Industrieraad; Verslag algemeen overleg over verslag Onderzoekraad en Industrieraad, agenda en resolutie Eurekaconferentie, en technologische topinstituten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-12, nr. 43

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

21501-12 nr. 43

17-09-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamIndustrieraadOnderzoekraad Eureka Technologische topinstituten Vragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-12Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 21501-13Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-12Industrieraad21 501-13Onderzoekraadnr. 43VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 17 september 1997De vaste commissies voor Economische Zaken1
en voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen2 hebben
op 11 juni 1997 overleg gevoerd met minister Wijers van Economische Zaken
en minister Ritzen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over:– de agenda (21 501-13, nr. 38) en het verslag(21 501-13, nr. 39) van de Onderzoekraad, het verslag van
de Industrieraad (21 501-12, nr. 41);– de agenda van de ministeriële Eurekaconferentie en de
resolutie van de achtste interparlementaire Eurekaconferentie;– technologische topinstituten.Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. IndustrieraadMevrouw Voûte-Droste (VVD) vond het zeer positief dat
de minister de Industrieraad wat meer inhoud heeft gegeven door toekomstgerichte
actieplannen te ontwikkelen. Wat is de relatie tussen het actieplan voor de
Interne Markt en het permanente actieplan-Monti? Met dat laatste actieplan
heeft men een versterking van de concurrentiekracht van het Europese bedrijfsleven
voor ogen. Dat was ook de intentie van die benchmarking. Is er sprake van
enige relatie?Het concurrentiedebat is ook een nieuwe ontwikkeling. Hoe gaat dat inhoud
krijgen? De OESO-landen meten de concurrentie ook. Heeft dat enige relatie
met dit concurrentiedebat?Hoe gaat het ICT-document zich verder ontwikkelen? Wat is de verhouding
met het vijfde kaderprogramma? Met name daar loopt de IT-financiering in het
vijfde kaderprogramma terug ten opzichte van het vierde. Het zojuist verschenen vijfde overzicht van de staatssteun is bijgewerkt
tot en met 1994. Het is nu echter al 1997. Misschien kan er op dat punt een
update komen. Tot en met 1994 blijkt de totale omvang van de steun niet te
dalen. Is dat nu nog zo? De vier grote lidstaten, Duitsland, Frankrijk, Italië
en het Verenigd Koninkrijk, verstrekken nog steeds 85% van de totale steun
aan de industrie. Daarmee ontstaat meteen het probleem van de concurrentievervalsing.
Hoe verhoudt dat zich met het concurrentiedebat? Aangezien de Kamer het vijfde
overzicht pas gisteren heeft gekregen, is het wellicht beter om daar een volgende
keer op terug te komen.De heer Van Gelder (PvdA) merkte op dat de minister een goed
plan op tafel heeft gelegd om de Industrieraad om te bouwen, zodat Europa
een wat strategischer beleid zou kunnen uitzetten. Wat betreft de ontwikkelingen
bij de scheepsbouw zit men met Amerika, die niet mee wil werken aan de OESO-akkoorden.
Het is dan ook terecht dat wordt gekeken of er een nieuwe richtlijn voor de
scheepsbouw kan komen. Is men bereid om wat meer structureel over industriële
ontwikkelingen op Europees niveau te praten?Hetgeen in de stukken over ICT wordt opgemerkt, is buitengewoon nuttig,
maar als je kijkt naar de discussie in het kader van het kaderprogramma zie
je niet dat Europa erin slaagt om gezamenlijk te kiezen voor een strategische
aanpak.Gisteren heeft de Kamer een rapport gekregen over de staatssteun. Kan
de minister, eventueel schriftelijk, een analyse daarover aan de Kamer doen
toekomen? Een belangrijk deel van de problemen spitst zich toe op het feit
dat 85% van de vier grootste landen komt en er geen sprake is van een daling.
Het gaat daarbij om energiebesparing, milieu- en vervoerssubsidies en staatssteun
aan bedrijven. Dat laatste is natuurlijk het thema dat de Kamer in de eerste
plaats regardeert. De heer Van Gelder vindt vervoerssubsidies van een iets
andere orde, maar als het gaat om milieu, technologie en energiebesparing
zou hij er geen problemen mee hebben dat bijvoorbeeld in Denemarken meer geld
wordt uitgetrokken voor energiebesparing. Het valt overigens wel op dat men
in Nederland met technologiesteun aan de lage kant zit. Die cijfers zijn dus
indrukwekkend, maar het is teleurstellend dat er sprake is van een groei.
Hij zou graag van de minister een nadere analyse krijgen, zodat hij zelf kan
bekijken hoe dat zich verhoudt tot de aanpak die de minister voorstaat met
betrekking tot de Industrieraad. Dat zou namelijk voor de toekomst een belangrijke
ontwikkeling kunnen zijn. Bovendien is het een testcase of men nu echt wel
werk wil maken van een Europees industriebeleid.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) zou het op prijs stellen als in
dit debat wat meer inhoud wordt gegeven aan het actieplan inzake satellietcommunicatie
en de mededeling over de ruimtevaart. Het wordt nu in een van de laatste zinnetjes
genoemd, terwijl dat punt erg belangrijk is in het kader van de ICT.De steun aan de individuele bedrijven neemt toe, waardoor bedrijven door
Europa blijken te gaan «hoppen». Het is de bedoeling dat Europa
versterkt wordt, maar als de steun ertoe leidt dat men van Ierland naar Vlaanderen
hopt, omdat daar op een gegeven moment reconversiegelden zijn, is men niet
goed bezig. Wat is de visie van de minister daarop? Hoe kan men daar binnen
Europa iets aan doen?De heer Van Walsem (D66) vroeg de minister waarom Frankrijk
benchmarking geen goed instrument vindt.De minister van Economische Zaken merkte op dat het steunoverzicht
alle steun aangeeft die conform het verdrag moet worden aangemeld. Dat betekent
niet dat het allemaal ongewenste steun aan bedrijven is. Het probleem is dat
de cijfers betrekking hebben op de periode tot 1994, terwijl er
na die tijd toch wel het een en ander is veranderd. Het werk van de Commissie
kan echter niet worden beïnvloed en de Commissie kan niet sneller werken.
Hij zou proberen om op basis van zijn inzichten te kijken of het aannemelijk
is dat er fundamentele veranderingen zijn opgetreden. Hij zegde toe de Kamer
een brief te zullen zenden, waarin hij de vragen die op dit punt zijn gesteld
zal beantwoorden.De Deense delegatie heeft in de Industrieraad het «hoppen»
door Europa aan de orde gesteld en heeft dat gekoppeld aan de structuurfondsen.
Dat heeft ertoe geleid dat de Commissie heeft toegezegd te zullen analyseren
of een patroon is te ontdekken in bedrijfsverplaatsingen en of Europese middelen
daar een rol in spelen. Tijdens de volgende Raad komt men daarop terug. De
minister zegde toe de Kamer daarvan zo snel mogelijk op de hoogte te zullen
stellen.Er is geen directe relatie tussen het actieplan-Monti en het actieplan-ICT.
Het actieplan-Monti wil een nieuwe impuls geven aan het proces van het vervolmaken
van de Interne Markt, dat van grote betekenis is voor het concurrentievermogen,
ook van de ICT-sector. Men stelt tal van maatregelen voor, die toch iets minder
concreet zijn dan wenselijk werd geacht. Vandaar dat pas later over de details
zal worden beslist. Het plan wordt in Nederland gesteund, dit los van een
aantal details, waarmee de Commissie misschien een beetje doorschiet in het
centraliseren van dingen. Het actieplan-ICT heeft nadrukkelijk de bedoeling
om aan de hand van de benchmark en van eerder werk van de Commissie systematisch
in kaart te brengen welke acties er moeten komen en waar. Dat moet regelmatig
terugkomen in de Raad, zodat men kan bekijken of er inderdaad voortgang wordt
geboekt. Er is mogelijkerwijze sprake van een overlap als het gaat om onderwerpen
als standaardisatie en het vervolmaken van de Interne Markt. Het zijn echter
twee deelverzamelingen die elkaar maar zeer gedeeltelijk overlappen.De hoofdlijnen van de suggesties, gedaan tijdens de Informele Raad, zijn
nu formeel in de Raad bekrachtigd en er komt een jaarlijks concurrentiedebat.
Het Engelse voorzitterschap heeft al toegezegd dat op zich te nemen. Dat debat
zal worden gevoerd aan de hand van een jaarlijks rapport van de Commissie
over het concurrentievermogen van Europa. De minister hoopte dat men dan ook
jaarlijks een van de groeisectoren aanpakt, net zoals de ICT-sector is aangepakt.
Dat wordt in principe door het voorzitterschap voorbereid in nauwe samenwerking
met de Commissie. Verder zal de industrie daar ook bij worden betrokken. Hij
hoopte dat een aantal op dat gebied terzake kundige industriëlen worden
uitgenodigd. De round table of industry, een informele club van CEO's van
leidende Europese bedrijven, heeft al gezegd dat men daar graag mensen voor
wil leveren. De round table wordt niet formeel een platform, maar er zullen
individuele leden worden uitgenodigd. Het is de bedoeling dat de actieplannen
die worden vastgesteld, iedere keer op de agenda komen, zodat men kan bekijken
of er voldoende voortgang wordt geboekt. In deze Raad zijn deze dingen bekrachtigd.
In die zin is er dus wel wat bereikt. Het is echter de bedoeling dat dit soort
vraagstukken – problemen die te maken hebben met capaciteitsbeheersing
en staatssteun – meer naar de toekomst verschuiven.De minister was aangenaam verrast hoe relatief snel en enthousiast de
Raad al die punten die in Den Haag waren besproken en die nu formeel werden
vastgesteld, ook aftimmerde. Op ambtelijk niveau waren wel wat problemen te
verwachten, maar de ministers waren vastbesloten. Er waren interessante verschillen
tussen het enthousiasme van de minister en de terughoudendheid van de ambtelijke
adviseurs. Dat was heel goed.Het ICT-plan moet nu verder worden uitgewerkt door de Commissie. De minister
zou zeker een horzelfunctie blijven vervullen, zodat dat ook a tempo gebeurt.
Het komt in een raad onder het Luxemburgse voorzitterschap terug. Er is inderdaad een relatie met het vijfde kaderprogramma. Nederland stelt
dat thema steeds aan de orde, zowel in de Onderzoeksraad, als in de Industrieraad.
Nederland kan het huidige voorstel van de Commissie, waarbij de facto een
daling, percentueel, van het onderzoek van ICT zou plaatsvinden, niet plaatsen,
aangezien het een stijging wil. De minister wist niet hoever men kan komen
in Brussel. Dat wordt nog een heel gevecht.De minister was uitgenodigd om te spreken op de bijeenkomst van 6 en 8
juli in Bonn. Dat gaat met name over de electronic commerce. Nederland wordt
erkend als een van de actieve landen op dit gebied in Europa.De ruimtevaart vormt inderdaad een soort wormvormig aanhangsel in de brief.
Dat komt omdat het ook zo werd behandeld in de Raad; het was een van de laatste
hamerpunten. Het betreft de rol van de Europese Unie als klant en het gaat
dan om de thema's telecommunicatie, aardobservatie, navigatie, handelspolitiek.
De Europese Unie heeft in een mededeling van de Commissie uitgesproken dat
die ambitie bestaat en dat sommige van die aspecten ook in het vijfde kaderprogramma
een rol zouden moeten gaan spelen. Verder is er geen rol voor de Europese
Unie op dit punt, want dat gebeurt in het kader van de ESA en dat moet ook
zo blijven. Dit thema komt overigens terug in de Raad.Frankrijk verwoordde iets dat in meer lidstaten een rol speelt, namelijk
dat men zich zorgen maakt dat er aan de hand van benchmarking kwalificaties
over het succes van nationaal beleid worden uitgesproken. Daar houdt men niet
van. Dat laat zien hoe bang men is. Er is dus sprake van een zekere terughoudendheid,
maar uiteindelijk heeft Frankrijk ook con amore het voorstel gesteund. Onderzoekraad Eureka Technologische topinstituten Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Van Gelder (PvdA) was verheugd over de manier waarop
de gestructureerde dialoog met landen in Midden- en Oost-Europa gestalte krijgt,
evenals over het feit dat mevrouw Cresson erin is geslaagd om een formule
te verzinnen waardoor het lijkt dat het voor die landen aantrekkelijk wordt
om actief te participeren in het onderzoeksprogramma van de Europese Unie.
Dat is namelijk het vertrekpunt.De voorbereiding van het vijfde kaderprogramma vordert gestaag. Het is
jammer dat de minister er niet in is geslaagd echte conclusies te trekken
en dat het voorzittersconclusies moesten zijn, omdat Spanje er niet mee akkoord
wilde gaan. Is het een reële vraag die Spanje op tafel legt? Zijn er
onduidelijkheden over de financiële perspectieven? In hoeverre spelen
die een rol bij de verdere voortgang van het vijfde kaderprogramma?De heer Van Gelder vond het goed dat Nederland benadrukt dat er meer onderzoek
op het gebied van milieu, klimaat en energie moet komen binnen het kaderprogramma.
Men moet echter oppassen voor versnippering. Hij drong erop aan dat men zo
concreet mogelijke programma's maakt, waarbij bekend is op wie een beroep
wordt gedaan. Dat betekent dat er in Europa meer gebruik moet worden gemaakt
van de aanpak die men in Nederland hanteert. Tot nu toe is te veel gedacht:
als wij maar geld ter beschikking stellen, komt er vanzelf wel onderzoek.
Dat gebeurt ook, maar het is dat de vraag of dat onderzoek wel aansluit bij
een uiteindelijke maatschappelijke vraag en of er een maatschappelijk relevante
groepering is die iets met de resultaten van dat onderzoek doet. De Nederlandse
regering heeft dat thema in een brief aan mevrouw Cresson naar voren gebracht.Het is blijkbaar erg moeilijk om concrete actie te ondernemen op thema's die voor heel Europa van belang zijn, zoals informatie- en
communicatietechnologie. Is het waar dat als maar twee of drie landen er voordeel
van hebben, de rest van de landen zegt: daar doen wij niet aan mee? Als dat
zo is, slaagt men er dus niet in om duidelijk te maken dat het uiteindelijk
in het belang van alle landen is om heel actief op deze ontwikkelingen en
op wat op langere termijn in het belang van Europa geacht kan worden in te
kunnen spelen.Er zijn conclusies getrokken met betrekking tot het actieplan Innovatie.
Wat zijn die conclusies? Het is heel belangrijk dat er meer aandacht voor
innovatie komt, maar de heer Van Gelder ziet niet in hoe Europa een rechtstreekse
rol kan spelen in het bevorderen van innovatie in het bedrijfsleven. Het is
vaak een probleem van de regio. Neemt Europa hier niet te veel hooi op zijn
vork?De heer Van Gelder was het eens met de aandacht die de elektronische snelweg
van onderzoekers krijgt. In Nederland is er een redelijk effectief werkend
systeem, maar ook dat moet af en toe gemoderniseerd en vernieuwd worden. Het
is nog belangrijker dat het aansluit op Europese ontwikkelingen.De resolutie van de Eurekaconferentie sluit aan bij opmerkingen van Nederlandse
zijde dat er echt een betere samenhang moet komen tussen Eureka en het vijfde
kaderprogramma. De heer Van Gelder zou graag zien dat als ontwikkelingen in
gang worden gezet, die in Europa niet naast elkaar plaatsvinden, maar zoveel
mogelijk in elkaars verlengde liggen en zijn toegespitst op strategische projecten.
Er moet verder een betere dialoog met de industrie komen om te bekijken hoe
vanuit Eureka stimulerende activiteiten kunnen worden ondernomen. Daarom moet
er een relatie zijn met het vijfde kaderprogramma. Het gaat dan niet in de
laatste plaats om dingen als milieu- en energiebesparingsprojecten.Een ander punt dat eruit springt, is de discussie over de aanpassing van
de Madrid rules en het memorandum of understanding. Nederland blijkt er een
groot voorstander van te zijn dat in sommige gevallen wordt gekeken naar samenwerking
met bedrijven of universiteiten buiten Europa. De heer Van Gelder had daar
geen problemen mee en hij was buitengewoon tevreden over de formulering op
de tweede bladzijde van deze resolutie, waar staat dat Eureka in eerste instantie
was bedoeld om samenwerking in Europa tot stand te brengen. Hij hoopte dat
de Nederlandse regering dat ook over kan nemen. Als men werk wil maken van
de relatie met Rusland en straks wellicht met Roemenië en andere landen,
moet daar serieus naar worden gekeken en moet men in Nederland of Duitsland
niet zeggen dat het veel interessanter is om met een Zuidkoreaan samen te
werken. Men moet eerst kijken of die know how niet in Rusland of Hongarije
of een ander land dat actief wil deelnemen aan Eureka, aanwezig is. Samenwerking
over de grenzen kan ook plaatsvinden, maar de vraag is of daar een Eurekastempeltje
op moet komen. Dat zou alleen moeten als inzichtelijk is gemaakt dat men eerst
heeft geprobeerd om de Europese concurrentiekracht in zijn totaliteit te versterken.
Hij verzocht de minister dan ook om straks in de ministerraad in belangrijke
mate te volgen wat de parlementariërs aller landen op bladzijde 2 van
deze resolutie tot uitdrukking hebben willen brengen.De procedure met betrekking tot de topinstituten was on-Nederlands, zoals
werd opgemerkt in de NRC. Dat verdient in dit geval buitengewoon grote steun
en «smaakt naar meer». Nadeel lijkt dat maatschappelijk relevante
voorstellen buiten de prijzen zijn gevallen. Dat is niet helemaal toevallig.
Gezien de rapportages is het wel begrijpelijk dat energiebesparing en logistiek
erbuiten zijn gevallen, want die voorstellen zijn nog niet rijp. Dat bracht
de heer Van Gelder ertoe om van EZ te vragen die gebieden, daar waar nodig
een impuls te geven. De minister moet daarvoor de kracht die Nederland op
dit vlak heeft ontwikkeld, gebruiken. Blijft overigens wel de vraag of men
er echt in zal slagen om de industrie actief bij het geheel te betrekken.
Zijn de opmerkingen over de financiële bijdrage vanuit de
industrie en over het telematica-instituut allemaal gehonoreerd? Als dat zo
is, kan de aanpak efficiënter en effectiever worden.De heer Van Gelder kon zich voorstellen dat rond die topinstituten geprobeerd
wordt om een actieve overdracht van kennis te doen plaatsvinden door bedrijven
die al dan niet in clusterverband samenwerken met die instituten, een keer
per jaar bij elkaar te halen om inzicht te geven in ontwikkelingen van vooral
dat deel van het onderzoek dat ook openbaar ter beschikking kan worden gesteld.
Kan men niet proberen om de know how die ontwikkeld wordt in die topinstituten
via netwerken ter beschikking te stellen aan bedrijven?Aan de hand waarvan worden de TTI's straks geëvalueerd? Aan de hand
van de ontwikkelingen van de top, afgemeten aan het buitenland? Of aan de
hand van de hoeveelheid contractactiviteiten? De heer Van Gelder zou het eerste
centraal willen stellen en niet alleen naar de financiën willen kijken.
Wie is overigens de eigenaar van de kennis? Soms zijn bedrijven buitengewoon
geïnteresseerd om samen te werken, maar op het moment supreme blijkt
het ene bedrijf meer voordeel te hebben van de kennis dan het andere. Van
wie is dan de kennis en hoe worden dat soort problemen opgelost?De heer Van Gelder was positief over de hele aanpak en hij wilde die via
de kanttekeningen die hij heeft gemaakt, graag verbeteren.Mevrouw Voûte-Droste (VVD) vond de gestructureerde dialoog
met de landen van Midden- en Oost-Europa over het kaderprogramma belangrijk,
omdat de toetreding van die landen daarmee inhoud kan krijgen en hun economie
en concurrentiekracht kunnen worden versterkt. Twee weken geleden was zij
bij een hoorzitting van de Begrotingsraad in Brussel, waarbij met name deze
landen uit Midden- en Oost-Europa werden gehoord over de plannen die zij hadden.
De financiering die nodig is om deel te kunnen nemen aan de programma's, bleek
een groot probleem te zijn. Daarvoor zijn de PHARE-gelden ter beschikking
gesteld. Nu blijkt echter de eerste fase van die PHARE-gelden gewoon niet
op te komen. Hoe komt dat? Zijn er problemen met de criteria? Zijn die niet
toegesneden zijn op hetgeen de landen vragen? Kunnen die PHARE-gelden in de
tweede fase wel zodanig toegesneden worden dat de landen daadwerkelijk worden
ondersteund, zodat zij kunnen deelnemen aan het kaderprogramma?Het is van groot belang dat het vijfde kaderprogramma wordt gefinancierd
door een herstructurering van de structuurfondsen. Alleen dan kunnen de landen
van Midden- en Oost-Europa toetreden. In hoeverre wordt daarmee voortgang
geboekt?Onder het Nederlandse voorzitterschap zijn een aantal belangrijke punten
aan de orde gesteld met betrekking tot het vijfde kaderprogramma. Het enige
land dat die punten niet ondersteunde was Spanje. Wat voor consequenties heeft
dat?Ten aanzien van het kernfusieprogramma ITER zijn vijf opties naar voren
gebracht. Welke van die vijf opties – waaronder het stoppen met het
onderzoek, het onderzoek voortzetten, maar stoppen met ITER en bouw van ITER
uitstellen ten bate van verdere studies – heeft de meeste kans? Mevrouw
Voûte drong erop aan dat het onderzoek zou worden voortgezet. Verder had zij zorgen over het feit dat in het vijfde kaderprogramma de
financiering voor het ICT-actieplan terugloopt. Hoe verhoudt dat zich met
het feit dat de ICT mee zal werken aan een versterking van de concurrentiekracht
van het Europese bedrijfsleven?Het actieplan Innovatie is belangrijk, vooral als dat in concrete acties
wordt vertaald.De intellectuele eigendomsrechten vormen een groot probleem tussen de
Europese Unie en de Verenigde Staten. Dat heeft alles te maken met de wereldwijde
uitputting. In het Parlement is een motie aangenomen, waarin werd
gevraagd om die wereldwijde uitputting voortdurend aan de orde te stellen
in Europa.Het is belangrijk dat nu wordt gewerkt aan de elektronische snelweg voor
onderzoekers. Eigenlijk is dit een voorloper van het topinstituut, dat juist
inhoud geeft aan die snelle netwerkverbindingen voor onderzoekers. Ook in
andere Europese landen heeft men ideeën over topinstituten.Wat betreft Eureka merkte mevrouw Voûte op dat de nieuwe formele
rondetafelgesprekken zullen worden gehouden door commissaris Cresson met vijf
industriëlen. Welke industriëlen doen daaraan mee? Welke landen
worden daarin vertegenwoordigd? Eureka is succesvol voor het midden- en kleinbedrijf,
omdat het een instrument is dat heel snel werkt en geen ingewikkelde regelgeving
kent. In hoeverre is het MKB erbij betrokken?De VVD was verheugd dat er nu vier topinstituten zijn. Oorspronkelijk
werden de plannen met enige scepsis ontvangen, maar het getuigt van voortvarendheid
van dit kabinet dat zij de behoefte aan kennis bij het bedrijfsleven en de
publieke infrastructuur op deze manier bij elkaar heeft gebracht. Heeft de
technologische landkaart een rol gespeeld bij de beoordeling? Waarom is niet
gekeken naar de zwakke schakels in de sterke branches? Een TTI voor logistiek
en transport had toch kunnen bijdragen aan een nieuwe manier van vervoer en
uitbouw van de elektronische informatie-uitwisseling.Hetzelfde geldt voor de duurzame energie. Het is van groot belang dat
die op de een of andere manier inhoud krijgt. Er zijn wel plannen, maar die
zijn niet gehonoreerd. Een topinstituut zou een duwtje kunnen geven in de
richting van commerciële toepassingen. Er is heel veel innovatieve kracht
in het Nederlandse bedrijfsleven, mede geïnitieerd door de maatregelen
van dit kabinet, maar wordt die ook commercieel gemaakt? EZ heeft afgelopen
vrijdag een conferentie gehouden in het Evoluon. Daar kwam heel duidelijk
naar voren dat de zaken die met name op het gebied van ICT ontwikkeld worden
ook als commercieel concept verhandeld kunnen worden. Aan dat soort zaken
moet meer aandacht worden besteed, ook door het kabinet. Ook de concepten
die door de instituten die wel worden opgericht worden ontwikkeld, moeten
meer commercieel worden uitgebuit.Mevrouw Voûte kon zich vinden in de keuze van virtuele topinstituten.
De vraag is wel hoe virtueel het is en wat het aanspreekpunt van die instituten
is. Zij wilde niet een fysiek nieuw gebouw, maar wel een postadres. Men moet
zo'n instituut toch ergens kunnen aanspreken. Een e-mailadres is ook een mogelijkheid.Het verbaasde mevrouw Voûte dat de universiteit Groningen niet betrokken
is bij het TTI voeding. Wat is daar de reden van? Als andere kennisinstituten
of bedrijven zich nog willen melden, is dat dan mogelijk in de structuren
die nu zijn ontwikkeld? Hoe krijgt dat dan inhoud?Wat gebeurt er met de oorspronkelijk samenwerkingsverbanden? Er waren
achttien initiatieven en het zou jammer zijn als die zouden verdwijnen. Kunnen
die nog een follow-up krijgen? Verder hechtte mevrouw Voûte aan een
evaluatie van de topinstituten. Over hoeveel tijd zou men de eerste evaluatie
tegemoet kunnen zien?Ten slotte merkte mevrouw Voûte op dat octrooien voor medewerkers
van universiteiten een instrument kan zijn om toponderzoekers vast te houden.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) had alle lof voor de wijze waarop
de topinstituten tot stand zijn gekomen en de deskundigen van buiten daarbij
zijn betrokken. In een relatief zeer korte tijd is heel veel werk verzet,
niet alleen door de ministers en de ambtelijke ondersteuning, maar ook door
de negentien samenwerkingsprojecten. Dat heeft ertoe geleid dat er nu vier
TTI's komen. Er is een heel lange weg afgelegd. Twee jaar geleden is hier
nog een discussie gevoerd, waarbij het oorspronkelijke idee om nieuwe instituten
in de groene wei te creëren aan de orde was. Het CDA voelde
daar toen niets voor. Zij wilde samenwerkingsverbanden die geworteld en verankerd
waren in de universiteiten, de GTI's en onderzoeksscholen. Het kabinet heeft
die lijn van het CDA uiteindelijk overgenomen.De gekozen projectvoorstellen geven aan dat er behoorlijke eisen gesteld
zullen worden aan organisatie en kennismanagement. Maar wie is verantwoordelijk
voor wat en hoe wordt ervoor gezorgd er aanspreekpunten komen? Via die aanspreekpunten
moeten de instituten niet alleen op de aanpak, maar ook op het resultaat worden
aangesproken. Wat zal de verhouding zijn tussen de organisatiekosten en de
onderzoekskosten? Het onderzoeksbudget zou zo ruim mogelijk moeten zijn.De projecten zijn gekozen op basis van een aantal criteria van economische,
maar vooral wetenschappelijke aard. Maatschappelijke criteria hebben in deze
ronde eigenlijk geen rol gespeeld. Hoe wordt daar in de toekomst mee omgegaan?
De commissie van wijzen heeft gezegd dat bij de volgende ronde die maatschappelijke
criteria ook een rol zouden moeten spelen. Wat is de mening van de ministers
op dit punt?Het CDA kan zich vinden in de vier gekozen gebieden. Zij sluiten niet
alleen aan bij de sterke punten in de Nederlandse economie, maar ook bij de
behoefte van de Nederlandse economie en van de onderzoekswereld. Maar waarom
zijn projecten als waterbouw en embedded systems niet in de prijzen gevallen?
Dat zijn toch ook sterke sectoren. Is dit geen gemiste kans? Waarom is verder
niet voor logistiek gekozen?De vier TTI's gaan nu aan de slag. Er zijn echter nog vragen over onder
andere de financiële bijdragen vanuit het bedrijfsleven en het onderwijs.
Hoe worden die veilig gesteld? De werkwijze van de topinstituten vertoont
enigszins overeenkomst met de innovatiegerichte onderzoeksprogramma's. Bij
beide komen soms dezelfde thema's voor, zoals bij metalen en polymeren. Bij
metalen duurt dat tot eind 1997. Bij polymeren nog gedurende enkele jaren.
Als men de TTI's gaat evalueren, zou men het functioneren van de TTI's en
de IOP's moet vergelijken, met name als het gaat om soortgelijke projecten.Het moet helder zijn op basis van welk beoordelingskader de evaluatie
van de TTI's plaatsvindt. Het gaat daarbij niet alleen om de vraag op basis
waarvan wordt geëvalueerd, maar ook om de vraag wanneer en vooral door
wie er wordt geëvalueerd. Gezien de doelstelling – toponderzoek
op internationaal niveau – moet die evaluatie niet alleen door Nederlandse
instituten geschieden. De internationale waardering zal uit die evaluatie
moeten blijken.Toponderzoek heeft veel facetten, zoals opdrachten uit het buitenland,
het bestrijken van de kennisketen en het leveren van onderzoeksresultaten
die leiden tot nieuwe en vernieuwde producten en processen. Toponderzoek heeft
geen taak als het gaat om commercialisering. Dat is een taak van bedrijven.
De taak van de topinstituten moet dan ook niet in die richting worden uitgebreid.Niet alle onderzoek zal tot tastbare resultaten leiden. Dat is nu eenmaal
inherent aan fundamenteel onderzoek. Er zijn ook wegen bij die doodlopen of
die tot iets heel anders leiden dan waarvoor ze oorspronkelijk waren ingeslagen,
zeker als je naar de korte termijn kijkt. Als het om fundamenteel onderzoek
gaat, moet die termijn wat ruimer zijn. Het is dan ook moeilijk om een topinstituut
al na een jaar te evalueren.Hoe zijn de arbeidsvoorwaardelijke aspecten bij die TTI's geregeld? Wanneer
kan de Kamer een voortgangsrapportage verwachten? Wanneer komt de volgende
ronde? Wat gebeurt er met de niet gehonoreerde samenwerkingsverbanden? Gaan
die op de ingeslagen weg door?In een eerder gehouden AO is toegezegd dat onderzoek zou worden gedaan
naar het intellectueel eigendom en met name de positie van onderzoekers, octrooien
en de commercialisering daarvan en dat de Kamer informatie zou krijgen over
de oplossingen. Hoe staat het daarmee? Er is een relatie tussen het concept topinstituten in Nederland en de
discussie op Europees niveau over de centres of excellence. Hoe zien de ministers
die relatie? En hoe zien zij de relatie tussen de topinstituten en het vierde
en het vijfde kaderprogramma?Met betrekking tot de Onderzoeksraad vond mevrouw Van der Hoeven dat de
top up van het vierde kaderprogramma vreemd is verlopen. Minister Wijers heeft
van zijn Ierse voorganger het dossier geërfd over de verzoeningsprocedure.
Het gaat dan om de omvang van die top up, 100 mecu of 200 mecu. Wat heeft
hij gedaan om dit probleem tussen enerzijds de Commissie en anderzijds het
Europees Parlement op te lossen? Wanneer vindt overleg plaats met de delegatie
vanuit het Europees Parlement om tot die oplossing te komen? Waarom laat dat
zo lang op zich wachten? Kortom, gaat de minister dit dossier onbehandeld
en onopgelost doorgeven aan zijn opvolger of heeft hij er iets mee gedaan
in de zes maanden dat hij voorzitter was?Europa heeft een achterstand op het gebied van de elektronische snelweg
voor onderzoekers. Wat houdt die achterstand exact in? Is het een hardwareprobleem?
Wat kan Europa daaraan doen?Wat is het resultaat van het actieplan Innovatie? De ervaring heeft geleerd,
dat het kabinet wel een bepaalde invloed heeft op innovatie, maar dat als
het niet vanuit de bedrijven zelf komt, het heel erg moeilijk sturen is. Het
bedrijfsleven is bereid om zelf te innoveren, omdat men wordt gedwongen om
bij te blijven. De overheid moet instrumenten maken die aansluiten bij het
innovatieve vermogen van de bedrijven zelf.Mevrouw Van der Hoeven was van mening dat het noodzakelijk is dat wordt
geïnvesteerd in de gestructureerde dialoog met landen van Midden- en
Oost-Europa. Eureka bestaat uit een netwerk van bedrijven en universiteiten
in de bij Eureka aangesloten landen. Dat betekent dat men daar moet gaan samenwerken.
Het gaat tenslotte om het versterken van Europa als geheel. De prioriteit
voor Eureka moet dus liggen bij de bij Eureka aangesloten landen en men moet
niet te snel gaat samenwerken met Amerika of Japan.Er is een relatie met het vijfde kaderprogramma, met name als het gaat
om de keuze van de thema's. Eureka en het kaderprogramma zijn echter wel twee
afzonderlijke entiteiten en die moeten niet in elkaar worden geschoven. Het
MKB komt met name bij Eureka aan bod. Eureka is niet erg bureaucratisch en
dat moet ook zo blijven. Als je de zaak in elkaar gaat schuiven, wordt het
echter wel bureaucratisch en dat moet worden voorkomen.Een gevaar van de rondetafelconferentie met die vijf industriëlen
is dat er te veel naar de grote jongens wordt geschoven. Het is prima dat
er een rondetafelconferentie plaatsvindt, maar daar moeten dan ook de kleinere
bedrijven bij worden betrokken, want daar ging het juist om.De heer Van Walsem (D66) had wat betreft de topinstituten alle
lof voor het initiatief en de wijze waarop ze tot stand zijn gekomen. Het
is prettig om te lezen dat de Commissie ook vindt dat de veertien voorstellen
die niet gehonoreerd werden veel positieve effecten hebben gehad. In de laatste
fase zijn er twee afgevallen en dat betreft onderzoeksvelden met een wat grotere
maatschappelijke relevantie. Die gebieden zijn nog niet rijp. Is er een kans
dat zij in een later stadium, in een volgende ronde alsnog gehonoreerd worden?Er is al gesproken over de verspreiding van de kennis die wordt opgedaan
door deze instituten. In de stukken staat: niet meer dan de gebruikelijke
exclusiviteit voor de bedrijven die deelnemen. Hoe wordt dat geregeld?De financiële continuïteit is erg belangrijk. Het gaat om de
continuïteit van deze instituten na het jaar 2000. Op welke wijze zal
het worden geëvalueerd? De vraag of het kernfusieprogramma nu wel of niet doorgaat, is nog niet
beantwoord. De heer Van Walsem vond dat programma van strategisch belang en
was er voorstander van het voort te zetten. Hij had begrepen dat er nog een
aantal onderzoeksvelden worden genoemd, met name door Portugal en Zweden,
en dat die de sociaal-economische velden betreffen. Er worden zo'n twintig
onderwerpen genoemd. Je kunt niet alles onderzoeken, maar hoe staat Nederland
tegenover een uitbreiding op sociaal-economisch terrein?Mevrouw Vos (GroenLinks) zei dat de uiteindelijke keuze van
de voorstellen van de TTI's is gebaseerd op een objectief selectieproces,
waarbij wetenschappelijke, economische en organisatorische elementen een rol
hebben gespeeld. Op zich is er zeker het een en ander te zeggen voor deze
wijze van beoordeling, maar zij vond het jammer dat een duurzame ontwikkeling
van de Nederlandse economie niet als een zelfstandig beoordelingselement een
gelijkwaardige rol heeft gespeeld. In die zin is het niet verbazingwekkend
dat juist een voorstel voor duurzame energie de eindstreep niet heeft gehaald.
Dat type onderzoek is namelijk van groot belang voor een duurzame ontwikkeling
van de Nederlandse economie. Dat geldt ook voor het onderdeel transport en
distributie.De gevolgde procedure was zuiver en deze twee voorstellen voldeden blijkbaar
niet aan de criteria. In de laatste ronde is echter geen gesprek meer aangegaan
met de indieners van de voorstellen, waarin men had kunnen aansturen op een
verbetering van een aantal punten waardoor ze meer kans hadden om de eindstreep
te halen. Iedereen is uiteraard volwassen genoeg om met een plan te komen,
maar als je vindt dat aandacht voor duurzame technologie van groot belang
is, had men zo'n gesprek wellicht wel moeten voeren. Wat was de inzet van
de ministers als het gaat om de inhoud en de uiteindelijke totstandkoming
van deze voorstellen?Een kritiekpunt bij het voorstel voor duurzame energie was dat het te
breed was geformuleerd. Daar is natuurlijk wat voor te zeggen, maar het verbaasde
mevrouw Vos dat juist over onderzoeksvelden als systemintegration en networkintegration,
die van zeer wezenlijk belang zijn voor langere termijnontwikkelingen van
duurzame energie, wordt gezegd dat men die niet had moeten opnemen, omdat
het daarmee te zeer is verbreed. Kan de minister daar iets over zeggen, nu
of op een ander moment?Een ander kritiekpunt was dat er geen universiteiten bij zijn betrokken
en dat men daarom twijfelde of de wetenschappelijke kwaliteit wel voldoende
zou zijn. Hebben de ministeries gekeken of universiteiten een rol zouden kunnen
gaan spelen?Zal de duurzame ontwikkeling een expliciete rol spelen in de wijze waarop
onderzoek zal worden gedaan? Zal dat een kernpunt worden? Vinden de ministers
het nog nodig dat dat expliciet geformuleerd zal gaan worden? Krijgen de voorstellen
die nu afgevallen zijn op een later moment nog een kans om het tot topinstituut
te brengen? Hoe zit het verder met de financiële bijdrage van het Rijk
aan de nog niet gehonoreerde initiatieven?Spelen de topinstituten een rol in die nota Milieu en economie, die nog
moet verschijnen? Ziet de minister kans om juist in het kader van deze nota
een topinstituut op bijvoorbeeld het gebied van duurzame energie een kans
te geven? Het antwoord van de regeringDe minister van Economische Zaken zei dat Spanje inderdaad
een probleem vormt. Het was een onaangename verrassing. Het was van tevoren
duidelijk dat het moeilijk zou worden om overeenstemming te bereiken. Men
heeft geprobeerd tot raadsconclusies te komen en zo min mogelijk
tot presidentsconclusies, omdat die toch wat minder waard zijn. Men kwam veel
verder dan men op basis van al het voorwerk vreesde, maar toen kwam de positie
van Spanje ter sprake. Die had op zichzelf niets met de Onderzoekraad zelf
te maken, maar met de principiële positie die Spanje nu blijkbaar inneemt
in raden. Die positie heeft te maken met de zorgen die men heeft over de structuurfondsen
en de vraag of die wel worden voortgezet. Verder gaat het om een aantal vragen
over de IGC en de uitbreiding van de landbouw. Het was blijkbaar een poging
van Spanje om tactisch een positie te bepalen. Het vijfde kaderprogramma moet
met unanimiteit worden vastgesteld. Daar moet men overigens vanaf, want dat
is absoluut de manier om ervoor te zorgen dat iedere hobby waar een land maar
lang genoeg aan vasthoudt, wordt gehonoreerd. Men kan dus allerlei zaken tegenhouden.
Dat is buitengewoon vervelend. Als dit zo doorgaat, komt het vijfde kaderprogramma
echt in gevaar. Er zijn een aantal lidstaten die gezegd hebben dat als dit
de manier is waarop men in Europa met elkaar omgaat, men misschien beter in
andere gremia kan gaan samenwerken. Als het vijfde kaderprogramma via dit
soort grappen en grollen een optelsom van nationale hobby's en sectorale belangen
dreigt te worden, past men ervoor. Dat signaal is ook aan Spanje gegeven en
aan een aantal landen die daar wel sympathie mee hadden. Dat wordt dus nog
een interessant thema, waarbij op een gegeven moment een aantal landen eieren
voor hun geld zullen moeten kiezen.De minister was het ermee eens dat men op het gebied van milieu en energie
moet uitkijken voor verdere vergruizing van het vijfde kaderprogramma. Dat
laat echter onverlet dat, als men erin zou slagen om geen vijftien maar vier,
vijf of zes themaprogramma's te kiezen en een beperkt aantal sleutelacties,
men een ongelooflijke sprong voorwaarts heeft gemaakt. De minister was dan
ook graag bereid om er een vijfde of zesde themaprogramma bij te zetten, zeker
als dat op een gebied is, zoals milieu en energie, dat een Europese prioriteit
moet hebben en waar veel onderzoek op Europees niveau zou moeten gebeuren.
Het moet echter wel vraaggericht zijn en het moet duidelijk zijn wat de uitkomst
moet zijn, wat men levert en wat de producten zijn.Het komt voor dat als een beperkt aantal landen vindt dat er een Europees
belang is bij bepaalde gebieden van ICT-onderzoek, een aantal andere landen
daar het nut niet van inzien. Daar moet men uitermate zorgvuldig mee omgaan.
Als het een ruilbeurs wordt, schiet men er weinig mee op. De minister was
daar niet a priori positief over, zeker gezien de bijdrage van een aantal
lidstaten. Iedereen heeft zo zijn hobby's. De eerlijkheid gebiedt overigens
te zeggen dat Nederland ook een nationaal belang heeft bij ICT, maar een groot
aantal van die thema's zijn Europees. De invalshoek moet zijn de vraag of
die thema's een Europese toegevoegde waarde hebben. Dat geldt zeker voor ICT.Het gevoel van Nederland over het actieplan Innovatie was: hier wordt
het wiel opnieuw uitgevonden. Maar omdat wat er stond op zichzelf juist was,
heeft Nederland geprobeerd dat positief te benaderen. Zo startte de minister
afgelopen week een programma, waarin bedrijven in het MKB hun poorten openden
voor andere bedrijven om goede voorbeelden van bedrijfsvoering te tonen. Dat
zijn innovatieve zaken. Dit is letterlijk gepikt uit Engeland, waar ze goede
ervaringen op dit punt hebben opgedaan. In die zin zitten er achter die misschien
wat holle frasen van zo'n innovatieprogramma veel dingen waaraan moet worden
gewerkt. Er gebeuren in verschillende lidstaten gewoon dingen, waar men wat
van kan leren, ook Nederland. Wellicht is dat het belangrijkste.Men moet uitkijken dat het vijfde kaderprogramma en Eureka niet zodanig
worden gemengd dat de voordelen die de programma's eigenstandig hebben, verloren
gaan. Dat is ook de Nederlandse positie, maar er is wel sprake van synergie,
in die zin dat Eurekaprojecten soms gefinancierd zouden moeten kunnen worden
uit het vijfde kaderprogramma. Dat stimuleert Nederland dan ook. Het moeten
ook meer strategische projecten worden. Er zijn gelukkig wat
ontwikkelingen op dat gebied. In Eureka was sprake van een daling van de projectomvang
en het aantal deelnemende bedrijven, maar de laatste jaren is weer een stijging
ten goede zichtbaar. Het zit nog niet op het niveau dat men graag zou willen,
maar het gaat de goede kant op.De minister deelde de stelling dat je je niet moet verzetten tegen samenwerking
met landen buiten Europa, maar dat Europa de voorkeur zou moeten hebben. Men
moet niet actief gaan stimuleren dat bedrijven over de Atlantische Oceaan
gaan zoeken als er vergelijkbare kansen dichterbij liggen, met name in Midden-
en Oost-Europa. Hij wees er wel op dat het een bottom-upproces is en dat bedrijven
daar zelf vaak een rol in spelen. Het zou ook niet goed zijn als je ze afremt
om dat soort samenwerking met Amerika te zoeken. Dat zou net weer iets te
ver gaan. Men kan overigens al samenwerken met die landen van Midden- en Oost-Europa,
want zij hebben een toetredingsperspectief tot Eureka of ze zijn al lid. Er
bestaan al sinds 1987 mogelijkheden om samen te werken met de Verenigde Staten
en Japan op basis van de 2:1-regeling. Die regeling blijft gehandhaafd, maar
de drempels voor samenwerking binnen Europa worden verlaagd en de procedures
worden vereenvoudigd. Dat zou juist voor de landen in Midden- en Oost-Europa
goed moeten werken.Nederland scoort goed in Eureka. Dit jaar zijn er 41 nieuwe projecten,
met een financiële omvang van ongeveer 450 mln. Daar zit maar 14 mln.
subsidie in. Nederland is in 28 van die 40 projecten de belangrijkste partner.
Die score zal Nederland waarschijnlijk weer op de derde plaats van Eureka
brengen. Tijdens de komende ministersconferentie zullen waarschijnlijk zo'n
152 nieuwe projecten worden aangekondigd met een financiële omvang van
circa 1,2 mld. Nederland heeft projecten op gebieden als milieu, robotica,
informatietechnologie, agro- en biotechnologie. De minister hechtte ook sterk
aan deelname van het MKB. Het MKB is ook vertegenwoordigd in het debat tijdens
de conferentie. Daarbij zijn uitgenodigd: sir David Barnes CBE, de executive
of Zeneca Group, de heer Torben Andersen van Odense Steel Shipyard, dr. Peter
M. Williams, afkomstig uit de wereld van het MKB, de heer Philip Laven, technical
director of the European broadcasting union, mevrouw Edith Cresson en de heer
David J. Chatterton, ook uit de sfeer van het MKB.Alle woordvoerders hebben de zorg uitgesproken dat het niet is gelukt
om op het gebied van duurzame energie en logistiek een topinstituut van de
grond te krijgen. Het feit dat er op een bepaald gebied geen topinstituut
ontstaat, zegt niet dat het kabinet dat gebied niet maatschappelijk belangrijk
vindt. Kijk maar naar het geld dat naar zo'n gebied gaat. Nederland wordt
de komende jaren in de OECD een van de allergrootste financiers, in absolute
termen, van onderzoek naar duurzame energie. Zij zit in de top drie van de
OECD-landen. De TTI's hebben een wat andere functie, namelijk om strategisch
onderzoek, voorzover het bedrijfsrelevant is, te stimuleren, zodat er in Nederland
kernen van onderzoek ontstaan, die bedrijven binden aan Nederland.Om een internationale status te bereiken, moet een onderzoek een vrij
beperkte scoop hebben, want men kan niet op alle deelgebieden van bijvoorbeeld
duurzame energie excellent zijn. Dat laat onverlet dat het vanuit maatschappelijk
oogpunt wenselijk kan zijn om op dat brede terrein onderzoek te ondersteunen.
Dat doet het kabinet dan ook. Hetzelfde geldt, maar wel wat minder, voor de
logistiek. Er zijn op die gebieden geen topinstituten ontstaan, omdat er of
onvoldoende samenhang was in het onderzoeksprogramma of omdat het onderzoeksprogramma
te weinig focus had of omdat de technisch-wetenschappelijke infrastructuur
zich niet alleen in woorden maar ook in daden onvoldoende committeerde aan
die topinstituten. Het is via een keurig proces verlopen, waarbij iedereen
kansen heeft gehad en alleen de beste overbleven. Na de eerste ronde is er
vanuit de stuurgroep met al die consortia die uit die eerste ronde kwamen,
gesproken en gezegd waar men aandacht aan moest besteden. Die
punten waren ook uit het rapport van de commissie van wijzen naar voren gekomen.
Ze hebben het dus heel goed geweten.De drie ministers van de betrokken departementen hebben lange gesprekken
gevoerd met het bedrijfsleven en met de topinstituten. Er is veel gecommuniceerd.
Zij hebben echter willen voorkomen dat zij het verwijt zouden krijgen dat
de kansen niet gelijk waren, omdat zij het ene instituut meer steun gaven
dan het andere. Iedereen is van tevoren zeer uitgebreid geïnformeerd.
Dan past het niet echt om lopende het proces tegen de een te gaan zeggen wat
men moet doen en de anderen gewoon te laten ronddobberen.Het gaat nu om de vraag hoe moet worden omgegaan met dit verschijnsel.
Het begint met een analyse: waarom is het fout gegaan bij duurzame energie
en logistiek en niet bij anderen? De anderen hadden al langer iets van een
samenwerkingscultuur. Men kende elkaar al wat beter en er waren netwerkjes.
Op basis daarvan was het gemakkelijker om op een gegeven moment zo'n kenniscluster
te organiseren, te activeren en een plan voor zo'n topinstituut op te stellen.
Dat ontbrak nu juist, opvallend genoeg, bij duurzame energie en logistiek.
Op de gebieden die het kabinet zelf maatschappelijk van betekenis vindt, zal
het niet alsnog proberen TTI's te realiseren, want dat zou onverdedigbaar
zijn, maar het zal wel die samenwerking extra stimuleren. Totdat er een tweede
ronde komt, over een jaar of drie, kan een deel van het geld dat over is,
omdat er maar vier TTI's zijn, en ander geld dat in die gebieden aanwezig
is, worden ingezet om die samenwerking en onderzoeksactiviteiten van de grond
te krijgen. De minister zou in ieder geval bekijken hoe hetgeen in beweging
is gezet rondom die kennisinstituten die niet zijn gehonoreerd, in leven kan
worden gehouden.De TTI's worden beoordeeld aan de hand van een hele lijst van criteria.
Het gaat allereerst om de vraag of het businessplan dat moet voldoen aan die
criteria, ook daadwerkelijk is te realiseren. Dat heeft te maken met de samenhang
in het onderzoek, de kwaliteit van het onderzoek en de managementstructuur.
Is er een eenduidig aanspreekpunt en werkt dat ook? Wordt het commitment van
de partijen ook in alle opzichten daadwerkelijk gerealiseerd? Na vier jaar
vindt een eerste formele evaluatie plaats. Daarbij staat de positionering
in internationaal verband centraal. Een topinstituut is alleen maar top als
het internationaal top is.Men gaat proberen om rond die topinstituten het clusterbeleid te activeren.
Alle TTI's hebben een opleidingscomponent, promoties en ontwerpersopleidingen
en dergelijke. Die kennis straalt vervolgens af op anderen.Bij de keuze van de TTI's waren de criteria die in het document zijn voorgesteld,
bepalend. De technologielandkaart speelde wel een rol, maar het was niet het
enige element. De TTI's zijn niet alleen een reflectie van de huidige sterktes.
Van het metaalinstituut kun je niet zeggen dat het een reflectie is van een
sterkte op technisch-industrieel gebied van Nederland. Dat is eigenlijk een
onverwachte activiteit die misschien juist wel een zwakte van die sector zou
kunnen compenseren. Duurzaamheid speelt in toenemende mate in allerlei onderzoekstrajecten
van industrieel-strategische aard een rol, omdat het bedrijfsleven zich realiseert
wat er in de samenleving aan de hand is. Daar wordt op geanticipeerd. Er worden
ook steeds meer eisen gesteld, vanuit de politiek en vanuit de samenleving.Het kabinet had heel bewust voor een bottom-upproces gekozen. De maatschappelijke
component was niet een randvoorwaarde voor deze topinstituten. Dat is een
keuze geweest. Je zou je de vraag kunnen stellen of als je een tweede tranche
doet, je niet alsnog dat soort criteria zou moeten hanteren. Daar is nog geen
discussie over gevoerd. Er zijn niet van te voren bepaalde gebieden aangegeven,
om die samenwerking met het bedrijfsleven echt van de grond te krijgen. Daarom
was dat bottom-upproces ook zo van belang. De minister was er nog niet uit
of het verstandig zou zijn om de maatschappelijke component een
rol te laten spelen. Hij wist ook niet of bijvoorbeeld embedded systems en
de biotechnologie bij voorbaat zouden moeten worden uitgesloten. Er zijn meer
terreinen waarvan je zegt: daar zouden wij toch wat mee moeten doen.Een van die thema's in de clusterbrief, die de Kamer voor de derde dinsdag
van september krijgt, is of niet op een aantal gebieden een wat activistischer
industriebeleid kan worden gevoerd door uit te gaan van bepaalde gebieden
waar de overheid, doordat ze een grote vrager is, veel weet van toekomstige
ontwikkelingen. Wellicht kan dat worden gekoppeld aan industriële vernieuwingsprocessen.Het punt van de wereldwijde uitputting is opgepakt in van de ambtelijke
voorportalen in Brussel en het staat nu ten principale op de agenda.Een eenduidige managementstructuur is essentieel voor een topinstituut.
Dat was een van de criteria. Er is heel strikt gekeken of er één
aanspreekpunt was. Dat betekent dat er een instituutdirecteur is met wat staf,
in het algemeen op één plek, die het instituut managen. De onderzoekers
zitten wel op verschillende plekken, maar dat wordt in deze tijd blijkbaar
steeds minder belangrijk. In die zin is een topinstituut virtueel, maar qua
management, aanspreekpunt en verantwoordelijkheden is het niet virtueel, die
zijn feitelijk aanwezig.Het was de minister ook niet helemaal duidelijk waarom de universiteit
van Groningen niet meedoet aan het TTI voeding. Blijkbaar zat men niet heel
hecht in het netwerk en heeft men ook niet geprobeerd om binnen te komen.
Overigens kunnen partijen die dat willen, alsnog aanhaken, mits de andere
partijen van het consortium dat ook willen.Er wordt jaarlijks gekeken of het overheidsgeld zorgvuldig, doelmatig
en rechtmatig wordt besteed. Na vier jaar vindt een tussenevaluatie plaats
en na acht jaar wordt er opnieuw getenderd. Als na vier jaar blijkt dat een
topinstituut niet voldoet, wordt het geleidelijk afgebouwd. In principe is
het echter een commitment van acht jaar, van alle partijen. Zo zit het businessplan
ook in elkaar.Er is geen TTI waterbouw gekomen, omdat er onvoldoende samenhang in het
onderzoeksprogramma was. Dit staat ook in de rapporten van de commissie van
wijzen. Waterbouw is een voorbeeld van een sector waar geen echt kenniscluster
is opgebouwd. Er wordt gekeken of men daar niet meer van de grond zou kunnen
krijgen. Dat staat echter weer los van een topinstituut. Wellicht dat er in
de toekomst ooit een topinstituut uitkomt.Een vergelijking van de TTI's met IOP's leek de minister een goed idee.
Dat zal gebeuren bij de evaluatie.Tijdens het Ierse voorzitterschap was er sprake van een top up van 100
mecu. Het Europees Parlement heeft toen gezegd dat het 200 mecu wilde. De
minister had tijdens zijn voorzitterschap aan een aantal lidstaten gevraagd
of er bij hen ruimte zou zijn om het Europees Parlement geheel of gedeeltelijk
tegemoet te komen. Volgens vier of vijf lidstaten was dat volstrekt onmogelijk.
Aangezien er sprake moest zijn van unanimiteit, was er dus geen ruimte voor
een verdere top up. De minister had vervolgens een brief geschreven aan het
Europese Parlement, waarin hij hen verzocht om de officiële consignatieprocedure
in te gaan. Daar had men echter geen zin in, omdat men vond dat die 200 mecu
er toch moest komen. De minister had er toen op gewezen dat men beter die
100 mecu kan uitgeven dan langer ruzie met elkaar maken, waardoor zelfs die
100 mecu niet kan worden uitgegeven. Er wordt gezocht nu naar een datum voor
een gesprek. De minister probeerde het dus niet op het bordje van het Luxemburgse
voorzitterschap te leggen. Als de datum bekend is, reist hij met twee vredespijpen
naar Brussel en zal hij bekijken of men eruit kan komen. Dat zou hij de Kamer
laten weten.De heer Van Walsem stelde nog een vraag over andere onderzoeksonderwerpen,
onder andere op sociaal-economisch terrein en hij noemde de inbreng van een
aantal lidstaten. Nederland hecht belang aan dat thema, maar
wellicht moet het zijn ingebed in bepaalde sleutelacties. Nederland laat zijn
definitieve positiebepaling afhangen van de positie van andere lidstaten.
Als alle lidstaten een groot aantal sleutelacties en thema's gaan aangeven,
zal Nederland daaraan mee moeten doen.De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen was zeer
erkentelijk voor de waardering die is uitgesproken voor de gestructureerde
dialoog. Dit was de derde gestructureerde dialoog. De eerste twee gaven aanleiding
tot vragen, zowel van de kant van de Europese Unie, als van de kant van de
landen van Midden- en Oost-Europa. Het leek namelijk op een gedachtewisseling
die niet direct perspectief bood. Het was volgens de minister gelukt om een
perspectief te bieden. Dat perspectief is in eerste instantie vorm gegeven
met een onderwijsraad, waarbij het ging om de vraag hoe het gaat met de uitbreiding
van de Europese Unie. Men had daar wat ervaring mee. De Europese Unie is begonnen,
in de fase van de EGKS, met een zestal landen. Dat aantal is geleidelijk aan
uitgebreid. Daar zat een zeker patroon in en in dat patroon kwamen onderwijs
en onderzoek helemaal achteraan. Nu vraagt men zich af of men dat patroon
wel wil volgen of dat juist onderwijs en onderzoek niet al eerder aan de orde
moeten komen. Men moet echter goed voor ogen houden dat het totale inkomen
van de tien landen van Midden- en Oost-Europa die om de tafel zaten, iets
lager is dan dat van Nederland. De economische ontwikkeling van die landen
is dus nog lang niet zover als die van de landen in West-Europa. Verder zijn er landen die in termen van hun onderzoeksverleden, hun onderzoekscapaciteit
en hun onderzoeksinspanningen relatief groot zijn. Het is moeilijk om die
inspanningen en bedragen in het bruto nationaal product uit te drukken. Ook
de koopkrachtpariteiten zijn daar moeilijk in te brengen. De algemene indruk
is echter dat de landen van Midden- en Oost-Europa in dat opzicht een goed
verleden hebben en daar in principe relatief krachtig in zijn. Op het terrein
van onderzoek en ontwikkeling is men ook al relatief ver, vergeleken met de
algemene economische ontwikkeling. Daarom moet men zorgen dat men dat niet
verliest in die overgangsfase. Misschien moet men zelf komen tot een versterking
en verbindingen leggen tussen onderzoek en ontwikkeling en het marktmechanisme.
Dat was in Midden- en Oost-Europa echter niet zo vanzelfsprekend, ook niet
in de fase voorafgaand aan de val van de muur.Die algemene filosofische doordenking heeft geleid tot druk op de Commissie
om te komen met een voorstel om de landbouwbenadering voor onderzoek toe te
passen. De landbouwbenadering was altijd: zoek naar een commitment. In het
verleden moest je, als je mee wilde draaien in het landbouwprogramma, dat
zelf betalen. In de overgangsfase zal er echter sprake moeten zijn van een
financiering die deels van de oorspronkelijke landen moet komen. Een soort
progressieve financiering dus. Dat is een voorstel dat de Commissie nu verder
zal uitwerken. Dat voorstel heeft ook een rol gespeeld in het tot stand brengen
van die structurele dialoog.Er zijn problemen geweest met de PHARE-gelden. De Europese Commissie is
daar zelf enigszins debet aan, omdat werd gezegd dat het geld daar niet voor
mocht worden besteed. Uiteindelijk is de conclusie dat er niets verandert
in de aansturing van de PHARE-gelden; die wordt bepaald door de vraag. Het
zijn dus de ministers van Financiën en de ministers-president die dat
in eerste instantie bepalen, wat het overigens voor onderzoeksministers niet
altijd even gemakkelijk maakt, want die hebben niet altijd dezelfde prioriteiten.
Maar er zijn in elk geval geen beperkingen. Dus ook al in die opstapfase zouden
de PHARE-gelden kunnen worden benut.De structurele dialoog is dus goed verlopen en goed beëindigd, maar
is wel vastgetimmerd in vervolgen. Dat is bij elk van de nationale regeringen
aan de orde. In dat opzicht is de positie van het onderzoek helemaal niet zo sterk. Het beeld bestaat toch dat het bij de uitbreiding van de
Europese Unie gaat om het vrije verkeer van goederen, om landbouw en om milieu
en onderzoek komt daar dan achteraan. De minister zag het dan ook als een
uitdaging. Hij had echter wel tegen zijn collega's gezegd dat hij verwachtte
dat het nu ook in de nationale kabinetten en de nationale parlementen zo zal
worden vertaald.Over de financiering van samenwerking tussen landen, vooral landen in
Midden- en Oost-Europa en West-Europa, zowel op het terrein van onderzoek,
als op het terrein van onderwijs, zal op verzoek van de Wereldbank komend
voorjaar een gezamenlijke conferentie worden belegd. De Wereldbank is een
mogelijke financier van dat geheel. Dat zal dan weer in dat multilaterale
kader aan de orde komen.ITER zou de volgende fase zijn na JET, JET is een belangrijke fase geweest
die volgens het boekje is verlopen, maar dan wel een boekje dat zeer tot de
kracht van de verbeelding spreekt en een tijdsplanning heeft die bijna buiten
elke proportie staat. Al in 1965 werd gezegd dat kernfusie haalbaar zou zijn
in het jaar 2050. Dat is een lange tijdshorizon waarover gepland moet worden.
Er zijn weinig projecten waarbij zo'n lange tijdshorizon wordt gehanteerd.
Dat geeft nogal wat onzekerheden. Als je kijkt naar de wijze waarop die ontwikkeling
heeft plaatsgevonden, moet je eigenlijk zeggen dat het pad keurig gevolgd
is. Om het fusieproces op gang te brengen, moet je er eerst energie in stoppen
en je moet dan maar afwachten wat er aan energie uit komt. Het begon met een
verhouding van duizend keer zoveel energie erin als eruit kwam. Dat is uiteraard
niet erg aantrekkelijk. JET komt nu ongeveer tot een evenwicht, één
op één. Dat is ook nog niet om over naar huis te schrijven,
maar niemand had beloofd dat het meer zou zijn.Nu staat men voor een vervolgfase, maar die vergt miljardeninvesteringen,
met wel wat onzekerheid. Je weet namelijk niet zeker of het de komende tijd
weer zo zal gaan als in het verleden. Het hoofdpunt rond ITER is dat die investeringen
mede zullen moeten worden gedaan door Frankrijk en Duitsland, die nog een
aantal andere problemen hebben rondom de toetreding tot de EMU of in het algemeen
met hun overheidsuitgaven. Duitsland heeft ongeveer een halfjaar geleden afgehaakt
op grond van het feit dat men nu het geld niet heeft. Frankrijk heeft dat
in ongeveer dezelfde periode, in goed overleg met Duitsland, ook gedaan. Je
kunt dan zeggen: wij stoppen het proces als zodanig. Daar is echter eigenlijk
niemand voor, maar geen van de grotere landen kan het zich veroorloven om
te zeggen: wij gaan full speed ahead. Er is dan ook gezocht naar een soort
intermediaire fase, waarin vooral mogelijke alternatieven worden verkend.
Maar de besluitvorming is nog even opgehouden. Dat kan ook wel voor een periode
van een aantal jaren, maar dat betekent wel dat er aan het einde van die periode
jaren moet worden bijgeteld, dan wel dat ergens een versnelling moet worden
aangebracht.Rondom ITER ligt er ook nog het probleem van allocatie. Er was een soort
toewijzingsprocedure: het land dat veel meebetaalde, zou ook de installatie
toegewezen krijgen. Duitsland was daar een lange tijd voor in, maar nu niet
meer. Italië heeft zich ervoor gemeld, maar het is niet helemaal duidelijk
om men inderdaad in staat zal zijn om het te financieren. Japan is ook een
mogelijke kandidaat, maar biedt nog geen reëel perspectief. Dat zou bovendien
buiten het kader vallen van de Europese Unie en dat zou ook weer tot nieuwe
vragen aanleiding geven.Wat betreft de elektronische netwerken tussen onderzoeksinstellingen hoeft
Nederland niet al te bescheiden te zijn. Het is echt een voortrekker geweest
met het surfnetwerk en het Terena-project. Dat Terena-netwerk zit goed in
elkaar, maar de kosten in Europa van elektronische verbindingen zijn ongeveer
tien keer zo hoog als in de Verenigde Staten. Aangezien elektronische communicatie
een belangrijk onderdeel is van de kostprijs van onderzoek, is dat een groot
nadeel. Dat prijsverschil zit in feite in de monopolieposities
van de telecombedrijven. De minister steunde van harte al hetgeen zijn collega's
van Economische Zaken en Verkeer en Waterstaat doen om te zorgen dat er zo
snel mogelijk sprake zal zijn van een vrije markt. Voor de onderzoekswereld
zou het van het allergrootste belang zijn dat die totstandkomt. De problemen
zitten dus met name in de interconnectietarieven en wat daarmee samenhangt
en niet direct in de infrastructuur als zodanig. Nederland heeft een voorzitterschapsnotitie
geschreven, waarin wordt geprobeerd om de onderzoeksinfrastructuur een wezenlijk
onderdeel te laten zijn van het kaderprogramma. Dat is heel belangrijk, voor
Nederland, maar ook voor Europa. Die notitie heeft goed gewerkt. Bij alle
onderzoeksprojecten van het vijfde kaderprogramma wordt nu als vanzelfsprekend
aangenomen dat er ook een onderzoeksinfrastructuurlijn in moet zitten.Een andere gedachte is dat surfnet misschien binnen het Terena-kader,
maar ook binnen andere kaders verder moeten worden uitgebreid. Daar is wat
gedoe over geweest. De minister had zich flink geërgerd aan de berichten
in de krant, waarin stond: onderwijs wil daar niet aan meebetalen. Hij was
namelijk de grootste voortrekker. Onderwijs heeft wel altijd moeite met het
vinden van geld, maar heeft tot nu toe altijd keurig meebetaald en daarmee
haar voortrekkersrol omgezet in een financieel commitment.Aan de ontwikkeling van de centres of excellence deed de minister graag
mee, maar dan moet wel objectief bepaald worden wie er centre of excellence
is. Hij wilde graag een benchmarking in de Europese Unie. Hij wilde dus graag
dat de Nederlandse universiteiten objectief vergeleken worden met andere universiteiten.
Daar is echter niet zoveel goesting voor bij een aantal landen, omdat die
het gevoel hebben dat zij daar zelf niet zo goed uit zouden komen. Hij had
op twee punten geprobeerd het specifieker op te pakken. In het grenslandenbeleid
worden onderzoeksscholen aan elkaar verbonden. Dat heeft op een aantal punten
heel positief gewerkt. Verder is er een vijflandenakkoord gesloten. Dat was
een mooie stap. Het is echter lastig om inhoud te geven aan de gezamenlijke
activiteiten. Nederland blijft dat echter met kracht nastreven.Over de topinstituten merkte de minister op dat hij de benadering deelde
dat de maatschappelijke relevantie een buitengewoon belangrijke invalshoek
is, maar dat er sprake moet zijn van een scheiding van instrumenten. Hij bracht
het wetenschapsbudget nog eens onder de aandacht als een instrument, waarin
die maatschappelijke relevantie een grote rol moet spelen. Daarbij spelen
ook elementen als milieu een grote rol. Het gaat om een verdeling van in totaal
op zijn minst 2,6 mld. directe toedeling van middelen plus nog eens 2,4 mld.
die al wat meer gebonden is. Die 2,6 mld. is direct beschikbaar. Daarbij kan
die maatschappelijke relevantie dus een rol spelen. Men moet echter niet bij
elk instrument precies hetzelfde willen, want dan worden ze bot. Het technologische
topinstituut kijkt met een knipoog naar die maatschappelijke relevantie, maar
het gaat om topkwaliteit en niemand kan door de achterdeur naar binnen komen
en zeggen: het is weliswaar geen topkwaliteit, maar wij zijn toch eigenlijk
wel aardig. Elders kan de maatschappelijke relevantie wel doorslaggevend zijn.
Dat heeft in het verleden ook zo gewerkt. Zo is er veel gestopt in de duurzame
energie, omdat men dat ontzettend belangrijk vond.De minister vond dat onderzoek dat matig is, in feite nauwelijks onderzoek
is. Dat kon hij zich permitteren, omdat Nederland heel goed bezig is, maar
niet alles is top. Hij probeerde die maatschappelijke relevantielijn dus steviger
aan te zetten, evenals de kwaliteitscontrole, in de hoop dat zich dat tot
top verheft. Voor logistiek geldt dit op een andere wijze. Het is eigenlijk
te gek voor woorden dat Nederland geen topinstituut logistiek of waterbouw
heeft. Dat is niet zozeer een verwijt aan het kabinet, maar aan die clubs.
Zij hadden de krant goed moeten lezen. Het artikel in het Financieele
Dagblad was een prima artikel. Daarin werd duidelijk gezegd dat men een beetje
harder moest lopen.Wat betreft het kenniseigendom gaat het in eerste instantie om de precompetitieve
fase. Het eigendom van de kennis ligt bij het consortium. De vraag is dan
wat er gebeurt als het consortium verdwijnt. Daar zijn maatregelen voor genomen.
Dan neemt een erfgenaam van dat consortium die kennis over. Verder is er een
aparte afspraak per contract. Dat kan een specifieke afspraak zijn of een
algemene. Het is ook altijd de vraag hoe die kennis wordt gegenereerd in verhouding
tot de incentive van individuele onderzoekers. Dat is een onderdeel van arbeidsvoorwaarden.
Het is echter niet zo dat als iemand wat uitvindt, hij daar automatisch een
gedeelte van krijgt. Dat valt nauwelijks te doen. Ook mag die persoon daar
zelf geen octrooi op aanvragen, maar het moet natuurlijk wel goed in de arbeidsvoorwaarden
zijn verrekend, in die zin dat grote prestaties leiden tot grote extra beloningen
die daarmee in overeenstemming zijn.Arbeidsvoorwaardelijke aspecten, zoals wachtgelden, doen zich niet voor
bij topinstituten, omdat universiteiten of kennisinstellingen hun personeel
inbrengen. Daarvoor worden geen aparte stappen gezet. Dit is wel te kort door
de bocht geformuleerd, want ze zullen natuurlijk toch wel graag wat extra's
willen doen in het kader van zo'n technologisch topinstituut, maar dat valt
dan onder hun natuurlijke flexibiliteit.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) kwam nog even terug op de toezegging
van minister Wijers, enige tijd geleden gedaan, om te kijken hoe men om moet
gaan met octrooien en hoe men ervoor moet zorgen dat de kennis niet op de
plank blijf liggen. Er is actie ondernomen vanuit het ministerie om invulling
te geven aan die toezegging, maar dat is daarna een stille dood gestorven.
Dat vond zij jammer en daarom zou zij het op prijs stellen als nog een keer
wordt bekeken hoe het met de uitwerking van die toezegging staat.Mevrouw Voûte-Droste (VVD) leek het nuttig als de ministers
dit punt samen aanpakken. Men zou namelijk die toponderzoeker dat octrooi
kunnen geven in het kader van het arbeidsvoorwaardenbeleid. Dat kan een geweldige
stimulans zijn.De minister van Economische Zaken excuseerde zich voor het
feit dat die toezegging nog niet is nagekomen. Hij zegde toe dat de twee ministers
hierover een brief zullen sturen aan de commissie. De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,H. VosDe voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,M. M. H. KampDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels XNoot1Samenstelling: Leden: Mateman (CDA), Blaauw (VVD), Van der Vlies (SGP),
H. Vos (PvdA), voorzitter, Van Gelder (PvdA), Smits (CDA), Ter Veer (D66),
G. de Jong (CDA), Leers (CDA), Van der Hoeven (CDA), Remkes (VVD), Voûte-Droste
(VVD), ondervoorzitter, Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van
Oosten (D66), De Koning (D66), Hessing (VVD), Crone (PvdA), Zonneveld (CD),
Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Van Walsem (D66),
Houda (PvdA) en Hofstra (VVD).Plv. leden: Ten Hoopen (CDA), Van Rey (VVD), Van Middelkoop (GPV), Woltjer
(PvdA), Sterk (PvdA), De Haan (CDA), Ybema (D66), Wolters (CDA), Lansink (CDA),
Terpstra (CDA), Weisglas (VVD), Verbugt (VVD), Meyer (groep-Nijpels), M.B.
Vos (GroenLinks), Bakker (D66), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Klein Molekamp
(VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Poppe (SP), Leerkes (Unie 55+), Verspaget
(PvdA), Adelmund (PvdA), Roethof (D66), Feenstra (PvdA) en Passtoors (VVD). XNoot2Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Vlies (SGP), Van Nieuwenhoven
(PvdA), M.M.H. Kamp (VVD), voorzitter, De Cloe (PvdA), Janmaat (CD), Van Gelder
(PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks,
Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek
(CDA), J.M. de Vries (VVD), Liemburg (PvdA), Stellingwerf (RPF), Lambrechts
(D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD), Dijksma (PvdA), Sterk
(PvdA), Van Vliet (D66) en Bremmer (CDA).Plv. leden: Reitsma (CDA), Schutte (GPV), Lilipaly (PvdA), Klein Molekamp
(VVD), Valk (PvdA), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Ten Hoopen (CDA), Van
der Hoeven (CDA), Verkerk (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Bakker
(D66), Van 't Riet (D66), De Haan (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD),
Rehwinkel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers (VVD),
Korthals (VVD), Passtoors (VVD), Huys (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Verhagen
(CDA) en Lansink (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-12-43.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl