
 
 
 
 
 – 12.662
 
 
 
 
 48.546
 
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 10.500
 
 
 6.079
 
 
 – 4.421
 
 
 
 
 
 immaterieel
 
 
 
 1.975
 
 
 
 
 1.004
 
 
 
 
 – 971
 
 
 
 
 2.042
 
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 
 
 8.748
 
 
 
 
 6.502
 
 
 
 
 – 2.246
 
 
 
 
 7.751
 
 
 
 
 
 
 Overige Lasten
 
 
 
 
 –
 
 
 
 
 34.214
 
 
 
 
 34.214
 
 
 
 
 7.452
 
 
 
 
 
 Dotaties voorzieningen
 
 
 –
 
 
 19.900
 
 
 19.900
 
 
 4.000
 
 
 
 
 Bijzondere lasten
 
 
 –
 
 
 14.314
 
 
 14.314
 
 
 3.452
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 2.156.321
 
 
 
 
 2.425.901
 
 
 
 
 269.579
 
 
 
 
 2.360.757
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 15.500
 
 
 
 
 – 3.526
 
 
 
 
 – 19.024
 
 
 
 
 13.840
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dotatie aan reserve
							 Rijksrederij
 
 
 
 
 15.500
 
 
 
 
 9.319
 
 
 
 
 – 6.181
 
 
 
 
 8.846
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen resultaat
 
 
 
 
 –
 
 
 
 
 – 12.845
 
 
 
 
 – 12.845
 
 
 
 
 4.994
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de staat van baten en
				 lasten
 Baten
 Omzet Moederdepartement
 De omzet moederdepartement betreft de opbrengst voor werkzaamheden die
				 Rijkswaterstaat verricht voor het moederdepartement. De opbrengst
				 moederdepartement is een vergoeding voor:
 
 
 •
 het beheer en onderhoud van de
						infrastructuur en verkeersmanagement;
 
 
 •
 de apparaatskosten (personeel en
						materieel) van Rijkswaterstaat die verband houden met de aanleg, beheer en
						onderhoud van infrastructuur;
 
 
 •
 capaciteit die Rijkswaterstaat levert in
						het kader van kennis- en adviestaken.
 
 
 De toename van de omzet van het moederdepartement ten
				 opzichte van de begroting zijn grotendeels te verklaren door het bij de
				 Voorjaarsnota 2013 in lijn brengen van het budget voor Beheer en Onderhoud met
				 de meerjarige onderhoudsplanning, zoals toegelicht in bijlage 4.2 van de
				 begroting Infrastructuurfonds 2012. Dit is gebeurd conform de afspraken rondom
				 de structurele hogere budgetbehoefte voor beheer en onderhoud ten opzichte van
				 de begroting.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specificatie omzet moederdepartement
 Bedragen x € 1.000
 
 
 IF/DF artikel
 
 
 Begroting 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Programma 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersystemen
 
 
 DF + H12 leefomgeving
 
 
 183.079
 
 
 206.594
 
 
 
 
 Hoofdwegen
 
 
 Art. 12 IF
 
 
 469.201
 
 
 646.690
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegen
 
 
 Art. 15 IF
 
 
 282.952
 
 
 297.595
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 
 41.576
 
 
 33.627
 
 
 
 
 
 subtotaal programma
 
 
 
 
 
 976.808
 
 
 
 
 1.184.506
 
 
 
 
 
 
 Apparaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersystemen
 
 
 Art. 5.01 DF en H12 leefomgeving
 
 
 196.209
 
 
 236.811
 
 
 
 
 Hoofdwegen
 
 
 Art. 12.06 IF
 
 
 367.678
 
 
 381.576
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegen
 
 
 Art. 15.06 IF
 
 
 235.672
 
 
 242.391
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 273.150
 
 
 224.758
 
 
 
 
 
 subtotaal apparaat
 
 
 
 
 
 1.072.709
 
 
 
 
 1.085.536
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 2.049.517 
 
 
 
 
 2.270.042
 
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat
 
 
 Omzet overige departementen
 De omzet overige departementen heeft betrekking op van andere ministeries
				 ontvangen vergoedingen voor activiteiten die voor die andere ministeries zijn
				 uitgevoerd. Het belangrijkste deel betreft omzet voor het gebruik van
				 vaartuigen van de Rijksrederij.
 
 
 
 
 
 
 
 Specificatie omzet overige departementen
 
 
 Bedragen x € 1.000
 
 
 
 
 
 
 Ministerie van Algemene Zaken van Aruba
 
 
 206
 
 
 
 
 Ministerie van Financiën
 
 
 6.094
 
 
 
 
 Ministerie van Binnenlandse Zaken
 
 
 918
 
 
 
 
 Ministerie van Defensie
 
 
 13.634
 
 
 
 
 Ministerie van Economische Zaken
 
 
 12.657
 
 
 
 
 Ministerie van Infrastructuur en Milieu
 
 
 1.499
 
 
 
 
 Ministerie van Veiligheid en Justitie
 
 
 945
 
 
 
 
 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
 
 
 64
 
 
 
 
 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 72
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 36.089
 
 
 
 
 
 
 De afwijking ten opzichte van de begroting wordt
				 veroorzaakt door de vergoedingen voor RWS personeel dat voor andere
				 departementen heeft gewerkt en bijdragen van andere departementen in projecten
				 van RWS.
 Omzet derden
 In 2013
				 zijn, net als in 2012, meer werkzaamheden voor derden uitgevoerd dan in het
				 verleden. Daarom is de omzet van € 109,9 miljoen hoger dan geraamd in de
				 begroting. De omzet derden van € 109,9 miljoen bestaan voor een groot deel
				 uit vergoedingen voor schades veroorzaakt door (vaar)weggebruikers aan de
				 (water)wegen (€ 26,9 miljoen), opbrengsten in het kader van de Waterwet
				 (€ 19,2 miljoen) en opbrengsten voor de NBD (€ 9,4 miljoen). Een bedrag
				 van € 15,1 miljoen heeft betrekking op vergoedingen van apparaatskosten,
				 zoals voor personeel dat voor derden heeft gewerkt. De resterende omzet derden
				 van € 39,3 miljoen betreft vooral bijdragen van provincies en gemeenten voor
				 diverse uitgevoerde werkzaamheden in het kader van beheer en onderhoud.
 Rentebaten
 Deze hebben
				 voornamelijk betrekking op vergoedingen over de rekening courant en korte
				 termijndeposito’s die door Rijkswaterstaat worden aangehouden. De hogere
				 baten ten opzichte van de begroting worden verklaard door het hogere banksaldo
				 gedurende het jaar dan waarvan was uitgegaan.
 Vrijval voorzieningen
 Jaarlijks wordt de voorziening dubieuze debiteuren op basis van de ouderdom
				 van de openstaande debiteurenposten berekend. Dit jaar is de gemiddelde
				 ouderdom afgenomen door het opschonen van veel oudere posten. Hierdoor heeft
				 een vrijval van € 1,0 miljoen plaatsgevonden.
 Bijzondere baten
 De
				 bijzondere baten bestaan grotendeels uit boekwinsten uit de verkoop van activa
				 (€ 3,4 miljoen).
 Lasten
 Personele kosten
 De
				 hogere kosten voor personeel ten opzichte van de begroting hangen in
				 belangrijke mate samen met de overheveling van personeel van de ANWB voor de
				 Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBD) en personeel van AgentschapNL voor RWS
				 Leefomgeving naar Rijkswaterstaat per 1 april 2013.
 Daarnaast zijn de
				 werkgeverspremies (pensioenpremies en zorgverzekeringswet) gestegen ten
				 opzichte van vorig jaar en zijn de kosten voor flankerend beleid hoger dan
				 voorgaande jaren. De bezetting in 2013 gedaald naar 8.506 FTE, waarmee de
				 gemiddelde bezetting 2013 (8.687 FTE) lager is dan de toegestane formatie
				 ultimo 2013 (9.278 FTE).
 De hogere inhuurrealisatie ten opzichte van
				 de begroting kent drie hoofdoorzaken. Allereerst doordat de
				 informatievoorziening (incl. ICT) van Rijkswaterstaat die betrekking heeft op
				 het areaal met ingang van 2013 als primair proces wordt beschouwd (tot en met
				 2012 ondersteunend proces) en de kosten van taken die we nu met eigen personeel
				 gaan doen zijn verschoven van kosten beheer en onderhoud en materiële kosten
				 naar personele kosten. Het restant wordt enerzijds veroorzaakt door overlopende
				 posten uit 2012 en anderzijds veroorzaakt door een snellere uitstroom dan
				 noodzakelijk gezien de taakstelling waardoor vacatures zijn ontstaan die nu
				 tijdelijk moeten worden opgevangen door externe inhuur, zodat de
				 productieopgave kan worden waargemaakt. Ondanks terughoudendheid met het
				 aangaan van vervangende inhuur zijn de inhuurkosten hoger dan begroot.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specificatie
 
 
 Begroting 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Aantal FTE
 
 
 8.754
 
 
 8.506
 
 
 
 
 Eigen personeelskosten (x € 1.000)
 
 
 666.366
 
 
 697.629
 
 
 
 
 Kosten Inhuur (x € 1.000)
 
 
 44.964
 
 
 105.256
 
 
 
 
 Totale personele kosten (x € 1.000)
 
 
 711.330
 
 
 802.885
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat
 
 
 Materiële kosten
 De
				 materiële kosten bestaan onder meer uit: bureau-, voorlichtings- en
				 huisvestingskosten, kosten voor onderhoud en exploitatie van bedrijfsmiddelen
				 en kosten voor huren en leasen van bedrijfsmiddelen. De materiële kosten zijn
				 € 14,6 miljoen lager dan geraamd is in de begroting. Dit wordt veroorzaakt
				 door de afspraken rondom kerntaken Informatievoorziening.
 Onderhoud
 Onderhoud
				 heeft betrekking op de kosten die in rekening worden gebracht door derden (met
				 name aannemers en ingenieursbureaus), die werkzaamheden uit voeren die direct
				 bijdragen aan het beheer en de instandhouding van de infrastructuur. Daarnaast
				 zijn zowel de inhuur op niet-kerntaken in het primaire proces als de
				 investeringen met betrekking tot het beheer van areaal verantwoord onder de
				 post onderhoud. De hogere realisatie op beheer en onderhoud wordt met name
				 veroorzaakt door het aansluiten van het budget met de meerjarige
				 onderhoudsplanning (zie Opbrengst moederdepartement).
 Afschrijvingskosten
 Dit
				 betreft de reguliere afschrijvingskosten van zowel materiële als immateriële
				 vaste activa. De afschrijvingskosten zijn lager dan begroot, omdat in 2013 en
				 eerdere jaren minder is geïnvesteerd dan van tevoren is gepland en door de
				 afboeking van activa door de afspraken rond informatievoorziening (incl. ICT)
				 van Rijkswaterstaat.
 Rentelasten
 Dit betreft
				 kosten van rentedragende leningen die bij het Ministerie van Financiën zijn
				 afgesloten. De rentekosten zijn lager dan begroot, omdat in 2013 en eerdere
				 jaren minder is geïnvesteerd dan van tevoren is gepland en door de afboeking
				 van activa door de afspraken rond informatievoorziening (incl. ICT) van
				 Rijkswaterstaat.
 Bijzondere lasten
 De
				 bijzondere lasten betreffen boekverliezen op afgestoten activa. Een groot deel
				 hiervan (€ 12,4 miljoen) betreft het boekverlies door de afboeking van
				 activa vanwege de afspraken rond informatievoorziening (incl. ICT) van
				 Rijkswaterstaat.
 Dotatie Rijksrederij
 Deze dotatie bestaat uit het verschil bij de Rijksrederij tussen
				 afschrijvingen op vervangingswaarde (waarop de tarieven zijn gewaardeerd) en
				 historische uitgaafprijs (waarop de vaartuigen worden gewaardeerd). Dit bedrag
				 wordt toegevoegd aan de reserve Rijksrederij, waar dit gereserveerd wordt voor
				 de aanschaf van nieuwe vaartuigen en levensduurverlengend onderhoud.
 Nog te verdelen Resultaat
 Het jaar 2013 is afgesloten met een negatief resultaat. Uit het saldo van
				 baten en lasten van € -3,5 miljoen wordt € 9,3 miljoen gedoteerd aan de
				 Reserve Rijksrederij, waarna een nog te verdelen resultaat van – € 12,8
				 miljoen resteert. Dit negatieve resultaat is hoofdzakelijk het gevolg van extra
				 kosten in verband met de reorganisatievoorziening (19,5 mln). Incidentele
				 kosten (19,5 mln) veroorzaken dus het negatief resultaat in 2013, er worden
				 geen aanvullende structurele maatregelen getroffen om eventuele toekomstige
				 verliezen te voorkomen. Het negatieve resultaat 2013 wordt gedekt uit de
				 expoitatiereserve van RWS.
 Balans
 
 Balans per 31 december 2013 van het
					 Baten-Lastenagentschap RWS
 Bedragen in EUR 1.000 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 
 
 2.041
 
 
 
 4.564
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 
 218.527
 
 
 
 241.208
 
 
 
 
 * grond en gebouwen
 
 
 118.354
 
 
 
 122.277
 
 
 
 
 
 * installaties en inventarissen
 
 
 12.155
 
 
 
 25.591
 
 
 
 
 
 * overige materiële vaste activa
 
 
 88.018
 
 
 
 93.340
 
 
 
 
 
 Financiële vaste activa
 
 
 
 86.087
 
 
 
 94.787
 
 
 
 
 Voorraden
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderhanden werk
 
 
 
 9.997.393
 
 
 
 9.013.411
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 
 23.133
 
 
 
 25.355
 
 
 
 
 Nog te ontvangen
 
 
 
 41.918
 
 
 
 18.597
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 
 394.133
 
 
 
 359.909
 
 
 
 
 
 Totaal activa
 
 
 
 
 
 10.763.232 
 
 
 
 
 
 9.757.830 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen Vermogen
 
 
 
 119.607
 
 
 
 124.976
 
 
 
 
 * exploitatiereserve
 
 
 132.452
 
 
 
 119.982
 
 
 
 
 
 * onverdeeld resultaat
 
 
 12.845-
 
 
 
 4.994
 
 
 
 
 
 Leningen bij het MvF
 
 
 
 163.668
 
 
 
 191.605
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 
 24.803
 
 
 
 5.494
 
 
 
 
 Op te leveren projecten
 
 
 
 9.997.393
 
 
 
 9.013.411
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 
 83.680
 
 
 
 99.619
 
 
 
 
 Nog te betalen
 
 
 
 374.081
 
 
 
 322.725
 
 
 
 
 
 Totaal passiva
 
 
 
 
 
 10.763.232 
 
 
 
 
 
 9.757.830 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de balans
 Activa
 Immateriële activa
 De
				 immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen het bedrag van de bij derden
				 bestede kosten, verminderd met de cumulatieve lineaire afschrijvingen. In
				 verband met de afspraken rond informatievoorziening (incl. ICT) van
				 Rijkswaterstaat is deze post in waarde afgenomen.
 Materiële vaste activa
 De materiële vaste activa zijn gewaardeerd op aanschafwaarde, verminderd
				 met de cumulatieve lineaire afschrijvingen. Door terughoudendheid in het
				 investeren in materiële vaste activa en deactivering van activa in verband met
				 de afspraken rond informatievoorziening (incl. ICT) van Rijkswaterstaat is deze
				 post in waarde afgenomen.
 Financiële vaste activa
 Onder de financiële vaste activa is het langlopende deel van de vordering
				 op het Ministerie van Infrastructuur en Milieu opgenomen, die ontstaan is bij
				 de vorming van de Baten en Lastendienst in 2006. In 2008 zijn er afspraken
				 gemaakt over de afwikkeling van deze vordering. Resultaat hiervan is dat het
				 restant van de vordering ultimo 2008 in 15 jaar wordt afgebouwd. Het
				 kortlopende deel van deze vordering (aflossing 2013) is opgenomen onder
				 debiteuren.
 Onderhanden werk
 Onder
				 de post onderhanden werk is de som van de directe productie-uitgaven op lopende
				 MIRT-projecten tot en met de balansdatum opgenomen. Hier tegenover staat aan
				 passivazijde eveneens de post «op te leveren projecten» voor hetzelfde
				 bedrag. In 2013 is onder meer gestart met de projecten N33 Assen Zuidbroek en
				 zijn onder meer de projecten A2 Den Bosch-Eindhoven, A28 Utrecht-Amersfoort,
				 A10 Tweede Coentunnel/A5 Westrandweg opengesteld. Voor een specifieke
				 toelichting van de infrastructurele aanlegprojecten van RWS, wordt verwezen
				 naar de jaarverslagen van het Infrastructuurfonds en het Deltafonds.
 Debiteuren
 De waardering
				 van de post debiteuren vindt plaats tegen nominale (factuur)waarde of lagere
				 waarde als gevolg van mogelijke oninbaarheid. De openstaande bedragen ouder dan
				 2 jaar zijn 100% voorzien, tenzij aannemelijk is gemaakt dat een lagere
				 voorziening volstaat. Door actief opschonen van oudere openstaande
				 debiteurenposten en het verbeteren van het debiteurenproces is de stand van
				 debiteuren verder gedaald in 2013.
 Nog te ontvangen
 De post
				 nog te ontvangen bestaat uit nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen. Het
				 bedrag aan uitstaande vorderingen is hoger dan eind vorig jaar. Van de nog te
				 ontvangen bedragen is € 12,4 miljoen aan voorraden en onderhanden werk van
				 de Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBD).
 Liquide middelen
 De post
				 liquide middelen is toegenomen in 2013. Dit is onder meer het gevolg van een
				 dalend debiteurensaldo door actief debiteurenbeleid en door de wijzigingen in
				 de standen van de overlopende activa en passiva ten opzichte van 31 december
				 2012.
 Passiva
 Eigen vermogen
 Het eigen
				 vermogen bestaat naast een exploitatiereserve en een nog onverdeeld resultaat
				 uit de bestemmingsreserve Rijksrederij. Deze bestemmingsreserve Rijksrederij
				 wordt opgebouwd vanuit het tarief voor het gebruik van de schepen van de
				 Rijksrederij, dat gebaseerd is op vervangingswaarde, en is bestemd voor de
				 aanschaf van nieuwe vaartuigen en voor levensduur verlengend onderhoud.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwikkeling Eigen vermogen
 
 
 Stand per 31/12/11
 
 
 Stand per 31/12/12
 
 
 Stand per 31/12/13
 
 
 
 
 
 
 Eigen vermogen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – exploitatiereserve
 
 
 60.396
 
 
 86.316
 
 
 91.311
 
 
 
 
 – bestemmingsreserve Rijksrederij
 
 
 25.188
 
 
 33.666
 
 
 41.141
 
 
 
 
 – onverdeeld resultaat
 
 
 25.919
 
 
 4.995
 
 
 – 12.845
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 111.503
 
 
 124.976
 
 
 119.607
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat
 
 
 Het Eigen vermogen is gedaald tot 120 miljoen euro,
				 waarmee het Eigen Vermogen voor een bedrag van € 0,2 miljoen boven het
				 maximum van 5% van de gemiddelde opbrengst voor apparaatskosten en onderhoud
				 van de afgelopen 3 jaar uitkomt. Bij de eerstvolgende suppletoire begrotingswet
				 zal worden aangegeven hoe deze overschrijding wordt hersteld.
 De
				 daling van het Eigen vermogen wordt veroorzaakt door het negatieve saldo van
				 baten en lasten in 2013. Dit negatieve saldo is voornamelijk het gevolg van de
				 dotatie van 19,5 miljoen in 2013 van de reorganisatievoorziening.
 Langlopend vreemd vermogen
 Het langlopende vreemd vermogen betreft leningen bij het Ministerie van
				 Financiën in het kader van de leenfaciliteit. Deze leningen zijn gebruikt ter
				 financiering van investeringen in vaste activa. Ten behoeve van investeringen
				 is voor € 13,2 miljoen in 2013 geleend bij het Ministerie van
				 Financiën.
 Voorzieningen
 Voorziening
				 arbeidsvoorwaardenverschil
 Bij de vorming van de Rijksrederij
				 in 2009 is de voorziening arbeidsvoorwaardenverschil ontstaan als gevolg van de
				 arbeidsvoorwaardenverschillen voor het personeel dat naar Rijkswaterstaat is
				 overgekomen. In 2013 is € 0,2 miljoen onttrokken. De looptijd van deze
				 voorziening is uiterlijk tot 2023.
 Reorganisatievoorziening
 In 2012 is voor RWS een (nieuwe) reorganisatievoorziening getroffen. De
				 basis voor het vormen van deze reorganisatievoorziening is de besluitvorming
				 binnen RWS in het kader van het ondernemingsplan van RWS (OP 2015). Als gevolg
				 van dit OP2015 zal de organisatie in de komende jaren met aanzienlijk minder
				 medewerkers haar taken gaan vervullen. De reorganisatievoorziening valt uiteen
				 in twee gedeelten.
 Een deel groot € 5.000.000 dient ter dekking van
				 toekomstige uitkeringen op lopende wachtgeldregelingen als gevolg van de
				 reorganisatie. De stand van dit deel van de voorziening wordt jaarlijks
				 berekend naar het aantal deelnemers en de toezeggingen per deelnemer. De
				 onttrekking wordt bepaald naar de feitelijke uitkeringen (ca € 400.000)
				 gedurende het jaar. De dotatie ultimo boekjaar is de resultante benodigd om dit
				 deel weer op niveau te krijgen. Dit gedeelte van de voorziening kent een
				 looptijd tot 2027. Dit eerste gedeelte van de voorziening wordt gewaardeerd
				 tegen netto contante waarde.
 Een tweede gedeelte groot € 18.500.000
				 dient ter dekking van kosten van toekomstige maatwerkpakketten en wordt
				 gewaardeerd tegen nominale waarde. Naar verwachting zal niet meer worden
				 gedoteerd. Onttrekking vindt plaats naar realisatie per boekjaar, uitlopend tot
				 naar verwachting 2018. De onttrekking voor het komende boekjaar is ca
				 € 5.000.000.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1-1-2013
 
 
 Dotatie 2013
 
 
 Onttrekking 2013
 
 
 Vrijval 2013
 
 
 Stand 31-12-2013
 
 
 
 
 
 
 Voorziening arbeidsvoorwaardenverschil
 
 
 1.494
 
 
 
 191
 
 
 
 1.303
 
 
 
 
 Reorganisatievoorziening
 
 
 4.000
 
 
 19.900
 
 
 400
 
 
 
 23.500
 
 
 
 
 totaal
 
 
 5.494
 
 
 19.900
 
 
 591
 
 
 
 24.803
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat
 
 
 Op te leveren projecten
 Voor een toelichting wordt verwezen naar de debet post «onderhanden
				 werk».
 Crediteuren
 De daling
				 bij de crediteuren wordt verklaard doordat eind 2012 meer grote facturen
				 stonden te wachten op betaling dan eind 2013.
 Nog te betalen
 Onder
				 «nog te betalen» zijn de nog uit te voeren werkzaamheden (€ 154 miljoen)
				 en overige schulden en overlopende passiva opgenomen. De «nog uit te voeren
				 werkzaamheden» zijn op de balans gepassiveerd en zullen in 2014 worden
				 uitgevoerd.
 
 Specificatie vorderingen/schulden (in € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RWS-IenM
 
 
 RWS overige departementen/agentschappen
 
 
 Overige derden
 
 
 
 
 
 
 Debiteuren 
							 1exclusief de voorziening voor dubieuze
								 debiteuren
 
 
 9.833
 
 
 1.188
 
 
 14.725
 
 
 
 
 Nog te ontvangen bedragen
 
 
 17.145
 
 
 5.277
 
 
 24.100
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 4
 
 
 394.129
 
 
 –
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 155
 
 
 384
 
 
 83.141
 
 
 
 
 Nog te betalen bedragen
 
 
 159.183
 
 
 31.033
 
 
 183.821
 
 
 
 
 
 Kasstroomoverzicht
 
 Kasstroomoverzicht voor het jaar 2013 Bedragen in
					 € 1.000 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB + stand deposito-rekeningen
							 1 januari 2013
 
 
 
 
 80.405
 
 
 
 
 359.904
 
 
 
 
 279.499
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 69.494
 
 
 
 
 77.531
 
 
 
 
 8.037
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 88.500
 
 
 – 31.739
 
 
 
 56.761
 
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 16.580
 
 
 
 16.580
 
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 – 88.500
 
 
 
 
 – 15.159
 
 
 
 
 73.341
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 9.400
 
 
 9.400
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 – 50.700
 
 
 – 50.747
 
 
 
 – 47
 
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 88.500
 
 
 13.200
 
 
 
 – 75.300
 
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 47.200
 
 
 
 
 – 28.147
 
 
 
 
 – 75.347
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB + stand depositorekeningen
							 31 december 2013 (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 108.599
 
 
 
 
 394.129
 
 
 
 
 285.530
 
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat
 
 
 Toelichting op het
				 Kasstroomoverzicht
 Operationele kasstroom
 Hieronder vallen de inkomsten en uitgaven gedurende 2013 uit de reguliere
				 bedrijfsvoering. De hogere operationele kasstroom wordt onder meer veroorzaakt
				 door het stijging van de post «nog te betalen bedragen».
 Investeringskasstroom
 Hieronder vallen de verkopen van activa en de nieuwe investeringen. Een
				 belangrijk deel van deze investeringen had betrekking op personenauto’s,
				 overige voertuigen (zoals sneeuwschuivers) en technische installaties. Door
				 terughoudendheid in het aangaan van nieuwe investeringen en door
				 desinvesteringen is de investeringskasstroom lager dan begroot.
 Financieringskasstroom
 
 Hieronder vallen alle geldstromen die te relateren
					 zijn aan de financiering van het agentschap, te weten:
 
 
 –
 Aflossing langlopende vordering op
						 moederdepartement € 9,4 miljoen.
 
 
 •
 Beroep op de leenfaciliteit € 13,2
						 miljoen.
 
 
 •
 Aflossingen op leningen € 50,7
						 miljoen.
 
 
 Terughoudendheid in het doen van investeringen
					 resulteerden in een lagere financieringskasstroom.
 
 Een doelstelling van de agentschapvorming van
				 Rijkswaterstaat is het verhogen van de doelmatigheid. Om te kunnen beoordelen
				 hoe de doelmatigheid zich ontwikkelt, wordt gebruik gemaakt van een aantal
				 indicatoren. Omdat vanuit de historie sommige cijfers niet vergelijkbaar kunnen
				 worden weergegeven, wordt voor deze kengetallen gebruik gemaakt van de
				 toegestane ingroei.
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per
				 31 december 2013
 
 Apparaatskosten per eenheid areaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Begroting 2013
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwegennet
 
 
 –
 
 
 27,90
 
 
 27,41
 
 
 27,68
 
 
 24,29
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegennet
 
 
 –
 
 
 25,54
 
 
 25,39
 
 
 27,44
 
 
 26,12
 
 
 
 
 Hoofdwatersystemen
 
 
 –
 
 
 1,17
 
 
 1,16
 
 
 1,14
 
 
 1,12
 
 
 
 
 
 
 %IK tov omzet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Begroting 2013
 
 
 
 
 
 
 % Ik tov omzet
 
 
 22%
 
 
 22%
 
 
 23%
 
 
 23%
 
 
 22%
 
 
 
 
 
 
 Tarieven per FTE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Begroting 2013
 
 
 
 
 
 
 Kosten per FTE
 
 
 121.027
 
 
 119.235
 
 
 121.974
 
 
 120.534
 
 
 123.000
 
 
 
 
 Met prijspeilcorrectie
 
 
 121.027
 
 
 117.832
 
 
 119.427
 
 
 116.967
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 Omzet BLD per product
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Begroting 2013
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersystemen
 
 
 381.307
 
 
 413.485
 
 
 367.956
 
 
 443.405
 
 
 379.288
 
 
 
 
 Hoofdwegen
 
 
 1.336.103
 
 
 981.583
 
 
 1.003.693
 
 
 1.028.266
 
 
 836.879
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegen
 
 
 632.864
 
 
 492.057
 
 
 555.948
 
 
 539.986
 
 
 518.624
 
 
 
 
 Overig
 
 
 59.821
 
 
 309.972
 
 
 302.766
 
 
 258.385
 
 
 314.726
 
 
 
 
 
 TOTAAL
 
 
 
 
 2.410.095 
 
 
 
 
 2.197.097 
 
 
 
 
 2.230.363 
 
 
 
 
 2.270.042 
 
 
 
 
 2.049.517 
 
 
 
 
 
 
 
 Bezetting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Begroting 2013
 
 
 
 
 
 
 FTE formatie
 
 
 9.433
 
 
 9.166
 
 
 9.068
 
 
 9.278
 
 
 8.754
 
 
 
 
 FTE bezetting
 
 
 9.298
 
 
 8.919
 
 
 8.640
 
 
 8.506
 
 
 8.754
 
 
 
 
 % overhead
 
 
 15,60%
 
 
 14,20%
 
 
 15,10%
 
 
 
 
 1
 Dit percentage is door een nieuwe manier van
								 administreren als gevolg van de reorganisatie niet meer vergelijkbaar meetbaar.
								 RWS heeft met het Ondernemingsplan 2015 een procesoriëntatie gekozen, die ook
								 terug te vinden is in de organisatiestructuur vanaf april 2013. Daardoor is de
								 verhouding primair proces versus overhead anders komen te liggen. In de
								 agentschapsparagraaf RWS in de ontwerpbegroting 2015 zal daarom een gewijzigd
								 overheadpercentage worden voorgesteld
 
 
 
 
 16,80%
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiesaldo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Begroting 2013
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiesaldo
 
 
 0,5%
 
 
 1,1%
 
 
 0,6%
 
 
 – 0,1%
 
 
 0,0%
 
 
 
 
 
 
 Gebruikerstevredenheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 Begroting 2013
 
 
 
 
 
 
 publieksgerichtheid
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 49%
 
 
 44%
 
 
 67%
 
 
 
 
 gebruikerstevredenheid HWS
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 *
 
 
 *
 
 
 67%
 
 
 
 
 gebruikerstevredenheid HWN
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 76%
 
 
 79%
 
 
 77%
 
 
 
 
 gebruikerstevredenheid HVWN
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 63%
 
 
 65%
 
 
 72%
 
 
 
 
 *niet gemeten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwikkeling pinwaarde
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HWS
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 98
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 HWN
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 111
 
 
 100
 
 
 
 
 HVWN
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 167
 
 
 100
 
 
 
 
 
 Bron: Rijkswaterstaat
 
 
 Toelichting op het overzicht
				 doelmatigheidsindicatoren
 Apparaatskosten per eenheid
				 areaal
 Deze indicator geeft informatie over hoe de kosten die
				 het apparaat van Rijkswaterstaat maakt voor verkeersmanagement en beheer en
				 onderhoud zich ontwikkelen ten opzichte van het areaal. Een dalende trend van
				 de kosten per eenheid areaal geeft een indicatie van een toename in de
				 efficiëntie van de organisatie op het gebied van Beheer en Onderhoud en
				 Verkeersmanagement. Door de aanpassing van de bekostigingssystematiek van
				 Rijkswaterstaat is de definitie van dit kengetal aangepast, waardoor geen
				 vergelijkbare cijfers uit de jaren voor 2011 beschikbaar zijn.
 % Apparaatskosten tov
				 opbrengst
 Deze indicator geeft de verhouding weer tussen de
				 kosten van het apparaat en de totale opbrengst (inclusief GVKA-gelden) van
				 Rijkswaterstaat. Een daling van dit percentage is een indicatie van een
				 toenemende efficiëntie van de organisatie.
 Tarieven per FTE
 Deze
				 indicator geeft de ontwikkeling weer van de kosten (loonkosten, materiële
				 kosten, rentekosten en afschrijvingskosten) per formatieve ambtelijke FTE. Het
				 betreft daarbij zowel de werkelijke kosten per FTE als de kosten gecorrigeerd
				 voor prijsstijgingen. Er is een kleine daling ten opzichte van 2012 zichtbaar
				 en een dalende trend waarneembaar in de kosten per FTE sinds 2010.
 Opbrengst BLD per product
 In de bovenstaande tabel is de Opbrengst Moederdepartement uitgesplitst
				 naar de verschillende netwerken. Door de aanpassing van de
				 bekostigingssystematiek van Rijkswaterstaat bij 1e suppletoire 2011
				 zijn de bedragen voor 2011 t/m 2013 niet vergelijkbaar met de cijfers uit
				 2010.
 Bezetting
 Deze
				 voorgeschreven indicator geeft aan hoe de ambtelijke formatie van
				 Rijkswaterstaat zich ontwikkelt. Op zichzelf zegt dit kengetal niets over de
				 doelmatigheid van de organisatie, maar moet dit worden bezien in relatie tot de
				 omvang van het werkpakket. De score van 23% op de indicator «%IK ten opzichte
				 van Opbrengst» in zowel 2012 als 2013 drukt uit dat de doelmatigheid van de
				 organisatie stabiel is gebleven. Gedurende 2013 is gestuurd op afbouw van de
				 bezetting en is deze verder afgenomen. De toegestane formatie is toegenomen
				 door de komst van de NBD en een onderdeel van Agentschap.nl («Bodem+»).
 Exploitatiesaldo (% van de
				 opbrengst)
 Deze voorgeschreven indicator toont de ontwikkeling
				 van het exploitatiesaldo als percentage van de opbrengst over de afgelopen 4
				 jaar. Een positief percentage duidt op een positief exploitatiesaldo.
 Gebruikerstevredenheid
 Jaarlijks laat Rijkswaterstaat de gebruikerstevredenheid toetsen bij
				 gebruikers van de netwerken. De waardering van de gebruikers is opgenomen als
				 een percentage van de ondervraagden dat tevreden is. Sinds 2012 wordt de
				 gebruikerstevredenheid op een andere wijze berekend, waardoor geen
				 vergelijkbare gegevens beschikbaar zijn over eerdere jaren.
 Het lage
				 percentage voor de tevredenheid over publieksgerichtheid wordt volgens de
				 ondervraagden met name veroorzaakt door de onbekendheid met Rijkswaterstaat en
				 wat allemaal gebeurt op het gebied van publieksgerichtheid. De waardering is
				 lager dan in 2012, wat samenhangt met verminderde externe communicatie vanuit
				 RWS die onderdeel is van het programma «Versobering en Efficiëntie» van het
				 beheer en onderhoud van de rijksinfrastructuur.
 De
				 gebruikerstevredenheid op het vaarwegen- en wegennetwerk is licht gestegen.
				 Voor de hoofdvaarwegen is de gebruikerstevredenheid wel achtergebleven ten
				 opzichte van de ambitie in de begroting 2013. Dit hangt samen met de
				 economische crisis in 2013, waardoor meer schepen langer stilliggen. De
				 beroepsschippers zijn kritisch over de hoeveelheid en staat van onderhoud van
				 de aanlegplaatsen, wat wordt versterkt als er langer wordt stilgelegen.
 Ontwikkeling PINwaardes
 PINwaardes zijn een weergave van de serviceniveaus van Verkeersmanagement
				 en Beheer en Onderhoud op de netwerken. Met ingang van 2013 zijn nieuwe
				 prestatie indicatoren afgesproken, waardoor de mogelijkheid van vergelijking
				 van prestaties met eerdere jaren is vervallen.
 De realisatiecijfers
				 voor de prestatie indicatoren per netwerk in 2013 zijn uitgedrukt als index ten
				 opzichte van de afgesproken streefwaarden per netwerk. Een score hoger dan 100
				 drukt uit dat er op een netwerk als geheel beter is gepresteerd dan de
				 afspraken. Een score lager dan 100 drukt dan uit dat er op een netwerk als
				 geheel minder goed is gepresteerd dan de afspraken.
 
 Het
				 hoofdvaarwegennet heeft significant beter gefunctioneerd, dan als serviceniveau
				 was afgesproken in de begroting 2013. Er zijn minder stremmingen geweest in
				 2013 als gevolg van gepland onderhoud, ook zijn er minder ernstige ongevallen
				 geweest.
 
 Agentschapsparagraaf ILT
 
 Agentschapsparagraaf Inspectie Leefomgeving en
						Transport
 
 Staat van baten en lasten 2013 van het
					 baten-lastenagentschap ILT
 
 Bedragen in eur 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3) = (2) - (1)
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet IenM
 
 
 136.654
 
 
 132.231
 
 
 – 4.423
 
 
 147.822
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 
 –
 
 
 11.078
 
 
 11.078
 
 
 417
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 
 8.382
 
 
 8.810
 
 
 428
 
 
 8.334
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 200
 
 
 164
 
 
 – 36
 
 
 231
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 –
 
 
 2.064
 
 
 2.064
 
 
 1.674
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 –
 
 
 1.392
 
 
 1.392
 
 
 414
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 145.236
 
 
 155.739
 
 
 10.503
 
 
 158.892
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 
 142.792
 
 
 141.788
 
 
 – 1.004
 
 
 136.672
 
 
 
 
 – personele kosten
 
 
 100.978
 
 
 100.979
 
 
 1
 
 
 99.532
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 96.472
 
 
 97.361
 
 
 889
 
 
 
 
 
 
 waarvan externe inhuur
 
 
 
 4.505
 
 
 3.618
 
 
 – 887
 
 
 
 
 
 – materiële kosten
 
 
 41.814
 
 
 40.809
 
 
 – 1.005
 
 
 37.140
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 14.411
 
 
 4.941
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 13.397
 
 
 17.346
 
 
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 
 150
 
 
 2
 
 
 – 148
 
 
 21
 
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 
 4.015
 
 
 1.608
 
 
 – 2.407
 
 
 2.673
 
 
 
 
 – immaterieel
 
 
 2.295
 
 
 179
 
 
 – 2.116
 
 
 1.544
 
 
 
 
 – materieel
 
 
 1.720
 
 
 1.429
 
 
 – 291
 
 
 1.129
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 430
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 
 –
 
 
 838
 
 
 838
 
 
 11.583
 
 
 
 
 – dotaties voorzieningen
 
 
 –
 
 
 296
 
 
 296
 
 
 10.442
 
 
 
 
 – bijzondere lasten
 
 
 –
 
 
 542
 
 
 542
 
 
 1.141
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 146.957
 
 
 144.236
 
 
 – 2.721
 
 
 150.949
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 – 1.721
 
 
 
 
 11.503
 
 
 
 
 13.224
 
 
 
 
 7.942
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de staat van baten en
					 lasten
 Baten
 Omzet IenM
 De omzet
					 IenM betreft de omzet uit hoofde van activiteiten die de Inspectie Leefomgeving
					 en Transport verricht voor het moederdepartement. De omzet IenM is grotendeels
					 een vergoeding voor het hoofdproduct handhaving. De gerealiseerde
					 agentschapsbijdrage over 2013 wijkt af van de begroting door onder meer
					 verschuiving van de opbrengsten kernfysische dienst van omzet IenM naar omzet
					 overige departementen (€ 11,1 miljoen). Daarnaast zijn de taken voor
					 EVOA-vergunningverlening overgenomen van het Ministerie van Economische Zaken
					 (€ 4,0 miljoen) en is er omzet gerealiseerd op middelen die op de balans
					 stonden gereserveerd (€ 2,0 miljoen).
 Omzet overige
					 departementen
 De inspectietaken van de KFD voert de ILT uit
					 onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van EZ.
 Omzet derden
 De omzet
					 van derden hebben betrekking op de aan afnemers van producten op het gebied van
					 vergunningverlening in rekening gebrachte tarieven. De iets hogere omzet derden
					 wordt voornamelijk verklaard door hogere opbrengsten voor
					 machinistenvergunningen bij het domein Rail- Wegvervoer en bij het domein
					 Scheepvaart.
 Rentebaten
 De
					 rentebaten betreffen rentes over de uitstaande deposito’s bij de
					 Rijkshoofdboekhouding (RHB). Door de lage rentestand zijn de rentebaten, in
					 verhouding tot de liquiditeit, ook laag gebleven.
 Vrijval voorzieningen
 Zie hiervoor de toelichting op de balanspost voorzieningen.
 Bijzondere baten
 Betreft voornamelijk de boekwinst (€ 0,4 miljoen) op de verkoop activa,
					 zijnde de restwaarden van de vervangingen in het wagenpark en de vrijval van in
					 vorige boekjaren teveel opgenomen reserveringen ter grootte van € 1,0
					 miljoen.
 Lasten
 Personele kosten
 De
					 gerealiseerde kosten wijken nauwelijks af van de begroting ondanks mutaties in
					 de begroting en ondanks afwijkingen in de realisatie. De lagere bezetting in
					 2013 van 1.119 fte (begroot 1.179 fte) heeft per saldo niet geleid tot een
					 daling van de personele kosten door de gestegen pensioenpremie en sociale
					 lasten en door kosten voor outplacement en coaching. Er is verder minder
					 ingehuurd dan begroot door vertraging op ICT-projecten.
 Materiële kosten
 De
					 materiële kosten zijn lager dan begroot. Door vertraging in de ICT-projecten
					 en door besparingen op ict-contracten zijn de kosten op materieel gebied sterk
					 achtergebleven (€ 9,5 miljoen). Belangrijkste onderdeel van de materiële
					 kosten zijn de SSO-kosten waarin alle werkplekgerelateerde en ICT-kosten zijn
					 opgenomen. Deze kosten zijn met € 4,0 miljoen gestegen doordat centrale
					 budgetten en kosten zijn overgeheveld naar de ILT. Ook zijn zoveel mogelijk
					 ict-contracten via de SSO afgesloten.
 Rentelasten
 De
					 rentelasten hebben betrekking op de afgesloten leningen bij de RHB. Deze lasten
					 zijn lager dan begroot doordat er geen beroep is gedaan op de leenfaciliteit
					 van het Ministerie van Financiën voor investeringen.
 Afschrijvingskosten
 De
					 afschrijvingskosten hebben vooral betrekking op het wagenpark. Door vertraging
					 bij het vervangen van het wagenpark blijven de afschrijvingskosten achter ten
					 opzichte van de begroting. Doordat zelfontwikkelde software niet meer
					 geactiveerd wordt, blijven deze afschrijvingslasten ver achter.
 Dotatie voorzieningen
 Zie hiervoor de toelichting op de balanspost voorzieningen.
 Bijzondere lasten
 De
					 bijzondere lasten bestaan voor € 0,3 miljoen uit het afboeken van
					 boekwaarden van afgestoten activa. Met name de afboeking van de licentie Metrix
					 (€ 0,2 miljoen) bepaalt de hoogte van dit bedrag.
 In de bijzondere
					 lasten is tevens een bedrag van € 0,2 miljoen. opgenomen inzake nagekomen
					 lasten van voorgaande jaren.
 Balans
 
 Balans per 31 december 2013 van het
						Baten-lastenagentschap ILT
 bedragen x € 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 
 –
 
 
 452
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 6.822
 
 
 3.748
 
 
 
 
 Grond en gebouwen
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Installaties en inventarissen
 
 
 15
 
 
 29
 
 
 
 
 Overige materiële vaste activa
 
 
 6.807
 
 
 3.719
 
 
 
 
 Onderhanden werk
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 1.707
 
 
 2.056
 
 
 
 
 Nog te ontvangen
 
 
 1.327
 
 
 1.461
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 65.474
 
 
 82.851
 
 
 
 
 
 Totaal activa
 
 
 
 
 75.330 
 
 
 
 
 90.568 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen vermogen
 
 
 19.332
 
 
 9.655
 
 
 
 
 Exploitatiereserve
 
 
 7.829
 
 
 1.712
 
 
 
 
 Onverdeeld resultaat
 
 
 11.503
 
 
 7.943
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 10.911
 
 
 17.999
 
 
 
 
 Leningen bij het MvF
 
 
 –
 
 
 58
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 7.382
 
 
 2.919
 
 
 
 
 Nog te betalen
 
 
 37.705
 
 
 59.937
 
 
 
 
 
 Totaal passiva
 
 
 
 
 75.330 
 
 
 
 
 90.568 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de balans
 Activa
 (Im)materiële vaste
					 activa
 
 In 2012 was er een softwarelicentie geactiveerd.
						Gebleken is dat de regelgeving niet toelaat dat deze licentie wordt
						geactiveerd. De resterende waarde is ultimo 2013 ten laste van het resultaat
						gebracht.
 In 2013 is een groot deel van het reeds afgeschreven
						wagenpark vervangen. Deels is er sprake van uitbreiding. De losse huur van
						auto’s is daarmee beëindigd.
 
 Debiteuren
 De
					 debiteurenstand en de bijbehorende voorziening is met name gedaald door de
					 definitieve afboeking van een aantal oude vorderingen. Onder de debiteuren is
					 een bedrag van € 0,03 miljoen opgenomen als vordering op het
					 moederdepartement en is een bedrag van € 0,9 miljoen opgenomen als
					 vorderingen op overige ministeries en agentschappen.
 Nog te ontvangen
 Deze
					 post betreft voornamelijk vooruitbetaalde reiskosten en nog te factureren
					 werkzaamheden vergunningverlening.
 Liquide middelen
 Van
					 de ruim € 65 miljoen die per 31 december op de rekening-courant staat, is
					 € 25 miljoen als deposito geplaatst bij de RHB. De daling van de liquide
					 middelen met € 17,4 miljoen wordt vooral verklaard doordat de afdracht van
					 middelen voor het informatieplan (€ 10,1 miljoen) en nog uit te voeren
					 werkzaamheden BES (€ 4,4 miljoen).
 Eigen vermogen
 Het
					 onverdeeld resultaat is het resultaat (saldo van baten en lasten) dat de
					 Inspectie heeft gerealiseerd over het jaar 2013. Als gevolg van het positieve
					 resultaat overschrijdt het Eigen Vermogen per 31 december 2013 het plafond van
					 maximaal 5% eigen vermogen over de gemiddelde omzet over de afgelopen drie jaar
					 met circa € 10,6 miljoen. Bij de eerstvolgende suppletoire begrotingswet zal
					 worden aangegeven hoe deze overschrijding wordt hersteld. 
 
 Ontwikkeling Eigen Vermogen
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand per 31/12/12
 
 
 Stand per 31/12/13
 
 
 
 
 
 
 Eigen vermogen
 
 
 
 
 
 
 – exploitatiereserve
 
 
 1.712
 
 
 9.654
 
 
 
 
 – onverdeeld resultaat
 
 
 7.942
 
 
 11.503
 
 
 
 
 – directe mutatie eigen vermogen1In 2013 is € 1,83 miljoen van het eigen
									 vermogen afgedragen aan het moederdepartement, vanwege de overschrijding van
									 het plafond van maximaal 5% eigen vermogen van de gemiddelde omzet over de
									 afgelopen drie jaar.
 
 
 
 – 1.825
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 9.654
 
 
 
 
 19.332
 
 
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 Voorziening functioneel
						leeftijdsontslag:
 
 Voor werknemers die werkzaam zijn in een
						zogenoemde substantieel bezwarende functie is, op basis van de
						SBF/FLO-regeling, in het verleden een voorziening getroffen omdat deze
						werknemers recht hebben om vervroegd uit treden. Vrijval is ontstaan door
						aanscherping van de aannames om tot een betrouwbare schatting van de
						voorziening te komen.
 
 Reorganisatievoorziening:
 
 Betreft een in 2012
						getroffen reorganisatievoorziening. Verloop bestaat voornamelijk uit
						onttrekkingen. De gerealiseerde opbrengsten door detachering oud-medewerkers
						valt tegen.
 
 Voorziening claims
						derden:
 
 Ultimo 2013 bestaat de voorziening uit een tweetal
						posten waarvoor de rechtszaken nog lopen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bedragen x € 1.000
 
 
 Dub.Debiteuren
 
 
 SBF/FLO
 
 
 Reorganisatie
 
 
 Claims derden
 
 
 Wachtgeld
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 
 Stand begin boekjaar
 
 
 
 
 1.979 
 
 
 
 
 8.629 
 
 
 
 
 8.691 
 
 
 
 
 631 
 
 
 
 
 48 
 
 
 
 
 19.978 
 
 
 
 
 
 Dotatie ten laste van het resultaat
 
 
 70
 
 
 16
 
 
 195
 
 
 16
 
 
 
 297
 
 
 
 
 Vrijval ten gunste van het resultaat
 
 
 – 96
 
 
 1.899-
 
 
 60-
 
 
 
 9-
 
 
 2.064-
 
 
 
 
 Onttrekking voorziening
 
 
 – 440
 
 
 452-
 
 
 4.856-
 
 
 
 
 
 39-
 
 
 5.787-
 
 
 
 
 
 Stand eind boekjaar
 
 
 
 
 1.513 
 
 
 
 
 6.294 
 
 
 
 
 3.970 
 
 
 
 
 647 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 12.424 
 
 
 
 
 
 
 Crediteuren
 De stand
					 met openstaande crediteuren is gestegen doordat er twee facturen binnen het
					 Rijk openstaan met een gezamenlijke hoogte van ruim € 5,0 miljoen. Onder de
					 crediteuren is een bedrag van € 3,7 miljoen opgenomen als schuld aan het
					 moederdepartement en is een bedrag van € 2,7 miljoen opgenomen als schuld
					 aan overige ministeries en agentschappen.
 Nog te betalen
 Hieronder staan de nog niet gerealiseerde middelen voor Boord Computer Taxi
					 (BCT) (€ 21,1 miljoen) verantwoord. Tevens worden onder deze post onder
					 anderen de verplichtingen aan eigen personeel en vooruitontvangen bijdragen
					 opgenomen. De daling van € 22,2 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door
					 aflossing van de schuld aan het moederdepartement voor het informatieplan
					 € 10,1 miljoen) en de uitgevoerde werkzaamheden voor Caribisch Nederland
					 (€ 4,4 miljoen) en BCT (€ 1,8 miljoen) en afname van de post nog te
					 ontvangen facturen met € 4,2 miljoen.
 Kasstroomoverzicht
 
 Kasstroomoverzicht voor het jaar 2013
 Becragen in € 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3) = (2) - (1)
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB 1 januari
								2013
 
 
 
 54.373
 
 
 82.851
 
 
 28.478
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 – 10.000 
 
 
 
 
 – 11.264 
 
 
 
 
 – 1.264 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 4.600
 
 
 – 4.581
 
 
 19
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 
 
 
 351
 
 
 351
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 – 4.600 
 
 
 
 
 – 4.230 
 
 
 
 
 370 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 
 
 
 – 1.825
 
 
 – 1.825
 
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 – 4.600
 
 
 – 58
 
 
 4.542
 
 
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 4.600
 
 
 –
 
 
 – 4.600
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 – 
 
 
 
 
 – 1.883 
 
 
 
 
 – 1.883 
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB 31 december
								2013
 
 
 
 
 39.773 
 
 
 
 
 65.474 
 
 
 
 
 25.701 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op het
					 kasstroomoverzicht
 
 
 1.
 Rekening-courant RHB 1 januari 2013
 
 De rekening-courant met de RHB stond per 1 januari
						2013 op € 82.851 miljoen.
 
 
 
 2.
 Totaal operationele kasstroom
 
 De operationele kasstroom geeft de kasstromen weer
						die voortvloeien uit de bedrijfsvoering. Om de operationele kasstroom vast te
						kunnen stellen wordt het resultaat, zoals vermeld in de staat van baten en
						lasten, gecorrigeerd voor een aantal stroomgrootheden: toe- of afname vlottende
						activa (debiteuren en vorderingen) en van vlottende passiva (crediteuren en
						overige vlottende passiva). De operationele kas-uitstroom op 31 december is
						vooral ontstaan door de uitstroom van projectmiddelen en afdracht van niet
						benodigde middelen. Daar tegenover staat het (positieve) resultaat per
						31 december en de onttrekkingen en vrijval van de voorzieningen.
 
 
 
 3.
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 Er is geïnvesteerd in het wagenpark en in
						 inspectie-ondersteunende apparatuur.
 Ten opzichte van de begroting is
						 er minder geïnvesteerd. Dit komt doordat er niet meer geïnvesteerd wordt in
						 zelfontwikkelde software.
 
 
 
 
 4.
 Totaal financieringskasstroom
 
 De financieringskasstroom bestaat uit de
						maandelijkse aflossingen op leningen. Voor de geactiveerde kosten over 2013 is
						geen lening aangevraagd gezien de huidige liquiditeitspositie. Het overschot
						aan eigen vermogen is afgedragen aan het moederdepartement.
 
 
 
 5.
 Rekening-courant RHB per 31 december 2013
 
 Van de ruim € 65 miljoen die per 31 december op
						de rekening-courant staat is 25 miljoen als deposito geplaatst bij de RHB. Het
						positieve saldo wordt grotendeel verklaard doordat er voor grote ICT-projecten
						(BCT) middelen zijn ontvangen, die in 2014 tot uitgaven leiden. Voorts is
						sprake van een aanzienlijk bedrag aan nog te betalen bedragen en aan
						openstaande crediteuren. Tegenover de liquide middelen staat ook een aantal
						voorzieningen op de balans. Het saldo op de rekening-courant dat hiervoor ter
						vrije beschikking is gekomen, is op een deposito geplaatst. In mei 2014 komen
						deze middelen weer ter vrije beschikking.
 
 
 Overzicht doematigheidsindicatoren per
					 31 december 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving Generiek Deel
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 2012
 
 
 oorspronkelijke begroting
 
 
 
 
 
 
 1. Kostprijzen per product (groep)
 
 
 
 
 
 
 
 – Handhaving
 
 
 118.837
 
 
 142.195
 
 
 139.456
 
 
 
 
 – Vergunningverlening
 
 
 23.832
 
 
 7.206
 
 
 7.500
 
 
 
 
 totaal
 
 
 142.669
 
 
 149.401
 
 
 146.956
 
 
 
 
 2. Tarieven/uur
 
 
 
 
 
 
 
 – Handhaving
 
 
 131,3
 
 
 135,7
 
 
 120
 
 
 
 
 – Vergunningverlening
 
 
 132,8
 
 
 121,1
 
 
 110
 
 
 
 
 – Kennis, advies en berichtgeving
 
 
 
 
 
 
 
 3. Omzet per produktgroep (pxq)
 
 
 
 
 
 
 
 – Handhaving
 
 
 143.309
 
 
 149.170
 
 
 137.736
 
 
 
 
 – Vergunningverlening
 
 
 8.810
 
 
 8.141
 
 
 7.500
 
 
 
 
 totaal
 
 
 152.119
 
 
 157.311
 
 
 145.236
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. FTE-totaal per 31 -12
 
 
 1.119
 
 
 1.120
 
 
 1.137
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5. Saldo van baten en lasten
 
 
 7,56%
 
 
 3,96%
 
 
 – 1,20%
 
 
 
 
 6.Kwaliteitsindicatoren:
 
 
 
 
 
 
 
 Behandeltijd vergunningen t.o.v. norm
 
 
 85%
 
 
 n.t.b.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ziekteverzuim
 
 
 5,2
 
 
 5,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving Specifiek Deel voor
								 Inspectiediensten Nacalc-Voorcalc.
 
 
 
 
 
 
 8. Kostprijs/product: (excl.
								 buitengewone lasten en Caribisch NL)
 
 
 
 
 
 
 Handhaving
 
 
 117.316
 
 
 143.864
 
 
 137.736
 
 
 
 
 Vergunningverlening
 
 
 23.832
 
 
 7.206
 
 
 7.500
 
 
 
 
 
 141.148
 
 
 151.070
 
 
 145.236
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9. Kwaliteit Handhaving:
 
 
 
 
 
 
 
 Klachten(bezwaar &beroep)
 
 
 700
 
 
 n.t.b.
 
 
 
 
 
 Gegrond verklaard (%)
 
 
 Niet beschikbaar
 
 
 n.t.b.
 
 
 95%
 
 
 
 
 
 Toelichting op het overzicht
					 doelmatigheidsindicatoren
 Het kostprijsmodel ILT is in 2013
					 vastgesteld. In het huidige model worden de kosten zuiverder toegerekend aan de
					 (hoofd-)producten. Dit verklaart daling van het handhavingstarief en de
					 stijging van het vergunningsverleningstarief.
 Het verschil tussen de
					 omzet vergunningverlening en de kosten voor vergunningverlening wordt verklaard
					 doordat de ILT (overwegend) niet-kostendekkende tarieven afgeeft ILT. Daarnaast
					 worden er niet-tarifeerbare producten afgegeven en int het Ministerie van EZ de
					 bijdragen kernenergiewet zelf. De ILT ontvangt een vergoeding in de vorm van
					 agentschapsbijdrage.
 In de begroting is de indicator wachttijden
					 informatiecentrum opgenomen. Door vertraging in uitrol software is de
					 realisatie van deze indicator nog niet te geven.
 
 
 Agentschapsparagraaf KNMI
 
 KNMI
 
 
 Staat van baten en lasten 2013 van het baten en
						lastenagentschap KNMI
 Bedragen in € 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 (4)
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet IenM
 
 
 45.574
 
 
 38.571
 
 
 – 7.003
 
 
 42.814
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 
 1.288
 
 
 1.231
 
 
 – 57
 
 
 1.165
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 
 18.520
 
 
 19.231
 
 
 711
 
 
 20.240
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 25
 
 
 68
 
 
 43
 
 
 25
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 
 741
 
 
 741
 
 
 3
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 65.407
 
 
 
 
 59.842
 
 
 
 
 – 5.565
 
 
 
 
 64.246
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Personele kosten
 
 
 28.856
 
 
 31.936
 
 
 3.080
 
 
 32.980
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 28.444
 
 
 30.620
 
 
 2.176
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan externe inhuur
 
 
 
 412
 
 
 1.316
 
 
 904
 
 
 
 
 
 
 
 – Materiële kosten
 
 
 32.822
 
 
 22.786
 
 
 – 10.036
 
 
 25.507
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 2.391
 
 
 3.836
 
 
 1.445
 
 
 3.803
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 
 
 
 3.112
 
 
 
 
 
 3.055
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 
 280
 
 
 219
 
 
 – 61
 
 
 278
 
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – materieel
 
 
 3.449
 
 
 2.577
 
 
 – 872
 
 
 2.745
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 1.986
 
 
 1.861
 
 
 – 125
 
 
 2.012
 
 
 
 
 – immaterieel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Dotaties voorzieningen
 
 
 
 49
 
 
 49
 
 
 1.471
 
 
 
 
 – Bijzondere lasten
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 65.407
 
 
 
 
 57.566
 
 
 
 
 – 7.841
 
 
 
 
 62.980
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.276
 
 
 
 
 2.276
 
 
 
 
 1.266
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de staat van baten en
					 lasten
 Baten
 
 Omzet IenM
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (x € 1.000)
 
 
 Begroot 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 Verschil
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 Artikel 11 Waterkwantiteit
 
 
 
 642
 
 
 642
 
 
 
 
 
 Artikel 16 Spoor
 
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 
 
 
 Artikel 17 Luchtvaart
 
 
 
 33
 
 
 33
 
 
 
 
 
 Artikel 19 Klimaat
 
 
 
 298
 
 
 298
 
 
 
 
 
 Artikel 23 Meteorologie, seismologie en aardobservatie
 
 
 45.574
 
 
 34.036
 
 
 – 11.538
 
 
 42.814
 
 
 
 
 Bijdrage ILT
 
 
 
 313
 
 
 313
 
 
 
 
 
 Bijdrage RWS
 
 
 
 3.227
 
 
 3.227
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 45.574
 
 
 
 
 38.572
 
 
 
 
 – 7.002
 
 
 
 
 42.814
 
 
 
 
 
 waarvan programma
 
 
 15.914
 
 
 8.468
 
 
 – 7.446
 
 
 10.110
 
 
 
 
 
 In 2013 is het profijtbeginsel in de begroting
					 doorgevoerd mede voor invulling van de taakstelling Rutte I en II. Hierdoor is
					 de bijdrage op artikel 23 verlaagd voor maatwerkopdrachten die in rekening
					 wordt gebracht aan beleidsdirecties en diensten.
 In 2013 zijn voor
					 artikel 23 bedragen ontvangen voor projecten waarvan de prestaties (kosten)
					 niet in hetzelfde jaar geleverd zijn. De ontvangsten waar nog geen prestaties
					 (kosten) tegenover staan worden niet als opbrengst verantwoord, maar als
					 vooruit ontvangen ter dekking van toekomstige kosten. Zodra de prestaties
					 (kosten) worden geleverd, worden de opbrengsten verantwoord en de vooruit
					 ontvangen bedragen verminderd. Het gaat vooral om ontvangsten in het kader
					 Aardobservatie en Deltaplan. Zie volgende tabel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 per 1/1/2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 per 31/12/2013
 
 
 
 
 
 Vooruitontvangen
 
 
 Ontvangen bijdrage
 
 
 kosten/ opbrengsten
 
 
 Vooruitontvangen 2013
 
 
 Vooruitontvangen
 
 
 
 
 
 
 Aardobservatie (x € 1.000)
 
 
 11.547
 
 
 16.090
 
 
 8.468
 
 
 7.622
 
 
 19.169
 
 
 
 
 Deltaplan (x € 1.000)
 
 
 2.814
 
 
 1.066
 
 
 1.579
 
 
 – 513
 
 
 2.301
 
 
 
 
 
 Ook voor een deel van de opbrengsten aan de diensten
					 IenM geldt dat een deel van de prestaties nog geleverd moeten worden. Een deel
					 van de ontvangen bedragen is daarom als vooruitontvangen geboekt.
 Naast de zichtbaar in de begroting opgenomen bijdragen aan het KNMI
					 (opdrachtbrief) zijn van de diensten IenM nog andere opbrengsten ontvangen. Het
					 betreft vooral opbrengsten RWS voor dienstverlening op het gebied van het
					 Nationaal Modellen- en Datacentrum.
 Omzet overige
					 departementen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (x € 1.000)
 
 
 Begroot 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 Verschil
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 RIVM
 
 
 
 280
 
 
 280
 
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 1.090
 
 
 952
 
 
 – 138
 
 
 893
 
 
 
 
 Overige
 
 
 198
 
 
 
 – 198
 
 
 272
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.288
 
 
 
 
 1.231
 
 
 
 
 – 57
 
 
 
 
 1.165
 
 
 
 
 
 
 In 2013 is het profijtbeginsel in de begroting
					 doorgevoerd. Hierdoor wordt de dienstverlening aan RIVM als maatwerkopdracht in
					 rekening gebracht en niet langer uit artikel 23 gefinancierd. De post Overige
					 betreft opbrengsten Rijkswaterstaat. Vanaf 2013 zijn deze als opbrengst
					 moederdepartement verantwoord.
 Omzet derden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (x € 1.000)
 
 
 Begroot 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 Verschil
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 Luchtvaart
 
 
 9.421
 
 
 9.292
 
 
 – 129
 
 
 9.549
 
 
 
 
 Projecten extern gefinancierd
 
 
 8.158
 
 
 8.875
 
 
 717
 
 
 9.640
 
 
 
 
 Dataverstrekkingen en licenties
 
 
 780
 
 
 641
 
 
 – 139
 
 
 498
 
 
 
 
 Overig
 
 
 161
 
 
 423
 
 
 262
 
 
 825
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 18.520
 
 
 
 
 19.231
 
 
 
 
 711
 
 
 
 
 20.512
 
 
 
 
 
 
 Er zijn meer externe projecten voor derden
					 uitgevoerd dan begroot. Door de vrije datapolitiek zijn de opbrengsten uit
					 Dataverstrekking en licenties lager dan begroot.
 Vrijval voorzieningen
 Het grootste deel betreft een vrijval van de voorziening onderhanden werk.
					 Deze voorziening is in 2012 gevormd ter dekking van verwachte verliezen op
					 subsidieprojecten. Een deel hiervan is nu vrijgevallen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (x € 1.000)
 
 
 Begroot 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 Verschil
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Bijzondere baten 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 741
 
 
 
 
 741
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen wachtgeld
 
 
 
 81
 
 
 81
 
 
 
 
 
 Vrijval reorganisatievoorziening
 
 
 
 85
 
 
 85
 
 
 
 
 
 Vrijval voorziening onderhanden werk
 
 
 
 575
 
 
 575
 
 
 
 
 
 Vrijval voorziening dubieuze debiteuren
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Lasten
 Personele kosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (x € 1.000)
 
 
 Begroot 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 Verschil
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personeel
 
 
 
 
 28.856
 
 
 
 
 31.936
 
 
 
 
 3.080
 
 
 
 
 32.980
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specificatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen personele kosten
 
 
 28.444
 
 
 30.619
 
 
 2.175
 
 
 30.715
 
 
 
 
 Inhuur
 
 
 412
 
 
 1.316
 
 
 904
 
 
 2.265
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemiddeld aantal fte
 
 
 375,0
 
 
 368,8
 
 
 – 6
 
 
 388,6
 
 
 
 
 Mutatie fte t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 
 – 5,1%
 
 
 
 – 3,6%
 
 
 
 
 
 De werkelijke personele kosten zijn hoger dan
					 begroot. De overschrijding van de loonkosten wordt veroorzaakt door hogere
					 sociale lasten (dit uit zich ook in de stijging salariskosten per medewerker),
					 incidentele uitgaven en de kosten voor medewerkers gefinancierd uit externe
					 projecten. Voor deze laatste is ook extra omzet gegenereerd (zie omzet derden).
					 De inhuuroverschrijding betreft voornamelijk inhuur in het kader van het
					 Deltaplan.
 Materiële kosten
 Voor
					 aardobservatie is in de Rijksbegroting € 15,9 miljoen opgenomen. Dit bedrag
					 is in 2013 verhoogd met een prijsbijstelling van € 0,2 miljoen. Per saldo is
					 door vertraging bij het opstarten van nieuwe programma’s de opgevraagde en
					 betaalde contributies aardobservatie € 7,6 miljoen lager dan begroot.
 De overige materiële kosten zijn gedaald met € 1,1 miljoen ten opzichte
					 van 2012. Dit is een daling van 8,7%.
 Afschrijvingskosten
 De
					 afschrijvingskosten zijn in 2013 gedaald omdat er relatief weinig is
					 geïnvesteerd in 2012 en 2013. Bovendien zijn de investeringsuitgaven van 2013
					 vooral eind 2013 gedaan waardoor de bijbehorende afschrijvingskosten extra laag
					 zijn.
 Dotatie voorzieningen
 De dotatie aan de voorziening betreft met name een dotatie aan de
					 voorziening dubieuze debiteuren. Dit betreft posten van derden die langer dan 6
					 maanden vervallen zijn.
 Saldo van baten en lasten
 In de Rijksbegroting 2013 was een saldo van € 0 begroot. Het
					 gerealiseerde resultaat is € 2,3 miljoen positief.
 Dit positieve
					 resultaat wordt veroorzaakt doordat de opbrengsten minder zijn afgenomen dan de
					 kosten. De lagere contributie aan EUMETSAT leidt tot een afname van zowel de
					 kosten als de opbrengsten met € 7,4 miljoen. De overige opbrengsten zijn
					 gestegen met € 2 miljoen. Dit betreft onder andere een vrijval voorzieningen
					 van € 0,7 miljoen.
 Afgezien van de lagere kosten voor EUMETSAT zijn
					 de kosten slechts € 0,4 miljoen lager dan begroot. Door achterblijvende
					 investeringsprojecten zijn zowel de materiële kosten (€ 2,4 miljoen) als de
					 afschrijvingskosten (€ 0,9 miljoen) lager dan begroot. Daartegenover staat
					 een overschrijding van de personeelskosten van € 3,1 miljoen. Dit wordt
					 veroorzaakt door hogere kosten voor inhuur (€ 0,9 miljoen), een reservering
					 voor niet opgenomen vakantiedagen (€ 1,0 miljoen) en hogere kosten
					 projectmedewerkers doordat meer door derden gefinancierde projecten zijn
					 uitgevoerd.
 Balans
 
 Balans per 31 december 2013 van het
						baten-lastenagentschap KNMI
 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 
 
 
 
 * Grond en gebouwen
 
 
 5.625
 
 
 6.124
 
 
 
 
 * Installaties en inventaris
 
 
 2.369
 
 
 3.245
 
 
 
 
 * Overige activa
 
 
 4.286
 
 
 4.516
 
 
 
 
 * In ontwikkeling
 
 
 1.146
 
 
 241
 
 
 
 
 Onderhanden projecten
 
 
 2.165
 
 
 1.137
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 3.257
 
 
 3.350
 
 
 
 
 Nog te ontvangen
 
 
 1.158
 
 
 830
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 28.404
 
 
 19.081
 
 
 
 
 
 Totaal activa
 
 
 
 
 48.411
 
 
 
 
 38.524
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen vermogen
 
 
 
 
 
 
 * Exploitatiereserve
 
 
 3.130
 
 
 611
 
 
 
 
 * Onverdeeld resultaat
 
 
 2.276
 
 
 1.266
 
 
 
 
 Lening bij Min. van Financiën
 
 
 5.931
 
 
 7.306
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 757
 
 
 1.187
 
 
 
 
 Vooruitontvangen projecten
 
 
 4.204
 
 
 4.240
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 2.320
 
 
 2.500
 
 
 
 
 Nog te betalen
 
 
 29.792
 
 
 21.412
 
 
 
 
 
 Totaal passiva
 
 
 
 
 48.411
 
 
 
 
 38.524
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de balans
 Activa
 Debiteuren
 Het saldo
					 debiteuren is in lijn met voorgaand jaar. Het openstaande bedrag Overheden
					 bestaat voornamelijk uit een viertal vorderingen op het Netherlands Space
					 Office van € 0,8 miljoen uit de periode juli-december.
 Nog te ontvangen
 De
					 nog te ontvangen bedragen betreffen vooral de dienstverlening aan de ILT/RIVM
					 (€ 0,35 miljoen)
 Liquide middelen
 Het
					 betreft een tweetal deposito’s bij het Ministerie van Financiën van € 10
					 miljoen met rentepercentages van 0,53% en 0,54% en een looptijd tot maart 2014
					 respectievelijk november 2014.
 
 Voorzieningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Infrastructuur De Bilt
 
 
 Vernieuwingsprogramma
 
 
 Wachtgeld
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo per 1 jan
								 2013
 
 
 
 
 180
 
 
 
 
 207
 
 
 
 
 800
 
 
 
 
 1.186
 
 
 
 
 
 Bij:
 
 
 
 
 
 
 
 
 dotatie
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Af:
 
 
 
 
 
 
 
 
 vrijval
 
 
 
 85
 
 
 81
 
 
 
 166
 
 
 
 
 
 mutaties
 
 
 180
 
 
 83
 
 
 0
 
 
 
 263
 
 
 
 
 
 Totaal af
 
 
 180
 
 
 168
 
 
 81
 
 
 429
 
 
 
 
 
 Saldo per 31 dec
								 2013
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 718
 
 
 
 
 757
 
 
 
 
 
 
 De voorzieningen zijn afgenomen van € 1,2 miljoen
					 naar € 0,8 miljoen door het afronden van de voorziening Infrastructuur De
					 Bilt, vrijval voorziening wachtgeld en voorziening Vernieuwingsprogramma en
					 reguliere mutaties in het kader van FPU+ (Vernieuwingsprogramma).De voor het
					 Vernieuwingsprogramma opgenomen voorziening loopt tot en met 2015 en de
					 voorziening wachtgeld loopt tot 2021.
 Crediteuren
 Het saldo
					 crediteuren is in lijn met 2012. Een bedrag van € 1,4 miljoen heeft
					 betrekking op de rijksoverheid en betreft het binnen 1 jaar opeisbaar deel van
					 de leningen bij het Ministerie van Financiën. Het bedrag is in 2013 gedaald
					 omdat een tweetal leningen volledig is afgelost.
 Nog te betalen
 De nog
					 te betalen bedragen betreffen met name vooruit ontvangen bedragen
					 moederdepartement in het kader van EUMETSAT (€ 19,2 miljoen) en Deltaplan
					 (€ 2,3 miljoen).
 Eigen Vermogen
 Het
					 onverdeeld resultaat is het resultaat (saldo van baten en lasten) dat het KNMI
					 heeft gerealiseerd over het jaar 2013. Mede als gevolg van het positieve
					 resultaat overschrijdt het Eigen Vermogen per 31 december 2013 het plafond van
					 maximaal 5% eigen vermogen over de gemiddelde omzet over de afgelopen drie jaar
					 met circa € 2,4 miljoen. Bij de eerstvolgende suppletoire begrotingswet zal
					 worden aangegeven hoe deze overschrijding wordt hersteld. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwikkeling eigen
								 vermogen
 
 
 
 Stand per 31/12/11
 
 
 Stand per 31/12/12
 
 
 Stand per 31/12/13
 
 
 
 
 
 
 Eigen vermogen
 
 
 
 
 
 
 
 – exploitatiereserve
 
 
 1.801
 
 
 611
 
 
 1.877
 
 
 
 
 – onverdeeld resultaat
 
 
 – 1.190
 
 
 1.266
 
 
 2.276
 
 
 
 
 – directe mutatie eigen vermogen1In 2013 is € 1,25 miljoen door het
										moederdepartement aan het eigen vermogen toegevoegd.
 
 
 
 
 1.253
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 611
 
 
 
 
 1.877
 
 
 
 
 5.406
 
 
 
 
 
 
 Kasstroomoverzicht
 
 Kasstroomoverzicht voor het jaar 2013
 Bedragen in EUR1.000 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								 begroting
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB 1 januari 2013
								+ stand depositorekeningen
 
 
 
 
 14.960
 
 
 
 
 19.081
 
 
 
 
 4.121
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele
								kasstroom
 
 
 
 
 3.298
 
 
 
 
 11.323
 
 
 
 
 8.025
 
 
 
 
 
 3a.
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 3.000
 
 
 – 1.878
 
 
 
 1.122
 
 
 
 
 
 3b.
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal
								investeringskasstroom
 
 
 
 
 – 3.000
 
 
 
 
 – 1.878
 
 
 
 
 1.122
 
 
 
 
 
 4a.
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 
 
 
 
 
 4b.
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 
 1.253
 
 
 
 
 
 4c.
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 – 2.381
 
 
 – 1.375
 
 
 
 1.006
 
 
 
 
 
 4d.
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 
 – 3.000
 
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal
								financieringskasstroom
 
 
 
 
 619
 
 
 
 
 – 122
 
 
 
 
 – 741
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB 31 december
								2013 + stand depositorekeningen (=1+2+3+4) 
 
 
 
 
 15.877
 
 
 
 
 28.404
 
 
 
 
 12.527
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op het
					 kasstroomoverzicht
 Operationele kasstroom
 De operationele kasstroom is opgebouwd uit afschrijvingskosten (€ 2,6
					 miljoen), toename van de voorraden/onderhandenwerk (€ -0,9 miljoen), toename
					 van de kortlopende vorderingen (€ -0,4 miljoen), een toename van de schulden
					 (€ 7,5 miljoen), afname van de voorzieningen (€ -0,4 miljoen) en het
					 gerealiseerde positieve resultaat (€ 2,3 miljoen). De toename van de
					 schulden betreft voornamelijk een toename van de vooruit ontvangen bedragen
					 voor aardobservatie.
 Investeringskasstroom
 In 2013 is vooral geïnvesteerd in uitbreiding van de rekencapaciteit
					 (€ 0,6 miljoen), uitbreiding opslagcapaciteit (€ 0,2 miljoen) en
					 seismometers (€ 0,2 miljoen). De overige investeringen (€ 0,8 miljoen)
					 betreffen een groot aantal geringe investeringen in elektronische hulpmiddelen.
					 Er is minder geïnvesteerd dan begroot door vertragingen bij de investeringen
					 in ICT.
 Financieringskasstroom
 Er is in 2013 geen beroep op de leenfaciliteit gedaan. De activa met korte
					 looptijd zijn door het KNMI zelf gefinancierd (uit vooruitontvangen bedragen).
					 Daarnaast is vooruitlopend op de verwachte transitiekosten een aanvulling op
					 het Eigen Vermogen ontvangen. Tenslotte zijn de aflossingen op de leningen
					 lager dan begroot doordat in 2012 geen beroep op de leenfaciliteit is
					 gedaan.
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
					 per 31 december 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 Kostprijs in € per eenheid
								 product
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – percentage overhead
 
 
 17%
 
 
 19%
 
 
 20%
 
 
 27%
 
 
 
 
 
 – fte's indirect
 
 
 101
 
 
 103
 
 
 88
 
 
 94
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tarieven/uur
 
 
 108
 
 
 118
 
 
 112
 
 
 109
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet per productgroep
 
 
 
 
 
 
 
 
 – meteorologie
 
 
 48 019
 
 
 47 542
 
 
 50 423
 
 
 46.254
 
 
 
 
 
 – seismologie
 
 
 1 926
 
 
 1 999
 
 
 3.686
 
 
 2.690
 
 
 
 
 
 – aardobservatie
 
 
 7 909
 
 
 9 127
 
 
 10.110
 
 
 8.468
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 FTE- per
								 31 december
 
 
 426
 
 
 393
 
 
 383
 
 
 358
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en
								 lasten (%)
 
 
 – 2%
 
 
 2%
 
 
 2%
 
 
 4%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemene
								 weersverwachtingen en adviezen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – afwijking min temperatuur (C
 
 
 – 0,24
 
 
 – 0,33
 
 
 – 0,17
 
 
 – 0,01
 
 
 
 
 
 – afwijking max temperatuur (C
 
 
 – 0,21
 
 
 – 0,06
 
 
 – 0,32
 
 
 – 0,25
 
 
 
 
 
 – gem afwijking wind snelheid (m/s)
 
 
 0,04
 
 
 – 0,03
 
 
 – 0,05
 
 
 0,26
 
 
 
 
 Luchtvaartverwachtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – tijdigheid TAF schiphol (%)
 
 
 99
 
 
 99,5
 
 
 99,7
 
 
 99,7
 
 
 
 
 Maritieme
								 verwachtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – tijdigheid marifoonbericht (%)
 
 
 99,3
 
 
 99
 
 
 98,4
 
 
 99,3
 
 
 
 
 
 Toelichting op het overzicht
					 doelmatigheidsindicatoren
 Kosten in € per eenheid
					 product
 De fte’s overhead worden bepaald op basis van de
					 geschreven uren. Alle uren geschreven op overheadactiviteiten worden daarbij
					 omgerekend naar het corresponderende aantal fte’s. Zowel overheadactiviteiten
					 binnen de Staf als binnen de sectoren vallen hieronder. Het aantal fte’s
					 indirect is gestegen door een verschuiving van de uren van de procesbewaking,
					 distributie en codebeheer van direct naar indirect. Dit betreft omgerekend
					 circa 7 fte. Per saldo resteert dan een lichte daling.
 Tarieven per uur
 Het
					 uurtarief wordt bepaald door de totale kosten exclusief kosten direct geboekt
					 op een product te delen door het aantal uren geschreven op de producten. Het
					 uurtarief is gedaald omdat de kosten door (1) bezuinigingen en (2) wegvallen
					 van een aantal eenmalige kosten in 2012 harder zijn gedaald (18%) dan het
					 totaal aantal productieve uren (12%).
 Verwachtingen en adviezen
 De afwijking en de tijdigheid vallen binnen de doelstellingen.
 
 
 Agentschapsparagraaf NEa
 
 Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) 2013
 
 
 Staat van baten en lasten 2013 van het
						batenenlastenagentschap Nea
 Bedragen in € 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								begroting
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet Moederdepartement
 
 
 7.459
 
 
 7.370
 
 
 – 89
 
 
 7.299
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 
 0
 
 
 16
 
 
 16
 
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 
 0
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 4
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 554
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 7.459
 
 
 
 
 7.466
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 7.857
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – personele kosten
 
 
 4.972
 
 
 5.288
 
 
 316
 
 
 4.981
 
 
 
 
 
 * waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 3.671
 
 
 
 
 3.905
 
 
 
 
 234
 
 
 
 
 3.719
 
 
 
 
 
 
 * waarvan externe inhuur
 
 
 
 
 1.301
 
 
 
 
 1.383
 
 
 
 
 82
 
 
 
 
 1.262
 
 
 
 
 
 – materiële kosten
 
 
 2.038
 
 
 1.129
 
 
 – 909
 
 
 1.504
 
 
 
 
 
 * waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 811
 
 
 
 
 417
 
 
 
 
 – 394
 
 
 
 
 1.114
 
 
 
 
 
 
 * waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 
 
 48
 
 
 
 
 24
 
 
 
 
 – 24
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – materieel
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 
 
 
 * waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 1
 
 
 
 
 – immaterieel
 
 
 400
 
 
 422
 
 
 22
 
 
 422
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 7.459
 
 
 
 
 6.864
 
 
 
 
 – 595
 
 
 
 
 6.930
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 602
 
 
 
 
 602
 
 
 
 
 927
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de staat van baten en
					 lasten
 Baten
 Omzet moederdepartement
 De omzet moederdepartement betreft de omzet voor werkzaamheden die de NEa
					 verricht voor het moederdepartement. De omzet moederdepartement is een
					 vergoeding voor:
 
 
 –
 Onderhoud ETS
 
 
 –
 Onderhoud ETS luchtvaart
 
 
 –
 Communicatie en voorlichting
 
 
 –
 Registeradministratie handelaren
 
 
 –
 Nationale verplichtingen onder EU en
						 VN
 
 
 –
 NEa brede producten en diensten
 
 
 –
 Project biobrandstoffen
 
 
 –
 Project introductie fase 3
 
 
 De omzet moederdepartement komt nagenoeg overeen met
					 de oorspronkelijke begroting. In het overzicht doelmatigheidsindicatoren is de
					 omzet gespecificeerd per product.
 Omzet overige
					 departementen
 Dit betreft omzet van uitgevoerde werkzaamheden
					 voor AgentschapNL.
 Omzet derden
 De post
					 omzet derden bestaat uit ontvangsten voor verleende diensten van NEa
					 medewerkers aan andere organisaties.
 Lasten
 Ten opzichte
					 van de oorspronkelijke begroting zijn de totale personeelkosten hoger dan
					 begroot. De overschrijding van de eigen personeelskosten wordt met name
					 veroorzaakt door inbesteding voor een interim manager voor het bedrijfsbureau,
					 inbesteding voor het digitaliseren van de NEa en inbesteding voor een onderzoek
					 naar de structuur van de organisatie. De externe inhuur is nagenoeg gelijk aan
					 de oorspronkelijke begroting. In 2013 heeft de NEa uitbreiding van het
					 takenpakket gekregen. De uitvoering van deze extra taken is deels ingevuld met
					 externe inhuur. Eind 2013 heeft de NEa een formatie uitbreiding gekregen van 10
					 fte. De taakuitbreiding zal met eigen personeel worden ingevuld, waardoor de
					 externe inhuur zal gaan afnemen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specificatie personele
								 kosten
 
 
 
 Begroting 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 
 
 
 
 Aantal FTE
 
 
 42
 
 
 40,7
 
 
 
 
 Eigen personeelskosten (x € 1.000)
 
 
 3.671
 
 
 3.905
 
 
 
 
 Kosten Inhuur (x € 1.000)
 
 
 1.301
 
 
 1.383
 
 
 
 
 
 Totale personele kosten
								 (x € 1.000)
 
 
 
 
 4.972
 
 
 
 
 5.288
 
 
 
 
 
 
 Materiële kosten
 De
					 materiële kosten bestaan onder meer uit: bureau-, voorlichtings- en
					 huisvestingskosten, kosten voor onderhoud en exploitatie van bedrijfsmiddelen
					 en kosten voor huren en leasen van bedrijfsmiddelen. De lagere realisatie is in
					 belangrijke mate het gevolg van lagere ICT-kosten en huisvestingskosten dan
					 oorspronkelijk begroot.
 Balans
 
 Balans per 31 december 2013 van het
						baten-lastenagentschap NEa
 Bedragen x € 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 
 
 ACTIVA
 
 
 
 
 
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 
 1.264
 
 
 1.686
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 
 
 
 
 Installaties en inventarissen
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 
 
 Voorraden
 
 
 0
 
 
 4
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 85
 
 
 10
 
 
 
 
 Nog te ontvangen
 
 
 20
 
 
 3
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 2.363
 
 
 5.612
 
 
 
 
 
 TOTAAL ACTIVA
 
 
 
 
 3.732
 
 
 
 
 7.316
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 PASSIVA
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen vermogen
 
 
 
 
 
 
 – Exploitatiereserve
 
 
 352
 
 
 1.075
 
 
 
 
 – Onverdeeld resultaat
 
 
 602
 
 
 927
 
 
 
 
 Leningen bij het MvF
 
 
 1.000
 
 
 1.400
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 32
 
 
 77
 
 
 
 
 Nog te betalen
 
 
 1.746
 
 
 3.837
 
 
 
 
 
 TOTAAL PASSIVA
 
 
 
 
 3.732
 
 
 
 
 7.316
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de balans
 Activa
 Immateriële vaste activa
 De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de historische
					 kostprijs verminderd met de cumulatieve afschrijvingen. Onder de immateriële
					 vaste activa valt het informatiesysteem PAN.
 Debiteuren
 De
					 waardering van de post debiteuren vindt plaats tegen nominale (factuur)waarde.
					 In het saldo van de debiteuren is onder meer een vordering verwerkt van
					 € 16.000,– op het AgentschapNL.
 Passiva
 Eigen vermogen
 Het
					 eigen vermogen bestaat uit een exploitatiereserve en een nog onverdeelde
					 resultaat van het afgesloten boekjaar. In de tabel is de ontwikkeling van het
					 eigen vermogen opgenomen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwikkeling Eigen vermogen
 
 
 Stand per
 31 december 2011
 
 
 Stand per
 31 december 2012
 
 
 Stand per
 31 december 2013
 
 
 
 
 
 
 Eigen vermogen
 
 
 
 
 
 
 
 – exploitatiereserve
 
 
 237
 
 
 1.075
 
 
 2.002
 
 
 
 
 – directe mutatie eigen vermogen 
								 1In 2013 is € 1,65 miljoen van het eigen
										vermogen afgedragen aan het moederdepartement, vanwege de overschrijding van
										het plafond van maximaal 5% eigen vermogen van de gemiddelde omzet over de
										afgelopen drie jaar.
 
 
 
 
 – 1.650
 
 
 
 
 – onverdeeld resultaat
 
 
 838
 
 
 927
 
 
 602
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 1.075
 
 
 
 
 2.002 
 
 
 
 
 954 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het Eigen
					 Vermogen overschrijdt per 31 december 2013 met bijna € 0,6 miljoen het
					 plafond van maximaal 5% eigen vermogen over de gemiddelde omzet over de
					 afgelopen drie jaar. Bij de eerstvolgende suppletoire begrotingswet zal worden
					 aangegeven hoe deze overschrijding wordt hersteld.
 Crediteuren
 Onder de
					 post crediteuren valt een bedrag van € 25.000,– «crediteuren overige
					 ministeries».
 Nog te betalen
 De post
					 nog te betalen bedragen bestaat voornamelijk uit kosten voor ingehuurd
					 personeel, kosten van inbesteding, uitbesteding en onderhoud ICT met betrekking
					 tot 2013. Daarnaast is er een vooruitontvangen bedrag KLG van € 0,3 miljoen
					 (saldo van de afrekening met KLG over het jaar 2013) en een vooruitontvangen
					 bedrag van het Ministerie van Financiën (€ 60.000,–) opgenomen.
 
 Kasstroomoverzicht
 
 Kasstroomoverzicht over het jaar 2013
 Bedragen in € 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)=(2)-(1)
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
								 begroting
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB 1 januari
								2013
 
 
 
 
 2.469
 
 
 
 
 5.612
 
 
 
 
 3.143
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele
								kasstroom
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 – 1.199
 
 
 
 
 – 1.599
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3a -/-
 
 
 Totaal investeringen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 3b +/+
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal
								investeringskasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4a -/-
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement
 
 
 0
 
 
 – 1.650
 
 
 – 1.650
 
 
 
 
 4b +/+
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4c -/-
 
 
 Aflossingen op leningen
 
 
 – 400
 
 
 – 400
 
 
 0
 
 
 
 
 4d +/+
 
 
 Beroep op leenfaciliteit
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal
								financieringskasstroom
 
 
 
 
 – 400
 
 
 
 
 – 2.050
 
 
 
 
 – 1.650
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december
								2013
 
 
 
 
 2.469
 
 
 
 
 2.363
 
 
 
 
 – 106
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (maximale roodstand 0,5 mln euro)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op het
					 kasstroomoverzicht
 Investeringskasstroom
 Er zijn in 2013 geen investeringen geweest.
 Financieringskasstroom
 
 In 2013 is het eigen vermogen over 2012 afgeroomd
						en afgedragen aan de eigenaar (€ 1,65 miljoen).
 Op de
						leenfaciliteit is in 2013 € 0,4 miljoen afgelost.
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
					 per 31 december 2013
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doelmatigheidsindicatoren
 
 
 Begroting 2013
 
 
 Realisatie 2013
 
 
 Realisatie 2012
 
 
 Realisatie 2011
 
 
 
 
 
 
 
 Kostprijzen per product (x
								 € 1):
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vergunningaanvragen (per vergunning)
 
 
 3.550
 
 
 
 4.483
 
 
 3.716
 
 
 
 
 Onderhoud dossier (per dossier)
 
 
 690
 
 
 
 926
 
 
 722
 
 
 
 
 Audits (per audit)
 
 
 6.813
 
 
 
 5.879
 
 
 7.131
 
 
 
 
 Ad hoc onderzoek (per onderzoek)
 
 
 6.511
 
 
 
 6.404
 
 
 6.814
 
 
 
 
 Afsluiten handelsjaar (per emissiejaarverslag)
 
 
 411
 
 
 
 369
 
 
 430
 
 
 
 
 Infodesk (per vraag)
 
 
 134
 
 
 
 113
 
 
 140
 
 
 
 
 Registeradministratie (per gemiddelde rekening in
								 beheer)
 
 
 583
 
 
 
 325
 
 
 610
 
 
 
 
 Onderhoud ETS
 
 
 
 6.916
 
 
 
 
 
 
 Communicatie en voorlichting (helpdeskvragen)
 
 
 
 131
 
 
 
 
 
 
 Registeradministratie handelaren
 
 
 
 1.154
 
 
 
 
 
 
 Nationale verplichtingen onder EU en VN
 
 
 
 140
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tarieven per uur (x
								 € 1):
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Laag
 
 
 83
 
 
 83
 
 
 84
 
 
 85
 
 
 
 
 Midden
 
 
 93
 
 
 95
 
 
 94
 
 
 95
 
 
 
 
 Hoog
 
 
 114
 
 
 125
 
 
 115
 
 
 116
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 FTE totaal (excl. externe
								 inhuur)
 
 
 
 43
 
 
 40,7
 
 
 41,67
 
 
 38,10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet per productgroep (x
								 € 1.000) 
								 1Voor de opdracht 2013 is de producten- en
										dienstencatalogus van de NEa geheel herzien, hierdoor komen in de kolom
										«Prestatie 2013» andere producten voor dan in de oorspronkelijke begroting.
										Hierdoor zijn de producten en diensten in bovenstaand overzicht niet eenvoudig
										te vergelijken met voorgaande jaren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vergunningaanvragen (p*q)
 
 
 60
 
 
 
 31
 
 
 63
 
 
 
 
 Onderhoud dossier (p*q)
 
 
 319
 
 
 
 426
 
 
 334
 
 
 
 
 Validatie en toewijzing rechten luchtvaart
 
 
 79
 
 
 
 
 
 
 
 Audits (p*q)
 
 
 818
 
 
 
 435
 
 
 849
 
 
 
 
 Ad hoc onderzoeken (p*q)
 
 
 352
 
 
 
 243
 
 
 368
 
 
 
 
 Diepte- en thema onderzoeken
 
 
 155
 
 
 
 18
 
 
 145
 
 
 
 
 Handhaving
 
 
 203
 
 
 
 
 190
 
 
 
 
 Bezwaren en beroepen
 
 
 81
 
 
 
 
 72
 
 
 
 
 Afsluiten handelsjaar (p*q)
 
 
 206
 
 
 
 
 215
 
 
 
 
 Infodesk (p*q)
 
 
 342
 
 
 
 242
 
 
 358
 
 
 
 
 Registeradministratie (p*q)
 
 
 554
 
 
 
 309
 
 
 580
 
 
 
 
 Registeronderhoud
 
 
 940
 
 
 
 874
 
 
 974
 
 
 
 
 Rekeningbeheer overheid
 
 
 85
 
 
 
 99
 
 
 –
 
 
 
 
 Fraudebestrijding
 
 
 250
 
 
 
 165
 
 
 139
 
 
 
 
 Voorbereiding nieuwe regelgeving en beleidsafstemming
 
 
 340
 
 
 
 
 255
 
 
 
 
 Toewijzing rechten nieuwkomers
 
 
 72
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 Overige producten/diensten
 
 
 132
 
 
 
 
 297
 
 
 
 
 Onderhoud ETS
 
 
 
 3.209
 
 
 
 
 
 
 Onderhoud ETS luchtvaart
 
 
 
 222
 
 
 
 
 
 
 Communicatie en voorlichting (helpdesk en overig)
 
 
 
 385
 
 
 
 
 
 
 Registeradministratie handelaren
 
 
 
 256
 
 
 
 
 
 
 Nationale verplichtingen onder EU en VN
 
 
 
 91
 
 
 
 
 
 
 NEa brede producten en diensten
 
 
 
 544
 
 
 1.148
 
 
 
 
 
 Projecten
 
 
 2.471
 
 
 2.663
 
 
 3.307
 
 
 2.180
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 7.459
 
 
 
 
 7.370
 
 
 
 
 7.299
 
 
 
 
 7.040
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
								 (%)
 
 
 
 0
 
 
 8,90%
 
 
 11,80%
 
 
 5,82%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteitsindicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Validatie&
								 vergunningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 % vergunningen verleend binnen wettelijke termijn
 
 
 >99%
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 
 
 % meldingen afgehandeld binnen wettelijke termijn
 
 
 >99%
 
 
 95%
 
 
 99%
 
 
 100%
 
 
 
 
 Aantal bedrijven met een vergunning
 
 
 463
 
 
 464
 
 
 421
 
 
 463
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Registratie Emissiehandel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Register CO2online 
								 2In juni 2012 is het nationale register
										CO2 Emissiehandel opgegaan in het EU-register. Dit wordt technisch
										beheerd door de Europese Commissie. Als gevolg hiervan heeft de NEa geen
										directe invloed meer op de beveiliging en de beschikbaarheid van het
										register.
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 99,3%
 
 
 
 
 Register NOxonline
 
 
 >99%
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 99,9%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toezicht en handhaving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal uitgevoerde audits bij bedrijven gebaseerd op RGT en
								 nieuwkomers
 
 
 77
 
 
 96
 
 
 66
 
 
 113
 
 
 
 
 Aantal uitgevoerde audits bij bedrijven gebaseerd op een
								 steekproef
 
 
 30
 
 
 5
 
 
 8
 
 
 6
 
 
 
 
 Aantal uitgevoerde ad hoc onderzoeken bij bedrijven
 
 
 54
 
 
 16
 
 
 38
 
 
 54
 
 
 
 
 Aantal uitgevoerde thema onderzoeken 
								 3In de opdracht voor 2013 zijn geen thema
										onderzoeken opgenomen.
 
 
 4
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemeen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal gegronde klachten over uitoefening taken
 
 
 <3
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Aantal ongegronde klachten over uitoefening taken
 
 
 <2
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 % klachten afgerond binnen wettelijke termijn
 
 
 100%
 
 
 nvt
 
 
 nvt
 
 
 nvt
 
 
 
 
 Tevreden belanghebbenden
 
 
 >65%
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Ontevreden belanghebbenden
 
 
 <10%
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Directe uren/totaal aantal gewerkte uren
 
 
 >60%
 
 
 58%
 
 
 66%
 
 
 65%
 
 
 
 
 
 Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting wijkt
					 de opbrengst van de producten en diensten niet veel af. De projecten geven ten
					 opzichte van de oorspronkelijke begroting een hogere realisatie.
 
 
 
 Topinkomens
 
 
 7.5
 Topinkomens
 
 Bezoldiging
 
 Topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam orgaan of instelling waar functie wordt bekleed
 
 
 Functie(s)
 
 
 Aard van de functie
 
 
 Naam
 
 
 Beloning
 
 
 Belastbare vaste en variabele onkosten-vergoeding
 
 
 Werkgeversdeel van voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op
							 termijn
 
 
 Datum aanvang dienstverband in het boekjaar(indien van
							 toepassing)
 
 
 Datum einde dienstverband in het boekjaar(indien van
							 toepassing)
 
 
 Omvang dienstverband (in FTE)
 
 
 Interim
 
 
 Motiveringoverschrijding norm (indien van
							 toepassing)
 
 
 
 
 
 
 Examencommissie Certificaatloodsen
 
 
 Geen 
							 1Bij de ZBO’s Examencommissie Certificaatloodsen en
								 Commissie van Beroep als bedoeld in artikel 3 Wet rijonderricht motorrijtuigen
								 1993 is geen sprake van leidinggevenden, noch van ondergeschikten. Er
								 is geen instelling waar de functie wordt bekleed. De betrokkenen hebben geen
								 inkomen volgens de definitie van bezoldiging zoals opgenomen in de Wet
								 Normering Topinkomens. (Het betreft hier personen – vaak inmiddels met
								 pensioen – die door de Minister van IenM zijn aangewezen om op te letten
								 tijdens examens.)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Commissie van Beroep als bedoeld in artikel 3 Wet rijonderricht
							 motorrijtuigen 1993
 
 
 Geen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nederlandse Emissieautoriteit
 
 
 Bestuursvoorzitter
 
 
 Bestuurder
 
 
 D. J. M. Corbey
 
 
 € 43.200
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 0,2
 
 
 Nee
 
 
 
 
 
 Nederlandse Emissieautoriteit
 
 
 Bestuurder
 
 
 Bestuurder
 
 
 E.F. van Galen
 
 
 € 11.429
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 0,05
 
 
 Nee
 
 
 
 
 
 Nederlandse Emissieautoriteit
 
 
 Bestuurder
 
 
 Bestuurder
 
 
 C. de Visser
 
 
 € 11.429
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 0,05
 
 
 Nee
 
 
 
 
 
 Nederlandse Emissieautoriteit
 
 
 Bestuurder
 
 
 Bestuurder
 
 
 A. B. M. Hoff
 
 
 € 11.429
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 0,05
 
 
 Nee
 
 
 
 
 
 
 NB: In het ZBO-register staan drie voormalige ZBO’s
				 van IenM die in 2013 al niet meer bestonden. Deze zijn per 1 januari 2014
				 formeel uit de wet gehaald. Het betreft de ZBO’s Commissie
				 Stuurliedenexamens, Commissie voor de Examens van scheepswerktuigkundigen
				 en de Commissie voor de
				 Zeevisvaartexamens.
 
 Overige functionarissen van wie de bezoldiging de norm
					 overschrijdt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam orgaan of instelling waar functie wordt bekleed
 
 
 Functie(s)
 
 
 Beloning
 
 
 Belastbare vaste en variabele onkosten-vergoeding
 
 
 Werkgeversdeel van voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op
							 termijn
 
 
 Datum aanvang dienstverband in het boekjaar(indien van
							 toepassing)
 
 
 Datum einde dienstverband in het boekjaar(indien van
							 toepassing)
 
 
 Omvang dienstverband (in FTE)
 
 
 Interim
 
 
 Motivering overschrijding norm
 
 
 
 
 
 
 DG Ruimte en Water
 
 
 Topmanager
 
 
 € 24.650,98
 
 
 € 124,88
 
 
 € 1.775,42
 
 
 
 
 
 01-02-2013
 
 
 1,0
 
 
 
 Overschrijding als gevolg van diensttijdgratificatie
 
 
 
 
 ILT Risicovolle bedrijven
 
 
 Coördinerend Specialist Inspecteur
 
 
 € 33.847,97
 
 
 € 624,28
 
 
 € 1.578,88
 
 
 
 
 
 01-02-2013
 
 
 1,0
 
 
 
 Afkoop niet opgenomen verlofuren in verband met ontslag
 
 
 
 
 
 NB: De Minister van BZK heeft bij brief van
				 27 februari 2014 aan de Tweede Kamer laten weten dat hij een ministeriële
				 regeling over de Wnt (inclusief beleidsregels toepassing Wnt) heeft opgesteld.
				 In de begeleidende brief is aangegeven dat het niet mogelijk is gebleken een
				 sluitende oplossing te vinden voor de uitvoeringsproblematiek ten aanzien van
				 de vermelding van de gegevens over personen die anders dan op grond van een
				 dienstbetrekking een functie vervullen als niet-topfunctionaris (externe
				 niet-topfunctionarissen). De Minister van BZK heeft daarom voor het verslagjaar
				 2013 als gedragslijn bepaald dat niet volledig aan de verplichting tot
				 openbaarmaking kan en hoeft te worden voldaan. Het Ministerie van IenM heeft
				 overeenkomstig deze gedragslijn uitvoering gegeven aan de Wnt. Dit leidt tot
				 een onzekerheid in de verantwoording vanwege het ontbreken van een praktisch
				 toepasbare normstelling voor dit onderdeel van het Wnt-overzicht. De
				 onzekerheid betreft uitsluitend het achterwege laten van de vermelding van de
				 gegevens over externe niet-topfunctionarissen.
 Uitkeringen wegens beëindiging van het
				 dienstverband
 
 Topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam orgaan of instelling waar functie werd bekleed
 
 
 Laatste Functie
 
 
 Aard van de Functie
 
 
 Naam
 
 
 Eerdere Functie(s) tijdens dienstverband
 
 
 Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband
 
 
 Jaar van beëindiging dienstverband
 
 
 Interim
 
 
 Motivering overschrijding norm(indien van
							 toepassing)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Er zijn bij IenM geen uitkeringen wegens beëindiging
				 van het dienstverband geweest aan topfunctionarissen of gewezen
				 topfunctionarissen.
 
 Overige functionarissen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam orgaan of instelling waar functie werd bekleed
 
 
 Laatste Functie
 
 
 Eerdere Functie(s) tijdens dienstverband
 
 
 Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband
 
 
 Jaar van beëindiging dienstverband
 
 
 Interim
 
 
 Motivering overschrijding norm
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 NB: De Minister van BZK heeft bij brief van
				 27 februari 2014 aan de Tweede Kamer laten weten dat hij een ministeriële
				 regeling over de Wnt (inclusief beleidsregels toepassing Wnt) heeft opgesteld.
				 In de begeleidende brief is aangegeven dat het niet mogelijk is gebleken een
				 sluitende oplossing te vinden voor de uitvoeringsproblematiek ten aanzien van
				 de vermelding van de gegevens over personen die anders dan op grond van een
				 dienstbetrekking een functie vervullen als niet-topfunctionaris (externe
				 niet-topfunctionarissen). De Minister van BZK heeft daarom voor het verslagjaar
				 2013 als gedragslijn bepaald dat niet volledig aan de verplichting tot
				 openbaarmaking kan en hoeft te worden voldaan. Het Ministerie van IenM heeft
				 overeenkomstig deze gedragslijn uitvoering gegeven aan de Wnt. Dit leidt tot
				 een onzekerheid in de verantwoording vanwege het ontbreken van een praktisch
				 toepasbare normstelling voor dit onderdeel van het Wnt-overzicht. De
				 onzekerheid betreft uitsluitend het achterwege laten van de vermelding van de
				 gegevens over externe niet-topfunctionarissen.
 
 
 
 
 
 Toezichtrelaties ZBO’S/RWT’S
 
 D.
 BIJLAGEN
 
 
 
 
 BIJLAGE
 1
 TOEZICHTRELATIES ZBO’S EN RWT’S
 
 Algemeen
 In 2013 heeft
				IenM voor het eerst gewerkt met het geactualiseerde en geprofessionaliseerde
				toezicht op de uitvoeringsorganisaties op afstand . De uitgangspunten hiervoor
				zijn uitgewerkt in «Verantwoorde Uitvoering: Toezichtvisie IenM op
				uitvoeringsorganisaties op afstand» en de individuele ministeriële regelingen
				en beleidsregels die voor een aantal specifieke ZBO’s zijn opgesteld48http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ienm/documenten-en-publicaties/rapporten/2013/03/07/toezichtvisie-ienm-2013–2017-verantwoorde-uitvoering.html.
 In het afgelopen jaar hebben diverse overleggen
				tussen de besturen en directies van ZBO’s en de bewindspersonen en de
				secretaris-generaal, in zijn rol als eigenaar, plaatsgevonden. Dergelijke
				overleggen hebben ook plaatsgevonden met de raden van toezicht. Daarnaast is er
				regelmatig op ambtelijk niveau overleg met de ZBO’s.
 IenM heeft in
				het afgelopen jaar de diverse instrumenten uit de toezichtvisie ingezet. In
				2013 is voor het eerst gewerkt met een jaarbrief waarin de ZBO’s is gevraagd
				om specifieke aandacht te besteden aan de gevolgen van de economische crisis en
				om verdergaande kostenbesparende maatregelen te treffen, om de gevolgen voor de
				tarieven zoveel mogelijk te beperken. De begrotingen en de tarieven van de
				ZBO’s zijn door de bewindspersonen vastgesteld. Daar waar sprake is geweest
				van herbenoeming van bestuurders of leden van de raad van toezicht is dit ook
				conform toezichtvisie uitgevoerd. In 2014 zal, na afronding van het
				jaarverslag, de toezichtvisie samen met de ZBO’s worden geëvalueerd.
 In 2013 heeft een rijksbrede doorlichting van (een selectie van) ZBO’s
				plaatsgevonden. Voor het merendeel van de onder IenM ressorterende ZBO’s is
				geconcludeerd dat de zelfstandige status gerechtvaardigd is. Voor een drietal
				kleine ZBO’s (Vamex, NIWO, SACN) is voorgesteld om een business case uit te
				voeren om te onderzoeken of samenvoeging, aanpassing of opheffing van de
				ZBO-status opportuun is. De conclusies en aanbevelingen zijn door de
				Ministerraad overgenomen.
 Tot slot is in 2013 door de unit Toezicht
				een inventarisatie van de sturing van uitvoeringsorganisaties op afstand binnen
				het IenM-domein uitgevoerd.
 Onderstaand wordt voor een aantal ZBO’s
				en RWT’s een overzicht gegeven van de toezichtbevindingen over het jaar 2013.
				De bijlage wordt afgesloten met een totaaloverzicht van alle ZBO’s en RWT’s
				die onder de Minister van IenM ressorteren. Het overgrote deel van deze
				organisaties is tarief gefinancierd. Daarom zijn voor deze organisaties geen
				ramingen en realisaties opgenomen. Voor een nader beeld wordt verwezen naar de
				individuele jaarverslagen van deze organisaties.
 ProRail
 De Staat houdt
				100% van de aandelen van Railinfratrust BV die op haar beurt 100% van de
				aandelen ProRail houdt. Het aandeelhouderschap ligt bij de Minister van
				Infrastructuur en Milieu. Het aandeelhouderschap is in 2012 overgaan van de
				Directie Openbaar Vervoer en Spoor naar een separate toezichteenheid binnen de
				hoofddirectie FMC. De sturing vanuit de aandeelhoudersrol is complementair ten
				opzichte van de sturing als concessie- en als subsidieverlener.
 De
				Tweede Kamer is in juli 2012 geïnformeerd over de aanpassing van het
				bezoldigingsbeleid. Als gevolg van de aanpassing van het bezoldigingsbeleid
				worden er met ingang van 2013 geen variabele beloningen meer verstrekt. In 2013
				is een lid van de Raad van Commissarissen van ProRail herbenoemd. Als gevolg
				van het vertrek van de Chief Financial Officer (CFO) in 2013 is in de ontstane
				vacature tijdelijk voorzien door aanstelling van een interim directeur
				Financiën.
 Het toezicht op ProRail is belegd bij de Autoriteit
				Consument & Markt (ACM), de Inspectie Leefomgeving en Transport en de
				Directie Openbaar Vervoer en Spoor van het Directoraat-Generaal Bereikbaarheid
				van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.
 RDW
 De kwaliteit van
				dienstverlening van de RDW was in 2013 goed op orde. De wettelijke en de in de
				Toezichtvisie neergelegde prestatie-indicatoren en normen zijn voor het
				overgrote deel gehaald. De RDW heeft in 2013 gewerkt aan de invulling van
				risico gestuurd toezicht voor de uitvoering van de wettelijke toezichtstaken,
				hetgeen in 2014 voor de toezichttaken tot nieuwe afspraken met IenM omtrent de
				kpi’s (key performance indicators) zal leiden.
 De personele
				bezetting per 31 december 2013 was (na correctie PAS regeling) 1360,6 fte. De
				gemiddelde tariefontwikkeling was 2,27%.
 Omdat de RDW de kosten in
				2013 heeft kunnen beheersen zijn de gerealiseerde kosten lager uitgekomen dan
				was begroot. Door meevallende incidentele ontvangsten en het herstel van de
				autoverkopen eind van het jaar is de omzet ten opzichte van de verwachtingen
				meegevallen. Over 2013 is per saldo een netto resultaat van ruim € 1 miljoen
				gerealiseerd.
 In 2012 is de RDW gestart met een onderzoek naar de
				effecten van «gratis» informatieverstrekking in een tariefgefinancierde
				omgeving. In 2013 heeft een evaluatie plaatsgevonden. Mede op basis van deze
				bevindingen zal het open data beleid verder worden vormgegeven. Naast de Open
				Data Voertuigen is de RDW, na voorbereiding in 2013, begin 2014 ook gestart met
				het aanbieden van open data over parkeergebieden en parkeertarieven van
				gemeenten.
 In 2013 heeft de RDW op verzoek van Logius het beheer van
				de berichtenbox verzorgd. De RDW werkte in 2013 aan meerdere projecten. Op
				1 januari 2014 is het kentekenbewijs op creditcardformaat ingevoerd. De card
				bevat een chip met daarop de gegevens van het voertuig en de kentekenhouder. De
				RDW is daarnaast met ingang van 1 januari 2014 gestart met de registratie van
				kilometerstanden die erkenninghouders op diverse momenten wettelijk verplicht
				aan de RDW moeten doorgeven. De RDW voldoet aan de norm ISO 27001 voor
				informatiebeveiliging en verkreeg hiervoor in februari 2013 officieel het
				certificaat. In 2013 ontving de RDW voor het kentekenregister het certificaat
				privacy-audit-proof.
 CBR
 2013 was het eerste
				jaar voor het CBR als publiekrechtelijk ZBO. Hiertoe zijn de nodige wijzigingen
				doorgevoerd, waarover eerder reeds gerapporteerd is (wijziging
				tariefsystematiek, normering van het eigen vermogen, instellen gebruikersraad,
				enz.). Tevens zijn afspraken gemaakt over nieuwe prestatie-indicatoren en
				efficiencyverbetering.
 Een belangrijke ontwikkeling was de
				beëindiging van het verscherpte toezicht. In 2013 is hiertoe een gateway
				review uitgevoerd. De uitkomst hiervan was dat het regime van verscherpt
				toezicht kon worden verlaten. Wel werden enkele aandachtspunten benoemd,
				waaronder ICT en de divisie Rijgeschiktheid. De raad van toezicht heeft op
				verzoek van de Minister op deze terreinen tijdelijk een zwaardere rol gekregen
				en hiertoe commissies ingesteld die de voortgang monitoren en hierover
				rapporteren aan IenM.
 De resultaten staan onder druk als gevolg van
				minder aanbod van 7,1% hetgeen een gevolg is van tijdelijke demografische en
				conjuncturele ontwikkelingen, alsmede structurele beleidsmatige ontwikkelingen.
				Het CBR heeft het jaar 2013 met een positief exploitatieresultaat afgesloten.
				Gezien de verwachtingen voor 2014 is in het najaar van 2013 besloten tot een
				gemiddelde tariefverhoging van 3,3% in 2014 teneinde een negatieve exploitatie
				te voorkomen.
 In 2013 is vanwege de inwerkingtreding van de 3e
				Rijbewijsrichtlijn op 19 januari en de uitval van een groot deel van de
				laatste examens onder de oude regeling vanwege de strenge winter, druk ontstaan
				op de wachttijden. Desondanks zijn de termijnen grotendeels gerealiseerd. Voor
				de vele gedupeerden die de uitval heeft opgeleverd, heeft de Minister een
				coulanceregeling in het leven geroepen. Die is door het CBR uitgevoerd.
 Voorts heeft het jaar 2013 in het teken gestaan van het treffen van
				voorbereidingen voor de verhoging van de keuringsleeftijd van het rijbewijs van
				70 naar 75 jaar. Het CBR is erin geslaagd zijn organisatie en
				informatiesystemen tijdig op orde te hebben. IenM heeft samen met onder andere
				het CBR, maar ook met de RDW en diverse maatschappelijke partijen gerichte
				communicatie gevoerd om de rijbewijsbezitters te informeren over de verhoging
				van de keuringsleeftijd.
 De verplichte subsidieverlening voor door het
				CBR opgelegde rijvaardigheid- en medische geschiktheidonderzoeken in het kader
				van de vorderingsprocedure bedraagt thans over 2013 € 2,435 miljoen. Exacte
				subsidieafrekening op basis van het aantal door het CBR opgelegde onderzoeken
				over 2013 volgt nog.
 NIWO
 De NIWO is
				gecertificeerd volgens de ISO certificering, waarmee aangetoond wordt dat het
				kwaliteitsmanagementsysteem voldoet aan de normelementen van de ISO. Een
				onderdeel van het kwaliteitsmanagementsysteem is de klachtenregistratie. In
				2013 is de NIWO geëvalueerd en de rapportage is op 17 mei 2013 aan de Tweede
				Kamer aangeboden. De hoofdconclusie hierin is dat de NIWO gedurende de periode
				2010 tot en met 2012 haar publieke taken op een doeltreffende en doelmatige
				wijze heeft uitgevoerd, waarbij de governance voldoende aandacht heeft
				gekregen. De begroting 2014 is goedgekeurd, de tarieven zijn ongewijzigd
				gebleven ten opzichte van de begroting 2013.
 Stichting VAM/IBKI
 Per
				1 juni 2009 is de nieuwe Wet Rijonderricht Motorrijtuigen (WRM) in werking
				getreden. De wet is in 2013 geëvalueerd en op 26 september 2013 is het
				eindrapport van de evaluatie WRM aan de Tweede kamer aangeboden. Het rapport
				geeft een positief beeld over de door IBKI voor de uitgevoerde WRM taken. IBKI
				hanteert een systeem van kwaliteitsbegeleiding waarbij praktijkbegeleiders
				steekproefsgewijs meerijden met examens. Het streven van IBKI is erop gericht
				om de examentarieven stabiel en zo laag mogelijk te houden. In 2013 zijn de
				tarieven in lijn met de algemene prijsstijging verhoogd. De tarieven voor APK
				keurmeester zijn gelijk gebleven.
 Op de uitvoering van de examens Wet
				Rijonderricht Motorvoertuigen, keurmeester APK en installateur LPG wordt
				toezicht uitgeoefend door zogenoemde Rijksgecommitteerden. Uit de verslagen van
				de Rijksgecommitteerden WRM en APK is gebleken dat de examens op een goede
				wijze worden uitgevoerd en zijn geen bijzondere aandachtpunten naar voren
				gekomen. Over de verantwoording van de uitvoering van de publieke taken zijn
				met de eind 2012 gepubliceerde beleidsregel afspraken gemaakt en over 2013 zal
				in lijn hiermee worden gerapporteerd.
 Luchtverkeersleiding Nederland
 Het algemene beeld is dat LVNL over het jaar 2013 een goede prestatie heeft
				geleverd qua werking en doeltreffendheid. De verkeersvolumes in de
				luchtverkeersbegeleiding blijven, ondanks een lichte stijging, achter bij de
				verwachtingen die in het Performanceplan 2012–2014 zijn opgenomen op basis
				van Eurocontrol verkeersverwachtingen. Het verkeersvolume bepaalt de omzet van
				LVNL. LVNL sluit het jaar 2013 af met een positief exploitatieresultaat van
				ongeveer € 13 miljoen (actuele cijfers zijn pas in mei 2014 bekend).
 Eind 2013 is door de Staatssecretaris de begroting 2014 vastgesteld en
				daarmee tevens de tarieven voor het jaar 2014. In 2014 hanteert LVNL dezelfde
				tarieven als in 2012 op basis van de afspraken, die tussen het Rijk en LVNL
				zijn gemaakt over de stabilisatie en verlaging van de tarieven van LVNL over de
				periode 2012 tot en met 2014. Zowel vanuit het departement als vanuit de
				gebruikers is gevraagd om de kosten verder te beperken. Continuïteit van
				bestaande LVNL taken en de veiligheid mogen hier niet onder leiden. De Europese
				Commissie zet via prestatiesturing in op efficiencyverbetering in de
				luchtverkeersbegeleiding. Dit heeft effect op de mate waarin LVNL kosten kan
				doorberekenen aan de gebruikers en de risico’s die zij zelf moet dragen
				(zonder verrekening aan de luchtvaartmaatschappijen). De voor 2013 geplande
				eenjarige CAO is nog niet afgesloten. Gelet op de discussie rond de Wnt en het
				prepensioen van luchtverkeersleiders, zijn eind 2013 gesprekken gestart tussen
				het ministerie en LVNL. LVNL is gevraagd om met een samenhangend pakket van
				arbeidsvoorwaarden en aanpassing van de prepensioenregeling te komen.
 Eind 2013 is begonnen met de wettelijke evaluatie LVNL. De uitkomsten
				worden in het eerste halfjaar van 2014 verwacht. Daarnaast is in 2013 verder
				gewerkt aan het proces voor de vervanging van het
				luchtverkeersbegeleidingsysteem. Vervanging is voorzien in 2018. De Kamer zal
				te zijner tijd via de rapportage Grote ICT projecten over worden
				geïnformeerd.
 Stichting Vaarbewijzen- en Marifoon
				Examens (VAMEX)
 De VAMEX is aangewezen als exameninstelling
				voor het Klein Vaarbewijs en het diploma Groot Motorschip en is tevens
				gemandateerd om de Klein Vaarbewijzen en de Groot Pleziervaartbewijzen uit te
				geven. Bovendien geeft de VAMEX de internationale vaarbewijzen (ICC’s) uit
				die volledig geïntegreerd zijn in het Klein Vaarbewijs. Daarnaast is besloten
				de VAMEX te mandateren om de registratie van de ontzegde vaarbevoegdheden te
				gaan uitvoeren
 De tarieven 2014 zijn ten opzichte van 2013 gelijk
				gehouden en het examentarief Groot Motorschip zal worden verlaagd.
 Kadaster
 In 2013 is het
				aantal transacties op de vastgoedmarkt verder gedaald. De omzet over 2013 valt
				daarom lager uit dan in 2012. Het Kadaster heeft maatregelen genomen om de
				kosten omlaag te brengen, maar dit heeft niet kunnen voorkomen dat 2013 met een
				verlies is afgesloten. Ook voor 2014 is kostenreductie onvoldoende om de
				exploitatie weer kostendekkend te maken. In het najaar van 2013 is daarom
				besloten de tarieven voor 2014 te verhogen. De prestaties voldeden aan de
				gestelde normen.
 In 2013 heeft het Kadaster een meerjarige
				overeenkomst gesloten om een deel van de ICT (rekencentrum) uit te besteden.
				Achtergrond daarvan is het verbeteren van de continuïteit en flexibiliteit.
				Tevens leidt dit op termijn tot een daling van de kosten.
 In 2013 zijn
				verdere voorbereidingen getroffen om het Kadaster op termijn verantwoordelijk
				te maken voor de kadastrale functies in Caribisch Nederland. Verwacht wordt dat
				het hiertoe benodigde wetsvoorstel in 2014 kan worden ingediend.
 Het
				Kadaster heeft in 2013 een voorstel ingediend voor de mogelijkheden ten aanzien
				van open data. De financiering van open data is een aandachtspunt, aangezien de
				kosten van informatieverstrekking op dit moment worden gedekt met integrale
				tarieven, hetgeen onder een open data regime niet meer mogelijk is.
 Stichting Advisering Bestuursrechtspraak
				(StAB)
 Het jaar 2013 is begonnen met een achterblijvende
				instroom van adviesaanvragen. De overcapaciteit is opgevangen door adviseurs te
				detacheren. De detachering en de aangetrokken adviesvraag vanaf juli hebben
				ertoe geleid dat over geheel 2013 de beschikbare adviescapaciteit voor 101% is
				benut. De volledige benutting van de beschikbare adviescapaciteit is ook
				bevorderd door het werk dat de StAB heeft verricht ten behoeve van de Wiki
				Juridica van de Raad voor de Rechtspraak. Voor deze Wiki levert de StAB
				(technisch georiënteerde) basiskennisdossiers. Dit wordt aangemerkt als een
				bijzondere vorm van advisering aan de rechters.
 De doelstelling om
				alle zaken binnen de afgesproken termijn af te ronden is gehaald. De gemiddelde
				behandeltijd in 2012 bedroeg 2,6 maanden, ten opzichte van 2,5 maanden in 2012.
				De iets langere duur heeft te maken met enkele grote bestemmingsplanzaken die
				veel tijd in beslag hebben genomen
 Het jaar 2013 laat een
				exploitatieoverschot zien. Naast de besparing op de huisvestingskosten heeft de
				digitalisering van de bedrijfsprocessen geleid tot een halvering van het
				papier- en printergebruik. Voor de detachering van gemiddeld 3 fte heeft de
				StAB een vergoeding ontvangen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam organisatie 
							 1Organisaties met een (*) zijn met ingang van
								 1 januari 2013 onder de werking van de Kaderwet ZBO gebracht. Organisaties met
								 een (#) zullen worden opgeheven of elders worden ondergebracht. Dit is voorzien
								 gedurende het jaar 2014. Een groot aantal organisaties is deeltijd
								 zbo/rwt
 
 
 RWT
 
 
 ZBO
 
 
 Functie
 
 
 Begrotings-artikel(en)
 
 
 Financiering (realisatiecijfers)
 Begroting
 
 
 Realisatie Financiering (realisatiecijfers) Premies 
							 2IenM kent geen premiegefinancierde RWT's en
								 ZBO's.
 
 
 Financiering (realisatiecijfers) Tarieven 
							 3Dit betreft de inkomsten voor de wettelijk uit
								 te voeren taken. Waar dat onderscheid niet is te maken, wordt het totaalbedrag
								 opgenomen. Dit wordt dit met een (*) gemarkeerd. Daar waar het bedragen uit
								 2012 betreft is dit met (**) aangegeven. Voor commissies en clusters van
								 organisaties kan niet aangegeven worden wat de inkomsten zijn uit de wettelijke
								 taak. Bovendien zijn de opbrengsten zeer beperkt. Voor de Rijkhavenmeester
								 geldt dat dit een onderdeel is van het Havenbedrijf Rotterdam. De functie van
								 Rijkshavenmeester is zbo/rwt.
 
 
 Verwijzing naar website RWT/ZBO
 
 
 Verwijzing naar toezichtsvisies-/arrangementen 
							 4De algemene toezichtvisie en de individuele
								 toezichts- en sturingsvisies zijn gepubliceerd via
								 http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ienm/documenten-en-publicaties/rapporten/2013/03/07/toezichtvisie-ienm-2013–2017-verantwoorde-uitvoering.html.
								 Niet voor alle zbo’s/rwt’s is een toezichtsvisie. Deels vanwege het feit
								 dat het toezicht elders wordt uitgevoerd, deels uit redenen van efficiency
								 omdat de betreffende organisatie/taak te beperkt is en er sprake is van
								 deeltijd zbo’s/rwt’s.
 
 
 Het bestuur en/of de accountant verklaart dat de rechtmatigheid op orde is 
							 5Op het moment van opstellen van dit overzicht
								 was het nog niet mogelijk om per organisatie aan te geven of een
								 rechtmatigheidverklaring over het jaar 2013 is verkregen. Het betreft hier
								 zowel rechtmatigheidverklaringen als verklaring van getrouwheid die voor 2012
								 zijn afgegeven. Daar waar niet is aangegeven dat er geen
								 rechtmatigheidverklaring beschikbaar is, wordt deze veelal niet gevraagd om
								 redenen van efficiency en kostenbesparing.
 
 
 
 
 
 
 APK-erkenninghouders
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Keuren motorvoertuigen
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Tarief wordt bepaald door apk station
 
 
 div.
 
 
 Toezicht via RDW
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 College voor toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
							 (Ctgb)
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Besluitvorming omtrent de toelating van bestrijdingsmiddelen in
							 Nederland
 
 
 22.01
 
 
 801
 
 
 n.v.t.
 
 
 5.951 (*) (**)
 
 
 
 www.ctgb.org
 
 
 
 Toezicht via EL&I
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Commissie Examens Scheepswerktuigkundigen#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Afnemen examens scheepswerktuigkundigen
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Commissie Stuurliedenexamens#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Afnemen examens stuurlieden
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Commissie van advies inzake opleidingen en examens betreffende vervoer van
							 gevaarlijke stoffen door de lucht#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Adviseren over opleidingen en examens vervoer gevaarlijke stoffen door de
							 lucht
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Commissie van Beroep Loodsenexamens#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Beroepsinstantie loodsenexamens
 
 
 18.01
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Commissie voor Beroep WRM 1993#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Beroepsinstantie examen rij-instructuur
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Commissie Zeevisvaartexamens#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Afnemen examens zeevisvaart
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR)*
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Afnemen div. mobiliteitsexamens
 
 
 14.02
 
 
 2.435
 
 
 n.v.t.
 
 
 115.116 (**)
 
 
 
 www.cbr.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Dienst voor het Kadaster en de openbare registers*
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Het bijhouden van de openbare registers en kadastrale registratie en het
							 cartografisch weergeven van geografische basisgegevens. Het verstrekken van
							 inlichtingen aan belanghebbenden
 
 
 13.02
 
 
 27.700
 
 
 n.v.t.
 
 
 203.800 (**)
 
 
 
 
							 www.kadaster.nl 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Dienst voor het Wegverkeer (RDW)*
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Keuren en registreren voertuigen/onderdelen
 
 
 14
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 186.291 (**)
 
 
 
 www.rdw.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Examencommissies Loodsen#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Afnemen loodsenexamens
 
 
 18.01
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Examencommissies Luchtvaart#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Afnemen luchtvaartexamens
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Havenbeheerders
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Zorgdragen voor ontvangstinrichtingen voor scheepsafval
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 div.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 HISWA-vereniging#
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Afgeven fabriekscodes
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 www.hiswa.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Innovam Branche Kwalificatie Instituut van de stichting VAM (IBKI)*
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Afnemen examen rij-instructeur, APK-keurmeester
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 4.241
 
 
 
 www.ibki.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Keuringsartsen Scheepvaart
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Medische keuring
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Tarief wordt bepaald door ILT
 
 
 
 www.ilent.nl
 
 
 
 Toezicht via de ILT
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Keuringsinstanties Pleziervaartuigen
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Keuren pleziervaartuigen
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Tarief wordt bepaald door keuringsinstantie
 
 
 div.
 
 
 Toezicht via de ILT
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Keuringsinstanties Scheepsuitrusting
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Keuren scheepsuitrusting
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Tarief wordt bepaald door keuringsinstantie
 
 
 div.
 
 
 Toezicht via de ILT
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 KIWA
 
 
 X
 
 
 
 
 
 Vergunningverlening voor IVW
 
 
 div.
 
 
 483
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 www.kiwa.nl
							 
 
 
 
 Toezicht via de ILT
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Klassebureaus art. 6 Schepenwet en art. 6 en 3.1 Schepenbesluit 1965 en
							 Binnenvaart
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Classificeren van schepen
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Tarief wordt bepaald door klassebureua
 
 
 div.
 
 
 Toezicht via de ILT
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Landelijke Examencommissie verkeersinformatie en verkeersaanwijzingen
							 (scheepvaart)#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Afnemen examen verkeersinformatie- en aanwijzingen
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL)*
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Luchtverkeersbegeleiding
 
 
 17
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 179.440 (**)
 
 
 
 www.lvnl.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Nederlands Loodswezen BV
 
 
 X
 
 
 
 
 
 Faciliteren beloodsen schepen
 
 
 18.01
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 164.603
 
 
 
 
							 www.loodswezen.nl 
 
 
 
 Toezicht via NMA
 
 
 √
 
 
 
 
 Nederlandse Emissieautoriteit (uitsluitende bestuur)
 
 
 
 x
 
 
 Ondersteunen van de uitvoering van emissiehandel en de inzet van hernieuwde
								energie in het vervoer en transport en het toezicht op de naleving van regels
								op deze terreinen.
 
 
 19.01
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 www.emissieautoriteit.nl
 
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 Nederlandse Loodsencorporatie (NLC)
 
 
 div
 
 
 div
 
 
 Beloodsen van schepen
 
 
 18.01
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie Nederlands Loodswezen BV
 
 
 
 
							 www.loodswezen.nl 
 
 
 
 Toezicht via NMA
 
 
 √
 
 
 
 
 ProRail
 
 
 X
 
 
 
 
 
 Beheren spoorinfrastructuur
 
 
 16 HXII, 13.02 IF
 
 
 1.346.811
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
							 www.prorail.nl 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Regionale Examencommissies verkeersinformatie en verkeersaanwijzingen
							 (scheepvaart)#
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Afnemen examen verkeersinformatie- en aanwijzingen
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Regionale Loodsencorporaties (RLC’s)
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Beloodsen van schepen
 
 
 18.01
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie Nederlands Loodswezen BV
 
 
 
 
							 www.loodswezen.nl 
 
 
 
 Toezicht via NMA
 
 
 √
 
 
 
 
 Rijkshavenmeester Rotterdam
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Havenverkeersleiding
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 3
 
 
 
 
							 www.portofrotterdam.com 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 Zie opm 5
 
 
 
 
 Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB)
 
 
 X
 
 
 
 
 
 Het op verzoek van de bestuursrechter uitbrengen van onafhankelijke
							 deskundigenberichten op het gebied van milieu, ruimtelijke ordening, water,
							 bouw en schade
 
 
 98
 
 
 5.377
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 www.stab.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Airport Coordination Netherlands (SACN)*
 
 
 
 
 
 X
 
 
 Slottoewijzing luchtvaart
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 650 (**)
 
 
 
 
							 www.slotcoordination.nl 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Buisleidingenstraat Nederland (LSNed)
 
 
 x
 
 
 
 
 
 LSNed beheert een obstakelvrij leidingentracé tussen de industriegebieden
							 van Rotterdam en Moerdijk, in de richting van Vlissingen en Antwerpen.
 
 
 pm
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 3.626 (**)
 
 
 
 www.lsned.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Nationale en Internationale Wegvervoer Organisatie (NIWO)*
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Afgeven vergunningen
 
 
 14
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 4.594
 
 
 
 www.niwo.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Scheepsafvalstoffen en Vaardocumenten Binnenvaart (SAB)
 
 
 X
 
 
 
 
 
 Afgeven olieafgifteboekje
 
 
 18
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 Zie opm 3
 
 
 
 www.sabni.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 Stichting Vaarbewijs- en Marifoonexamens (VAMEX)*
 
 
 X
 
 
 X
 
 
 Afnemen examen klein vaarbewijs
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 1.801 (**)
 
 
 
 www.vamex.nl
							 
 
 
 
 Zie opm 4
 
 
 √
 
 
 
 
 
 
 
 Afgerond evaluatie en overig onderzoek
 
 
 BIJLAGEN
 2
 AFGEROND EVALUATIE EN OVERIG ONDERZOEK
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Soort onderzoek
 
 
 Titel/Onderwerp
 
 
 Artikel
 
 
 Start
 
 
 Afronding
 
 
 Vindplaats
 
 
 
 
 
 
 1. onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1a. Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waterkwantiteit
 
 
 11
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Ruimtelijke ontwikkeling (SVIR)
 
 
 13
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Openbaar vervoer
 
 
 15
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Geluidsisolatie Schiphol (GIS)
 
 
 17
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26959–140.html
 
 Deze beleidsdoorlichting betreft niet het gehele artikel en is daarom als
								beleidsevaluatie aan de Kamer aangeboden
 
 
 
 
 
 Besluit externe veiligheid inrichtingen
 
 
 22
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32861–4.html
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1b. Ander onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Effectenonderzoek ex-post evaluatie van enkele onderdelen van de
								waterwet
 
 
 11
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Tussentijdse evaluatie Bestuursakkoord water
 
 
 11
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 ¾ Review Evaluatie Ruimte voor de Rivier
 
 
 11
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-216364.html
 
 
 
 
 
 
 CPB: MKBA waterveiligheid IJsselmeergebied
 
 
 11
 
 
 2010
 
 
 2013
 
 
 
 
								http://www.cpb.nl/publicatie/economisch-optimale-waterveiligheid-het-ijsselmeergebied
								
 
 
 
 
 
 
 Diverse voortgangsrapportages in het kader van de «Regeling grote
								Projecten», onder andere HWBP-2,Ruimte voor de Rivier en Maaswerken
 
 
 11
 
 
 
 Jaarlijks
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26399–13.html
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/32698/kst-32698–13?resultIndex=1&sorttype=1&sortorder=4
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/30080
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-18106–221.html
 
 
 
 
 
 
 KEA SMASH
 
 
 13
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32660–57.html
 
 
 
 
 
 
 MKBA Zandhonger Oosterschelde
 
 
 13
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
								http://www.rijkswaterstaat.nl/water/plannen_en_projecten/vaarwegen/oosterschelde/oosterschelde_zandhonger/
								
 
 
 
 
 
 
 MKEA/MKBA Haalbaarheidsstudie 12-mijlszone
 
 
 13
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2013/06/27/quickscan-haalbaarheidsstudie-windparken-binnen-12-mijlszone.html
								
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie Basisregistratie Gebouwen
 
 
 13
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								http://bag.vrom.nl/basisregistraties-van-het-ministerie-van-infrastructuur-en-milieu/basisregistraties-adressen-en-0
								
 
 
 
 
 
 
 Monitoring en evaluatie «beter benutten»
 
 
 14
 15
 16
 18
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-264684.html
 
 
 
 
 
 
 Effectonderzoek Wet Rijonderricht motorrijtuigen
 
 
 14
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
								http://wetten.overheid.nl/BWBR0024674/geldigheidsdatum_24-07-2013 
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie aantal doden en gewonden in het verkeer
 
 
 14
 
 
 
 jaarlijks
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29398–368.html
 
 
 
 
 
 
 Ruimte voor de fiets
 
 
 15
 
 
 
 3 jaarlijkse monitoring
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29984–317.html
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie dubbeltariefsysteem taxi
 
 
 15
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31521–72.html
 
 
 
 
 
 
 OV-klantenbarometer
 
 
 15
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								http://www.ovklantenbarometer.nl/ 
 
 
 
 
 
 
 Eindrapport «Krachten bundelen voor toekomstvast doelgroepenvervoer en
								OV»
 
 
 15
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25847–117.html
 
 
 
 
 
 
 ERTMS groot project
 
 
 16
 
 
 2013
 
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33652–4.html
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie Loodsenwet/toezicht ACM
 
 
 18
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://www.acm.nl/nl/publicaties/publicatie/11402/Autoriteit-Consument-en-Markt-verlaagt-vergoeding-vermogenskosten-Loodswezen/
								
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie beleidsbrief zeevaart «verantwoord varen en een vitale
								vloot»
 
 
 18
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie van fiscaal maritiem beleid met financiën
 
 
 18
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 KBA Volkeraksluizen
 
 
 18
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33400-A-53.html
 
 
 
 
 
 
 KBA Twentekanalen
 
 
 18
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33750-A-56.html
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie Project Mainport Rotterdam (evaluatie status groot project) IF
								artikel 17
 
 
 18
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24691–119.html
 
 
 
 
 
 
 Lokale klimaatinitiatieven
 
 
 19
 
 
 2013
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 ECN: Evaluatie Besluit Emissie-eisen middelgrote stookinstallaties
 
 
 19
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-231228.html
 
 
 
 
 
 
 Kabinetsreactie op parlementair onderzoek naar klimaat
 
 
 19
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33193–7.html
 
 
 
 
 
 
 MIA/VAMIL
 
 
 19
 
 
 
 2013
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33752–5.html
 
 
 
 
 
 
 Ex-ante-evaluatie ontwikkelingsrichtingen mestbeleid op realisatie
								milieudoelen voor de veehouderij
 
 
 21
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-281083.html
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie Green Deals
 
 
 21
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-264765.html
 
 
 
 
 
 
 Ex-ante evaluatie Circulaire economie (inclusief consumentenbeleid en Van
								Afval naar Grondstof (VANG))
 
 
 21
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-234688.html
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie instrument duurzaam inkopen
 
 
 21
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-290001.html
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie ketenaanpak
 
 
 21
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								http://www.rwsleefomgeving.nl/onderwerpen/duurzaam_produceren/ketenaanpak/nieuws-ketenaanpak/
								
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Overig onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Policy dialoque n.a.v. OESO onderzoek gericht op toekomstige opgaven in het
								waterbeheer
 
 
 11
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 http://www.oecd.org/env/watergovernanceprogramme.htm 
 
 
 
 
 
 
 Jaarlijkse voortgangsrapportage waterbeleid in Nederland 2012 (Water in
								Beeld)
 
 
 11
 12
 
 
 
 Jaarlijks
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27625–290.html
 
 
 
 
 
 
 Toetsing van de Basiskustlijn (kustlijnkaartenboek)
 
 
 11
 
 
 
 Jaarlijks
 
 
 
 
								 http://www.rijkswaterstaat.nl/water/veiligheid/bescherming_tegen_het_water/veiligheidsmaatregelen/kustlijnzorg/kustlijnkaarten/index.aspx
								 
 
 
 
 
 
 
 5-jaarlijkse evaluatie activiteiten Schelde estuarium conform verdrag met
								Vlaanderen inzake samenwerken beleid en beheer
 
 
 11
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30862–95.html
 
 
 
 
 
 
 PBL: Monitor SVIR
 
 
 11
 12
 13
 14
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
								http://www.pbl.nl/publicaties/2012/monitor-infrastructuur-en-ruimte-2012-nulmeting
								
 
 
 
 
 
 
 EC evaluatie over toestand zwemwater (jaarlijks)
 
 
 12
 
 
 
 Jaarlijks
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27625–290.html
 
 
 
 
 
 
 Policy dialoque n.a.v. OESO onderzoek gericht op toekomstige opgaven in het
								waterbeheer
 
 
 12
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 http://www.oecd.org/env/watergovernanceprogramme.htm 
 
 
 
 
 
 
 De kwaliteit van het drinkwater in Nederland 2012
 
 
 12
 
 
 
 2013
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27625–313.html
 
 
 
 
 
 
 RIVM: bescherming drinkwaterbronnen in het nationaal beleid
 
 
 12
 
 
 
 2013
 
 
 
 
								 http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Wetenschappelijk/Rapporten/2013/april/Bescherming_drinkwaterbronnen_in_het_nationaal_beleid
								 
 
 
 
 
 
 
 ILT: bedrijfsvergelijking in de drinkwatersector
 (benchmark
								2012–2013)
 
 
 12
 
 
 
 2014
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-277498.html
 
 
 
 
 
 
 ILT: Jaarevaluatie drinkwatertarieven
 (jaarlijks)
 
 
 12
 
 
 
 2013
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27625–309.html
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie ladder voor duurzame verstedelijking
 
 
 13
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
								http://www.pbl.nl/publicaties/infrastructuur-en-verstedelijking-kennis-en-beleid-voor-een-betere-afstemming
								
 
 
 
 
 
 
 Plan MER Structuurvisie Ondergrond
 
 
 13
 
 
 2013
 
 
 
 
 
								 http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bodem-en-ondergrond/ruimtelijke-ordening-ondergrond
								 
 
 
 
 
 
 
 MKBA Structuurvisie Ondergrond
 
 
 13
 
 
 2013
 
 
 
 
 
								 http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bodem-en-ondergrond/ruimtelijke-ordening-ondergrond
								 
 
 
 
 
 
 
 Mobiliteitsbalans 2013
 
 
 14
 15
 16
 17
 18
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-259733.html
 
 
 
 
 
 
 Jaarverslag van de Nederlandse Autoriteit voor spoorveiligheid
 
 
 16
 
 
 
 
 
 
									 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29893–156.html
 
 
 
 
 
 
 Spoorveiligheid personen/Verkeersslachtoffers op het spoor
 
 
 16
 
 
 
 jaarlijks
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-276592.html
 
 
 
 
 
 
 Audit security
 
 
 16
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 MER Evaluatie Betuweroute Aspect Sociaal
 
 
 16
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-239593.html
 
 
 
 
 
 
 Impact analyse EU DG Transport
 
 
 16
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 http://ec.europa.eu/transport/facts-fundings/evaluations/index_en.htm
								
 
 
 
 
 
 
 Externe veiligheid
 
 
 17
 
 
 2013
 
 
 
 
 http://easa.europa.eu/language/nl/home.php 
 
 De herziening van het LIB is in twee fases verdeeld. Gezien de samenhang
								 met het baangebruik is de herziening van Externe Veiligheid gekoppeld aan het
								 tweede traject dat in 2015 vorm krijgt. De evaluatie van het LIB zal niet
								 eerder dan vijf jaar na inwerkingtreding plaatsvinden
 
 
 
 
 
 Voortgang klimaatbeleid in de balans voor de leefomgeving
 
 
 19
 
 
 
 2 jaarlijks
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31253–32.html
 
 
 
 
 
 
 Jaarlijks monitorrapport NSL
 
 
 20
 
 
 
 jaarlijks
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30175-E.html
 
 
 
 
 
 
 National ecosystem assessment
 PBL Quick Scan
								Hoofdlijnennotitie
 
 
 21
 
 
 2013
 
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-252785.html
 
 
 
 
 
 
 Tweede tussentijdse evaluatiedoelstelling vernieuwing stoffenbeleid
								(REACH/SOMS)
 
 
 22
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Vierjaarlijkse evaluatie Nationale aanpak Milieu en Gezondheid
 
 
 22
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28089–27.html
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie van de BRZO (RUD)structuur
 
 
 22
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie Activiteitenbesluit
 
 
 22
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 
 
								https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29383-K.html
 
 
 
 
 
 
 Verkenning toekomst KNMI en heroverweging wet KNMI
 
 
 23
 
 
 
 2013
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32379–8.html
 
 
 
 
 
 
 Publicitair jaarverslag 2012 obv meerjarenplan ILT (jaarlijks)
 
 
 24
 
 
 
 2013
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-247448.html
 
 
 
 
 
 
 Staat van de transportveiligheid 2012
 
 
 14
 16
 17
 24
 
 
 
 jaarlijks
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-276592.html
 
 
 
 
 
 
 Nader rapport WGR plusgebieden
 
 
 25
 
 
 
 2013
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33659–6.html
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringsregeling en beleidsregel BDU verkeer en vervoer
 
 
 25
 
 
 
 2013
 
 
 
 
								 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2013–34173.html
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Bij MIRT
				projecten en de te nemen voorkeursbeslissingen ligt altijd een MKBA ten
				grondslag. Deze wordt bij de voorkeursbeslissing openbaar. Over de voortgang
				van de besluitvorming over MIRT projecten wordt de Tweede Kamer ieder half jaar
				geïnformeerd via een rapportage.
 
 De onderzoeks- en adviesrapporten met betrekking tot
				 de totstandkoming van de omgevingswet staan op pleio (https://omgevingswet.pleio.nl/pages/view/361708/onderzoeksrapporten
				 en
				 https://omgevingswet.pleio.nl/pages/view/361455/adgviesrapporten
 KIM publiceert haar rapporten op
				 http://www.kimnet.nl
 PBL publiceert haar
				 onderzoeken op de site
				 http://www.pbl.nl
 ILT publiceert haar
				 rapporten op http://ilent.nl/
 
 
 
 Overzicht niet-financiële informatie over inschakeling van
				externe adviseurs en tijdelijk personeel (externe inhuur)
 
 BIJLAGE
 3.
 
 Overzicht niet-financiële informatie over
				inschakeling van externe adviseurs en tijdelijk personeel (externe
				inhuur)
 Het kabinet heeft besloten een sturingsinstrumentarium
				voor externe inhuur in te voeren (brief van de Minister van BZK van 24 juni
				2009 (Kamerstukken II, 2008/09,
				31 701, nr.
				21)). De kern hiervan is een norm voor de uitgaven externe inhuur als
				percentage van de totale personele uitgaven. De norm heeft het karakter van
				«comply-or-explain». In de brief van de Staatssecretaris van BZK van 29 juni
				2010 (Kamerstukken II, 2009/10,
				31 701, nr.
				32), met een nadere reactie op de motie-Roemer, heeft zij aangegeven
				dat een uitgavennorm van 10% geldt.
 
 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Verslagjaar 2013
				 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma- en apparaatskosten
 
 
 
 
 
 
 
 1. Interim-management
 
 
 2.918
 
 
 
 
 2. Organisatie- en Formatieadvies
 
 
 1.906
 
 
 
 
 3. Beleidsadvies
 
 
 3.197
 
 
 
 
 4. Communicatieadvisering
 
 
 2.867
 
 
 
 
 
 Beleidsgevoelig (som 1
						 t/m 4)
 
 
 
 
 10.888
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5. Juridisch Advies
 
 
 847
 
 
 
 
 6. Advisering opdrachtgevers automatisering
 
 
 41.395
 
 
 
 
 7. Accountancy, financiën en administratieve
						 organisatie
 
 
 3.399
 
 
 
 
 
 (Beleids)ondersteunend (som 5 t/m
						 7)
 
 
 
 
 45.641
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8. Uitzendkrachten (formatie & piek) 
						 1Deze categorie bestaat uit drie posten. (1) De
								uitzendkrachten van het ministerie (€ 13,0 miljoen); (2) de uitgaven externe
								inhuur ten behoeve van het primaire proces van de uitvoeringsorganisatie RWS
								opgenomen, die niet – of niet gemakkelijk – zijn onder te brengen onder de
								acht door BZK onderscheiden categorieën externe inhuur (€ 56,4 miljoen);
								(3) Inhuurcontracten voor dienstverlening die niet tot de kernactiviteiten van
								RWS behoren en naar aard van de activiteit de aanschaf van een product
								betreffen, maar onder de definitie van externe inhuur vallen (€ 105,1
								miljoen).
 
 
 174.581
 
 
 
 
 
 Ondersteuning
						 bedrijfsvoering
 
 
 
 
 174.581
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven inhuur
						 externen
 
 
 
 
 231.110
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 In 2013 gaf
				het Ministerie van Infrastructuur en Milieu € 231,1 miljoen aan externe
				inhuur uit. De uitgaven voor het ambtelijke personeel bedroegen € 1,013,1
				miljard. Het totaalbedrag komt op € 1,244,2 miljard uit. Het
				inhuurpercentage van Infrastructuur en Milieu, conform de Rijksbrede normering,
				komt op 18,6% uit. Hiermee overschrijdt het Ministerie van IenM de geldende
				10%-norm. Het inhuurpercentage in 2013 zonder inhuur op niet-kerntaken is
				11,1%.
 Toelichting voor de overschrijding van de
				10%-inhuurnorm bij IenM in 2013
 Van de ruim € 231,1 miljoen
				die IenM in 2013 aan inhuur heeft uitgegeven, is € 210 miljoen aan
				Rijkswaterstaat toe te wijzen. De € 210 miljoen euro is 23% ten opzichte van
				het RWS-totaal van eigen personele kosten en kosten inhuur en is als volgt
				verdeeld:
 
 
 •
 ruim € 105 miljoen betreft inhuur op
					 kerntaken
 
 
 •
 ruim € 105 miljoen betreft inhuur op
					 niet-kerntaken
 
 
 Tot en met 2011 werd alleen de inhuur op de kerntaken
				zelf en de inhuur voor de ondersteuning van twee van de vijf IPM49Integraal Project Management-toprolhouders, te weten de projectmanager en manager
				projectbeheersing (dit zijn zelf kerntaken) opgenomen. Door de bij
				Rijkswaterstaat striktere toepassing van de boekingsregels van BZK per
				1 januari 2012 (conform de opmerkingen en adviezen van de ADR dienaangaande),
				moet ook de inhuur voor de ondersteuning van de andere drie IPM-toprollen op de
				infrastructurele aanleg- en onderhoudprojecten worden opgenomen. Aanvankelijk
				was de verwachting van RWS dat er, gezien de specialistische aard van deze
				inzet op niet-kerntaken, geen sprake zou zijn van directe aansturing ofwel
				inhuur onder de definitie van BZK. Deze verwachting bleek niet juist te zijn.
				Met het toepassen van deze boekingsregels worden de kosten van alle
				inhuurcontracten die voldoen aan de definitie van BZK, als inhuur geboekt.
 Ook in 2013 is ruim de helft van de uitgaven ten behoeve van inhuur
				veroorzaakt door de inhuur op niet-kerntaken. De inhuur op niet-kerntaken hangt
				direct samen met de productieopgave (aanleg- en onderhoudsprojecten) die er
				voor Rijkswaterstaat ligt. Na de constatering vorig jaar dat nog te weinig
				productafspraken en te veel urenafspraken worden gemaakt voor de inzet van
				externen op niet-kerntaken, is RWS bezig om voor de inzet van externen op
				niet-kerntaken, meer en meer te gaan werken met op productafspraken gebaseerde
				contracten. Hierdoor zal de inhuur op niet-kerntaken de komende jaren weer gaan
				dalen. De effecten van de maatregelen bleven in 2013 achter bij de
				planning.
 De hogere inhuur wordt in de tweede plaats veroorzaakt door
				de bij voorjaarsnota goedgekeurde omzetting van ingekochte ICT-diensten naar
				eigen personeel. Hierbij wordt een deel van de uitbesteding (€ 20 miljoen
				materiële kosten) via inhuur omgezet naar eigen personeel. Tijdelijk wordt dus
				op deze plekken ingehuurd tot deze volledig zijn bezet door eigen
				medewerkers.
 Daarnaast is de stijging van inhuurkosten het gevolg van
				de snellere dan verwachte krimp van de bezetting ten opzichte van de formatie.
				Om te voorkomen dat de aan de Tweede Kamer toegezegde productiemijlpalen
				verschoven moeten worden, is ingehuurd om de opengevallen plaatsen tijdelijk te
				kunnen opvangen. RWS streeft ernaar om de inhuur van externen op kerntaken te
				vervangen door eigen medewerkers, vanuit het basisprincipe dat Rijkswaterstaat
				op kerntaken eigen mensen inzet, ter vermindering van de kwetsbaarheid en het
				verkleinen van de afhankelijkheid van externen. Hierdoor zal de inhuur op
				kerntaken de komende jaren gaan dalen.
 Rapportage overschrijding maximumuurtarief
				externe inhuur buiten mantelcontracten
 In onderstaande
				rapportage wordt weergegeven in hoeveel gevallen door het ministerie (in
				Nederland) buiten de mantelcontracten om er externe krachten zijn ingehuurd
				boven het voor de organisaties van het rijk afgesproken maximumuurtarief van
				€ 225 (exclusief BTW). Het gaat hierbij om het aantal personen dat tegen een
				hoger dan het maximumuurtarief wordt ingehuurd.
 Het aantal
				overschrijdingen binnen IenM van het maximumuurtarief bedroeg in 2013
				twee.
 In één geval gaat het om inzet van een advocaat, waarbij de
				benodigde specifieke deskundigheid niet via een mantelcontract is in te huren.
				Het betrof juridisch advies aan de Ondernemingsraad ILT inzake de juridische
				procedures die de OR wenst te voeren tegen het definitief besluit onderhoud
				vliegvaardigheid Inspecteurs.
 
 Daarnaast is een topexpert ingehuurd op het gebied van
				 architectuurvraagstukken rond industriële automatiering en tunnels. Het
				 afgesproken tarief is gebaseerd op de unieke ervaring en kennis van deze
				 persoon, daar vergelijkbare kennis niet binnen de bestaande mantelpartijen
				 beschikbaar is.
 Het betreft in beide gevallen maximaal 70 uur.
 
 
 
 Rapportage correspondentie
 
 BIJLAGE
 4.
 
 
 
 Rapportage correspondentie
 
 
 Tijdigheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal ingekomen 2013
 
 
 Aantal afgedaan 20131
 
 
 Aantal afgedaan binnen termijn
 
 
 Aantal afgedaan binnen verdaagde termijn
 
 
 Aantal afgedaan na instemming met verder uitstel
 
 
 Aantal niet tijdig
 
 
 
 
 
 
 Aanvragen om Wob-besluit
 
 
 
 83 (12)
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Kerndepartement
 – ILT2
 – PBL
 – RWS3
 – KNMI
 –
							 NEa
 
 
 95
 110
 1
 –
 2
 0
 
 
 –
 1
 156
 2
 –
 
 
 72
 –
 1
 87
 1
 –
 
 
 48
 –
 –
 39
 –
 –
 
 
 7
 –
 –
 19
 1
 –
 
 
 11
 –
 –
 11
 –
 –
 
 
 
 
 Bezwaarschriften
 
 
 
 28 (69)
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Kerndepartement
 – ILT2
 – PBL
 – RWS3
 – KNMI
 –
							 NEa
 
 
 97
 281
 –
 –
 –
 7
 
 
 638
 –
 21
 –
 3
							 (4)
 
 
 6
 –
 –
 6
 –
 2
 
 
 20
 –
 –
 7
 –
 –
 
 
 –
 –
 –
 6
 –
 1
 
 
 2
 –
 –
 2
 –
 –
 
 
 
 
 Klaagschriften
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Kerndepartement
 – ILT2
 – PBL
 – RWS3
 – KNMI
 –
							 NEa
 
 
 4
 39
 1
 –
 –
 –
 
 
 3 (1)
 26
 1
 34
 –
 –
 
 
 3
 –
 –
 25
 –
 –
 
 
 –
 –
 1
 6
 –
 –
 
 
 –
 –
 –
 2
 –
 –
 
 
 –
 –
 –
 1
 –
 –
 
 
 
 
 Andere (burger)brieven
 
 
 
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 
 – Kerndepartement
 – ILT2, 4
 – PBL
 – RWS
 – KNMI
 –
							 NEa
 
 
 3.116
 52.799
 288
 73.190
 1.461
 1.974
 
 
 2.533 (116)
 –
 265 (33)
 72.868
							 (322)
 1.461
 1.974
 
 
 2.487
 –
 251
 65.581
 1.454
 1.948
 
 
 
 
 629
 –
 14
 7.287
 7
 26
 
 
 
 
 
 
 
 Ad 1) Inclusief restant verzoeken uit 2012 (vanwege
				 overloop bij de afdoening van zaken over kalenderjaren heen correspondeert het
				 totaal aantal afgedaan niet (altijd) met het aantal ingekomen). Aantal dat nog
				 in behandeling is staat tussen haakjes.
 Ad 2) Het gebruikte
				 registratiesysteem geeft geen inzicht in de voortgang van de afhandeling.
 Ad 3) Het gebruikte registratiesysteem geeft geen inzicht in de aantallen
				 binnengekomen correspondentie.
 Ad 4) Het aantal ingekomen andere
				 (burger)brieven bij de ILT is exclusief 262.017 meldingen in het kader van EVOA
				 (afvaltransporten over de grenzen).
 
 
 Dwangsommen 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal betaalde dwangsommen
 
 
 Totaal bedrag betaalde dwangsommen
 
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 22
 
 
 € 20.540,00
 
 
 
 
 
 
 
 Afkortingenlijst
 
 BIJLAGE
 5.
 
 
 
 Afkortingenlijst
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 
 
 
 
 
 AAARO
 
 
 Actieagenda Architectuur en Ruimtelijke Ontwerp
 
 
 
 
 AAS
 
 
 Amsterdam Airport Schiphol
 
 
 
 
 ABS
 
 
 Absolute waarde
 
 
 
 
 ACM
 
 
 Autoriteit Consument & Markt
 
 
 
 
 ADR
 
 
 Auditdienst Rijk
 
 
 
 
 ADT
 
 
 Area Devolpment Twente
 
 
 
 
 AGAS
 
 
 Adviesraad Gevaarlijke Stoffen
 
 
 
 
 AgNL
 
 
 AgentschapNL
 
 
 
 
 AIP
 
 
 Aeronautical Information Publication
 
 
 
 
 AIRSPINT
 
 
 Airspace Infringement Team
 
 
 
 
 AIS
 
 
 Automatic Identification System
 
 
 
 
 AMvB
 
 
 Algemene Maatregel van Bestuur
 
 
 
 
 ANBO
 
 
 Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen
 
 
 
 
 ANWB
 
 
 Algemene Nederlandse Wielrijders Bond
 
 
 
 
 AO
 
 
 Algemeen Overleg
 
 
 
 
 APK
 
 
 Algemene Periodieke Keuring
 
 
 
 
 AR
 
 
 Algemene Rekenkamer
 
 
 
 
 ATB
 
 
 Automatische treinbeïnvloeding
 
 
 
 
 ATB-V
 
 
 Arbeidstijdenbesluit Vervoer
 
 
 
 
 AWACS
 
 
 Airbone warning and control station
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 
 
 
 
 
 BAG
 
 
 Basisregistratie Adressen en Gebouwen
 
 
 
 
 Barro
 
 
 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
 
 
 
 
 BAW
 
 
 Bestuursakkoord Water
 
 
 
 
 BBGP
 
 
 Basismodel Beheersing Grote Projecten
 
 
 
 
 BBP
 
 
 Bruto Binnenlands Product
 
 
 
 
 BCT
 
 
 Boordcomputer Taxi
 
 
 
 
 BDU
 
 
 Brede Doeluitkering
 
 
 
 
 BenO
 
 
 Beheer en Onderhoud
 
 
 
 
 BES
 
 
 Bonaire, st. Eustatius en Saba
 
 
 
 
 Bevb
 
 
 Besluit externe veiligheid buisleidingen
 
 
 
 
 Bevi
 
 
 Besluit externe veiligheidinrichtingen
 
 
 
 
 BGT
 
 
 Basisregistratie Grootschalige Topografie
 
 
 
 
 BIR
 
 
 Baseline Informatiebeveiliging Rijk
 
 
 
 
 BIRK
 
 
 Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit
 
 
 
 
 BKL
 
 
 Basiskustlijn
 
 
 
 
 BOR
 
 
 Besluit omgevingsrecht
 
 
 
 
 BOT-mi
 
 
 Beleidsondersteunend Team Milieu-incidenten
 
 
 
 
 BPM
 
 
 Belasting van Personenauto`s en Motorrijwielen
 
 
 
 
 BPRW
 
 
 Beheersplan Rijkswateren
 
 
 
 
 BRL
 
 
 Beoordelings Richtlijn
 
 
 
 
 Bro
 
 
 Besluit ruimtelijk ordening
 
 
 
 
 BRZO
 
 
 Besluit Risico en Zware Ongevallen
 
 
 
 
 BSIK
 
 
 Besluit Subsidies Investeringen Kennisinfrastructuur
 
 
 
 
 BSV
 
 
 Bureau Sanering Verkeerslawaai
 
 
 
 
 BuZa
 
 
 Ministerie van Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 BZK
 
 
 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 
 
 
 
 
 CAW
 
 
 Commissie van advies inzake waterstaatwetgeving
 
 
 
 
 CBL
 
 
 Centraal Bureau Levensmiddelenhandel
 
 
 
 
 CBR
 
 
 Stichting Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen
 
 
 
 
 CBRN
 
 
 Chemical, Biological and Nuclear
 
 
 
 
 CBS
 
 
 Centraal Bureau voor de Statistiek
 
 
 
 
 CBV
 
 
 Comité Binnenvaartveiligheid
 
 
 
 
 CCAA
 
 
 Curaçao Civil Aviation Authority
 
 
 
 
 CCR
 
 
 Centrale Commissie voor de Rijnvaart
 
 
 
 
 CDA’s
 
 
 Continuous Descent Approaches
 
 
 
 
 CDM
 
 
 Clean Development Mechanism
 
 
 
 
 CE-markering
 
 
 Conformité Européenne markering
 
 
 
 
 CenD
 
 
 Centrale Diensten
 
 
 
 
 CER’s
 
 
 Emissiereducties
 
 
 
 
 Chw
 
 
 Crisis- en herstelwet
 
 
 
 
 CLH
 
 
 Classification and Labelling Harmonisation
 
 
 
 
 CLSK
 
 
 Commando Luchtstrijdkrachten
 
 
 
 
 CO2
 
 
 Koolstofdioxide
 
 
 
 
 COGEM
 
 
 Commissie Genetische Modificatie
 
 
 
 
 CPB
 
 
 Centraal Planbureau
 
 
 
 
 CRO
 
 
 Commissies van Regionaal Overleg
 
 
 
 
 CROS
 
 
 Commissie Regionaal Overleg luchthaven Schiphol
 
 
 
 
 Ctgb
 
 
 College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en biociden
 
 
 
 
 
 
 
 
 D.
 
 
 
 
 
 DANK
 
 
 Digitale Atlas Natuurlijk Kapitaal
 
 
 
 
 dB(A)
 
 
 decibel (audio)
 
 
 
 
 DBFM
 
 
 Design-Build-Finance-Maintenance
 
 
 
 
 DCC
 
 
 Departementaal Coördinatiecentrum Crisisbeheersing van het Ministerie van
								IenM
 
 
 
 
 DD
 
 
 Duurzaam Doen
 
 
 
 
 DF
 
 
 Deltafonds
 
 
 
 
 DGB
 
 
 Directoraat-Generaal Bereikbaarheid
 
 
 
 
 DRO
 
 
 Duurzame ruimtelijke ontwikkeling
 
 
 
 
 DVS
 
 
 Dienst Verkeer en Scheepvaart
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 
 
 
 
 
 EASA
 
 
 European Aviation Safety Agency
 
 
 
 
 EC
 
 
 Europese Commissie
 
 
 
 
 ECAC
 
 
 European Civil Aviation Conference
 
 
 
 
 ECE
 
 
 Economic Commission for Europe
 
 
 
 
 ECHA
 
 
 European Chemicals Agency
 
 
 
 
 ECN
 
 
 EnergieonderzoekCentrum Nederland
 
 
 
 
 EEDI
 
 
 Energy Efficiency Structuur
 
 
 
 
 EHS
 
 
 Ecologische Hoofd Structuur
 
 
 
 
 EMSA
 
 
 Europese Maritieme Veiligheidsagentschap
 
 
 
 
 EMV
 
 
 Meerjarige onderzoeksprogramma elektronische velden
 
 
 
 
 EMV&G
 
 
 Kennisplatform elektromagnetische velden en gezondheid
 
 
 
 
 EPIP
 
 
 European Programme for Critical Infrastructure Protection
 
 
 
 
 ERGO
 
 
 Ecologie rond genetisch gemodificeerde organismen
 
 
 
 
 ERRU-register
 
 
 European register of road transport undertakings
 
 
 
 
 ERTMS
 
 
 European Rail Traffic Management System
 
 
 
 
 ESD
 
 
 Effort Sharing Decision
 
 
 
 
 ESO
 
 
 Ernstige Scheepsongevallen
 
 
 
 
 ESPON
 
 
 Europese Observartienetwerk voor territoriale ontwikkeling en cohessie
 
 
 
 
 ETCS
 
 
 European Train Control System
 
 
 
 
 ETS
 
 
 Emission Trading System
 
 
 
 
 EU
 
 
 Europese Unie
 
 
 
 
 EU ETS
 
 
 Europese CO2 emissiehandelssysteem
 
 
 
 
 EUMETSTAT
 
 
 European Organisation for the exploitation of Meteorological
								Satellites
 
 
 
 
 EVOA
 
 
 Europese Verordening Overbrengen Afvalstoffen
 
 
 
 
 EZ
 
 
 Ministerie van Economische Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 F.
 
 
 
 
 
 FAB’s
 
 
 Functional Airspace Blocks
 
 
 
 
 FABEC
 
 
 Functional Airspace Block Europe Central
 
 
 
 
 FES
 
 
 Fonds Economische Structuurversterking
 
 
 
 
 FMO
 
 
 Financiëringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden
 
 
 
 
 FWSI
 
 
 Fatalities and Weighted Serieus Injuries
 
 
 
 
 
 
 
 
 G.
 
 
 
 
 
 GEF
 
 
 Global Environment Facility
 
 
 
 
 GEVERS
 
 
 Geïntegreerd EV-RekenSysteem
 
 
 
 
 GGO
 
 
 Genetisch Gemodificeerd Organisme
 
 
 
 
 GGP
 
 
 Governancemodel Grote Projecten
 
 
 
 
 GIS
 
 
 Geluidsisolatieproject Schiphol
 
 
 
 
 GIV
 
 
 Geïntegreerde Contractvormen
 
 
 
 
 GNSS
 
 
 Global Navigation Satellite Systeem
 
 
 
 
 GT
 
 
 Bruto Tonnage
 
 
 
 
 
 
 
 
 H.
 
 
 
 
 
 HCFK
 
 
 Hydrochloorfluorkoolwaterstoffen
 
 
 
 
 HGIS
 
 
 Homogene Groep Internationale Samenwerking
 
 
 
 
 HNR
 
 
 Het Nieuwe Rijden
 
 
 
 
 HNS
 
 
 Hazard and Noxius Substances
 
 
 
 
 HRN
 
 
 Hoofdrailnet
 
 
 
 
 HSA
 
 
 High Speed Alliance
 
 
 
 
 HSL
 
 
 Hogesnelheidslijn
 
 
 
 
 HVWN
 
 
 Hoofdvaarwegennet
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 Hoogwaterbeschermingsprogramma
 
 
 
 
 HWN
 
 
 Hoofdwegennet
 
 
 
 
 
 
 
 
 I.
 
 
 
 
 
 IAEA
 
 
 International Atomic Energy Agency
 
 
 
 
 ICAO
 
 
 International Civil Aviation Organization
 
 
 
 
 ICAWEB
 
 
 Integrale Crisis Advies Website van IenM en VWS
 
 
 
 
 ICT
 
 
 Informatie en Communicatie Technologie
 
 
 
 
 IenM
 
 
 Ministerie van Infrastructuur en Milieu
 
 
 
 
 IF
 
 
 Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 IGRAC
 
 
 International Groundwater Resources Assessment Centre
 
 
 
 
 ILB
 
 
 Impuls Lokaal Bodembeheer
 
 
 
 
 ILG
 
 
 Investeringsbudget Landelijk Gebied
 
 
 
 
 ILT
 
 
 Inspectie Leefomgeving en Transport
 
 
 
 
 IMO
 
 
 International Maritime Organisation
 
 
 
 
 IMPEL
 
 
 The European Union Netwerk for the Implementation and Enforcement of
								Environmental Law
 
 
 
 
 INCE
 
 
 International Network for Environmental Compliance and Enforcement
 
 
 
 
 INS
 
 
 Internationale Normen Stoffen
 
 
 
 
 Inspire
 
 
 Europese Richtlijn voor harmonisatie van geo-informatie
 
 
 
 
 INTERREG
 
 
 Programma voor transnationale samenwerking op het gebied van de ruimtelijke
								ordening
 
 
 
 
 IOD
 
 
 Inlichtingen- en Opsporingsdienst
 
 
 
 
 IPCC
 
 
 Intergovernmental Panel on Climate Change
 
 
 
 
 IPG
 
 
 Innovatieprogramma Geluid
 
 
 
 
 IPM
 
 
 Integraal Project Management
 
 
 
 
 IPO
 
 
 Interprovinciaal Overleg
 
 
 
 
 IRO
 
 
 Infrastructuur en Ruimtelijk Overleg
 
 
 
 
 ITF
 
 
 Internationaal TransportForum
 
 
 
 
 ITS
 
 
 Intelligente Transportsystemen
 
 
 
 
 IvDM
 
 
 Instituut voor Duurzame Mobiliteit
 
 
 
 
 IVW
 
 
 Inspectie Verkeer en Waterstaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 K.
 
 
 
 
 
 KCB
 
 
 Kerncentrale Borssele
 
 
 
 
 KDC
 
 
 Knowledge Development Center
 
 
 
 
 KDF
 
 
 Kern Fysische Dienst
 
 
 
 
 KIM
 
 
 Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid
 
 
 
 
 KNMI
 
 
 Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
 
 
 
 
 KNRM
 
 
 Koninklijke Redding Maatschappij
 
 
 
 
 KPVV
 
 
 Kennisplatform Verkeer en Vervoer
 
 
 
 
 KRM
 
 
 Kaderrichtlijn Mariene Strategie
 
 
 
 
 KRW
 
 
 (Europese) Kaderrichtlijn Water
 
 
 
 
 Kton
 
 
 Kiloton (miljoen kilo)
 
 
 
 
 
 
 
 
 L.
 
 
 
 
 
 LAP
 
 
 Landelijk Afvalbeheerplan
 
 
 
 
 LAVS
 
 
 Landelijk Asbest Volg Systeem
 
 
 
 
 LDen
 
 
 Day-evening-night level
 
 
 
 
 LIB
 
 
 Luchthavenindelingbesluit
 
 
 
 
 LKW+
 
 
 Laterkanaal West
 
 
 
 
 Lnight
 
 
 Night Level
 
 
 
 
 LOM
 
 
 Landelijk Overleg Milieuhandhaving
 
 
 
 
 LPG
 
 
 Liquified Petrol Gas
 
 
 
 
 LPH
 
 
 Lozingsprogramma Haringvliet
 
 
 
 
 LTSA
 
 
 Lange Termijn Spooragenda
 
 
 
 
 LVB
 
 
 Luchthaven verkeerbesluit Schiphol
 
 
 
 
 LVNL
 
 
 Luchtverkeersleiding Nederland
 
 
 
 
 LZV’s
 
 
 Langere en Zwaardere Vrachtwagens
 
 
 
 
 
 
 
 
 M.
 
 
 
 
 
 MAD
 
 
 Medicijnen, alcohol en drugs
 
 
 
 
 MARPOL
 
 
 Maritieme Pollutie
 
 
 
 
 MARSEC
 
 
 Maritime Security
 
 
 
 
 MBO
 
 
 Middelbaar Beroepsonderwijs
 
 
 
 
 MDG`s
 
 
 Millennium Devolpment Goals
 
 
 
 
 MDN
 
 
 Monitor Duurzaam Nederland
 
 
 
 
 MER
 
 
 Milieu-effectenrapportage
 
 
 
 
 MESMA
 
 
 Monitoring en Evaluation of Spatially Managed Areas
 
 
 
 
 MIA
 
 
 Milieu investeringsaftrek
 
 
 
 
 MIAW
 
 
 Maatschappelijk Innovatie Agenda Water
 
 
 
 
 MIRT
 
 
 Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport
 
 
 
 
 MJPG
 
 
 Meerjarenprogramma Geluidssanering
 
 
 
 
 MJPO
 
 
 Meerjarenprogramma Ontsnippering
 
 
 
 
 MKB
 
 
 Midden- en Kleinbedrijf
 
 
 
 
 MKBA
 
 
 Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse
 
 
 
 
 MOU
 
 
 Memorandum of Understanding
 
 
 
 
 Mton
 
 
 Megaton (1 miljard kilo)
 
 
 
 
 MTOW
 
 
 Maxim takeoff weight
 
 
 
 
 MVO
 
 
 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 
 
 MW
 
 
 Megawatt
 
 
 
 
 
 
 
 
 N.
 
 
 
 
 
 NAI
 
 
 Nederlands Architecten Instituut
 
 
 
 
 NAVO
 
 
 Noord-Atlantische Verdragsorganisatie
 
 
 
 
 NBD
 
 
 Nationale Bewegwijzeringdienst
 
 
 
 
 NBW
 
 
 Nationaal Bestuursakkoord Water
 
 
 
 
 NCAP
 
 
 New Car Assessment Programme
 
 
 
 
 NDOV
 
 
 Nationale Databank voor Vervoergegevens
 
 
 
 
 NDPV
 
 
 Nationale Databank Parkeervoorzieningen
 
 
 
 
 NDW
 
 
 Nationale Databank Wegverkeergegevens
 
 
 
 
 NEa
 
 
 Nederlandse Emissieautoriteit
 
 
 
 
 NEC
 
 
 National Emission Ceilings
 
 
 
 
 NEN
 
 
 Nederlands Normalisatie Instituut
 
 
 
 
 NER
 
 
 Nederlandse emissierichtlijn lucht
 
 
 
 
 NGO
 
 
 Non-gouvernementele organisatie
 
 
 
 
 NGR
 
 
 Nationaal Geo Register
 
 
 
 
 NH3
 
 
 Ammoniak
 
 
 
 
 NIWO
 
 
 Stichting Nationale en Internationale Wegvervoerorganisatie
 
 
 
 
 NJN
 
 
 Najaarsnota
 
 
 
 
 NLR
 
 
 Nationaal Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium
 
 
 
 
 NLS
 
 
 Nalevingsregistratie
 
 
 
 
 NMa
 
 
 Nederlandse Mededelingautoriteit
 
 
 
 
 NMCA
 
 
 Nationale Markt- en Capaciteitsanalyse
 
 
 
 
 NMIJ
 
 
 Natuurlijker Markermeer/IJmeer
 
 
 
 
 NML
 
 
 Stichting Nederland Maritiem Land
 
 
 
 
 NO2
 
 
 Stikstofdioxide
 
 
 
 
 NoMo
 
 
 Nota Mobiliteit
 
 
 
 
 NOVB
 
 
 Nationaal Openbaar Vervoer Beraad
 
 
 
 
 NOx
 
 
 Stikstofoxiden
 
 
 
 
 NRG
 
 
 Nuclear Research & Consultancy Group
 
 
 
 
 NS
 
 
 Nederlandse Spoorwegen
 
 
 
 
 NSL
 
 
 Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit
 
 
 
 
 NSP
 
 
 Nieuw Sleutel Projecten
 
 
 
 
 NWEA
 
 
 Nederlandse Windenergie Associatie
 
 
 
 
 NWO
 
 
 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
 
 
 
 
 NWP
 
 
 Nationaal Waterplan
 
 
 
 
 
 
 
 
 O.
 
 
 
 
 
 OAA
 
 
 Open Aviation Agreement
 
 
 
 
 OCW
 
 
 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 
 
 
 
 OD
 
 
 Operationele Doelstellingen
 
 
 
 
 OESO
 
 
 Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
 
 
 
 
 OLO
 
 
 Omgevingsloket Online
 
 
 
 
 ORBP-en
 
 
 Overstromingsrisicobeheerplannen
 
 
 
 
 OSPAR
 
 
 Oslo-Parijs
 
 
 
 
 OTIF
 
 
 Organisation pour les Transports Internationaux Ferroviaires
 
 
 
 
 OV
 
 
 Openbaar vervoer
 
 
 
 
 OV SAAL
 
 
 Openbaar Vervoer Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad
 
 
 
 
 OvV
 
 
 Onderzoeksraad van de Veiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 P.
 
 
 
 
 
 PAS
 
 
 Programma Aanpak Stikstof
 
 
 
 
 PBL
 
 
 Planbureau voor de Leefomgeving
 
 
 
 
 PGS (15)
 
 
 Publicatiereeks gevaarlijke stoffen
 
 
 
 
 PHS
 
 
 Programma Hoogfrequent Spoorvervoer
 
 
 
 
 PIA
 
 
 Privacy Impact Assesment
 
 
 
 
 PIC
 
 
 Prior Informed Consent
 
 
 
 
 PIM
 
 
 Programma Informatie-uitwisseling Milieuhandhaving
 
 
 
 
 PKB
 
 
 Planologische Kernbeslissing
 
 
 
 
 PM10
 
 
 Fijnstof met een aerodynamische diameter kleiner dan 10 micrometer
 
 
 
 
 PMR
 
 
 Project Mainportontwikkeling Rotterdam
 
 
 
 
 POP
 
 
 Persistent Organic Pollutant
 
 
 
 
 PPS
 
 
 Publiek-private samenwerking
 
 
 
 
 PRIA
 
 
 Programmateam Industriële Automatisering Rijkswaterstaat
 
 
 
 
 ProMT
 
 
 Programma Milieu en Technologie
 
 
 
 
 PSC
 
 
 Port State Control
 
 
 
 
 PSO
 
 
 Public Service Obligation
 
 
 
 
 PSSA
 
 
 Particularly Sensitive Sea Area
 
 
 
 
 PUMA
 
 
 Programma Uitvoering Met Ambitie
 
 
 
 
 
 
 
 
 R.
 
 
 
 
 
 RAC
 
 
 Committee for Risc Assessment
 
 
 
 
 RBML
 
 
 Regelgeving Burgerluchthavens en Militaire Luchthavens
 
 
 
 
 RCR
 
 
 Rijks Coördinatie Regeling
 
 
 
 
 RDW
 
 
 Rijksdienst voor het Wegverkeer
 
 
 
 
 REACAAP
 
 
 Regionaal Co-operation Agreement on Anti Piracy in Asia
 
 
 
 
 REACH
 
 
 Registratie, evaluatie en autorisatie chemische stoffen
 
 
 
 
 Revb
 
 
 Regeling externe veiligheid buisleidingen
 
 
 
 
 Revi
 
 
 Regeling externe veiligheidinrichingen
 
 
 
 
 RGD
 
 
 Rijksgebouwendienst
 
 
 
 
 RHB
 
 
 Rijkshoofdboekhouding
 
 
 
 
 RIONED
 
 
 Stichting riolering Nederland
 
 
 
 
 RIS
 
 
 River Information Services
 
 
 
 
 RIVM
 
 
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
 
 
 
 
 RLG
 
 
 Raad voor het Landelijk Gebied
 
 
 
 
 RLI
 
 
 Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur
 
 
 
 
 RMO
 
 
 Risk Management Options
 
 
 
 
 ROL
 
 
 Commissie Ruimtelijk Ontwikkeling Luchthavens
 
 
 
 
 ROR
 
 
 Richtlijn Overstroming Risico`s
 
 
 
 
 RRAAM
 
 
 Rijk – regioprogramma Amsterdam-Almere-Markermeer
 
 
 
 
 RUD
 
 
 Regionale Uitvoeringsdiensten
 
 
 
 
 RVO
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 
 
 RVOB
 
 
 Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf
 
 
 
 
 RvS
 
 
 Raad van State
 
 
 
 
 RWG
 
 
 Rotterdam World Gateway
 
 
 
 
 RWS
 
 
 Rijkswaterstaat
 
 
 
 
 RWT
 
 
 Rechtspersoon met een wettelijke taak
 
 
 
 
 
 
 
 
 S.
 
 
 
 
 
 SAV
 
 
 Scheepsvaartafvalstoffenverdrag
 
 
 
 
 SBNS
 
 
 Stichtingen Bodemsanering Nederlandse Spoorwegen
 
 
 
 
 SBVV
 
 
 Strategisch Beraad Verkeersinformatie en Verkeersmanagement
 
 
 
 
 SCB
 
 
 Systeemgerichte Contractbeheersing
 
 
 
 
 SCP
 
 
 Sociaal en Cultureel Planbureau
 
 
 
 
 SDE
 
 
 Stimuleringsregeling Duurzame Energie
 
 
 
 
 SER
 
 
 Sociaal Economische Raad
 
 
 
 
 SES
 
 
 Single European Sky
 
 
 
 
 SGWE
 
 
 Stuurgroep Watereducatie
 
 
 
 
 SHVP
 
 
 Service Huis Parkeervoorzieningen
 
 
 
 
 SMASH
 
 
 Structuurvisie Mainport Schiphol Haarlemmermeer
 
 
 
 
 SO2
 
 
 Zwaveldioxide
 
 
 
 
 SSO
 
 
 Shared Services Organisatie
 
 
 
 
 StAB
 
 
 Stichting Advisering Bestuursrechtspraak
 
 
 
 
 STCW
 
 
 International Convention on Standards of Training, Certification and
								Watchkeeping For Seafarers
 
 
 
 
 STKB
 
 
 Stichting Keurmerken Touringcarbedrijven
 
 
 
 
 STOWA
 
 
 Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer
 
 
 
 
 STRONG
 
 
 Structuurvisie Ondergrond
 
 
 
 
 STS
 
 
 Stoptonend sein
 
 
 
 
 SVHC
 
 
 Substance of Very High Concern
 
 
 
 
 SVIR
 
 
 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
 
 
 
 
 SVOV
 
 
 Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer
 
 
 
 
 SWOV
 
 
 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
 
 
 
 
 SWUNG
 
 
 Samen Weken aan de Uitvoering van Nieuw Geluidsbeleid
 
 
 
 
 SZW
 
 
 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 T.
 
 
 
 
 
 TAF
 
 
 Terminal Aerodrome Forecast
 
 
 
 
 TCB
 
 
 Technische Commissie Bodembescherming
 
 
 
 
 TENT-T
 
 
 Trans- Europese Netwerken
 
 
 
 
 TK
 
 
 Tweede Kamer
 
 
 
 
 TLN
 
 
 Transport en Logistiek Nederland
 
 
 
 
 TLS
 
 
 Trans Link System
 
 
 
 
 TNO
 
 
 Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
								Onderwijs
 
 
 
 
 TRG
 
 
 Totaal Risicogewicht Grenswaarde
 
 
 
 
 TSI
 
 
 Technische Specificaties van Interprobaliteit
 
 
 
 
 TVG
 
 
 Totaal Volume Geluid
 
 
 
 
 
 
 
 
 U.
 
 
 
 
 
 UNECE
 
 
 United Nations Economic Commission for Europe
 
 
 
 
 UNEP
 
 
 United Nations Environment Programme
 
 
 
 
 UNESCO
 
 
 United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization
 
 
 
 
 UNFCCC
 
 
 United Nations Framework Convention on Climate Change
 
 
 
 
 UPGE
 
 
 Uitvoeringsprogramma Geluid op Emplacementen
 
 
 
 
 USONA
 
 
 Uitvoeringsorganisatie Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen
 
 
 
 
 UvW
 
 
 Unie van Waterschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 V.
 
 
 
 
 
 VAMEX
 
 
 Stichting Vaarbewijzen- en Marifoon Examens
 
 
 
 
 VAMIL
 
 
 vrijwillige afschrijving milieu-investeringen
 
 
 
 
 VANG
 
 
 Van Afval Naar Grondstof
 
 
 
 
 VB
 
 
 Verantwoord Begroten
 
 
 
 
 VenW
 
 
 Ministerie van Verkeer en Waterstaat
 
 
 
 
 VHR
 
 
 Vogel en Habitat Richtlijn
 
 
 
 
 VI
 
 
 VROM-Inspectie
 
 
 
 
 VN
 
 
 Verenigde Naties
 
 
 
 
 VNG
 
 
 Vereniging Nederlandse Gemeenten
 
 
 
 
 VOLCEX
 
 
 Volcanic Ash Execise
 
 
 
 
 VOS
 
 
 vluchtige organische stoffen
 
 
 
 
 VROM
 
 
 Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
 
 
 
 
 VTH
 
 
 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
 
 
 
 
 VVN
 
 
 Veilig Verkeer Nederland
 
 
 
 
 VWS
 
 
 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 
 
 
 
 
 
 W.
 
 
 
 
 
 Wabo
 
 
 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
 
 
 
 
 WAR
 
 
 Waddenadviesraad
 
 
 
 
 WB
 
 
 Wereldbank
 
 
 
 
 Wbb
 
 
 Wet bodembescherming
 
 
 
 
 WEZARD
 
 
 Weather Hazards for Aviation
 
 
 
 
 WGG
 
 
 Wet wegvervoer goederen
 
 
 
 
 Wgh
 
 
 Wet geluidhinder
 
 
 
 
 WGO
 
 
 Wetgevingsoverleg
 
 
 
 
 WGR
 
 
 Wet Gemeenschappelijke Regelingen
 
 
 
 
 Wkpb
 
 
 Wet kenbaarheid publiekrechterlijke beperkingen onroerende zaken
 
 
 
 
 WMO
 
 
 Wereld Meteorologische Organisatie
 
 
 
 
 Wnt
 
 
 Wet normering topinkomens
 
 
 
 
 Wp2000
 
 
 Wet Personenvervoer 2000
 
 
 
 
 WPMN
 
 
 Working Party on Manufactured Nanomaterials
 
 
 
 
 WRM
 
 
 Wet Rijonderricht Motorrijtuigen
 
 
 
 
 WROOV
 
 
 Werkgroep Reizigers Omvang en Omvang Verkopen
 
 
 
 
 WTI
 
 
 Wettelijk Toetsinstrumentarium
 
 
 
 
 WWI
 
 
 Ministerie voor Wonen, Wijken en Integratie
 
 
 
 
 
 
 
 
 Z.
 
 
 
 
 
 ZBO
 
 
 Zelfstandig Bestuursorgaan
 
 
 
 
 ZESO’s
 
 
 Zeer ernstige scheepvaartongevallen
 
 
 
 
 ZOAB
 
 
 Zeer Open Asfaltbeton