Vaststelling begroting Infrastructuurfonds voor het jaar 2008; Verslag van een Notaoverleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31200-A, nr. 72

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-01-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31200-A nr. 72

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een notaoverleg van de vaste commissie voor
Verkeer en Waterstaat
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31200-AToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 349 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 200 AVaststelling van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor
het jaar 2008nr. 72VERSLAG VAN EEN NOTAOVERLEGVastgesteld 22 januari 2008De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1
heeft op 17 december 2007 overleg gevoerd met minister Eurlings van Verkeer
en Waterstaat, staatssecretaris Huizinga-Heringa van Verkeer en Waterstaat
en minister Cramer van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
over het MIRT-projectenboek 2008.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,Roland KortenhorstDe waarnemend griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,SneepStenografisch verslag van een notaoverleg van de vaste commissie voor
Verkeer en WaterstaatMaandag 17 december 2007 10.15 uurDe voorzitter: Roland KortenhorstAanwezig zijn 9 leden der Kamer, te weten:Cramer, Duyvendak, Koopmans, Roland Kortenhorst, De Krom, Madlener, Roefs,
Roemer en Vermeij,en de heer Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat, mevrouw Huizinga-Heringa,
staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat en mevrouw Cramer, minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.Aan de orde is de behandeling van:het MIRT-projectenboek
2008 (31200-A, nr. 3) en het nog te ontvangen voorstel eerste fase Anders
Betalen voor Mobiliteit;de brief van de minister van VW inzake
gewijzigd standpunt N50: Ramspol Ens 2007, d.d. 5 oktober 2007 (31200-A,
nr. 5);de brief van de minister van VROM houdende info naar aanleiding
van AO Nota Ruimte over Nota Ruimte Budget, d.d. 16 oktober 2007 (29435,
nr. 201);de brief van de minister van VW inzake opening A73,
d.d. 1 november 2007 (31200-A, nr. 12);de brief van de minister
van VW inzake bestuurlijke afspraken Randstad Urgent, d.d. 5 november
2007 (31089, nr. 7);de brief van de minister van VW inzake A59
en N57, d.d. 3 december 2007 (31200-A, nr. 31);de brief
van de minister en staatssecretaris van VW houdende toezeggingen wetgevingsoverleg
begroting Verkeer en Waterstaat, d.d. 3 december 2007 (31200-XII, nr.
59).De voorzitter:Ik heet iedereen op de publieke tribune hartelijk welkom. Ik heet ook
de ruime kabinetsdelegatie welkom, die uit alle hoeken van de wereld hierheen
gekomen is. Ik wens hen sterkte met het verwerken van hun jetlag. Ik doe mijn
best, daarbij te helpen. Ik heet ook de vertegenwoordigers van de media welkom,
de Kamerleden, de griffier, de Dienst Verslag en Redactie en de ondersteunende
ambtenaren.Ik open hierbij dit notaoverleg. Met kabinet en Kamerleden is afgesproken
dat er tussen de verschillende blokken geschorst wordt. Iedereen heeft op
die wijze tijd om zich voor te bereiden op een volgende fase in de gedachtewisseling.
De spreektijden voor dit overleg zijn van tevoren met de fracties vastgesteld.
Ik zal die bewaken. De volgorde van spreken is die van fractiegrootte.Ik vraag formeel of er fracties zijn die in eerste termijn moties willen
indienen. Ik stel vast dat dit niet het geval is. Moties kunnen alsnog in
tweede termijn worden ingediend.Het woord is aan de heer Koopmans.De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. Vandaag bespreken wij voor het eerst een MIT met een "R"
erbij. Met de vorming van het MIRT is een integrale aanpak van het mobiliteitsvraagstuk
een stap verder gekomen. De laatste jaren kenden wij al de netwerkanalyses
en de gebiedsgerichte aanpak. Ook nu doen wij weer een forse stap in de goede
richting. Veel aspecten zijn integraal afgewogen. Dat is belangrijk. Het is
sowieso belangrijk dat de Kamer spreekt over de te maken keuzes. Er zal vandaag
dan ook veel over beleid worden gesproken. Om die reden heb ik in de procedurevergadering
gezegd tien minuten van mijn 73 minuten spreektijd af te willen staan aan
mevrouw Verdonk. Die had er immers maar vier. Aangezien zij er niet is, gebruik
ik ze toch maar.Niet alleen het wegwerken van de grootste verkeersknelpunten, maar ook
het proactief investeren in economische ontwikkeling en in leefbaarheid is
van groot belang. Bij de prioriteitstelling door het kabinet zijn openbaarvervoeropties
en keuzes voor infrastructuur over weg, water en spoor betrokken. De Kamer
heeft ervoor gekozen de landelijke markt- en capaciteitsanalyses apart te
bespreken. De Kamer heeft er overigens ook volstrekt terecht voor gekozen
om de nota over de binnenvaart apart te bespreken. Die bespreking moet vooraf
worden gegaan door hoorzittingen en deugdelijke besprekingen waarbij de diepte
opgezocht kan worden.Bij de herverdeling van de middelen wil ik nog eens het adagium van de
CDA-fractie neerzetten: geen geld voor wegen naar het spoor. Ik vertrouw er
daarbij op dat de ontbrekende 2 mld. van de minister van Verkeer en Waterstaat
voor het spoorplan alsnog gevonden worden door het kabinet.De heerDuyvendak(GroenLinks)In het coalitieakkoord is "beperkte herprioritering" afgesproken.
Hoe interpreteert u die afspraak?De heerKoopmans(CDA)Het is goed dat u daarnaar vraagt. Die tekst onderbouwt vanuit het coalitieakkoord mijn stelling van geen geld voor wegen naar het spoor. U zegt terecht
dat het slechts om een beperkte herverdeling mag gaan. Er is extra geld nodig;
dat blijkt uit de landelijke capaciteits- en marktanalyses. Er zijn nog problemen
genoeg op de wegen. Er wordt gezocht naar extra mogelijkheden daarvoor. Er
zit dus geen spanning tussen mijn adagium en het regeerakkoord.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik had natuurlijk liever gezien dat in het regeerakkoord "forse herprioritering"
had gestaan. Wij spreken vandaag over 133 mld. Bij een beperkte herprioritering
denk ik aan een paar miljard. In het regeerakkoord hebt u zich vastgelegd
op ruimte voor een beperkte verschuiving. De fracties van de ChristenUnie
en de PvdA mogen anders wel aanvullen hoe zij dit hebben begrepen. Dat was
toch de afspraak?De heerKoopmans(CDA)De heer Duyvendak wil 4,5 mld. voor het spoorplan regelen. Mijn fractie
wil dat ook en dat bindt ons dus. Verder houd ik mij aan het regeerakkoord
waarin staat dat de Nota Mobiliteit wordt uitgevoerd en een beperkte herprioritering
mogelijk is. Geld van de wegen naar het spoor past daar niet in.Met de toevoeging van de "R" van ruimte aan het MIT kan een
verdere afstemming worden bereikt tussen ruimtelijke investeringen en mobiliteitsinvesteringen
bij allerlei gebiedsopgaven die bovenregionaal of van nationaal belang zijn.
Niet voor niets heeft de CDA-fractie in dat kader enkele jaren geleden al
het adagium "eerst bewegen dan bebouwen" geïntroduceerd. Bij
het inrichten van grote, nieuwe woon- en werkgebieden moet de ontsluiting
voor auto en openbaar vervoer tijdig op orde zijn. Een interessant voorbeeld
hiervan is de woningbouwopgave op voormalig marinevliegkamp Valkenburg. Ook
noem ik de Rijnlandroute en de RijnGouwelijn. Ik kom daar later nog op terug.Integraal werken is prima, maar de besluitvorming mag niet verzanden.
Ook een integraal besluit moet snel en goed overwogen genomen worden. De schop
moet snel in de grond. Het is niet de bedoeling dat broodnodige I-investeringen,
infrastructuurinvesteringen, onnodig en onverantwoord lang op R-plannen moeten
wachten. De boel loopt dan, bovenop alle luchtkwaliteitsproblemen, echt vast.Als een van de voorbeelden van de R, ga ik nu in op de greenports. De
economische betekenis van de glastuinbouw is groot. In het Randstad Urgent-project
Transitie Greenports wordt gewerkt aan de economische structuurversterking.
De projecten uit hoofde van de Nota Ruimte voor de komende jaren zijn voor
een deel in het MIRT verwerkt. De internationale concurrentiepositie van die
vijf greenports moet versterkt worden. Er moet stevig ingezet worden op zowel
de hoofdinfrastructuur voor de greenports als de regionale, daarbij behorende
infrastructuur. In de uitwerking van het MIRT ontbreekt het daar in de ogen
van de CDA-fractie nog aan. Concreet doel ik op de A4-corridor Noord-Zuid,
waarvan de greenports Aalsmeer, Duin-Bollenstreek en Westland-Oostland afhankelijk
zijn, de Westcorridor, de A15 en de ontsluiting van greenport Venlo. Ook doel
ik op de Rotterdamse ruit, de A15-A16, de A6/A9 bij Aalsmeer en de tweede
westelijke oeververbinding tussen mainport Rotterdam en greenport Westland.
Het ontbreekt nog aan een totaalvisie van het Rijk op hoe de relatie tussen
de mainports en de greenports kunnen worden versterkt. Ik herinner het kabinet
nog maar even aan de motie-Koopmans c.s. die is aangenomen bij de begroting
van LNV waarin om FES-middelen gevraagd is voor de greenports. Ik verzoek
het kabinet om een soort van alomvattend plan voor de greenports te maken
met een uitvoeringsplan en een financieringsplan.In de brief van het kabinet stond een mooie passage, in onze ogen een
prachtig voorbeeld van de R en integrale ontwikkeling. Ik duid dan op de passage
in de brief over de afspraken die het kabinet heeft gemaakt met de provincie
Limburg over de doorontwikkeling van de samenwerkingsagenda tot een agenda
die niet alleen mobiliteitsaspecten omvat, maar tevens is gericht op gebiedsontwikkelingen.
De provincie zal een voorstel doen over hoe de gewenste gebiedsgewijze aanpak
vorm kan krijgen. Het kabinet zegt, en ik ben benieuwd hoe en in welk tempo
dat gaat gebeuren, dat een dergelijke aanpak in beginsel voor alle landsdelen
en gebieden wordt nagestreefd. Dat is buitengewoon interessant. Wij kennen
de provincie Limburg, ook het betrokken college van GS. Dat zijn mensen die
van de R niet alleen een probleem willen maken, maar er ook geld mee willen
maken. Dat vinden wij ook belangrijk. De CDA-fractie zegt niet dat de R per
definitie geld moet kosten. Integendeel, de R moet geld opleveren. Wij moeten
het MIRT niet gaan behandelen vanuit de gedachte dat de minister van Verkeer
en Waterstaat allerlei ruimtelijke opgaven maar moet betalen. Tegelijkertijd
kunnen wij ook niet tegen de minister van Verkeer en Waterstaat zeggen dat
er een prachtig MIRT ligt en dat de minister van VROM maar met een kar met
geld moet komen. Dat geld is er ook niet in die mate. Het is in de ogen van
de CDA-fractie dus van belang om te kijken hoe je ervoor kunt zorgen dat de
R geld oplevert en niet alleen geld kost.Het is in die zin interessant om te kijken welke bovenregionale en bovennationale
opgaven er allemaal zijn. De gemeente Amsterdam heeft ons de afgelopen dagen
bestookt met plannen, die draaiden om de zorg die bij haar leeft over hoe
de 50.000 woningen die binnenstede­lijk moeten worden gebouwd, zonder
rijksoverheidssteun kunnen worden gerealiseerd. De CDA-fractie worstelt daar
wel een beetje mee. Mijn antwoord aan wethouder Van Poelgeest was dat, als
de binnenstedelijke ontwikkeling en opgaven van Amsterdam erin moeten, die
van de andere G27- en G31-gemeenten er ook in moeten. Of moet alleen voor
Amsterdam worden gekozen? En als wij dat al zouden doen, waarvan ik nog niet
meteen een voorstander ben, hoe beoordelen wij dat dan? Gaan wij dan alles
integraal bekijken, ook de centen? De minister van Verkeer en Waterstaat weet
dat er naar de mening van mijn fractie wel heel veel geld gaat naar de A6/A9,
naar de inpassing van de Gaasperdammerweg. Moeten wij dan met elkaar dat soort
afwegingen kunnen maken over de inzet van middelen? Moet dan ook worden gekeken
naar wat een gemeentebestuur allemaal zelf doet? Ik stel die laatste vraag
overigens in de wetenschap dat de belastingen in Amsterdam tot de laagste
van Nederland behoren. Dat is een prima prestatie, maar toch.De heerDuyvendak(GroenLinks)Zeker als je weet wat voor college daar zit!De heerKoopmans(CDA)Dat is inderdaad uniek. Dat is nooit vertoond. Dat komt ook een beetje
doordat wij hier vaak, op elk onderwerp, met elkaar geld die kant
op sturen. Dat is soms terecht, maar niet altijd.MevrouwVermeij(PvdA)De heer Koopmans zei net dat de R geld moet opleveren. Ik ben dan wel
nieuwsgierig of de I en de T dan ook geld moeten opleveren. In het kader van
de R noemde de heer Koopmans de 50.000 woningen die binnenstedelijk in Amsterdam
moeten worden gerealiseerd. Hij vroeg zich af of dit eventueel moest worden
aangemerkt als een rijksproject en welke grenzen wij daarbij trekken. U kent
de plannen ook, want wij hebben er veelvuldig over gedebatteerd. Denkt u dat
binnenstedelijk bouwen veel geld gaat opleveren?De heerKoopmans(CDA)Op heel veel plaatsen gaat het niet vanzelf en daarom trekt de heer Van
Poelgeest ook aan de bel. Die wensen zijn enerzijds begrijpelijk, maar het
honoreren ervan kan anderzijds niet zo gemakkelijk betaald worden uit het
bedrag van 108 mld. dat tot 2020 beschikbaar is, want dat geld is voor het
overgrote deel belegd. Daar zit dus spanning tussen. Als wij ja zeggen, wat
zeggen wij dan tegen andere steden? Ik heb het over de R uit het MIRT dat
wij nu behandelen. Wij kunnen de kosten die onlosmakelijk verbonden zijn met
een aantal binnenstedelijke bouwopgaven niet betalen uit het MIRT. Die zullen
ergens anders van betaald moeten worden. Dat is de visie van de CDA-fractie.MevrouwVermeij(PvdA)Bent u het met mij eens dat dit soort heel grote opgaven, die erg grote
effecten hebben op de infrastructuur en de mobiliteit, vroeg of laat in het
MIRT terecht moeten komen, ongeacht hoe wij een en ander gaan financieren?De heerKoopmans(CDA)Dan moet er in elk geval aan de inkomstenkant ook nog wat gebeuren, want
anders gaat het niet. Een uitbreiding van het MIRT met nog meer woningbouwopgaven,
maar zonder extra geld, is voor ons niet bespreekbaar. Het is ook niet mogelijk.Voorzitter. Twee weken geleden kwam de Raad voor Verkeer en Waterstaat
met het advies om één nationale wegenautoriteit in te richten,
waaraan alle overheden hun infrastructurele verantwoordelijkheden zouden moeten
overdragen. De CDA-fractie is daarvan geen voorstander. Wij hebben vertrouwen
in de decentrale overheden. Meer heil zien wij in een betere en efficiën­tere
samenwerking tussen het Rijk en de decentrale overheden, want dat het daaraan
schort op sommige momenten en ten aanzien van sommige dossiers, moge duidelijk
zijn.Op 27 november ontving de Kamer een brief over de vertraging met
ten minste enkele maanden van 38 wegenprojecten, omdat er weer een nieuw luchtonderzoek
moest worden uitgevoerd. Over die aanpak hebben wij al gesproken met de minister
van Verkeer en Waterstaat tijdens het begrotingsdebat. In dit overleg is het
van belang om te benadrukken dat er zo snel mogelijk duidelijkheid moet komen
over de exacte vertraging van elk van deze projecten, het liefst eerder dan
de reguliere voortgangsrapportage over het hoofdwegennet. De minister heeft
in zijn brief aangegeven dat slechts door een beperkt aantal bureaus en met
een beperkte capaciteit luchtonderzoeken en modellenonderzoeken kunnen worden
uitgevoerd, waardoor er prioriteiten moeten worden gesteld. Bij sommige wegen,
zoals de A2, zijn er daardoor vertragingen aan de orde. De CDA-fractie roept
de minister ertoe op om ook andere, buitenlandse, bureaus in te schakelen,
bijvoorbeeld uit Duitsland of Engeland. Schakel bij de A74 maar een TÜV-gecertificeerd
bureau in. Dergelijke bureaus kunnen hier net zo goed onderzoeken uitvoeren
als in Duitsland. Wij willen geen vertraging op dat punt.Ik maak nu een rondje door het hele land en sta bij een aantal projecten
stil. Ik begin in Noord-Holland, bij de N201. De minister heeft 178 mln. beschikbaar
gesteld voor het Masterplan N201. Zit de aansluiting op de A2 daar ook in?
Wat is de stand van zaken qua procedure rond de N9 Koedijk-De Stolpen? Kan
volgend jaar worden gestart met de realisatie daarvan? Wij gaan ervan uit
dat de minister betrokken is bij de planvorming voor de N23, de Westfrisiaweg
Alkmaar-Zwolle. De plannen voor deze verbinding verkeren nog in een redelijk
pril stadium. Deze verbinding zou in de ogen van de CDA-fractie de ring van
Amsterdam kunnen ontlasten. Interessant is ook dat er een groot draagvlak
voor bestaat bij de provincies en bij de regio's.Dan kom ik op het project van mevrouw Van Oudenallen: de tweede zeesluis
bij IJmuiden. De Kamer heeft in de motie-Van Oudenallen al eerder uitgesproken
dat deze er moet komen en de CDA-fractie heeft die motie gesteund. Hoe staat
het met de MIT-verkenning? Kan deze worden versneld? Hoe zit het met de cofinanciering
daarvan door Amsterdam en economische omgeving?Dan kom ik op Zuid-Holland en op de spoortunnel Delft. Wij hebben begrepen
dat de minister nog in overleg is met de gemeente over de toedeling van de
risico's bij dit project. Wat is de stand van zaken?De heerDuyvendak(GroenLinks)De heer Koopmans kent het debat. Wat is daarbij de inzet van de CDA-fractie?
Dat was toch wel een erg vrijblijvende vraag.De heerKoopmans(CDA)Even de feiten op een rij. Er ligt een contract met de gemeente Delft
waarin staat: gaat het goed, dan is het risico voor Delft, gaat het minder
goed, dan is het risico ook voor Delft. Nu kampt de gemeente Delft door marktomstandigheden
en door technische omstandigheden met het probleem dat het risico doorslaat
naar de negatieve kant. Daarover vindt een gesprek plaats met de contractpartner.
Ik zou het wat al te gemakkelijk vinden om vanuit de Kamer te zeggen dat er
nog een keer geld bij moet van de minister, bovenop de 40 mln. die hij er
onlangs al bij heeft gedaan, terwijl er destijds is ingestemd met het contract
waarin de risico's toebedeeld zijn zoals dat is gedaan. Ik vind het wel goed
dat de minister zijn verantwoordelijkheid neemt. Daarom vraag ik hem ook om
daar nog een keer goed over te spreken met de gemeente Delft en om te bezien
wat normale risico's zijn en wat buitenproportionele en niet-normale risico's.De heerCramer(ChristenUnie)Voorzitter. Dat is een aardige opmerking van de heer Koopmans. Als echter
aan de andere kant het plan wijzigt, zoals dat bij Delft het geval is, en
daarmee ook de risico's, is het dan nog steeds terecht dat je daar niet met
elkaar over spreekt? Ik kan mij voorstellen dat de overheid de aanleg van
de vier sporen waar de minister extra geld voor heeft uitgetrokken, een goede
zaak vindt, maar daarmee nemen de risico's ook toe. Kun je die dan eenzijdig
bij een van de contractpartners neerleggen, zoals de heer Koopmans
veronderstelt? Dat lijkt mij toch een brug te ver of een tunnel te diep.De heerKoopmans(CDA)Daarom spreek ik er ook over. Ik leg ze niet eenzijdig bij iemand neer.
In het contract zitten de risico's eenzijdig bij de gemeente. Juist vanwege
die eenzijdigheid en omdat ik erken dat er een aantal bijzondere zaken aan
de gang is, vind ik dat de minister er nog eens naar moet kijken en dat hij
er een gesprek over moet hebben. Dan horen wij wel in een nadere analyse van
zijn kant hoe het zit met die risico's.De heerCramer(ChristenUnie)Dan wordt de vraag van collega Duyvendak toch belangrijk. Wat is dan de
inzet van de CDA-fractie? Als je met elkaar contracten maakt, vind ik dat
terecht. Ik kan mij daar nog iets bij voorstellen als je bij je volle verstand
het risico voor je rekening zegt te nemen. Als echter de scope wijzigt en
je zegt nog steeds tamelijk waardevrij dat het risico bij die ene contractpartner
blijft liggen, dan vind ik dat toch wel een brug te ver. Ook een lagere overheid
die minder kansen heeft om risico's af te wentelen, moet daar dan wel de ruimte
voor krijgen.De heerKoopmans(CDA)U zat er ook bij toen wij een gesprek hadden met de gemeente, mijnheer
Cramer. Daar zat niet iedereen bij, maar u wel. De gemeente begon met de opmerking:
wij hebben dat contract met de rug tegen de muur getekend destijds. Dat vind
ik echt onzin. Als je tekent, dan teken je. Dat kan uit volle overtuiging
gebeuren of met pijn in het hart, dat moet je allemaal zelf weten, maar je
tekent. Echter, na de ondertekening zijn diverse vragen aan de orde gekomen
die mijns inziens een antwoord van de minister vergen. Daar kan ik niet van
zeggen: er is nu eenmaal getekend en daarmee is de discussie over alle aspecten
afgelopen. Neen. Ik waarschuw mijn collega's ook voor iets anders. Als wij
van de zijde van de rijksoverheid afspraken gaan maken met regio's, zoals
wij dat nu ook met het Noorden doen, waarin wij zeggen "de risico's liggen
daar", dan kan het niet zo zijn dat de regio's, als het goed uitkomt,
zeggen "prachtig, wij willen dat geld wel ergens uitgeven in de regio's",
en als het slecht gaat, krijgen ze iedere keer wel een of twee Kamerleden
mee die eisen dat er bijgeplust wordt. Dan is het geen risicoverdeling meer,
dan is het gewoon zoals het van oudsher was: de rijksoverheid moet betalen.
Dat vind ik ook geen goede gang van zaken.De heerDe Krom(VVD)Ik heb een amendement ingediend om ervoor te zorgen dat de spoortunnel
bij Delft zo wordt aangelegd dat die geschikt is voor vier sporen. Heeft de
heer Koopmans een opvatting over dit amendement?De heerKoopmans(CDA)Ik heb begrepen dat de minister voldoende geld ter beschikking heeft gesteld
voor het viersporig maken van de tunnel. Uw amendement leidt er echter toe
dat er daadwerkelijk vier sporen in de tunnel worden gelegd. Over de vraag
of dit nodig is, valt te discussiëren. Ik hoor graag van de minister
wat hij hiervan vindt, ook in relatie tot de discussie die ik zojuist aan
de orde heb gesteld.Ik kom op de Rijnlandroute. Deze nieuwe verbinding is een no-regretmaatregel
in de netwerkanalyse voor de Zuidvleugel. Ook het Rijk heeft belang bij deze
verbinding, gezien de ontwikkelingen rond het voormalige marinevliegkamp Valkenburg,
de greenport Bollenstreek en het bioscience-cluster in Leiden. Ik zei aan
het begin van mijn betoog al dat dit een voorbeeld is van een project waarbij
wij moeten overwegen of hierbij een stevige benadering past met de R erbij.
De CDA-fractie ziet de toegevoegde waarde van deze west-oostverbin­ding.
Niet voor niets heeft mijn fractiegenoot Van Bochove bij de behandeling van
de Nota Ruimte de amenderende motie "Eerst bewegen, dan bouwen"
ingediend. Provincie en regio geven aan dat alleen een aansluiting op de A44
onvoldoende en niet acceptabel is. Ook een verbinding tussen de A44 en de
A4 is van belang. Mijn fractie is buitengewoon benieuwd naar de inzet van
het kabinet op dit punt. Er zijn twee varianten. Bij de ene variant is de
hele regio tevreden, inclusief de gemeente Voorschoten, en bij de andere variant
blijft Voorschoten het moeilijk hebben.De CDA-fractie is blij met het besluit van de minister om maximaal 225
mln. beschikbaar te stellen voor het Trekvliettracé in Den Haag.Wij betreuren het dat de N57 in Zeeland niet helemaal wordt afgemaakt.
Het is een feit dat hiervoor helaas onvoldoende regionaal draagvlak bestaat.
Is de minister bereid om samen met de provincie op korte termijn verkeersveiligheidsmaatregelen
te treffen op het tracé bij Veere? Twee fietstunnels vormen er het
laatste vraagstuk dat de regio heeft neergelegd. Mijn fractie vindt het extra
jammer dat de voltooiing van de N57 niet doorgaat, omdat hiervoor een goedgekeurd
tracébesluit gereed was. Hier hadden wij asfalt kunnen draaien en waren
er geen moeilijkheden met luchtkwaliteit. Nu gaat het niet door, omdat de
provincie vindt dat het ook wel iets minder kan.Bij de N61 snakt de regio wél naar een echte oplossing. Dit project
wordt echter weer vertraagd door problemen met de luchtkwaliteit. Voor je
het weet, ontstaat een situatie als met de N57. Is de minister bereid om met
de provincie te overleggen hoe de uitvoering van de N61 veiliggesteld kan
worden? Is het overdragen van deze weg aan de provincie met een bruidsschat
een optie?Wat is de stand van zaken rond de tunnel bij Sluiskil? Is een tracébesluit
in 2008 mogelijk?Over kilometerbeprijzing komen wij nog te spreken. Het is interessant
dat Zeeland heeft aangegeven beschikbaar te zijn als proefregio voor de invoering
van kilometerbeprijzing. De provincie verdient hiervoor lof.Ik kom op Brabant en de Zuidoostvleugel BrabantStad. Om de bereikbaarheidsproblematiek
hier aan te kunnen pakken, is het noodzakelijk dat de MIRT-verkenning snel
wordt afgerond. Ik ben benieuwd wat de visie van de minister is op de A67,
maar hierop kom ik later nog even terug.Volgens de CDA-fractie is het noodzakelijk dat de N69 aan de provincie
wordt overgedragen met een bruidsschat van 50%-50% oftewel 70
mln.-70 mln. Wij zijn er ook een voorstander van. Er is een amendement van
de heer De Krom, met als dekking de beleidsreserve, maar die is leeg. Ziet
de minister op dit punt nog mogelijkheden? Als dit niet zo is, maken wij voor
de stemmingen nog een amendement voor dit bedrag van 70 mln., maar wij willen
nu in ieder geval duidelijkheid op dit punt.De heerDe Krom(VVD)Aanvankelijk kwam de dekking voor het amendement inderdaad uit de algemene
beleidsreserve, maar die heeft u zelf leeggemaakt. Dan rijst natuurlijk
de vraag waar u prioriteit aan geeft. Overigens heb ik de dekking inmiddels
gewijzigd, die komt nu uit de extra aardgasopbrengsten die in het FES vloeien.
Mocht ook deze dekking voor de regering niet aanvaardbaar zijn, dan heb ik
ook hiervoor nog alternatieven. Als de CDA-fractie eruit wil komen, dan vind
ik dat in ieder geval positief, maar dan vraag ik u toch om onze voorstellen
welwillend te bekijken.De heerKoopmans(CDA)Absoluut, het gaat erom dat de regio voor de stemmingen van morgen de
zekerheid heeft dat dit bedrag van 70 mln. beschikbaar komt. Ik moet wel zeggen
dat ik het gebruik van het FES als dekking voor een amendement eigenlijk niets
voor de VVD vindt. Gerrit Zalm zou uit z'n dak zijn gegaan, maar niet van
vreugde. U weet dat wij altijd bereid zijn om zaken te doen als het erom gaat,
op de lange termijn FES-middelen aan de begroting voor infrastructuur toe
te voegen; dat is het probleem niet.De heerDe Krom(VVD)Ik denk dat Gerrit Zalm een gat in de lucht zou springen, want de dekking
die ik heb aangegeven, voldoet keurig aan de spelregels die hij zelf heeft
opgesteld. Bij de toelichting op de Najaarsnota is een niet-belastingontvangst
van 184 mln. aangegeven; daar is het uit gedekt, dus het voldoet aan alle
spelregels.De heerKoopmans(CDA)Oké, wij zullen het bekijken, want dat bedrag van 70 mln. moet
gewoon geregeld worden.Op de A67, het traject Eindhoven-Venlo, is niet alleen de doorstroming
een probleem, maar ook het hoge percentage vrachtverkeer en de verkeersonveiligheid.
Wil de minister hierbij de "quick wins" bekijken, zoals het verlengen
van de in- en uitvoegstroken, matrixborden en het gebruik van de vluchtstrook,
met name in de buurt van Venlo? Wij zouden ook een visie op deze weg voor
de langere termijn willen hebben. Het vliegveld Weeze/airport Niederrhein
laat een enorme ontwikkeling zien, het is de snelst groeiende regionale luchthaven
van Nederland, zij het dat het een steenworp over de grens ligt. Deze groei
maakt het noodzakelijk om snel maatregelen te nemen. Wij zijn benieuwd naar
wat er op de begroting voor het lopende jaar nog beschikbaar is voor grensemplacementen.
De minister heeft 2,75 mln. beschikbaar gesteld voor Oldenzaal, maar hoe wordt
de rest van dit geld verdeeld? Wij zouden ons heel goed kunnen voorstellen
dat een stevig deel hiervan, een miljoen of vijf, besteed wordt aan het oplossen
van de problemen bij Venlo, die de minister zelf ook al onderkent.Dan het traject Dinteloord-Bergen op Zoom van de A4. Bij de financiering
hiervan ontbreekt een bedrag van 30 mln. voor het benodigde aquaduct. Wellicht
kunnen Rijk, gemeente en provincie dit tekort samen wegwerken. Het gaat natuurlijk
om een rijksweg en de minister zou het initiatief kunnen nemen, maar de belangen
van de regio zijn zo groot dat het ons goed mogelijk lijkt dat de drie partijen
er gezamenlijk uitkomen.Het CDA wil één snelheidsregime voor de A59. Ik ga ervan
uit dat mevrouw Roefs daarop uitgebreid terugkomt.Kan volgend jaar daadwerkelijk worden begonnen met de uitvoering rond
het Wilhelminakanaal? Ik kom op een aantal Limburgse projecten. Wat is de laatste stand van
zaken rond de openstelling van de A73 in 2008?Wat de A74 betreft vinden wij het positief dat de minister heeft gezegd
dat deze weg voor 2012 klaar is. In de bijlage bij de brief wordt de eerdere,
stoere opmerking van de minister – ik zorg dat hij klaar is –
genuanceerd tot: ik denk dat hij klaar is. Ik vind dat de minister zich moet
houden aan wat hij hier eerder terecht heeft gezegd.Over de spitsstrook tussen St. Joost en Urmond heb ik het al gehad. Wanneer
komt daar meer duidelijkheid over?Dan de verbreding van de A2 tussen Maasbracht en Geleen. De invoering
van de kilometerheffing en het wetsvoorstel versnelling beprijzing zijn hierop
van invloed. Als wij met elkaar over de kilometerheffing hebben gesproken,
moeten wij meteen verder gaan met het wetsvoorstel versneld beprijzen, omdat
hiermee middelen beschikbaar komen voor een aantal trajecten.Gelderland en Overijssel willen een robuuste 100 km/u-weg met ongelijkvloerse
kruisingen tussen Enschede en Varsseveld. De minister neemt de wensen van
de regio mee in zijn studie naar de N-wegen, die volgend jaar zomer zal verschijnen.
De CDA-fractie staat positief tegenover het plan van de betrokken provincies
en de regio's. Er moet volgend jaar een gedragen plan van de provincies, de
regio's en het Rijk komen, gevolgd door een ontwerptracébesluit.Op de A28 vormt het knooppunt Hoevelaken een knelpunt. Van het kabinet
willen wij er meer over horen dan nu in het MIRT staat. Ook de planning van
het doortrekken van de A15 naar de A12 hangt samen met de invoering van de
kilometerheffing en de versnellingsprijs. Graag ontvang ik een reactie en
een visie van de minister op dit punt.De heerCramer(ChristenUnie)De heer Koopmans wil van de minister wat meer horen over de A28, maar
volgens mij kan hij beter naar de filemeldingen luisteren. Dan hoort hij iedere
dag wat over de A28.Is hij niet wat al te gretig met het wetsvoorstel over de beprijzing?
Immers, wij moeten de degens nog kruisen over de uitvoering van de beprijzing.
Is het niet veel verstandiger om eerst dat goed te regelen, voordat je er
allerlei toeters en bellen aan gaat hangen?De heerKoopmans(CDA)Ik hang er geen toeters en bellen aan. In het MIRT is 1 mld. aan inkomsten
ingeboekt uit beprijzing en tolheffing. Ik denk er eerder aan om dat wat op
te hogen, gezien onze wensen. Met elkaar hebben wij een motie ingediend over
de A1. Afgelopen donderdag waren wij in Deventer, waar ik heb gezegd dat die
motie de eerste zin van het eerste couplet is. Er moet voordat wij de A1 aangelegd
hebben nog veel gezongen worden, er moet nog dekking komen en noem maar op.
Wij kunnen hier niet zomaar wensen over de heg naar het kabinet gooien. Nee,
wij moeten ook eerlijk praten over dekking. Het wetsvoorstel versneld beprijzen
biedt een mogelijkheid om van dat ene miljard er twee of drie te maken tot
2020. Daar moeten wij goed over nadenken. Dat moet je gelijktijdig doen met
de kilometerbeprijzing. Het kan absoluut geen onuitputtelijke bron zijn.Wij vragen de minister om volgend jaar in zijn mobili­teitsvisie aan
te geven hoe het kabinet aankijkt tegen de plannen voor een stapsgewijze
aanpak van het traject Utrecht-Arnhem-Duitse grens.Dan Utrecht en Brabant, de A27 Lunetten-Hooipolder. De planning zoals
verwoord in de startnotitie moet strak worden bewaakt zodat de uitvoering
ook daadwerkelijk kan plaatsvinden in 2011, in 2014 voor het deeltraject Scheiwijk-Werkendam,
het knooppunt Gorinchem-Merwedebrug, de A5-A27, en in 2013 en 2018 voor de
overige deeltrajecten. Klopt het dat het planproces een jaar vertraging heeft?
Ook de planning van dit project hangt samen met de invoering van de kilometerheffing
in verband met het eventueel heffen van tol.Met betrekking tot de N50 Ramspol-Ens is het CDA blij met de brief van
5 oktober van de minister met daarin zijn standpunt, te weten een twee-keer-tweebaansautoweg
met een dertien meter hoge brug. Wanneer volgt het ontwerptracébesluit?
De minister kan zich ongetwijfeld nog wel herinneren dat wij met hem over
het alternatieve pakket bij de Zuiderzeelijn gesproken hebben over mogelijke
sigaren uit eigen doos. Daarbij kwam dit punt aan de orde. De minister bestreed
toen met verve – toen hij de stukken uit de brief voorlas terecht –
dat daarvan geen sprake was. Maar de achterkant van deze redenering is natuurlijk
ook interessant, want er was geld beschikbaar gesteld voor de verhoging van
die brug. Dus er moet nog 18 mln. uit het amendement-Van Hijum ergens zitten
of in een plooi hangen. Ik zie de DG al glimlachen, dus ik vermoed dat ik
die 18 mln. weer te pakken heb. Die vallen dus vrij en zouden dus besteed
kunnen worden voor drie zaken die de CDA-fractie graag zou willen noemen.
Ten eerste de verbreding van de N50 tussen Ens en Emmeloord. Ten tweede de
verbetering van de N50 tussen Kampen-Zuid en Ramspol. Ten derde de verbetering
van de N35 tussen Wierden en Nijverdal. Wij willen sowieso dat er voor de
N35 een soort eindbeeld komt. Een aantal trajecten is opgepakt, maar tussen
Wierden en Nijverdal moet het stuk waarbij iedereen opeens naar twee maal één
baan moet, aangepakt worden. Van het gemeentebestuur van Wierden heb ik begrepen
dat er nu ook redenen zijn om op dat punt zaken te doen. Kan de minister al
iets meer inzicht geven in het alternatieve pakket voor de gemeente Noordoostpolder?Dan Overijssel, meer in het bijzonder de A1. Deze oost-west- of west-oostverbinding
is van groot nationaal en regionaal belang. Volgens de Nota Mobiliteit is
er tot 2020 geen capaciteitsprobleem. Echter, de CDA-fractie wil dat er eerder
duidelijkheid komt over de vraag hoe de capaciteit van de A1 toekomstvast
wordt gemaakt. Wij steunen daarom met en uit overtuiging de motie-Roefs die
bij de begrotingsbehandeling is ingediend.Vervolgens kom ik te spreken over de N48 en N348 Hoogeveen-Raalte. Met
name op het gedeelte Hoogeveen-Ommen gebeuren regelmatig ongelukken. Bovendien
zal de N48 als gevolg van de geplande omleiding bij Ommen nogal wat drukker
worden. Een vierbaansuitvoering zou soelaas kunnen bieden en tevens de A28
kunnen ontlasten. Is of wordt dit onderzocht?Ik heb het al even gehad over de N35. De minister heeft toegezegd zo spoedig
mogelijk een planstudie te starten voor de opwaardering van het traject tussen
Zwolle en Raalte. Hiervoor is van rijkszijde 16 mln. beschikbaar via het amendement-Van
Hijum/Hofstra. De provincie stelt 30 mln. beschikbaar. Chapeau daarvoor. Wanneer
komt er duidelijkheid over de aanpak van de gehele N35? De minister heeft een daadkrachtig besluit genomen over de Zuiderzeelijn.
Hierbij past een daadkrachtige uitvoering van het alternatieve pakket voor
het Noorden. De CDA-fractie zit niet te wachten op rollebollende bestuurders.
Ik kan er niets aan doen, maar tot nu toe zijn ze toevallig allemaal van PvdA-huize
uit de stad Groningen en Drenthe. De fractie dringt er bij de minister op
aan om snel met een akkoord te komen over het alternatieve pakket. Wat is
hiervoor de planning?Hierover heb ik nog een aantal detailvragen. Wanneer kan het OTB/MER worden
verwacht voor de kruising van de N33 met de N34? Hoe staat het met de start
van de planstudie voor de zuidelijke ringweg Groningen? Hoe zit het met de
preverkenning naar de zeesluis bij Delfzijl? De activiteiten in en bij de
Eemshaven groeien. Dat is een goede en een door de CDA-fractie zeer gewaardeerde
impuls voor de economie van het noorden. Meent de minister dat de Eemshaven
voldoende is verwerkt in het alternatieve pakket voor de Zuiderzeelijn? Hoe
staat het in Friesland met de rijksweg 31 bij Leeuwarden? Is ook dat tracébesluit
voor 2008 te voorzien?De heerMadlener(PVV)Ik heb een vraag over de N57. De heer Koopmans heeft net laten zien dat
hij beschikt over heel veel kennis over al die wegen in Nederland. Vindt de
fractie van het CDA een twee keer tweebaansuitvoering van de N57 geen betere
keuze dan de twee keer een baan die er nu is? In het verleden is die beloofd.
De tweebaansuitvoering zou de veiligheid vergroten. Al die Duitsers die in
de zomer naar Zeeland willen, staan nu in enorme files.De heer Koopmans zegt dat de beprijzing nog verder kan worden versneld.
Vindt de fractie van het CDA niet dat wij de automobilist straks dubbel gaan
pakken door én het rekeningrijden én al die toltrajecten? Ik
denk dat het voor de automobilist een beetje veel van het goede wordt.De heerKoopmans(CDA)Het provinciebestuur is in overleg met de minister. Je kunt niet zeggen
dat de handdoek in de ring is gegooid, maar ook op dit gebied moeten keuzes
worden gemaakt en zijn keuzes gemaakt. Die keuzes zijn in die regio niet gevallen
op twee maal tweebaans voor de N57. Ik neem daar kennis van. Het gemeentebestuur
van Veere heeft nog één ultieme wens en dat zijn de twee fietstunnels.
Wij zijn echte volksvertegenwoordigers en doen ons best om te bekijken welke
zaken door de regio hier kunnen worden aangekaart en wat redelijkerwijs betaald
kan worden.Dan de tweede vraag. Er is absoluut een spanning. Enerzijds staan de automobilisten
op een aantal trajecten in de nabije of verdere toekomst in enorme files.
Zij hebben er best een paar centen voor over als zij niet meer in die file
hoeven te staan. Anderzijds kun je niet bovenop de kilometerheffing ongelimiteerd
alle terechte en soms minder terechte wensen van de regio financieren. Daarom
sprak ik net over het verhogen van het bedrag van 1 mld. dat voor de periode
tussen nu en 2020 is opgenomen in de Nota Mobiliteit en het MIRT. Dat zul
je echter in moeten perken. De CDA-fractie vindt dat dit in de wet moet worden
geregeld. Dat kan niet door een besluit van deze of gene minister of gedeputeerde.
Het lijkt mij geen goed idee dat iedereen daar zomaar bovenop kan plussen.
Er is echter wel een mogelijkheid om extra middelen te genereren, ook voor
Rotterdam.MevrouwVermeij(PvdA)Voorzitter. De laatste woorden van de heer Koopmans vormen een opvallende
beweging van het CDA. Het is goed nieuws volgens de PvdA-fractie om te kijken
naar het geld dat je zou kunnen genereren door anders betalen of door heffingen
voor mobiliteit te introduceren.Het MIRT is een belofte om samenhang aan te brengen in planning, financiering
en aanleg van infrastructuur, ruimtelijke ontwikkeling, woningbouw, groen
en water. Met de aanleg van ov-lijnen kan worden geanticipeerd op de groei
van het aantal woningen in een gebied. Maar het gaat er ook om gebieden integraal
te benaderen.Wat wij met het MIRT willen, is een integrale agenda, waarbij investeringen
in ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur in samenhang worden gedaan.
Zo moet inzichtelijk worden of onze investeringen daadwerkelijk bijdragen
aan verbetering van mobiliteit, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit van
Nederland. Helaas geldt dit nog niet voor de editie van 2008. De projecten
staan keurig onder en naast elkaar. In 2009 moet het echte MIRT er zijn. De
vraag aan de bewindslieden die hier aan tafel zitten, is of wij dan ook goed
zien hoe de planning en financiering van aan elkaar verbonden projecten lopen.
Wij geven alvast onze visie mee en horen graag of zij er ook zo over denken.Behalve aandacht te besteden aan wegontsluitingen kijken wij dan bijvoorbeeld
naar het ov als randvoorwaarde voor ontwikkeling. Naast ov en infrastructuur
kijken wij ook naar de bouwopgaven die wij onszelf hebben gesteld. De komende
maanden wordt inzichtelijk welke tekorten er zijn bij die woningbouwopgaven,
wat betreft aantallen en financiën. Wij hebben onszelf een opgave van
80.000 tot 100.000 woningen gesteld. Bij het binnenstedelijk bouwen is de
opgave om 40% goedkoop en duurzaam te bouwen. Het laaghangend fruit
is al geplukt en de moeilijke locaties blijven over.Daarnaast moet duidelijk worden hoe de herstructure­ringsopgave van
bedrijventerreinen eruit gaat zien. Zien wij de uitkomsten van deze belangrijke
discussies, waarover wij al herhaaldelijk van gedachten hebben gewisseld,
terug in het MIRT 2009? Amsterdam wil naast Almere binnenstedelijk 50.000
woningen realiseren, en dat betekent veel voor de mobiliteit. Die aantallen
moeten toch terugkomen in het MIRT 2009, met alle ov- en infraprojecten eromheen?
De wateropgave staat als losse druppels water een beetje tussendoor in het
MIRT. Waarom kijken wij niet of nieuw aan te leggen infra kan dienen als secundaire
waterkering? Het is maar een idee.De heerKoopmans(CDA)Mevrouw Vermeij gaat in op de grote woningbouwopgaven, maar waar ligt
de grens? Horen 250 woningen voor een kleine gemeente, naast een grote infrastructuurweg
waarbij nieuwe afritten aan de orde zijn, er ook bij of gaan wij alleen Amsterdam
bedienen?MevrouwVermeij(PvdA)Wij hebben dat debat nog te gaan. Wij gaan eerst bekijken waar die grote
woningbouwlocaties komen, hoe deze gerealiseerd kunnen worden en wat er te
kort komt. Volgens mij hebben wij een aantal spelregels bedacht en zullen
wij een aantal nieuwe spelregels bedenken in het MIRT. Een belangrijke reden
om in het MIT of het MIRT terecht te komen is dat er een rijksbijdrage of
rijksfinanciering aan gekoppeld is. Dat is een van de spelregels. Dat kan
aanleiding zijn om een project integraal in het MIRT op te nemen.De heerKoopmans(CDA)Ik snap ook wel dat iets erin moet als er een rijksbijdrage is, maar de
vraag is wat de criteria zijn. Gaan wij dat alleen voor de hoofdstad doen
of voor meerdere locaties? Wat zijn de criteria en waar komt het geld vandaan?
Dat zijn de vragen waar het om gaat.MevrouwVermeij(PvdA)Bij de VROM-begroting heb ik hierover een motie ingediend, samen met uw
collega de heer Van Heugten. Daarin hebben wij aan het kabinet gevraagd om
inzichtelijk te maken waar onze woning­bouwopgaven terechtkomen, welke
tekorten er zijn en hoe het kabinet deze denkt op te lossen. Ik kan het lijstje
noemen van de grote locaties in dit land: Haarlemmermeer, Amsterdam/Almere,
Utrecht, Rotterdam. Dat debat krijgen wij over een paar maanden in deze Kamer.
Vervolgens zal er een discussie plaatsvinden over de weerslag daarvan in dit
boek, omdat er infra, ov en allerlei andere bedrijvigheid omheen zitten. De
komende anderhalf jaar voeren wij die discussie en de weerslag daarvan is
te vinden in het MIRT in 2009.De heerDuyvendak(GroenLinks)De PvdA-fractie pleit terecht voor een samenhangend plan. Dat is natuurlijk
nog de echo van de coalitieonderhandelingen. Moet er dan ook niet sprake zijn
van samenhangende financiering? Is de PvdA-fractie met ons van mening dat
het dan ook mogelijk moet zijn om geld uit het Infrafonds naar binnenstedelijk
bouwen te sluizen als daarmee een opgave haalbaar en perspectiefvol wordt?MevrouwVermeij(PvdA)Zoals gezegd, hebben wij de vragen eerst voorgelegd aan het kabinet om
inzichtelijk te maken hoe de bouwopgave eruit zal zien en wat het tekort zal
zijn. Het MIRT zou inderdaad een samenhangend geheel moeten zijn wat de planning
en de financiering betreft. Voor ons moet dan ook inzichtelijk worden wat
er in heel ingewikkelde gebieden gaat gebeuren. Wij weten dat er een weg komt,
dat die gefinancierd is en dat die parallel loopt aan de bouwopgave. Wij laten
ons niet uit over fondsen die met elkaar zullen worden vermengd, want wij
vinden het belangrijk om eerst het debat aan te gaan over die woningbouwopgave.
Naar ons oordeel is wel duidelijk dat iedereen er belang bij heeft dat dat
zijn weerslag vindt in het MIRT.De heerDuyvendak(GroenLinks)Het gaat mij er niet om of de PvdA-fractie het politiek wenselijk vindt
om geld te verschuiven. Is zij van mening dat het schot tussen infraprojecten
en projecten op het terrein van de ruimtelijke ordening moet blijven bestaan,
of dat dat bijvoorbeeld in het MIRT 2009 mag verdwijnen?MevrouwVermeij(PvdA)Op die vraag kan ik nu geen antwoord geven. Wij hebben eerst de vraag
gesteld over financiering van die bouwopgave. Die vraag wens ik los te koppelen
van de discussie over de schotten. Het is voor ons van groot belang dat die
bouwopgave wordt gerealiseerd en dat daarvoor geld beschikbaar komt.De heerMadlener(PVV)Ik ben blij dat de PvdA-fractie inmiddels de koppeling tussen het bouwen
van woningen en mobiliteit onderkent. Bouwen en luchtkwaliteit zijn al langere
tijd in de wet verankerd, maar de PvdA-fractie is tot het inzicht gekomen
dat het mogelijk is om huizen te bouwen en het recht te hebben
over een weg te rijden om bijvoorbeeld naar het werk te gaan.In Nederland zijn talloze situaties ontstaan waarvoor geldt dat er is
gebouwd zonder dat er iets is gedaan aan het uitbreiden van de wegcapaciteit.
Ik doel op Hellevoetsluis, waar veel extra huizen zijn gebouwd maar waar de
N57 niet is verbreed. Er staan dus iedere dag lange files op die weg. Is de
PvdA-fractie gezien haar nieuwe inzicht voorstander van het inventariseren
van situaties waar op het punt van de uitbreiding van wegen een inhaalslag
moet worden gemaakt?MevrouwVermeij(PvdA)Ik ben geen voorstander van het doen van een nieuwe studie, maar wel van
het in de grond zetten van een schop. Dat klinkt de heer Madlener misschien
nog meer als muziek in de oren. Hij vergeet overigens dat het openbaar vervoer
achterblijft en zegt evenmin iets over de ontwikkeling van dat vervoer in
met name het westen van het land.De heerDe Krom(VVD)Het lijkt wel alsof mevrouw Vermeij teksten uitspreekt van de VVD-fractie.
Vorige week heeft de PvdA gesproken over het en-en-beleid en nu spreekt mevrouw
Vermeij over het in de grond zetten van de schop. Het gaat goed.Er zijn veel bouwprojecten. De heer Duivesteijn heeft gezegd dat er in
Almere niet wordt gebouwd als er geen sprake is van een goede ontsluiting.
Als mevrouw Vermeij de kwestie van de schotten openhoudt, kan ik mij ook voorstellen
dat er geld van VROM wordt geïnvesteerd in een goede inpassing van wegen.
Die redenering is het spiegelbeeld van die van de heer Duyvendak. Begrijp
ik het goed dat mevrouw Vermeij die ook openhoudt?MevrouwVermeij(PvdA)Ik neem aan dat de heer De Krom die vraag ook aan de heer Duyvendak stelt.De heerDe Krom(VVD)Het antwoord van de heer Duyvendak is mij bekend. Ik stel die vraag nadrukkelijk
aan de PvdA-fractie.MevrouwVermeij(PvdA)Het is leuk om die discussie te voeren, want ook in het land horen wij
dat iedereen alles aan elkaar koppelt. Er wordt gezegd dat er geen toestemming
komt voor nieuwbouw als er geen weg of rails komt.De heerDe Krom(VVD)Dat heb ik ook gezegd. Als een bouwopgave echter wordt belemmerd doordat
er onvoldoende infrastructuur is, staat er dan nog steeds een schot tussen
VROM en Verkeer en Waterstaat of is het in dat geval voor mevrouw Vermeij
bespreekbaar om geld van de VROM-begroting aan een goede inpassing van wegen
te besteden? Voor de VVD-fractie is het omgekeerde overigens niet bespreekbaar.MevrouwVermeij(PvdA)Nee. En om de verhoudingen even helder te krijgen, ook voor de mensen
op de tribune hier: er zit 1 mld. in de Nota Ruimte en er zit 80 mld. in de
Nota Mobiliteit. Het moet dus wel in dat perspectief worden geplaatst. Er
zijn nog veel extra wensen, maar de financiering wil ik niet als prioriteit
nr. 1 neerzetten. Wij zitten bij de aanleg van infrastructuur en openbaar
vervoer met een heleboel andere problemen. Dat weet de heer De Krom ook. Voorzitter. Ik vervolg mijn betoog. Het is een leuke discussie, maar wat
valt nu echt onder het MIRT en wat niet? Wat wij precies bedoelen, wordt duidelijk
met een paar voorbeelden. Daar koppel ik dan ook meteen een paar vragen aan
vast. Een voorbeeld van een echt MIRT-project dat niet in het MIRT wordt genoemd,
is Stedenbaan. Dat gaat over woningbouw, openbaar vervoer en stations in Zuid-Holland.
In Zuid-Holland bleek ruimte te zijn om langs de bestaande ov-lijn 40.000
woningen en 1.200.000 vierkante meter te ontwikkelen. Daarvoor zijn vier nieuwe
stations in de maak, er zijn 17 potentiële op de kaart getekend en er
is een enorm plan voor fietsenstallingen. In 2007 is ook het plan gerealiseerd
om elk kwartier een intercity en een sprinter erbij te trekken. De vier sporen
in Delft vormen hierbij een cruciaal onderdeel. Mijn collega Roefs zal hier
later nog op terugkomen. Zijn de ministers bereid om op zoek te gaan naar
nieuwe "stedenbanen" elders in het land, omdat dit een heel goed
voorbeeld is van een project waarbij die koppeling wordt gemaakt?Een ander goed MIRT-project is de bypass in Kampen die onderdeel uitmaakt
van het project IJsseldelta. Bij dit project wordt juist voor de heel lange
termijn geïnvesteerd in een duurzame oplossing voor de IJssel. Er ontstaat
nieuwe natuur en er is ruimte voor de ontwikkeling van woningbouw. Het is
een mega-investering. In het MIRT staat de IJsseldelta in een verkenning op
pagina 240. Maar in datzelfde gebied speelt ook de aanleg van de Hanzelijn,
die op pagina 184 wordt genoemd. Ook de inrichting van de IJsselmonde heeft
er een relevantie mee. Die staat weer op pagina 244. Ruimte voor de rivier
wordt genoemd op pagina 66, terwijl woningbouw in Zwolle en Kampen niet in
het MIRT worden vermeld. Mijn optie voor het MIRT 2009 is dan ook dat dit
soort projecten in zijn geheel terugkomen in het MIRT.Ik wijs verder op het koppelen van de woningbouw in Almere aan de beslissing
over wegen en openbaar vervoer. Het is tegenwoordig erg hip om stoere taal
uit te slaan en te zeggen dat er niet gebouwd zal worden als er geen weg of
openbaar vervoer komt. Veel burgemeesters en wethouders doen dat. Wij hebben
vorige week nog met de minister gesproken over de A6/A9. Gelukkig ligt er
dus nu dat akkoord met de regio. Hoewel de PvdA-fractie een wat duurzamere
oplossing bij de Bloemendalerpolder en een echte inpassing in Diemen voorstaat,
kan zij instemmen met het akkoord. Wij gaan ervan uit dat wij in de Kamer
ook snel overeenstemming bereiken over het ov-pakket. De heer De Krom heeft
inmiddels een verzoek ingediend om zijn amendement inzake viersporigheid aan
te houden.Een potentieel MIRT-project is de RijnGouwelijn, de Rijnlandroute en de
ontsluiting van het al genoemde woningbouwproject in Valkenburg. Ook hier
geldt weer dat de bestuurders in de regio – Leiden en de provincie Zuid-Holland –
hard roepen dat zij vooral niet gaan bouwen als het met de ontsluiting niet
op orde is. En terecht! De Kamer riep de minister al eerder op, ook met een
specifieke motie van de heer Van Bochove over de ontsluiting van Valkenburg,
om niet te bouwen op de oude vliegbasis Valkenburg. Ik ken deze minister van
Verkeer en Waterstaat als een daadkrachtig mens, die met een weliswaar zachte
tongval toch heel rake dingen kan zeggen. Wat zegt hij tegen Leiden en Zuid-Holland?
Zegt hij dat zij verder niet moeten zeuren over die RijnGouwelijn? Zegt hij
dat die er komt tot aan Katwijk en ESTEC, en wel heel snel? De
minister wil een oost-westverbinding. Daar ben ik het mee eens. Maar is hij
er in de regio al uit als het gaat om Voorschoten en de aansluiting in Wassenaar?
Die weg zal immers langs een woonwijk lopen. Kortom, dit is nu een complex
van besluiten waarvan wij vinden dat het zijn weerslag zal moeten krijgen
in het MIRT 2009. Wij horen graag van deze minister hoe het staat met dat
bestuurlijk overleg in de regio.Ik wil vervolgens een paar voorbeelden geven van manieren waarop het eigenlijk
niet moet. Dat is toch ook een beetje onze dure plicht. In het MIRT staan
natuurlijk ook ontzettend veel projecten met betrekking tot de rijkswegen.
Tien projecten hebben betrekking op de A2, drie op de A4 en zes op de A12.
Er staat niets in het MIRT over wat er langs die snelwegen gebeurt, terwijl
in hetzelfde MIRT en de bestuursafspraken wel uitgebreid wordt ingegaan op
de herstructurering van bedrijventerreinen. Duizenden mensen kijken dagelijks
te lang – vanwege de files – naar schreeuwborden met "Bouwgrond,
kavels te koop". Het is heel wonderlijk dat wij op onze slagaders op
sommige plekken sinds de jaren vijftig niet in staat zijn geweest om er een
strook bij te leggen, terwijl wij wel heel goed in staat zijn om langs de
weg de bedrijfsblokken als bossen vlooien uit de grond te stampen. Dat moeten
wij ons aantrekken. Dat is een andere visie. Van alle beoogde mooie vensters
vanaf de A12 is er bijvoorbeeld slechts één overeind gebleven,
namelijk Bodegraven/Woerden. Ik doe een suggestie voor een mooi project, zowel
voor minister Cramer als voor minister Eurlings. Dit is zo'n mooi land, ook
vanaf de weg en het spoor. Kunnen wij ons collectief bewustzijn niet wat opvijzelen
door langs de weg in 2008 borden met iconen neer te zetten die aangeven langs
welke stad en welk natuurgebied wij rijden? Dat is een beetje in navolging
van wat je in Frankrijk ziet.De heerKoopmans(CDA)Dat is een interessante suggestie. U gebruikte overigens de term "bossen
vlooien" voor industrieterreinen, die de economie in dit land geweldig
helpen en die er ook allemaal met beleid en met goedkeuring van het Rijk,
de provincie en de gemeente gekomen zijn. Drie democratische organen hebben
daar dus "ja" tegen gezegd, want anders konden die terreinen daar
niet liggen. Zij zijn bovendien het gevolg van integraal denken. Dat moet
u niet vergeten, want zij zijn allemaal uitgeplaatst uit steden en dorpen,
want daar wilden wij die terreinen – terecht – niet meer. Wij
leggen die dus langs autowegen. Dat is beleid! Ik vind het dus een goed idee
om daar borden neer te zetten, maar ik vind het vooral een goed idee om borden
te zetten bij de natuurgebieden. De CDA-fractie vindt de discussie op dat
punt immers een beetje raar worden. Dit land zit niet alleen vol met industrieterreinen
langs wegen, maar barst ook van de ehs-gebieden langs wegen en de natuurontwikkelingsplannen.
Het is allemaal prachtig. Als je in de trein of de auto zit, zie je het ene
gebied na het andere. De meeste mensen denken dat dat allemaal boerenland
is, maar het is allemaal natuurgebied geworden. Dat is mooi, maar zet daar
maar borden neer. Ik ben ervoor om een paar centen uit te trekken voor borden
in de zin van "Dit is ook alweer natuur; dat had u zeker niet gedacht,
beste mensen". Dat lijkt mij een goed idee.MevrouwVermeij(PvdA)Het idee was met name om dat laatste te doen. Laten wij wat dat betreft
dus de handen schudden; dat lijkt mij prima. Wat die bedrijventerreinen betreft:
u zegt dat zij allemaal uitgeplaatst zijn en het resultaat zijn van integraal
denken. Ik ga u toch eens meenemen op een excursie. Met name als je Den Haag
uitrijdt in de richting van Utrecht, is daar helemaal geen sprake van integraal
denken. Elke gemeente heeft langs de A12 haar eigen bedrijventerrein en elke
gemeente heeft daar enorme borden waarop staat dat je daar fantastische bouwkavels
kunt kopen.De heerKoopmans(CDA)Dat klopt. Als je hier begint te rijden naar het oosten en het zuiden,
wordt het steeds beter.MevrouwVermeij(PvdA)Ik deel die mening volledig.De heerMadlener(PVV)Die borden bij natuurgebieden lijken mij helemaal geen goed idee, want
dan verpest je een beetje het uitzicht op het natuurgebied. Ik vind het echter
wel een goed idee om in plaats van al die bedrijventerreinen die wij wel redelijk
goed aanleggen, woongebieden aan te leggen. Vindt u het niet vreemd dat een
stukje grond voor een bedrijfsgebouw veel goedkoper is dan een kaveltje om
een huis te bouwen? Vindt u niet dat daar een discrepantie tussen bestaat?MevrouwVermeij(PvdA)Zoals u weet, hekelt de PvdA-fractie de grondprijzen al langer, ook als
het gaat om de aanleg van bedrijventerreinen. Gemeenten willen vaak graag
hun eigen bedrijventerreinen en geven de grond dan ook vaak goedkoop uit.
Je ziet ook dat die terreinen niet eens zolang meegaan en dus veel minder
duurzaam zijn dan de meeste woonwijken, maar dat is een heel andere discussie.
Het gaat mij er met name om dat ons uitzicht in veel gevallen wordt bedorven
en dat wij juist op die mooie plekken de aandacht van de automobilist en de
treinreiziger zouden moeten vragen.Het is onze dure plicht om ook projecten te benoemen voor 2009. Er staan
er nogal wat in. Aanvullingen alleen zijn echter niet voldoende. Een paar
projecten wil ik in het jaar 2009 niet meer terugzien. De Hoeksche Waard bijvoorbeeld
hoeft niet meer in het MIRT 2009 opgenomen te worden, de regio Utrecht weer
wel, waar een enorme opgave dreigt bij de inpassing van infrastructuur en
bedrijvigheid.In het MIRT gaat het niet goed met de regio Utrecht als geheel, met name
wat betreft de woningbouw. Utrecht is de regio met de meest lastige opgave
voor woningbouw. Ten westen van Leidsche Rijn bouwt men al snel in het Groene
Hart. Ten oosten, in Schalkwijk, is de infrastructuur en de ontsluiting volstrekt
onvoldoende. Loopt het schema van de ring en alle weg- en ov-projecten in
en om Utrecht parallel met de woningbouwopgave? Wij denken van niet. Deze
regio heeft behoefte aan heldere keuzes. Ik geef de bewindslieden dan ook
de opdracht om daar goed uit te komen.De afslag Heiloo bij de A9 is een project dat goede kans van slagen heeft,
maar dat nog niet goed gaat. Bij Rijkswaterstaat houdt men niet zo van afslagen.
Dat belemmert de doorstroming, zo rekenen zij uit. Het vraagt ook om extra
stroken. De minister weet echter dat bij Heiloo flink gebouwd gaat worden.
Dat staat ook in het MIRT. Die bewoners willen wij niet over de binnenwegen
hebben. Waar gebouwd wordt, moet bezien worden hoe de mensen zo snel mogelijk
de weg op kunnen. De regio wil dat gelukkig ook. Die is bereid
een aansluiting op de A9 te financieren in het kader van een nieuwe bouwlocatie.
Rijkswaterstaat moet dan echter eerst spitsstroken aanleggen. Is de minister
het met ons eens dat hier naar een oplossing gezocht moet worden?In de tekst staat dat voor de spitsstroken geen dekking bestaat. Het project
staat echter wel op bladzijde 180 in de planstudiefase. Projecten in de planstudiefase
moeten eigenlijk toch al van geld zijn voorzien? Ik denk dat ik het antwoord
al weet. Hier is echter sprake van een wat vreemde eend in de bijt.De bouwlocatie moet goed ontsloten worden. De minister moet daarvoor budget
vinden.De voorzitter:Bij de termijn van de heer Koopmans was de verhouding tussen spreektijd
en interrupties twee staat tot een. Dat lag bij mevrouw Vermeij anders. Er
waren dan ook heel mooie borden aan de orde. Ik vraag de leden echter, iets
korter te interrumperen. Anders zitten wij hier om middernacht nog.MevrouwRoefs(PvdA)Voorzitter. Ik zal mij buigen over de rest van het MIRT.Op dit moment wordt nog steeds heel krap gerekend voor de aanleg van wegen.
In de antwoorden op onze vragen zijn standaardgetallen per kilometer opgenomen.
Er wordt echter van tevoren te weinig rekening gehouden met de inpassing.
Het is een illusie om te denken dat in Nederland nog niet-ingepaste wegen
aangelegd kunnen worden. Wegen en spoorwegen vallen hierdoor veel duurder
uit dan eerst geraamd. Ook dat leidt tot vertraging. Natuurcompensatie wordt
te weinig meegerekend en blijkt uiteindelijk niet of te laat aangelegd te
worden. De vraag is of er geen aanpassing van de kilometerprijs overwogen
moet worden.Na de netwerkanalyses zijn er nu LMCA's uitgevoerd.De heerDuyvendak(GroenLinks)Mevrouw Roefs vraagt een aanpassing van de kilometerprijs. Die is er nog
helemaal niet.MevrouwRoefs(PvdA)Het gaat om een andere kilometerprijs, namelijk hoeveel het kost om een
kilometer weg aan te leggen. Dat is iets anders dan de kilometerheffing.De heerDe Krom(VVD)Moet die kilometerprijs omhoog of omlaag?MevrouwRoefs(PvdA)Voor de huidige prijs kan vaak de bedoelde kilometer niet aangelegd worden.
De wegen in de toekomst moeten bijna overal ingepast worden. Om die reden
ontstaan er al snel overschrijdingen die vervolgens tot vertragingen leiden.
Het lijkt mij goed om heel reëel ernaar te kijken en dat onderzoek te
bestuderen.De heerKoopmans(CDA)Let daarbij op! Nederland heeft de duurste wegen van de wereld, per kilometer.
Ik weet niet of het zo nuttig is om dat uit te breiden naar de aller-, allerduurste
wegen van de wereld. Een van de slechtst ingepaste wegen in Nederland is de
A79, maar dat is wel de mooiste weg van heel Nederland. Wij moeten ook met
elkaar durven nadenken over de vraag of het zetten van enorme geluidsschermen
de beste oplossing vormt.MevrouwRoefs(PvdA)Ik houd op zich helemaal niet van geluidsschermen; die zijn niet mooi
om te zien. Ik vraag de minister om een realistische doorrekening zonder daaraan
al conclusies te verbinden. Het lijkt mij goed om daar eens inzicht in te
krijgen.Na de netwerkanalyses zijn er LMCA's uitgevoerd. In de stukken wordt onderkend
dat de resultaten soms duidelijke verschillen vertonen. Wat doet de minister
met die verschillen, behalve daar theoretische verklaringen voor geven? Wat
moet ik mij voorstellen bij de "mogelijkheden tot synergie" die
de combinatie van netwerkanalyses en LMCA's zou opleveren? Feit blijft dat
knelpunten uit netwerkanalyses opeens als sneeuw voor de zon zijn verdwenen,
hoewel ik ook constateer dat een enkel knelpunt daarvoor in de plaats kwam.
Ik word meteen maar heel concreet. Nog slechts één gedeelte
van de A58 is een knelpunt; wat gebeurt er met de rest? Is het niet toevallig
dat juist twee grote corridors naar Duitsland, waar het vrachtverkeer op zeer
grote schaal aanwezig is en voor overlast zorgt – de A1 en de A67 –
er niet als knelpunten uitkomen? Wordt er misschien te weinig rekening gehouden
met het grensoverschrijdende karakter van deze wegen? Alle kaarten en berekeningen
in Nederland houden op bij de grens. Wordt de bezettingsgraad van de weg door
het vrachtverkeer wel voldoende meegeteld? Ik doe ten aanzien van de genoemde
wegen het volgende verzoek. Een grote meerderheid van de Kamer heeft met betrekking
tot de A1 verzocht om de planstudiefase te hervatten. Ik voeg daaraan toe
dat desnoods kan worden uitgegaan van een kandidaat-planstudie. Bij het spoor
zijn ook kandidaat-planstudies dus misschien kan dat ook bij de weg. Op het
punt van de A67 verzoek ik de minister om samen met Rijkswaterstaat en de
regio een grensoverschrijdende netwerkanalyse te starten. Dan kan de ontwikkeling
van het verkeer in het gebied rond Venlo, inclusief A74 en A73, in kaart worden
gebracht. De verkenningsfase voor de A67 kan vervolgens ingaan in 2009.De heerKoopmans(CDA)Het punt dat u maakt ten aanzien van de A1 is verrassend. Er ligt gewoon
een motie en daar staat in: planstudie. U hebt die motie ingediend. Ik zou
dat woordje "kandidaat" daar niet aan toe willen voegen.MevrouwRoefs(PvdA)Ik realiseer mij dat over de A1 een heel mooie motie is aangenomen en
dat een duidelijke meerderheid van de Kamer voorstander is van het aanpakken
van de A1. De minister heeft echter nog niet aangegeven hoeveel geld hij daarvoor
uittrekt. Ik hoop straks te horen welke oplossing hij daarvoor vindt.De heerKoopmans(CDA)Wij moeten niet te snel terug kruipen. De ministers moeten de opmerkingen
maken. Houdt u dus gewoon bij die planstudie.MevrouwRoefs(PvdA)Goed, ik zal mij niet te snel terugtrekken in compromissen.In de stukken staat dat de A74 ongeveer als eerste voor de doorrekening
in verband met de luchtkwaliteit in aanmerking komt. Ik houd de minister daaraan,
ook in verband met de komst van de Floriade in 2012 en de alternatieven die
anders uit de hoge hoed getoverd moeten worden; de minister heeft ook de brieven
uit Venlo ontvangen.Hoe gaat Verkeer en Waterstaat op dit moment om met innovaties? Ik lees
dat het Innovatieprogramma Geluid ten behoeve van geluidsreductie bij het
spoor in 2007 stopt. Is er een innovatiebudget voor het spoor en de wegen?
Hoe gaat de minister om met veelbelovende geluiden uit het bedrijfsleven over
het opwekken van energie uit asfalt en over geluidsschermen met zonnecellen?
Komen er pilots of zijn die er al? Dan nog twee korte algemene vragen. Komt
er ook een LMCA voor de fiets? Hoe groot zijn de aanbestedingsresultaten voor
2007?De heerDuyvendak(GroenLinks)Bij de onderhandelingen voor het coalitieakkoord is een beperkte herprioritering
binnen het MIRT van spoor naar wegen voor de helft weggesleept. Wat is daar
de betekenis van als de PvdA-fractie er hier helemaal niet over begint? Had
zij de buit al binnen?MevrouwRoefs(PvdA)Wij zitten er wat minder dogmatisch in dan de CDA-fractie. Voor ons is
het overhevelen tussen wegen en spoor geen taboe. Laat ik het zo zeggen: wat
wij aan wegen hebben en wat wij aan spoor hebben, blijft zo. Op een ding na,
en daarmee maak ik de herprioritering heel duidelijk. Het geld voor het spoor
moet er komen. Dat is heel duidelijk uit de begrotingsbeschouwing gekomen.
Dat betekent dus vanzelf een herprioritering. Het betekent dus ook dat de
balans verschuift in de richting van het spoor.De heerRoemer(SP)Wij hebben een motie ingediend over een betere balans tussen uitgaven
voor het spoor en uitgaven voor wegen. Mag ik, horende de uitspraken van mevrouw
Roefs en die van haar collega Samsom over een revolutie op het spoor, aannemen
dat de PvdA-fractie die motie zal steunen?MevrouwRoefs(PvdA)Ik denk dat ik er heel duidelijk in ben. De heer Samsom is dat ook geweest.
Wij gaan de 4,5 mld. voor het spoor, waarvan al heel wat is gevonden, bij
elkaar halen. Op het moment dat wij het hebben gevonden, is het duidelijk
dat er voor het spoor meer geld is. Dat betekent vervolgens dat de balans
in het totaal is verschoven in de richting van het spoor. Ik heb het dus niet
over op dit moment overhevelen van geld van spoor naar wegen of andersom.De heerRoemer(SP)Daar gaat de motie ook niet over. De motie roept op tot een betere balans.
Volgens mij sluit dat hier haarfijn op aan en kan de PvdA-fractie deze motie
gewoon steunen.MevrouwRoefs(PvdA)De heer Roemer gaat er dan van uit dat de balans op dit moment verkeerd
is.De heerRoemer(SP)Daar ga ik zeker van uit. Er is helemaal geen balans. In de Nota Mobiliteit
werd uitgegaan van 31,5 mld. voor wegen en niets voor het spoor. Als mevrouw
Roefs dat maar enigszins een balans vindt, weet ik niet hoe haar balans thuis
er uitziet. Voor mij slaat de balans helemaal naar één kant
door. Vindt de PvdA-fractie dat het nu wel in balans is?MevrouwRoefs(PvdA)Als je veranderingen gaat aanbrengen in de verdeling tussen spoor en wegen,
moet je daarvoor wel heel goede plannen hebben. Wij zijn er hartstikke druk
mee bezig. Er moet 4,5 mld. voor het spoor komen. Wij gaan dat bedrag het
komende jaar zoeken. Dan verandert de balans wellicht vanzelf.Voorzitter. Ik wil de staatssecretaris vragen om een bijdrage te leveren
aan de Seine-Noord. Er wordt vanuit hier een nieuw kanaal naar Parijs aangelegd.
Dat project heeft nog een heel klein duwtje nodig. Met de aanleg dragen wij
in feite bij aan een betere positie van de Nederlandse zeehavens en binnenvaart.
De staatssecretaris is ook verzocht om een bijdrage in de voorbereidingskosten
te leveren van 10 mln. De PvdA-fractie zou heel graag zien dat zij dat verzoek
inwilligt. Per slot van rekening dragen wij ook 10 mln. bij aan de vierde
sluis van Klein Ternaaien in Wallonië. Daarnaast wil de PvdA-fractie
nogmaals uitspreken dat het containertransferium voor de binnenvaart voor
haar een zeer urgent project is. Zij vraagt de staatssecretaris om hier vaart
achter te zetten en zorg te dragen voor financiering. Naar verluidt gaat het
om een bedrag van tussen de 12 mln. en 19 mln. Wij verzoeken de minister,
dit bedrag beschikbaar te stellen. Er wordt een integrale aanpak nagestreefd
en dat waarderen wij zeer. Die aanpak mag echter niet stuiten op de laatste
paar miljoen.Wat betreft de spoortunnel in Delft is er volgens onze informatie nog "slechts"
onenigheid over de risicoverdeling. Hoe gaat de minister dit oplossen? De
wens van Delft lijkt ons heel redelijk. Wij vinden viersporigheid van de tunnel
heel belangrijk.Klopt het dat de minister een studie heeft toegezegd naar de Deltalijn,
Randstad-Rijn-Roer? Ik wil het ook even hebben over het "oortje van Meteren".
Daarbij moet worden gedacht aan een volwaardig klaverblad bij Meteren. Dit
behelst twee extra aansluitingen van de Betuweroute op het gemengde net, om
de Betuweroute maximaal te kunnen benutten. Omdat wij natuurlijk weten dat
de combinatie van personen- en goederenvervoer zoveel mogelijk moet worden
voorkomen, wil ik graag van de minister weten hoe hij hier tegenaan kijkt.
Moeten wij al starten met de voorbereidingen voor RoBel, de "dedicated"
spoorlijn? Misschien kunnen wij gewoon starten met de Sloeboog en een goederenspooromleiding
bij Zevenbergen en Roosendaal.Uit berichten die wij van de diverse provincies krijgen, blijkt een enorme
ambitie voor het regionale spoor. In de praktijk blijft het bij ambities,
want men kan er heel weinig mee, omdat er ontzettend grote capaciteitsproblemen
zijn. Aan de staatssecretaris vraag ik: hoe leiden wij al die ambities in
goede banen?De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik word er een beetje moe van dat vooral de coalitiefracties allemaal
vragen stellen waarop zij het antwoord al kennen. Zoals de heer De Krom voorstellen
deed aan de CDA-fractie, doe ik voorstellen aan de PvdA-fractie. U weet wat
de problemen zijn met het regionale openbaar vervoer. U hebt gekort op de
BDU, de exploitatiesubsidies. Daardoor loopt het vast. U weet ook dat er een
amendement van mijn fractie ligt om de BDU met 4% ter verhogen. Dat
is het antwoord; neemt u toch eens positie in!MevrouwRoefs(PvdA)Bij de BDU gaat het om 16 mln. Dat is geen bedrag waarmee je iets kunt
doen met de ambities op het regionale spoor. Ik heb het daar ook helemaal
niet over, maar wel over de capaciteitsproblemen die ontstaan als de regionale
vervoerders en de provincies ergens een station of halte willen hebben. Dan
blijkt dat wij daarvoor helemaal geen spoorcapaciteit hebben;
ProRail kan helemaal niet aan de vraag voldoen. Ik heb het dus niet over BDU-uitkeringen
en dergelijke. De staatssecretaris heeft heel duidelijk toegezegd dat wij
de zaak medio 2008 opnieuw gaan evalueren. Nu praten wij over een bedrag van
16 mln. aan vermindering van groei van de BDU. In verhouding tot de ambities
is dat nog niet eens 1 promille.De heerDuyvendak(GroenLinks)U wilt het allemaal weer een jaar opschuiven en ondertussen staan de reizigers
op de halte te wachten. Er is 16 mln. minder beschikbaar en regio's hadden
stations in gedachten die zij nu niet kunnen bouwen. Mijn fractie zegt niet
dat wij die 16 mln. moeten repareren; wij moeten er dit jaar 60 à 70
mln. bij doen! Ik zou op dit punt nu wel eens de steun van de PvdA-fractie
verwachten, in plaats van al die holle woorden.MevrouwRoefs(PvdA)Met 16 mln. minder groei kunnen wij onze ambities niet verwezenlijken.
U kunt wel zeggen: doe er meer geld bij, maar dan moeten wij eerst dubbele
sporen hebben. Wij praten over 4,5 mld. extra voor het spoor.De voorzitter:Mijnheer Duyvendak, u mag een afrondende vraag stellen, want wij willen
ook weer verder.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ja, maar dit is wel het debat. Het gaat erom of wij echt wat willen doen
of dat wij alleen vragen willen stellen en over een jaar terugkomen en zien
dat er niets is veranderd. Mevrouw Roefs komt nu weer met die 4,5 mld. op
de proppen, maar dat gaat over een paar grote lijnen de Randstad uit. Dat
bedrag is niet bestemd voor het regionale spoor, waar zij mooie woorden aan
wijdt, maar geen geld bij lapt. Ik zou willen dat de PvdA nu eens concreet
iets doet voor de reiziger.MevrouwRoefs(PvdA)Als er 4,5 mld. in het hoofdspoorwegennet wordt geïnvesteerd, dan
komt er ook extra ruimte voor mogelijkheden om het regionale spoor slimmer
aan te pakken. Het lijkt mij dat wij daar een enorme bijdrage aan leveren
als wij die 4,5 mld. inderdaad bij elkaar krijgen.De heerRoemer(SP)Voorzitter. Even voor mijn helderheid: die 4,5 mld. gaan vooral naar de
vier corridors die uitgebreid moeten worden. Als mevrouw Roefs – en
ik ben daar blij mee, want ik kom dadelijk met een mooi overzicht waar mevrouw
Roefs dan hopelijk achter gaat staan – de capaciteit in het landelijke
gebied eveneens onder de loep wil nemen, om echt een revolutie op het spoort
te ontketenen, dan neem ik aan dat de PvdA-fractie daar dus ook de benodigde
miljarden bij gaat zoeken. Dan komen wij er immers met die 4,5 mld. echt niet.MevrouwRoefs(PvdA)Als wij zo'n soort inspanning kunnen doen, lijkt mij dat een enorme ambitie.
Als daarna nog meer te vinden is, is dat heel goed en hartstikke prettig,
maar eerst dit verhaal en dan aanleggen en bouwen. Het moet met het spoor
niet net zo gaan als met de wegen, waar wij geld zat voor hebben en toch niets
kunnen aanleggen.De heerRoemer(SP)Hier heb ik nou echt helemaal niets aan. Wij kunnen met zijn allen mooi
gaan roepen dat wij eigenlijk dit en dat moeten doen en vervolgens slechts
met een eerste inspanning komen en daarna wel bezien of wij het voor elkaar
krijgen. Gaat de PvdA nu voor een revolutie op het spoor? Dat kan met ons,
want dat wil ik dolgraag. Dan trek ik samen met u op en zorgen wij ervoor
dat de minister alle plannen die daar hard voor nodig zijn op papier krijgt.
Ik daag de PvdA-fractie uit om die strijd aan te gaan en om ervoor te zorgen
dat wij dat voor elkaar krijgen.MevrouwRoefs(PvdA)Ik acht een investering van 4,5 mld. in het spoor een ambitie die ongekend
is in de afgelopen tijd voor een kabinet. Wat ik heel belangrijk vind, is
dat wij die 4,5 mld. dan ook daadwerkelijk kunnen wegzetten. Daar had ik het
over.Ten slotte wat het spoor betreft: er is nog steeds geen disaster-tolerant
computercentrum, een dubbel nationaal computercentrum met uitwijkvoorzieningen
voor alle ICT-systemen, terwijl wij toch regelmatig te kampen hebben met uitvallende
computersystemen en alle gevolgen van dien. De PvdA-fractie wil de aanleg
van een dergelijk systeem versnellen. Op dit moment is er tweemaal 5,9 mln.
gereserveerd in het MIRT. Wij vragen of dat niet naar voren gehaald kan worden.Dan kom ik op de wegen. Wat de N69 betreft, sluit de PvdA-fractie zich
aan bij de inbreng die de CDA-fractie zojuist heeft geleverd. Ik wil het even
hebben over de N59. De minister is niet bereid de snelheid ter hoogte van
Drunen en Vlijmen te verlagen naar 100 km/u. Hij wijst op precedentwerking.
De PvdA-fractie is samen met de CDA-fractie van mening dat er geen andere
plaatsen in Nederland zijn waar een gemeente in verhouding zoveel geld steekt
in de verbetering van de leefbaarheid en waar in verband met groot onderhoud –
in dit verband van de A2 – een grote toename van het verkeer zal plaatsvinden.
Van precedentwerking is in onze ogen dan ook geen sprake en wij verzoeken
deze snelheidsverlaging door te voeren. De minister weet dat dit verzoek ook
gedragen wordt door de gemeente en provincie.Dan kom ik op de A4 bij Steenbergen. Wij staan positief tegenover de aanleg
van een aquaduct bij Steenbergen in de A4. De minister heeft de gemeente uitgedaagd
met plannen te komen en met een eigen financiering. Die komt er nu doordat
ze daar een waterwijkje willen gaan aanleggen. De vraag is of dat een goed
voorbeeld is van integrale planning: men wil wel medefinancieren, maar bedenkt
dan ineens dat daar dan ook maar een wijk neergelegd moet worden, terwijl
die misschien wel helemaal niet past in de totale visie op de woningbouw in
West-Brabant. Dit mag niet aan de basis liggen van het realiseren van een
aquaduct in de A4. Hoeveel gaat de minister nu bijdragen aan het aquaduct?De heerDe Krom(VVD)Voorzitter. Ik heb daar een voorstel voor ingediend. Kan ik op steun van
de PvdA-fractie rekenen?MevrouwRoefs(PvdA)Ik wil in ieder geval het antwoord van de minister daarop afwachten. Als
uw amendement betekent dat de waterwijk er niet aangelegd hoeft te worden
en dat er toch een aquaduct kan komen, dan zouden wij daar een zeer groot
voorstander van zijn.Ik kom op de A27. De studie van de Merwedebrug is klaar. De vraag is nu
of de brug via pps van Zuid-Holland en Brabant naar voren gehaald wordt. Eerder
is al door de CDA-fractie de vraag gesteld of de andere drie planstudies over
de A27 hierbij betrokken kunnen worden. Ik sluit mij bij deze vraag aan.Wij zullen nog vaak te spreken komen over het hoofdpijndossier van de
A4 Midden-Delfland, de A13, de A13-A16 enzovoort. Eigenlijk zou ik de minister
niet nóg meer hoofdpijn willen bezorgen, maar toch wil ik vragen of,
zonder vertraging in alle studies, de Veilingroute Oranjetunnel nog in dit
verhaal kan worden meegenomen. Je hoort steeds vaker dat alle plannen die
er zijn, zullen zorgen voor enorme problemen op andere punten zoals bij het
knooppunt Ypenburg. Langzamerhand vraag ik mij af waar wij bij dit dossier
nu eigenlijk staan en hoe de route in het vervolg is.De heerRoemer(SP)Het doet mij deugd dat dit soort inzichten doorbreken bij de fractie van
de PvdA. Ik hoor mevrouw Roefs zeggen dat haar fractie hier open instaat.
Betekent dit dat ook de optie om de A4 door Midden-Delfland maar niet aan
te leggen, volgens de fractie een realistische keuze is?MevrouwRoefs(PvdA)Ik neem aan dat u mijn woorden goed hebt gehoord. Laten wij duidelijk
zijn; er moet daar iets gebeuren. Daarom heb ik geaarzeld om überhaupt
te vragen of een ander gedeelte hierbij nog betrokken kan worden. Als dit
zou kunnen, zou ons dit een lief ding waard zijn, maar het mag echt niet leiden
tot verdere vertraging.De Westfrisiaroute is ook door de CDA-fractie aangekaart. De weg van Alkmaar
naar Zwolle is een provinciale weg, maar zou van betekenis kunnen zijn voor
het ontlasten van het verkeer rond Amsterdam. Wat kan de upgrading van deze
weg bijdragen aan de ontlasting van de A9 en de A10? Wij zouden hierover graag
een studie ontvangen.Ik kom op de situatie bij Nederweert. De N279 zal tot een regionale stroomweg
worden opgewaardeerd met twee maal twee rijstroken, ongelijkvloerse kruisingen
en een maximumsnelheid van 100 km. Dit is de vervolmaking van de ruit rond
Eindhoven. Deze ontwikkeling heeft tot gevolg dat er eveneens maatregelen
noodzakelijk zijn voor het verlengde van de N279, dus de N266 tussen Helmond
en Nederweert. Dit is nodig voor een goede afwikkeling van het verkeer van
de A2 richting Weert en verder naar het zuiden. De grootste bottleneck hierbij
zal liggen op het tracé langs de kern van Nederweert en Budschop, en
vooral bij de aansluiting van de N275 op de A2. Geplande kruispuntaanpassingen
van het Rijk en de provincie lijken slechts een oplossing voor de korte termijn
te bieden, temeer omdat er bedrijfsterreinen zijn en worden uitgebreid. De
kosten zouden tussen de 18 mln. en 20 mln. bedragen. Ziet de minister mogelijkheden
om deze situatie op te lossen?In verband met de duurzame verbreding van de A2 tussen Maasbracht en Geleen
is al eerder gesproken over de relatie tussen enerzijds de versnellingsprijs
die hierbij ingecalculeerd was, en anderzijds de kilometerbeprijzing. Er zou
samen worden opgetrokken. Ik vraag de minister hoe wij dit gaan aanpakken.Wij vragen de minister om een duidelijke stellingname inzake het financieringsplan
voor de tunnel bij Sluiskil. Acht hij het wenselijk om aandelen in de Westerscheldetunnel
te verkopen aan een andere publieke instelling, namelijk de provincie Zeeland.
Zo nee, welke manier stelt de minister dan voor om het gat van 75 mln. in
het financieringsplan op te vullen, in relatie tot het overrendement van de
Westerscheldetunnel? Houdt hij nog vast aan het rendement van 7,5%
als ondergrens?De heerKoopmans(CDA)De laatste opmerking van mevrouw Roefs vond ik erg interessant. Dit betekent
dat er een eerste bres wordt geslagen in de nuloptie van de fractie van de
PvdA ten aanzien van de verkoop van staatsdeelnemingen. Wij komen hierop terug
tijdens het debat dat wij hierover nog zullen hebben met het kabinet.MevrouwRoefs(PvdA)Vergeet u de laatste zin van mijn betoog niet. Ik had het daarin over
een rendement van 7,5%.De heerDe Krom(VVD)Het lijkt mij goed om de heer Koopmans er aan te herinneren dat het CDA
dit beleid al lang heeft ingezet. In de provinciale staten van Zeeland is
de CDA-fractie nu juist tegen de verkoop van de Westerscheldetunnel.De heerKoopmans(CDA)Ik heb ook niet gezegd dat ik dit een goed idee vind. De regering heeft
een keer bij monde van de minister van Financiën gezegd dat zij wil stoppen
met de verkoop van aandelen van de Staat, maar daar zetten wij nog wel wat
vraagtekens bij. Gelukkig is dit voor de fractie van de PvdA blijkbaar geen
principekwestie, maar gewoon een kwestie van per geval bekijken of het nuttig
is.De heerDe Krom(VVD)Dit klinkt mij als muziek in de oren!De heerRoemer(SP)Voorzitter. Het MIT is het MIRT geworden. Er is een R in opgenomen, en
dat is maar goed ook. Vandaar dat ik mij nu eerst tot de minister van VROM
zal richten. Ik heet haar hartelijk welkom na haar terugkeer van de conferentie
op Bali, waar een eerste stap gezet is op weg naar een protocol voor het post-Kyoto-tijdperk,
al moet de reis nog wel echt beginnen. In ieder geval zit de minister helemaal
in het onderwerp en wellicht is het goed als zij de actuele informatie die
zij heeft, eens over de MIRT-projecten legt. Hoe gaan wij deze projecten klimaatproof
maken? Ze zijn voor een groot deel gericht op de Randstad en op laaggelegen
polders en het is natuurlijk de vraag of al die miljoenen- en miljardeninvesteringen
in risicovolle gebieden op de lange termijn wel zo verstandig zijn. Wij leggen
vooral wegen en straks wellicht ook spoorwegen aan voor in ieder geval honderd
jaar. Zou de minister kunnen aangeven wat de kosten-batenverhouding is, ook
in het licht van bouwen op veilige hoogte?Een integrale aanpak van de ruimtelijke ontwikkeling staat op de rol;
dat zal de minister van VROM aanspreken. Ik ben dan ook erg benieuwd naar
haar eerste reactie op het MIRT en ik vraag haar, wat er in de komende jaren
nu echt moet worden gedaan om de r de inpassing te geven die hij verdient.
Ik zie het toch ook als haar taak om een integrale benadering te waarborgen.
Welk signaal zou zij aan de Kamer en aan haar collega's willen geven?Het MIRT bevat grote projecten die veel mobiliteit gaan opleveren. Hoe
staat de minister tegenover het standpunt van de SP, dat door een aantal andere
fracties wordt onderschreven: "eerst bewegen en dan pas bouwen"?
Dus eerst zorgen voor goede ontsluitingen en een goede infrastructuur. Tot
nu toe werd bij heel veel bouwprojecten het openbaar vervoer als sluitpost
op de begroting het eerst uitgehold. Naar ons idee moet het anders. In het
plan Zuid bracht Berlage al brede boulevards aan voor trams, auto's en bussen.
Een moderne ontwerper maakt er nu ook een strook bij voor de fiets, een skeelerbaan
of op termijn wellicht voor de Segway. Voor de korte afstand is de fiets het
alternatief bij uitstek en functievermenging ligt dan ook voor de hand om
afstanden zo kort mogelijk te houden. Schone bedrijven kunnen tegenwoordig
wat makkelijker in een woonwijk worden ingepast. Dit is winst voor de mobiliteit,
maar ook voor de veiligheid, de sociale binding en de levendigheid. Vinex-slaapwijken
zijn overdag geregeld uitgestorven en bedrijventerreinen kennen dit verschijnsel
vooral 's nachts; dit is zeer inefficiënt ruimtegebruik. Menging van
functies zou dan ook om verschillende redenen gestimuleerd moeten worden;
zullen wij dit al in het volgende MIRT kunnen zien?En ten slotte ben ik benieuwd hoe de minister de motie van mijn fractiegenoot
Van Leeuwen over het betrekken van het college van rijksadviseurs bij de uitvoering
van het MIRT wil gaan uitvoeren. Deze grote projecten zijn bij uitstek de
plek om die rol tot uitdrukking te brengen. Wellicht kan de minister er al
iets over zeggen.De kilometerheffing zou volgens de regering een groot project zijn dat
Nederland in beweging zou brengen. Daarmee zou het MIRT niet alleen verrassend
zijn door de toevoeging van de R van ruimte, maar ook doordat talloze wegprojecten
niet meer nodig zouden zijn of aangepast zouden moeten worden. Toch blijkt
het MIRT geen cultuurverandering. Kennelijk is de invloed van de kilometerheffing
miniem en daarmee een verkwisting van jaarlijks bijna 1 mld. aan een duur
systeem. Het is geld van de automobilist en belastingbetaler dat naar ons
idee veel beter ingezet kan worden. Zo leert een simpel rekensommetje dat
je met de inzet van dit geld vele spoorambities van de minister zou kunnen
financieren. Wellicht houdt de minister er ook zelf rekening mee dat na de
mislukking van rekeningrijden en de kilometerheffing van Nouwen ook dit onzalige
plan geen doorgang kan vinden.De heerKoopmans(CDA)Hoe komt u op dat bedrag van jaarlijks 1 mld.?De heerRoemer(SP)Dat is de 5% jaarlijks die het maximaal mag gaan kosten.De heerKoopmans(CDA)Het gaat om 5% van nog geen 8 mld. Dat komt neer op ongeveer 350
mln.De heerRoemer(SP)Daar kan ik heel wat spoor voor aanleggen.De heerKoopmans(CDA)U sprak van 1 mld. Het gaat om de feiten.De heerRoemer(SP)Als het nodig is, kom ik er in tweede termijn wel op terug. Het blijft
veel geld waar wij heel veel goede dingen mee zouden kunnen doen.MevrouwVermeij(PvdA)Het is een mooie paradox van de SP. Zij wil een revolutie met allemaal
spoor, zij wil nu beginnen met Bali. Het is mij nu wel zo'n beetje genoeg.
Wat denkt de heer Roemer dat al die stilstaande auto's voor het milieu betekenen?
Nu is er een concrete oplossing voor bedacht, met een groot draagvlak in de
samenleving, en is de SP weer tegen.De heerRoemer(SP)U toont lef door dit te zeggen. Ik heb continu constructief meegedacht
en meegesproken. Ik heb voorbeelden en alternatieven aangedragen. De SP heeft
een tegenbegroting gepresenteerd. Wij hebben aangegeven waar onze prioriteiten
liggen. Er is geen debat geweest waarin wij alleen "nee" hebben
gezegd en waarin wij niet hebben aangegeven wat wij wél willen. In
mijn bijdrage van vandaag zal ik opnieuw aangeven wat onze keuzes zijn.MevrouwVermeij(PvdA)Mijn verhaal gaat over iets anders. In ieder debat hebt u gezegd: spoor,
spoor en nog een spoor. U weet echter donders goed hoe het in deze samenleving
werkt. U weet hoe het mobiliteitsbeleid in elkaar zit. In dit land is meer
nodig dan alleen spoor. Uw verhaal is echt te eenzijdig. Dat kunt u echt niet
volhouden.De heerRoemer(SP)Mevrouw Vermeij, u moet de volgende keer echt beter luisteren naar mijn
pleidooien. Wij maken andere keuzes, wij zijn voor een andere volgorde. Als
wij de projecten voor het openbaar vervoer hebben uitgevoerd, is met ons ook
over verbreding en aanleg te praten. Wij hebben nooit gezegd dat het óf
dit óf dat is. Wij hebben steeds aangegeven dat het een en-en-verhaal
is. Onze verdeling is alleen anders dan die van de PvdA. De woorden "revolutie
op het spoor" komen overigens van de heer Samsom en niet van mij.MevrouwVermeij(PvdA)Wij hebben er dan ook voor gezorgd dat er 4,5 mld. bij het spoor bij komt.De heerRoemer(SP)Noemt u dat een revolutie? Ik zal u dadelijk laten zien wat een echte
revolutie is en wat wij écht nodig hebben.De balans is zoek. 4,5 mld. naar het spoor is een eerste, voorzichtige,
maar goede stap. Eindelijk laten wij de nota-Nouwen los, waarin gewoon het
cijfer 0 stond. Het is een heel goede stap in de goede richting. Als je echter
een optimaal effect wilt hebben, moet je ervoor zorgen dat de balans in orde
is. Dan moet je voor- en natransport op orde hebben, dan moet je het regionaal
vervoer erop laten aansluiten. Dan kom je er niet met alleen de stukken zoals
ze er liggen.Voor een echte revolutie op het spoor is een echte valse start gemaakt
met het afschieten van de Zuiderzeelijn, een grote nieuwe spoorambitie die
er concreet lag, een ideaal verbindingsstuk tussen Brussel en Hamburg. Of
denkt de minister dat na de Hanzelijn het spoornet af is? Ik kan mij niet
voorstellen dat dit zijn mening daarover is.Ik wil een aantal projecten inzake het spoor de revue laten passeren.
Behalve de aangekondigde vier corridors waar het meeste geld nog voor gevonden
moet worden, maar die wel van groot belang zijn, zijn er een aantal te noemen.
Allereerst de verdubbeling van het spoor in de Kop van Noord-Holland.
Daar is het slecht gesteld met het openbaar vervoer. De Randstad eindigt daar
ogenschijnlijk. Op de trajecten Hoorn-Enkhuizen en Alkmaar-Den Helder kunnen
treinen elkaar nauwelijks inhalen. Daarom dient ook voor die trajecten spoorverdubbeling
onderzocht te worden. Dat geldt ook voor de Maaslijn. Over verdubbeling van
de Maaslijn tussen Nijmegen en Roermond wordt al gesproken sinds 1995. Daarover
is destijds een motie aangenomen om de kwaliteit van deze lijn te verbeteren.
Voor zowel goederenvervoer als vooral personenvervoer is deze verbinding van
groot belang, maar is de kwaliteit erg slecht. Helaas is er nog weinig gevolg
gegeven aan de Kamerbrede uitspraak van 1995 om de spoorlijn verder te ontwikkelen
en is die zelfs alleen nog maar achteruitgehold. Ik vraag mij af of de Kamer
nog eens een verzoek om die spoorlijn te verbeteren zou moeten indienen, ondersteunen
of herhalen. Of is de minister bereid het initiatief te nemen om na te gaan
wat op dit punt gedaan kan worden, waarbij ook een snelheidsverhoging naar
140 km/u winst zal zijn? Daarmee realiseer je een corridor Groningen-Maastricht.De Achterhoek wordt vaak neergezet als een succesverhaal van het openbaar
vervoer, waarbij bus en trein goed op elkaar zijn afgestemd. Alleen de conducteur
en de wc's zijn uit de trein verdwenen, maar de exploitatie is wel verbeterd
en het aantal reizigers is gegroeid. Dit maakt dat de provincie graag een
volgende kwaliteitsslag zou willen maken. Zo is er een geplande kwartierdienstregeling
in de spits maar treinen kunnen elkaar alleen maar tegenkomen op stations
waarbij de snelle internationale treinen vanuit Duitsland voorrang hebben.
Hiermee is een kwaliteitsimpuls niet mogelijk op dit traject. Ook voor station
Zevenaar-Oost en station Westervoort ontbreken op dat punt de mogelijkheden.
Is de minister bereid deze spoorlijn te verbeteren?Met de Valleilijn tussen Amersfoort-Barneveld-Ede-Wageningen gaat het
niet goed. Net als met de Veolialijn en de Maaslijn is de situatie ook daar
achtergebleven. Treinen laten rijden door een busvervoerder blijkt niet altijd
gemakkelijk te zijn, zeker als de goede infrastructuur daarbij ontbreekt.
Zo komt er mogelijk een station Hoevelaken maar ontbreken er nog de nodige
inhaalsporen.Ten tijde van Rail 21 werd er nog een voorstel gedaan voor een spoorboog
tussen Culemborg en Beesd. Hiermee zou Gorinchem aansluiting krijgen op het
spoornet vanuit Utrecht. Een kleine investering van slechts enkele miljoenen
met grote positieve gevolgen. Dit plan is echter ergens in een la blijven
liggen. De vraag is of de minister dit plan daar weer uit wil halen.Tussen Amsterdam en Den Haag liggen vier sporen, twee via Haarlem en twee
via Schiphol.De heerKoopmans(CDA)Valt het ook de heer Roemer zelf op dat hij met name pleit voor verbetering
van spoorlijnen zoals de Maaslijn en de lijn in de Achterhoek die eerst onrendabel
waren en opgegeven werden en die eigenlijk door middel van een aanbesteding
in een keer interessant en kek zijn geworden in de regio?De heerRoemer(SP)Nee, die conclusie trek ik niet. Mijn conclusie is dat deze lijnen in
het verleden zwaar ondergewaardeerd en uitgehold zijn. Met de forse reizigersgroei
die wij willen en die het openbaar vervoer in de afgelopen jaren heeft gekend,
lopen wij daar nu tegenaan. Ik reis vreselijk veel over de Maaslijn, maar
ik kan niet zeggen dat wij het daar dankzij Veolia vreselijk goed hebben gedaan,
want die link is er niet. Wij moeten ervoor zorgen dat deze lijnen up to date
worden gemaakt en dat reizigers daar met plezier in de treinen stappen. Wat
mij betreft gaan deze lijnen allemaal naar één landelijk net.Naar de mening van de SP moet snel bekeken worden of voor het traject
Den Haag-Rotterdam spoorverdubbeling of inhaalsporen bij Delft-Zuid, Schiedam
en een slimme seinplaatsing volstaan. Graag hoor ik van de minister dat hij
hiernaar een studie wil doen.Vorige week heb ik een motie ingediend die losstaat van het debat over
de Zuiderzeelijn. Wij hebben daar vorige week nog over gesproken. Het ging
om een snelle verbinding tussen Almere-Utrecht en Almere-Rotterdam, de variant
A6-A9. Het blijkt dat geen onderzoek is gedaan naar een verbinding tussen
de Flevospoorlijn en de spoorlijn Amsterdam-Utrecht. Afgelopen week vroeg
de minister om de desbetreffende motie aan te houden. Nu heeft de minister
er een paar dagen over kunnen nadenken. Is de minister inderdaad benieuwd
naar de mogelijkheden en betekent het aanhouden van de motie dat hij daar
een serieuze studie naar wil doen?Op het spoorbeveiligingssysteem ERTMS en snelheidsverhoging zit het spoor
hard te wachten. De Kamer heeft de minister hiertoe al vaker toe uitgedaagd.
Binnen het kader van ERTMS is er ondertussen een nieuw winstpunt. Ik spreek
dan over de snelheidsadvisering met behulp van ERTMS STM-ATB. Als je je verdiept
in dit soort systemen, kom je vaak niet meer verder dan afkortingen, maar
de minister is er bekend mee, want hij heeft drie onderzoekers die daarvoor
hebben gepleit, een innovatieprijs uitgereikt. De minister weet nu gelijk
waar ik het over heb. Zij hebben een aantal verschillende systemen met elkaar
gecombineerd, waardoor treinen in een soort groene golf kunnen gaan rijden
en snelheidswinst kunnen behalen. Toen ik dat las, wist ik waarover wij spraken:
minder remmen, minder optrekken, minder brandstof en minder uitstoot. Warempel,
een prachtig idee! Graag hoor ik van de minister wat wij daarmee gaan doen.De minister heeft een subsidieaanvrage ingediend bij de EU voor ERTMS-gelden
voor railgoederenvervoerders en de hsl-Zuid. Als ik mij verdiep in de subsidies,
kom ik tot de conclusie dat hierop ook een beroep kan worden gedaan voor personentreinen
die omgebouwd moeten worden. Als dat zo is, waarom heeft de minister hiervoor
dan geen Europese subsidie aangevraagd? Volgens mij liggen er ook nog miljoenen
aan Europese subsidies klaar voor grensoverschrijdende projecten. Vallen Groningen-Nieuwe
Schans, Utrecht-Arnhem en Amersfoort-Hengelo daar wellicht ook onder? Daarvoor
zijn geen subsidieaanvragen ingediend. Wellicht laten wij hier miljoenen liggen.Naast extra spoor is er een grote roep om lightrail of metroverbindingen.
Zo zit de Hoekse Lijn tussen Rotterdam en Hoek van Holland te wachten op light
rail. Op die manier wordt een en ander meer rendabel en kan de aansluiting
op het Rotterdamse metronet worden verbeterd. Ook in andere steden wordt gekeken
naar slimme railverbindingen. Groningen praat over een tram, Utrecht over
uitbreiding van het sneltramnet en Amsterdam over volgende metrolijnen. En
dan heb ik het nog niet gehad over Nijmegen. Volop ambities, maar de vraag
is natuurlijk: wat gaat de minister doen? Is hij bereid gemeenten,
provincies en stadsregio's te ondersteunen en hen te helpen om hun verzoeken
voor dit soort verbindingen beter en verder te onderbouwen en de innovatieve
kansen echt te grijpen?Voordat wij kijken naar nieuwe infrastructuur, is het belangrijk om de
bestaande niet te vergeten. Het onderhoud van het spoor dringt daarbij erg
in het oog. Bij ProRail loopt het niet naar behoren, om het voorzichtig te
zeggen. Ik had iets anders staan, zeg ik heel eerlijk: dat het een puinhoop
is.De voorzitter:Dat hebt u nu ook gezegd. Wilt u er rekening mee houden dat u nu een kwartier
hebt gesproken?De heerRoemer(SP)Daarmee geef ik aan waar onze prioriteiten liggen. Er komt er dadelijk
nog een. Wij komen binnenkort nog terug op ProRail, omdat het onderhoud de
komende jaren van groot belang is voor de doorvoer van de treinen.Nog twee korte punten wat het spoor betreft. In Rotterdam verdwijnen enkele
sporen bij de Vierhavenstraat, waardoor de mogelijkheid verdwijnt van een
overslagterrein bij de Marconistraat. Is de minister daarvan op de hoogte?
Ziet hij kansen om daar een spooroverslag te maken? Kunnen wij informatie
krijgen over hoe hij daarmee omgaat?Het wachten is nog steeds op een definitief besluit over het spooremplacement
bij Venlo, dat uitgeplaatst zou worden als er een probleem was. Naar ons idee
is dat probleem er nog steeds. Kan de minister zeggen hoe het daarmee staat?Wij hebben vorige week uitvoerig gesproken over de wegen rondom Amsterdam.
In het MIRT zie je waar wij al steeds bang voor waren. Nu is de A10-Noord
aan de beurt. De verkenning naar het traject van de Zeeburgertunnel en de
Coentunnel is gestart. De wegen aan de westkant, oostkant en zuidkant van
Amsterdam worden verbreed. Binnenkort is de noordkant aan de beurt. Dat is
voor ons een bevestiging dat het dweilen met de kraan open is, als je het
alleen van deze kant bekijkt.Wij hebben al vaker gezegd dat het project A4-Midden-Delfland wat ons
betreft kan worden geschrapt. Er wordt al veertig jaar op gestudeerd en daar
komt geen eind aan. Dat moet je gewoon niet doen. Je ziet dat de drie projecten
A4, A13/A16 en de Veilingroute van de A54 sowieso te veel zijn; vooral omdat
zij allemaal uitkomen bij Ypenburg, waardoor de problemen steeds maar weer
worden verlegd.MevrouwRoefs(PvdA)De Veilingroute Oranjetunnel heeft niets met het knooppunt Ypenburg te
maken, maar zal dit juist ontlasten in plaats van er nog eens extra bij te
komen.De heerRoemer(SP)Ik zal er nog eens goed naar kijken.De heerKoopmans(CDA)Beweert de SP dat in die regio geen verkeersprobleem is?De heerRoemer(SP)Nee, dat heb ik nooit beweerd. Wij hebben alleen gezegd dat de A4-Midden-Delfland
de problemen niet oplost. Wij hebben al veertig jaar bewezen dat deze de problemen
niet oplost. Wij hebben steeds verschillende tracés en verschillende
cijfers en elke keer komen wij tot de conclusie dat wij daarmee de problemen
verleggen naar elders. Als je iets wilt doen, moet je wel de problemen oplossen,
maar de A4 doet dat niet.De heerKoopmans(CDA)Dat er problemen elders zijn, weten wij ook wel, maar wat is uw oplossing
voor dit probleem, behalve "nee" zeggen tegen de A4-Midden-Delfland?De heerRoemer(SP)Wij willen een serieus beeld krijgen van de verbreding van de A13/A16
en veel meer inzicht in de alternatieven die van verschillende kanten zijn
gegeven voor die hoek. Er moet niet eenzijdig alleen maar asfalt worden gelegd.
Dat is een andere discussie dan de afgelopen veertig jaar steeds is gevoerd.
Die willen wij niet.De heerKoopmans(CDA)Als je de A13/A16 erbij haalt en alle alternatieven wilt zien, is dat
heel simpel samen te vatten als gewoon meer asfalt, terwijl er al veertig
jaar studies liggen. Wat voegt deze opstelling toe aan wat het kabinet al
allemaal heeft gedaan?De heerRoemer(SP)Ik trek gewoon een andere conclusie dan u. Wij hebben veertig jaar studies
naar de A4-Midden-Delfland. Veertig jaar zijn wij er niet uit gekomen en hebben
wij steeds gezien dat de cijfers niet kloppen. Wij hebben veertig jaar gezien
dat de problemen worden verschoven. U trekt de conclusie dat wij deze weg
toch moeten aanleggen, en ik trek de conclusie dat wij deze niet moeten aanleggen.
Dat is het verschil.De heerKoopmans(CDA)De heer Roemer spreekt over het verleden en ik bied oplossingen voor de
toekomst. Dat is het grote verschil.De heerMadlener(PVV)Ik ben het met de heer Koopmans eens dat het goed zou zijn als de heer
Roemer duidelijk maakte wat zijn wensen zijn. Het is immers een drama aan
die kant van Rotterdam. Bovendien heeft de heer Roemer ook gezegd wat hij
niet wil.De heerRoemer(SP)Dat zal ik in tweede termijn uitvoerig doen.Ook ik zou de discussie over de inpassing van wegen graag wat breder voeren.
Zodra er een weg wordt aangelegd of verbreed, vinden discussies plaats over
geluidsschermen, ondertunneling en verdieping. Dat zijn logische maatregelen
die goed zijn voor de leefomge­ving. Dat neemt niet weg dat die kostbaar
zijn. Vaak gaat men aan de hand van criteria voor de luchtkwaliteit na of
het noodzakelijk is om van die inpassingsmogelijkheden gebruik te maken. In
de praktijk blijkt dat er steeds meer goede argumenten zijn om te pleiten
voor een goede inpassing. Die komen ook in debatten als deze regelmatig naar
voren. Bij inpassing denk ik niet alleen aan maatregelen ten behoeve van de
luchtkwaliteit en tegen geluidsoverlast maar ook aan een goede inpassing op
het punt van ruimtelijke ordening. Welke criteria hanteert de minister om
te beoordelen of inpassing strikt noodzakelijk is? Wij spreken steeds over
wettelijke normen ten behoeve van de luchtkwaliteit, maar wij worden steeds
vaker geconfronteerd met discussies waaruit blijkt dat het ook om andere redenen
op bepaalde plaatsen in het land belangrijk is om in te passen.
Wij moeten daarover niet een discussie voeren op het moment dat regio's erin
slagen om goed te lobbyen. Ik ben het met mevrouw Roefs eens dat wij de discussie
moeten aangaan over de vraag of wij ruimtelijke inpassing en het voorkomen
van geluidsoverlast van groot belang vinden. Als het antwoord op die vraag
bevestigend is, moeten wij dat vastleggen en het niet overlaten aan de beste
lobbyers.De heerCramer(ChristenUnie)De heer Roemer spreekt over inpassing van een snelweg. Daarmee wordt vaak
ondertunneling, verdiept aanleggen of geluidsschermen bedoeld. De heer Roemer
zegt dat hij niet kiest voor die oplossing. Wat is dan de strekking van zijn
opmerking? Wij houden ons toch bezig met een goede inpassing?De heerRoemer(SP)Ik probeer duidelijk te maken dat er, uitgaand van het wettelijk kader,
alleen sprake is van inpassing waar het de luchtkwaliteit betreft. Uit discussies
blijkt echter steeds vaker dat inpassing ook wenselijk is in het kader van
geluidsoverlast en ruimtelijke ordening. Toch hebben wij daarover geen afspraken
gemaakt. Het is mogelijk dat wij op de ene locatie wel inpassen omdat daar
bijvoorbeeld veel aan lobby wordt gedaan, maar op de andere niet. Het lijkt
mij goed om tot een duidelijke lijn op dat punt te komen.Ik kom op de binnenvaart en benadruk dat deze modaliteit topprioriteit
heeft voor de SP-fractie, alleen al vanwege het geringere percentage CO2-uitstoot in vergelijking met andere modaliteiten. De staatssecretaris
komt binnenkort met een visie daarop. Wij rekenen erop dat de staatssecretaris
het achterstallig onderhoud naar voren haalt, namelijk naar 2016. In de praktijk
blijkt dat er een enorm tekort is aan ligplaatsen voor binnenvaartschepen
in zeehavens en elders. Dat leidt tot lange wachttijden en draagt ertoe bij
dat deze modaliteit onnodig onvriendelijk wordt.Wij ontvangen signalen dat de derde kolk van de Beatrixsluizen, de keersluis
in Zwartsluis en de overnachtingshaven bij Lobith vertraging oplopen. Is dat
juist? Zo ja, welke actie wenst de staatssecretaris te ondernemen?De SP wil graag weten hoe het zit met het Julianakanaal, omdat er behoorlijk
wat berichten zijn dat dit niet naar wens zou verlopen.Wij hebben al vaker gesproken over de rechtstreekse overslag op binnenschepen
in de zeehavens en het containertransferium om de A15 te ontlasten. Er zijn
zo'n negentien binnenhavens in Nederland die mogelijkheden hebben als overslaglocaties.
Dit is een ongekende kans om de binnenvaart echt te stimuleren. Zal de staatssecretaris
dit daadwerkelijk in kaart brengen en komt er ook op dat punt een uitgewerkt
plan?Ik wil nadrukkelijk stilstaan bij de capaciteitsproblemen bij sluizen.
De insteek van het kabinet is dat deze groei het best opgevangen kan worden
door ICT-toepassingen en daarmee het op afstand besturen van sluizen. Betere
ICT zal zeker leiden tot betere efficiency, maar voorzichtigheid is geboden.
Dat is mooi, maar feit is dat bij volledige automatisering het menselijke
toezicht bij bruggen en sluizen zal ontbreken. Zeker bij grotere sluizencomplexen
en belangrijke bruggen is dit een onverantwoorde ontwikkeling. De preventieve
werking van personeel op een sluizencomplex wordt onvoorstelbaar onderschat.
Lees de journaals van sluismeesters erop na en weet hoe vaak zij preventief
ongelukken weten te voorkomen en assistentie verlenen aan schippers! Daarnaast
zal er bij calamiteiten, storingen of technisch falen dadelijk geen mens op
de locatie aanwezig zijn om snel in te kunnen grijpen en eerste hulp te kunnen
verlenen. Dat is een onverantwoord risico.Voorzitter. Wij willen hier graag uitvoerig op terugkomen. Wij vragen
de Kamer om een pas op de plaats te maken, zodat deze materie goed kan worden
besproken en kan worden onderzocht, zeker nu ook De Koninklijke Schuttevaer
heeft aangegeven en gepubliceerd dat er op dit stuk een rem moet worden gezet.
Daarmee is ook een ander argument van de staatssecretaris dat iedereen het
ermee eens is, van tafel.Ik wil afsluiten in de richting van minister Cramer. Bijna nergens is
de noodzaak van sterk gecoördineerd beleid op het gebied van ruimtelijke
ordening zo groot als bij bedrijventerreinen. Een gigantische hoeveelheid
vierkante meters aan bedrijventerreinen staat leeg en toch lijken lokale overheden
er keer op keer heilig van overtuigd dat juist bij hen extra capaciteit noodzakelijk
is. Juist omdat wij die verzoeken wel begrijpen – niet dat wij het er
altijd mee eens zijn – is ingrijpen van de overheid, die immers het
totaalbelang voorop dient te stellen en zo een regio-overstijgende afweging
kan maken, geboden. Onze verbazing was dan ook groot – en blijkbaar
ook niet alleen die van ons – toen wij in het MIRT wederom het onzalige
plan tegenkwamen om over te gaan tot de bouw van een groot havengerelateerd
bedrijventerrein in de Hoeksche Waard.Wat is er gebeurd met het advies van het College van Rijksadviseurs dat
eerder stelde dat wegens de grote landschappelijke waarde van dit gebied,
het volstrekt onwenselijk was om hier zo'n groot bedrijventerrein neer te
zetten? Ik roep ook de uitspraken van minister Cramer in herinnering die op
4 mei tijdens een werkbezoek aangaf dat zij het landschap in de Hoeksche
Waard het liefst onaangetast liet en daarom forse twijfels had over het plan
voor een bedrijventerrein.Binnenkort komen de plannen voor de binnenvaart en voor het spoor. De
SP hoopt dat wij dan eindelijk de revolutionaire plannen krijgen die Nederland
nu nodig heeft. Vandaag kunnen wij daar een eerste aanzet toe geven.De heerMadlener(PVV)Ik heb een pleidooi gehoord voor meer functiemenging van woonwijken en
bedrijfsactiviteiten, maar dan wel bedrijfsactiviteiten die niet al te veel
overlast bieden, anders kunnen wonen en bedrijven niet samengaan. Dan praat
je dus vaak over kantoren en kleine bedrijfsgebouwtjes. In feite beluister
ik daarin een roep dat iedere woonwijk zijn eigen bedrijfsterreintje krijgt.
Dat staat wel een beetje haaks op het pleidooi van de SP dat niet iedere wethouder
zijn eigen bedrijfsterreintje moet hebben. Hoe gaat de SP hier vorm aan geven?
Gaat de SP oproepen tot meer bedrijfsterreinen?De heerRoemer(SP)Ik snap uw vraag heel goed. Ik ga niet oproepen tot bedrijventerreinen
in woonwijken. Wij hebben in het verleden wel vaak geconstateerd dat het bij
grote nieuwe wijken alleen maar om woningen ging en dat aan huis gebonden
beroepen of kleine bedrijvigheid in die woonwijk gewoon niet toegestaan werden.
Aan randen zie je nu allemaal kantoorpanden staan, ook kleinere
kantoorpanden, die vaak heel goed geïntegreerd hadden kunnen worden in
een woonwijk. Die kansen willen wij benutten, omdat je daarmee werken en wonen
dichter bij elkaar kunt brengen. Ik pleit echter zeker niet voor grote bedrijventerreinen
in woonwijken. Ik denk dus dat er op dit punt behoorlijke kansen liggen. Ik
wil graag van de minister van VROM weten in hoeverre die kansen worden benut
en in hoeverre risico's goed worden bekeken. Ik denk dat wij op dat punt nog
een flinke slag zouden kunnen maken.De heerMadlener(PVV)Ik juich dat toe, want ik ben daar ook voor. Dan pleit je echter in feite
voor meer kleine bedrijventerreinen aan de rand van woonwijken.De heerRoemer(SP)Daarmee kun je elders ook een deel weghalen. Het levert elders dus iets
op.De heerMadlener(PVV)Dan moet je dus pleiten voor meer bedrijventerreinen, niet voor minder
en grootschaliger, maar voor meer en kleiner.De heerCramer(ChristenUnie)Ik heb met buitengewoon veel belangstelling naar collega Roemer geluisterd.
Hij sprak in het begin over een verwijt jegens het CDA en de PvdA met betrekking
tot de revolutie. Volgens hem moesten wij vooral letten op de bijdrage van
de SP op het punt van de revolutie. Ik heb hem wel een heleboel plannen horen
noemen – die plannen spreken wij overigens buitengewoon aan –
maar waar is de dekking, mijnheer Roemer?De heerRoemer(SP)Wij zijn ervoor – in het verleden heb ik gehoord dat dat ook voor
de ChristenUnie geldt – om een deel van de infrastructuur die bedoeld
is voor wegen, over te sluizen naar het spoor. Daar ben ik nog steeds voorstander
van. Als wij straks weten over welke bedragen wij het hebben – de minister
weet dat voor de corridors nog steeds niet – zullen wij zeker niet schromen
om bepaalde projecten te verschuiven van de weg naar het spoor.De heerCramer(ChristenUnie)Als ik het goed heb opgeteld – ik heb redelijk nauwkeurig meegeschreven –
heb ik u alleen het schrappen van de A4 horen noemen. Daarvoor in de plaats
stelt u de A13 en de A16. Is dat dan budgettair neutraal?De heerRoemer(SP)Ik weet niet of u vorige week aanwezig was bij het debat over de verbreding
rondom Amsterdam.De heerCramer(ChristenUnie)Dat weet u wel, want daar was ik niet bij.De heerRoemer(SP)Het was geen grapje; ik wist het even echt niet.De heerCramer(ChristenUnie)Dat geeft niets.De heerRoemer(SP)Daar hebben wij ook het nodige genoemd. Al die plannen zien wij in die
vorm ook niet zitten. Daar komt dus een heel grote bulk geld door vrij.MevrouwVermeij(PvdA)Nu even precies, want wij hebben zojuist ook een woordenwisseling gehad.
U zei dat u op zichzelf niet tegen verbreding van de A6 en de A9 bent. De
wegverbreding in de omgeving van Amsterdam is heel erg nodig. Dat geld kunt
u dus niet zomaar naar u toehalen. U moet het nu dus even – ook financieel –
redelijk aangeven. Wij zitten hier ook bij elkaar om een heel serieus debat
te voeren als er sprake is van nieuwe plannen waar geld naar toe moet worden
geschoven. Ik hoor u geen geld "maken". U weet eigenlijk niet wat
uw plannen kosten. U zegt eigenlijk: ik heb mooie plannen, maar ik weet niet
wat zij kosten; kabinet, los het maar voor mij op.De heerRoemer(SP)Mevrouw Vermeij moet misschien toch vaker bij de debatten zitten waarin
hierover gesproken wordt.MevrouwVermeij(PvdA)Ik was aanwezig bij het debat over de A6 en de A9.De heerRoemer(SP)Laat ik met de spoorlijnen beginnen. Als je problemen met spoorlijnen
wilt oplossen, is het heel gebruikelijk om te beginnen met een verkenningsfase.
Dan weet je wat er nodig is en welk prijskaartje daaraan hangt. Daar is dus
helemaal niets mis mee, want het hele MIRT staat vol met verkenningsfases,
zodat wij nog niet weten wat het exact gaat kosten. Het is dus niet gek dat
ik daar het lijstje aan toevoeg. Dat is één. Ja, wij willen
fors verder gaan. Dat geldt eigenlijk ook voor de PvdA, want de heer Samsom
zei letterlijk: "Als wat wij willen het dubbele gaat kosten, moet dat
ook gevonden worden." De heer Samsom doet dus in wezen niets anders.
Dat is punt twee. Bovendien zijn wij bij de problematiek over de verbreding
rond Amsterdam heel rigoureus. Wij hebben gezegd: wij gaan nu niets verbreden
totdat alle alternatieven goed op tafel liggen en goed uitgewerkt zijn, zodat
wij exact weten wat wij met de alternatieven aan mobiliteit kunnen winnen.
Als na afloop daarvan nog blijkt dat hier of daar nog een knelpunt moet worden
opgelost, is daar met ons over te spreken. Dan heb je het echter over een
totaal andere omvang dan met de huidige plannen, want die zien wij daar gewoon
niet zitten.MevrouwVermeij(PvdA)Dan is het volstrekt helder. U zegt tegen Almere dus: niet bouwen, want
wij gaan eerst plannen uitwerken en wij gaan eerst tien jaar wachten.De heerRoemer(SP)Dat heb ik helemaal niet gezegd. Ik heb een heleboel tegen Almere gezegd.
Het grootste gedeelte zou moeten worden opgelost met verbetering van het openbaar
vervoer tussen Almere en Amsterdam. Wij zijn voor de SAAL – Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad –
en voor een heleboel andere projecten daar. Wij zijn ook voor werkgelegenheidsprojecten
rond Almere omdat op die manier meer werkgelegenheid naar Flevoland wordt
gehaald. Wij hebben een hele lijst van alternatieven aangegeven toen de discussie
daarover werd gevoerd. Wij hebben er echter geen behoefte aan om alle wegen
daar naartoe twee keer zo breed te maken en de problemen op die manier te
verschuiven naar de noordkant, het centrum of de rand van de stad. Dat kost
alleen maar nog meer geld.MevrouwVermeij(PvdA)Nu wordt er echt heel veel mist gecreëerd. In onze eerste woordenwisseling
stelde u dat de SP-fractie een en-en-benadering hanteert: openbaar
vervoer én wegverbreding. Nu zegt u dat u geen enkele behoefte hebt
aan wegverbreding. Dat is ook een fraaie boodschap aan de filerijders die
daar 's ochtends en 's avonds tien tot 15 km lang in de files staan. Daar
komen dan nog 60.000 woningen in Almere bij. Het is hom of kuit. Zegt u dat
als in de regio Amsterdam/Almere 60.000 woningen worden gebouwd, er ook wat
gedaan moet worden aan de weg? Of zegt u daar "nee" tegen?De heerRoemer(SP)Er is rond Amsterdam totaal geen balans ten aanzien van het verbeteren
van de mobiliteit. Wij zeggen: maak eerst die balans. Bied mensen alternatieven
voor die auto. Het zaakje wordt echter omgedraaid. Eerst worden alle wegen
verbreed en daarna wordt gekeken naar projecten voor metro en dergelijke.
Als wegcapaciteit steeds maar wordt uitgebreid zonder mensen alternatieven
voor autogebruik te bieden, worden de problemen alleen maar verschoven. Ik
kan het wel honderd keer herhalen.De heerKoopmans(CDA)Ik probeer een samenvatting te maken van wat de heer Roemer zegt. Hij
kondigt een revolutie aan en zegt dat er nog miljarden extra nodig zijn voor
het spoor. Hij heeft twee dekkingsvoorstellen; voor Rotterdam-Den Haag moet
voor het alternatief van de A13/A16 gekozen worden, wat 0,5 mld. meer kost.
Dat is geen dekking maar extra tekort. Op het tweede punt, Amsterdam, waar
de zaak muurvast zit, zegt de heer Roemer dat de SP een studeerpartij is;
er moet langer op gestudeerd worden. Dit is geen revolutie, tenzij ik denk
aan de revolutie in 1917 toen de heer Troelstra zo'n beetje alleen stond terwijl
de koets de juiste kant op reed. Ik heb het gevoel dat in de koets van de
heer Roemer geen goede ideeën zitten en dat er ook geen geld voor is
om die de goede kant op te laten rijden.De heerRoemer(SP)Het startpunt was 21,5 mld. voor nieuwe wegen en niets voor het spoor.
Die balans slaat nergens op. De CDA-fractie is zelfs voorstander van tolwegen
en wil niet alleen met kilometerheffing elitestroken invoeren maar ook nog
wel elitewegen aanleggen. Het "klutjesvolk" moet in de file blijven
staan. Van dergelijke oplossingen is het CDA schijnbaar voorstander. De SP-fractie
heeft steeds gezegd dat het openbaar vervoer de afgelopen twintig tot dertig
jaar gigantisch is achtergebleven. Daar moet echt mee aan de slag worden gegaan
om het een volwaardig alternatief te laten zijn. Als iemand 's avonds op een
afgelegen perron staat te wachten in de regen en de wind, als het winkeltje
is gesloten omdat het personeel uit efficiencyoverwegingen zoveel uur minder
werkt, als iemand niet fatsoenlijk kan zitten in een trein omdat die overvol
is en er aan de handrem wordt getrokken, dan maakt iemand die overstap van
de auto naar de trein niet. Over de revolutie is gesproken door de Partij
van de Arbeid. Ik refereerde daar slechts aan. Ik was daar dus volgend in.
Ik had die revolutie graag gezien en ik wil de PvdA graag een handje helpen
om er echt voor te zorgen dat het openbaar vervoer in de komende jaren de
aandacht krijgt die het verdient. Het overhevelen van geld van wegen naar
openbaar vervoer is voor mijn fractie wel bespreekbaar, want daarmee wordt
tenminste echt een stap gezet.De heerKoopmans(CDA)De PvdA heeft uw hulp niet nodig om die 4,5 mld. bij elkaar te krijgen
want dat gaan wij samen doen. Als u namens de SP zulke grote woorden gebruikt
en zegt dat er zulke grote verschuivingen aan de orde zijn, dan moet u ook
zeggen tegen de regio's die hier allemaal vertegenwoordigd zijn welke pagina
geschrapt mag worden. Dan ben je een eerlijk politicus. Maar de heer Roemer
moet niet zeggen dat hij een revolutie wil voor het spoor terwijl hij hiervoor
op geen enkele wijze dekking aangeeft, behalve dan er lang op studeren in
Amsterdam en bij Rotterdam en Den Haag een oplossing kiezen die 0,5 mld. meer
kost.De heerRoemer(SP)Het is onbegrijpelijk dat de CDA-fractie dit durft te roepen. Zij komt
zelf met de 4,5 mld. die moet worden gevonden voor het spoor. Wij krijgen
vervolgens een dekking doordat de Zuiderzeelijn is geschrapt, samen met nog
1 mld. aan andere punten. Wij zitten nog niet op de helft. Dat mag blijkbaar
wel. Mijn fractie heeft gezegd een aantal trajecten te willen onderzoeken
die de komende jaren wat ons betreft echt aan de beurt zijn. Dan krijgen wij
ineens grote woorden te horen van de CDA-fractie. Het is echt onbegrijpelijk.De heerKoopmans(CDA)Ik ben niet met de revolutie begonnen.De heerRoemer(SP)Neen, dat was de Partij van de Arbeid.De heerDe Krom(VVD)Voorzitter. Ik heb met veel belangstelling de betogen van de collega's
gehoord. Het idee van de heer Koopmans om borden langs snelwegen te zetten
met de tekst "hier alweer een natuurgebied" spreekt mij enorm aan.
Dat past in de filosofie van de heer Hofstra, die ooit eens zei: wat heb ik
aan een natuurgebied als ik er niet doorheen kan rijden? Ik vond dat dus wel
een mooie. Verder overweeg ik om aan de PvdA-fractie, met name aan collega
Samsom, de liberale asfaltprijs te overhandigen. Dat hele NN-verhaal, een
schop in de grond, de A1, het gaat allemaal over asfalt. De Partij van de
Arbeid is hier wel redelijk goed bezig, behalve dat er geen boter bij de vis
wordt geleverd, maar dat is tot daaraan toe. In woorden klinkt het thans al
een stuk beter. Dames, misschien kunnen wij daar wel eens een mooie film over
maken, want dat doen politici tegenwoordig ook graag.MevrouwVermeij(PvdA)Waarom moet die prijs nu weer aan een man worden uitgereikt, terwijl wij
hier zitten?De heerDe Krom(VVD)Ik stel voor om de prijs te geven aan de beide dames en de heer Samsom.Voorzitter. Ik zou de heer Cramer van de fractie van de ChristenUnie toch
willen manen tot matiging in zijn oproepen aan de SP voor revoluties. Dat
heeft in het verleden natuurlijk niet veel goeds gebracht.Er wordt tegenwoordig veel gesproken over de kloof tussen burger en politiek.
Die bestaat ook, maar dat komt niet omdat de politiek te weinig met mensen
praat, maar omdat wij niet in staat zijn om hun problemen op te lossen. Dat
geldt zeker voor het verkeer. De automobiliteit stijgt tot 2020 met nog eens
zo'n 40%. Het vrachtvervoer over de weg stijgt in dezelfde periode
met zo'n 40% tot 80%. Zonder drastische maatregelen zijn in
2020 de daluren net zo druk als de spits nu. Intussen explodeert het gemeentelijk
wegennet en blijven de verbindingsassen tussen de kernen hopeloos
achter. Het knooppunt op de A4 bij Leiderdorp ligt er nog hetzelfde bij als
in 1959. De OESO rapporteerde dat de productiviteitsgroei in de Randstad fors
lager ligt dan in andere stedelijke regio's. Oorzaak nummer 1: het verkeersinfarct.
Dat klopt ook wel, want als je naar het aantal kilometers asfalt per hoofd
in de bevolking kijkt en de Vlaamse Ruit en het Ruhrgebied vergelijkt met
de Randstad, komt de Randstad er bekaaid af. Die conclusie mag dus geen verbazing
wekken.Als ik luister naar al die mensen in alle zaaltjes waar wij komen, hoor
ik dat zij het spuug- en spuugzat zijn. Hoe lang accepteren mensen het eigenlijk
nog dat zij 's morgens om 5.30 uur de deur uit moeten, 's avonds na het eten
thuiskomen en hun kinderen alleen nog maar in het weekeinde zien? Mijnheer
Cramer, u bent van de familiepartij. Goed luisteren dus, u moet er iets aan
doen. Hoe lang pikken ondernemers het nog dat zij niet op tijd op afspraken
kunnen verschijnen en hun goederen niet op tijd kunnen afleveren? Hoe lang
accepteren de mensen het sluipverkeer in mooie dorpen en wijken nog, omdat
de overheid haar huiswerk niet doet en kernprobleem nummer één
niet aanpakt? Dat is en blijft gewoon het capaciteitsgebrek op onze wegen.De heerCramer(ChristenUnie)Het zijn toch een beetje holle woorden van de kant van de VVD-fractie.
Mensen zijn het fijnstof spuugzat, dus dat is ook een reden om echt iets aan
de wegen te doen. Ik hoor de heer De Krom alleen maar roepen dat het wegennet
moet worden uitgebreid en dat wij per hoofd van de bevolking minder asfalt
hebben dan in andere landen, maar volgens mij zijn de problemen met fijnstof
en met het verkeer daar nog groter dan in Nederland. Hoe denkt de heer De
Krom over verbetering van het ov?De heerDe Krom(VVD)Zoals u weet, hadden wij daarvoor 4 mld. uitgetrokken in onze tegenbegroting.
Dat is meer dan u hebt gedaan. Als u voor investeringen in het spoor bent,
kunt u de volgende keer beter VVD stemmen. Dat zou ik u echt willen adviseren.De heerCramer(ChristenUnie)Ik hoop dat de heer De Krom het niet erg vindt dat ik over mijn eigen
keuze ga in het stemhokje. Het stemadvies leg ik dus naast mij neer. De heer
De Krom regelt zijn extra miljarden door het MIRT ineens veel verder op te
rekken, tot voorbij het jaar 2020. Dat lijkt mij een buitengewoon vervelende
manier van geld maken. In elk geval strooit hij de mensen zand in de ogen
wat betreft de beschikbare middelen.De heerDe Krom(VVD)Ik wacht de miljarden van de ChristenUnie met belangstelling af. U hebt
ongetwijfeld een beter plan in uw achterzak.De heerCramer(ChristenUnie)Het gaat niet om een beter plan. De VVD is nu aan zet. Uw fractie schermt
met extra geld voor het ov, maar dat is virtueel geld, want u hebt het niet,
mijnheer De Krom!De heerDe Krom(VVD)Ik raad collega Cramer echt aan om de tegenbegroting van de VVD nog eens
te lezen. Daarin hadden wij dat geld voorzien, met een keurige dekking. Het
ging om een extra investering van 500 mln. voor volgend jaar, oplopend in
de loop der jaren tot 10 mld. Van de heer Cramer heb ik geen cent extra gezien.
Dat is de realiteit.De heerCramer(ChristenUnie)Wij gaan niet zeuren over alle keuzes die de VVD in haar tegenbegroting
heeft gemaakt, maar feit is dat de VVD wat betreft het MIRT met name de periode
vooruitschuift. De heer De Krom kan dan wel heel grote woorden gebruiken –
met bijna elke zin worden zij groter, en hij verdrinkt zowat in zijn eigen
broek – maar hij moet concreet zijn wat betreft het geld. Dat is hij
niet. De heer De Krom heeft virtueel geld verzonnen voor de periode na 2020.
Daarover doet hij heel grote en spannende uitspraken, maar het is gebakken
lucht en er hangt een naar luchtje omheen.De heerDe Krom(VVD)De heer Cramer gebruikt zelf nogal grote woorden. Dat vind ik opmerkelijk.
Enige bescheidenheid zou u passen, mijnheer Cramer. Waar is uw 500 mln. in
de begroting voor volgend jaar voor extra investeringen in wegen en in het
spoor? Dit bedrag is nergens te bekennen. Enige bescheidenheid zou u passen.Voorzitter. In de politiek verandert er meestal pas echt iets als er een
crisis is. In het verleden hebben wij daarvan een paar nare voorbeelden gezien:
de bouw van de Deltawerken werd pas mogelijk nadat het kalf en vele honderden
mensen in Zeeland waren verdronken. In 1995 konden opeens de dijken heel snel
worden opgehoogd omdat er wateroverlast was. Er is ook sprake van een crisis
op de wegen. Er is een noodsituatie, niet in 2020, maar vandaag al. Dat is
echter een andere crisis. Het is er een, maar wij voelen dat niet zo, omdat
het sluipenderwijs gaat. Ik vind dat wij hier aan tafel mooie woorden gebruiken,
maar het crisisgevoel dat veel mensen in het land hebben, wordt onvoldoende
vertaald in concrete maatregelen om de crisis op te lossen. Ik vraag mij wel
eens af hoe lang het duurt voordat dit crisisgevoel hier aan tafel en bij
het kabinet echt doordringt. Ik heb wat dat betreft echter slecht nieuws,
want de crisis wordt niet sneller opgelost; het gaat de verkeerde kant op.
De rode draad is niet: versnelling en meer geld, maar: vertraging en minder
geld. 38 wegenprojecten zijn vertraagd. In het MIRT 2008 zijn 35 projecten
vertraagd. Dat is een op de vijf projecten, en van de planstudies een op drie.
Het gaat voornamelijk om wegenprojecten. Het aantal vertraagde wegenprojecten
is zelfs veel groter dan vorig jaar. In 44% van de gevallen zijn problemen
met luchtkwaliteit de oorzaak. Hoe lang nog, voordat wij gaan ontkoppelen?
Hoeveel meer vertraging is dit kabinet bereid om voor zijn rekening te nemen?De totale projectkosten van planstudies belopen ruim 13 mld. Daarvan zou
ongeveer 8,5 mld. in deze kabinetsperiode gerealiseerd moeten worden, maar
er is slechts 6,7 mld. beschikbaar. Met andere woorden: voor de planstudies
die in deze kabinetsperiode gerealiseerd zouden moeten worden, is eigenlijk
nog 1,9 mld. extra nodig. Dit tekort gaat voornamelijk ten koste van de hoofdwegenprojecten.
Het tekort beloopt daarmee zo'n 30% en dat is veel hoger dan vorig
jaar. Ook het budget voor onderhoud loopt terug, van 2,9 mld. in 2008 naar
2,5 mld. na 2010. Graag hoor ik van de minister een reactie op deze cijfers.
Hoe verhouden deze cijfers zich tot de belofte van deze minister om nog in
deze kabinetsperiode 1250 km extra asfalt aan te leggen? Met de financiering
is de commissie-Ruding nu bezig. In dat kader merk ik op dat
ik wat er rond Antwerpen gebeurt, een interessante ontwikkeling vind. Daar
is met het Vlaams Gewest als aandeelhouder de Beheersmaatschappij Antwerpen
Mobiel opgericht en ik vraag de minister hoe hij dit Vlaamse initiatief ziet.Er is een dame geheten Maaike Snelder bij de TU Delft bezig met een interessant
project. De TU Delft heeft zich de vraag gesteld, hoe het rijkswegennet er
nu zou uitzien, wanneer het was gebaseerd op de vraag naar wegcapaciteit in
plaats van op het aanbod, waar Rijkswaterstaat altijd van uitgaat. Hoe zou
het eruit zien als wij vandaag helemaal opnieuw konden beginnen? De conclusie
is onthutsend. Houd u vast, mijnheer Duyvendak. De conclusie is dat wij nu
al 4000 km asfalt tekort komen. Om het verkeer te laten doorstromen, is nu
al bijna een verdubbeling van de huidige rijkswegen nodig. Ik besef natuurlijk
wel dat dit gebaseerd is op een model dat onvolkomenheden heeft. Het geeft
echter wel de oorzaak van de huidige problemen feilloos weer. Het geeft ook
aan dat wij nog steeds veel en veel te klein denken.Verder toont het model opmerkelijke overeenkomsten aan met de huidige
wegenkaart. Sommige wegen komen erbij en sommige wegen vallen eraf, maar als
gedachte-exercitie is het buitengewoon interessant om te zien wat er gebeurt.
Zo zie je de A1, de A2, de A6, de A12 en de A15 allemaal terugkomen, maar
ook bijvoorbeeld de A3, een weg die wij allang weer zijn vergeten sinds die
in de jaren 60 van de kaart is verdwenen. Die weg is er nooit gekomen, met
als gevolg dat wij voor de noord-zuidverbinding in de Randstad uitsluitend
zijn aangewezen op de A4. Dat geeft meteen ook de kwetsbaarheid aan van ons
huidige wegennet. Als de A4 vastloopt, dan zie je onmiddellijk de hele Randstad
vastlopen – zeker in noord-zuidrichting – eenvoudigweg omdat er
geen alternatief is. Denk maar even aan Rotterdam. Die tweede ruit daar moet
er absoluut komen, niet alleen voor de capaciteit, maar ook in verband met
de kwetsbaarheid. Een paar weken geleden lag er olie op de weg rond de ring
in Rotterdam en het hele zaakje liep gierend vast. Die kwetsbaarheid van de
wegen is ook een enorm probleem.Wat mij betreft, is glashelder dat de capaciteit van de hoofdtransportassen
in Nederland, met name die waar veel vrachtverkeer richting het buitenland
overheen gaat, over de hele lengte structureel moet worden uitgebreid. Dat
geldt bijvoorbeeld voor de A4, de A2, de A67, de A12 en de A1. Wij komen er
eenvoudigweg niet met een spitsstrookje hier en een invoegstrookje daar. Als
je kijkt naar de cijfers is dat allemaal gewoon niet goed genoeg. Alleen structurele
uitbreiding van de capaciteit helpt. Extra asfalt dus, en dan op zo'n manier
dat wij doorgaand en regionaal verkeer zoveel mogelijk scheiden. Wij zijn
in het verleden eenvoudigweg vergeten om supersnelwegen aan te leggen die
het internationale transport kunnen accommoderen. Heeft de minister kennis
genomen van het onderzoek van de TU Delft? Welke lering en welke conclusies
trekt hij daaruit?Kan de minister een overzicht geven van het aantal kilometers rijksweg
en provinciale weg dat er in de laatste tien jaar – en dan bedoel ik
per jaar – is bijgekomen? Provinciale wegen spelen evenzeer als rijkswegen
een cruciale rol voor de aan- en afvoer naar de rijkswegen en als verbindingsassen
tussen woon- en bedrijfskernen. Ook de investeringen in de provinciale wegen
blijven zwaar achter. Ik zou wel eens willen weten hoeveel procent van de
provinciale opcenten wordt geïnvesteerd in wegen. Bij de rijksbelastingen
gaat het om ruim 16 mld. belastinginkomsten tegen 3 mld. investeringen.MevrouwVermeij(PvdA)Eigenlijk is uw betoog het spiegelbeeld van dat van uw buurman van de
SP.De heerRoemer(SP)Dat is niet vreemd.MevrouwVermeij(PvdA)Ja, gek hè. De heer De Krom constateert dat er in dit model eigenlijk
gepleit wordt voor een verdubbeling van het aantal kilometers asfalt. Toch
is het vreemd dat hij zegt dat zo'n verdubbeling niet zal lukken en dat het
hierbij slechts om een model gaat, maar dat hij tegelijkertijd volstrekt niet
ingaat op alternatieven.De heerDe Krom(VVD)Tijdens de behandeling van de begroting heb ik dat uitvoerig gedaan. Toen
heb ik benadrukt dat de VVD-fractie voor een en-en-en-benadering is. Die benadering
heeft de fractie van de PvdA inmiddels overgenomen en dat doet mij buitengewoon
veel plezier. Ik ben dus niet de tegenpool van de heer Roemer. Met name bij
het woon-werkverkeer van en naar de grote steden is het belang van het spoor
groot. De VVD-fractie vindt dat wij hierin stevig moeten investeren. Vandaar
dat wij hiervoor 4 mld. op tafel hebben gelegd. De fractie van mevrouw Vermeij
heeft dit geld nog niet op tafel gelegd. Ook haar wil ik daarom adviseren
de volgende keer op de VVD te stemmen. Als meer mensen dat hadden gedaan,
was dit geld er al lang geweest.De heerCramer(ChristenUnie)Niet op ingaan, mevrouw Vermeij.De heerDe Krom(VVD)Nee, dit is niet het laatste stemadvies dat ik vandaag zal uitbrengen.
Ik vertel dit verhaal, omdat wij de omvang van het probleem waarvoor wij staan
goed moeten kunnen schetsen en uitleggen. Ik merk vaak dat er onduidelijkheid
heerst over de analyse in dit soort discussies. Die analyse moet compleet
zijn. Inderdaad praat ik over meer wegen en meer asfalt, niet alleen omdat
ik daarvoor ben, maar ook omdat de noodzaak ervan in modellen naar voren kom
en vooral omdat heel veel mensen het spuug- en spuugzat zijn dat wij niets
aan het fileprobleem doen. Volgens mij is er in Nederland sprake van een noodsituatie.De heerMadlener(PVV)Ik steun het verhaal dat de heer De Krom schetst. Er is inderdaad een
noodsituatie en er moeten inderdaad meer wegen komen. Hij weet dat de PVV
dit ook vindt. Na al zijn stemadviezen vraag ik mij echter af, wat een stem
op de VVD in dit opzicht eigenlijk waard is. Als er straks weer coalities
worden gesloten, zal de VVD net als in het verleden dit punt weer als eerste
laten vallen. De heer De Krom zegt nu met heel zware woorden dat zijn fractie
staat voor zoveel extra geld en zoveel extra wegen. Als hij echter straks
een coalitie met linkse partijen aangaat, of misschien met het CDA, is zijn
fractie de eerste die zegt: ach, dit vergeten wij maar en dit sneuvelt in
de onderhandelingen. Is de heer De Krom bereid om te zeggen dat er op dit punt geen compromissen meer gesloten worden door de VVD?De heerDe Krom(VVD)Hebt u dezelfde vraag wel eens aan de heer Wilders gesteld?De heerMadlener(PVV)Ik zal de dag prijzen waarop de PVV in zo'n onderhandelingspositie terechtkomt.
Dan zal blijken wat een stem op de PVV waard is. Ik weet wel dat een stem
op de VVD op het punt van asfalt niet veel waard is geweest.De heerDe Krom(VVD)Dat mag de heer Wilders zich dan wel eens aantrekken, want hij was jaren
lid van de VVD-fractie. De PVV is een afscheidingspartijtje van de VVD. Ik
gun u dat van harte, maar uw partij heeft in dit opzicht geen plannen. Daarover
hebben wij het al eerder gehad. Ik vind dat u enige bescheidenheid zou moeten
betrachten. U staat met lege handen en uw doos is zwart. Niemand weet wat
er in uw doos zit. U hebt een grote mond, maar geen geld.De heerMadlener(PVV)Bescheidenheid past mij inderdaad, want wij hebben nog nooit geregeerd.
Er moet dus inderdaad nog blijken wat een stem op de PVV waard is. Ik constateer
echter dat een stem op de VVD op het gebied van wegen weinig waard is geweest.
Als de heer De Krom oproept om op de VVD te stemmen, moet hij ook toezeggen
dat hij op het punt van de wegen geen compromissen meer zal sluiten.De heerDe Krom(VVD)De heer Wilders moet zich deze woorden zeer aantrekken.MevrouwVermeij(PvdA)De heer De Krom zegt keurig met mij voor een en-en-en-benadering te zijn.
Weet hij waar de drie ennen voor staan? Die staan voor openbaar vervoer en
wegen en kilometerbeprijzing.De heerDe Krom(VVD)U kent mijn opvatting daarover, u vraagt naar de bekende weg. Het is én
wegen, én spoor, én flankerend beleid, maar voorlopig dus even
geen beprijzing zoals u het wilt.De heerKoopmans(CDA)Dit is een nieuwtje, voorlopig dus even niet. Het wordt steeds milder
met de kilometerheffing. Ik hoor dit met genoegen.De heerDe Krom(VVD)Ik ben tegen invoering van kilometerbeprijzing zoals de regering die voorstelt.
Is het zo duidelijk genoeg?Onder flankerend beleid versta ik tele- en thuiswerken waar het kan, investeren
in informatietechnologie enz. Dat moet je allemaal doen, maar niet als excuus
om geen asfalt meer aan te leggen. Welk scenario je ook kiest, er moet asfalt
bij, en veel ook; daar ontkomen wij gewoon niet aan. En wij moeten investeren
in het spoor, et cetera. Ik was juist zo blij dat mevrouw Vermeij ook deze
lijn volgde.Ook ik zal even een rondje Nederland doen. Het is traditie om het knooppunt
bij Joure te noemen, maar dat heeft nu nog niemand gedaan.De heerKoopmans(CDA)Dat is ook volstrekt terecht, want wij hebben een dekking voor de aanpak
van dat knooppunt in het alternatieve pakket geregeld. U heeft geen dekking,
want u wilt nog steeds de Zuiderzeelijn aanleggen.De heerDe Krom(VVD)Ik zie uit naar de stemming over de moties over de Zuiderzeelijn en wij
zullen wel zien hoe het Noorden op de uitslag daarvan zal reageren.Om het project voor de centrale as in Friesland mogelijk te maken heb
ik een amendement ingediend. De regio legt zelf 235 mln. op tafel, er ontbreekt
nog 25 mln.; ziedaar het amendement. Hiermee kan de verkeersonveiligheid worden
aangepakt, wordt de bereikbaarheid van Noordoost-Friesland verbeterd, wordt
Leeuwarden ontlast en wordt de leefbaarheid in een vijftal dorpen flink verbeterd.De N33 tussen Assen-Zuid en Zuidbroek is al ter sprake gekomen. De situatie
bij Zuidbroek wordt aangepakt als gevolg van een motie-Hofstra, maar wij zouden
het goed vinden om de N33 tot Delfzijl te verbreden tot twee keer twee rijstroken.
Is de minister bereid om dit te laten verkennen? De weg staat nu bekend als
een dodenweg en bovendien zou deze maatregel leiden tot een aanzienlijk betere
ontsluiting van de Eemshaven. En omdat de heer Koopmans toch al over het alternatieve
Zuiderzeelijnpakket begon, vraag ik minister Eurlings wanneer hierover een
besluit genomen zal worden.De spoorlijn Emmen-Zwolle verbindt de drie grootste bedrijfsterreinen
van Nederland, maar er is in de afgelopen twintig jaar niet in deze lijn geïnvesteerd,
waardoor de dienstregeling onder zware druk staat. Zeker na de aanleg van
de Hanzelijn heeft deze lijn potentie. De provincie Drenthe wil deze spoorlijn
overnemen om hem te kunnen moderniseren, maar dan wel met een bruidsschat.
Is de minister hiervoor te porren? En zo ja, hoe dan wel precies?De aanpak van de N34 bij Ommen loopt goed, maar helaas is ook het project
voor de A28 tussen Hattemerbroek, Zwolle en Meppel een van de vele projecten
die vertraagd zijn vanwege luchtkwaliteitseisen. Heeft de minister er al zicht
op wanneer dit project verder kan?Onze fractie zou graag zien dat het gehele tracé van de N35 tussen
Zwolle en Twente uiteindelijk een autosnelweg met twee keer twee rijbanen
wordt. Waarom start de minister geen verkenning voor dit hele tracé.
In ieder geval is verdere capaciteitsuitbreiding voor de tussenliggende wegvakken
Nijverdal-Wierden en Zwolle-Nijverdal gewenst als opmaat voor dat eindresultaat.Over de A1 hebben wij al uitvoerig gesproken. De boodschap aan de minister
is kort: gewoon de motie-Roefs uitvoeren. De A1 is een van de slagaders van
onze economie en als wij niets doen, staat er op deze weg over een paar jaar één
grote colonne vrachtwagens.De N50 Zwolle-Kampen is problematisch qua doorstroming en verkeersveiligheid.
Waarom wordt niet ook voor deze weg een officiële verkenning gestart
om dit te verbeteren?Wat vliegveld Twente betreft heb ik met genoegen de opmerking van de heer
Koopmans – Annie pikt het niet als het niet gebeurt – gehoord.
Ik zeg erbij: Henk en Hanne ook niet. Dus, mijnheer de minister: doen, dat
vliegveld Twente.De heerKoopmans(CDA)Ik ben het net vergeten, maar misschien kan de heer De Krom aan de minister
vragen hoe het zit met de brief die wij gevraagd hebben.De heerDe Krom(VVD)Minister Eurlings, hoe zit het met die brief?De N18 tussen Enschede en Varsseveld moet als twee keer twee-autoweg worden
uitgevoerd. Dat moet althans het eindbeeld zijn. De weg loopt nu door diverse
dorpskernen met alle gevolgen voor de veiligheid, de leefbaarheid en de economie
van dien. Ik heb een amendement ingediend voor 40 mln. om er in ieder geval
mee te beginnen. De weg moet zodanig worden aangepast, dat de uitbreiding
naar twee keer twee mogelijk is.Het station Zwolle is niet voldoende uitgerust om de Hanzelijn te kunnen
accommoderen. Heeft de minister daar nog plannen voor op de plank liggen?De N23 van Alkmaar naar Zwolle is met de Nota Mobiliteit indertijd geschrapt
als onderdeel van het hoofdwegennet. De capaciteit van deze weg is echt onvoldoende.
Is de minister bereid om met Noord-Holland en Flevoland het gesprek aan te
gaan?Doortrekking van de A15 van Ressen naar de A12 bij Zevenaar is een ontbrekende
schakel, die zo snel mogelijk moet worden uitgevoerd. De totale kosten bedragen
750 mln. Er ontbreekt nog 262,5 mln. Het bedrag zou via beprijzing moeten
worden binnengehaald. Aan welk soort beprijzing moeten wij hierbij denken?Is er in de plannen van het kabinet sprake van een tunnel onder het Pannerdens
Kanaal? Zal het kabinet er nog mee komen of niet?Het tracé van de A12 tussen Veenendaal en Ede wordt aangelegd.
Kan de besluitvorming over het laatste deel (Ede-Duitse grens) niet worden
versneld? De A12 is een van de belangrijkste hoofdtransportassen.Er zijn een hoop spoorprojecten in Gelderland waarop ik vanwege de tijd
niet allemaal kan ingaan. Ik wil in ieder geval een reactie op de Deltalijn.
Over veel regionale projecten komen wij overigens nog apart te spreken.Over Flevoland zijn belangrijke besluiten genomen. Over het A6/A9-traject
hoef ik het niet meer te hebben, over de IJmeerverbinding hebben wij vorige
week gesproken en de N23 heb ik al genoemd.De ring rond Utrecht moet zo snel mogelijk af. De planstudie loopt, maar
de aanleg van het noordelijke deel staat pas voor tussen 2014 en 2017 gepland.
Dat is veel en veel te laat. Aan wat voor soort weg denkt de minister? Wat
ons betreft wordt het minimaal twee keer twee, maar liever een volwaardige
snelweg.De A7 Zaanstad-Purmerend, de A9 Velsen-Badhoevedorp en de Tweede Coentunnel
worden allemaal vertraagd door luchtkwaliteitsproblemen. Wanneer gaan wij
hiermee verder?Wij zijn voor een tweede zeesluis bij IJmuiden. De sluis zou in 2015 klaar
moeten zijn. Is dat haalbaar?De verbinding tussen de A8 en A9 leidt tot doorstromingsproblemen, verkeersonveiligheid
en economische schade. De maatschappelijke kosten-batenanalyse is positief.
De regio wil het project graag aanleggen, maar het Rijk moet daar 60 mln.
aan bijdragen. Wat is het standpunt van de minister?Mijn amendement over de Pettense zeewering trek ik in.De voorzitter:Het amendement-De Krom (stuk nr. 23) is ingetrokken.De heerDe Krom(VVD)Voorzitter. De regering omarmt het mooie plan voor een tulp op zee, dat
naar mijn inschatting totaal onhaalbaar is. Ik stel voor, ons te concentreren
op de uitvoering van het plan-Waterman, waar de Kamer eerder mee akkoord is
gegaan. Hoe staat het ermee?Publiek-private samenwerking voor de A4-zuid is voor ons bespreekbaar,
maar wij willen graag een schop de grond in zien gaan.De A13-A16 is absoluut noodzakelijk, niet als alternatief voor de A4,
maar als aanvulling. Dat is een heel ander doel. Het moet allebei. Ik las
overigens dat er ook wordt gesproken over een geboorde tunnel ten aanzien
van de A13-A16. Kan de minister ons inlichten over de laatste plannen op dit
punt? Dat het landschappelijk fatsoenlijk moet worden ingepast, staat voor
mij ook wel vast.Hoe zit de minister in de Rijnlandroute? De ontsluiting van de Hollandse
eilanden is problematisch. Een relatief kleine ingreep op de N57 bij de Hartelbrug
kan verlichting brengen, namelijk als een aparte fietsbrug wordt aangelegd.
Die brug is nu twee maal één plus één. Als je
daar het fietspad van afhaalt en er een aparte fietsbrug maakt, ontstaat er
ruimte voor twee maal twee rijstroken, hetgeen een aanzienlijke verlichting
zou brengen.De heerMadlener(PVV)Volgens mij gebeurt hetgeen u voorstelt over de Hartelbrug al.De heerKoopmans(CDA)De heer De Krom scheerde zo-even langs de Rijnlandroute. Hij had er zelf
geen standpunt bij. Dat blijft ook zo?De heerDe Krom(VVD)Mede namens de PvdA kan ik u melden dat dit zo is. Ik wil eerst weten
hoe de minister hier in zit.De heerMadlener(PVV)De A16 zou dan uitkomen op de A13 en dan moet het allemaal weer via Den
Haag. Wat vindt u van het plan om de A14 door te trekken voorbij Den Haag,
zodat je dat hele knooppunt omzeilt? Is dat een bespreekbaar plan voor de
VVD?De heerDe Krom(VVD)Zo ver ben ik nog niet. Laten wij er nu eerst maar voor zorgen dat die
A4 Midden-Delfland er komt, inclusief de A4-zuid, evenals de A13-A16. Dan
praten wij wel verder. Laten wij hier nu niet mooie dromen debiteren. Deze
plannen liggen op tafel. Laten wij die nu eerst maar uitvoeren.De heerDuyvendak(GroenLinks)U spreekt mede namens de PvdA over de Rijnlandroute. Er is een lobby gaande
om deze route alsnog in het MIRT te fietsen. Begrijp ik uit uw woorden dat
u die lobby vooralsnog niet steunt?De heerDe Krom(VVD)Ik onderken de noodzaak van een goede ontsluiting van de kustplaatsen.
Alleen, ik weet ook dat er over het eventueel tracé nog heel veel discussie
is. Ik vraag aan de minister hoe hij in die discussie zit. Als u aan mij vraagt
hoe dat tracé precies zou moeten lopen, dan heb ik daar nog geen antwoord
op.De heerDuyvendak(GroenLinks)Is het uw inzet dat die Rijnlandroute alsnog in het MIRT wordt opgenomen?
Vervolgens kan er dan een tracé- en planstudie volgen.De heerDe Krom(VVD)Ik zou eerst iets meer willen weten van het kabinet over
een mogelijk tracé dat regionaal op groot draagvlak kan rekenen. Pas
dan zou ik antwoord op die vraag willen geven. In die volgorde.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik bewonder uw voorzichtige houding.De heerDe Krom(VVD)Dat is dan mooi.De heerKoopmans(CDA)En ik verbaas mij er een beetje over in relatie tot de "schop in
de grond"-taal die wij tot het moment van de Rijnlandroute uit de mond
van de heer De Krom mochten vernemen.De heerDe Krom(VVD)Hoe meer schoppen in de grond hoe beter het mij is. Het moet alleen wel
in de goede volgorde. Je moet voor dit stuk weg wel eerst een gedragen oplossing
zien te vinden.Voorzitter. Wij stemmen graag in met de tweede oeververbinding ten westen
van Rotterdam. Wat is de visie van het kabinet op dit punt?Ik heb een amendement ingediend om de spoortunnel bij Delft ten bedrage
van 40 mln. zodanig aan te leggen dat een verdubbeling van het spoor aldaar
in de toekomst kan plaatsvinden. Ik verneem hierop graag de reactie van de
minister.Wij zijn voorstander van het Trekvliettracé in Den Haag. Het daarvoor
beschikbare bedrag van 225 mln. lijkt ons evenwel niet voldoende.Daarnaast verneem ik graag een reactie van de minister op mijn amendement
over de N57 op Veers grondgebied. Het is hoognodig dat daarvoor een oplossing
komt.Over de ruit rond Eindhoven-Helmond is in de regio grote overeenstemming.
Op dat vlak moet nu zo snel mogelijk worden doorgepakt. Ik heb een amendement
ingediend voor de N69. Graag hoor ik daar een reactie op. Het aquaduct bij
Steenbergen is al aan de orde gekomen. Ook dat probleem moet worden opgelost.
Het is een van de laatste hobbels in het tracé A4-zuid. De Merwedebrug
bij Gorinchem op de A27 is een prominent knelpunt. De aanpak staat gepland
voor 2013-2018. Kan dat niet eerder? Het is echt een drama bij die brug. Welke
vormen van alternatieve financiering hebben de voorkeur van de minister? Hoe
gaat de minister de N65 in Brabant veiliger maken?Ik heb een amendement ingediend waarbij 15 mln. wordt vrijgemaakt voor
de Greenportlane in Limburg. Deze wordt aangelegd om het economisch werklandschap
in het gebied van Klavertje Vier optimaal te ontsluiten. Daarnaast zal de
Greenportlane door de aansluiting op zowel de snelweg A74 als op de A67 toekomstige
congestieproblemen op het knooppunt Zaarderheiken oplossen. De Greenportlane
zal daarboven een cruciale functie hebben bij de ontsluiting van de Floriade.
Wilden wij immers die zaak niet klaar hebben voor de Floriade in 2012? Dit
kan daaraan bijdragen.De heerKoopmans(CDA)Dit sluit goed aan bij ons algemene pleidooi voor de greenports. Komen
de middelen die naar de op- en afritten gaan, bovenop het extra bedrag dat
over was uit de A73, de 123 mln.?De heerDe Krom(VVD)Ja, dat kan ik bevestigen.De A2 Maasbracht-Geleen is al een aantal keren genoemd. Ik hoor veel spreken
over versnellingsprijs en/of tol. Tol is voor ons alleen aanvaardbaar als
dat nodig is om nieuwe infrastructuur aan te leggen die er zonder tol niet
zou komen en als mensen een alternatief hebben. Anders niet. Graag hoor ik
een toelichting waaruit blijkt hoe deze principes, als de minister die steunt,
passen in de plannen voor de A2.Het drama van de A73 duurt nog steeds voort. Op 18 februari gaan
de tunnels gedeeltelijk open. Pas in augustus volgend jaar helemaal, althans
volgens de laatste planning. De minister zou de Kamer nog voor het kerstreces,
dus voor vrijdag 21 december, een overzicht sturen van de gehele planning
inclusief data. Ik ga ervan uit dat wij die brief krijgen. Is er nog enig
zicht op eventuele claims die de minister boven het hoofd hangen als gevolg
van die vertraging? Waar praten wij dan precies over? Het kan wel eens interessant
zijn, zoals wij dat bij de A4 Midden-Delfland en de A74 ook hebben gedaan,
om het Onderzoeks- en Verificatiebureau van de Kamer te vragen om na te gaan
waarom het bij de A73 zo fout is kunnen gaan. Ik ben daar een voorstander
van.Ook het verkeer op de A67 loopt vast en moet dus over de gehele lengte
worden verbreed. Graag hoor ik hierop een reactie.Dan de N280, een regionaal project waarbij enkele kunstwerken moeten worden
aangepast. Kan de minister hier ruimte voor vinden?De heerKoopmans(CDA)Hoor ik het goed dat u aan het einde zei dat de A67 over de hele lengte
moet worden verbreed? Ik vind het allemaal interessant. Het ene moment mag
het niet van Helma, omdat zij toevallig in de gemeenteraad van Voorschoten
zit, weet ik toevallig. Het andere moment stelt u verbreding over de hele
lengte voor bij de A67, zonder enige studie. Zit er nog samenhang in de wijze
waarop u dit soort projecten wilt aanpakken?De heerDe Krom(VVD)Ik kan dat bevestigen. Ik heb al aangegeven dat wegverbredingen landschappelijk
goed moeten worden ingepast. Dat geldt overal en dus ook voor de A67. Dat
laat onverlet dat ik mijn betoog ermee ben begonnen dat verbreding bij alle
hoofdtransportassen in Nederland absolute noodzaak is en dat wij niet wegkomen
met een spitsstrookje hier en een invoegstrookje daar. Daarvoor is het probleem
veel en veel te groot. Voor zover er nu al sprake is van een noodsituatie
in Nederland, zeker bij die transportassen, wordt dat in de toekomst alleen
nog maar erger. Landschappelijke inpassing is nodig. Dat geldt voor de Rijnlandroute,
de A67 en welke weg dan ook.De vergadering wordt van 13.30 uur tot 14.10 uur geschorst.De heerMadlener(PVV)Voorzitter. De treinen zitten overvol. Jarenlang moesten wij aanhoren
dat de files moeten worden opgelost door meer mensen met de trein te laten
gaan. Het openbaar vervoer omvat nog geen 12% van alle vervoer en de
grenzen zijn nu al bereikt. Wij dienen die linkse leus dan ook om te draaien
en te zeggen dat wij overvolle treinen moeten tegengaan door meer wegen te
realiseren. Zodoende kunnen wij ervoor zorgen dat het reizen met de trein
weer prettig wordt. Dan zullen er weer zitplaatsen zijn. Help de treinreiziger
door vaker met de auto te gaan. Dat zal ook goed zijn voor de overheidsfinanciën.
70% van de autobelasting gaat immers naar de staatskas. Het bedrag dat wordt besteed aan wegen is bijna net zo groot als dat voor het
spoor. Toch hebben de wegen maar liefst zeven keer meer vervoerswaarde.De bus staat tegenwoordig ook in de file en heeft last van de stijging
van de dieselprijs. Als voor de trein en de auto de werkelijke kosten moesten
worden betaald, zouden die vervoersmiddelen onaantrekkelijk worden. Het overheidsbeleid
is erop gericht om het autorijden gigantisch duur te maken en het treinreizen
goedkoop, maar desondanks kiezen verreweg de meeste Nederlanders voor de auto.
Dat geldt overigens niet alleen voor Nederland, maar voor nagenoeg elk ontwikkeld
land. De auto wordt steeds schoner en zuiniger. De PVV-fractie is daarom van
mening dat investeren in wegen goed is voor de toekomst. Vaak is gezegd dat
wij wel huizen bouwen maar dat wij geen wegen aanleggen. De gevestigde politieke
partijen zijn daarin inderdaad heel goed. De PvdA-fractie lijkt een draai
te hebben gemaakt door erop te wijzen dat het belangrijk is om in wijken niet
alleen huizen te bouwen maar ook wegen aan te leggen. Het is goed dat zij
die klok heeft horen luiden. Ik hoop dan ook dat het beleid herkenbaar zal
zijn en zal later in mijn betoog voorstellen doen om daartoe te komen.Het MIRT zou een verandering moeten bewerkstelligen, maar de meeste projecten
daarin hebben betrekking op de lange termijn tot 2020 en zelfs op de periode
daarna. Het is goed om een visie te hebben op de lange termijn, maar wij houden
ons nu veelal bezig met projecten die vertraagd zijn en die na deze regeerperiode
van start gaan. Wij zijn juist geïnteresseerd in datgene wat er in deze
kabinetsperiode gebeurt. Zullen automobilisten deze kabinetsperiode merken
dat er minder files komen? De meeste projecten zouden dus niet alleen in het
MIRT moeten staan, maar er zou ook een vierjarenplan van deze regering moeten
zijn om te zien wat wij de komende tijd echt zullen bereiken. Het gaat er
niet om wat er gebeurt als wij drie regeringen verder zijn. Wij moeten immers
afwachten wat wij dan krijgen.Spoedwegverbredingen kosten relatief weinig, mits je de inpassing niet
te veel uit de hand laat lopen, en bieden relatief snel resultaat. Als de
filedruk vermindert, neemt de uitstoot van schadelijke stoffen met wel 50%
af. Waarom kunnen dan geen snelle wegverbredingen worden uitgevoerd? De PVV
wil dat vluchtstroken worden omgezet in rijstroken. De Spoedwet wegverbreding
moet worden aangepast, zodat het "nood breekt wet"-principe wordt
toegepast en het belang van mobiliteit boven het belang van luchtkwaliteit
wordt gesteld. Het is immers toch eigenlijk wel vreemd dat die luchtkwaliteit,
waarvan wij allemaal zeggen dat die belangrijk is, helemaal in wetgeving verankerd
is – alles wordt 10.000 keer getoetst aan luchtkwaliteit – terwijl
er bij een groot woningbouwproject helemaal niet wordt getoetst aan mobiliteit.
Ook mobiliteit is essentieel als je ergens wilt gaan wonen. Dat hebben wij
niet wettelijk verankerd. Zou het derhalve geen goed idee zijn om het recht
op mobiliteit wettelijk te verankeren en een soort toets te maken voor woningbouwprojecten?
Dat is ook een beetje in de lijn van datgene wat al die besturen zeggen en
wat Almere met succes heeft gedaan. Zij zeggen: wij bouwen geen woningen meer
als er geen nieuwe wegen bij komen.MevrouwRoefs(PvdA)Het klinkt allemaal natuurlijk wel heel aardig, maar in feite zegt u gewoon:
laten wij vooral eerst naar de auto's kijken en dan naar de mensen. Daar komt
uw verhaal over de luchtkwaliteit in feite op neer. U doet net alsof er met
deze coalitie helemaal niets gebeurt, maar wij hebben het over 4,5 mld. voor
het spoor, de kilometerheffing, het Urgentieprogramma Randstad, de commissie-Elverding,
de projecten ZSM en zo kunnen wij nog wel een tijdje doorgaan. Ik vind het
dus ongelooflijke flauwekul om net te doen alsof er helemaal niets gebeurt.De heerMadlener(PVV)Het is niet zo dat er helemaal niets gebeurt. Het beeld van de meeste
Nederlanders is dat er wel veel woningen bij komen, dat er ook meer mensen
in Nederland bij komen, maar dat de wegen toch achterblijven bij de gestegen
vraag. Wij hebben inmiddels een heel grote groep arbeiders. De werkgelegenheid
is hoog. Daar horen ook wegen bij. Het is voor ons niet of mensen of wegen,
het is voor ons beide. Wegen horen bij mensen. Die wegen leggen wij eigenlijk
alleen voor mensen aan. Daarom zie ik het verschil tussen wegen en mensen
niet zo. Ik merk aan de reacties om mij heen dat ik mij nu een beetje ongelukkig
uitdruk. Maar die wegen leggen wij aan voor mensen. Sterker nog, die wegen
dienen ook het openbaar vervoer. Ook de bus rijdt over wegen. In die zin is
dat verschil een schijnverschil. Dat wil ik helemaal niet maken.Wij hebben heel veel wetgeving inzake de luchtkwaliteit. Dat is helemaal
verankerd in wetgeving. Iedere plek wordt getoetst op luchtkwaliteit maar
niet op bereikbaarheid. De lagere bestuurslagen roepen inmiddels: wij bouwen
niet meer als jullie geen wegen bouwen. Dat is een heel belangrijk signaal.
Dat signaal leeft al vijftien jaar of misschien nog wel langer onder de bevolking.
Nu dringt het ook hier door. Zelfs de PvdA blijkt gevoelig te worden voor
dat signaal. Dat is misschien twintig jaar te laat, maar beter laat dan nooit.MevrouwVermeij(PvdA)U heeft nu al zes keer gezegd dat wij het licht hebben gezien. In dit
coalitieakkoord staat voor het eerst dat er een MIRT moet komen. U kunt ervan
uitgaan dat dit een inbreng van de drie coalitiepartijen is geweest. Wij vinden
dat er integraal moet worden nagedacht. Dat lijkt mij eerder een nieuw gegeven
voor de PVV dan voor de Partij van de Arbeid. Uit uw recente betogen blijkt
immers dat de PVV toch vooral een asfaltpartij is. Ik ben heel erg blij dat
u nu ook inziet dat als wij gaan bouwen, wij dan ook zorgen voor openbaar
vervoer en voor de aanleg van wegen, zodat mensen die daar gaan wonen, ook
ergens naartoe kunnen.De heerMadlener(PVV)Het MIRT bevat helaas weinig projecten voor de korte termijn. Wat gaat
de automobilist nu eigenlijk merken van deze regering? Hij moet niet alleen
merken dat hij meer gaat betalen vanwege het rekeningrijden, tolprojecten
of verhoogde belastingen. Daar heeft de VVD ons allemaal op gewezen en dat
is waar. De automobilist moet ook merken dat er meer asfalt wordt aangelegd.
Wij willen "werken aan de weg" zien. In die zin zijn wij inderdaad
geen asfaltpartij, maar een partij voor de automobilist, want wij erkennen
de auto als belangrijkste vervoermiddel en als brenger van welvaart. Wij willen
vooral de positieve kant van het autogebruik belichten. Die wordt al jaren
onderbelicht door het parlement. Het gaat altijd over het openbaar vervoer
en de luchtkwaliteit, maar de auto is gewoon keihard nodig. Ik
ben blij dat daarvan iets terug te vinden is bij deze minister. Hij maakt
zich daar wel hard voor, maar ook hij staat op het punt van wetgeving met
zijn rug tegen de muur. Hoewel de commissie-Elverding er komt, weten wij natuurlijk
allang waar het probleem zit. Wat ons betreft, is die commissie-Elverding
dus niet nodig. Wij hadden liever een coalitieakkoord gezien dat korte metten
maakt met die wettelijke problemen en luchtkwaliteitseisen, die vaak niet
eens bijdragen aan de luchtkwaliteit. Files zijn immers niet goed voor de
luchtkwaliteit. Dit is dus een langetermijnvisie met te weinig aandacht voor
de korte termijn. Er zijn te veel projecten in voorbereiding. Ik vraag nu
aandacht voor de uitvoering.Wij zien diverse spitsstroken verrijzen, maar die zijn meestal te kort.
Ik rijd zelf langs een onlangs geopende spitsstrook bij Delft. Dan zie je
een tijdelijke wegverbreding – dat is zo'n spitsstrook eigenlijk –
maar nog voordat je op de plaats van bestemming bent, moet al het verkeer
weer invoegen. Door die korte spitsstrook ontstaat dus eigenlijk een nieuwe
flessenhals. Daarom vraag ik de minister wat voor zin een wegverbreding heeft
als die halverwege stopt en als het verkeer dan weer moet invoegen. Wij moeten
dus eigenlijk gewoon bredere wegen hebben over het hele traject. De spitsstroken
moeten dus vaak langer worden.De heerCramer(ChristenUnie)Ik ben dolblij dat u zo'n geweldig goede analyse geeft van het probleem
aan het eind van een snelweg. Het probleem met uw toekomstvisie van twee keer
zes banen voor iedere snelweg in Nederland is dat zij allemaal eindigen bij
een stad of een dorp. U moet mij eens uitleggen hoe twee keer zes rijbanen
de stad in en uit komen. Zij moeten namelijk een keer samenvoegen tot twee
keer één rijbaan. En dan? U hebt het zojuist briljant geanalyseerd.
En dan?De heerMadlener(PVV)Ik ken helemaal geen snelwegen die eindigen in een stad of dorp. De meeste
snelwegen gaan langs steden en dorpen en hebben uitvoegmogelijkheden om de
stad of het dorp te bereiken. Als er een probleem is met een uitvoegstrook,
moeten wij maatregelen nemen. Dan moet je die strook verbreden of verlengen
of dan moet je ervoor zorgen dat het snelwegverkeer dat langs die dorpen gaat,
daar niet opstroopt. Dat lijkt mij heel logisch.De heerCramer(ChristenUnie)Goed, zij stoppen – op een aantal uitzonderingen na – niet
regelrecht in de stad, maar voor de uitvoegstroken moet ook ruimte zijn. Hoe
wilt u dat dan doen?De heerMadlener(PVV)Door ruimte te maken. Als een uitvoegstrook niet voldoet, bijvoorbeeld
omdat een rood stoplicht er daar toe leidt dat de auto's een file veroorzaken,
moet je daar natuurlijk naar kijken. Het lijkt mij logisch dat een minister
daarnaar kijkt. Het lijkt mij niet te veel gevraagd dat de minister ook de
afvoer en de toevoer van de snelweg goed bekijkt. Wat u zegt, is dus logisch.
Ik ben het daarmee eens. Laten wij dat aanpakken. Ik zie uw voorstellen op
dat punt tegemoet. Die kunnen op onze steun rekenen.Dan de A15, de verbinding tussen de Rotterdamse haven en Duitsland. Ik
woon in een gebied waar heel veel vrachtverkeer rijdt, van Rotterdam naar
allerlei delen in het land. Wij hebben ook een Betuwelijn aangelegd voor een
heleboel van dat vrachtverkeer, maar waarom hebben die vrachtwagens niet vaker
een eigen rijbaan, een soort Betuwelijn voor vrachtauto's? Inmiddels staan
er hele files met vrachtauto's. Die rijden allemaal rechts en de wegen zijn
helemaal kapot gereden door vrachtwagens. Is het geen goed idee om de rechterbaan
te reserveren voor vrachtwagens en om die het liefst van beton te maken, zodat
je niet al die uitgesleten of uitgereden plekken krijgt? Die plekken zijn
immers ook hartstikke gevaarlijk. Als het een beetje regent, blijft daar water
liggen. Die spoorvorming kun je tegengaan door de wegen voor vrachtwagens
in beton uit te voeren en om meer aparte rijbanen voor vrachtwagens aan te
leggen. Dat lijkt ons goed voor de veiligheid en de doorstroming. Je zou de
snelwegen dus ook kunnen verbreden door de vrachtauto's een eigen baan te
geven. Dat werkt op een aantal plekken goed en je scheidt het minder snelle
verkeer op die manier van het snelverkeer. Dat lijkt ons heel logisch. Minister,
vindt u dat geen goed beleid en bent u bereid om veel meer aparte vrachtwagenbanen
aan te leggen?Zuid-Holland heeft gedreigd niet meer te bouwen als er geen wegen worden
aangelegd. Dat is een bekende tactiek die Almere met succes heeft toegepast.
Die gemeente heeft gezegd niet tot de bouw van 60.000 woningen over te gaan
als er geen verbindingen tot stand worden gebracht. Dat heeft geleid tot een
investering van 3,2 mld. Toevallig leveren 60.000 woningen ongeveer 3 mld.
op aan btw, wat aardig overeenkomt met de noodzakelijke investering. Het lijkt
dus heel helder om bij investeren in woningen de wegeninfrastructuur aan te
leggen. Van elke woning gaat 20% naar de staatskas.Er ligt een heel pakket aan projecten voor, maar het blijft lastig om
het eindplaatje te zien. Tegenwoordig bestaan allerlei computersimulaties
en dynamische doorrekeningen. Ik zou graag de plaatjes willen zien. Is het
mogelijk om het eindbeeld te visualiseren met plaatjes waarop de doorstroming
te zien is? Waar beginnen de files? Files beginnen natuurlijk ergens. Er is
een bepaald inzicht nodig in wat de invloed is van een bepaalde weg op andere
delen van het traject. De Moerdijkbrug is een jaar of twee geleden heel groots
aangepakt. Nu blijken er weer problemen te zijn. Ik vraag mij af hoe dat mogelijk
is. Hoe is het mogelijk dat dat niet eerder voorzien is. Nu moet de brug voor
de tweede keer worden aangepakt, met een jaar vertragingen en files als gevolg.
Dat is een verspilling van tijd en geld.Is de minister bereid om een koppeling tussen ruimtelijke ordening en
wegcapaciteit wettelijk in te bouwen?Iedereen heeft verzoeknummers gedaan en ik zal niet achterblijven.De heerKoopmans(CDA)Een wettelijke koppeling tussen ruimtelijke ordening en wegcapaciteit?
Dit kabinet ruimt een aantal regels op en u juicht dat altijd toe. Nu introduceert
u echter een nieuwe regel, als het tenminste om een serieus voorstel gaat.De heerMadlener(PVV)Ik erger mij er bijzonder aan dat in Nederland hele wijken uit de grond
worden gestampt zonder daarvoor ontsluiting te regelen. Als mensen een duur
huis kopen dat op andere plekken niet te koop is, dan hebben zij er recht
op dat de mobiliteit goed is geregeld. Dat gebeurt niet goed. Ik vraag de
minister om er alles aan te doen om dat niet meer te laten gebeuren
want mensen ergeren zich daar groen en geel aan.De heerKoopmans(CDA)U legt een politieke en bestuurlijke koppeling en dat is prima. U sprak
net echter ook over een wettelijke koppeling. Ik wil u dat echt ontraden.
Dat is een extra juridische beer op de weg waardoor er waarschijnlijk nog
minder wegen kunnen worden aangelegd dan nu gebeurt.De heerMadlener(PVV)U hebt daar gelijk in. Ik ben natuurlijk voor minder regels, niet voor
meer regels. Ik word er echter moedeloos van om van elke politieke partij
te horen, inclusief het CDA, dat het beter moet maar het niet beter wordt.
Dat maakt mensen moedeloos. Ik dreig er meer mee dan dat ik het werkelijk
wil. Het moet goed geregeld worden en als wij het daar allemaal over eens
zijn, dan moeten wij als volksvertegenwoordiging eisen dat de wegcapaciteit
voldoet aan de behoefte die ontstaat als er wordt gebouwd. Het maakt mij niet
uit of daarvoor een wet moet worden opgesteld. Mensen hebben er recht op.De spoedwet wegverbreding wordt te weinig toegepast. Er is een spoedwet
om een urgent probleem aan te pakken. Wegverbreding is vaak de goedkoopste
en snelste methode om iets te doen. Snelwegen gaan van vier, naar drie, naar
twee rijstroken. Zo gaat het maar door. Die wegverbredingen moeten er komen.
De wetgever heeft al gezegd dat dat urgent is. Maar wat blijkt nu? Die spoedwet
kan niet worden gebruikt vanwege de eisen voor de luchtkwaliteit. Dan denk
ik dat wij iets verkeerd hebben gedaan. Wij hebben de prioriteit verkeerd
gelegd. Het belang van mobiliteit moet boven het belang van luchtkwaliteit
gaan.Hellevoetsluis is een Vinex-locatie, waar straks nog veel meer huizen
worden gebouwd om mensen te huisvesten die op de Tweede Maasvlakte gaan werken.
De files zijn daar echter gigantisch uit de klauwen gelopen. Ik wil de minister
vragen om, behalve het verbeteren van de aansluiting op de A15, ook dat stukje
N57 naar Hellevoetsluis te verdubbelen door er twee keer twee banen van te
maken in plaats van een keer twee. Het is nog een gevaarlijke weg ook. Dit
is ooit zelfs beloofd en het moet gewoon gebeuren.De A16 is een belangrijke weg voor Rotterdam, maar die komt uit op de
reeds overbelaste A13. Het verkeer van Breda naar Amsterdam, het zuid-noord-
en noord-zuidverkeer, moet niet meer door Den Haag en Overschie worden geleid,
maar moet via een directere lijn verlopen. De A3 was natuurlijk perfect geweest,
maar die komt er niet meer. Wel zou je de A14 kunnen gebruiken, dus door de
weg in plaats van via de A13/A16 hoger te laten aansluiten bij Leidschendam,
zodat het Prins Clausplein wordt ontlast.De Oranjetunnel, de tweede oeververbinding, is cruciaal voor de positie
van onze mainport. Ik vraag de minister om hier heel serieus naar te kijken.
Ik overweeg om hierover een motie in te dienen, want het is een cruciaal project.
Er ligt een goed initiatief van het Havenbedrijf Rotterdam. Er is behoefte
aan dit project en ook voor de veiligheid is het belangrijk. Ik ben er erg
enthousiast over en hoop dat de rest van de Kamer en de minister dat ook zijn.De heerDe Krom(VVD)De heer Madlener heeft een lang wensenlijstje, maar ik heb nog geen amendementen
van de PVV-fractie gezien. Komen die nog?De heerMadlener(PVV)Ik heb geen amendementen, maar de moties komen nog.De heerDe Krom(VVD)Waarom heeft de heer Madlener geen amendementen? Hij kan toch voorstellen
doen met een dekking? Hij kan toch concreet aangeven waar hij het geld vandaan
wil halen?De heerMadlener(PVV)Er liggen al vele amendementen, onder andere van de hand van de heer De
Krom. Ik zal daar positief naar kijken, mits zij geen geld weghalen bij het
ov. Meer wegen vormen voor ons echter een prioriteit. Wij bekijken alle amendementen
heel positief. Verder heb ik ervoor gekozen om met moties te werken, overigens
wel met dekking. Een amendement of motie zonder dekking kan niet op onze steun
rekenen.De heerDe Krom(VVD)Als het over het openbaar vervoer of het spoor gaat, spreekt de heer Madlener
altijd in termen zoals: ik ga nooit in een trein zitten, de trein deugt niet
et cetera. Hij weet natuurlijk dat het aandeel van de trein in het vervoer
van en naar de grote steden, inclusief Rotterdam, 35%-45% bedraagt.
Hij weet ongetwijfeld ook dat er per dag 1,1 miljoen mensen in de trein zitten.
De heer Madlener heeft een lang wensenlijstje voor onder andere verbreding
van wegen. Dat kan ik allemaal volgen, maar hoe financiert hij het nu? Ik
neem niet aan dat hij geld bij het spoor weghaalt.De heerMadlener(PVV)Ik kom niet met ongedekte moties. Die kunnen ook niet op onze steun rekenen;
dat is voor ons belangrijk. Overigens is het beeld van de heer De Krom dat
ik tegen de trein zou zijn niet juist. Ik heb wel gezegd dat voor een heleboel
mensen de trein geen alternatief biedt. Ik behoor daar zelf vaak ook toe.
Het ligt natuurlijk aan de bestemming, maar voor heel veel mensen biedt de
trein geen alternatief. Het lijkt wel alsof al die mensen die niet met de
trein kunnen, toch een beetje ondergesneeuwd raken in het politieke geweld
als het gaat om het ov. De term ov valt hier misschien tien keer, terwijl
de term "meer wegen" altijd tegenvalt. Dan gaat iedereen steigeren.
Ik wil de trein dus absoluut niet afdoen als een slecht vervoermiddel. Het
is voor sommige mensen een perfect vervoermiddel. Wij zijn ook voor investeringen
in het spoor. Wij zullen de voorstellen van de diverse fracties daartoe positief
bekijken. Zet mij nu niet weg als iemand die tegen het ov is, want dat is
absoluut niet het geval.De heerDe Krom(VVD)Het verhaal van de heer Madlener over de btw is mij nog niet helemaal
duidelijk. Kan hij dat nog eens uitleggen? Ik kon het niet helemaal volgen.
Ik geloof dat hij wilde dat de btw niet meer naar de staatskas ging, maar
ergens anders naartoe. Hoe zit dat?De heerMadlener(PVV)De woningbouw levert gigantisch veel geld op in de vorm van btw. Als Almere
60.000 woningen bouwt van gemiddeld drie ton per woning, kun je gemakkelijk
uitrekenen dat er 3 mld. aan btw wordt gegenereerd door Almere. Ik wil er
gewoon aandacht voor vragen dat het bouwen van woningen ook een
hoop extra inkomsten voor de staatskas oplevert. Een deel daarvan kan naar
infrastructuur.De heerDe Krom(VVD)Dat betekent wel dat er elders op de rijksbegroting een gat wordt geslagen.
U kunt dit nu wel roepen, maar dan moet u ook aangeven hoe dat gat moet worden
gedicht.De heerMadlener(PVV)Het bouwen van extra woningen slaat geen gat, maar levert extra inkomsten
op. Wij willen met zijn allen meer woningen bouwen en dat moeten wij vooral
ook doen. Het is soms best geschikt om met extra woningbouw een bepaalde weg
te financieren.De voorzitter:Na de bijdrage van de heer Madlener geef ik nu het woord aan de heer Duyvendak
van de fractie van GroenLinks.De heerDuyvendak(GroenLinks)Voorzitter. Het is ruim vijftig uur geleden dat op Bali de klimaatconferentie
werd afgerond. In vergelijking met eerdere klimaatconferenties is het grote
winst dat op Bali de bezorgdheid en het gevoel van urgentie voor de problematiek
van de klimaatcrisis door bijna alle landen in verschillende toonaarden werd
beklemtoond. Dat was echt nieuw. Het is een verandering die je misschien ook
bij het publiek in Nederland hebt kunnen zien, en voor een deel ook in de
politiek. Wij zijn allemaal doordrongen van de ernst van de problemen. Dat
is één observatie uit Bali. De andere observatie is dat de wereld
nog niet toe is aan het maken van keuzes op basis van – en aan het verbinden
van consequenties aan – het gevoel van urgentie en de noodzaak om iets
te doen. Dat is nog te moeilijk. Iedereen schuift de zaak dan van zijn eigen
bordje op dat van andere landen of andere sectoren of naar de toekomst. De
bereidheid om de noodzakelijke stappen te zetten en het vermogen om dat te
doen, ontbreken nog pijnlijk. Dat is ernstig, omdat wij zo weinig tijd hebben.
Bij veel problemen kun je nog denken: wij wachten een jaartje, masseren hier
en daar wat en kijken decennia vooruit; dan komt het misschien wel goed. De
strijd tegen de klimaatverandering is echter een race tegen de klok. Als wij
niet heel snel handelen, worden de maatregelen die wij moeten nemen op zijn
minst veel duurder, kostbaarder en ingrijpender, maar ook zullen steeds meer
mensen daadwerkelijk komen te lijden onder de klimaatveranderingen, vooral
in de ontwikkelingslanden. Hoe langer wij wachten, des te groter zal de schade
aan de leefomgeving van heel veel mensen en dieren en aan de natuur zijn.
Er is dus enorme haast geboden.Als ik het debat hier zo volg, moet het mij van het hart dat hiervan in
Nederland werkelijk nog niets is doorgedrongen. Het gaat er niet eens over.
Er wordt hier weer over duizenden kilometers asfalt gesproken, alsof wij de
capaciteit en het vermogen zouden hebben om het allemaal te realiseren. Alsof
het allemaal samen zou gaan. Ik ben er tot in het diepst van mijn hart van
overtuigd dat dit gewoon niet meer lukt. Eerlijk gezegd heb ik het gevoel,
hier tussen een hele rij enorme struisvogels te zitten. Ik hoop maar ontzettend
dat het moment snel naderbij komt dat wij wel inzien dat het radicaal anders
moet. Hoeveel kilometer wegen en dus CO2-uitstoot is er vandaag
weer gepland door de diverse fracties? Hoeveel kilometer wegen en dus CO2-uitstoot moet er niet bijkomen, als ik het debat zo beluister? Wij
zullen het juist met minder moeten doen.De heerMadlener(PVV)Met zijn apocalyptische toekomstbeeld vergeet de heer Duyvendak wel dat
de auto-industrie heel forse maatregelen neemt. De auto's rijden steeds zuiniger.
Er komen biobrandstoffen. Die zijn niet altijd goed, maar wij zien toch forse
ontwikkelingen. Wij weten allemaal dat de auto over een jaar of twintig misschien
nog maar de helft verbruikt van wat deze nu verbruikt, en geen schadelijke
stoffen meer uitstoot. Houdt u daar geen rekening mee en ziet u dan niet in
dat het aanleggen van wegen een goede investering is in de toekomst?De heerDuyvendak(GroenLinks)U doet dat niet altijd, maar nu raakt u wel de kern van het debat met
uw opmerking. De vraag is inderdaad: kun je er komen met alleen technologische
maatregelen? Biobrandstoffen en schone motoren zijn dan het reddingsmiddel.
Dat is ook het beleid van minister Eurlings en van het kabinet. Dat zal dus
niet lukken, is mijn overtuiging. Dat laten in feite ook alle serieuze onderzoeken
zien. Je komt er niet met alleen technologische oplossingen. Wil het kunnen
passen, dan zul je ook moeten gaan sleutelen aan het volume en aan de omvang
van het verkeer, aan de hoeveelheid kilometers die auto's rijden, aan het
gewicht van auto's et cetera. Wij hebben nu een doelstelling van min 30%
in 2020. Dat is heel dichtbij, het is over twaalf jaar, maar er is nog geen
plan van het kabinet dat dit haalt. In 2050 moeten wij 60% tot 80%
minder uitstoten. Dan liggen al die wegen van de heer Madlener er braak bij,
want zo schoon worden die auto's nooit. Dat zal eenvoudigweg niet lukken.
Dan is het toch veel verstandiger om nu op een schoner ov-systeem in te zetten
dan nu eerst die wegen aan te leggen en later alsnog van koers te moeten veranderen?De heerMadlener(PVV)Als u schoon openbaar vervoer wilt, zult u over moeten gaan op kernenergie,
want die trein verbruikt gigantisch veel elektriciteit en die wordt opgewekt
met steenkool of bruinkool. U moet dan wel de keuze maken voor een echt schone
trein, want ook de trein gebruikt ontzettend veel energie en ik denk dat de
auto-industrie forse stappen kan maken in de richting van minder vervuiling.
Volgens mij overschat u trouwens de hele CO2-problematiek zwaar,
maar goed, dat is een heel andere discussie. De trein gebruikt ook energie.
Dat bent u toch met mij eens?De heerDuyvendak(GroenLinks)Ja, maar het grote voordeel van de elektrische trein is dat je die echt
op duurzame stroom, op wind- of op zonnestroom kunt laten rijden, wat voor
een auto altijd lastiger zal zijn. Doordat de wrijvingsweerstand bij vervoer
met de trein veel minder is dan met de auto, vergt vervoer per trein per persoon
veel minder energie dan vervoer met de auto, dat weet u ook. Ik ben het echter
met u eens dat ook met de trein en ook met snelle treinen niet alles opgelost
zal zijn. De bomen groeien niet oneindig tot in de hemel. Het is wel slim
om het vervoerssysteem te kiezen dat het beste zal passen in een duurzame
toekomst.MevrouwVermeij(PvdA)Ik kan mij erg goed voorstellen dat je, net teruggekeerd naar het Haagse
alledaagse leven vanuit Bali, waar je de klimaatonderhandelingen
hebt meegemaakt, van je hart geen moordkuil wilt maken. De neiging is echter –
zeg ik er maar bij – dat dit licht superieur wordt, zo van: ik weet
hoe de wereld in elkaar zit en ik ga het u nog even uitleggen. In het echte
leven staan mensen toch erg vast in de file. Het moet mij van het hart dat
de GroenLinks-fractie in Amsterdam toch ook voor een wegverbreding is. En
nu zegt u hier dat ook de trein niet alles kan. Dat noopt mij toch tot een
vraag. Wat dan wel?De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik wil daarmee aangeven dat wij toch ook tegen de mensen zullen moeten
zeggen dat wij ons niet tot in het oneindige zullen kunnen blijven verplaatsen.
Minister Netelenbos noemde mobiliteit ooit een recht. Ik denk dat dit niet
tot in het oneindige zo is. Als wij de grenzen van de aarde willen accepteren,
dan zitten er grenzen aan de vrijheid waarmee wij overal heen kunnen reizen
en ons kunnen verplaatsen, zeker als wij de vervoersmogelijkheden nog een
beetje gelijkmatig willen delen met mensen elders in de wereld die nu nog
helemaal niet reizen. Willen wij die mensen ook de ruimte geven om mobiel
te worden, dan zijn er grenzen aan de groei en dan is zelfs de trein niet
de oneindige oplossing.De heerKoopmans(CDA)Wat de heer Duyvendak net zegt – dat er minder verplaatsing zou
moeten zijn – is zijn oplossing.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik zei niet dat er minder verplaatsing zou moeten zijn. Ik zei dat er
grenzen zijn aan de groei en dat zich verplaatsen niet een oneindig recht
is.De heerKoopmans(CDA)Het maakt mij allemaal niet zoveel uit hoe u het formuleert. Wijst u in
dit debat één Nederlander aan, tegen wie u zegt: "jij mag
je niet meer verplaatsen boven de grens die ik stel". Doe dat eens!De heerDuyvendak(GroenLinks)Nu verdraait u mijn boodschap weer. Ik zeg...De heerKoopmans(CDA)Volgens mij maak ik hem gewoon concreet.De heerDuyvendak(GroenLinks)Nee, u zegt dat ik iemand moet aanwijzen die zich niet meer mag verplaatsen.
Ik heb helemaal niet gezegd dat men zich niet meer mag verplaatsen. Ik wil
erop wijzen dat er een einde is aan het recht op mobiliteit. Ik zou ook het
kabinet willen vragen of het nog steeds de visie deelt van oud-minister Netelenbos
dat iedere burger een eindeloos recht heeft op mobiliteit. Volgens mij is
mobiliteit niet iets waar iedereen onbegrensd recht op heeft. Het recht op
mobiliteit is eindig. Wij kunnen mijns inziens niet voor alle Nederlanders
overal wegen aanleggen, zoals wij ook niet eindeloos vliegvelden, snelle spoorlijnen
of weet ik wat kunnen blijven aanleggen. Uiteindelijk past dat niet allemaal.De heerKoopmans(CDA)De visie van de heer Duyvendak staat mij heel helder voor ogen. Uiteindelijk
zal hij echter iemand moeten aanwijzen voor wie het gebruik van mobiliteit
daadwerkelijk eindig is. Is die eindigheid in zicht voor de yup van de grachtengordel,
die alles in zijn omgeving heeft? Mag hij nooit meer Amsterdam uit? Of geldt
de eindigheid voor inwoners van delen van het platteland waar in geen vijftig
jaar een bus is geweest en waarschijnlijk de komende vijftig jaar ook geen
bus zal komen? Voor wie geldt deze eindigheid concreet? U wordt vanuit Bali
hier ingevlogen – ik bedoel dit schertsend, want u bent gewoon uw werk
aan het doen – om de consequentie van uw woorden neer te zetten. Voor
wie is de mobiliteit concreet eindig en waar? Hoe gaan wij dit doen?De heerDuyvendak(GroenLinks)Om dit op te lossen, moeten wij goed nadenken over de vraag hoe wij het
vervoer in ons land organiseren. Mensen moeten gelijke rechten hebben om ergens
te komen. Een afbraak van het openbaar vervoer op het platteland, zoals de
CDA-fractie die de laatste jaren heeft gesteund, hoort daar in ieder geval
niet bij. Er zijn de afgelopen jaren 1370 bushaltes verdwenen, mijnheer Koopmans.
Dat is niet de manier waaraan ik denk.De heerKoopmans(CDA)Wij moeten niet gaan jij-bakken. U mag uw kritiek op mijn fractie hebben;
die zal ik pakken. Geeft u mij echter eens antwoord op de vraag wie er niet
meer mag reizen. Wie in Nederland stuit volgens de fractie van GroenLinks
als eerste op de grenzen van de mobiliteit? Wie mag er geen gebruik meer van
maken? Zijn dit de mensen van onder de 20 jaar of juist mensen die ouder zijn
dan 65 jaar? Ik noem maar wat groepen. Zijn het mensen met hoge inkomens of
juist met lage inkomens?De heerDuyvendak(GroenLinks)U geeft het antwoord impliciet zelf al. Er bestaat een vrij rechtevenredig
verband tussen de hoogte van het inkomen en de mobiliteit. De mensen met de
hoogste inkomens zullen bij de beperking dus het hardst getroffen worden.
Daarna gaan wij langzaam de trap af. Het is evident dat je hiervan meer last
zult hebben als je je meer verplaatst.De heerKoopmans(CDA)Mensen met een inkomen van bijvoorbeeld €100.000 zouden zich dus
minder mogen verplaatsen? Ik probeer het allemaal te begrijpen.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik snap dat het allemaal nieuwe materie voor u is.De heerKoopmans(CDA)Nee, ik probeer uw woorden concreet te maken. Ik wil weten hoe de fractie
van GroenLinks dit wil oplossen. Ik begin daarbij bij uw eigen grote woorden.De heerDuyvendak(GroenLinks)Naarmate mensen meer inkomen hebben, verplaatsen zij zich in het algemeen
meer. Zij reizen meer, wonen verder van hun werk en doen meer aan recreatie.
Hoe hoger dus het inkomen, hoe mobieler men is. Bij het stellen van grenzen
aan de mobiliteit wil mijn fractie uitgaan van de gedachte dat iedere burger
gelijk is. Daarom is het logisch dat wij voor het stellen van deze grenzen
proberen mechanismen te ontwikkelen waardoor mensen die het meeste reizen,
dit wat minder gaan doen. Op die manier hoeven de mensen onderaan hier niet
onder te lijden. Eenzelfde principe speelt bij de huidige discussie over topinkomens.De heerKoopmans(CDA)Ik probeer nog één maal u een suggestie te geven. Spreken
wij over inkomensgerelateerde treinkaartjes of vliegtickets? Is dat de oplossing?De heerDuyvendak(GroenLinks)Dat denk ik niet; dat zal niet werken.De heerKoopmans(CDA)Ook al weer niet.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik zou willen dat wij de komende jaren, samen met u, serieus zouden kunnen
zoeken naar manieren om de groei van de mobiliteit te beperken. Daar gaat
het mij om. Zo'n beperking is namelijk schreeuwend noodzakelijk.De heerDe Krom(VVD)Ik wil met de heer Duyvendak toch nog eens terug naar de feiten en de
cijfers. Hij heeft het over de uitstoot van het verkeer en voorspelt dat als
wij zo doorgaan, wij in 2050 niet meer zouden kunnen rijden. Sinds 1980 is
de NOx-uitstoot met 52% gedaald, ondanks de bijna vertienvoudiging
van het verkeer. Ook is de uitstoot van fijnstof sindsdien met 77%
gedaald. Waarop baseert de heer Duyvendak zijn uitspraak dat wij in 2050 niet
meer zouden kunnen rijden?De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik had het over het klimaatprobleem. Gelukkig schaden auto's de luchtkwaliteit
nu minder. Minister Cramer zal echter straks bevestigen dat wij nog een groot
probleem hebben bij de CO2-uitstoot van het autoverkeer. Die is
wel degelijk fors gestegen, namelijk met meer dan 30%. En zojuist werd
er ook al genoemd dat het autoverkeer tot 2020 nog met 40% zal toenemen.
Zelfs in Schoon en Zuinig krijgt het verkeer nog meer ruimte om CO2
uit te stoten dan nu, dus dit mag van het kabinet zelfs nog toenemen. En dan
hebben wij het nog niet over het vliegverkeer en het scheepvaartverkeer, want
die twee tellen niet eens mee in deze statistiek. Er is een heel groot structureel
probleem met het verkeer, dat moeten wij onder ogen durven te zien.De heerDe Krom(VVD)Ik constateer in ieder geval dat u het met mij eens bent dat er in de
afgelopen twintig jaar een aanzienlijke verbetering is bereikt als het gaat
om de stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid in de directe omgeving
van de wegen. De lucht in Nederland is in de afgelopen twintig, dertig jaar
nog nooit zo schoon geweest. Op het punt van de CO2-uitstoot hebt
u gelijk, die is in die periode toegenomen. Maar als je daar iets aan wilt
doen, moet je een aantal maatregelen tegelijk nemen. Je moet er dan in ieder
geval voor zorgen dat de files verdwijnen, want verleden jaar is er in files
440 miljoen liter brandstof onnodig verstookt, wat een aanzienlijke bijdrage
aan de CO2-uitstoot heeft opgeleverd. Je moet ook het gebruik van
dieselmotoren niet ontmoedigen, wat GroenLinks wil, evenals het kabinet. Dat
is slecht, want dieselmotoren zijn veel efficiënter dan benzinemotoren.
Je moet de Europese emissie-eisen aanscherpen, dat is de effectiefste maatregel
die je kunt nemen. Ik concludeer dat wij het over de luchtkwaliteit en de
gezondheidseffecten eens zijn, dus dan blijft de kwestie van de CO2-uitstoot
nog over. Wat is uw reactie hierop?De heerDuyvendak(GroenLinks)Wij zijn het erover eens dat de lucht nu schoner is dan tien of twintig
jaar geleden; ik twijfel eraan of de lucht ook schoner is dan een jaar of
dertig geleden. Maar alle deskundigen zijn het erover eens dat de uitstoot
van vervuilende stoffen nog fors boven de norm is. Er gaan nog duizenden of
misschien wel tienduizenden mensen per jaar dood als gevolg van te vuile lucht,
ook in een welvarend land als Nederland. Wij zijn er dus nog niet. En bij
het autoverkeer is de fractie van GroenLinks er een fel voorstander van om
de Europese normen aan te scherpen. Dat kan wat mij betreft niet snel genoeg
gaan, maar helaas ligt ook de liberale fractie in het Europees Parlement heel
vaak dwars en wil zij de auto-industrie meer ruimte geven.De heerDe Krom(VVD)Dit moet u terugnemen, want dit is onjuist. Wij pleiten al jarenlang voor
het versneld aanscherpen van de emissie-eisen. Wat u zei, kunt u niet waarmaken,
want ook in het Europees Parlement maken wij ons hier hard voor.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik hoop dat het waar is; mijn berichten luiden anders, maar ik zal het
nagaan en ik zal er in tweede termijn nog even zorgvuldig op terugkomen. Natuurlijk
zijn wij er een voorstander van om dit soort Europese maatregelen te nemen,
maar ik zeg er wel bij dat iedereen die denkt dat wij het wel redden met schonere
motoren, een struisvogel is. Dat lukt niet, er is een enorme verschuiving
nodig van het verkeer over de weg naar het vervoer per spoor, naar het openbaar
vervoer. Daar zal mijn fractie dan ook met kracht voor blijven pleiten.De heerMadlener(PVV)U vergeet dat de welvaart, die wij mede met de auto bereikt hebben, het
allerbeste voor de gezondheid is. Zonder auto zouden wij nu geen welvaart
hebben en zouden de mensen misschien nog steeds niet ouder zijn geworden dan
vijftig of zestig jaar. De welvaart kan niet zonder auto, dat moet u toch
ook erkennen.De heerDuyvendak(GroenLinks)Als je je kritisch uitlaat over de auto, denkt blijkbaar iedereen dat
je wilt dat niemand er meer gebruik van maakt of dat er helemaal geen auto's
meer mogen zijn. Natuurlijk wel, maar wij praten nu over een toename van het
autoverkeer met 35% tot 40% in twaalf jaar. Daar waarschuw ik
voor, dat zou ons wakker moeten schudden. Minister Eurlings wil 25%
meer rijstroken in twaalf jaar. Dat zijn de plannen die hier voorliggen en
die ik afzet tegen het perspectief van Bali. Natuurlijk blijven er auto's
rijden. Het zullen er zelfs meer worden dan er nu al rijden. Maar de geschetste
groei kunnen wij echt niet hebben.Het is nog steeds niet gemakkelijk uit te spreken: het MIRT. Misschien
is het wennen, maar het gaat in ieder geval om het samenvoegen van de infraplannen
en de ruimtelijkeordeningsplannen. Daar is mijn fractie altijd enthousiast
over geweest. Ik zie het als pure winst. Ik begrijp dat het in deze versie
nog niet maximaal gelukt is, maar ik hoop wel dat wij de komende één,
twee, drie jaar die echte samenhang wel in de plannen kunnen realiseren. De
PvdA-fractie heeft daar behartigenswaardige opmerkingen over gemaakt. Cruciaal
is dat de betonnen muur tussen geld voor ruimtelijke ordening en geld voor
infrastructuur wordt gesloopt. Minister Eurlings heeft 133 mld. voor de infrastructuur,
terwijl minister Cramer 1 mld. heeft voor de ruimtelijke ordening.
Als wij meer willen kunnen doen aan ruimtelijke ordening, zou het goed zijn
om deze betonnen muur te slopen, zodat geld van Verkeer en Waterstaat bijvoorbeeld
kan worden ingezet voor het verdichten van binnensteden. Dan hoef je minder
wegen te bouwen en boek je aan twee kanten enorme winst.Wij hebben bij de behandeling van de begroting van Verkeer en Waterstaat
al gediscussieerd over de investeringen in spoor en ov die dit kabinet voorbereidt
of al concreet gemaakt heeft. De minister zegt steeds dat het en-en is, maar
het beeld blijft dat van of-of. Ik roep de minister nogmaals nadrukkelijk
op om die balans, dat en-en, nadrukkelijker zichtbaar te maken in dit grote
investeringsprogramma. Er ligt 16 mld. vast voor planstudies voor wegen. Er
ligt slechts 762 mln. vast voor planstudies voor spoor. Dat kun je niet en-en
noemen. Dan heb je toch eenzijdig een keuze gemaakt voor asfalt tegen spoor?
Die keuze is met de Zuiderzeelijnbeslissing nog verder ten gunste van het
asfalt gekeerd. Er was 2,7 mld. voor een ov-verbinding. Nu is daar 1 mld.
afgehaald voor wegen in het Noorden. Dat geld gaat niet meer naar het ov.
De enige echte beslissing die dit kabinet heeft genomen is geld van ov naar
wegen. Op die 4,5 mld. moeten wij nog steeds wachten.MevrouwVermeij(PvdA)Een deel daarvan is inderdaad nog niet rond, maar de toezegging is er.
De minister is op zoek naar het resterende bedrag. Het beeld van een paar
honderd miljoen versus vele miljarden moet enigszins worden genuanceerd.De heerDuyvendak(GroenLinks)Daar klopt echt niks van! Als er geld was, mocht er een planstudie starten.
Dat voert de minister ook vaak aan: ik heb geen geld, dus ik mag geen planstudie
starten. Hij heeft nu iets nieuws bedacht, een soort baby-planstudie, maar
dat stelt niets voor. Er is geen extra geld, want die 4,5 mld. is voor een
deel geld van de Zuiderzeelijn, 600 mln. van de enveloppe van het regeerakkoord
(de bezuiniging bij het stads- en streekvervoer) en 600 mln. die is weggehaald
bij andere spoorprojecten die de minister nog niet bij name wil noemen. Dat
is dus een enorme sigaar uit eigen doos. Er is nog geen extra geld voor het
spoor. Ik had gewild dat de PvdA-fractie dat nu geregeld had. Dan konden de
planstudies beginnen en hadden wij 4,5 mld. Ik zal in tweede termijn daarvoor
de noodzakelijke zaken indienen. Als de PvdA-fractie en de ChristenUnie-fractie
daarmee instemmen, dan hebben wij dat vandaag in ieder geval in gang gezet.Over de spoorambities wil ik minister Eurlings nog een vraag stellen.
Wat is zijn ambitie na 2011 of 2012? In het regeerakkoord wordt gesproken
van 5% reizigersgroei op het spoor in deze kabinetsperiode. Waar rekent
de minister dan op voor de periode daarna? Hij geeft aan dat aan het eind
van deze kabinetsperiode sprake is van 19 miljard reizigerskilometers en dat
dit er volgens zijn prognoses in 2020 18 tot 23 miljard zijn. Dan is de groei
maximaal nog geen 2% in de jaren daarna. Is er nu alleen sprake van
een groeispurtje en gaat het daarna weer naar een lager niveau? Of is de groei
daarna eigenlijk juist hoger? Zo ja, is de minister dan bereid te kijken naar
het investeringsprogramma dat erbij hoort?Ik heb nog een vraag aan staatssecretaris Huizinga over het regionaal
openbaar vervoer. Ik heb eerder met haar gediscussieerd over de bezuinigingen
op de brede doeluitkering voor de vervoersregio's. Er zat een index in van
2,1%. Zo veel zou ook het stads- en streekvervoer kunnen groeien. Het
kabinet heeft dat percentage verlaagd naar 1,1. Ik heb een amendement ingediend
om daarvan 4% te maken. Ik hoop nog steeds op steun van de collega's.
Tegelijkertijd zijn wij nog wat aan het puzzelen over de vraag of de groei
van 1,1% wel echt in de begroting is opgenomen. Uit de vervoersregio's
verneem ik hierover heel veel geluiden. Ze zitten er enorm mee in hun maag.
Het gaat dan om haltes die ze moeten schrappen et cetera. Ze geven aan zelfs
die 1,1% niet te halen. Mijn vraag is dan ook hoe het precies zit met
het geld tot 2012. Als die groei 1,1% zou zijn, zou de BDU met 255
mln. moeten toenemen in deze regeerperiode. In het staatje dat de staatssecretaris
ons onlangs toestuurde, is de groei slechts 58 mln. Dan kom ik tot een groei
van 0,3%. De staatssecretaris heeft daar wat abracadabra over gesproken,
in de zin dat het te maken zou hebben met oude afspraken, maar het punt is
dat die groei er niet is. Kan de staatssecretaris aangeven of de komende periode
inderdaad sprake is van een groei met 255 mln.?De heerKoopmans(CDA)De heer Duyvendak, komend uit Bali, heeft in zijn woorden en ogen nog
meer ingezien hoe noodzakelijk het is om meer voor het openbaar vervoer te
doen. Zou hij er nog eens over na willen denken om zijn steun aan de motie-Roefs
met betrekking tot de aanbesteding van de G3 te heroverwegen? Dat zou namelijk
een heleboel geld en ruimte opleveren voor het overgrote deel van het regionaal
openbaar vervoer, namelijk in de drie grote steden.De heerDuyvendak(GroenLinks)Gebruikt u nu niet deze afleidingsmanoeuvre om wat u met al deze bezuinigingen
in het openbaar vervoer...De heerKoopmans(CDA)Geef nu eens gewoon antwoord op mijn vraag. U moet niet elke keer aankomen
met jij-bakken. Gewoon antwoord geven!De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik ben op weg naar mijn antwoord. Als wij kijken buiten de grote steden
en waar het openbaar vervoer wel en niet is aanbesteed, dan is er wat betreft
de vervoersprestaties geen enkel verband te vinden tussen wel en niet aanbestede
gebieden. Er zijn andere oorzaken waarom het in bepaalde gebieden beter gaat
dan in andere gebieden. Daarom zie je ook tussen de vier grote steden grote
verschillen in prestaties. Die hebben veel meer te maken met de manier waarop
het management functioneert, maatregelen worden genomen et cetera. Ze hebben
niet feitelijk te maken met het wel of niet aanbesteden.De heerKoopmans(CDA)Dat debat moeten wij dan maar op een ander moment voeren. De benchmark
die er onlangs over verschenen is, is kraakhelder, namelijk dat aanbesteding
echt veel beter is als het gaat om reizigerskilometers. Dat er hier en daar
in de trajecten op service beknibbeld wordt, ga ik niet bestrijden, maar wat
betreft reizigerskilometers gaat het volstrekt de goede kant op. Ik vind uw
betoog op dit punt dan ook niet helemaal consistent. Ik ben nog maar net begonnen
met te luisteren naar het betoog van de heer Duyvendak en ik vind het op dit
punt al niet helemaal consistent.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik herinner mij nog de debatten die wij hebben gevoerd over de rapporten
van Berenschot die ten grondslag lagen aan de evaluaties. Ik heb zelden adviesbureaus
gezien die met zoveel broddelwerk hun geld verdiend hebben als Berenschot
met die rapporten. Ik wou dat het beeld wel helder was, want als dat zo was
geweest, had mijn fractie principieel geen moeite gehad met het trekken van
de conclusie dat wel moet worden aanbesteed. Er zijn nu echter geen harde
data die laten zien dat wel of niet aanbesteden tot betere resultaten leidt.
Om die reden steunt mijn fractie de motie-Roefs, waarin het aan de regio's
wordt overgelaten om daarin een keuze te maken. Daarom gaan wij niet zover
als bijvoorbeeld de SP, die dit helemaal nooit wil. Het beeld is echt niet
eenduidig.Ik wil nog iets zeggen over het regionale openbaar vervoer. Naar aanleiding
van de discussie over de BDU kreeg ik uit Gelderland vier kantjes waarop problemen
met het spoor zijn genoemd. Het gaat om regionaal spoorvervoer, aansluitingen
daarop, extra haltes die gewild worden en extra dienstregelingen. Dit lijstje
overhandig ik aan de minister en de staatssecretaris. Mij lijkt dat hun portefeuilles
elkaar op dit gebied overlappen. Ik wil hun vragen daar in hun eerste termijn
kort op te reageren. Ik wil graag een reactie per knelpunt voordat wij de
LMCA Spoor bespreken na het kerstreces. Dit is volgens mij het type discussie
dat wij moeten voeren: waar gaat het mis, waar is wat extra's nodig? Naar
mijn idee zullen wij dan zien dat wij heel veel meer extra's nodig hebben,
behalve op de vier corridors die nu geïdentificeerd zijn door het kabinet.
Het kabinet stelt dat daar nog 4,5 mld. voor nodig is, maar ik denk dat het
meer is.Voor de Rijnlandroute bewaar ik mijn kruid nog maar even, want zolang
de PvdA en de VVD daar niet echt voor pleiten, is er nog geen groot gevaar.
Ik doe wel een pleidooi voor het doortrekken van de RijnGouwelijn naar de
kust.Het is goed om nog even stil te staan bij de spoortunnel Delft. Mijn fractie
meent dat er alle reden is om de afspraken die een jaar of vier geleden zijn
gemaakt in het convenant of contract nog eens tegen het licht te houden. Toen
ging het primair om een plan dat de leefbaarheid in Delft moest vergroten.
Het was geen capaciteitsverhogend plan, maar een plan dat een impuls moest
geven aan de leefbaarheid, een oplossing voor de stedelijke impasse en het
ruimtelijkeordeningsbeleid. Daar ging het om. Vanuit dat perspectief was het
in zekere zin logisch om de risico's ook bij Delft te leggen. Het project
verandert echter van karakter. Het is een nationaal project geworden om de
bereikbaarheid van de Randstad te vergroten. Het project wordt daardoor veel
groter. Het is dan niet fair om de risico's eenzijdig bij Delft te leggen.
Hierop hoor ik graag een reactie van de minister. Anders overweeg ik om op
dit punt een motie in te dienen. Zo kunnen wij laten zien dat wij fatsoenlijk
met onze medebestuurders omgaan.Ik ben heel blij met de brief die wij twee uur geleden van minister Cramer
ontvingen over de Hoeksche Waard.Hoe staat het met het onderzoek naar de bedrijventerreinen in de Hoeksche
Waard? Ik ben blij te kunnen lezen dat de studies van het CBP en het RPB laten
zien dat er in de regio nog heel veel andere plekken zijn voor bovenregionale
havengerelateerde bedrijventerreinen. De minister probeert daarover afspraken
te maken met die regio's, opdat deze bedrijventerreinen daadwerkelijk gerealiseerd
kunnen worden. Het zou geweldig zijn als het zou lukken om de Hoeksche Waard
van deze bedrijventerreinen te sparen. Ik kijk even naar minister Eurlings:
laten wij dan ook de snelweg schrappen die hij daar wil realiseren. De minister
is al weer met de volgende aanslag op dit gebied begonnen, namelijk met het
plan voor het doortrekken van de A4 langs Oud-Beijerland dwars door de Hoeksche
Waard. Doe dat dan ook niet. Wees dan consequent en erkent dat dit eiland
in die Rotterdamse regio een waarde heeft voor rust en ruimte. Die moeten
wij koesteren in plaats van verzieken.De heerKoopmans(CDA)Los van de inhoud vind ik het gewoon irritant dat wij tijdens dit overleg
een brief krijgen, nadat ik mijn eerste termijn heb uitgesproken. Ik houd
daar eigenlijk niet zo van. Wij zitten hier om de regering te controleren
en niet om deze toe te juichen. Dat lukt niet goed als je tijdens dit overleg
brieven over het MIRT binnenkrijgt.De heerDe Krom(VVD)Ik sluit mij daarbij aan. Ik heb geen kennisgenomen van de brief.De heerMadlener(PVV)Ik sluit mij daar ook graag bij aan. Ik heb nog een vraag aan de heer
Duyvendak. Hoorde ik hem nu een pleidooi houden om de steden verder te verdichten
en meer mensen in de steden te laten wonen?De heerDuyvendak(GroenLinks)Wanneer zei ik dat? Rond de Hoeksche Waard?De heerMadlener(PVV)Nee, veel eerder in uw betoog.De heerDuyvendak(GroenLinks)Er is een opgave om 40% van de nieuwe woningen in bestaand stedelijk
gebied te realiseren. Dat is duurder dan het bouwen van woningen op een weiland.
Dat kost dus meer geld, maar het kan heel rendabel zijn om daarvoor geld voor
infrastructuur weg te halen bij Verkeer en Waterstaat, omdat mensen die in
de stad blijven wonen, zich minder hoeven te verplaatsen. Zij hoeven niet
met auto of trein naar hun werk, maar zij kunnen er met de fiets of lopend
heen. Er zit een logica in om die vragen van infrastructuur en ruimtelijke
ordening aan elkaar te verbinden. Dat is mijn pleidooi.De heerMadlener(PVV)Dat is toch min of meer een pleidooi om in steden dichter op elkaar te
gaan wonen. Ik herinner u eraan dat de luchtkwaliteit in steden lager is dan
op het platteland. Vanuit de aandacht voor luchtkwaliteit zou u ervoor moeten
pleiten dat iedereen op het platteland gaat wonen.De heerDuyvendak(GroenLinks)U kent toch mijn pleidooi om er van alles aan te doen? Wij wachten nog
steeds op een voorstel van het kabinet om de parkeertarieven te differentiëren
naar hoe vuil een auto is. Het is niet helemaal het moment om de minister
te vragen waar dat voorstel blijft. In Duitsland worden zones ingesteld voor
vuile en schone auto's om de lucht veel schoner te maken voor mensen die in
steden wonen. Het lijkt mij niet juist om de fractie van GroenLinks hierover
verwijten te maken.De heerCramer(ChristenUnie)Voorzitter. Vandaag behandelen wij het Meerjarenprogramma
Infrastructuur Ruimte en Transport. Ik heb in diverse AO's het afgelopen halfjaar
met enige spanning gemeld dat ik daarnaar uitkeek en nu staat het eindelijk
op de agenda. Aan het eind beoordeel ik wel of het mee- of tegenviel. De ChristenUnie
is blij met de toevoeging van de R van Ruimte in het MIRT. Het doel ervan
is om te komen tot meer integrale afwegingen.Er zijn in het MIRT enkele veelbelovende integrale gebiedsopgaven toegevoegd,
maar die zijn nog in de verkenningsfase. Ik denk bijvoorbeeld aan de bypass
bij Kampen en de ontwikkelingen rond Almere. Wij hebben echter een achterstand
in te halen. Nieuwe woonwijken moeten snel hoogwaardig ov krijgen, bij de
ontwikkeling van bedrijventerreinen moet zuinig worden omgegaan met de ruimte
door herontwikkeling van oude terreinen en er moet meer afstemming zijn tussen
gemeenten. In spoorzones liggen nog veel kansen op het snijvlak van ruimte
en infrastructuur.In de bestaande projecten is de MIRT-gedachte nog niet terug te vinden.
Is de minister het met mij eens dat vanaf nu elk nieuw MIRT-project zo'n integrale
component zou moeten kennen? Ik denk dan aan de afweging tussen ruimte en
infrastructuur binnen een gebied, maar ook aan de afweging tussen investeringen
in verschillende modaliteiten binnen een corridor.Dit geldt niet alleen voor losse projecten. Bij nieuwe landelijke markt-
en capaciteitsanalyses moet ook worden gekeken naar de samenhang tussen verschillende
modaliteiten, zoals bij de aanleg van transferia aan de randen van de Randstad.
Ik denk dat de provincie Gelderland al een heel mooie visie hierop heeft ontwikkeld.
Ik sluit mij aan bij de woorden van mevrouw Vermeij dat het project Stedenbaan
een goed voorbeeld is van zo'n integraal project en van hoe je infrastructuur
en ruimte beter kunt uitnutten.De gebiedsbeschrijvingen en overzichtskaartjes in hoofdstuk 3 van het
MIRT zijn een mooie toevoeging. Ik vroeg mij al af waarom niet alle projecten
op deze manier terug te vinden zijn. Donderdagavond heeft de Kamer alsnog
nieuw kaartmateriaal ontvangen. Wat mij betreft staan dergelijke kaartjes
ook in het volgende MIRT, met een duidelijke koppeling tussen de kaartjes,
de gebiedsbeschrijvingen en de projecten. Op elk projectblad zou een verwijzing
moeten staan naar andere MIRT-relevante projecten binnen een gebied. Graag
hoor ik hierop een reactie. De Kamer krijgt een MIRT-projectenboek en ontvangt
direct voor de behandeling een lijst met bestuurlijke afspraken. Vervolgens
gaat zij druk aan de slag met documenten van lobbyisten en probeert zij er
nog een aantal projecten aan toe te voegen of extra geld vrij te maken. Zo
meteen zal ik daarvoor ook mijn best doen, al vraag ik mij af of dat de beste
werkwijze is om te komen tot meer integraliteit. Dat moet niet alleen gebeuren
binnen het departement maar ook in de Kamer. Op welke wijze kan zij meer inzicht
krijgen in afwegingen die worden gemaakt om projecten al dan niet mee te nemen
en hoe kan zij betrokken worden bij het stellen van prioriteiten? Ik ben van
mening dat op de eerste plaats de keuzes duidelijk moeten worden afgebakend.
Dat is mogelijk door de Kamer actiever te betrekken bij de verkenningsfase,
bij het stellen van kaders en het bepalen van prioriteiten. Ik denk bijvoorbeeld
aan overzichten met puntenscores op grond waarvan de Kamer kan zien welke
projecten zijn afgevallen en waarom. Op de tweede plaats moeten financieringen voor de lange termijn beter
inzichtelijk worden gemaakt. Hoeveel ruimte zit er bijvoorbeeld nog tussen
2012 en 2020 waarvoor nog geen projecten zijn belegd? Graag wil ik dat dat
in het MIRT meer inzichtelijk wordt gemaakt.Met verschillende landsdelen is gesproken over de relatie met ProRail.
Ik verzoek de minister om de schriftelijke reactie van ProRail aan de Kamer
te sturen.De Fietsersbond pleit voor meer fietsprojecten in het MIRT en stelt voor
om een LMCA Fiets te ontwikkelen. Is het mogelijk om de plannen voor fietssnelwegen,
een mogelijk vervolg op ruimte voor de fiets en de verdere uitbouw van fietsverhuursystemen,
zoals ov-fiets, op te nemen? Is de staatssecretaris bereid om dat op te pakken?Een aantal belangrijke binnenvaarttrajecten is vertraagd. Procedurele
versnelling is niet meer mogelijk. Ik dring erop aan om de besluiten ten aanzien
van keersluis Zwartsluis, de overnachtingshaven Lobith en de derde kolk voor
de Beatrixsluis zo snel mogelijk te nemen. Voor de laatste is het beschikbare
budget niet toereikend. De vertraging van het tracébesluit mag ons
inziens niet leiden tot vertraging van de oplevering. Is oplevering van de
derde kolk in 2014 nog steeds haalbaar? Ik dring erop aan dat bij de terminals
bij de Tweede Maasvlakte voldoende ruimte wordt gecreëerd voor binnenvaartkaders.Regionaal zijn er allerlei plannen voor lightrail. Ik zou graag wat meer
afstemming tussen die plannen zien. Nu kiest men nagenoeg in elke regio voor
een andere techniek. Is de staatssecretaris bereid om in het kader van de
Mobiliteitsvisie een visie op te stellen op hoogwaardig regionaal vervoer
met zowel een langetermijnschets van het netwerk als de systeemkeuze en een
toetsing van alle nieuwe plannen? Een goede inspiratiebron is Frankrijk, dat
op ambitieuze wijze aan de slag is gegaan met het ov. Niet alleen het hsl-net
wordt daar drie keer groter, maar er komt ook een nieuwe tram- en busbaan
van 1500 km. Het is belangrijk om bij een dergelijke visie ook het Sprinternetwerk
te betrekken, omdat dat in de toekomst wellicht wordt geïntegreerd met
andere lightrailsystemen om tot één netwerk te komen. Zodoende
is het mogelijk om in stapjes toe te werken naar een eindbeeld. Ik neem althans
aan dat een dergelijke visie in ieder geval een eindbeeld zou kunnen genereren.
Ik droom even hardop: de metro van Amsterdam zou in 2030 misschien kunnen
doorrijden naar de Utrechtse Uithof.ProRail breidt de spoorcapaciteit naar Nijmegen/Heyendaal niet uit. Daarom
ontwikkelt de stad nu plannen voor een tram. Ik vraag mij af welke keuze wij
zouden maken als er een integraal afwegingskader was met een duidelijke visie
op de uitbouw van lightrail in Nederland.De heerDuyvendak(GroenLinks)De heer Cramer spreekt behartigenswaardige woorden. In Nijmegen en andere
plaatsen zijn inderdaad plannen voor trams of lightrail. Daar zegt men tegen
ons dat wij ervoor moeten zorgen dat zij daarvoor meer geld krijgen. Zij vragen
ons om niet te korten op die BDU maar die te laten groeien. Dat is het leveren
van boter bij de vis. Steunt de heer Cramer mijn amendement met de intentie
om de BDU komend jaar met 4% te laten groeien?De heerCramer(ChristenUnie)Dat doe ik niet op voorhand. Dat neemt niet weg dat ik vind
dat de heer Duyvendak een scherp punt aansnijdt over de ontwikkeling van het
regionaal ov. Wij hebben al afspraken gemaakt binnen het coalitieakkoord,
maar wij moeten naar mijn idee zorgvuldig kijken naar de plannen van de minister
en de staatssecretaris inzake het ov. Als op enig moment blijkt dat voor die
plannen meer geld nodig is, moeten wij daarnaar serieus op zoek gaan.De heerDuyvendak(GroenLinks)Wat is dat voor politiek gepraat? Er is nu toch geld nodig? De heer Cramer
heeft die vervoersregio's toch ook gesproken? Is hij er nog niet van overtuigd
dat het probleem onder andere met geld moet worden opgelost?De heerCramer(ChristenUnie)Ik heb inderdaad met de regio's gesproken. Zij zeggen dat het voor 2008
nog niet direct een probleem is. In 2008 is er een tekort van 16 mln. Alleen,
als dat boven de markt blijft hangen, als dat tekort oploopt, dan wordt het
wel een probleem. Ik ben het dus met u eens. Ik wijs op de ambitie van de
regering als het gaat om de groei van het openbaar vervoer en het regionale
openbaar vervoer. Op het moment dat het concreet wordt, zullen wij echt geld
moeten vinden om slagen te maken. Dat is op dit moment nog een virtuele wens,
maar op het moment dat die concreet is, zult u mij aan uw zijde vinden om
te kijken of wij daar extra geld voor kunnen vinden. Dat is volgens mij geen
loze kreet en ook geen politieke prietpraat. Ik vind dat ik behoorlijk helder
ben.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik heb bij de begroting van Verkeer en Waterstaat hierover een interruptiedebat
met de heer Samsom gevoerd. Hij zei: voor mij is het regeerakkoord heilig,
die bezuiniging staat erin en die blijf ik tot het einde toe steunen. Maar
u zou dus het coalitieakkoord hierover willen openbreken om ervoor te zorgen
dat er wel degelijk meer geld naar het stads- en streekvervoer gaat?De heerCramer(ChristenUnie)Ik wacht eerst even een sms'je van de heer Koopmans af en dan geef ik
antwoord.De heerDuyvendak(GroenLinks)Liggen de verhoudingen zo in de coalitie?De heerCramer(ChristenUnie)Nee, dat heet collegiale afstemming.Nee, voorzitter, zonder dollen. Wij hebben bepaalde ambities neergelegd
in het coalitieakkoord. Wij hebben op dit moment gekozen voor een bezuiniging
op de BDU om andere plannen binnen het regeerakkoord te financieren. Die andere
plannen zijn mij zeer uit het hart gegrepen. Ik erken dat die bezuiniging
op de BDU niet gemakkelijk is. Maar op het moment dat wij geld nodig hebben
voor andere plannen, zullen wij daarvoor een oplossing moeten vinden. Die
verantwoordelijkheid mag u ook van deze coalitie verwachten. Dat laten wij
dus niet lopen. Nogmaals, volgens mij ben ik vrij helder over de keuze die
de ChristenUnie dan zal maken.Voorzitter. Ik vervolg mijn betoog en doe dan nu maar het rondje Nederland.
Ik begin in het noorden. Bij het debat over de Zuiderzeelijn is al gesproken
over het belang van de verbetering van het spoor tussen Zwolle en de aansluiting
bij Herfte. Rond station Zwolle vinden de komende jaren grootschalige stedelijke
ontwikkelingen plaats. Infrastructuur en stedelijke ontwikkeling worden hier
optimaal gecombineerd. Het station wordt met de komst van de Hanzelijn nog
meer de draaischijf naar Noord-Nederland. Er wordt autonoom een reizigersgroei
van 45% verwacht, nog los van de ambities van het kabinet. Voor de
verwerking van het groeiende aantal passagiers zal in het kader van de tweede
fase Herstelplan Spoor de perroncapaciteit worden uitgebreid en de perrontunnel
worden verbreed. De verlenging van het nieuwe vierde perron zou kunnen helpen
bij het versnellen van de reistijd naar het noorden. De verbreding van de
perrontunnel geldt nu alleen voor het eerste deel. Het is van het belang dat
deze over de volle lengte wordt verbreed, zodat het station tijdig klaar is
voor de Hanzelijn. Ik vraag de minister, de financiering voor het verlengde
perron en het tweede deel van de tunnel te regelen, zodat de tunnel in één
keer kan worden aangelegd.De provincie Drenthe onderzoekt samen met Groningen een nieuwe spoorverbinding
Emmen-Groningen via Stadskanaal. Hiermee zou ook een ontbrekende schakel in
het spoorwegnet worden hersteld, want in het verleden liep hier ook een spoor.
Is de staatssecretaris bereid om in de Mobiliteitsvisie in te gaan op deze
en andere mogelijk te heropenen regionale spoorverbindingen?Drenthe onderzoekt samen met Overijssel, Kreis-Emsland en Niedersachsen
ook het verlengen van de spoorlijn Zwolle-Emmen naar het 25 km verder gelegen
Duitse Meppen waar een goede aansluiting op het Duitse hoofdspoornet mogelijk
is. Dit onderzoek is nog pril, maar is de minister bereid deze plannen te
steunen? Is hij voorts bereid om in te gaan op de lijn naar Meppen in een
nog te verschijnen visie op grensoverschrijdend spoorvervoer?Ik kom te spreken over het oosten van Nederland. Welke quick wins worden
gerealiseerd voor de in het MIRT genoemde 20 mln.? Dit wordt in tegenstelling
tot de andere landsdelen niet gespecificeerd. De minister geeft aan dat het
knelpunt A1 geen hoge prioriteit heeft. Hoe zit het echter met de colonnevorming
van de vrachtwagens? Ik heb mij laten vertellen dat de minister rekent met
voertuigeenheden. Maar het maakt nogal verschil of je praat over lange vrachtwagencombinaties
of over een rij Smarts.In het LMCA Spoor staat dat om uitbreiding van infrastructuur te vermijden,
is gekozen voor een ongunstige verdeling van intercity's over het uur tussen
Arnhem en Nijmegen. Syntus-treinen rijden echter nu al voorbij aan Arnhem-Zuid,
omdat zij in verband met de capaciteit van ProRail niet mogen stoppen. Is
de minister het met mij eens dat het hier echt om een knelpunt gaat? Is hij
bereid om in de Mobiliteitsvisie in te gaan op oplossingen voor uitbreiding
van de capaciteit op het traject Nijmegen-Arnhem? Op meer trajecten willen
regionale overheden treinen laten stoppen en wordt dit tegengehouden door
ProRail in verband met belangen van NS. Wanneer gaat bijvoorbeeld station
Hoevelaken open? Dit station is in mei 2006 al toegezegd door toenmalig minister
Peijs.De ChristenUnie steunt het pleidooi om de Deltalijn en de Berlijnlijn
op te nemen in de visie over het internationale spoor. Door deze stapsgewijze
aanpassing van de infrastructuur kan de Deltalijn worden ontwikkeld. In hoeverre
wordt bij de verbinding tussen Arnhem en Utrecht rekening gehouden
met de toekomstige hogere snelheden voor de hsl-Oost? Ede heeft vorige week
plannen gepresenteerd voor het vernieuwde station Ede-Wageningen, dat toch
niet verdiept gaat worden. Graag een reactie van de minister op het nieuwe
plan. Komen er ook inhaalsporen waar hsl-treinen kunnen passeren zonder direct
aangrenzende perrons? Ik wijs de minister van VROM erop dat dit project uitstekend
een MIRT-karakter kan dragen, gelet op de herontwikkeling in Ede. Wat de inhaalsporen
en het verlengen van perrons betreft, stel ik de minister dezelfde vragen
over station Driebergen-Zeist.De voorzitter:Mijnheer Cramer, let u wel een beetje op uw tijd?De heerCramer(ChristenUnie)Hoelang denkt u dat ik nog heb?De voorzitter:Als u ook een tweede termijn wilt hebben, zou ik binnen een paar minuten
richting afronding willen.De heerCramer(ChristenUnie)Dan kom ik een heel eind.Ik kom bij landsdeel West. Ik had een opmerking willen maken over de Rijnlandroute
en de RijnGouwelijn, maar daar hebben andere fracties al genoeg over gezegd.Met betrekking tot de driehoek Utrecht-Hilversum-Amersfoort zal volgens
de bestuurlijke afspraken worden gekeken naar de spoorverbinding tussen Almere
en Utrecht. Wat betekent die toezegging? Gaat de minister een verkenning starten?
In het Plan van aanpak pakketstudies over de driehoek Utrecht-Hilversum-Amersfoort
wordt een ov-marktstudie aangekondigd. Er staat letterlijk dat het openbaar
vervoer in de verkenning nog onvoldoende aan bod is gekomen. Toch concludeert
de voorzitter in de LMCA Spoor dat er geen knelpunt is tussen Utrecht en Amersfoort.
Ik kan mij voorstellen dat de minister toch een verkenning hiernaar wil starten
om met inhaalsporen meer capaciteit te regelen op deze lijnen.Ik heb ook een opmerking over het spoor tussen Den Haag en Rotterdam.
Wij zullen binnenkort verder praten over de LMCA, maar ik reageer graag op
het pleidooi van collega De Krom voor viersporigheid tussen Den Haag en Rotterdam.
Ik ben het ermee eens dat het spoor tussen Den Haag en Rotterdam moet worden
uitgebreid, maar wij moeten niet op de zaken vooruitlopen. Er loopt immers
een kandidaat-planstudie. Het kabinet zal in het kader van de mobiliteitsvisie
verder besluiten nemen. Wat mij betreft, mag de realisatie van station Schiedam
Ketel daar echter niet op wachten. Het station voldoet nu aan alle criteria,
is inpasbaar in de dienstregeling, het bestemmingsplan is gereed, de tram
stopt er bijna en de woonwijk is klaar. Als wij nu starten, is het station
over anderhalf jaar klaar en open.Op de A9 bij Badhoevedorp, die wordt omgelegd, rijden momenteel in de
spits per richting minimaal twaalf streekbussen. Zij stoppen echter niet in
Badhoevedorp. Is de minister bereid om het ov hier te verbeteren door bij
realisatie van de A9 tegelijk vrije infrastructuur voor deze bussen aan te
leggen, parallel aan de snelweg of via het oude tracé met een halte
bij Badhoevedorp?Ik kom bij landsdeel Zuid. Met de Betuwelijn en de rivieren heeft de Rotterdamse
haven een goede verbinding naar het oosten. Naar het zuiden is het marktaandeel
van zowel spoor als binnenvaart nog beperkt. Ik sluit mij aan bij het pleidooi
van mevrouw Roefs voor ondersteuning van de Seine-Noord ter versterking van
de binnenvaart. Door de realisatie van het goederenspoor RoBel tussen Bergen
op Zoom en de Belgische goederenlijn zou het spoorgoederenvervoer een impuls
kunnen krijgen. Moet deze planstudie niet opnieuw worden opgestart nu het
goederenvervoer per spoor en dat van gevaarlijke stoffen zo sterk toenemen?
Ik vraag dit ook in verband met het pleidooi van de provincie Zeeland voor
de Sloeboog, zodat minder lpg-wagons over de Brabantlijn hoeven. Ook een noordwest-
en een zuidwestboog bij Geldermalsen richting de Betuwelijn zouden andere
spoorlijnen kunnen ontlasten. Zijn deze bogen onderdeel van de planstudie
Utrecht-Den Bosch of van de studie naar de toekomstvaste routering voor het
goederenvervoer?Tijdens het debat over de begroting heeft mijn collega Anker gevraagd
om een brief over beheersmatige, budgettaire, contractuele en financiële
risico's bij de keuzes voor innovatieve bouwtechnieken, om zo te leren voor
de toekomst. Specifiek noemde hij de A2. Ik krijg graag de toezegging dat
wij die brief nog krijgen.Er moet nog veel gebeuren om het MIRT echt een integraal programma te
maken voor infrastructuur, ruimte en transport. De "R" van "ruimte"
moet verder worden versterkt, maar uit mijn bijdrage blijkt dat het MIRT wat
de ChristenUnie betreft volgend jaar ook meer de "R" van "rail"
moet bevatten. De ChristenUnie is blij met de 4,5 mld. voor het spoor. Wij
hopen op een spoedige discussie met de minister over de vraag hoe hij die
4,5 mld. verder hard gaat maken. Wij zien vol verwachting uit naar de besluitvorming
in het kabinet, maar de minister mag rekenen op de steun van de ChristenUnie,
die daarover wil meedenken.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik had verwacht dat u mede invulling zou geven aan het regeerakkoord en
een beperkte verschuiving van weg naar rail mogelijk zou maken, zeker omdat
het kabinet zelf niet in staat blijkt om dekking daarvoor te vinden. Waar
is uw voorstel op dat terrein?De heerCramer(ChristenUnie)Ik heb bijna zes uur over deze vraag kunnen nadenken. Met het MIRT en
de beslissing die de minister heeft genomen over het bedrag van 4,5 mld. zijn
flinke stappen vooruit gezet in het denken. Het klopt dat het geld er nog
niet helemaal is. De minister heeft dat ook ruiterlijk erkend. Het lijkt mij
echter een stap te ver om alles in één jaar te regelen. Dat
beluisterde ik ook in uw bijdrage. Als volgend jaar blijkt dat er geen stap
verder is gezet, dan moeten wij strengere woorden met elkaar spreken. Ik constateer
een omslag in het denken en ik ben blij met de keuze die de minister heeft
gemaakt. U kunt wel een beetje huilerig doen dat wij het geld niet hebben
en voor een deel kan ik dat billijken, maar het is onmogelijk om ijzer met
handen te breken. Het is belangrijk dat het denken gewijzigd is en het signaal
op groen staat. Daarmee is een eerste belangrijke stap gezet. Daarna gaan
wij verder.De heerDe Krom(VVD)Bij de behandeling van de begroting zei de heer Anker van de ChristenUnie:
extra asfalt helpt niet en daar moeten wij dus mee stoppen. Tot
mijn grote genoegen staat de handtekening van de ChristenUnie echter gewoon
onder de motie over de A1 en staat die handtekening ook gewoon onder het MIRT.
Daarmee wordt ook asfalt aangelegd, hoewel te weinig. Hoe kan ik dat allemaal
rijmen met de uitspraak van de heer Anker?De heerCramer(ChristenUnie)U moet niet te ver gaan want anders steun ik gewoon de amendementen en
moties van de GroenLinks-fractie om te herprioriteren. De heer Anker heeft
net als ik vandaag het principe van de ChristenUnie verwoord. De ChristenUnie
is voorstander van verdere versterking van het ov. In mijn bijdrage richtte
ik mijn aandacht ook vooral op het ov. Er zijn knelpunten in de wegen en die
moeten worden opgelost. Ik heb dat ook nooit ontkend. De ChristenUnie kiest
er echter voor om meer te kijken naar het ov. Ik heb dat vandaag duidelijk
neergezet.De heerDe Krom(VVD)Dat is toch een nuancering van de uitspraken van vorige week?De heerCramer(ChristenUnie)Ik heb niet de Handelingen helemaal nagelezen op de woorden van mijn collega
Anker, maar uit een briefing heb ik begrepen dat hij het buitengewoon behartigenswaardig
gedaan heeft en dat hij de mening van de ChristenUnie heeft neergezet. Dat
zijn echter de hoofdlijnen. Op onderdelen worden natuurlijk andere keuzes
gemaakt en die heb ik vandaag aangegeven.De voorzitter:Ik dank de collega's voor hun eerste termijn. Ik schors de vergadering
tot 16.15 uur zodat de regering de tijd heeft om zich deugdelijk voor te bereiden
op het vervolg.De vergadering wordt van 15.37 uur tot 16.15 uur geschorst.MinisterEurlingsVoorzitter. Ik dank de leden van de commissie voor alle vragen die vandaag
gedurende heel wat uren zijn gesteld. Ik zal zelf een kort introductieverhaal
houden over het MIRT en de betekenis ervan. Vervolgens zal de minister van
VROM haar antwoorden geven, waarna ik weer verderga met de onderscheiden projecten
en vragen rondom de projecten. De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat
zal vervolgens de onderwerpen die in haar portefeuille zitten van een reactie
voorzien.In het coalitieakkoord staat dat de samenhang tussen ruimtelijke projecten
en infrastructuur en het openbaar vervoer zal worden versterkt. Een samenhang
die tot uitdrukking komt in het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte
en Transport, het MIRT. De belangrijke vraag die wij nu gezamenlijk moeten
beantwoorden is hoe wij de R van ruimte nu precies kunnen koppelen aan de
I van infrastructuur. De doelstellingen van het Rijk binnen afzonderlijke
sectoren zijn grotendeels bekend. Wij hebben de Nota Ruimte, de Nota Mobiliteit,
de Agenda voor een Vitaal Platteland en Pieken in de Delta: allemaal nota's
waarin deze hoofdlijnen zijn neergelegd. Juist op het niveau van gebieden
kan de samenhang van deze doelstellingen en de inzet van middelen door de
departementen worden versterkt. Mijn beeld is dat wij de integratieslag van
R en I vanuit de inhoud zullen moeten realiseren.Eerst moet er een integrale visie zijn waarin sprake is van meerdere sectorale
belangen en doelstellingen. Vele fracties hebben daarvoor aandacht gevraagd.
Vervolgens moeten wij bekijken of wij gezamenlijk investeringen in die gebieden
willen doen en zo ja, welke dat dan zijn. Parallel komt dan de vraag aan bod
welke partij vanuit zijn belangen en doelstellingen welke investeringen gaat
betalen. Het MIRT moet ervoor zorgen dat wij de bestaande budgetten van de
verschillende departementen gerichter, meer afgestemd en slimmer kunnen inzetten.
Belangrijk daarbij is ook de inzet van decentrale middelen. Het gaat om het
meest optimale rendement uit de combinatie van rijksinvesteringen en regionale
investeringen. Samenhang en samenwerking is dus de centrale boodschap voor
het MIRT. Dat vraagt nadrukkelijk om wijziging in cultuur en werkwijze, bij
zowel het Rijk als de decentrale overheden als de maatschappelijke overheden.
Nu werken wij nog te veel sectoraal en redenerend vanuit knelpunten. Wij willen
echter veel meer gezamenlijk werken vanuit gezamenlijke belangen, waarbij
wij meer oog hebben voor kansrijke ontwikkelingsmogelijkheden: proactief investeren,
zoals de heer Koopmans dat in zijn termijn benoemde.Met het ontwikkelen van het MIRT hoop ik dat wij in de toekomst kunnen
constateren dat woonwijken zijn ontwikkeld en dat tegelijkertijd – vele
woordvoerders hebben hiervoor aandacht gevraagd – de ontsluiting via
de infrastructuur is geregeld. Of dat bedrijventerreinen zijn ontwikkeld waarbij
tevens, van het begin af aan, de ruimtelijke inpassing is verzorgd.Mevrouw Vermeij en de heer Madlener vroegen aandacht voor dit punt. Het
MIRT koppelt veel nadrukkelijker de ruimtelijke ordening met de mobiliteit.
Ik vind dat wij al op de goede weg zijn, als ik kijk naar enkele voorbeelden
van een integrale en gebiedsgerichte aanpak. Wij hebben 1 mld. beschikbaar
voor integrale gebiedsopgaven, waarover mijn collega Cramer komt te spreken.Bij de A2 Maastricht knopen wij de stedelijke kwaliteit aan de bereikbaarheid
over de weg. De nieuwe sleutelprojecten zijn goede voorbeelden van projecten
waarbinnen stedelijke kwaliteit wordt gekoppeld aan een hoogwaardig ov-knooppunt
en aan een betere bereikbaarheid per spoor. Ook ben ik zeer positief over
de afspraken die ik met de regio heb gemaakt over de integrale verkenning
Zuidoost Brabant. Rijk en regio onderzoeken gezamenlijk de ontwikkelingen
en kansen van de brainport Eindhoven, om van daaruit tot een mogelijk integraal
maatregelenpakket te komen. Dergelijke initiatieven, ook op decentraal niveau,
ondersteunen de MIRT-gedachte en passen in de netwerkaanpak.In het proces op weg naar een echt samenhangend MIRT zijn dit jaar enkele
belangrijke stappen gezet. Samen met de collega's van VROM, Economische Zaken
en LNV hebben de staatssecretaris en ik allereerst een eerste versie van het
MIRT-projectenboek uitgebracht. Ik zie dit als een belangrijke mijlpaal, want
voor het eerst zijn de ruimtelijk-fysieke investeringsprojecten van VROM,
V en W, EZ en LNV samengebracht. Het gaat dan om wegen, spoorwegen, dijken,
integrale gebiedsopgaven, greenports en bedrijventerreinen. Ook is in het
projectenboek voor enkele gebieden de samenhang tussen de rijksprojecten beschreven.
Het projectenboek is dus meer dan alleen een nietje door alle projecten.Het projectenboek is dit jaar integraal besproken met de decentrale overheden,
met een integrale benadering vanuit het Rijk. Samen met mijn collega van VROM
heb ik bestuurlijk overleg gevoerd met de Randstad, het Landsdeel Noord, het
Landsdeel Oost en de provincies Limburg, Noord-Brabant en Zeeland. Dat overleg
ging niet alleen over infrastructuur, maar ook over ruimtelijke projecten.
Over de resultaten van dat overleg zullen wij later nog komen te spreken.
Wij bespreken nu in de Tweede Kamer ook integraal de opzet van het MIRT en
de vervolgacties voor de komende tijd. Wij doen dat dus niet sectoraal. Ik
ben dan ook erg blij dat mijn collega van VROM eveneens aanwezig is, en dat
na zo'n inspannende week en zo'n lange reis.Wij zijn op de goede weg, maar ondanks de goede resultaten tot dusverre
ben ik van mening dat er nog belangrijke stappen zijn te zetten; het MIRT-projectenboek
2008 is nog maar het begin en ik wil nu langs verschillende lijnen verder
werken. Allereerst willen wij de informatie in het projectenboek verbeteren.
Volgend jaar willen wij in de verschillende gebieden de samenhang van rijksprojecten
met decentrale projecten laten zien. Wij willen ook voor de eerder genoemde
gebieden in het MIRT een visie ontwikkelen, voortbouwend op de resultaten
van de netwerkaanpak, waarin ruimtelijk-economische ontwikkelingen centraal
worden gesteld en waarin vervolgens naar de infrastructuur wordt gekeken.
In die volgorde. Per gebied zullen wij bezien wat er aan de hand is, welke
doelstellingen wij in die gebieden willen realiseren en welke rijksbelangen
en -ambities daarin een rol spelen. Aan die visie kunnen wij dan de rijksprojecten
en decentrale projecten koppelen. Daarnaast is het belangrijk om al lopende
trajecten, gericht op de cultuur en de werkwijze van de rijksoverheid, met
kracht door te zetten. Ik denk dan aan het werken met programma's, zoals Randstad
Urgent, maar ook aan het gemeenschappelijk ontwikkelingsbedrijf GOB. Ten slotte
is de ontwikkeling van MIRT-spelregels noodzakelijk, om een samenhangend en
integraal MIRT tot stand te brengen. Eerst zetten wij alle afwegingskaders
van de betrokken departementen op een rij en daarna pogen wij deze zoveel
mogelijk te uniformeren en te versimpelen. Dan bekijken wij welke aanpassingen
nodig zijn om het integraal en gebiedsgericht werken mogelijk te maken, waarbij
afstemming met decentrale overheden zeer nodig zal zijn.De heerKoopmans(CDA)Ik vind het belangrijk dat het kabinet dat gaat doen. Hoe kijkt de minister,
wat betreft het opnemen van projecten in het MIRT, aan tegen het idee om de
mate waarin regionale overheden meebetalen te gebruiken als een soort criterium?
Sommige provincies dragen fors bij. Een van de betere voorbeelden is de provincie
Brabant, die in de komende periode meer dan 900 mln. ter beschikking stelt
voor investeringen in infrastructuur. Worden dat soort forse bijdragen vanuit
de regio in een weging beantwoord? Schrijft de minister zijn MIRT-boek daar
waar er volop wordt meebetaald met meer enthousiasme dan ten opzichte van
regio's waar de hand wel erg op de knip wordt gehouden?MinisterEurlingsIk kan u verzekeren dat regionale bijbetalingen altijd tot enthousiasme
bij de bewindspersonen leiden. Dat kan ik u bij dezen heel nadrukkelijk aangeven.
Als de netwerkgedachte en het gebiedsgericht ontwikkelen belangrijker worden,
dan wordt er inderdaad niet alleen meer tussen departementen gekeken hoe men
iets gezamenlijk financiert, omdat het in elkaar grijpt. Dan komt die wisselwerking
er ook op een hoger niveau met de regio's en dan wordt dus ook een decentraal
verhaal dat daarbij past, belangrijker om snel tot goede conclusies te komen.
Ik heb net zuidoost-Brabant nadrukkelijk genoemd, omdat het een van de gebieden
is waar je die gebiedsgerichte benadering al in wording ziet. Ik juich dat
toe en ik denk dus inderdaad dat het goede voorbeeld daar goed zou moeten
doen volgen. Ik heb zelf een voorbeeld uit het Limburgse genoemd. Er is een
aantal voorbeelden waar het echt loopt. Men kan dus aangeven wat er in andere
regio's gebeurt, al blijft het wel moeilijk om van tevoren precieze percentages
te stellen. Het is immers heel sterk maatwerk wat regionale problematiek is,
wat doorstroom is op de landelijke corridors et cetera. Dat de heer Koopmans
een punt heeft met het belang van de decentrale bijdrage, kan ik alleen maar
beamen.De heerKoopmans(CDA)Dat is natuurlijk niet precies in een algemeen criterium te vatten, maar
zal ik het toch eens proberen? Hoe hoger het percentage van de bijbetaling
door de regio, hoe interessanter het wordt, hoe eerder u geneigd bent om toch
nog extra projecten in een MIRT-systematiek op te nemen?MinisterEurlingsVoorzitter. Dat klopt, maar dat doet er natuurlijk niets aan af dat een
project ook nog wel op de landelijke leest geschoeid wordt en de toets der
criteria moet doorstaan. Bijbetalingen helpen echter absoluut zeer en als
regio's daarin echt heel ver willen gaan, dan helpt dat. Ik vind dat trouwens
ook altijd een bewijs voor het feit dat een problematiek ter plaatse echt
gevoeld wordt. Er zijn altijd veel meer aanvragen dan dat er geld is, laten
wij daar ook duidelijk in zijn. Ik heb gezegd dat een minister van Verkeer
snel een sinterklaas is, maar dan zonder pakjes. Toch verwacht iedereen die
pakjes en nog terecht ook. Als je dan ziet dat mensen zelf heel erg willen
meebetalen, dan voel je des te sterker dat het in die regio echt als heel
erg belangrijk wordt gezien. Ik vind dat dus ook wel een extra argument.De heerCramer(ChristenUnie)Ik had in eerste instantie een andere vraag, maar ik wil graag ook inhaken
op deze opmerking. Dat zijn dus twee vragen. Ten eerste vind ik de discussie
wel spannend die de minister nu met de heer Koopmans voert, want er zit een
aantal projecten in het MIRT waarvoor de regio veel meer geld uittrekt dan
het Rijk. Het Rijk heeft daar een motivering voor en trekt er soms slechts
een tiende van het benodigde geld voor uit. Betekent dit dat wij – als
ik het maar even in mijn woorden vertaal – naar een situatie toegaan
waarin een regio een project kan kopen?Mijn tweede vraag betreft de uitspraak van de minister dat hij de gebiedsgerichte
aanpak ook wil laten zien in het MIRT. Terecht, daar ben ik blij om. Betekent
dat echter dat wij – daar hadden wij tijdens de technische briefing
eveneens een discussie over – ook inzage krijgen in de inzet van die
decentrale middelen? Hoe gaat dat dan precies vorm krijgen? Je moet immers
oppassen dat je niet werk van de provincies gaat overdoen, maar wij willen
toch ook zicht hebben in wat congruent is met de projecten die het Rijk uitvoert.MinisterEurlingsWat de eerste vraag betreft: nee, regio's kunnen geen projecten kopen.
Als een project een slecht project is, als het binnen de LMCA's als niet-urgent
naar voren komt, dan is het gewoon een slecht project. Ik heb net gezegd dat
dit staat als een huis. Je hebt ook de netwerkanalyse waaruit de meerwaarde
zou moeten blijken. Ik kom later nog terug op de LMCA ten opzichte van de
netwerkanalyse. Daar begint het mee. Ik heb de heer Koopmans zojuist echter
ook gezegd dat het wel helpt als een regio een project niet alleen in woorden
wat waard vindt, maar dit ook in daden laat blijken. Het helpt als zo'n regio
vol wil meegaan in een netwerkaanpak. Ik hoop dat in dit opzicht goed voorbeeld
goed doet volgen. Ik vind het fijn dat mij deze vraag wordt gesteld, want
ik heb absoluut niet willen suggereren dat regio's projecten kunnen kopen.
Dat zou immers leiden tot de situatie waarin men de goede projecten door het
Rijk laat financieren en bij de slechte projecten een pot geld zet, waarna
men tegen het Rijk zegt: kom hiervoor ook maar over de brug. Uiteraard werkt
het zo niet, maar ik geloof ook niet dat de heer Koopmans mij dat wilde vragen.Over de decentrale inzet van middelen kan ik nog zeggen dat de Kamer uiteraard
de netwerkanalyses ontvangt. Op de meer specifieke vragen, bijvoorbeeld over
de opcenten, kom ik graag wat later in mijn verhaal terug, als de minister
van VROM ook het hare heeft gezegd.MevrouwVermeij(PvdA)Ik ben blij met het antwoord van de minister op de vraag van de heer Cramer.
Ik schrok namelijk ook wat van de gang van zaken bij het genereren van geld.
Dat geld wordt immers niet noodzakelijkerwijs voor het goede ingezet. Sommige
regio's willen soms op ongewenste plekken bedrijven of huizen bouwen. Het
antwoord van de minister was echter glashelder en naar mijn mening ook prima.Hij zei echter nog iets dat ik erg interessant vind en wil toejuichen,
namelijk dat hij MIRT-spelregels aan het voorbereiden is. Hij probeert samen
met alle partijen één set spelregels te maken voor ruimtelijke
ontwikkelingen, infrastructuur en transport. Hebben deze spelregels ook betrekking
op de financiering van dergelijke projecten?MinisterEurlingsDe MIRT-spelregels worden ontwikkeld en in het NMB besproken. Hiermee
komen wij in de eerste helft van het komende jaar bij de Kamer terug. Deze
regels gaan inderdaad ook over de financiering. Wij gooien daarbij echter
niet zomaar alles in een financiële pot. Ik heb er zojuist al op gewezen
wat de meerwaarde zou moeten zijn, namelijk dat wij zaken meer in een groter
verband gaan zien. Als er ergens woningbouw plaatsvindt, moet de locatie ook
ontsloten worden. Het een hangt samen met het ander. In dit verband is de
titel "Eerst bewegen, dan bouwen" een mooie doorontwikkeling op "Eerst
bewegen, dan beprijzen". Bij deze slogan blijf ik een speciaal gevoel
houden. Zaken met elkaar in verband brengen, is uiteraard de uitdaging waarvoor
wij staan. Dit geldt niet alleen voor de ontsluiting over de weg, maar ook
voor het openbaar vervoer. U herinnert zich de situatie in Leidsche Rijn.
Daar verschenen twee auto's per oprit doordat er bij oplevering geen openbaar
vervoer aanwezig was. Hierdoor was er later nauwelijks vraag naar openbaar
vervoer. Ik zeg het zwart-wit, maar dit is natuurlijk wel de uitdaging voor
de toekomst. Over Almere, de A6-A9 en het ov hebben wij de laatste weken al
gesproken. Wij bezien in dit verband hoe wij het geld willen matchen en hoe
wij het gezamenlijk willen inzetten om daarbij een situatie van synergie te
bereiken. Wat populair gezegd is één plus één
drie. Dit is mogelijk als je van tevoren zaken goed op elkaar afstemt. Hiervan
verwacht ik echt veel. Tijdens de bestuurlijke ronde die achter ons ligt en
waarin wij het MIRT hebben opgesteld, heb ik gemerkt dat dit door verschillende
departementen als een uitdaging wordt opgevat en dat de samenwerking met VROM
erg goed is. Dit geeft mij veel vertrouwen voor het komende jaar, als wij
deze spelregels verder gaan ontwikkelen. Op deze manier kunnen wij echt een
situatie van synergie bereiken.De heerDe Krom(VVD)Ik kan dit allemaal volgen. Het gevaar van deze aanpak is echter, dat
op een gegeven moment alles met alles samenhangt. Wij moeten niet in een situatie
belanden van "paralysis by analysis", om het met de Engelsen te
zeggen. Omdat hier iets niet goed gaat, kan daar iets niet doorgaan. Als dit
strikt wordt doorgevoerd, valt de hele keten om als een rij dominostenen.
Hoe denkt de minister dit te voorkomen? Als je alles met elkaar in verband
brengt, is de kans hierop groot. De minister zegt dat er meerdere ministers
bij betrokken zijn. Hij moet daarbij echter oppassen, want voordat hij het
weet komt hij in Rouvoetachtige ellende terecht, waarbij hij zeven handtekeningen
in Den Haag moet ophalen. Er is maar één minister van Verkeer,
en dat is minister Eurlings.MinisterEurlingsEr is ook maar één minister van Jeugd, en dat is de heer
Rouvoet. Dit is hij volgens mij met veel plezier. Of hij zeven handtekeningen
moet ophalen, weet ik niet. Het aantal handtekeningen dat ik nodig heb, verschilt
per plan. Het is nu juist de uitdaging om dit heel rap te doen. En bijvoorbeeld
met de aanpak van de A6/A9 wachten wij niet tot er zestigduizend huizen gebouwd
zijn, wij kijken elkaar in de ogen en wij stellen onszelf de vraag of Almere
echt zo moet groeien. Het antwoord is: ja. Wel, dan zullen wij voor de infrastructuur
moeten doen wat daarvoor nodig is. Je moet inderdaad oppassen voor allerlei
bestuurlijke rompslomp en er moet tempo worden gemaakt, maar ik vind dat het
wel een meerwaarde heeft om de infrastructuur zo te plannen dat die nog beter
aansluit bij de ruimtelijke ontwikkeling; dit zijn te veel gescheiden ontwikkelingen
geweest. Wij gaan er zeker geen groot bestuurlijk circus van maken, maar ik
moet zeggen dat het alleen maar positief gewerkt heeft dat VROM de laatste
keren steeds van het begin tot het eind bij het bestuurlijk overleg is geweest.
Ik zie eigenlijk weinig stroperigheid; integendeel, als je samen aan een project
bezig bent, zijn de lijnen korter en weet je elkaar veel sneller te vinden.
Ik zie het punt, maar ik denk dat wij dit risico in iets positiefs kunnen
ombuigen.De heerDe Krom(VVD)Ik zou zeggen: houd het simpel, want anders gebeurt er straks niets meer.
Ik geef even twee voorbeelden van projecten waarbij het mis dreigt te gaan:
bij de tweede zeesluis bij IJmuiden moeten wij tot ver in het achterland gaan
kijken en wij moeten oppassen dat wij bij het project voor de tweede Maasvlakte
niet ook nog de A67, de grensovergangen et cetera halen. Je moet het gebied
niet te groot maken, want straks gaan wij tot Zwitserland en dan gebeurt er helemaal niets meer. Dit is mijn waarschuwing, maar ik geloof dat
u dit ook wel inziet.MinisterEurlingsZeker. Ik kom straks nog op de concrete projecten terug, maar bijvoorbeeld
bij de tweede zeesluis is het niet zozeer een kwestie van allemaal ministeries
die moeten samenwerken, als wel de vraag wat een dergelijke majeure investering
eventueel aan economische kansen zou opleveren, de kosten-batenanalyse. De
regio is aan het zoeken naar private financiering, dat huiswerk moet nog gedaan
worden. Het heeft dus minder te maken met het MIRT. Maar goed, het punt is
duidelijk en wij zullen dit risico proberen te vermijden.De heerCramer(ChristenUnie)De minister legt er nu al twee keer de nadruk op – en terecht –
dat het ontwikkelen van de infrastructuur in de pas moet lopen met het ontwikkelen
van woonwijken. Nu is Almere al een paar keer genoemd; Almere wil niet bouwen
voordat de infrastructuur compleet is. Nu wordt er een toezegging gedaan voor
de infrastructuur, maar ik geef de regering op een briefje dat Almere sneller
zal bouwen dan de infrastructuur gebouwd wordt. Dan kachel je weer achter
de feiten aan, want dan zijn de bewoners er al, maar hebben zij nog geen infrastructuur.
Zij kopen een auto, waardoor de grondslag voor het openbaar vervoer wegvalt,
en zij staan in extra lange files. Kortom, je zult dus ook niet al te snel
moeten willen bouwen.MinisterEurlingsZo willen wij het ook. De projecten voor weg, spoor en huizen lopen tot
2020 en wij gaan ervan uit dat de faseringen mooi overeenkomen. En reken maar
dat Almere daar ook op zal toezien. Ik heb er vertrouwen in dat dit een heel
stevig voorbeeld zal zijn van een integrale benadering, de kerngedachte voor
het programma Randstad Urgent, naast een versnelling in het nemen van besluiten
en bij de uitvoering.In het voorjaarsoverleg zullen de spelregels voor het MIRT voor het eerst
met de decentrale overheden worden besproken en het Nationaal Mobiliteitsberaad
komt er natuurlijk ook bij te pas. Zo omstreeks de zomer zal de Kamer over
het resultaat hiervan worden ingelicht. In het komende jaar zullen wij dus
doorpakken met de integrale aanpak.De heerKoopmans(CDA)Voorzitter, een procedurele opmerking. Ik vind dit een prima betoog over
het hele traject. Ik reageerde zojuist scherp op de brief van de minister
van VROM over de Hoeksche Waard, maar de brief met het resultaat van het bestuurlijk
overleg hebben wij afgelopen donderdag in de namiddag gekregen. Omdat wij
hier zitten om het werk van de minister te controleren, moeten wij die in
het vervolg echt eerder hebben. Tussen vrijdag en vanmorgen hebben wij contact
moeten zoeken met alle regio's om te kijken of datgene wat de minister met
de regio's heeft afgesproken, zijn weerklank in de brief heeft gevonden. En
wij hebben daarvoor geen duizend ambtenaren. Gelukkig is het CDA een redelijk
goed georganiseerde partij, maar het viel niet mee. De volgende keer willen
wij echt minstens een week de tijd om hierop goed te kunnen controleren, zodat
wij onze inbreng erop kunnen aanpassen.MinisterEurlingsIk kan allemaal verzachtende omstandigheden aanvoeren over de drukte die
wij hebben gehad, maar ik neem dit graag mee. De volgende keer zal de lijn
zijn: een week tevoren. Ik acht mij overigens gelukkig met het feit dat alle
projecten die de heer Koopmans noemde, juist de kernpunten waren in het bestuurlijk
overleg. Zo ziet hij dat de regio's erg consistent zijn in wat zij aan de
Kamer melden en aan de bewindslieden. De heer Koopmans heeft helemaal gelijk:
de volgende keer zal de brief een week voor het debat verschijnen. Het punt
is genoteerd.De heerKoopmans(CDA)De minister heeft de N1 tot en met de N100 wel zo ongeveer in mijn betoog
gehoord.De heerDuyvendak(GroenLinks)Ik ben het erg eens met wat de heer Koopmans hierover zegt. De minister
belooft beterschap, maar dat is de zoveelste keer. Bij de begroting hebben
wij het ook meegemaakt. Eigenlijk vind ik dat de minister dit najaar de parlementaire
fatsoensnormen heeft overtreden in de manier waarop hij de Kamer behandeld
heeft.Wil de minister nog inhoudelijk reageren op mijn suggestie om de betonnen
muur te slechten tussen de 120 mld. voor infrastructuur en de 1 mld. voor
ruimtelijke ordening?MinisterEurlingsDe heer Duyvendak gebruikt stevige woorden. Ik weet dat ook mevrouw Peijs
wel eens een aantal dagen tevoren de verslagen heeft gestuurd. Ik zeg gaarne
toe dat ik het de volgende keer een week van tevoren zal doen. Ik denk niet
dat de Kamer mij zal leren kennen als iemand die het fatsoen richting het
parlement niet hoogacht. Ik doe er echt mijn best voor om de Kamer goed van
informatie te voorzien.Wij willen geen muren slechten, maar huizen opbouwen. Wij gaan geen principiële
discussie voeren. De potten zijn de potten. Wij gooien het niet in één
grote financiële pot. Wel gaan wij proberen het geld verstandig bij elkaar
te brengen in een totaalaanpak. Dat wil niet zeggen dat allerlei dingen zullen
worden verschoven. Het betekent dat wij woningbouw en wegen veel meer op elkaar
gaan afstemmen. Dat is de synergie waar wij op uit zijn. Er moet veel gebeuren
op het vlak van ruimtelijke ordening. Er moet ook heel veel gebeuren op het
vlak van de LMCA's. Wij moeten ons niet verliezen in het verdelen van armoede,
nee, wij moeten rijkdom creëren door synergetisch samen te werken.De heerDuyvendak(GroenLinks)Het gaat niet om een of andere bureaucratische operatie, het gaat erom
of je inhoudelijk of politiek interessante oplossingen kunt financieren. Als
oplossingen in de sfeer van de ruimtelijke ordening geld kosten maar investeringen
in de infrastructuur overbodig maken, dan is de vraag of je het geld daarvoor
bij de infrastructuur kunt weghalen. De minister zegt dat hij dit per se niet
wil. Hij wil er een betonnen muur tussen zetten.MinisterEurlingsDe heer Duyvendak reageerde wat minder voortvarend op een interruptie
van de heer De Krom, dat het ook andersom zou moeten kunnen. Heel veel geld
is belegd. Heel veel zaken zijn gebaseerd op de Nota Ruimte en de Nota Mobiliteit.
Dat zijn de kaders. Wij willen het geld op een verstandige manier bij elkaar
brengen. Wij gaan geen muren slechten, wij willen meer gaan opbouwen.
Betekent dit dat wij de Nota Ruimte of de Nota Mobiliteit inclusief hun financiering
in de prullenbak gooien? Nee. Wij gaan verstandiger coördineren, wij
gaan de synergie opzoeken, wij gaan projecten meer vanuit een gebiedsgerichte,
integrale aanpak oppakken. Dat is onze constructieve lijn.MinisterCramerVoorzitter. Ik zal allereerst ingaan op het belang van de R in de naam
van het MIRT. Daarna zal ik iets zeggen over de verhouding van het MIRT tot
datgene wat in Bali is bediscussieerd. Vervolgens zal ik ingaan op de Nota
Ruimte en het budget daarvoor.Het MIRT beoogt effectievere resultaten te bereiken met hetzelfde geld
en poogt krachten te bundelen. Door synergie te realiseren tussen infrastructurele
ontwikkelingen in steden, wateropgaven en andere zaken die te maken hebben
met ruimtelijke ordening is het mogelijk om effectiever en efficiënter
geld in te zetten. Het MIRT moet dus niet worden gezien als een beleidsnota.
Het gaat erom integraliteit te bereiken via het bundelen van krachten. Uiteraard
wordt gezorgd voor een inhoudelijk goede afstemming maar het MIRT wordt niet
gebruikt om heel nieuw beleid te maken. Tegelijkertijd mag het MIRT niet alleen
maar beschouwd worden als een opsomming van projecten. Sommige woordvoerders
hebben met zoveel woorden gezegd dat het projectenboek op dit moment niet
meer is dan een opeenstapeling van projecten met een nietje erdoorheen. Wij
realiseren ons dat de eerste stappen zijn gezet maar dat het zeker nog niet
de laatste zullen zijn. Onze bedoeling is om gebiedsgerichte projecten integraal
aan te pakken. Er zijn al een aantal goede voorbeelden te noemen, zoals Almere,
de bypass bij Kampen en de Bloemendalerpolder. Van dat soort projecten willen
wij er veel meer. In het kader van de Nota Ruimte hebben wij een poging gedaan
om de integraliteit in projecten aan te brengen. Op basis van integrale visies
en gebiedsgerichte ambities kunnen wij gerichte investeringen doen. Kreten
zoals "werk met werk maken" en "een plus een is drie"
zijn manieren op tot uitdrukking te brengen dat je samen meer bereikt dan
alleen.De afstemming van alle geldstromen is een forse operatie. Binnen de verschillende
ministeries bestaan allerlei financiële stromen waarvan het de opgave
is die nu bij elkaar te brengen. Daar zijn wij eerder ook al mee bezig geweest
maar wij willen het nu op grote schaal en integraal gaan doen.Het MIRT is vooral bedoeld voor nationale projecten die vaak evenwel ook
worden gecombineerd met zaken die regionaal van belang zijn. Dit impliceert
een nieuwe manier om met elkaar samen te werken. Het is de bedoeling om te
komen tot een gefaseerde aanpak. De eerste stap is het projectenboek. Dat
is een eerste stap om ervoor te zorgen dat op het gebied van communicatie
alles op een rij staat. De tweede stap is het formuleren van een nieuwe set
van spelregels. Die spelregels gaan over het afstemmen van de financiële
investeringen, dus de regimes van de verschillende ministeries, zodat niet
alles naast elkaar, maar veel meer parallel aan elkaar verloopt. Daarnaast
wordt het MIRT gecombineerd met de beleidsopgave. De inhoud komt in de gebiedsgerichte
aanpak dus wel degelijk tot zijn recht. Verder noem ik nog de organisatorische
samenwerking tussen alle partijen. Men zal begrijpen dat wij dat niet een,
twee, drie voor elkaar hebben.De heerCramer(ChristenUnie)De minister zegt dat zij niet alles naast elkaar, maar parallel wil laten
verlopen. Dat begrijp ik niet helemaal.MinisterCramerDe ritmen moeten op elkaar aansluiten. De stromen moeten niet op verschillende
tijden, maar gebundeld worden ingezet. Dat bedoel ik met parallel. Wij hebben
een heleboel geldpotjes die ervoor moeten zorgen dat de integrale aanpak wordt
gerealiseerd. Deze verschillende potten leiden gezamenlijk tot één
groot investeringsbudget. De stromen houden wij wel afzonderlijk.De nieuwe spelregels moeten geformuleerd worden voordat wij ervoor kunnen
zorgen dat de geïntegreerde projecten daadwerkelijk van de grond komen.
Dat spelregelkader moet op hoofdlijnen gereed zijn voor het MIRT Projectenboek
2009. Helaas kan dat niet eerder. In 2010 kunnen wij vervolgstappen zetten
voor het ontwikkelen van nieuwe projecten. Nieuwe programma's kunnen wij nu
nog niet opstarten omdat wij eerst het nieuwe spelregelkader gereed moeten
hebben en ons dan moeten voorbereiden op de projecten die integraal kunnen
worden aangepakt. Voordat wij dat allemaal rond hebben, is het 2010 en niet
2009. Tot die tijd zullen de huidige beschikbare middelen belegd zijn, zodat
wij daarvan niet eerder op een andere manier gebruik kunnen maken.MevrouwVermeij(PvdA)Als de Kamer om haar moverende redenen besluit dat een bepaald project
in 2009 in het MIRT moet, dan geven wij die opdracht aan de bewindslieden.
De minister kan wel zeggen dat zij het pas in 2010 kan doen, maar als de Kamer
dat belangrijk vindt, kan zij zeggen dat het in 2009 moet.MinisterCramerBij dekking heeft mevrouw Vermeij daar gelijk in. Die dekking moet dan
wel worden aangegeven.De heerDe Krom(VVD)Ik krijg een beetje een horrorgevoel bij het taalgebruik van de minister:
integraliteit, gebiedsgerichte aanpak, spelregelkader, visie. Ondertussen
zijn tientallen projecten vertraagd. Wordt hier nu een nieuw circus opgebouwd
van beleidsnotities, afstemmingen et cetera? Wij hebben al de LMCA's, wij
hebben de netwerkanalyses. Die worden in de regio's goed herkend. Komt daar
een gebiedsgerichte aanpak bij of schuift dit in elkaar? Wordt het nu simpeler
of nog complexer?MinisterCramerWij maken het juist simpeler door het aan elkaar te koppelen en het gerichter
te maken. De heer Eurlings zei dat ook al. Voorbeelden staan in de Nota Ruimte.
Het doel is om in een gebied gericht te zorgen voor integraliteit waardoor
slagkracht en effectiviteit worden gerealiseerd. U bent bezorgd dat daarmee
alles nog wolliger, integraler of breder wordt, maar dat is niet de bedoeling.
Het is de bedoeling om te zorgen voor gerichte projecten en niet alles langs
elkaar heen te laten lopen, zoals wij jarenlang hebben gedaan. Daardoor was
er zo weinig afstemming dat alle projecten juist uit elkaar wapperden in plaats
van gefocust te zijn.De heerDe Krom(VVD)Ik geloof de minister graag, maar ik krijg graag nog wat meer duidelijkheid
over de relatie tussen LMCA's, netwerkanalyses en gebiedsgerichte
aanpak. Dat laatste is nieuw. Wat betekent dat nu?MinisterCramerDit soort zaken zijn allemaal in lijn met elkaar. De gebiedsgerichte aanpak
is niet nieuw. Daar zijn wij bij de Nota Ruimte allang mee bezig. Wij proberen
wel om het nog meer te bundelen en de netwerkanalyse daarin mee te nemen.
Ik verzeker u dat het niet de bedoeling is om de projecten nodeloos ingewikkeld
te maken, omdat wij juist willen stroomlijnen en willen zorgen voor bundeling
van krachten.Er is een aantal inhoudelijke vragen gesteld over de MIRT-aanpak, onder
andere over "eerst bewegen, dan bouwen", om de heer Roemer te citeren.
Ja, in principe is dat het uitgangspunt, maar niet in alle gevallen. Als je
wegen en ov-verbindingen hebt, moet je ook zorgen dat de stedenbouwkundige
ontwikkeling gereed is. Het moet wel met elkaar sporen, zodat wij niet van
alles hebben liggen zonder dat de woningbouwopgave is gerealiseerd. Het moet
juist in elkaar grijpen.Er zijn vele voorbeelden in de Nota Ruimte dat wij functiemenging nastreven.
Dat is zeker nuttig. De filosofie van het kabinet is om te bekijken hoe je
door herstructurering toe kunt groeien naar functiemenging in de steden. De
heer Roemer vroeg ook naar de rol van rijksadviseurs. Wij betrekken hen er
al regelmatig bij en daar gaan wij gewoon mee door. Zij hebben geadviseerd
over de A6/A9, over de A4 bij Midden-Delfland en over de Hoeksche Waard. Daar
maken wij veelvuldig gebruik van, maar zij zijn onafhankelijk. Hij heeft ook
gevraagd of goede inpassing in het MIRT thuishoort. Als het alleen gaat om
inpassing van een weg, is dat wel heel belangrijk, maar daarbij gaat het niet
per definitie om een integrale aanpak. Het gaat om integralere projecten.De heer Roemer heeft ook gevraagd of bedrijventerreinen in het MIRT-kader
passen. Dat hangt ervan af wat het voor project is. Samen met collega Van
der Hoeven, provincies en gemeenten ben ik een aanpak van bedrijventerreinen
aan het ontwikkelen. De Kamer is daarover reeds bij brief geïnformeerd.
Daarin staan een heleboel zaken die sporen met wat de heer Roemer vroeg. Ik
kan de brief herhalen, maar ik neem aan dat hij deze kent.Nu ik het toch over bedrijventerreinen heb, ga ik nog even apart in op
de Hoeksche Waard. De Kamer heeft de brief vanmorgen pas gekregen. Heel ongelukkig.
Ik ben vorige week op Bali nog bezig geweest om die brief op tijd bij de Kamer
te krijgen. Dat had te maken met persberichten die afgestemd moesten worden
met gemeenten en provincies. Ik kon niet tekenen, want ik was pas gisteren
terug. Ik heb gisteren mijn handtekening gezet en daarom is de brief vanochtend
pas de deur uitgegaan. Mijn excuses daarvoor, maar ik heb mijn uiterste best
gedaan, om de brief wel op tijd bij de Kamer te krijgen, ook nog vanuit Bali.Samenvattend over het eerste blok, van MIT naar MIRT, zien wij een stapsgewijze
aanpak, met eerst een projectenboek en dan steeds meer toewerken naar een
integrale aanpak en het bundelen van de beschikbare budgetten, zodat zij effectief
kunnen worden ingezet. Het MIRT moet een samenhangend geheel zijn. De planning
van de verschillende activiteiten moet vooral meer op elkaar afgestemd zijn.
De geldstromen kunnen dan gericht worden ingezet.Daarmee worden de schotten tussen de budgetten voor ruimte en infrastructuur
niet weggehaald, zoals de heer Duyvendak zei. Daar lopen wij nog niet op vooruit,
want wij gaan nu eerst het beschreven traject stapsgewijs doorlopen. De Kamer
weet ook dat de vergelijking van 1 mld. met 133 mld. enigszins mank loopt,
omdat wij ook met private investeringen te maken hebben. Ik doel dan op de
stedenbouw en de ruimtelijke ordening. Ik kan nu niet een goede vergelijking
maken. Laten wij elkaar daarover geen vliegen afvangen. De inzet van ons beiden
is om ervoor te zorgen dat investeringen in de infrastructuur goed worden
gecombineerd met ruimtelijke ontwikkelingen. Het is een enorme stap voorwaarts
dat wij dat gezamenlijk doen.De heerKoopmans(CDA)De minister zal met mij eens zijn dat de onbalans in die getallen ook
te maken heeft met het feit dat het Rijk de verantwoordelijkheid draagt voor
het overgrote deel van de infrastructuur en dat gemeentebesturen en provincies
zich bezighouden met de regie en de uitvoering van alle zaken op het terrein
van de ruimtelijke ordening. Het Rijk doet op dat terrein weliswaar ook iets
aan de regie, maar de lagere overheden houden zich vooral bezig met de uitvoering.Het lijkt mij nuttig om op de achterkant van een sigarendoos de private,
de gemeentelijke en de provinciale investeringen onder elkaar te zetten, zodat
voor de samenleving duidelijker wordt wie wat doet.MinisterCramerDe heer Koopmans stelt een belangwekkende vraag die ook door de heer Van
Heugten in een motie is verwoord. In augustus zullen wij die vraag beantwoorden.
Dat kan niet eerder vanwege de begroting en voorbereidingen van onder anderen
minister Vogelaar. Met deze woorden heb ik dit blokje afgerond.De heerDuyvendak(GroenLinks)Kijkt minister Cramer soms niet jaloers naar de enorm dikke portemonnee
die minister Eurlings voortdurend bij zich draagt als zij hoort welke binnenstedelijke
opgaven steden hebben met verdichting, herstructurering van bedrijventerreinen
enzovoorts? Dat zijn belangrijke aandachtspunten. Vraagt minister Cramer zich
op een verloren moment niet af waarom zij met een klein huishoudbeursje zit
te prutsen in vergelijking met de enorme portemonnee van minister Eurlings?MinisterCramerIk stel voor om af te wachten wat het antwoord is op de vraag van de heren
Koopmans en Van Heugten om een juist beeld voor ogen te hebben van de wijze
waarop alles met elkaar samenhangt. Daarna kom ik graag bij de Kamer terug
om antwoord te geven op de vraag of ik een te kleine beurs heb of een te grote.MevrouwVermeij(PvdA)Wij zijn uiteraard allemaal nieuwsgierig wat dat plaatje zal opleveren
als wij die opgaven binnenstedelijk realiseren en het inderdaad zo lastig
is als veel partijen ons doen geloven. De heer Duyvendak neemt daarop alvast
een voorschot. Begrijp ik goed dat minister Cramer zegt dat dat zijn weerslag
al zal vinden in het MIRT 2009?MinisterCramerNee, in 2010 zullen de nieuwe projecten naar voren komen.MevrouwVermeij(PvdA)Het was een bewuste poging om dat voor elkaar te krijgen.MinisterCramerDe Kamer heeft vragen gesteld over de verstedelijkingsafspraken. Die afspraken
zijn ook in 2009 aan de orde in samenhang met de samenwerkingsagenda. Het
is niet juist dat alle binnenstedelijke woningbouwopgaven worden opgenomen
in het MIRT. Dat geldt alleen voor de integrale woningbouwopgaven die van
nationaal belang zijn. Anders wordt het inderdaad een onoverzichtelijke brij.Mevrouw Vermeij heeft haar zorgen uitgesproken over Utrecht, een lastige
regio qua ruimtelijke ordening en stedenbouw. Dat is inderdaad een feit. Ook
daar speelt natuurlijk dat wij al in het kader van Randstad Urgent heel duidelijk
de draaischijf Utrecht in het programma hebben opgenomen en dat daar ook langetermijnoplossingen
nodig zijn om het probleem goed aan te pakken. Het is van belang om daar in
het toekomstige Meerjarenprogramma's Infrastructuur, Ruimte en Transport rekening
mee te houden.MevrouwVermeij(PvdA)Utrecht staat op dit moment op 25 verschillende pagina's in het MIRT-projectenboek.
Zien wij dat dan in de editie voor 2009 bij elkaar staan?MinisterCramerJa, vooral ook omdat wij dan proberen om alvast een meer integrale slag
te maken.Voorzitter. Ik ben toe aan blokje 2: Bali. Daar zou ik een gloedvol betoog
over kunnen houden, maar dat zal ik hier niet doen. Maar één
ding is wel duidelijk. Mijnheer Madlener, u verkeert met uw standpunt steeds
meer in een zeer duidelijke minderheidspositie. De hele wereld is het erover
eens – al die 190 landen die aanwezig waren – dat het probleem
ernstig is, dat het probleem nu aangepakt moet worden en dat het dus geen
klimaathysterie is. Het is een zeer ernstige zaak. Dat eerst!De voorzitter:De heer Madlener krijgt nu even de gelegenheid om hierop te reageren.
U komt van de andere kant van de wereld "beng" erin. Nu de heer
Madlener!MinisterCramerJa, maar ik weet hoe de heer Madlener erover denkt. Wij hebben hierover
al vaker gediscussieerd.De heerMadlener(PVV)Ik krijg bijna billenkoek van de minister! Zij is gesterkt in haar opvatting
dat het een ernstig probleem is. Aan de andere kant moet ik toch wel vaststellen
dat er geen afspraken gemaakt zijn. Dat heb ik uit de pers vernomen. Als dat
waar is, dan vind ik uw victorie toch een beetje mager. Als het echt zo ernstig
was, dan waren er toch wel afspraken gemaakt!De voorzitter:Laten wij er geen echt Bali-debat van maken, ook al wordt er nu natuurlijk
even stevig heen en weer getennist. Dat is op zichzelf prima. Het woord is
aan de minister.MinisterCramerIk refereer alleen maar aan de afspraken die in alle kranten staan. Daar
ga ik het niet over hebben. Er zijn wel duidelijke afspraken gemaakt, mijnheer
Madlener.De heer Duyvendak heeft gezegd dat het zeer belangrijk is om te bepalen
in hoeverre het onderwerp dat vandaag op de agenda staat, past binnen de discussie
die wij in Bali hebben gevoerd. Als je kijkt naar datgene wat wij in het kader
van Schoon en Zuinig hebben geformuleerd ten aanzien van verkeer en vervoer
en de ontwikkeling van de ruimte, dan zie je wel degelijk dat wij daar voor
een enorme opgave staan. Het is natuurlijk een race tegen de klok. Wij hopen
dat de technologie snel voortschrijdt en dat de auto-industrie met name in
Europa ook bereid is om in een versnelling te komen. Wij zijn immers zeer
afhankelijk van het milieuvriendelijker, het CO2-neutraler worden
van het wagenpark en van de brandstoffen. Dat zijn twee belangrijke pijlers.
Daarnaast hebben wij natuurlijk de pijler van ov en de pijler van fiets. Wij
hebben voorts de pijler van ontmoediging in de steden. Wij hebben mogelijkheden
om andere preventieve maatregelen te nemen. Wij kunnen nog denken aan zonnepanelen
op de geluidsschermen langs de snelwegen en wij kunnen ook nog denken aan
energie uit afval. Er is dus een heleboel te doen, maar wij zullen wel alle
zeilen bij moeten zetten om op het terrein van verkeer en vervoer tijdig daadwerkelijk
grote passen voorwaarts te maken. In het programma Schoon en Zuinig gaat de
afname op dit terrein namelijk het langzaamst. Dat heeft te maken met het
feit dat het autoverkeer, het vrachtverkeer, de sneldiensten en alles wat
met logistiek te maken heeft, nog steeds toenemen. Het is dus wel degelijk
een groot vraagstuk hoe wij met z'n allen op dit terrein die CO2
snel genoeg reduceren. Wij zijn daar in grote gemeenschappelijkheid snel mee
bezig. In gemeenten gaan wij aan de slag met experimenten met e-Traction,
allerlei waterstofbussen en allerlei nieuwe ontwikkelingen op brandstofgebied
om al meteen te zorgen voor een ommekeer in het type vervoer. Dat laat onverlet
dat het in sommige gevallen ook noodzakelijk is om bijvoorbeeld te denken
aan het ontmoedigen van verkeer enzovoort; dat kunnen wij nu nog niet overzien.
Over hoe wij dat moeten doen, zijn wij in gesprek. Ook daarover wordt de Kamer
op andere momenten uitgebreid geïnformeerd.De heerKoopmans(CDA)U gebruikt nu voor de tweede keer het woord "ontmoedigen". De
eerste keer ging het over de binnenstad, maar nu gebruikte u de term "ontmoedigen
van verkeer" in algemene zin. Althans, u noemt dat hier in het kader
van de behandeling van het MIRT. Ik denk dat het de moeite waard is om daar
iets meer over te vertellen, want ik heb nog niet zoveel met dat woord.MinisterCramerDat ga ik nu ook nog niet zeggen, want wij zijn bezig met het uitwerken
van een heel pakket waaruit moet blijken hoe wij met z'n allen de doelstellingen
halen die gehaald moeten worden. Het zal van verschillende factoren afhangen
op welke manieren wij dat pakket vormgeven. Met "ontmoedigen" bedoel
ik inderdaad het autoluw maken van steden en ontwikkelingen die noodzakelijk
zijn om de passen voorwaarts te kunnen maken die gemaakt moeten worden.De heerKoopmans(CDA)Dat klinkt alweer iets bemoedigender.De heerDuyvendak(GroenLinks)De minister herkent zich in de ernst van de oproep en de klemtoon in mijn
betoog op de problematiek van CO2 en verkeer. Vervolgens zegt zij
echter dat er schone brandstoffen uit Europa komen en dat de auto-industrie
in een versnelling moet, maar dat zien wij allebei juist niet gebeuren. De
auto-industrie verschuift de schone motoren van 2012 al naar
2015 en zij worden veel minder schoon dan de minister in Schoon en Zuinig
hoopte. Ook op Bali konden wij op verschillende momenten horen dat 20%
duurzame biobrandstoffen in 2020 een illusie is als je nog een beetje aan
de ontwikkelingslanden wilt denken. Om het netjes te zeggen: de door het kabinet
ingezette lijn is te dun. De vraag aan de minister en het kabinet is daarom
of zij aanvullende dingen willen doen en met een aanvullend plan willen komen,
bijvoorbeeld door alle infraplannen aan een soort klimaattoets te onderwerpen.MinisterCramerIk kan een uur over uw vraag praten, maar ik heb de neiging om u te verwijzen
naar de inspanningen die wij op het gebied van Schoon en Zuinig gaan verrichten
en waarover wij de Kamer regelmatig zullen informeren. Op dit moment zijn
wij keihard bezig om de plannen uit te rollen, ook in gemeenten, om ervoor
te zorgen dat zo snel mogelijk meters worden gemaakt. Uw vraag is terecht
en uw zorgen zijn ook terecht. Ik deel die zorgen, maar dit is niet het moment
om uitgebreid op de aanpak van Schoon en Zuinig in te gaan.De heerDuyvendak(GroenLinks)U hebt uw mond vol van "integraliteit", "samenloop", "samenhang", "programma's"
en andere woorden die daarbij horen, maar is de grootste samenhang die wij
eindelijk moeten aanbrengen in het beleid, niet juist dat wij geen verkeersbeleid
moeten voeren waarmee wij een grote vervuiling en vervolgens de problemen
van de opwarming van de aarde veroorzaken? Dat moeten wij juist in samenhang
beoordelen en die samenhang is er nu niet.MinisterCramerDie samenhang is er wel degelijk. U hebt vorige week het Beleidsprogramma
Verkeer en Vervoer ontvangen. Daarin staan al een heleboel zaken waar u nu
naar vraagt. Daarom wil ik het, met alle respect, hierbij laten, omdat het
anders middernacht wordt voordat wij de antwoorden hebben gegeven.De heer Roemer vroeg of alles wat wij doen op het gebied van ruimtelijke
ontwikkeling, infra enzovoort "klimaatproof" is. Die vraag is meer
beleidsmatig van aard en gaat niet zozeer over het MIRT. Het MIRT is immers
geen beleidsnota. In het kader van Kennis voor klimaat en het ARK-programma
wordt er heel gericht aan gewerkt om de beleidsconsequenties die op grond
van onderzoek naar voren komen, om te zetten in beleid dat gebruikt wordt
in het MIRT en in integrale projecten. Er wordt dus rekening gehouden met
klimaatadaptatie bij het ontwikkelen van MIRT-projecten.De heerRoemer(SP)Wij raken hier aan een essentieel punt. U zegt heel terecht dat er naar
een stuk ontmoediging moet worden toegewerkt omdat de groei niet door mag
gaan. Dat betekent dat in het MIRT verschuivingen moeten komen naar andere
modaliteiten. Om een effect te hebben op het klimaatbeleid moet het gaan om
forse verschuivingen. Ik zie die nog niet. Misschien vindt u het daar nog
te vroeg voor en wilt u dat er in 2009 meer in komt te staan. Herkent u dat
of wordt er doorgegaan met hetzelfde? Dat is namelijk mijn indruk. Kijkt u
straks met deze bril naar de plannen voor spoor en binnenvaart die in het
kabinet aan de orde komen? Maakt u zich hard voor dat stukje ontmoediging?
Anders wordt die verschuiving nooit bereikt.MinisterCramerIk dacht dat uw vraag gericht was op de klimaatadaptatie maar nu spreekt
u over de klimaatmitigatie. Klimaatmitigatie gaat over wat nodig is om die
CO2-reductie te realiseren. Ik heb daar zojuist over gesproken.
Ik heb in dat kader verschuivingen naar meer ov genoemd zodat efficiënter
vervoer wordt gerealiseerd. Minister Eurlings heeft daar ook over gesproken.
In dat verhaal is naar voren gekomen waar u nu om vraagt. Op het punt van
de klimaatadaptatie heb ik gezegd dat bij het aanleggen en ontwikkelen van
ruimtelijke projecten en wegen rekening wordt gehouden met het "klimaatproof"
zijn daarvan, zeker in de Randstad en in delen waar men rekening moet houden
met aanpassingen aan het klimaat.De heerKoopmans(CDA)Het is van tweeën een. Er zitten drie bewindslieden aan tafel waarvan
twee het woord hebben gevoerd. Minister Eurlings zei heel nadrukkelijk dat
de Nota Mobiliteit leidend is en er geen grote verschuivingen plaatsvinden.
De minister van VROM kan niet een paar minuten later in hetzelfde debat het
beeld neerzetten dat grote verschuivingen mogelijk zijn.MinisterCramerDat zeg ik ook helemaal niet. De heer Roemer vraagt of ik in verband met
de klimaatverandering rekening houd met aanpassingen, met name in de Randstad,
vanwege overtollig water. Daarop zeg ik: ja, daar houd ik rekening mee en
daar zijn programma's voor zoals ARK en Kennis voor klimaat. De resultaten
van onderzoek worden doorvertaald naar beleid en in de toekomst moet daar
rekening mee worden gehouden. That's it.De heerKoopmans(CDA)Precies, that's it. Ik had u net verkeerd begrepen.MinisterCramerIk zal in het laatste blokje nog kort ingaan op het Nota Ruimte-budget;
daar zijn weinig vragen over gesteld. De essentie daarvan is dat veel van
die projecten voorlopers zijn van MIRT-projecten. In wezen zijn dat integrale
projecten. Daar zijn zij ook op geselecteerd. Het zijn projecten van nationaal
belang waar de rijksoverheid direct een bijdrage aan levert door doelstellingen
inhoudelijk concreet te maken. Die doelstellingen zijn duurzaamheid, klimaatbestendigheid,
versterking van het landschap, verbetering van de bereikbaarheid en binnenstedelijke
herstructurering. Aan die voorwaarden voldoen veel van de Nota Ruimte-projecten.
De eerste resultaten van die aanpak zijn al zichtbaar. Ik noem de Noordelijke
IJ-oevers en de greenports. Daarvoor zijn al budgetten toegekend. De overige
projecten zullen, wanneer zij uit de verkenningsfase zijn, in de loop der
tijd hopelijk worden goedgekeurd.De heerMadlener(PVV)Ik heb er moeite mee en ook bezwaar tegen wanneer het gaat om het klimaatbestendig
maken van het MIRT. Wij hebben het namelijk concreet over wateroverlast. Dat
is veel meer een probleem van bijvoorbeeld verstening of verglazing van de
ruimte. Dat heeft an sich niets met het klimaat te maken. Wij hebben het over
te weinig ruimte voor de rivier omdat die te veel is gekanaliseerd. Dat heeft
niets met het klimaatprobleem te maken. Wij hebben het over bodemdaling. Dat
heeft niets met het klimaatprobleem te maken. Ik maak er dus
bezwaar tegen dat de minister steeds over klimaatbestendig maken spreekt,
terwijl het gaat om wateroverlast als gevolg van ruimtelijke ordening. Zou
de minister die nuance voortaan wat duidelijker willen maken? Is de minister
het niet met mij eens dat heel veel van die zaken niets met het klimaatprobleem
te maken hebben?MinisterCramerLaat ik zeggen dat ik het een beetje met de heer Madlener eens ben. Omdat
wij alles zo hebben verglaasd en versteend, is het inderdaad minder gemakkelijk
om het water te laten wegvloeien. Dat maakt het probleem van het wegvoeren
van water erger. Het water komt in grotere hoeveelheden uit de hemel en van
onze oosterburen. Het neemt alleen maar toe. Met andere woorden: doordat wij
ook zelf heel veel hebben versteend en verglaasd, is het moeilijker om alles
nog te laten wegvloeien. Wij zullen daarmee in de toekomst meer dan ooit rekening
moeten houden. Staatssecretaris Huizinga zal dat straks nader toelichten,
neem ik aan. Water wordt namelijk steeds meer een leidend principe voor de
ruimtelijke ordening om alles goed met elkaar te kunnen laten sporen.De voorzitter:Dan geef ik nu het woord weer aan de minister van Verkeer en Waterstaat,
die zo'n 160 vragen gaat behandelen.MinisterEurlingsVoorzitter. Dat is een absoluut record. Ik heb van mijn ambtsvoorgangster
begrepen dat zij de vorige keer 109 vragen kreeg. Dat was toen de absolute
top. Nu hebben wij er 160; laten wij dat maar toeschrijven aan de integrale
benadering van dit nieuwe MIRT. Ik begin met een algemene beantwoording. Ik
zal vervolgens in staccato proberen om de 160 vragen een voor een met de commissie
door te spreken.Veel vragen zijn gesteld over de afzonderlijke MIRT-projecten, maar ik
wil nu eerst graag de plaats van de aanlegprojecten in het totale mobiliteitsbeleid
schetsen. Met de aanlegprojecten uit het MIRT is veel belastinggeld gemoeid.
Sommigen pepten het nog wat verder op, maar het is hoe dan ook veel geld,
een belangrijk onderdeel van het langetermijnbeleid inzake mobiliteit. Met
de aanlegprojecten wordt de capaciteit op de weg en het spoor structureel
uitgebreid. Dat is hard nodig om aan de groeiende vraag naar betrouwbaar vervoer
te kunnen voldoen. De aanlegprojecten zijn echter niet de enige pijler waarop
het beleid rust. Het mobiliteitsbeleid berust op drie B's, waaraan ik er nog
een wil toevoegen: de vierde B van het bewustzijn. De andere drie B's zijn:
bouwen, benutten en beprijzen. Het is niet en-en, zoals sommigen zeggen, maar
het is echt en-en-en.Aan het begin van deze bijdrage wil ik kort zeggen dat wij ook op een
andere manier en-en nodig hebben. Wij hebben weg én ov of ov én
weg nodig. Het is niet of-of. Ik heb vaker gezegd dat wij dus niet in die
Haagse kramp moeten schieten dat wij het quasi-ideologisch óf van de
ene kant óf van de andere kant benaderen. De feiten zijn dat zowel
de weg als het spoor tjokvol zitten en dat wij dus een optimale besteding
van onze belastingcenten moeten hebben om zo goed mogelijk tegemoet te komen
aan de files aan beide kanten van het verhaal. Ter onderbouwing geef ik enige
feiten over spoor/ov en de weg. De auto levert op dit moment 75% van
het vervoersaandeel en het openbaar vervoer 8%. Daarnaast is er een
aandeel voor bromfiets en fiets en voor overige vervoermiddelen, waarbij voor
de korte afstand het lopen een behoorlijke rol speelt. In de begroting gaat
34% naar het hoofdwegennet. Ov en spoor krijgen 22%. Ik zet
ze nog eens tegenover elkaar: 75% vervoersprestatie voor de auto, met
34% van het geld, tegenover 8% vervoersprestatie van het ov,
met 22% van het geld. Dat is helemaal niet slecht, want wegen hebben
veel negatieve kanten. Het aandeel van de weg in de besteding van de BDU is
35%. Het aandeel van het ov is 25% voor de trein en 14%
voor de exploitatie van het ov, dat is 39% van de BDU. De BDU wordt
heel snel aan regionaal ov gekoppeld, maar het gaat om veel meer dan het regionale
ov. 16 mln. minder betekent niet 16 mln. minder voor het regionale ov, maar
voor de hele pot. Binnen de BDU is meer geld bestemd voor openbaar vervoer
dan voor decentrale investeringen in de weg. Ik zeg dit niet om met elkaar
een potje te gaan knokken over de vraag of er meer naar de weg moet of naar
het ov, maar om aan te geven dat er sprake is van een gewogen en uitgebalanceerde
benadering, waarin het niet zo is dat er alleen op de weg of alleen maar op
het ov wordt ingezet. Wij plegen een majeure investering in het ov en met
die 4,5 mld. wordt dat nog meer. Dat is een extra prioriteit. Wij bestrijden
de congestie niet optimaal als wij miskennen dat de weg 75% van het
vervoersaandeel voor zijn rekening neemt. Ook in de toekomst zal de weg een
zeer groot gedeelte van het vervoersaandeel houden. Het is en-en; ik vind
dat wij uit die Haagse tegenstelling moeten blijven.Bouwen, benutten en beprijzen; daar gaat het om. In de eerste drie kwartalen
van 2007 werd 78% van de files veroorzaakt door een tekort aan wegcapaciteit,
gezien de verkeersvraag op het filegevoelige moment. Om de structurele tekorten
aan wegcapaciteit te verminderen, vergroten wij het aanbod door te bouwen:
de MIRT-aanlegprojecten. Verder zorgen wij ervoor dat de bestaande wegen beter
worden benut. Ten slotte zorgen wij voor vermindering en spreiding van het
aanbod, waarbij het beprijzen een grote rol speelt, maar in lijn daarmee ook
het mobiliteitsmanagement. Met dit laatste doel ik op het bedrijfsleven dat
flexibel werken en flexibel aanrijden faciliteert. Verder noem ik ook het
openbaar vervoer. Bovendien bieden wij de reiziger een alternatief om een
bewuste keus te kunnen maken. Het zijn geen holle frasen: het beleid gaat
gepaard met concrete maatregelen en geld.Dan kom ik nu op het bouwen: de eerste B. Het is ons menens met de versnelling
van het aanlegprogramma. Dat valt niet mee, want wij komen vanuit een rotsituatie,
met gejuridiseerde trajecten. Gevallen als de A4 bij Leiderdorp, die al lang
in het proces zat, maken de zaak een stuk complexer. Maar wij gaan ervoor
en hebben tal van trajecten in gang gezet. Als eerste noem ik Randstad Urgent,
waar sprake is van de nieuwe manier van werken met bestuurlijke duo's van
regio en Rijk. In september en oktober hebben wij daarover uitgebreid gesproken
in een algemeen overleg. In dit Randstad Urgent-programma is het: en-en-en.
De problemen worden in samenhang aangepakt: bereikbaarheid over de weg en
per ov. Woningen worden gebouwd en groen en recreatiemogelijkheden worden
gerealiseerd. Een ander aspect is de zorg voor droge voeten, waarover de heer
Madlener het had. Het water moet worden afgevoerd. Last but not least: bestuurlijke
drukte moet plaats maken voor daadkracht. In Randstad Urgent is een eerste
grote besluit genomen, en wel over de A6/A9 waarover wij al hebben
gedebatteerd.Naast het programma Randstad Urgent hebben wij de commissie Versnelling
besluitvorming infraprojecten, de commissie-Elverding. Verder hebben wij de
commissie Private financiering infrastructuur, de comissie-Ruding. Verder
is het wetsvoorstel voor een bestuurlijke lus in de Tracéwet, de Spoedwet
wegverbreding en de Wet Ruimtelijke Ordening ingediend bij de Raad van State.
De verwachting is dat het wetsvoorstel begin volgend jaar bij de Tweede Kamer
wordt ingediend. Wij hebben in lijn met de bedoeling van deze bestuurlijke
lus aangedrongen op spoed. Het wordt mogelijk om fouten tijdens de besluitvormingsprocedure
te herstellen. Dat is de bedoeling. Niet meer terug naar af, maar een snelle
hersteloperatie en alsnog groen licht.Dan kom ik op de luchtkwaliteit. Na de vernietiging van het tracébesluit
A4 Burgerveen-Leiden is de methode voor luchtonderzoek aangepast. Wij bakenen
de betreffende gebieden zorgvuldig af en doen onderzoek volgens de best denkbare
methodiek. Ik heb u daarover een brief gestuurd. Bij alle projecten zal de
nieuwe methode worden toegepast. Nu wordt middels het toepassen van dat instrument
gecheckt, welke projecten vertraging zullen hebben. In de reguliere Tracéwetrapportage
van het voorjaar kom ik hierop terug. Dan weten wij precies bij welk project
nog aanvullend luchtonderzoek nodig is en bij welke projecten niet.Ik hecht eraan dat wij nu zo snel mogelijk al die onderzoeken doen, maar
dat wij wel zorgvuldig zijn. Afgelopen zomer werden wij geconfronteerd met
de uitspraak van de Raad van State. Ik heb dat eerder gezegd: als je vervolgens
wilt bepalen wat zo'n uitspraak betekent voor andere projecten, dan besef
je eens te meer hoe complex wij het met elkaar hebben gemaakt. Het is echt
heel erg complex. Ik heb in de brief aan de Kamer aangegeven dat ik ervan
overtuigd ben dat wij met deze berekenings- en benaderingssystematiek de beste
weg gevonden hebben, de meest zekere weg. Het kost bij sommige projecten –
niet bij alle, sommige kunnen zo doorgaan – een aantal maanden extra
rekenwerk, maar dankzij die paar extra maanden sta je in ieder geval zekerder
in de startblokken bij de Raad van State. Als je doorgaat zoals wij tot nu
toe deden, krijgen wij nog veel meer gevallen zoals Burgerveen, en dat moeten
wij ons land besparen.De grote uitdaging blijft echter de vraag hoe wij de wetgeving fundamenteel
minder gevoelig kunnen maken, hoe wij het kunnen doen op een manier waardoor
wij zeker weten dat het zorgvuldig genoeg is geweest en dat wij er goed voorstaan.
Daarom blijf ik verwijzen naar de commissie-Elverding. Wij zullen onze wetgeving
fundamenteel moeten moderniseren.De heerMadlener(PVV)Voorzitter. Ik hoop met de minister mee als het gaat om Elverding, maar
als wij nu kijken naar de Tweede Maasvlakte, dan hebben wij het over een project
dat ontegenzeggelijk de luchtkwaliteit in de regio zal verslechteren. Dat
kan niet anders, want je voegt een heleboel functies en bedrijvigheid toe,
terwijl het gebied al boven de norm zit. Je kunt rekenen tot je een ons weegt,
feit blijft dat de invloed op de luchtkwaliteit niet positief zal zijn. Hoe
gaat de minister er dan voor zorgen dat het project Tweede Maasvlakte geen
vertraging oploopt? Volgens mij heeft nog een keer rekenen dan heel weinig
zin.MinisterEurlingsIk weet dat u zeer bij dat project betrokken bent. U weet dat wij in het
kader van het nationale saneringsprogramma juist bij een project als de Tweede
Maasvlakte compenseren. U hebt gelijk, als er meer vervoer komt, heeft dat
gevolgen. Er zijn nu al wel 13% meer containers dan vorig jaar en die
groei zie je bij iedere Europese haven erin zitten. Iedere burger wil ook
wel weer een mooie televisie of een goedkope voetbal, gekscherend gezegd.
De globalisering brengt dat voor een gedeelte met zich mee en je zult dat
dus goed moeten accommoderen. Met ons programma kunnen wij compenseren, doordat
er natuurontwikkeling komt op het land of in zee. In Rotterdam zal ook worden
ingezet op andere modaliteiten dan de vrachtauto. Rotterdam loopt daarin voorop.
Men wil hogere percentages afvoeren via de binnenvaart – de staatssecretaris
kan daar zo dadelijk meer over zeggen – maar ook via de trein. Wij hebben
die Betuweroute niet voor niets aangelegd en er is niet voor niets zoveel
in geïnvesteerd. Die lijn moet vol bereden gaan worden. Daar zet Rotterdam
stevig op in. Hans Smits heeft daar ook echt een belangrijk punt van gemaakt.Ik vind dat een complex aan tegenmaatregelen die dit moeten maken tot
een houdbaar plan. Daar heb ik vertrouwen in en daar wordt hard aan gewerkt.
Het is ongelofelijk complex. Er is meermaals verwezen naar de milieueffectrapportage
van 6000 pagina's. Ik heb daar wel eens bij gezegd dat de directrice van de
haven in Long Beach ook duizenden pagina's milieueffectrapportages had en
ook zij klaagde daar steen een been over, maar dan nog moeten wij heel erg
gedreven proberen om dat aantal terug te brengen. Hoe complexer je het maakt,
hoe moeilijker je het maakt, hoe kwetsbaarder je het maakt en hoe bureaucratischer
je het maakt. Het evenwicht moet er blijven, maar dat moet op een minder complexe
manier kunnen en daar moet een voorspelbare manier voor worden gevonden. Ik
hoop dat wij daar een aantal slagen in kunnen maken in de wetgeving en weet
dat dit een breed gedeeld gevoelen is in de Kamer.De heerDe Krom(VVD)Het wachten is op grootse daden van deze minister, met name op het gebied
van de ontkoppeling. Wij hebben het er al vaker over gehad. Ik heb nu even
iets kleiners. Als je die uitspraak over de A4 Burgerveen doorleest, dan is
een van de argumenten waarmee de Raad van State het besluit heeft vernietigd,
dat de effecten onvoldoende zijn doorgerekend. Er staat in dat er een ministeriële
regeling van VROM is waarin wordt bepaald dat er tot 2020 moet worden doorgerekend.
Verander die regeling dan. Dit kan het kabinet morgen al doen. U moet niet
wachten, maar gewoon doen.MinisterEurlingsDe doorrekening tot 2020 was de kern van de zaak niet. De kern was het
invloedsgebied en de vraag hoe ver wij moeten afbakenen. Is 300 meter voldoende
of moeten wij verder gaan? Het doorrekenen naar de toekomst is niet het punt.
Ik zeg u erbij dat bij dit doorrekenen grote onzekerheden komen kijken. Hoe
je ook rekent, voor de situatie in 2020 geldt een waaier aan onzekerheden.
Tegelijkertijd is de norm soms prangend en precies. Daar ligt meer in het
algemeen de uitdaging in de wetgeving. De crux was in dit geval de vraag bij
welk project er maar 300 meter ver gerekend kon worden, bij welk project wellicht
600 meter nodig was en bij welk project zelfs 1000 meter. Welke
afstand kan worden beargumenteerd? Voor welke afstand zijn bij de rechter
voldoende overtuigende argumenten aan te dragen? Hoe kunnen wij zeggen dat
je er bij het ene project met 300 meter doorkomt, terwijl dit bij het andere
niet lukt? Wat zijn hiervoor de argumenten? Hieronder ligt een caseload aan
complexiteit. Met de genoemde tool gaan wij dit op de best mogelijke manier
berekenen. Geen deskundige heeft een beter alternatief kunnen aandragen. Waterdicht
is het overigens nooit; onzekerheid zal altijd een rol blijven spelen. Met
deze tool kunnen wij berekenen waarom wij sommige projecten met 300 meter
kunnen laten doorgaan, terwijl wij bij andere projecten vinden dat wij beter
een paar maanden extra kunnen rekenen. Dit resulteert dan in een paar maanden
verlies, maar daarna sta je redelijk zeker in de startblokken bij de Raad
van State. Op grond van de tool kunnen wij voorspellen dat wij zonder die
extra inspanning grote kans zouden lopen om bij dergelijke projecten onderuit
te gaan. Bij dit alles zeg ik dat de luchtkwaliteit er ieder jaar weer op
vooruit gaat. Dat is de positieve noot in de complexiteit waarin wij zitten.
Die vooruitgang hebben wij juist aan de technologische ontwikkeling te danken.
Dit is iets wat ons gerust kan stellen als wij denken aan de situatie in de
wat verdere toekomst. De knelpunten zullen niet toenemen, maar afnemen en
de luchtkwaliteit zal er in ons land stevig op vooruitgaan, met uitzondering
van die op een aantal hotspots. De afgelopen tientallen jaren is deze ontwikkeling
niet anders geweest.De heerDe Krom(VVD)Ik heb zojuist zelf de cijfers hierover gegeven.Uit de uitspraak van de Raad van State blijkt dat hierbij twee elementen
een rol hebben gespeeld. In de eerste plaats was er de omvang van het gebied
en in de tweede plaats de vooruitblik naar 2020. Aan de basis van de noodzaak
voor het laatste ligt een ministeriële regeling van VROM. Leest u de
uitspraak er maar op na. Wij zijn het met elkaar eens dat dit allemaal te
complex is en dat wij in een virtuele wereld en in papier komen te leven,
in plaats van in de werkelijkheid. Dit geldt zeker voor de A4 bij Leiderdorp.
Daarom zeg ik: pas die regeling gewoon aan en wacht niet op de commissie-Elverding.
Doe het morgen.MinisterEurlingsDat doen wij ook. Destijds was dit nog niet zo en daarom was dit niet
aangepast. Er wordt tot 2020 doorgerekend. Dat gebeurt dus al. Klaar. Ik zeg
echter nogmaals dat de crux in deze zaak de moeilijkheid was om met kracht
van argumenten te beredeneren waarom project A op 300 meter moet komen te
liggen, project B op 600 en project C op 1000. Dat was wat er zo moeilijk
was. Hoe kunnen wij de uitspraak zo interpreteren dat wij een volgende keer
met een zeker gevoel bij de Raad van State kunnen aankloppen? Wij kunnen immers
niet zomaar wat doen, want dan lopen wij wel erg veel risico. Het gebeurt
echter dus al; bij dezen zeg ik u dat doorrekenen tot 2020 de lijn is. Wij
wachten dus helemaal niet op een commissie-Elverding. Wij proberen te roeien
met de riemen die wij hebben en de projecten zo weinig kwetsbaar als mogelijk
naar de Raad van State te brengen. Mijns inziens zijn wij het er echter over
eens dat wij hierover ook nog een structurele discussie met elkaar moeten
aangaan. Het lijkt mij dat wij dit moeten doen nadat de conclusies van de
commissie-Elverding bekend zijn gemaakt.De heerDe Krom(VVD)Er is dus nu gemarkeerd dat de ministeriële regeling van VROM die
tot 2020 loopt, verdwenen is. Per wanneer?MinisterEurlingsWat ik heb willen zeggen, is dat wij de projecten nu gewoon doorrekenen
tot 2020.De heerDe Krom(VVD)Dan doet u dus niet wat ik wil.MinisterEurlingsWij gaan nu geen regelingen aanpassen. Het probleem met de A4 bij Leiderdorp
was de gebiedsafbakening. De zaak doorrekenen tot 2020 is een kleine moeite.
Dat hebben wij bij veel projecten al gedaan, maar bij dit project niet, omdat
het een al langer lopend project was. De regels zijn aangescherpt, daar heeft
u gelijk in. Je kunt erover van mening verschillen of dit goed is, de discussie
daarover volgt nog. De projecten worden nu standaard tot 2020 doorgerekend;
dat is een relatief kleine moeite, maar de kernvraag is, hoe wij een project
kunnen voorzien van argumentatie die voor de Raad van State overtuigend is.
Het arbitraire was de vraag waar je de grens zou moeten leggen bij het berekenen
van de effecten, dat was ook de kern bij Leiderdorp. Er was een punt waar
wij de effecten volgens de laatste juridische voorschriften hadden moeten
doorrekenen, maar dat was zo gepiept. De kernvraag was echter waar de grens
zou moeten worden gelegd, als die niet bij een afstand van 300 m zou mogen
worden gelegd. Voor je het weet, ga je hiermee bij ieder project op je gezicht
bij de Raad van State. Ik heb al verteld dat ik een keer anderhalf uur met
topexperts gediscussieerd heb over de interpretatie van de uitspraak over
de gebiedsafbakening. Ik verdiep mij er helemaal in, ik denk dat ik het allemaal
kan volgen en ik ga erover in discussie. Na anderhalf uur vraag ik dan of
men één ander land in Europa kan noemen waar dit soort discussies
worden gevoerd. Dat is er niet. Dat is het probleem, de kwetsbaarheid van
onze regelgeving. Het gaat om meer eenduidigheid, opdat wij van tevoren weten
waar de grens ligt en hoe ver wij moeten doorrekenen om goed voorbereid te
zijn en geen risico te lopen bij de behandeling bij de Raad van State.Er is gevraagd naar de concrete maatregelen in de periode van dit MIRT,
niet alleen voor de lange, maar ook voor de korte termijn. Beide hebben de
aandacht van dit kabinet. Als wij het realisatieprogramma voor de planstudie
uitvoeren, dan zal er in 2012 1250 km aan stroken asfalt meer zijn dan in
2005. In deze kabinetsperiode verwacht ik 34 weguitbreidingen te kunnen openstellen,
inclusief ZSM-projecten. Daarnaast verwacht ik ruim twintig tracébesluiten
te kunnen nemen, plus 35 besluiten voor ZSM-projecten. Vertraging in verband
met nieuwe luchtkwaliteitseisen kan deze planning enigszins wijzigen, maar
wij doen ons uiterste best om deze negatieve gevolgen tegen te gaan. Ik moet
vaak vertragingen melden, maar ik heb nu het genoegen, te kunnen mededelen
dat er vandaag weer een spitsstrook in gebruik is genomen, en wel op de A7
tussen het knooppunt Zaanstad en Purmerend. En afgelopen zaterdag is het eerste
deel van de A4 bij Halsteren officieel geopend; de eerste fase van de aanleg
van de A4 tussen Dinteloord en Bergen op Zoom is hiermee afgerond.Ook bij het spoor gebeurt er veel. Wij bouwen mooie, nieuwe megaoverstappunten,
de Nieuwe Sleutelprojecten, de OV SAAL-maatregelen, het No Regret-project,
de Hanzelijn, de Vleugel, nieuwe stations die passen bij de opzet van de dienstregeling.
Ik heb het lijstje van de ChristenUnie met kracht herhaald en onderstreept.Dan is er het herstelplan fase 2 met inframaatregelen in Zwolle, Den Bosch
en Amersfoort. Ik noem de seinverdichtingen, et cetera. Voor de korte termijn
hebben wij het actieplan voor het spoor, waarvoor 200 mln. beschikbaar is.
Voor de langere termijn is er de LMCA, die richtinggevend is. Er wordt rekening
gehouden met een geschat investeringspakket van 4,5 mld. Het spoorboekje,
om in spoortermen te blijven, is vorige week nadrukkelijk aan de orde geweest.
Het is belangrijk om te benadrukken dat de spoorsector hiervoor gaat, maar
zich ook zelf volledig inzet om met eigen middelen te matchen.Ik ga van bouwen naar benutten. Komende week zal de Kamer de visie over
een betere benutting ontvangen. Deze visie bevat actielijnen en zal de komende
periode leiden tot een samenhangend programma waarin wij actief en gericht
aan benutting werken. Kernelementen uit de visie zijn het goed gebruikmaken
van innovatiekracht van bedrijven en systemen die in het voertuig komen, zoals
navigatiesystemen, om de reiziger te ondersteunen, een stevige impuls aan
reisinformatie via de nationale databank wegverkeersgegevens, het vroegere
datawarehouse, en de realisatie van een drietal praktijkproeven gericht op
verkeersmanagement en systemen in samenhang met mobiliteitsmanagement. Bij
dat laatste denk ik aan de proef in de regio Amsterdam met sturend verkeersmanagement,
gericht op het draaiend houden van de ring A10. In de regio Rotterdam is op
31 oktober jongstleden een intentieovereenkomst getekend voor samenwerking
op het gebied van dynamisch verkeersmanagement en mobiliteitsmanagement. In
de regio Brabant is sprake van een actieve auto-industrie, die zal worden
uitgedaagd tot vernieuwingen in de voertuigtechniek in lijn met het mobiliteitsmanagement.
Last but not least zal worden ingezet op benutting in de netwerkaanpak om
samen met bestuurlijke partners een betere afweging te kunnen maken van de
maatregelen waarin wij moeten investeren.De heerKoopmans(CDA)Ik hoor van de minister dat er deze week een brief komt met een benuttingsvisie.
Ik ben blij met voortvarendheid, maar het lijkt mij verstandig als de minister
even de stemmingen van morgen afwacht. Er zal over moties worden gestemd die
met benutting te maken hebben. Anders moeten achteraf dingen worden herschreven.MinisterEurlingsEr komt volgend voorjaar een mobiliteitsvisie, waarin benutting nadrukkelijk
zal worden meegenomen. Dit is een lineaire invulling van een toezegging van
mijn ambtsvoorganger. Alles wat eraan wordt toegevoegd, zal in de visie worden
verwerkt. Wij zullen de stemmingen afwachten, maar dit gaat om een kernaanpak.Met het actieplan spoor, dat op 19 november jongstleden is gepresenteerd,
wordt ingezet op kortetermijnmaatregelen. Er zijn vijftig partijen bij betrokken.
Nogmaals, de sector ziet de kracht van het plan en wil er op basis van het
plan ook echt voor gaan. Geen oorlog meer op het spoor, maar samenwerking,
schouder aan schouder. Als wij de doelstelling willen halen, is dat absoluut
nodig. Ik juich de attitude van de betrokken partijen zeer toe.Ook het beprijzen is een belangrijk onderdeel van het mobiliteitsbeleid.
Het is niet en-en, maar het is en-en-en. Beprijzing prikkelt de automobilist
om een goede afweging te maken. Moet ik in de spits rijden? Kan ik niet beter
het ov nemen? Het gaat bovendien om een eerlijker manier van betalen. Wij
hebben er vorige week over gesproken en wij zullen er nog over komen te spreken.De volgende B is die van bewustzijn. Burgers en bedrijven moeten zich
bewust zijn van hoe en wanneer zij de auto gebruiken. Het is een maatschappelijke
verantwoordelijkheid om files te bestrijden. Het is de kracht van dit moment
dat na heel veel jaren praten over mobiliteitsmanagement een aantal toppers
in het Nederlands bedrijfsleven er echt voor gaat en uit zichzelf al slagen
wil maken. Dat biedt een vruchtbare bodem om nu in te zaaien en het mobiliteitsmanagement
verder aan te jagen. Dat is een bewustzijn dat lang in woorden is geuit maar
dat nu in de praktijk vorm krijgt.Het is belangrijk dat de Kamer helder voor ogen heeft hoe de afzonderlijke
wegenprojecten passen in het totale mobiliteitsbeleid. Ze zijn een belangrijk
onderdeel en er gaat veel belastinggeld naartoe. Ze zijn nodig om de capaciteit
van de infrastructuur structureel uit te breiden om aan de toekomstige vervoersvraag
te voldoen.Ik heb constructief bestuurlijk overleg gevoerd met alle landsdelen. Dat
gebeurt twee keer per jaar, in het voorjaar en in het najaar. Afspraken met
financiële consequenties worden primair gemaakt in het najaarsoverleg.
De Kamer is daarover geïnformeerd. De volgende keer zal het minimaal
een week tevoren zijn. Het is mij ook bekend dat de Kamer er zelf met de regio's
veelvuldig van gedachten over heeft gewisseld. Het is goed om te benadrukken
dat de netwerkaanpak hier het kader biedt. Sinds het verschijnen van de Nota
Mobiliteit zijn flinke slagen gemaakt. Met de decentrale overheden is via
de netwerkanalyse in kaart gebracht wat regionaal nodig en mogelijk is. De
landelijke markt- en capaciteitsanalyses wegen, spoor en regionaal ov zijn
recentelijk naar de Kamer gestuurd. Goede en concrete afspraken zijn met de
regio's gemaakt over de projecten en de processen. Ik noem als voorbeeld de
vijf aansluitingen voor onderliggend wegennet en hoofdwegennet in Zuid-Holland,
te weten de A16 Dordrecht, de A16-N3, de A20 Schieplein-Centrum, de N57 Groene
Kruisweg en de A4-A12 Prins Clausplein. Op tal van plekken blijkt dat je heel
snel de aansluitingen kunt verbeteren aan de hand van concrete afspraken op
korte termijn.Voor 78,5 mln. zijn afspraken gemaakt over projecten die op korte termijn
tastbare resultaten in deze richting opleveren, vooral in de verbetering van
de ketenmobiliteit. Zoals bekend, leveren regio's een gelijke bijdrage zodat
het landelijk om een totale extra pot van 157 mln. gaat.De afgelopen periode is ook heel veel gesproken over de Randstad, onder
andere in het kader van Randstad Urgent. Ik hecht eraan hier te benadrukken
dat ook de andere landsdelen de volle aandacht hebben en verdienen. Er zijn
daarbij ook heel nadrukkelijk bereikbaarheidsproblemen. Het MIRT-planstudie-
en realisatieprogramma bedraagt ruim 26 mld. Daarvan is een groot gedeelte
bestemd voor oplossing van de problemen buiten de Randstad. Uiteraard gaat
ook veel naar de Randstad, want 42% van de mensen woont daar en 80%
van de filedruk vindt daar plaats. Meer dan een derde van de MIRT-gelden gaat
naar de andere landsdelen, te weten ongeveer 8 mld. Dit was de tweede ronde
van bestuurlijke overleggen. Mij valt op dat veel projecten zijn geïnitieerd
nadat er steeds de wens was om nieuwe projecten te starten. Daarbij moeten
mij wel twee dingen van het hart. Ten eerste kunnen wij het dak van het huis
verhogen maar het fundament moet het wel kunnen dragen. Laten wij eerst de
projecten realiseren die al gestart zijn.De heer Duyvendak vroeg of met het MIRT de scheiding van de financiën
voor infra enerzijds en RO anderzijds wordt geslecht. Het is niet de bedoeling
om de gelden voor infra en RO te bundelen. Met het MIRT worden projecten wel
veel meer in samenhang bezien. In de planvorming en financiering zullen de
belangrijke relatie tussen infra en RO nadrukkelijk worden gelegd als aan
elkaar gerelateerde projecten daar vanuit het proces dan wel vanuit de inhoud
om vragen. Ik denk dat dat in lijn is met de interruptiedebatten die wij zojuist
houden.De heer Cramer vroeg mij of ik het met hem eens ben dat in feite vanaf
nu elk nieuw MIRT-project een integrale component moet bevatten. Hij denkt
daarbij aan de afweging tussen ruimte en infra binnen een gebied, maar ook
de afweging tussen investeringen in verschillende modaliteiten binnen een
corridor. Ik ben het eens met het feit dat wij in gebieden veel meer dan nu
integraal moeten kijken. In het kader van het MIRT wil ik graag dat visies
worden ontwikkeld op gebieden waar sprake is van meerdere sectorale belangen
en doelstellingen. Vervolgens moeten wij bekijken of en zo ja welke investeringen
wij in die gebieden gezamenlijk kunnen en willen doen. Parallel komt dan de
vraag aan bod, welke partij vanuit zijn eigen belang en doelstellingen welke
investeringen gaat betalen. Kortom, integratie via de inhoudelijke lijn. Dat
betekent niet per se dat elk nieuw MIRT-project een integrale component moet
bevatten, het moet ook zinnig zijn, het moet iets toe kunnen voegen. Waar
echt geen sprake is van een mogelijke meerwaarde, moeten wij geen zinloze
exercities gaan doen. Maar de hoofdlijn is wel dat wij, waar het ook maar
enigszins kansrijk lijkt te zijn, gebiedsgericht en integraal gaan kijken.De overzichten in hoofdstuk 3 zijn een mooie toevoeging aan het MIRT,
maar waarom, vroeg de heer Cramer, zijn op deze manier niet alle projecten
terug te vinden? De koppeling tussen gebiedsbeschrijvingen en MIRT-projecten
kan beter. In het kaartje bij elk project zou een verwijzing moeten staan
naar andere MIRT-relevante regionale projecten binnen het gebied. Wij hebben
ervoor gekozen om dwarsdoorsnedes door het totale investeringsprogramma te
maken, en alleen die gebieden te kiezen waar meerdere rijksbelangen en -projecten
bij elkaar komen. Voor die gebieden hebben wij nadrukkelijk in het projectenboek
ook de relevante regionale projecten opgenomen, en dus de volgende integraliseringsslag
te maken.De heer Cramer vroeg, hoe de Kamer meer bij de keuze over infrastructuur
worden betrokken vanuit een integrale visie, in plaats van allemaal losse
wensjes. Hoe kan de Kamer meer inzicht krijgen in afwegingen om projecten
wel of niet mee te nemen, hoe kan zij meer betrokken worden bij het stellen
van prioriteiten? Heldere afbakening, keuzes et cetera, et cetera. De Tweede
Kamer heeft nu een aantal mogelijkheden om betrokken te worden bij de keuze
van de infra. Het bespreken van de belangrijkste strategische beleidsrichting
en keuzes, zoals nu bij het MIRT en in het verleden bij de Nota Mobiliteit
en de netwerkanalyses. Naar ik heb begrepen, spreken wij binnenkort ook nog
nadrukkelijk over de landelijke markt- en capaciteitsanalyses. Ook de mobiliteitsvisie
van komend jaar zal nadrukkelijk worden besproken en bediscussieerd. Bij al
deze gelegenheden is het mogelijk om uit te wisselen, waarom bestaande projecten
al dan niet worden doorgezet, en hoe die deelprojecten nu eigenlijk passen
binnen de hoofdrichting die wij op willen. Hoe past dat nu binnen je algemene
uitgangspunten? Ik denk dat dat de momenten zijn om die hoofdrichting te grijpen,
en dat wij in het volgend MIRT van 2009 die individuele projecten nog beter
binnen de totale puzzel kunnen plaatsen, en kunnen beslissen of het onze puzzel
is, of niet. Zo krijg je iets meer de hoofdlijn te pakken binnen het almaar
focussen op deelprojecten, wat snel de boventoon voert in dit soort overleggen.
Hoe integraler het wordt en hoe meer de regio met haar middelen moet integreren,
hoe meer wij kunnen voorkomen dat het losse projectjes worden en hoe meer
wij het inbedden in een geïntegreerde, gebiedsgerichte visie.De heerCramer(ChristenUnie)Voorzitter. Ik kan mij voorstellen dat de minister zegt dat er dit jaar
een aantal momenten komt. Ik vraag mij echter af of het niet goed is om op
enig moment, zeg rond de zomer, als voorloper over het MIRT te kunnen spreken.MinisterEurlingsDe behandeling van de Mobiliteitsvisie volgend jaar is het ultieme moment.
Dan zetten wij immers de bakens voor hoe verder te gaan. Ik kan mij voorstellen –
maar de Kamer gaat over haar agenda – dat ik de verslagen van de bestuurlijke
overleggen in het voorjaar naar de Kamer toestuur, en dat dat het moment is
waarop je wat losser van het geld kunt praten over de richting waarin een
en ander opgaat.Mevrouw Roefs vroeg naar het verschil tussen netwerkanalyse en de Landelijke
markt- en capaciteitsanalyses (lmca's). In de netwerkanalyse staat de deur-tot-deurbereikbaarheid
centraal. Het is ook nadrukkelijk een regionale uitwerking, waarbij naar bereikbaarheidskwaliteiten
binnen regio's is gekeken. Deze netwerkanalyses geven nadrukkelijk een aanzet
tot prioriteit binnen de regio zelf. Daar is de regio zelf ook als eerste
op gefocust. De lmca's hebben veel meer betrekking op nationale netwerken,
en zijn het eerste uitgangspunt van de rijksinbreng in het bestuurlijk overleg.
Investeringsbeslissingen neem ik niet op basis van of alleen de lmca, of alleen
de netwerkanalyse. Regio's die geen nationaal knelpunt hebben, kunnen natuurlijk
wel regionale knelpunten hebben. Met de regio moeten wij dan bezien, hoe ernstig
deze regionale problemen zijn, welke efficiënte oplossingen mogelijk
zijn en of de regio ook een eigen financiële verantwoordelijkheid kan
nemen. De synergie tussen netwerkanalyses en de lmca's slaat nadrukkelijk
neer in de samenwerkingsagenda en in het MIRT. Er is een samenspel van die
twee, waarbij de één wat minder grofmazig en meer op de regio
is gericht, en de ander feiten en cijfers bevat vanuit het landelijke. Ik
wil het belang van de lmca's niet bagatelliseren.Ik kom toe aan de vragen die zijn gesteld over het spoor. De heer Roemer
vroeg aandacht voor het volgende: verdubbeling in de kop van Noord-Holland
op de lijn Enkhuizen-Hoorn, verdubbeling Maaslijn, traject Nijmegen-Roermond,
naar een kwartierdienst van de Valleilijn, komt er extra station bij waarvoor
een inhaalspoor ontbreekt, en de spoorboog Culemborg, een klein bedrag, grote
maatschappelijke meerwaarde. Op basis van de lmca-spoor heb ik aangegeven
wat de spoorambities zijn en op welke lijnen en trajecten knelpunten ontstaan.
In de kandidaat-planstudie zal het accent liggen op genoemde trajecten: Den
Haag-Rotterdam, Utrecht-Den Bosch, Utrecht-Arnhem, maar zoals besproken in
de begrotingsbehandeling hebben wij ook oog voor de relatie met het overige
netwerk.De lijnen Alkmaar-Den Helder, Heerhugowaard-Hoorn en Hoorn-Enkhuizen zijn
onderzocht in het kader van de lmca-spoor. Er treden geen capaciteitsknelpunten
op op de genoemde baanvakken, zegt de lmca. De vervoersprognoses geven ook
geen aanleiding om hier direct hogere treinaantallen te verwachten. In het
kader van de lijn Nijmegen-Roermond is de capaciteit op de Maaslijnen onderzocht
in het kader van de lmca-spoor. Er treden vooralsnog geen capaciteitsknelpunten
op op de genoemde baanvakken. In de dienstregeling 2007 rijden er twee treinen
tussen Nijmegen en Roermond. Daarnaast rijden twee extra treinen tussen Nijmegen
en Boxmeer. In de lmca-modellen rijden er twee treinen tussen Nijmegen-Roermond
en daarnaast twee extra treinen tussen Nijmegen en Venray. Uit de in de lmca
uitgevoerde gevoeligheidsanalyse blijkt een nieuw station Molenhoek vier keer
per uur te bedienen.Wat de Achterhoek betreft: in de lmca is de lijn Zevenaar-Winterswijk
onderzocht. In de dienstregeling 2007 rijden er al vier treinen tussen Zevenaar
en Doetinchem, en twee treinen tussen Zutphen en Winterswijk. De treinaantallen
op de genoemde baanvakken zijn in alle onderzochte productmodellen gelijk
aan de dienstregeling 2007. Er treden volgens dit onderzoek geen knelpunten
op. De Valleilijn, Barneveld-Ede, is in 2007 reeds overbelast verklaard. De
capaciteitsanalyse en het capaciteitsvergrotingsplan zijn afgerond, blijkt
uit de rapportage van 9 oktober 2007. De Valleilijn is ook in 2008 weer
overbelast verklaard: het conflict tussen goederen en reizigers. Enkele maanden
geleden hebben wij daarover in de Oude Zaal nadrukkelijk gediscussieerd. Verschillende
malen heb ik mijn insteek richting ProRail met de Kamer gecommuniceerd, recentelijk
nog in de beantwoording van vragen van de Kamer. In de capaciteitsverdeling
voor volgend jaar is een oplossing gevonden. Analyses moeten overigens nog
worden opgesteld. De spoorboog Culemborg betreft een nieuwe boogverbinding
om de Merwede-Lingelijn rechtstreeks te verbinden met Utrecht. Er is een concessie
verleend aan Ariva. Het realiseren van een boog zou het doortrekken van de
concessie betekenen op het hoofdrailnet. De maatschappelijke meerwaarde zou
vooral een vermindering van het aantal overstappen betekenen. Die kans lijkt
vooralsnog niet heel erg groot.De heer Roemer heeft een vraag gesteld over de Europese subsidie grensoverschrijdend
spoorvervoer. Er is geen EU-subsidie aangevraagd voor grensoverschrijdend
vervoer. Over het algemeen is dit een zaak van decentrale overheden. In de
motie-Verdaas (30800-A, nr. 26) is de regering verzocht, in samenwerking met
de spoorsector een visie op het internationaal treinvervoer te ontwikkelen.
In de beleidsbrief bij de lmca's heb ik aangegeven dat hieraan wordt gewerkt.
In de afgelopen maanden zijn al diverse aspecten verkend, zoals de rol die
het Rijk wil en kan spelen, de ambities van regio's en vervoerders en de marktordening
in het internationale treinvervoer. Verder is gekeken naar grensoverschrijdende
vervoersvraag. Afgezien van de vervoersgroei op de hsl leek deze tot nu toe
beperkt van omvang. Op dit moment zijn wij in gesprek met verschillende partijen
om deze visie in kaart te brengen. De portee van de opmerkingen van de heer
Roemer komt bij mij aan. Ik ben een minister die waar het maar kan kansen
grijpt voor grensoverschrijdend ov. Dan moet overigens wel uit de studies
blijken dat het kansrijk is, maar als er echt goede opties zijn, zal ik met
de Kamer kijken naar wat wij meer kunnen doen aan het grensoverschrijdend
ov. Ik hecht daarom veel belang aan het onderzoek dat nu plaatsvindt. Als
er mogelijkheden zijn, zal ik de eerste zijn om hiervoor te gaan. Wegen worden
vaak minder belemmerd door grenzen dan het ov tot aan dit moment. Als je een
beetje naar de toekomst durft te kijken, moet het ov daarin meegaan.Mevrouw Roefs vroeg naar het backup-systeem ProRail. ProRail heeft een
groot aantal maatregelen in gang gezet om de computersystemen voor de verkeersleiding
betrouwbaarder te maken, onder andere door deze dubbel uit te voeren en van
een backup te voorzien. Voor een deel zijn deze maatregelen al gerealiseerd.
Per media 2008 zullen de computersystemen op de verkeersleidingsposten zijn
gestandaardiseerd, gemoderniseerd en dubbel zijn uitgevoerd. Vervolgens zet
ProRail de stap naar een ketengeoriënteerde disaster recovery. De inrichting
van een dubbel nationaal computercentrum is het belangrijkste aanvullende
middel om dat doel te bereiken. Uiteindelijk moet in 2010 de disastertolerante
situatie zijn bereikt. In het Beheersplan 2008 van ProRail is hiervoor een
bedrag van maar liefst 21,9 mln. opgenomen voor de periode van 2008-2011.
De doorlooptijd van deze werkzaamheden wordt bepaald door de noodzakelijke
volgorde waarin de verschillende maatregelen moeten worden uitgevoerd, en
ook door de doorlooptijd van elk van deze. Ik zeg nadrukkelijk dat, als de
financiering een beperkende factor was, ik het proces graag zou versnellen,
maar dat is hier niet de beperkende factor. Wij moeten een aantal stappen
technisch doorlopen. Men heeft eerder een paar minder kwetsbare knooppunten
gemoderniseerd om te kijken hoe het uitpakt, zodat men technisch meer zekerheid
had voordat men echt aan de slag ging met de meer ingewikkelde knooppunten.
Wij zijn helaas gebonden aan deze volgtijdelijkheid. Met geld is dit proces
helaas niet te versnellen.De heer Roemer stelde een vraag over de snelheidsverhoging spoor., een
innovatief plan voor snelheidsverhoging op het spoor. In de brief van mijn
ambtsvoorgangster van 18 december 2006 over reistijdverbetering in de
NS-dienstregeling (29984, nr. 82) is een onderzoek aangekondigd naar het rijden
met hogere snelheden van 160 km/u op een viertal daarvoor geschikte baanvakken.
Dit onderzoek is inmiddels door de spoorsector uitgevoerd. De resultaten van
dit onderzoek zullen de Kamer in korte tijd bereiken. In het nieuwe jaar zullen
wij hierover spoedig kunnen spreken.Voor de implementatie van ERTMS is EU-subsidie aangevraagd en voor een
belangrijk deel ook verkregen. Het gaat om trajecten voor goederen- en personenvervoer. In totaal is ongeveer 27 mln. binnen. Het gaat daarbij om de
volgende trajecten: de ERTMS Havenspoorlijn, de ERTMS Betuweroute, beide infra,
de ERTMS op locomotieven, de ERTMS Hanzelijn, infra, en de ERTMS Utrecht-Amsterdam,
ook infra.De heer Roemer vroeg of ik een studie wil laten verrichten naar verdere
spoorverdubbeling en inhaalsporen. Het traject Amsterdam-Den Haag wordt nadrukkelijk
meegenomen in de aangekondigde kandidaat-planstudie Rotterdam-Den Haag. Bij
de begrotingsbehandeling heb ik aangegeven dat ik bij de kandidaat-planstudies
het accent nadrukkelijk leg op de drukste trajecten, maar dat ook de samenhang
met de rest van de corridors wordt meegenomen. Ik haal daarbij een interruptiedebat
in herinnering met de heer Cramer. Als tussen Den Haag en Amsterdam ook maatregelen
nodig zouden zijn, zal dit nadrukkelijk blijken uit de kandidaat-planstudie
voor dat traject. Wij zullen dus breder kijken. Het beeld in de lmca is dat
de kern van de problematiek zich het eerst voordoet bij de corridors die op
19 november werden genoemd. Maar als de problemen zich breder lijken
te ontwikkelen, zullen wij breder met maatregelen komen.De heerDe Krom(VVD)Uit de lmca blijkt in ieder geval dat het spoor Rotterdam-Den Haag tot
een van de drie drukst bereden trajecten in Nederland behoort. Mocht u uw
spoorpakketje van 4,5 mld. rond krijgen, is dit traject dan een van de projecten
die daarin prominent figureert?MinisterEurlingsHet feit dat Den Haag-Rotterdam nadrukkelijk wordt genoemd als een van
de vier corridors, geeft dat al aan. Absoluut! Niet voor niets hebben wij
de eerste stappen gezet richting een spoortunnel op dat traject.De heerDe Krom(VVD)Daarmee zegt u dus ook dat u op dit moment al geld beschikbaar hebt om
die spoortunnel gereed te maken voor viersporig gebruik.MinisterEurlingsIk kom nog te spreken over de spoortunnel.Mevrouw Vermeij vroeg over de Stedenbaan of die ook elders in Nederland
kan worden aangelegd. Bij de Stedenbaan en de Zuidvleugel wordt op een goede
manier een combinatie gemaakt van verbetering van het vervoer per spoor, RO
en inrichting van de omgeving van stations. Ook bij RandstadSpoor en RegioNet
zie ik een vergelijkbare aanpak. Ik vind dat inderdaad een goede aanpak. Waar
andere decentrale overheden vergelijkbare plannen als Stedenbaan hebben, zal
ik zeer zeker stimuleren.De heer Roemer vroeg of ik op de hoogte ben van het plan Vierhavensstrip.
Ja, dat ben ik. Spooremplacement en spoor worden verwijderd. In plaats daarvan
realiseert de gemeente Rotterdam onder andere vastgoed. Hiervoor is een eenmalige
bijdrage van 3 mln. gegeven. Het spoor werd niet meer gebruikt, en daarom
kon ik hiermee instemmen. Er was nog een aantal bedrijven aangesloten op het
spoor, welke bedrijven door de gemeente zijn afgekocht.De heer Koopmans vroeg naar het pakket Zuiderzeelijn. Hij vroeg of er
al meer informatie is over de Noordoostpolder, en of er snel een akkoord kan
worden bereikt om ruzies tussen regionale bestuurders te voorkomen. Zit de
Eemshaven erin, vroeg hij verder. De regio zou de Eemshaven nadrukkelijk kunnen
voorstellen voor het Mobiliteitsfonds. Er moet zoveel mogelijk vrijheid zijn
voor de regio – ik heb de Kamer goed gehoord – en daarin past
dit volledig. Op dit moment is er geen nieuwe informatie beschikbaar. Zoals
eerder aangegeven, maakt de brug Ramspol-N50 onderdeel uit van het pakket
van de Noordoostpolder.De heer Koopmans en ikzelf zijn afkomstig uit een regio waarin niet alleen
de fanfare wordt geëerd, maar ook de harmonie. Wij zijn dus tegen ruziën,
en voor harmonisch optrekken. Ik ben er daarom zeer voor om snel een akkoord
te bereiken. De planning is om binnen enkele weken te komen tot een principeakkoord,
maar natuurlijk wacht eenieder de afronding in deze Kamer af van moties et
cetera.De heer Duyvendak vroeg wat de groeiambitie voor het spoor na 2012 is.
Uit het lmca-spoor is gebleken dat de groeiverwachtingen tot 2020 uitkomen
op 18 tot 20 miljard reizigerskilometers volgens het Kennisinstituut voor
Mobiliteitsbeleid (KiM) en 21 tot 23 miljard volgens NS. Het is nu 16 miljard,
en wij willen dus doorstoten naar 19 miljard aan het eind van deze periode.
Alle verwachtingen voor 2020 zijn fors hoger dan aangenomen in de Nota Mobiliteit.
Het is de vraag, hoe het zich verder ontwikkelt, maar wij willen in elk geval
volgens de meest ambitieuze verwachting het spoor ook na deze periode klaar
maken voor de toekomst. Binnen de uitbreidingsplannen voor het spoor, de bekende
4,5 mld., is overigens nog wel een verdere groei mogelijk dan die genoemde
prognoses. De verdere ontwikkeling zal moeten worden afgewacht, wij maken
het spoor klaar voor 5% groei binnen deze periode, en breiden de capaciteit
uit, zodat ook na deze periode volgens de meest positieve marktverwachtingen
kan worden verder gegroeid, dit alles in samenspraak met NS.Vele sprekers hebben vragen gesteld over de tunnel in Delft. Wordt de
40 mln. extra die nodig is voor de aanleg van de spoortunnel Delft gedekt
door de 4,5 mld. van de lmca-spoor? Kan worden toegezegd dat overleg zal worden
gevoerd met de gemeente Delft over afdekking van de risico's van het project?
Is het niet een heel ander project geworden? Wordt het niet het opvangen van
de groei? In de uitvoeringsovereenkomst van oktober 2005 zijn afspraken gemaakt
over risicoverdeling en is afgesproken dat Delft de risico's van de tunnel
draagt. Delft heeft zeer onlangs in mijn richting aangegeven, overleg te willen
voeren over risicoverdeling. Daarbij gaat het onder andere om prijsinflatie,
waarmee je overigens altijd te maken hebt, en dat zal altijd zo blijven. Delft
stelt voor om net als bij een gewoon project risico's weer bij Verkeer en
Waterstaat neer te leggen. In de uitvoeringsovereenkomst zijn echter andere
afspraken gemaakt, omdat het geen gewoon project is. Het ging om een integrale
ontwikkeling van onder andere 1500 woningen, 50.000 vierkante meter kantoor
en een stadspark, waarvan de spoortunnel onderdeel uitmaakt. Het overleg met
Delft is gestart, maar het is nog niet duidelijk om welke risico's en welke
bedragen het gaat. Ik vraag hiervoor uitdrukkelijk het begrip van de Kamer.
Recent kreeg ik dat signaal. Om nu te stellen dat door de recente aanpassing
van het ontwerp de hele risicoverdeling moet worden aangepast, gaat mij wel
erg snel. Wij moeten nog uitzoeken wat de extra risico's zijn. Ik kom daarop
nog terug. Ik heb aangegeven, in totaal 60 mln. extra te zoeken voor voorbereiding
op een viersporige tunnel. Ik sta hier nog steeds achter, en verwacht
de dekking voor de aanbesteding van de tunnel in februari definitief te hebben.
Wij willen dus, vooruitlopend op de afronding van de kandidaat-planstudie,
de tunnel al toekomstvast maken. Ik geef daarmee aan dat ik zeer gevoelig
ben voor de geluiden uit het Delftse dat wij meerkosten later moeten voorkomen,
door nu al te doen wat nu moet worden gedaan. Tegelijkertijd zou ik het prettig
vinden als die extra uitgaven leiden tot voorbereiding van de viersporigheid.
Het financiële gat waarvan nu ineens sprake is, vind ik een ander verhaal.
Ik ga in principe uit van de gemaakte afspraken – daarom maak je die
afspraken immers – maar wij zullen nader "uitharden" wat de
situatie is, hoe groot de gaten zijn en of ze veroorzaakt worden door het
plan als zodanig, of door de uitbreiding van de tunnel. Nogmaals, het is een
zeer recent signaal, waarop ik nog geen definitief zicht heb.De heerDuyvendak(GroenLinks)U hebt er net van gehoord. Zegt u nu toe dat u hier serieus naar wilt
kijken en dat het geen taboe is om daarbij ook te kijken naar de risicoverdeling
die is afgesproken? Zegt u vervolgens toe dat u de Kamer daarover binnen drie
maanden informeert, zodat wij daarop eventueel terug kunnen komen?MinisterEurlingsHet laatste zeg ik u sowieso toe. Ik ben geen minister van taboes: ik
wil praktisch zijn. Maar wij moeten niet te snel afstappen van wat ooit is
afgesproken. Anders ga je wel erg snel op je gezicht. In goed overleg met
Delft moet helder worden wat precies de reden is voor Delft om terug te komen
op die risicoverdeling, zoals in 2005 is overeengekomen. Verder wil ik weten
of voor 60 mln. de viersporigheid van de tunnel kan worden voorbereid. In
februari 2008 zullen de resultaten van de aanbesteding beschikbaar zijn, en
dan weten wij meer over de precieze kosten en risico's van het project. In
februari/maart 2008 zal het overleg met Delft vervolgens worden afgerond.
Daarbij zal de keuze worden gemaakt, hoe wij verder gaan. Voorshands hecht
ik wel aan de gemaakte afspraken. Het gaat om de waterscheiding tussen risico's
die onlosmakelijk zijn verbonden met de bouw van de tunnel, en risico's die
verband houden met de wens om viersporig te bouwen. Die vraag zal dus moeten
worden beantwoord.De heer Roemer vroeg of ik al heb nagedacht over de motie, ingediend bij
het VAO Zuiderzeelijn, over de spooraansluiting tussen Almere en Utrecht.
Ja, dat heb ik. Ik heb de heer Roemer gevraagd de motie aan te houden. Reden
hiervoor is dat het voorstel voor een afsnijding via het Naardermeer wordt
bekeken bij de planstudie OV SAAL. Over de resultaten van de eerste fase OV
SAAL voer ik nog overleg met de regio, ook op verzoek van de regio zelf. Na
het besluit om 1,35 mld. daarvoor te reserveren, vind ik het goed dat wij
de tijd nog even nemen. Ik heb eerder al aangegeven dat ik begin volgend jaar
daarop terug zal komen. Op dat moment zal ook worden ingegaan op het voorstel
van de heer Roemer voor een korte spoorverbinding tussen Almere en Utrecht.De heer Cramer vroeg naar de spoorzone Zwolle. Transport en stedelijke
ontwikkeling gaan hand in hand. Hij dient hierover mogelijk een motie in.
Zoals blijkt uit het antwoord op de gestelde MIRT-vraag 59 is de verwachte
realisatie van het vierde perron te Zwolle in 2012 te verwachten. Ook ligt
er een belangrijke relatie met de realisatie en de indienststelling van de
Hanzelijn, en met de aanleg van een nieuwe hoge vaste brug over de IJssel
en de aansluiting ervan op de bestaande sporen. Daarom ligt 2012 voor de hand,
want dat is het moment dat het klaar moet zijn. De heer Cramer heeft gelijk
als hij zegt dat het hard nodig is, want de druk op Zwolle zal heel stevig
worden.De Deltalijn ambieert snelheden tot 200 km/u. Hiermee lijkt het initiatief
van onder andere de provincie Gelderland op de eerder onderzochte hsl-Oost,
na veel onderzoek niet nuttig en noodzakelijk bevonden, hiermee in lijn. De
Deltalijn beslaat mede een van de vier corridors die onderdeel zijn van de
kandidaat-planstudies die ik laat uitvoeren, namelijk de corridor Utrecht-Arnhem.
Hierin zal nogmaals het initiatief voor hogere snelheden worden bekeken, en
de investeringen die hiermee gemoeid zijn. Bij de behandeling van de Mobiliteitsvisie
kan worden besloten wat wij ervan vinden. Ik wil de verwachtingen wel enigszins
temperen: uit het eerdere onderzoek bleek dat de kosten erg hoog zijn, te
weten vele honderden miljoenen euro's, en de reistijdwinst destijds slechts
twee tot drie minuten. Die verhouding werd destijds nogal scheef geacht. Maar
goed, wij gaan het serieus bekijken.Met de regio is afgesproken dat zij voor het Kerstreces met een bestuurlijk
gedekt voorstel komt voor de verplaatsing van station Nijverdal in de richting
van het centrum. Natuurlijk ben ik bereid mee te werken aan het verplaatsen
van dit station, maar wel onder de voorwaarde dat de regio zelf het leeuwendeel
van de kosten voor dit regionale plan voor haar rekening neemt en kan garanderen
dat de verplaatsing geen vertraging oplevert voor de realisatie van de combitunnel.
Anders zouden wij immers in onze eigen vingers snijden. Ik wacht nu het voorstel
van de regio af, voordat ik het over bedragen ga hebben. Maar als een bijdrage
van V&W nodig is, gaat het wel om een beduidend kleiner bedrag dan de
net door mij genoemde bedragen, omdat het om een regionaal project gaat. In
de regio zelf heb ik toen ik daar op bezoek was gezegd dat ik het op zich
een heel mooi plan vind.Twee extra aansluitingen op de Betuweroute bij Heteren en de Sloeboog
zullen worden bekeken in de kandidaat-planstudie over de toekomstvaste routering
van het spoorgoederenvervoer. Dit heeft ook een relatie met de kandidaat-planstudie
voor de corridor Utrecht-Den Bosch, en zal dus ook daarin aan de orde komen.
Op de uitkomst van deze kandidaat-planstudies wil en kan ik nog niet vooruitlopen.
De bestaande spoorlijn tussen Rotterdam en België heeft, zo blijkt uit
onderzoek, nog vele jaren lang voldoende capaciteit, mede omdat er nogal wat
extra ruimte kan komen op het bestaande spoor. Dat hangt weer af van de eindafweging
rond de Benelux.MevrouwRoefs(PvdA)Het gaat niet zozeer om de capaciteit, als wel om het feit dat je daar
vervoer van gevaarlijke stoffen hebt, waar je eigenlijk vanaf wilt, omdat
dat door bewoond gebied gaat.MinisterEurlingsU hebt een punt. Bij de Brabantroute kun je makkelijker afleiden dan de
Betuweroute, maar dan nog blijft er vraag vanuit diverse locaties. Wij moeten
proberen het bedrijfsleven zover te krijgen, de gevaarlijkste transporten
niet meer aldaar te vervoer, of op een andere manier. Wij zitten ook met het
basisnet, waarop wij volgens afspraken met de regio nu vaart gaan
maken. Daarbij is belangrijk de vraag wat wel kan, en vooral wat niet meer
kan aan gevaarlijke stoffen. Dat zou de eerste beschermingslinie moeten zijn
voor de bevolking aldaar. Ik ben daar zeer gevoelig voor, maar het gaat wat
voor om direct een heel nieuwe spoorlijn alleen voor gevaarlijke stoffen aan
te gaan leggen. Ik zie bij de Brabantroute de eerste signalen dat die eerste
beschermingslinie zijn eerste vruchten kan afwerpen. Ik ben zeer gemotiveerd
om in die richting verder te gaan. Ik zeg bij dezen toe dat ik rond de Sloeboog
het vervoer van gevaarlijke stoffen nadrukkelijk meeneem in de heroriëntering
van het vervoer van gevaarlijke stoffen, in het kader van de uitwerking van
de lmca.Over de mogelijke verplaatsing van het spooremplacement Venlo het volgende.
Het emplacement beschikt over een vigerende milieuvergunning. Er loopt een
evaluatie door de gemeente Venlo, samen met V&W en VROM, over de externe
veiligheid rond het emplacement. Daarbij is gebleken dat er geen problemen
zijn met de externe veiligheid die buiten de geldende normstelling zou komen.
De evaluatie wordt binnenkort afgerond. Naar verwachting is er geen reden
om over te gaan tot over uitplaatsing. In Venlo geldt natuurlijk de discussie
rond het basisnet: Venlo hecht zeer aan de logistiek. Het is ook vertegenwoordigd
in het overleg over de gevaarlijke stoffen dat wij recent mochten hebben.Over het aanpassen van de kunstwerken langs de N280 merk ik het volgende
op. De provincie heeft plannen om de N280 aan te pakken. Op deze verbinding
bevinden zich twee rijkskunstwerken, de Maasbrug en de brug bij Nederweert.
De provincie heeft de wens hier rijstroken te verbreden. Dit kan echter niet
zonder meer. Een mogelijkheid hiervoor kan ontstaan als voor deze kunstwerken
groot onderhoud plaatsvindt. Als wij dat niet gecombineerd zouden doen, wordt
het een zeer kostbaar verhaal. Rijkswaterstaat zal bekijken of hier samen
met de regio een oplossing kan worden gevonden. De Kamer hoort hier nadrukkelijk
van.In de kandidaat-planstudie Utrecht-Arnhem nemen wij het traject Nijmegen-Arnhem
nadrukkelijk mee, vanwege de samenhang. Zoals wij het op basis van de lmca
zien, ligt hier nog geen groot knelpunt. Mocht dit nog blijken uit de kandidaat-planstudie,
dan kan dat worden meegenomen. Ik zeg toe, voor de bespreking van het betreffende
lmca een reactie te geven op de drie A4'tjes over het ov in Gelderland. Driebergen-Zeist
en Utrecht-Amersfoort zijn onderdeel van de lopende planstudie van ProRail,
voortkomend uit traject-oost. De resultaten van de planstudie komen nog. Uit
de lmca is gebleken dat op het traject Utrecht-Amersfoort nog geen capaciteitsknelpunten.
Daarnaast is ervan uitgegaan dat hier minder goederentreinen gaan rijden,
omdat deze via de Hanzelijn naar Noord-Nederland kunnen gaan rijden, en daarmee
dat bestaande stuk spoor kunnen ontlasten.Ik ben op de hoogte van het nieuwe plan voor spoordoorsnijdingen bij Ede,
waarvoor de gemeente Ede een bijdrage van 40 mln. vraagt. Momenteel beoordeelt
het ministerie dit plan, dat uitgaat van een totale investering van zo'n 109
mln.: een tunnel onder het spoor en een ondergronds station. In februari zal
een vervolggesprek met de gemeente Ede plaatsvinden. Het onderzoek naar station
Hoevelaken is waarschijnlijk in 2008 gereed. Uit eerder onderzoek is gebleken
dat daar niet erg veel instappers zijn te verwachten. Hier wordt de normale
procedure doorlopen, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar criteria als
het aantal instappers, inpasbaarheid in de dienstregeling en de vraag of het
door NS kan en zal worden bediend. Het feit dat het eerste beeld is dat het
aantal instappers kan tegenvallen, wil niet zeggen dat wij dit niet heel zorgvuldig
oppakken. Wordt vervolgd!De heerCramer(ChristenUnie)In sommige gevallen zien regionale vervoerders ergens wel brood in en
NS niet. Hoevelaken is daar een voorbeeld van.MinisterEurlingsDaar heeft u gelijk in. Als wij een goede casus hebben waarin NS niet
veel trek heeft, is het niet zo dat dat project geen doorgang kan vinden.
Als er mogelijkheden zijn, zijn wij zeer voor nieuwe stations.De heerCramer(ChristenUnie)Dit is een voorbeeld van niet al te grote reizigersaantallen op dit moment,
maar wel met groeipotentie. Misschien moet je daarin wel voorinvesteren door
het bouwen van een station.MinisterEurlingsIk zie dat punt. Maar wij hebben natuurlijk wel bepaalde criteria waaraan
moet worden voldaan. Ik weet hoe een eerste perceptie van het aantal instappers
kan veranderen als mensen in de regio gaan voor behoud van een station.Het taakstellend budget voor het emplacement Venlo was 90 mln., en is
met 10 mln. verlaagd, omdat er minder maatregelen nodig zijn dan vooraf werd
aangenomen. Wat nu wel blijkt, is dat dit bedrag niet meer vrij is, omdat
het bedrag reeds meerjarig zou zijn toegezegd aan buitengewone opsporingsambtenaren
van ProRail. Ik laat dit nog eens verifiëren.De heerKoopmans(CDA)Ik heb uit overleggen tussen uw diensten en allerlei provincies begrepen
dat daar de volgende vraag is gesteld. Er is nog 10 mln. voor emplacementen,
voor Oldenzaal is 2,75 mln. besteed, dus er is nog 7,25 mln. Zou het niet
aangelegen zijn om de oplossing die uzelf al in antwoord op Kamervragen hebt
genoemd uit te voeren en het geld dat over is te investeren in de problemen
aan het eind van de A67, althans het Nederlandse deel daarvan?MinisterEurlingsIk zou u graag bedienen, want ik zie het belang daarvan. Ik haperde even
bij de beantwoording, maar ik kom daar later vanavond op terug.Ik kom toe aan het amendement van de heer De Krom over het spoor Delft.
Dit amendement dient ter dekking van amendement A24, waarin 10 mln. wordt
vrijgemaakt voor de ongefaseerde aanleg van een viersporentunnelbak in Delft.
Het zoeken van dekking bij gratis ov voor de spoortunnel in Delft past niet
in het beleid van de coalitie. De experimenten met gratis ov zijn namelijk
onderdeel van het regeerakkoord, en vormen een beleidsprioriteit van het kabinet.
Ik heb zojuist toegezegd dat het benodigde geld voor de voorinvesteringen
ten behoeve van het viersporig maken van de spoortunnel extra ter beschikking
te willen stellen, onder voorbehoud dat de financiering rond komt. Daarbij
heb ik februari genoemd. De gelden ten behoeve van de proeven met gratis ov
hebben in deze kabinetsperiode een duidelijke bestemming, en dat is niet de
spoortunnel in Delft. Dit wordt in de regio's positief bejegend.De heer Madlener vroeg wat er in deze kabinetsperiode echt aan de bestrijding
van files wordt gedaan. Er gebeurt veel. Afgelopen zaterdag is de omleiding
Halsteren-A4 geopend. Alle procedures die moeten worden doorlopen,
moeten leiden tot openstelling van veel meer nieuwe weggedeeltes. De achterstand
in beheer en onderhoud wordt weggewerkt. Straks hebben wij die inhaalslag
voor een groot deel achter ons. Achterstallig beheer en onderhoud kost niet
alleen veel geld, maar leidt ook tot extra files. Laten wij blij zijn als
die slag straks grotendeels is gemaakt. Naar aanleiding van netwerkanalyses
zijn afspraken over beheer en onderhoud met de regio's gemaakt, en zijn besluiten
genomen over het anders betalen van mobiliteit. Daarover heeft de heer Madlener
een andere opvatting dan deze regering.MevrouwRoefs(PvdA)Ik begrijp dat de heer De Krom zijn amendement handhaaft. Ik heb begrepen
dat op dit moment niet het gevaar is te duchten dat de spoortunnel in Delft
niet wordt gerealiseerd. Ik krijg daar graag een duidelijker antwoord op.MinisterEurlingsWij vinden die tunnel heel belangrijk, maar wij vinden het ook heel belangrijk
dat die tunnel wordt voorbereid op viersporigheid. Alle investeringen die
als ze nu niet worden gedaan later tot meerkosten leiden, willen wij nu doen.
Daarom wordt de tunnelbak langer gemaakt, en willen wij voorbereiden op viersporigheid.
Dat wij niet direct ook de rails gaan betalen voor die viersporigheid, lijkt
mij evident. Dat zou penny wise, pound foolish zijn. Op de beslissing hoe
en wanneer die vier sporen worden aangelegd, komen wij terug als de kandidaat-planstudie
is doorlopen.MevrouwRoefs(PvdA)De minister vindt het amendement van de heer De Krom dus overbodig?MinisterEurlingsDat klopt. Ik deel de intentie, maar vindt het amendement overbodig. Ik
heb gezegd dat ik ervoor ga om die extra financiering te vinden. Een ander
punt is het signaal dat ik recent kreeg rond kostenoverschrijdingen, inflatie
et cetera. Dat vind ik een ander traject, waarvoor ik de marsroute net heb
aangegeven.Er is hard gewerkt aan de nieuwe systematiek van afbakening van het luchtonderzoek.
Die systematiek is er, wat betekent dat de luchtonderzoeken worden hervat.
Gerekend vanaf 1 december kost het drie maanden, waarna weer besluiten
zullen worden genomen. De gevolgen voor de planning van projecten zijn nog
niet in detail duidelijk; dit zal bekend worden gemaakt in het voorjaar van
2008, als duidelijk is welke projecten wij gelukkig niet meer verder hoeven
te berekenen, maar die wel door kunnen gaan. Niet alle projecten zullen nader
moeten worden berekend; de projecten waar dat wel moet gebeuren, zullen dan
ook kunnen worden gepland.De heerKoopmans(CDA)Ik ga ervan uit dat wij daarover een brief krijgen. U noemt het voorjaar
van 2008, maar kan dat wat preciezer? Elke regio zit met smart te wachten
op het precieze oordeel.MinisterEurlingsDat kan in de Voorjaarsnota worden aangegeven. De Floriade is met eer
genoemd, wat ik als Limburger graag hoor. De Floriade zal niet worden gehinderd
door een niet opgeleverde A74.De heerKoopmans(CDA)Chapeau voor het tweede deel van het antwoord. Maar de Voorjaarsnota komt
hier begin juni in behandeling, en dat vind ik wel een heel laat voorjaar!MinisterEurlingsWat ik voor dat moment weet, zal ik met de Kamer communiceren. Als bij
een aantal projecten blijkt dat daar niets extra's voor nodig is, zal ik dat
de Kamer zo snel mogelijk berichten. In de Voorjaarsnota staat het totaalbeeld.De heer Duyvendak vroeg of ik de mening van oud-minister Netelenbos deel
dat iedere burger oneindig veel recht heeft op mobiliteit. Ik ben geen minister
die burgers rechten wil ontnemen, en zeker niet het recht op mobiliteit, want
daar wil ik juist voor knokken. Maar oneindig heeft wel iets apocalyptisch:
niets in het leven is oneindig. Maar zo heeft mevrouw Netelenbos het nooit
bedoeld. Wij willen mobiliteit mogelijk maken, zij het wel op een verantwoorde
manier. Je probeert de inwoners van Nederland mobiliteitsmogelijkheden te
bieden, zowel op de weg als via het ov, maar je probeert ze wel daarvan op
een zo efficiënt mogelijke manier gebruik te laten maken. Een dichtbevolkt
land als Nederland is erbij gebaat dat wij dat zo doen. Ik ben zeker niet
voor allerlei afknijpoperaties als doel op zich: het gaat om het bewust gebruiken
van de mobiliteit.De heer Madlener stelt voor, het recht op mobiliteit wettelijk te verankeren.
Daar zie ik niet veel in, want het heeft ook iets symboolachtigs. Hoe kun
je dat verankeren en is er rechtspraak op mogelijk? Uiteraard moet iedereen
mobiel kunnen zijn, maar dat is niet bij wet vast te leggen. Wij moeten de
verantwoordelijken erop aanspreken als wij vinden dat die mobiliteitsbehoefte
onvoldoende wordt geaccommodeerd.De heer De Krom vroeg of ik het onderzoek van de TU Delft ken. Ja, dat
onderzoek ken ik. Op basis van de vraag naar wegcapaciteit wordt de wegenkaart
geheel opnieuw getekend. De conclusie van het onderzoek is dat er ongeveer
5000 km bij zou moeten. Als wij het MIRT 2008 en de planstudies uitvoeren,
komt er tot 2020 een krappe 2000 km bij. Nieuwe projecten waarvoor nog geen
planstudies zijn gestart, komen daar ook nog bij. Bouwen is nodig, en dat
is ook kabinetsbeleid. Met het MIRT zijn wij een behoorlijk eind op streek.
Met elkaar hebben wij afgesproken dat de reistijden in de spits langer mogen
zijn dan in het dal. Wij bouwen dus zoveel wegen dat die ambities in 2020
kunnen worden gehaald. Ik vind zo'n onderzoek een eye-opener: je moet niet
in de val trappen om te zeggen dat je mobiliteit niet nodig vindt. Mobiliteit
gaat hand in hand met economische groei, en op de weg, en in het ov. Maar
het is wel erg idealistisch om Nederland even opnieuw te ontwikkelen. Wij
moeten vanuit het heden zo goed mogelijk vooruit.De visie op de verkeersveiligheid voor de langere termijn komt in het
voorjaar. Op dit moment bespreek ik de conceptvisie met de maatschappelijke
partners. Bij een eventuele volgende tranche quick-wins zal worden overwogen
of verkeersveiligheid hierbij een apart aandachtspunt moet zijn.Ik ben altijd bereid om te onderzoeken of werk met werk kan worden gemaakt,
wat ook geldt voor het gebruik van infra als waterkering, dus voor combigebruik.
Wel zijn de mogelijkheden om infra als waterkering te gebruiken zeer afhankelijk
van de specifieke situatie, zodat ze niet altijd hanteerbaar zijn. Bovendien
bestaat de neiging, infra juist weg te werken in bakken en tunnels, en juist
niet op dijken. Maar waar het kan, ben ik zeer voor gecombineerd
gebruik. Wie weet kan dat ook op andere vlakken gebeuren. Ik ga daar graag
voor.Voor elk project wordt een kostenraming opgesteld op basis van een gedetailleerde
beschrijving van de daadwerkelijke kenmerken van dat project, de zogenaamde
scoop. Die kosten worden niet geraamd met een eenvoudige vuistregel van zoveel
euro per kilometer, maar met een specifieke ramingsmethode. Inpassingsmaatregelen
maken daarvan deel uit. Indien nog niet is gekozen voor de inpassingswijze
maken de kosten van deze inpassingsmaatregelen deel uit van de te overwegen
alternatieven, waarmee wij heel veel maatwerk bieden. Ik vind dit een betere
benadering dan uit te gaan van een prijs per kilometer weg, omdat dat zo locatiespecifiek
is.Op dit moment is geen betrouwbaar beeld van de aanbestedingsresultaten
voor 2007 te geven. Met de Kamer is bij de Voorjaarsnota 2005 afgesproken
dat periodiek wordt gekeken naar de omvang van de aanbestedingsresultaten.
Het is een omvangrijke operatie om daarop zicht te krijgen. Tot en met 2010
wordt op twee momenten ten behoeve van de ontwerpbegroting 2007 en ten behoeve
van de ontwerpbegroting 2009 beoordeeld, in hoeverre het verwerkte aanbestedingsresultaat
moet worden bijgesteld.Ik heb geen kant-en-klaar overzicht van de besteding van de provinciale
opcenten aan wegen. Uitgangspunt in dit land is immers dat de besteding van
provinciale opcenten aan de provincies is. In theorie kunnen provincies deze
inkomsten ook aan andere doeleinden besteden. Dat laat onverlet dat ik wel
een indicatie heb van 2007. In 2007 hebben provincies 1176 mln. aan provinciale
opcenten ontvangen. De uitgaven van de provincie over hetzelfde jaar zijn
geraamd op 970 mln., te weten 417 mln. voor aanleg en 533 mln. voor beheer.Zoals bekend kunnen planstudies alleen worden gestart als er zicht is
op financiering. Zo niet, dan leidt dat tot veel vertraging en bestuurlijke
ellende op een later tijdstip. Er is nu dus ook geen sprake van een tekort
voor de in uitvoering zijnde planstudies. De aanname voorafgaand aan de planstudie
gaat echter gepaard met een onzekerheidsmarge. Bij de nadere uitwerking van
de planstudie kunnen de uiteindelijke projectkosten hoger, maar ook lager
uitvallen. Ten aanzien van de onderhoudskosten wordt hard gewerkt aan de weg.
In lijn met de plannen van aanpak wordt de komende jaren het achterstallig
onderhoud ingelopen. Het is dus een positieve constatering dat de uitgaven
voor onderhoud over een paar jaar omlaag kunnen.Alle infra wordt ingepast, maar de vraag is hoe. Voor een deel zijn de
voorwaarden die aan inpassing worden gesteld vastgelegd in regelgeving, zoals
geluid en lucht. Over de maatregelen die nodig zijn om aan deze voorwaarden
te voldoen, ontstaat wel vaak discussie. Voor een ander deel is de inpassing
niet wettelijk bepaald, maar is er wel een helder beleid, waarbij ik verwijs
naar maatregelen om de ecologische hoofdstructuur te versterken. Dan resteert
een deel waarover onderhandeld moet worden, waarbij ik denk aan het aquaduct
bij Steenbergen, dat vandaag al nadrukkelijk aan de orde is geweest. In de
huidige plannen wordt het toegangswater gekruist via een lage brug. Dat is
geheel conform het beleid, maar vanuit de positie van de gemeente bezien is
het begrijpelijk dat voor een aquaduct wordt gepleit. Met alle begrip dat
ik daarvoor heb, moet ik scherp letten op de precedentwerking die daarvan
uitgaat, waardoor een onderhandelingssituatie ontstaat.Met het vervangen van het MIT door het MIRT wordt onder meer beoogd om
eerder en beter dan tot nu toe gebruikelijk ruimtelijke en infraplannen beter
op elkaar af te stemmen, waardoor mogelijk onderlinge versterking kan optreden.MevrouwVermeij(PvdA)De minister is klip en klaar over de planstudies, die gefinancierd in
het MIRT terecht moeten komen. Maar er zit er nog één in, waarbij
staat dat er thans geen financiële dekking is. Hoe verklaart de minister
dat?MinisterEurlingsDat is exact waarom ik de doctrine wil houden zoals die nu is. Er was
vroeger een categorie drie, waarin wel planstudies werden gedaan als er geen
zicht was op financiering. Dan zie je dat je schijnzekerheid biedt, want iedereen
gaat lustig plannen, zonder dat er financiering is. Zolang ik minister ben,
heb ik veel liever dat je aan het begin van het proces er heel stevig in gaat.
Als je dan aan een planstudie begint, weet je ook dat dat project er komt.
Het is zo gemakkelijk, zeker vlak voor verkiezingen, om planstudies te verrichten.
Soms stuur je mensen daarmee met een kluitje in het riet, welke benadering
niet past bij een versnelling van besluitvorming en uitvoering.MevrouwVermeij(PvdA)Hoe wordt met die vroegere categorie drie omgegaan in het huidige MIRT?MinisterEurlingsDaar zullen wij een oplossing voor moeten vinden. Ik had veel liever gezien
dat was besloten geen planstudie te doen, of was besloten om dat wel te doen,
plus de gewenste financiering. Wij zullen van geval tot geval nut en noodzaak
moeten bekijken. Maar zoals bekend: veel beloven en weinig geven, doet slechts
een bepaalde categorie mensen in vreugde leven.De heerKoopmans(CDA)Mijn fractie hecht eraan dat de Kamer hierin een rol houdt. Het laten
verrichten van een planstudie is immers geen voorrecht van de minister. Verder
zei over het aquaduct dat er een onderhandelingssituatie ontstaat. Ik heb
gezegd dat dat aquaduct 30 mln. kost. Mogelijk dat Rijk, provincie en gemeenten
dat tekort kunnen dichten.MinisterEurlingsBinnenkort zal de regio zelf uitsluitsel geven; ik wacht dat af. In principe
hoeft dat aquaduct niet, maar wij zijn niet ongevoelig voor wat dat voor de
havenactiviteiten aldaar kan betekenen. Wij hebben als een van de voorwaarden
gesteld dat de totale planning niet in gevaar komt, dus er moet vaart worden
gemaakt. Het enige wat ik over de planstudie zeg, is dat het beter is om als
je daaraan begint ook zicht te hebben op de financiering daarvan.De heerMadlener(PVV)Ik heb wat problemen met het idee dat wij gaan onderhandelen met lokale
partijen over een rijksweg. Wethouders zeggen al snel dat ze zo'n weg niet
willen zien, horen of ruiken, wat natuurlijk in hun positie logisch is. Wij
kunnen daarnaar luisteren als Kamer en er zelf een afweging maken, maar wij
moeten niet in een gelijkwaardige positie verkeren. Wij moeten, omdat
het een rijksweg is, die weg erdoorheen kunnen drukken. Hoe ligt dat?MinisterEurlingsDaar heeft u ten principale gelijk in. Zoals bekend zijn wij bepaald niet
bangig. Als er sprake is van misplaatste tegenwerking van een decentrale overheid,
zal niet worden geaarzeld om bestuurlijke doorzettingsmacht te gebruiken.
Maar dat gezegd hebbend, moeten wij natuurlijk wel naar elkaar luisteren en
er proberen met elkaar uit te komen. Daarbij moet de balans uiteraard niet
doorslaan. Bij de A4 Midden-Delfland hebben vriend en vijand zich verenigd
in de manier waarop die weg moet worden aangelegd. Het charmante daarvan is
dat je het draaglijker maakt voor mensen die niet zitten te wachten op die
weg. De Kamer heeft daar altijd het laatste woord in.Ik wijs in antwoord op een vraag van de heer De Krom over ontkoppelen
wijs ik erop dat wij tot 2015 werken met het huidige stelsel. De commissie-Elverding
is gevraagd, hierover rapport uit te brengen. Het inzetten van buitenlandse
bureaus bij het onderzoek van de luchtkwaliteit is voor de heel korte termijn
een moeilijke optie. Zij werken namelijk met andere, niet-geprognotiseerde
modellen, waardoor zij geen Nederlands luchtonderzoek kunnen uitvoeren. Daarnaast
wijs ik op de beschikbaarheid van luchtdeskundigen die in staat zijn de resultaten
van deze modellen te interpreteren en in een goed Nederlands onderzoeksrapport
te kunnen vastleggen. Een voortvarende uitvoering van luchtonderzoeken zal
in de komende periode een maximale inzet van Nederlandse bureaus vergen. Een
tiental daarvan heeft nu een TNO-certificaat. Ik zal nog eens bezien of er
mogelijkheden zijn om alsnog buitenlandse bureaus in te schakelen. Als die
mogelijkheden er zijn, ben ik de eerste om ervoor te gaan.Ik heb zojuist aangegeven dat wij nu weten welke projecten worden doorberekend,
waarbij ik de Voorjaarsnota heb genoemd. Wat ik van te voren kan melden, zal
ik de Kamer melden. Medio 2008 worden voor circa 25 natuurgebieden langs de
wegen bruine borden geplaatst. Rijkswaterstaat bereidt deze plaatsing momenteel
voor, samen met VROM, LNV, de landschappen en de ANWB. Ik sta zeer achter
deze lijn, aangezien het de beleving van de omgeving vergroot. Rijkswaterstaat
onderzoekt in het kader van het innovatieprogramma Wegen naar de toekomst
onder meer de mogelijkheden om wegfuncties te combineren met energiewinning.
Er zijn al enkele praktijkproeven geweest. De kosten en de baten zullen wel
tegen elkaar moeten worden afgewogen. Bij weguitbreidingen wordt bezien, of
het zinvol is om voor doelgroepen aparte stroken aan te leggen, wat niet altijd
het geval is. Er moeten dan wel voldoende vrachtauto's zijn om één
strook geheel te vullen. Is dat niet het geval, dan is het vaak efficiënter
om de extra strook voor alle verkeer open te stellen. In de Mobiliteitsvisie
die ik volgend jaar bij de Kamer wil indienen, ga ik hier nader op in. Er
zal worden gelet op het voorkomen van spoorvorming. Ik zie het Vlaamse initiatief
Antwerpen mobiel als een goed pps-model. Hierin werken onder andere samen
de Vlaamse overheid en de stad Antwerpen. Er wordt gewerkt aan alternatieve
financiering, tolheffing, en technieken van pps. De financiering mag geen
effect hebben op het vorderingssaldo: minimaal 50% van de kostprijs
moet worden terugverdiend uit eigen opbrengsten. Het merendeel van de projecten
wordt uitgevoerd volgens het principe van Design, Build, Finance en Maintaining
(DBFM). Het totale budget is 3,5 mld., waarvan 2,3 mld. voor wegen, 0,3 mld.
voor waterwegen en 330 mln. voor ov, gefinancierd door Lijninvest, een dochter
van De Lijn.De vergadering wordt van 19.20 uur tot 20.30 uur geschorst.MinisterEurlingsVoorzitter. Op basis van het CPB-advies Zeetoegang IJmuiden, tussentijdse
visie is tijdens een bestuurlijk overleg op 10 juli 2007 met de regio
afgesproken dat door Rijkswaterstaat een verkenning naar de zeezijdige congestieproblematiek
bij IJmuiden en de achterlandverbindingen zal worden gestart. Verder zal de
regio mede op basis van het alsnog ontbreken van uitzicht op rijksfinanciering
een verkenning doen naar alternatieve financieringsconstructies van een eventuele
tweede sluis. Daarbij kan worden gedacht aan pps, verzelfstandiging havenbedrijf
et cetera. Deze activiteiten worden vanuit de eigen verantwoordelijkheid van
de betrokken partijen uitgevoerd in nauwe samenwerking met Rijkswaterstaat
en de regio. Ik deel de mening van de sprekers dat voor de financiering nadrukkelijk
moet worden gekeken naar het Amsterdamse. Dit is helder weergegeven in de
bestuurlijke afspraken. Ik heb begrepen dat de regio het onderzoek naar financieringsmogelijkheden
voortvarend heeft opgepakt. De resultaten van dat onderzoek zullen moeten
worden afgewacht; ze zullen worden betrokken bij het genoemde besluitvormingstraject.
De MIRT-verkenning is begin november gestart. Op dit moment wordt de benodigde
informatie geanalyseerd en verwerkt, teneinde een adequate kosten-batenanalyse
te kunnen uitvoeren. Alles is erop gericht om de resultaten van de verkenning
voor de zomer van 2008 gereed te hebben. Daarna zal besluitvorming plaatsvinden
over het vervolgtraject. Dit is een zorgvuldig proces, dat ordentelijk moet
worden uitgevoerd.De veilingroute en de Oranjetunnel, in de door mevrouw Roefs genoemde
studie de A54 genoemd, is in de eerste fase van de TNMER voor de A4 Midden
Delfland onderzocht. Dit alternatief is voor de doelstelling van deze studie –
het verbeteren van de bereikbaarheid tussen Rotterdam en Den Haag –
en de ontlasting van de A13 onvoldoende probleemoplossend gebleken, en daarom
is het geen realistisch alternatief voor de A4. De lmca-wegen toont aan dat
er in de regio Rotterdam problemen blijven, ook nadat er een oplossing is
gekozen voor de A4. Daarom heb ik in oktober met de regio afgesproken komend
jaar een verkenning te starten naar de ruit Rotterdam en de omliggende wegen.
Een veilingroute kan in dat bredere perspectief worden gezien. Specifiek voor
de tweede oeververbinding hebben de leden De Krom en Madlener gevraagd om
een kabinetsreactie op de initiatieven op dit punt. Ook deze verbinding zal
in de brede MIRT-verkenning van de regio worden meegenomen, in lijn met de
vervolgstap die op 29 oktober jongstleden in de Ridderzaal is overeengekomen.MevrouwRoefs(PvdA)Hoe verhouden die twee studies zich in de tijd tot elkaar? Lopen zij gelijk
op, of is het verhaal van de A4 Midden Delfland veel eerder aan de orde dan
de Oranjetunnel?MinisterEurlingsDat zal in de verkennende fase moeten blijken. Die oeververbinding
is erg belangrijk, en wij willen zien of het private deel van de aanleg substantieel
is en blijft. Op basis van een en ander moeten wij de vraag beantwoorden wat
er in een post-A4-traject gaat gebeuren.De heerDe Krom(VVD)Wordt de A13/A16 daarin ook meegenomen?MinisterEurlingsDaar kom ik nog op.De A13/A16 heeft vooral de functie de A20 en het onderliggende wegennet
te ontlasten. De A14 kan de A13 niet ontlasten, wat blijkt uit verkeersonderzoek.
Dit zal in de TNMER voor de A4 Delft-Schiedam nadrukkelijk worden onderbouwd.
In het contract over de A13/A16/A20 zijn de volgende mijlpalen opgenomen.
Het traject-Noord MER in 2009, het Tracébesluit in 2010 en openstelling
in 2015. Op dit moment wordt het traject-Noord MER voor de A13/A16/A20 uitgevoerd.
In de eerste fase van deze studie worden de diverse mogelijke alternatieven
op een rij gezet. Deze fase wordt afgesloten met een alternatievennota, waarbij
de meest kansrijke alternatieven worden gekozen, om vervolgens de vervolgstudie
uit te werken in de TNMER. Een besluit hierover wordt begin 2008 genomen;
ik zal de Kamer daarover te zijner tijd informeren. De MER staat gepland voor
2009. Een geboorde tunnel is een van de alternatieven die tegen het licht
worden gehouden.De asfaltlaag van de Moerdijkbrug was versleten, en is vervangen. Daarna
bleek dat de stalen constructie van de brug scheuren vertoonde. Deze worden
nu gelast, wat steeds vaker moet gebeuren. Er is gezocht naar een andere oplossing
van dit probleem, en die ligt in een ander verhardingstype, een soort gewapend
beton dat beter bestand is tegen zware belasting. Hierbij moet in ogenschouw
worden genomen dat het vrachtverkeer gigantisch is toegenomen, waarmee de
belasting van de kunstwerken enorm is gestegen.De heerMadlener(PVV)Ongeveer een jaar lang is de Moerdijkbrug onder handen genomen door techneuten.
Nog geen jaar nadat die brug weer openging, ging de brug weer dicht. Was het
niet mogelijk geweest om de nieuwe problemen in de eerste fase te onderkennen?MinisterEurlingsNaar het schijnt niet, en dat is vervelend! Ik rij er vaak genoeg zelf
langs om er ook mijn eigen emoties bij te hebben. Laten wij hopen dat het
op deze manier goed komt. Al doende leren wij natuurlijk, dan kunnen wij hopelijk
in volgende gevallen problemen sneller oplossen. Maar het verdient geen schoonheidsprijs
dat mensen zo lang overlast hebben gehad.De A14 is verkeerskundig geen alternatief voor de A4 Delft-Schiedam. De
A13 wordt namelijk onvoldoende ontlast. Daarnaast loopt deze verbinding door
de dichtbebouwde B-driehoek, zodat de inpassing zeer kostbaar zal zijn. In
de planstudie A4 Delft-Schiedam zal dit als vanzelfsprekend worden onderbouwd.Het project A4-zuid heeft als doel het versterken van de verbinding tussen
Rotterdam en Antwerpen. Dit is nu nog een ontbrekende schakel in deze A4-corridor.
In het voorjaar van 2008 zal worden besloten hoe wij verder gaan met dit project.
Daarbij zal ook de relatie met andere projecten worden bekeken. Ter geruststelling
zeg ik dat bij eerste aanblik het mooie van dit project is dat er een heel
stuk gebiedsontwikkeling plaatsvindt.De heerKoopmans(CDA)Onderschrijft de regering de stelling "hoe minder hectares industrieterrein
bij de Hoeksche Waard, hoe meer noodzaak voor de A4-zuid"?MinisterEurlingsU legt het verband precies andersom dan de heer Duyvendak!De heerKoopmans(CDA)Hij vergeet om daar die relatie te leggen! Vandaar mijn serieuze vraag.MinisterEurlingsOf dat bedrijventerrein er nu komt of niet, er is heel wat voor te zeggen
om heel serieus te kijken naar deze A4-zuid-corridor, dus naar de verbinding
tussen Rotterdam en Antwerpen. Dan kom je op uitdagingen als het steeds verder
toenemende goederenvervoer over de weg, en de robuustheid van het netwerk.
Er hoeft maar iets te gebeuren, en tussen de twee grote economische polen
Rotterdam en Antwerpen is geen verkeer meer mogelijk. Maar goed, ik loop niet
vooruit op de komende besluitvorming. Gebiedsontwikkeling was bedoeld om er
voor de omgeving iets bij te winnen.De projecten in het kader van de Rijnlandroute zijn vooral projecten waarin
investeringen in infra en ov samengaan met de ruimtelijke opgave. Het is nog
niet gelukt om tussen Rijk en regio afspraken te maken voor een integrale
ruimtelijke ontwikkeling in de Leidse regio, daar is meer tijd voor nodig.
Voorwaarde voor succes is dat de inzet van de regio eensgezind en duidelijk
is. Vorige week heb ik met de gedeputeerde van Zuid-Holland afspraken gemaakt
over het vervolgproces van de Rijnlandroute. Samen met de provincie heb ik
afgesproken dat de verkeerskundige effecten goed in kaart zullen worden gebracht.
Daarbij gaat het met name om de effecten op de A44 en de A4, als ruggengraat
van de Randstad. Die tijd zal worden benut om interdepartementaal de financieringsmogelijkheden
te bezien, niet alleen vanuit V&W, maar ook vanuit VROM, EZ en LNV. De
Rijnlandroute wordt gezien als een geheel, maar een gefaseerde uitvoering
behoort ook tot de mogelijkheden. In de zomer van 2008 zal samen met de provincie
worden gekeken hoe wij verder gaan.Voor de RijnGouwelijn-oost is 140 mln. aan rijksmiddelen beschikbaar.
De provincie is aan zet voor realisatie van het project. Ik heb begrepen dat
de provincie zich inzet om met deze rijksbijdrage en de regionale bijdragen
de gehele RijnGouwelijn gefaseerd aan te leggen.De heerKoopmans(CDA)De financiën horen daar ook bij, vanwege de ontwikkeling van voormalig
vliegveld Valkenburg. Verder willen wij wel dat het project Rijnlandroute
wordt opgenomen in het MIRT-projectenboek.MinisterEurlingsWat het eerste betreft: ja, de financiën horen er zeer zeker bij.
Wat het tweede betreft: wij gaan het gesprek met de regio heel intensief aan,
en wij komen daar volgend jaar op terug. Wel zullen wij dan een financiering
moeten vinden. Maar het gaat niet alleen om geld, maar ook om de uitvoeringsvorm.MevrouwVermeij(PvdA)Dit is een majeur project, waarbij vooral de ontsluiting erg belangrijk
is. Dit is nu typisch een gebied dat te maken heeft met vijf à zes projecten, waarvoor het MIRT is bedoeld. Ik ben bereid om geen voorschot
op een en ander te nemen, omdat de minister net in overleg is getreden met
de regio, maar dit is een project dat vroeg of laat met al zijn facetten in
het MIRT terecht moet komen. Is de minister dat met mij eens?MinisterEurlingsUw mening is duidelijk. Wij gaan dat proces serieus in, maar u moet mijn
positie ook inzien: ik moet financieel solide zijn. Ik kan pas zeggen dat
dat project in het MIRT komt als het gefinancierd is. Dat proberen wij voortvarend
te doen. Als de Kamer zegt dat woningbouw en ontsluiting bij elkaar horen,
verwijs ik naar de motie van de heer Van Bochove over de Nota Ruimte daarover.
Als ik toezeggingen doe die niet solide zijn, zou ik een slecht minister zijn.
Het gaat ook om de vraag of wij die weg redelijk goedkoop kunnen aanleggen.Op 23 mei heeft het stadsgewest Haaglanden een voorkeur uitgesproken
voor een geboorde tunnel ten noordoosten van het Trekvliettracé. In
de komende maanden wordt een aantal onderzoeken uitgevoerd waarin kosten en
baten tegen elkaar worden gezet. Ik acht het van groot belang dat in het definitieve
financieringsplan nadrukkelijk baten uit gebiedsontwikkeling en/of private
medefinanciering worden meegenomen. Het definitieve besluit over het al dan
niet toekennen van de financiële middelen wordt bij de begroting 2009
genomen, gekoppeld aan de Mobiliteitsvisie die wij eerder dit jaar bespraken.
Is dat voldoende? Als wij tot overeenstemming kunnen komen, mag het maximaal
225 mln. kosten. Het Trekvliettracé is een van de prioriteiten uit
het Programma Randstad Urgent, en is belangrijk voor de ontsluiting van de
stad, maar dat wil niet zeggen dat direct voor de meest luxe variant wordt
gekozen. Wij hebben de regio opgeroepen om de tering naar de nering te zetten,
dus de bal ligt daar voor een gedeelte. De Kamer zal daarvan horen zodra er
iets nieuws is te melden. Het is niet genoeg voor de meest luxe variant, maar
dat kan ook leiden tot heel veel creativiteit in de regioDe heerDe Krom(VVD)Dat kan ik mij voorstellen. Is het juist dat er nog een gat van 400 mln.
is?MinisterEurlingsAlleen als wordt gekozen voor een peperdure oplossing. In heel veel andere
varianten is het gat veel kleiner.Het Masterplan N201 voorziet niet in een betere aansluiting van de N201
op de A2. Het Masterplan voorziet in een betere aansluiting van de N201, en
daarmee van de veiling Aalsmeer, op de A4 en op de A9. Daarnaast wordt de
N201 omgelegd uit de kernen van Aalsmeer en Uithoorn, waardoor de leefbaarheid
in deze plaatsen zal verbeteren. Het is nog te vroeg om een uitspraak te doen
over de uitbreiding van de noordelijke ring om Utrecht. De ring Utrecht maakt
deel uit van de pakketstudies Utrecht. Regio en Rijk staan op de lat voor
deze studies, wat in goed overleg is gebeurd. Over de ring kan ik nu aangeven
dat de variant met een opgewaardeerde en/of doorgetrokken noordelijke ringweg
nog extra analyse vergt, voordat wij conclusies kunnen trekken. Een doorgetrokken
en/of opgewaardeerde noordelijke ring Utrecht wordt naast andere mogelijke
oplossingen voor de problemen op de ring meegenomen in de pakketstudies. Voor de korte termijn zijn enkele verbeteringen voorzien op het knooppunt
Hoevelaken, in het ZSM-pakket (zichtbaar, slim en meetbaar). Het gaat om spitsstroken,
al dan niet in combinatie met een sobere reguliere verbreding. Voor de langere
termijn vormen de A28 en het knooppunt Hoevelaken onderdeel van de pakketstudies
Utrecht. Verder worden door de provincie Gelderland in samenwerking met de
provincie Utrecht en Rijkswaterstaat alternatieven ontwikkeld om de doorstroming
op het knooppunt Hoevelaken te bevorderen.In februari 2007 is een tracébesluit genomen voor de tweede Coentunnel.
Reeds enige tijd loopt de beroepsprocedure bij de Raad van State. In de uitspraken
van de Raad van State over de A4 Burgerveen-Leiden heb ik aanleiding gezien,
het luchtkwaliteitsonderzoek van de tweede Coentunnel opnieuw te beoordelen.
Daarom heb ik de Raad van State ruimte gevraagd om voor 15 maart 2008
een wijzigingsbesluit in de lopende procedure in te brengen.De N23 is een project waarvoor de regio zelf primair verantwoordelijk
is. Voor een aantal elementen, met name de A7 bij Hoorn en Roggebotsluis,
ben ik direct verantwoordelijk. Ik heb met de provincies Noord-Holland en
Flevoland afgesproken dat zij mij de nodige aanvullende informatie over het
project zullen toesturen. Daarbij moet worden gedacht aan verkeersprognoses,
kosten-batenanalyses, informatie over het ruimtelijke en economische belang
van projecten et cetera. Binnenkort verwacht ik de aanvullende informatie
te ontvangen. Op basis hiervan zal medio 2008 het besluit worden genomen over
het eventueel opnemen van de N23 in de planstudiefase van het MIRT. Dit vereist
in ieder geval duidelijkheid over een voorkeursalternatief, en over de financiering
ingevolge onze doctrine. Ik vind het wel belangrijk de verwachtingen enigszins
te temperen. De N23 kan weliswaar een rol spelen in de ontsluiting van de
kop van Noord-Holland, maar in het totaal van de problemen in de noordvleugel
is tot nu toe het beeld dat de N23 niet te hoog scoort. Dit is onder andere
gebleken in de constatering dat niet of nauwelijks sprake zal zijn van ontlasting
van wegen naar Amsterdam, bijvoorbeeld de A7/A9, en van de ringweg A10. Dat
wil overigens niet zeggen dat wij het proces niet ingaan, maar dit is het
beeld tot nu toe.MevrouwRoefs(PvdA)Een van de redenen dat dit wordt opgevoerd, is de helikopterview voor
het hele gebied. Normaal gesproken kijken wij alleen naar de verkeerscapaciteit
op de betreffende weg, en de verwachte verkeerscapaciteit in de toekomst.
In dit geval is uitdrukkelijk door de drie partijen uitdrukkelijk gevraagd
of deze weg geen rol kan spelen in het totaalplaatje. Kunt u ervoor zorgen
dat wordt ingegaan op de vraag of het al dan niet een oplossing is voor de
problemen in de noordvleugel?MinisterEurlingsDat wordt bekeken. Ik heb alleen gezegd dat het beeld tot nu toe inhoudt
dat de ontlasting van de andere, bestaande wegen, niet al te groot is. Wij
gaan dat proces met de regio aan, en de Kamer krijgt alle benodigde informatie.
Natuurlijk kijken wij hierbij breder dan de weg alleen.Op 5 juli 2007 heeft de Raad van State vanwege een vormfout het tracébesluit
voor de N9 Koedijk-De Stolpen vernietigd. Ik heb daar met succes verweer tegen
gevoerd: de uitspraak van de Raad is vervallen. De zitting is
voorzien op 18 februari 2008. Ik verwacht dat de Raad in april uitspraak
zal gaan doen. Als het tracébesluit onherroepelijk wordt, zal meteen
met de realisering worden gestart. Ik ga ervan dat de voorgenomen omleggingen
bij Schoorldam en De Stolpen in 2010 worden opgeleverd.Voor de A9 tussen Alkmaar en Uitgeest is een planstudie gestart voor de
aanleg van spitsstroken. Daarbij wordt een nieuwe aansluiting bij Heiloo nadrukkelijk
als variant meegenomen. Er is dekking aanwezig. Wel ga ik ervan uit dat de
mogelijke nieuwe aansluiting ook financieel wordt gesteund door de regio.
Ik heb begrepen dat de regio daartoe bereid is.Wat de driehoek Utrecht-Hilversum-Amersfoort betreft, gaan wij toewerken
naar een planstudie, conform de UPR-planning. Medio 2008 zal de eerste startnotitie
worden gepubliceerd. Wat de A27 Lunetten-Hooipolder betreft, merk ik op dat
de planning strak wordt bewaakt. De uitvoering moet daadwerkelijk plaatsvinden
in 2011-2014 voor het deeltraject Scheiwijk-Werkendam en het knooppunt Gorinchem-Merwedebrug.
In 2013-2018 moeten de overige trajectdelen zijn afgerond. De planning hangt
ook samen met eventuele invoering van de kilometerbeprijzing, in relatie tot
het eventueel heffen van tol. De uitvoering van het project Lunetten-Hooipolder
is voorzien in de periode 2013-2018. De mogelijkheden voor een versnelde oplossing
van het knelpunt Gorinchem, waaronder de brug over de Merwede, zullen worden
bezien in relatie met tol en de mogelijkheden van de markt, dus pps.De heerKoopmans(CDA)Kunt u ingaan op mijn suggestie voor het wetsvoorstel Versneld beprijzen,
en de mogelijke extra ruimte die daarin kan zitten? Wij hebben het in het
MIRT over 1,8 mld. tot 2020, en ik heb de suggestie gedaan om dat in dat wetsvoorstel
op te rekken, zij het wel onder een aantal voorwaarden: er moet wat te kiezen
zijn voor burgers, en het kan niet ongelimiteerd.MinisterEurlingsHet laatste ben ik zeer met u eens. In de Nota Mobiliteit was 1 mld. ingeboekt
aan extra inkomsten uit tol. Maar ik ben het eens dat je wel degelijk naar
mogelijkheden moet blijven kijken, als dat extra financiering oplevert. Deze
vraag zullen wij moeten bekijken in relatie tot de conclusies van de commissie-Ruding,
die volgend voorjaar bekend zullen worden gemaakt. Die conclusies kunnen dan
worden verwerkt in het wetgevingstraject, waarbij ook kan worden bekeken of
onder voorwaarden iets extra's mogelijk is.De heerKoopmans(CDA)Prima, maar is het juist als ik stel dat de minister van V&W geen
principiële bezwaren heeft tegen die aanpak, en het wetsvoorstel dus
wil doorzetten, mits het voldoet aan de voorwaarden en mits het aansluit bij
de systematiek van de kilometerheffing? Misschien zou dat straks bij het oordeel
van de minister over deze of gene motie of amendement die spelen voor 2009
en later, kunnen meespelen.MevrouwRoefs(PvdA)Ik zou de minister willen vragen om ons op de hoogte te houden van het
project A4 Steenbergen Aquaduct. Hij zal wel begrepen hebben dat de fractie
van de PvdA vraagtekens zet bij het principe. Hij zegt daar wel over mee te
willen denken, maar dan moet de gemeente ook een bijdrage leveren. Die gemeente
gaat vervolgens een leuke wijk plannen om daar geld vandaan te kunnen halen
en haar aquaduct voor elkaar te krijgen. Dat wordt dan een autonome ontwikkeling
die in geen streekplan en in geen gebiedsvisie staat. Ik wil graag op de hoogte
gehouden worden van het hele verhaal en ook van het denken daarover op de
ministeries van V en W en van VROM.MinisterEurlingsDe plannen rond de waterwijk spelen al langer. Dat is er echt niet zo
even bij gehaald. Die planvorming speelt al heel wat langer. Ik vind dat aquaduct
belangrijk. Het is van belang om de toekomstige ontwikkeling niet tegen te
gaan. Zoals wij de weg echter normaal aanleggen, hoort een aquaduct daar absoluut
niet bij. Wij moeten voorkomen dat er precedenten komen en dat vervolgens
eenieder altijd alles opplust, met de verwijzing: ja, maar toen deden jullie
dat ook, toen hebben jullie het wel gefinancierd! Ik vind het goed om de bal
eerst bij de regio en de gemeente te leggen, dan kunnen zij laten zien dat
het hen echt wat waard is. Daarop krijg ik binnenkort een reactie. De gemeente
was destijds zeer ingenomen met het feit dat wij ze die ruimte en tijd hebben
gegeven; men was blij met deze afspraken. Ik zeg u toe dat ik u zo snel mogelijk
zal inlichten, zodra de nieuwe inzichten en resultaten mij bekend zijn gemaakt.De heerKoopmans(CDA)Ik begrijp de toelichting van de minister op het amendement en met name
de dekking als volgt: de heer De Krom pakt geen geld uit de aardgasberg, maar
schept een soort aardgasgat. Er is immers helemaal geen geld. Er is zelfs
een tekort. Dit is dus in tegenstelling tot wat de heer De Krom daarnet zei
absoluut niet Zalm-proof.MinisterEurlingsIk heb het de heer Zalm zelf niet gevraagd, maar ik heb zeer zeker mijn
bedenkingen bij deze dekking, omdat het is zoals u zegt. Het is ook ons beeld
dat dit niet Zalm-proof is. Daar komt nog bij dat de 184 mln. waarvan sprake
was, slechts in 2007 voor een positieve bijstelling van het EMU-saldo zorgt.
Als wij hadden besloten om die 184 mln. in te zetten ter dekking van allemaal
amendementen, dan leidt dat tot extra uitgaven in 2008 en latere jaren die
op dat moment gedekt moeten worden. Deze uitgaven zullen op dat moment ook
het EMU-saldo belasten en dat is nog een extra reden om deze dekking te ontraden.
De hoofdreden is echter dat het beeld niet klopt dat er een pot extra geld
zou zijn, door de tegenvallers van ruim 1 mld. die daar tegenover stonden.De heerDe Krom(VVD)Ik laat dit niet zomaar passeren. Een opmerking vooraf. Het bedrag van
5 mln. waar de minister het over heeft, is al gevonden binnen de regio. Zo
is mijn informatie, maar kennelijk weet de minister dat nog niet. Ik zou verificatie
daarvan wel op prijs stellen. Door de Najaarsnota ben ik behoorlijk op het
verkeerde been gezet, als ik goed naar de minister luister. Er staat toch
echt bij niet-belastingontvangsten: ontvangsten uit aardgasbaten 184 mln.
in 2007. Op dezelfde pagina staat vervolgens: alle niet-opgevraagde of niet-uitgegeven
middelen worden doorgeschoven naar 2008 en latere jaren. Zo heb ik het althans
verstaan. Graag hoor ik nog een keer uitgelegd waarom die redenering niet
klopt. Voor mij is dat geen enkel probleem, want als deze dekking niet aanvaardbaar
is, dan schakel ik heel eenvoudig over op andere dekkingen. U
weet dat wij in de tegenbegroting 500 mln. voor volgend jaar hadden gereserveerd
voor extra investeringen in wegen en spoor. Ik kan het halen uit de algemene
beleidsreserve. Ik weet dat de coalitie daar een andere invulling aan wil
geven.De heerKoopmans(CDA)Die is ook al leeg. Die is leeg!De heerDe Krom(VVD)Nu komt dus de principiële discussie: waar geeft u prioriteit aan,
mijnheer Koopmans? U geeft dus geen prioriteit aan dit soort projecten, en
wij wel. Ik kan het daaruit halen, al weet ik dat dit wordt afgestemd, omdat
u dat geld daar niet voor over hebt. Ik kan het ook financieren uit onze tegenbegroting,
met het risico, alweer, dat dit wordt afgestemd omdat u andere prioriteiten
hebt dan de VVD-fractie. Het is voor mij geen enkel probleem. Graag hoor ik
uitleg hierover. Als het voor het kabinet niet aanvaardbaar is en ook niet
voor de coalitiepartijen, dan probeer ik het gewoon nog op een andere manier.
Rechtsom, niet linksom. Gewoon uit gezond tegenbegrotingsgeld.MinisterEurlingsWij hebben een proces met de regio afgesproken en die afspraak moeten
wij ordentelijk nakomen. Wat dat betreft, komt dit dekkingsvoorstel sowieso
te vroeg. Om antwoord te geven op uw vraag: ik kreeg zojuist van de aanwezigen
in de zaal de notificatie dat de gemeenteraad op 29 november heeft ingestemd
met een dekking van de 5 mln. Officieel heeft mij dat via de daartoe gebruikelijke
kanalen nog niet bereikt, maar ik zal de Kamer zo snel mogelijk nader informeren,
zodra ik alle bescheiden officieel heb ontvangen. Dan komt een moment dat
wij gaan kijken hoe wij tot elkaar kunnen komen.Wat de dekking betreft, heb ik u gezegd dat het beeld als zou er 184 mln.
te verdelen zijn, om twee redenen niet klopt. Een reden is dat dit tegenover
grote tegenvallers van een jaar daarvoor staat, die veel groter waren. De
tweede reden is het EMU-saldo. Dat is toch een probleem. Aangezien wij niet
mogen dekken uit de middelen na 2020, zit ik met de middelen die ik nu heb.
Wij zullen dus heel creatief moeten zijn, maar alles op zijn plaats en alles
op zijn tijd. Eerst is nu de regio aan zet en dan zullen wij bij u terugkomen.
Dat lijkt mij de ordentelijke gang van zaken.De heerDe Krom(VVD)Dan heb ik ook daar een oplossing voor. Een van de redenen waarom ik vroeg
naar dat BAM-project bij Antwerpen, is dat het, als je het op die manier financiert,
niet meetelt voor het EMU-saldo. Ook daarom is dat project zo interessant.
Als dat het probleem is, kunnen wij dat ook hier – de minister roept
op tot creativiteit – op een creatieve manier oplossen. Als dat het
probleem is, dan doen wij het gewoon op dezelfde manier. Dan zijn wij daar
ook uit.MinisterEurlingsU zegt dat het project interessant is. Het project is interessant omdat
die regio veel baat heeft bij een aquaduct. Dat maakt het project interessant.
Het tweede is de financiering. First things first. Wij moeten nu kijken of
en hoe wij met de regio aan het einde van dat proces tot elkaar komen. Vervolgens
komt de vraag van de financiering. Het hoofdprobleem met de financiering was
nog niet eens zozeer het EMU-saldo, maar het feit dat die 184 mln. plus stond
tegenover 1 mld. min en dat dus het beeld als zouden wij extra geld kunnen
uitgeven daardoor niet klopt. Laten wij het zo afspreken, mijnheer De Krom.
U hebt onze grondhouding gehoord. Die is zeker niet negatief. Ik hoor die
ook in de Kamer. Ik heb niet voor niets extra uitstel, ruimte en tijd gegeven
aan de gemeente om met een voorstel te komen. Dat deed ik juist omdat ik het
van belang vind. Laten wij nu afspreken dat ik het, zodra alles helder is,
naar u communiceer en dat wij dan met elkaar gaan kijken hoe wij daarmee ook
in financiële zin verder komen. Dan kunnen wij met zijn allen heel creatief
zijn, maar laten wij nu eerst gewoon dit proces afronden. Er is niet voor
niets ook gevraagd om een bijdrage van de regio zelf. Wat ik hier zojuist
aangereikt krijg, ziet er positief uit, maar ik kom daar graag op basis van
een officieel schrijven op terug.De heerDe Krom(VVD)De minister en ik verschillen van opvatting over die 184 mln. en ik hecht
eraan om daar volstrekte duidelijkheid over te hebben. Ik heb immers uit dezelfde
pot ook een aantal andere amendementen gefinancierd. Als de minister dus zegt
dat de dekking van dit amendement niet klopt, niet deugt en niet mag –
wat ik bestrijd – dan heeft dat ook consequenties voor die andere amendementen
en dan schakel ik gewoon over op scenario nummer twee.MinisterEurlingsDat is uw vrijheid en uw keuze. Ik kan niet anders dan u zeggen waar het
volgens ons in financieel opzicht op staat. Ik zou willen dat ik een boel
ongeteld geld had, een zak vol met duiten. Die heb ik volgens u wel, maar
ongeteld is het niet en onbeperkt al helemaal niet. De totale tegenvaller
van 1 mld. vorig jaar is opgevangen binnen het FES. Die 184 mln. komt daar
nu bij. Daarom kun je niet iedere keer dat het een beetje meevalt, zeggen:
dat beetje romen wij af. Anders kom je echt op de blaren te zitten. Ik kan
het verhaal niet anders maken dan het is. Wordt vervolgd. Het papier dat ik
net aangereikt kreeg, is positief.Mevrouw Roefs had het over de A58. De LMCA ziet alleen een probleem tussen
Breda en Tilburg. Hoe zit het met de rest? Voor de A58 is een verkenning afgesproken
vanaf het knelpunt, pardon: knooppunt Markiezaat onder Bergen op Zoom tot
aan Eindhoven. Een knelpunt is het natuurlijk ook wel een beetje, anders waren
wij er niet mee bezig. De heer Koopmans en mevrouw Roefs vroegen naar het
snelheidsregime op de A59. Ik zit daar een beetje moeilijk in. Ik ben er op
zichzelf voor om een weg zoveel mogelijk één snelheidsregime
te geven. Dat is goed voor de doorstroming en het is goed voor de verkeersveiligheid.
Tussen Waalwijk en Heusden is de maximale snelheid op 120 km/u gesteld. Het
probleem zit bij het viaduct over het afwateringskanaal Drongelen-Den Bosch,
aan de oostzijde van Waalwijk. Hier is de maximale snelheid slechts 70 km/u.
De reden is dat het viaduct erg smal is, geen vluchtstrook en een minimale
redresseerruimte heeft. Technisch is het viaduct bovendien verouderd; het
wordt sinds enkele jaren met een steunconstructie versterkt. Dit viaduct maakt
onderdeel uit van de inventarisatie waarover ik de Kamer per brief van 3 oktober
heb geïnformeerd. In het kader van deze inventarisatie zal worden bepaald
wanneer het viaduct vervangen wordt en welke maximumsnelheid daarna zal gelden.
Mijn inzet is, om die te stellen op 120 km/u. Ik ben er namelijk niet voor,
het hoofdwegennet toch een stukje te degraderen als dat niet nodig is. Als het enigszins gaat en als het viaduct vernieuwd is, wil ik er graag
over het hele traject een 120 km/u-weg van maken, in plaats van elders de
snelheid terug te brengen. Daarover kom ik bij de Kamer terug.De heer De Krom vroeg hoe de N56 verkeersveiliger wordt gemaakt.MevrouwRoefs(PvdA)Wat de minister nu aan argumentatie naar voren brengt, is anders dan wat
er in de brief staat. Daar staat dat de minister wil voorkomen dat er sprake
is van precedentwerking. Ik heb in mijn bijdrage twee redenen genoemd waarom
er volgens mij geen sprake is van precedentwerking. De minister zegt op het
hele stuk 120 km/u te willen hebben, maar ik wijs erop dat het limiet op het
vervolg van de A59, bij Rosmalen in de buurt bijvoorbeeld, ook 100 km/u is.
Eerlijk gezegd overtuigt zijn argumentatie mij dus niet.MinisterEurlingsDe vraag is wat er tegen zou kunnen zijn om de hele weg uniform op 120
te krijgen als dat mogelijk is. Ik zeg daar met nadruk bij dat juist rond
dat A59-traject het Innovatieprogramma Geluid (IPG) zijn neerslag zal krijgen.
Wij gaan dus kijken naar innovatieve manieren om geluid extra te kunnen opvangen.
Natuurlijk moet het allemaal binnen de normen blijven, laat daar geen twijfel
over bestaan, maar waarom zouden wij niet proberen om – met het nieuwe
viaduct – de hele weg op 120 te brengen, in plaats van het grootste
gedeelte van de weg een lagere maximum snelheid te geven? Ik vind het in elk
geval de moeite waard. Dan hebben wij die gelijkmatige doorstroming waarover
wij het eerder hadden en voorkomen wij een stuk degradatie van het hoofdsnelwegennet.
Als het kan. Ik zou het graag proberen. Mocht het ondanks het IPG niet kunnen,
dan hebben wij een andere situatie. Maar mijn eerste lijn zou zijn om het
wel te proberen met een nieuw viaduct. Dan hebben wij ook qua doorstroming
het maximale bereikt.De heerKoopmans(CDA)Nu bespeur ik bij de minister toch een soort Rijkswaterstaatse eigenwijsheid
en hardnekkigheid. Wat is het probleem daar bij die mensen? Ik vind dat de
minister daar een beetje voor wegloopt in zijn antwoorden. Er is te veel lawaai
en er is te veel overlast. Dat vinden die actiegroepen en de gemeentebesturen
al vijf jaar of nog langer, maar in elk geval zo lang als ik hier zit. Zij
zeggen: doe iets! Er wordt fors geïnvesteerd in een aantal zaken. Daarbovenop
zou één snelheid – van 100 km/u – een oplossing
kunnen bieden. Als de minister zegt dat een stukje van een brug een beetje
gammel is – dit zijn niet zijn woorden – dan zou ik zeggen dat
je er in dat geval dus juist een beetje harder overheen moet rijden! Ik weet
het niet, maar het klinkt mij iets te eigenwijs en iets te hardnekkig in de
oren. Gemeentebesturen en bewoners zijn er al zo lang mee bezig en willen
een stap gezet zien door de minister, al is het maar tijdelijk, totdat hij
de eindoplossingen heeft.De heerRoemer(SP)Ik ondersteun dat van harte. Ik zou een motie van die strekking ook medeondertekenen
als die definitief wordt ingediend. Wij hebben het hier over de leefbaarheid
in een woonomgeving. Dat moet alle reden zijn om hier een verkeersmaatregel
te nemen, waarbij wij weten – dat heeft de heer Koopmans terecht gezegd –
dat die maatregel draagvlak heeft in de directe omgeving. Daar moeten wij
zeker niet voor weglopen.De heerMadlener(PVV)Zoals ik de Brabanders heb leren kennen, wordt daar zo hard gereden dat
je, als je er 100 km/u instelt, blij mag zijn als ze slechts 120 rijden. Ik
vind wat hier wordt betoogd echt totaal onrealistisch.De heerCramer(ChristenUnie)Het zijn net Rotterdammers.De heerDe Krom(VVD)Ik heb ook contacten gehad met de regio en ik heb begrepen dat er in het
afgelopen jaar een aantal malen over dit onderwerp met Rijkswaterstaat is
gesproken, ook over geluidsschermen en dat soort zaken. Kunt u ons even invullen
over wat er nu precies is besproken en waarom het nu nog niet geregeld is?MinisterEurlingsDat doen wij juist omdat wij niet eigenwijs willen zijn. De feiten zijn
heel duidelijk. Allereerst: de weg voldoet bij 120 km/u aan de Wet geluidshinder.
Het kan dus gewoon wettelijk. Ik zeg dat – en het is nogal van belang –
omdat wij niet een precedent willen dat je zomaar overal in het land de snelheid
naar beneden gaat brengen. De wet wordt gehaald, het kan binnen de normen.
Omdat wij juist niet eigenwijs zijn, willen wij ons iets aantrekken van wat
de mensen daar ervan vinden. Als daar immers de perceptie is dat het leidt
tot heel veel overlast, dan hebben wij met zijn alleen een probleem. Juist
daarom willen wij extra voorzieningen aanbrengen middels het IPG. Alhoewel
het dus wettelijk niet nodig is, willen wij met innovatie kijken hoe wij het
geluidsniveau kunnen terugbrengen. Dat vind ik een betere benadering dan de
snelheid terugbrengen. Ik kan nog wel wat andere snelwegen noemen waar anders
heel snel ook die weg wordt ingezet, en ik moet er toch ook voor staan dat
het hoofdsnelwegennet een hoofdsnelwegennet blijft. Laten wij dat aangaan.
Laten wij kijken hoe de regio op deze extra maatregelen reageert en of wij
vaart kunnen maken met een vernieuwd viaduct. Waarom kun je niet snel onder
het viaduct door? Dat heeft niet eens zozeer te maken met de verouderde staat,
maar gewoon met het feit dat het viaduct heel smal is en er geen vluchtstrook
is. Als er iets gebeurt, kun je geen kant op. Dat laat gewoon geen hogere
snelheid toe. Dat is nu een bottleneck en die moet weg. Ik herhaal dat ik
het een betere benadering vind om bovenwettelijke voorzieningen te treffen,
al is dat volgens de wet niet nodig, en om bovenwettelijk te kijken wat wij
extra tegen de overlast kunnen doen met het IPG, dan om spoorslags de maximumsnelheid
terug te brengen. Als wij het laatste doen, kan ik u verzekeren dat uw brievenbus
binnenkort vol raakt met tientallen andere verzoeken op dit punt.MevrouwRoefs(PvdA)Ik zou heel graag willen dat de minister ingaat op de twee redenen die
ik heb genoemd om aan te geven waarom er in mijn ogen geen sprake is van een
precedent. En om het maar heel duidelijk te zeggen: de minister zegt voor
de eerste lijn te gaan, maar het blijkt heel duidelijk dat de Kamerleden die
hier zitten, voor de tweede lijn gaan.De heerKoopmans(CDA)De minister zegt "spoorslags". Dat is nu net ons probleem en
dat is ook het probleem van dat gebied. De mensen daar zijn er
al jaren mee bezig, wij zijn een jaar geleden begonnen met deze actie rondom
de A59. Wij zijn niet bezig iets spoorslags te doen, maar vinden het nu, na
een jaar voor ons en na jaren voor de regio, tijd dat er concrete dingen gaan
gebeuren. Als de minister zegt te willen bezien hoe daar binnen het IPG iets
aan gedaan kan worden, dan denk ik dat wij dat stadium voorbij zijn, en de
regio helemaal.MinisterEurlingsToch vraag ik uw begrip voor het feit dat wij extra dingen willen doen
daar waar dit wettelijk niet nodig is. Ik ken heel veel gebieden in Nederland
waar gevraagd wordt om geluidsschermen terwijl die niet nodig zijn, en zij
krijgen ze niet. Heel veel mensen willen schermen en daar zegt ook uw Kamer
tegen: u krijgt ze niet, want wettelijk is het niet nodig. De A79 is hier
vandaag de mooiste autosnelweg in het land genoemd. Daar vragen ze in Houthem
en Sint Gerlach om een geluidsvoorziening, maar krijgen die niet, omdat er
sinds jaar en dag wordt gezegd: het is wettelijk niet nodig. Dan zijn er nog
wel heel wat meer mensen in het land die ook graag een geluidsvoorziening
willen. Wij kunnen daar met ze over discussiëren. Hier is nu gezegd:
wij willen meer doen. Ik ben er net mee bezig om iets extra's te doen, samen
met VROM. Wij komen voor de zomer met plannen hoe wij het IPG hier willen
doen neerslaan. Dat betekent extra voorzieningen, het betekent meer doen.
Laten wij dat afwachten en laten wij kijken of dat soelaas kan bieden. Tegen
mevrouw Roefs zeg ik: uw Kamer kan natuurlijk alles beslissen. Dat recht hebt
u. Maar ik zit hier als minister van V en W en ik vind het zelf nogal een
precedent – daar kunt u anders over denken – als je de snelheid
zomaar gaat terugbrengen, terwijl een autosnelweg geheel aan de wettelijke
normen voldoet. Dat vind ik nogal wat. Dan heb ik liever dat wij eerst proberen
of wij het niet op een andere manier kunnen terugbrengen, als het daadwerkelijk
het gevoelen van de mensen daar is – daar ben ik heel gevoelig voor –
dat er te veel geluid is, ondanks het feit dat het geluid binnen de normen
van de wet blijft. Met een verlaging van de snelheid degraderen wij die autosnelweg
toch een stuk. Dat is voor mij de volgorde. Als het echt niet gaat op een
andere manier, dan kun je tot een andere conclusie komen, maar dit gaat volgens
mij echt wat toevoegen. Als u mij laat begaan, dan kom ik binnen een halfjaar
bij u terug met concrete plannen voor extra geluidsvoorzieningen. Er zijn
gevoeligheden, maar wij moeten ook bezien wat wettelijk nodig is en wat je
extra kunt doen. Dat doen wij hier. Wij zijn dus niet apathisch, wij zijn
niet technocratisch, wij zijn juist heel actief en gaan veel meer doen dan
noodzakelijk is.De heer De Krom heeft gevraagd hoe de N65 verkeersveiliger wordt gemaakt.
Uit "Impuls voor de verbetering van verkeersveiligheid op Rijkswegen"
heb ik hiervoor middelen vrijgemaakt. Enkele aansluitingen worden aangepast
en er wordt een fietstunnel aangelegd. Van de zomer zijn hierover tussen Rijkswaterstaat
en de betrokken gemeenten, waaronder Vught, afspraken gemaakt.De heer Koopmans vroeg naar de A67 Venlo-Eindhoven. Op dit traject is
niet alleen de doorstroming een probleem, zei hij, maar ook het hoge percentage
vrachtverkeer en de verkeersonveiligheid. De CDA-fractie vraagt hier aandacht
voor. Ik heb met de provincies Noord-Brabant en Limburg afgesproken om in
overleg met hen een verkenning te doen van de problematiek tussen Eindhoven
en Venlo. Afgesproken is om in het najaar van 2008 een besluit te nemen over
de opzet van de verkenning. In de verkenning zal de gebiedsontwikkeling Greenpoort
en Klavertje 4 Venlo worden betrokken. Naar het vrachtverkeer zal in het bijzonder
worden gekeken. De verkeersveiligheid wordt daarin sowieso meegenomen.Ten aanzien van de grensoverschrijdende aspecten heb ik met de provincie
Limburg afgesproken, een verkenning te doen van de problematiek tussen Eindhoven
en Venlo. Daarbij zal nadrukkelijk het belang van de A67 voor het grensoverschrijdend
verkeer met Duitsland worden betrokken. Dat speelt dus een rol in die analyse.MevrouwRoefs(PvdA)U hebt het over grensoverschrijdend verkeer, maar ik heb gevraagd om een
grensoverschrijdende netwerkanalyse. Dat betekent dat je ook de verkeersstromen
in Duitsland erbij betrekt. Is dat ook de bedoeling?MinisterEurlingsDat doen wij absoluut. Natuurlijk moet het wel modelmatig mogelijk zijn,
dus er zit wel een begrenzing aan wat je kunt. Maar dat doen wij absoluut,
zeker.MevrouwRoefs(PvdA)Dat is dus een heel nieuw fenomeen in Nederland?MinisterEurlingsNiet zo heel erg nieuw, hoor. Ook bij de A74-benadering is nadrukkelijk
gekeken wat over de grens gebeurde en wat daar de te verwachten verkeersintensiteiten
waren. Ik heb u gezegd dat juist de perceptie van het vrachtverkeer in Duitsland
en bij ons noopte tot een actualisering. Ik zeg hier nadrukkelijk toe dat
wij dus bij de A67 het grensoverschrijdende karakter meenemen. U hebt helemaal
gelijk: een autosnelweg als de A67 is met name zo belast en maakt met name
zo'n groei van het verkeer door, omdat het voor het transport een grensoverschrijdende
corridor is. Dan heb ik nog niet gesproken over de vrachtauto's op zondag,
maar daarover hebben wij elkaar al vaker verstaan. Er is nog het nodige te
doen aan de A67.Dan kom ik op de strategie rond de N69. Ik ben daarover in overleg met
de regio. In het voorjaar spreek ik daar opnieuw met de regio over, mede in
relatie tot de overige in Brabant spelende projecten. De N69 is belangrijk
voor de leefbaarheid. Nu gaat de weg door verschillende kernen heen. Vervolgens
is uit de LMCA gebleken dat er wel degelijk ook een probleem is op het vlak
van de verkeersafhandeling. Wij zijn met de regio in gesprek. Ik heb met de
regio afgesproken dat de verkenning van de N69 die nu gaat plaatsvinden, onderdeel
uitmaakt van de verkenning van Zuidoost-Brabant die eind 2008 of begin 2009
helemaal gereed zal zijn. Ik vind het van belang dat wij het ordentelijk doen.
U weet dat wij een openingsbod hadden gedaan aan de regio van 16 mln., bestaande
uit een part van 10 mln. en een part van 6 mln. Ik heb goed gehoord dat het
belang van deze weg vanuit de Kamer is onderstreept. Wij zijn nu met de verkenning
begonnen en dat is voor mij als minister de gebruikelijke marsroute om het
nieuwe tracé van de N69 verder te verkennen. Dan komen wij daar bij
uw Kamer op terug.De heerDe Krom(VVD)Over de N69 had ik ook een amendement ingediend. De aanneming daarvan
zult u vanwege de dekking ook wel ontraden. Ik heb u al gezegd
dat ik dan een alternatieve dekking daarvoor zal aangeven die waarschijnlijk
ook wordt afgestemd. Dat helpt uiteindelijk allemaal niet. Ik zou willen dat
de coalitie zover was dat zij andere keuzes zou gaan maken, maar goed. Wanneer
wordt het probleem in het scenario van de minister dan wel opgelost? In de
regio is er allang overeenstemming over een alternatief tracé voor
die N69. Ik ben daar drie of vier weken geleden zelf geweest op een zaterdagmorgen
en men liep massaal uit voor dat probleem. Het is echt een groot probleem
dat op korte termijn moet worden opgelost en wij kunnen gewoon niet vijf jaar
wachten!MinisterEurlingsNee, maar vijf jaar wachten is ook wel heel stevig. Als wij een verkenning
gaan starten, moet dat serieus, omdat wij het probleem zien. Dan is het wel
ordentelijk dat die verkenning wordt gedaan. Daarover gaan wij nu met de regio
praten. Het wordt ook bezien in het totale netwerk Zuidoost-Brabant, het netwerk
rond Eindhoven. Eind volgend jaar zal de verkenning klaar zijn en dan gaat
het om de financiering, als men ermee door wil en als het in de prioriteitsstelling
binnen de regio inderdaad zo beleefd wordt als hier gesteld is.De heerKoopmans(CDA)Ik begrijp dat de minister zegt dat het allemaal via een verkenning moet.
Laten wij daar nu gewoon eerlijk over zijn. De regio zelf en alle inwoners
daar kennen het probleem. Zij beleven het probleem elke dag. De CDA-fractie
zegt – en dat geldt volgens mij ook voor andere fracties hier aan tafel –
dat er nu zekerheid over moet komen dat die 70 mln. er gewoon is, gepaard
aan de 70 mln. die de provincie Noord-Brabant al aangeboden heeft. Dat moet
in het MIRT gebeuren dan wel in dat van 2009, dat maakt mij niet zoveel uit,
als die zekerheid er maar komt. Dat is wat wij willen. Of het jaartal 2008
is of 2009 of 2010, maakt ons niet zoveel uit, als de zekerheid er maar is.MinisterEurlingsDaarover kan de Kamer zich natuurlijk altijd zelf positioneren. Ik heb
zelf – dat heb ik ook tegen de regio gezegd – echt gevoel voor
deze weg. Ik ken niet alleen de burgemeester van Valkenswaard al heel lang
persoonlijk, maar ik heb die weg vanuit Eindhoven als student heel vaak gereden.
Alles wurmt zich door die centra heen. Uit de LMCA blijkt verder dat er nu
ook verkeerskundig een probleem is, en dat is nieuw. Ten derde kun je het
Nederlandse netwerk van autosnelwegen op een makkelijke manier aankoppelen
aan het Belgische. Ook dat is een grote meerwaarde. Ik zie dat. Alleen ben
ik als minister ook gehouden aan een ordentelijke gang der dingen. Dat is
eerst een verkenning en dan besluitvorming over een mogelijke planstudie op
basis van die verkenning. Dat zijn bij ons de stappen. Een verkenning doe
je niet voor niets, daar wil je ook gegevens uithalen. Ik ben gehouden –
dat heb ik ook tegen de regio gezegd – aan de stappen waar iedere minister
ordentelijk toe gehouden is. Als de Kamer zich daarin anders positioneert,
nu al vindt dat het er op een gegeven moment van moet komen en de minister
ergens toe oproept, dan is dat een positie die de Kamer kan innemen. Laat
er echter geen twijfel over bestaan dat ik zaken doe op de procedureel ordentelijke
manier waar ik aan gehouden ben. Ik moet ook alles in de regio tegen elkaar
afwegen. De verkenning moet dus gewoon geschieden, maar het belang van die
weg zie ik heel erg nadrukkelijk en dat zijn geen loze woorden.De heerDe Krom(VVD)De beste manier om die verkenning uit te voeren, is om er gewoon heen
te gaan en te kijken hoe groot het probleem wel niet is. Dit is echt een regionaal
probleem. Die situatie kan echt niet nog een aantal jaren zo duren. Dat kan
gewoon niet.De voorzitter:De minister heeft het woord. En dan wil ik eigenlijk wel door naar een
volgende weg. Anders zitten wij hier lang na twaalf uur nog.MinisterEurlingsDat kan inderdaad niet meer jaren zo blijven. Vandaar dat hier nu een
minister zit die het belang van deze weg uitspreekt. Dat is misschien ook
iets nieuws. Ik mag dan nog een vrij jonge minister zijn, maar de jaren dat
ik studeerde liggen toch al heel ver achter ons en toen was dat probleem ook
al laaiend groot. Ik zeg: wij gaan een verkenning starten. Wij gaan serieus
kijken naar die weg, want – dat zeg ik met iedereen hier – het
is een probleem op het vlak van de leefbaarheid, maar ook op het vlak van
de verkeersafhandeling. Alleen ben ik wel gehouden aan een ordentelijke gang
van zaken, te beginnen met een verkenning, zodat daarna met de regio de afweging
kan worden gemaakt binnen het totale netwerkconcept. Ik denk dat ik heel duidelijk
ben: ik vind het een belangrijke weg, verkeerskundig en ook qua leefbaarheid.Ik wil daarbij nog wel het volgende zeggen. Er zijn bedragen genoemd van
70 mln. Ik neem aan dat de bruidsschat, de 16 mln. die ik noemde, daar ook
in zit, evenals de overdracht van het beheer et cetera. Dat is het financiële
beeld dat tot nu toe bestond. Ik blijf echter zeggen: first things first.
Eerst moet er een verkenning zijn en ook een ordentelijke dekking. Er zijn
prioriteitsafwegingen te maken. Het is heel gratuit als ik als minister zomaar
door die procedures heenstap en zeg: het komt er. Ik zeg als minister: het
is een belangrijke weg en dat is volgens mij nog niet vaak door een minister
op deze manier uitgesproken, waarschijnlijk zelfs nog helemaal nooit.Ik kom op de A73 en de laatste stand van zaken ten aanzien van de openstelling
in 2008. Partiële openstelling is mogelijk vanaf medio februari 2008.
Die partiële openstelling houdt in dat er tijdens de openstelling maximaal
70 km/u wordt gereden; per tunnel is overdag één rijstrook beschikbaar;
's nachts zal er in totaal één rijstrook beschikbaar zijn in
afwisselende richtingen. In de weekeinden zullen de tunnels in principe gesloten
zijn voor het verkeer. In verband met ombouwwerkzaamheden zullen de tunnels
twee weken voor de definitieve openstelling gesloten zijn voor alle verkeer.
Daarbij merk ik ten aanzien van het nieuwe bedrijventerrein in het Roermondse
op dat met de regio is afgesproken dat er vanaf eind maart 2008 daar waar
dat mogelijk is ook in de weekeinden verkeer zal worden toegelaten. Er vindt
overleg met de regio plaats. Er is een aantal tegenvallers geweest sinds wij
eerder hierover spraken. Ik heb in elk geval nu het idee dat de regio, Rijkswaterstaat,
maar ook de aannemer alles op alles zetten om eventuele vertragingen zo snel
mogelijk weg te werken, teneinde die partiële openstelling snel mogelijk
te maken. Dat constateer ik met tevredenheid. Wij blijven hands-on managen
waar dat nodig is en ik hoop dat wij begin 2008 de eerste auto's door de tunnels
zien gaan. U begrijpt dat ik de hele opening liever eind dit
jaar al had gezien.De heerDe Krom(VVD)Zou de minister kunnen toezeggen dat de Kamer nog voor het einde van deze
week een brief ontvangt met daarin de gehele planning en alle data?MinisterEurlingsZo u dat wilt, kunt u de laatste planning krijgen. Dat is geen probleem.De voorzitter:Het is nu kwart voor tien. Wij wisten dat wij tien uur niet zouden halen,
met de verlening van de schorsing, maar ik zou de leden toch willen vragen
om hun interrupties vanaf nu in te dammen. De minister wil ik vragen om redelijk
staccato door ons wegennet heen te gaan, zodat daarna het vaarwegennet ook
nog aan bod kan komen. Dan kunnen wij wellicht nog op deze kalenderdag de
kaart van Nederland verlaten, althans figuurlijk. De minister heeft het woord.MinisterEurlingsDe heer Koopmans vroeg naar de quick wins in Venlo. De regio Venlo voert
in samenwerking met Rijkswaterstaat een studie uit naar een optimale benutting
van het wegennet. Mochten daaruit extra wensen naar voren komen, dan kan de
regio deze inbrengen in de bestuurlijke MIRT-overleggen die ik twee keer per
jaar met de provincie Limburg heb. In de regio Venlo wordt daar al het nodige
aan gedaan. Daarnaast heb ik naar aanleiding van uw vragen over de problematiek
bij de A67 aangegeven dat ik met de regio in het najaar 2008 een besluit zal
nemen over een verkenning van de A67 in relatie met de gebiedsontwikkeling
Greenport/Klavertje 4. Tot slot heb ik in het overleg dat wij op 6 september
hadden, aangegeven dat ik bij het nemen van een OTB voor de A74 tevens zal
aangeven wat ik kan doen voor een gewenst weefvak op de Zuiderbrug, en wat
ik kan doen om tegemoet te komen aan de wens van geluidsschermen voor de bebouwing
aldaar.Voor mij ligt het amendement van de heer De Krom op stuk nr. 42 met daarin
een verzoek om in artikel 12 hoofdwegennet het verplichtingen- en het uitgavenbedrag
met 15 mln. te verhogen, en om in artikel 19 bijdrage andere begrotingen Rijk
het ontvangstenbedrag te verhogen met 15 mln. Met dit amendement wordt 15
mln. vrijgemaakt voor de Greenportlane. Ik heb hierover zojuist niet voor
niets zo nadrukkelijk gesproken. Ik moet de aanneming van dit amendement ontraden
vanwege de dekking. Dat is eigenlijk weer in lijn met waar wij het eerder
over hadden. Ik kan daar vrij kort over zijn. Er is veel te zeggen over de
MIRT-aanvraag, maar conform het verzoek om staccato te antwoorden, houd ik
het hierbij.De heerKoopmans(CDA)Wij kunnen het staccato doen, maar het is wel van belang. Laten wij even
kijken naar de uitgavenkant, die 15 mln. Ik begreep uit eerdere gesprekken
die ik met de provincie heb gehad, dat er al een soort van toezegging is dat
het geld er komt. Ik ben zelf een beetje aan het zoeken of het noodzakelijk
is om aandacht te geven aan het punt van de heer De Krom of dat dit al door
de minister of door het kabinet is toegezegd.MinisterEurlingsOns beeld is dat de Greenportlane een belangrijke functie heeft in de
ontsluiting van Greenport Venlo/Klavertje 4, dat het plan door de provincie
zou worden ontwikkeld en dat Rijkswaterstaat bij die planontwikkeling betrokken
is en waar nodig medewerking zal verlenen bij de uitvoering. Het betreft een
provinciale verbinding die in principe gefinancierd zal worden in het kader
van het GDU. Dat is de lijn die er nu ligt.Ik kom op de N57. De vraag was of ik bereid ben om op korte termijn verkeersveiligheidsmaatregelen
te nemen door twee fietstunnels te realiseren. Ik ben met de gemeente in overleg
om na te gaan of kleine maatregelen voor de verkeersveiligheid mogelijk zijn.
Dat is heel belangrijk op dat traject. Of dat fietsbruggen, tunnels of andere
maatregelen zullen zijn, kan ik nu nog niet bepalen, maar natuurlijk is er
geen taboe. Als dat de uitkomst is, dan is dat bespreekbaar.Er ligt een amendement op stuk nr. 21 van de heer De Krom over de gehele
N57. Verhoging artikel 12 hoofdwegennet met 17,7 mln. in 2008 en 2,3 mln.
in 2009. Verhoging artikel 19 ontvangsten andere begrotingen Rijk 17,7 mln.
in 2008 en 2,3 mln. in 2009. In totaal gaat het om 20 mln. en de dekking ligt
deels in het amendement op stuk nr. 153 ten laste van LNV. In de voorbereiding
hebben V en W en de regio ieder 7,5 mln. voor dit project vrijgemaakt. Met
deze extra 15 mln. was er alleen voldoende geld voor de realisatie van het
Middelburgse deel. Velen hebben daarover gesproken. Het tekort is dus niet
ontstaan door een verkeerde raming. Het tekort was al langer bekend en het
project is verder versoberd. Een paar jaar geleden is intern binnen V en W
afgesproken dat de dekking uit een aanbestedingsmeevaller zou moeten komen.
Bij de aanbesteding bleek de raming echter vrijwel gelijk te zijn aan de aanbesteding
van de laagstbiedende aannemer. Met de regio is daarom het volgende afgesproken:
alleen het Middelburgse deel wordt nu uitgevoerd, V en W stelt 2 mln. beschikbaar
voor aantakking van de rondweg Middelburg op de bestaande weg. Nagegaan zal
worden in hoeverre kleine, kosteneffectieve verkeersveiligheidsmaatregelen
mogelijk zijn en er blijft perspectief op een structurele oplossing voor het
Veerse deel op de langere termijn.Ik moet de aanneming van dit amendement ontraden. Allereerst kan ik nooit
zelfstandig akkoord gaan met een dekking ten laste van een andere rijksbegroting.
Dat zou overleg vergen bij de algemene financiële beschouwingen, bij
de algemene politieke beschouwingen of met andere collega's. De gemeente hecht
aan uitvoering van het Veerse deel. Het overleg met de gemeente over de uitvoering
van de tijdens het MIRT gemaakte afspraak loopt al. Afgesproken is om in februari
varianten te bespreken van de aantakking op het bestaande wegennet en voor
kleine maatregelen. Ik adviseer om vast te houden aan deze lijn vanwege het
risico dat anders de 20 mln. alsnog geheel ten laste van de begroting komt.De heer Madlener vroeg om de N57 te verdubbelen naar twee keer twee bij
Hellevoetsluis. De wenselijkheid hiervan is mij niet bekend en dit voorstel
is mij ook vanuit de regio nog niet gemeld. Wie weet moet ik dit zien als
het eerste signaal, maar ik heb het nog niet eerder gehoord.De heer Koopmans vroeg in verband met de N61 of ik bereid ben om met de
provincie te spreken over een versnelling van de uitvoering van de N61, bijvoorbeeld
door de uitvoering over te dragen. Dit project heeft veel last gehad van de
luchtproblematiek. Nu de berekeningswijze bepaald is –
zie de recente brief aan de Kamer – kan na verwerking van de nieuwe
luchtcijfers, die in maart verschijnen, het OTB worden gepubliceerd. Ik wil
gaarne met de regio in gesprek, maar ik weet niet of dat de zaak echt zou
versnellen. Ik denk dat wij het samen met gezwinde spoed zouden kunnen realiseren
als wij de luchtproblematiek achter ons hebben gelaten. Ik denk dat wij het
snel moeten kunnen doen. Mocht dat niet kunnen en anderen zouden het daadwerkelijk
sneller kunnen, dan ben ik natuurlijk bereid om daarnaar te kijken. Ik hoop
dat ik het voorstel van de heer Koopmans op die manier constructief kan meenemen.De heerDe Krom(VVD)Nog even over het vorige puntje van die N57 bij Hellevoetsluis. Ik heb
het ook gehoord. Ik heb dat op een politieke avond zelfs uit meerdere kelen
gehoord. Mijn vraag is alleen wat het zou kosten als je dat deed, als je het
stuk op de Zuid-Hollandse eilanden tot Hellevoetsluis twee maal twee zou maken.
Enig idee?MinisterEurlingsNee, daar heb ik nu echt geen idee van. En nogmaals, het is ook voor het
eerst dat ik ervan hoor. Dus vergeeft u mij dat ik daar op dit moment niet
in meer detail op kan reageren dan ik nu gedaan heb.De heer Koopmans vroeg naar de stand van zaken rondom de tunnelsluis Kiel.
Bepalend van de snelheid van dit project is het rondkomen van het financieringsplan.
De provincie is in overleg met de medeaandeelhouder, het ministerie van Financiën,
om de nog resterende financiering via de NV Westerscheldetunnel te laten lopen.
Wordt dat snel afgerond, dan kan het tracébesluit als het een beetje
meezit eind 2008 zijn vastgesteld.Vindt de minister verkoop van aandelen van de NV Westerscheldetunnel aan
de provincie Zeeland wenselijk, vroeg mevrouw Roefs. Het rijksaandeelhouderschap
van de NV Westerscheldetunnel is een verantwoordelijkheid van de minister
van Financiën. Het is aan hem om daar namens het kabinet over te oordelen.
Dat zeg ik enigszins formeel, maar zo liggen de zaken nu eenmaal en ik kan
daar nu niet verder namens het kabinet over spreken.Houden wij voldoende rekening met grensoverschrijdend vrachtverkeer? Door
mevrouw Roefs is ook gevraagd of wij de A1 desnoods niet als kandidaat-planstudie
moeten opgeven. In de LMCA-Wegen wordt rekening gehouden met grensoverschrijdend
verkeer, zowel van vracht als van personen. Natuurlijk houden onze analyses
niet op bij de grens. Wij nemen het grensoverschrijdende aspect mee. Dat geldt
niet alleen voor de A67, maar ook voor andere wegen.Op snelwegen is specifiek gekeken naar vrachtverkeer, met name naar de
kolonnevorming op de rechterstrook. Dat geeft een extra beperking van de capaciteit.
Personenauto's willen zich daar namelijk niet tussen wringen, zelfs al zou
dat kunnen. Het voelt niet prettig om dat te doen. Dat effect is meegenomen
in het onderzoek LMCA-Wegen. Op deze wijze werd in het LMCA-Wegen voldoende
rekening gehouden met vrachtverkeer en met grensoverschrijdend verkeer.Op de A1 kom ik nu verder terug, want daar heeft niet alleen mevrouw Roefs
vragen over gesteld, maar ook de heren Koopmans, De Krom en Cramer. Ook ik
vind de A1 een van de belangrijkste verbindingen van Nederland. Recent heb
ik dan ook een plusstrook geopend op het traject Beekbergen-Deventer Oost.
Daar zijn nu dus tijdens de spits twee maal drie rijstroken beschikbaar. Verder
zijn in het kader van het project FileProof maatregelen genomen waardoor een
dagelijkse file op de A1 bij Apeldoorn Zuid is opgelost. Op basis van de Nota
Mobiliteit en de LMCA-Wegen constateren wij dat er op dit moment geen zicht
is op een knelpunt tot 2020, maar ik zeg daarmee niet dat er geen files zijn
op die trajecten. Ik ontken ook niet dat de toename van het vrachtverkeer
omvangrijk is. Bij de begrotingsbehandeling is daarover een motie ingediend.
Ik heb gezegd dat ik kan instemmen met die motie als ik haar op de volgende
manier zou mogen interpreteren.Ik begin met het uitwerken van de benuttingsmaatregelen. Ik heb met de
regio afgesproken dat ik eerst pakketmaatregelen nader ga uitwerken om de
infrastructuur beter te benutten, zodat voor de zomer hierover concrete afspraken
kunnen worden vastgelegd. Dan moet er duidelijkheid zijn over de effectiviteit
en de kosten, maar ook over de financiële dekking. Een eerste uitwerking
ziet er als volgt uit. In het kader van FileProof en overleg met de regio
zal worden nagegaan hoe zeer het succes bij Apeldoorn Zuid ook toepasbaar
is op andere delen van het traject Beekbergen-Deventer Oost. Ten tweede de
benutting van het knooppunt Beekbergen, kosten zo'n 12,5 mln. Ten derde de
verruiming van de openingstijden van de spitsstroken A1 Beekbergen-Deventer.
Ten vierde de verlenging van de plusstrook A1 Deventer-Lochem; de kosten daarvan
kunnen om en nabij de 55 mln. bedragen. Ten vijfde weefstroken A1 Apeldoorn
Zuid-Beekbergen; kosten zo'n 10 mln. Ten zesde de toeritdoseringsinstallaties
binnen het beheersgebied stedendriehoek. Ik moet hierbij overigens wel melden
dat de eerste kostenramingen van bovengenoemd pakket zo rond de 80 mln. liggen
en daar moet eerst nog maar een deugdelijke dekking voor gevonden worden.
De financiële deugdelijkheid staat bij ons natuurlijk voorop. Wij zijn
dus echt bereid om dit op korte termijn met de regio te gaan bezien.Dan kom ik op de afspraken over de benuttingsmaatregelen en het effect
op lange termijn. Voor de zomer worden concrete afspraken gemaakt over welke
van de bovengenoemde maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd. Er zal geconcludeerd
worden of en voor welke periode bovengenoemde maatregelen voldoende perspectief
bieden om de bereikbaarheid over de A1 te kunnen garanderen. Ik meld u hierover
in de zomer meer.Een eventuele vervolgstap is dan de planstudie. Als helderheid bestaat
over de problematiek op langere termijn na uitvoering van de bovengenoemde
maatregelen, kan indien nodig de planstudie worden hervat. Hiervoor moet dan
tevens een nadere selectie zijn gemaakt van de oplossingsalternatieven en
zal er in overleg met de regio nagegaan moeten worden of er zicht is op financiële
dekking. De bereikbaarheid is namelijk niet alleen een rijksaangelegenheid,
maar een gedeelde verantwoordelijkheid. Ik heb tevens begrepen dat er woningbouwplannen
zijn waar ook investeringen voor de ontsluiting mee zijn gemoeid. Het staat
de regio natuurlijk vrij om al eerder een regionale oplossing uit te werken,
bijvoorbeeld door een extra regionale brug over de IJssel, maar mij lijkt
bovengenoemd stappenplan een effectieve procesbenadering om de problemen aan
te pakken.Voorzitter. Als ik de ingediende motie zo mag interpreteren dat deze getrapte
benadering eraan voldoet, dan kan ik daarmee instemmen. Ik vraag de indiener
in de eigen afweging nog eens te overdenken wat ik hier gezegd heb. Het lijkt
mij niet niets wat de regio wil gaan bezien. Wij nemen dat serieus, maar het
moet ook wel allemaal deugdelijk en ordentelijk zijn.Ik kom op het tracé A12 Veenendaal-Ede. De heer De Krom wil weten
of de besluitvorming niet kan worden versneld voor het traject tot aan de
grens. Naast Veenendaal-Ede lopen nu de procedures voor het traject A12 Ede-Grijsoord
en Waterberg Velperbroek. Het traject van de A12 vanaf Grijsoord tot aan de
Duitse grens wordt betrokken bij de planstudie doortrekking A15 die momenteel
loopt. De start van de uitvoering is gepland voor 2012. Dit is echt een heel
erg krappe planning voor een planstudie waarbij een nieuw tracé is
betrokken, en wij zullen pootaan moeten spelen om de planning te halen. Ik
zou willen dat wij de zaak konden versnellen, maar ik ben al heel blij als
wij de huidige planning halen. Het is voor ons de meest krappe planning en
er zit geen lucht meer in.De heer Koopmans vroeg naar de A15, de planning voor het doortrekken van
de A15 naar de A12, de relatie met kilometerbeprijzing, versnellingsprijs
et cetera. De doortrekking van de A15 naar de A12 staat momenteel aan het
begin van de planstudieprocedure. De planning is dat als alles voorspoedig
verloopt, einde 2015 de doortrekking gerealiseerd zal zijn. Dit past prima
in de planning die in het kader van de kilometerheffing met het kabinet is
afgesproken: 2016 voor vracht en voor personenauto's. Het gaat hierbij overigens
niet om de versnellingsprijs, maar om een tolheffing, noodzakelijk om een
deel van de kosten te kunnen dekken. Over de technologie heb ik al gesproken.De heer De Krom vroeg ook naar de doortrekking van de A15. Er ontbreekt
262 mln. In relatie met het antwoord dat ik zojuist aan de heer Koopmans gaf
over de tolheffing, wijs ik erop dat daar dus mogelijkheden zouden kunnen
zijn.De N18 Varsseveld-Enschede. Gelderland en Overijssel willen een robuuste
100 km-weg, met ongelijkvloerse kruisingen tussen Enschede en Varsseveld.
Er loopt momenteel een planstudie voor de N18 op het traject Varsseveld-Enschede.
Daarvoor is 261 mln. beschikbaar, van het Rijk 144 mln. en van de regio zelf
117 mln. Met dit bedrag kunnen de huidige leefbaarheidsproblemen in onder
andere Eibergen en Usselo op het traject Groenlo-Enschede worden opgelost.
Ik wil deze problemen zo spoedig mogelijk aanpakken met concrete maatregelen.
Ik wil dan ook voor de zomer met de regio tot een gedragen plan van aanpak
komen. Zoals bekend, zijn wij bezig met de mobilitieitsvisie, onder andere
op de N-wegen. Die N-wegenvisie komt er in de zomer 2008. Op basis van de
genoemde mobiliteitsvisie wil ik voor de zomer tot een realistisch plan voor
de N18 komen, in gezamenlijkheid met de provincie en de regio's, met zicht
op de financiering en besluitvorming. Ik zou daarbij de wens van Gelderland
en Overijssel voor een robuuste 100 km-weg met ongelijkvloerse kruisingen
tussen Enschede en Varsseveld betrekken. Die wens zal daarin afgewogen worden.De heer De Krom vroeg wanneer het project A28 Hattemerbroek weer verder
gaat in verband met de luchtproblematiek. Zoals ik in mijn brief over de luchtkwaliteit
heb aangegeven, zal ik in de komende Voortgangsrapportage Tracéwet-
en Spoedwettrajecten de exacte planning aangeven van alle projecten die door
deze problematiek zijn vertraagd. Op dit moment kan ik die planning nog niet
geven, helaas ook niet voor de A28 Hattemerbroek. Die planning komt in het
voorjaar, zo snel als mogelijk.Ten aanzien van de N35 zei de heer Koopmans dat ik heb toegezegd, zo spoedig
mogelijk een planstudie te starten voor de opwaardering van het traject tussen
Zwolle en Raalte. Hiervoor is van rijkszijde 6 mln. beschikbaar via het amendement-Van
Hijum/Hofstra uit 2006. De provincie stelt 30 mln. beschikbaar. Wanneer komt
er duidelijkheid over de aanpak van die hele N35, dus inclusief het gedeelte
tussen Nijverdal en Wierden? Ik heb recent de A35 tussen Wierden en Almelo
mogen openen. Dat was een project van 93 mln. Binnenkort gaat de traverse
Nijverdal in uitvoering. Dit kost 228 mln. Verder heb ik verkeersveiligheidsmaatregelen
getroffen op onder andere het traject Wierden-Nijverdal; tevens wordt momenteel
door mijn dienst nagegaan waar nog meer verkeersveiligheidsmaatregelen noodzakelijk
zijn. Voor de nabije toekomst heb ik inderdaad toegezegd dat zo spoedig mogelijk
een planstudie zal worden gestart voor het traject Zwolle-Wijthmen-Heino.
Voor het overige deel van de N35 wordt nu nog geen verkenning gestart, omdat
het belangrijkste knelpunt, Zwolle-Wijthmen, nu wordt aangepakt. De bereikbaarheidsproblematiek
voor het overige deel speelt naar verwachting niet voor 2020. Wij houden wel
de vinger aan de pols. Als er andere inzichten komen, kan het zijn dat er
alsnog een verkenning zal worden gestart.De resultaten van de Mobiliteitsvisie tot 2030 op N-wegen van medio 2008
wordt bij de toekomstvisie voor de gehele N35 betrokken. Dat zeg ik uw Kamer
bij dezen toe. Vervolgens stel ik mij voor dat er een aanpak op maat wordt
opgesteld, waarbij besluitvorming over maatregelen gefaseerd in de tijd plaatsvindt.
De verwachting is dat op het traject Wierden-Nijverdal zich pas op de langere
termijn een bereikbaarheidsprobleem voordoet. Na de recente opening van de
N35 zullen verkeerskundige ontwikkelingen – verkeersveiligheid, toename
intensiteit et cetera – op dit wegvlak goed in de gaten worden gehouden.
Ik zeg nogmaals dat wij dat integraal nog een keer bezien, los van wat ik
van de mobiliteitsvisie heb gezegd. Mocht de actualisatie in het algemeen
aanleiding geven tot maatregelen, dan zal daar op dat moment toe worden besloten.De heerKoopmans(CDA)Ietwat meer zekerheid over het traject tussen Nijverdal en Wierden is
ook noodzakelijk, omdat er ter plekke grondposities aan de orde zijn die interessant
zijn. De minister mag er best nog even over nadenken, maar wij kunnen misschien
beter nu zekerheid geven, zodat de gemeente daar aan de slag kan, dan over
vijf jaar de zaak te moeten onteigenen van een nieuwe eigenaar.MinisterEurlingsGrondposities kunnen natuurlijk niet de aanleiding zijn om verkenningen
naar wegen te starten. Los daarvan is het beeld dat er nu is, dat daar sowieso
tot 2020 niets zal zijn. Dat inzicht kan veranderen, maar op dit moment is
dat het beeld. Daarom zei ik ook dat wij bij de resultaten van de mobiliteitsvisie
tot 2030 op N-wegen verder naar voren kijken. De mobiliteitsvisie van medio
2008 is er al bijna. Daar betrekken wij de toekomstvisie bij van de hele N35.
Dan hebben wij dat doorkijkje. Dat kan dan ook afgeleide effecten
hebben. Er kan meer zicht komen op wat er in een regio op termijn kan gebeuren.
Als wij nu weggaan omdat er een grondpositie is – dat leidt volgens
de analyses tot 2020 niet tot een probleem – dan hebben wij daar niets
aan, los van het feit dat het een rare figuur is. Die wegen worden immers
tot 2020 toch niet aangepakt. Ik denk dat de mobiliteitsvisie voor N-wegen,
die wat verder vooruitkijkt, het moment zal zijn om daar nader naar te kijken.De heer Koopmans had vragen over de N48 en de N348 Hoogeveen-Raalte. Op
het gedeelte Hoogeveen-Ommen gebeuren regelmatig ongelukken, zo stelde hij.
Bovendien zal de N48 als gevolg van de geplande omleiding bij Ommen drukker
worden. Een vierbaansuitvoering zou soelaas kunnen bieden en kan tevens de
A28 ontlasten. Is dit onderzocht of wordt het onderzocht? Op het gedeelte
Raalte-Ommen is de maximaal toegestane snelheid teruggebracht naar 80 km/u.
Bovendien is dat weggedeelte nu duurzaam veilig ingericht. Het gedeelte bij
Zuidwolde zal in 2010/2011 zijn gereconstrueerd. Een vierbaansuitvoering van
de N48 wordt niet onderzocht. Weliswaar wordt de weg bij Ommen door de omleiding
wel drukker, maar de N48 en de daarop aangesloten A28 hebben hiervoor, zo
blijkt uit de analyse, voldoende capaciteit. Dat is tenminste het beeld dat
nu bestaat.De N50 Ramspol-Ens. De CDA-fractie heeft met vreugde kennis genomen van
de brief van 5 oktober 2007. Ik heb daarin geprobeerd, tegemoet te komen
aan hetgeen waarvoor de CDA-fractie en andere fracties gepleit hebben. Ik
dank voor de steun die uitgesproken is voor dat standpunt. Wanneer ik het
ontwerptracébesluit kan nemen, kan ik pas melden nadat er duidelijkheid
is ontstaan over de gevolgen van de nieuwe methodiek van het luchtonderzoek
voor dit project. Dat wordt vervolgd in het komende voorjaar.Alternatief Zuiderzeelijnpakket: dat was inderdaad geen sigaar uit eigen
doos. Het geld van de verhoging van de brug kan elders worden besteed, zo
luidt een stelling uit de Kamer. Genoemd is de N50. Ik wil daarop zeggen dat
er op de N50 inderdaad nog veel problemen bestaan. Als de Kamer van mening
is dat het geld moet worden besteed, dan zou ik mij kunnen voorstellen dat
het met name daar wordt besteed. Op de N50 zijn op verschillende wegvakken
investeringen nodig om de doorstroming te verbeteren en de weg veiliger te
maken. Waar het geld het beste besteed kan worden, zal nog moeten worden bezien.
Men kan denken aan de optimalisatie van het wegvak tussen Kampen Zuid en Kampen,
het drukste gedeelte van de N50, de verbreding van het viaduct bij Kampen
Zuid en/of de verdubbeling van het wegvak tussen Ens en Emmeloord, waar een
verkenning voor loopt. De heer Koopmans staat bekend als een scherp Kamerlid
en hij was hier ook scherp in het anders lezen van de brief dan menigeen zou
hebben gedaan. Ik kan hem niet geheel ongelijk geven in zijn creatieve manier
van lezen.De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. De sigaar is nu weer uit de doos en dat is prima.MinisterEurlingsDe heer De Krom heeft rond het knooppunt Joure een amendement ingediend
voor 25 mln.De heerDe Krom(VVD)Dat betrof niet Joure, maar de centrale as.MinisterEurlingsDan kom ik daar over enkele minuten op terug.Ten aanzien van de zuidelijke ringweg Groningen vroeg de heer Koopmans
naar de stand van zaken met betrekking tot de start planstudie. Voordat er
een planstudie aan de orde is, moet er een sluitend financieringsplan zijn.
In januari 2008 gaan Rijk en regio zich hierover beraden. De middelen van
het Rijk zijn afhankelijk van de vervolgstappen in het kader van de Zuiderzeelijn.
In het vorige bestuurlijke overleg is wel de verkenning vastgesteld en aanvullend
wordt nog gekeken naar de verschillende varianten. Nu al worden voorbereidende
werkzaamheden uitgevoerd om alternatieven voor de planstudie en de startnotitie
scherp te krijgen. Het mooie van het feit dat wij nu zo'n stevig regiospecifiek
pakket hebben, is dat er snel veel kan gaan gebeuren. Dit toont dus aan dat
je hierdoor in staat bent, zo'n planstudie op korte termijn op te pakken.
Dat is het mooie voor de regio in het Noorden van het land: er kan veel en
er zal veel gebeuren. Ik hoop dat wij met de bestuurders in het Noorden snel
tot een definitief pakket komen.De heer Koopmans vraagt naar Friesland, Leeuwarden, rijksweg 31 en de
stand van zaken ten aanzien van het tracébesluit 2008. Het project
verloopt conform planning en het tracébesluit wordt voor eind 2008
genomen.De heer De Krom doet het verzoek tot een verkenning van de N33 vanaf Zuidbroek
tot aan Delfzijl. Op dit moment ligt de prioriteit op het traject Assen-zuid
tot Zuidbroek vanwege de problematiek van de verkeersveiligheid. Op dit traject
wordt de weg verdubbeld; uitvoering geschiedt vanaf 2010. Aan het traject
Zuidbroek-Delfzijl-Eemshaven wordt evenwel ook aandacht besteed. Op dit traject
zijn de laatste tijd al veel maatregelen getroffen in het kader van de veiligheid
en de bereikbaarheid. Rijkswaterstaat heeft kortgeleden grote onderhoudsmaatregelen
op de N33 van Zuidbroek tot Laskwerd uitgevoerd. Ten behoeve van de veiligheid
en de bereikbaarheid is het asfalt vervangen en is de rijbaan verbreed. Tevens
zijn nieuwe markeringen aangebracht en is de vangrail op diverse plaatsen
vervangen. Eind vorig jaar hebben grootschalige asfalteringswerkzaamheden
plaatsgehad van Spijk tot Eemshaven, in beide richtingen. Gelet op het aantal
verkeersbewegingen zijn de getroffen maatregelen afdoende. Ter vergelijking
geef ik aan dat op het traject Muntendam-Zuidbroek sprake is van een intensiteit
van 19.500 motorvoertuigen per etmaal. Op het traject Spijk-Eemshaven is sprake
van een intensiteit van 1100 motorvoertuigen per etmaal. Eind 2006 zijn alle
verkeersveiligheidsmaatregelen getroffen op de N33 tot Eemshaven. De ontwikkelingen
worden gevolgd. Gelet op de maatregelen die worden genomen, zijn er geen directe
maatregelen voorzien om voor het traject Zuidbroek-Delfzijl een verkenning
te starten.De heer Koopmans heeft vragen gesteld over Drenthe en de relatie met de
kruising met de N34: wanneer komt het OTB/MER? Het OTB/MER N33 Assen-zuid-Zuidbroek
wordt voorzien voor het tweede kwartaal 2009. Uitvoering is voorzien voor
2010.Ik kom te spreken over de centrale as Dokkum-Nijega, richting Drachten.
Een mooi gevolg van het besluit van de regering om niet de Zuiderzeelijn aan
te leggen maar een regiospecifiek pakket aan te bieden, is dat
de studie kan worden betaald uit de middelen voor dat pakket. Dat volgt naar
mijn idee de lijn der dingen. Hierover is eerder gesproken en op basis daarvan
moet ik het aannemen van het amendement dat op dit punt is ingediend, ontraden.
Verder wordt mij toegefluisterd dat er in de regio middelen hiervoor aanwezig
zijn.Ik heb geprobeerd om snel door de vragen te gaan. Het was heel veel. Sorry
als ik te uitvoerig ben geweest op momenten. Ik hoop dat ik de Kamer van een
goed antwoord heb voorzien.De voorzitter:Het ging om heel veel wegen. Het woord is aan de staatssecretaris voor
de beantwoording van de vragen over de vaarwegen en al wat dies meer zij.StaatssecretarisHuizinga-HeringaVoorzitter. Ik wil mijn beantwoording in twee blokjes verdelen: het actieplan
regionaal ov en de vaarwegen. De doelstelling in de Nota Mobiliteit van gemiddeld
2,1% groei per jaar tot 2020 is haalbaar. Dat is de resultante van
een aantal ontwikkelingen die ik bij de begroting al heb genoemd: de economische
groei van Nederland, de maatregelen die concessieverleners treffen, verbetering
op het gebied van ketenmobiliteit en de afgeleide vraag naar regionaal openbaar
vervoer mede als gevolg van de groei op het spoor. In alle regio's is groeipotentie
aanwezig voor het regionaal ov in de stedelijke netwerken. Het ov-gebruik
lijkt in stedelijke netwerken in de komende jaren met gemiddeld 3%
tot 4% extra te kunnen groeien in de spits. Dat biedt perspectieven.
Maatregelen om deze groeipotentie in te lossen, worden nader uitgewerkt. Ik
stel daarvoor met de decentrale overheden een aantal concrete, regiospecifieke
maatregelenpakketten samen. Ik ben buitengewoon benieuwd naar de plannen van
de regionale overheden op basis van de nieuwe inzichten die door mijn LMCA
zijn ontstaan. De resultaten worden in de mobiliteitsvisie opgenomen en gekoppeld
aan de BDU-evaluatie in 2008. Er zijn kortom voldoende uitdagingen en kansen
voor het regionaal ov. De Kamer kan erop rekenen dat ik mij daar, met de regionale
overheden, voor inzet.De heerDuyvendak(GroenLinks)Dit is natuurlijk een interessante exercitie, maar ik wil niet dat u bij
voorbaat tegen de vervoersautoriteiten zegt: dit zijn de keiharde financiële
randvoorwaarden. Dan worden er namelijk geen plannen gemaakt. Ik zie liever
dat in relatie tot de financiering van plannen een volwassen discussie wordt
gevoerd over of wij daar zoveel geld voor over hebben.StaatssecretarisHuizinga-HeringaDat is precies de bedoeling. Uit de LMCA blijkt dat er mogelijkheden zijn.
Ik heb de regionale overheden gevraagd om met goede plannen te komen. Ik heb
ook gezegd dat er geen oude plannen uit de kast moeten worden gehaald. Ik
heb hun gevraagd om te kijken naar de mogelijkheden. Eerst komen de plannen
en dan komt het geld. Er worden niet vooraf kaders aangegeven waarbinnen men
moet blijven.De heer Cramer vraagt om een visie op hoogwaardig regionaal ov als onderdeel
van de mobiliteitsvisie. Dat past uitstekend in hetgeen ik mij voorstel voor
het komende jaar. Ik kan dat dus met een gerust hart toezeggen.De heer Roemer vraagt of ik bereid ben om de regio's te helpen met de
lightrailplannen, die er bijvoorbeeld zijn in Groningen, Utrecht en Nijmegen.
Ik geef net aan dat ik de stedelijke netwerken vraag om plannen op te stellen.
Het is goed mogelijk dat daarin lightrail aan de orde komt. Er moet worden
bekeken met welke plannen stedelijke netwerken komen.De heer Duyvendak stelde vragen over de BDU en de groei van de BDU. Ik
zal het nog eens proberen uit te leggen. De beperking van de groei van 2,1%
naar 1,1% betekent in geld een verlaging van de groei van ongeveer
16 mln. per jaar. De BDU is gebaseerd op de vroegere GDU en de ov-subsidies
en bedraagt ruim 1,7 mld. Dit groeit jaarlijks met ruim 17 mln., ruim 1,1%.
Wij letten er scherp op dat dat bedrag gehaald wordt. Op de BDU wordt jaarlijks
wel gemuteerd, wat blijkt uit de begroting. In 2007 is extra geld toegevoegd
voor de ov-chipkaart en het Verenfonds. Die eenmalige storting mag niet worden
meegenomen in de beoordeling van de groei van de BDU. Het is best een lastig
verhaal. Ik heb geprobeerd om het inzichtelijk te maken. Ik dacht ook dat
een brief naar de Kamer is gestuurd waarin het is uitgelegd. In het komende
jaar wordt de BDU geëvalueerd en wordt er een mobiliteitsvisie opgesteld.
Ik grijp dat moment graag aan om nogmaals helderheid te geven over de wijze
waarop de BDU in elkaar steekt. Ik verzeker de heer Duyvendak dat de groei
van de BDU 1,1% is. Het beeld wordt vertekend door bedragen die bij
de BDU zijn opgeteld maar eenmalig zijn uitgekeerd, wat ook op die manier
in de begroting is opgenomen. Het bedrag dat bij 2007 staat, is niet het bedrag
van de BDU. Het is het bedrag van de BDU aangevuld met andere, eenmalige uitkeringen.
Dat vertroebelt de zaak.De heerDuyvendak(GroenLinks)In die brief zijn een staatje opgenomen dat gelijk is aan de begroting
en een staatje waarin de bedragen gecorrigeerd zijn op incidentele factoren.
Uit dat staatje blijkt een groei van slechts 58 mln. terwijl een groei van
1,1% een bedrag van 255 mln. zou moeten opleveren. Die 1,1%
is er dus niet. Volgend jaar wil ik graag precies in de begroting zien hoe
die 1,1% reëel wordt bereikt. Er rest mij niets anders, gelet
op het gebrek aan steun in de Kamer, om er volgend jaar maar weer op terug
te komen.StaatssecretarisHuizinga-HeringaDat lijkt mij een uitstekend voorstel. Ik bied dat ook aan. Ik verzeker
nogmaals dat er scherp op wordt toegezien dat die groei inderdaad 1,1%
bedraagt. Ik geef toe dat het buitengewoon lastig uit de begroting is af te
leiden. Deze afspraak lijkt mij heel goed.Ik ga graag in op een vraag van mevrouw Vermeij en de heer Cramer. Zij
vragen of het niet tijd wordt voor een LMCA voor de fiets. Misschien vroeg
mevrouw Roefs ernaar, ik weet het niet meer. Het beleid voor de fiets als
zelfstandig vervoermiddel voor allerhande verplaatsingen waaronder van werk
naar station, is buitengewoon belangrijk. In het kader van het actieplan spoor
heb ik 20 mln. gereserveerd voor extra ruimte voor de fiets in het zogenoemde "voor-
en natransport". De Fietsersbond vraagt niet expliciet om een LMCA maar
vraagt om meer aandacht voor de fiets dan er in de huidige LMCA's aan wordt
besteed. Ik zal in het kader van de Mobiliteitsvisie spreken met de Fietsersbond
en kijken op welke manier aan de wensen tegemoet kan worden gekomen zonder
een aparte LMCA voor de fiets op te stellen. In "Met de fiets minder
files" wordt gewerkt met fietssnelwegen. De heer Cramer vroeg daarnaar.
Gekeken wordt of een en ander projecten oplevert die bij het
MIRT kunnen worden ondergebracht. Overigens wordt in de quick wins netwerkaanpak
voorzien in twee fietssnelwegen, namelijk in Amsterdam-Zaanstad en in Twente.Ik kom op de vragen van de heer Cramer over de omlegging A9 Badhoevedorp.
Hij vraagt of werk kan worden gemaakt van een vrije busbaan. Momenteel loopt
een planstudie naar de omlegging van de A9 bij Badhoevedorp. In deze planstudie
wordt geen rekening gehouden met de aanleg van een vrije busbaan. Parallel
aan de planstudie wordt onder verantwoordelijkheid van de gemeente Haarlemmermeer
wel gewerkt aan een masterplan voor de ontwikkeling van het centrum van Badhoevedorp.
In dat kader wordt onderzocht hoe het centrum van Badhoevedorp kan worden
ontsloten met bestaande busverbindingen. Als er regionale wensen zijn voor
vrije busbanen op dit traject, dan ben ik bereid om daar heel serieus naar
te kijken. De hiervoor benodigde ruimte is aanwezig omdat in de planstudie
een ruimtelijke reservering is opgenomen voor de mogelijke aanleg van een
extra rijstrook in beide richtingen. Ik maak hierbij de kanttekening dat in
de in oktober 2005 tussen Rijk en regio afgesloten bestuursovereenkomst geen
afspraken zijn opgenomen over een vrije busbaan. Het zou dus gaan om een scopewijziging
met extra geldbeslag. Ik ben evenwel bereid om er serieus naar te kijken.De heer De Krom heeft gevraagd naar de stand van zaken bij de RijnGouwelijn.
Er is 140 mln. aan rijksmiddelen beschikbaar gesteld voor de RijnGouwelijn-oost.
Ik merk dat ik de vragen verkeerd adresseer.De voorzitter:De vraag is goed dus die kunt u gewoon beantwoorden.StaatssecretarisHuizinga-HeringaIk ga graag verder met mijn antwoord maar nu in de richting van mevrouw
Vermeij. Er is 140 mln. aan rijksmiddelen beschikbaar gesteld voor de RijnGouwelijn-oost.
De provincie is aan zet voor de realisatie van dat project. Ik heb vernomen
dat de provincie zich inzet om met deze rijksbijdrage plus regionale bijdragen
de hele RijnGouwelijn gefaseerd aan te leggen.Ik durf het haast niet te zeggen maar ik heb hier op papier staan dat
de volgende vraag gesteld is door de heer De Krom. Hij heeft gevraagd of wij
te porren zijn voor overname van de spoorlijn Emmen-Zwolle met inzet van een
bruidsschat. De verantwoordelijkheid voor de exploitatie van de trein tussen
Zwolle en Emmen is gedecentraliseerd en ligt vanaf 9 december 2007 bij
de provincies Drenthe en Overijssel. Het zou wat snel zijn om dat decentralisatiebesluit
terug te draaien. Afspraken over de financiën maken onderdeel uit van
dat besluit. De provincies ontvangen een structurele bijdrage voor onder andere
de exploitatiekosten. Daarnaast heb ik afspraken gemaakt over een extra financiële
bijdrage voor het oplossen van het capaciteitstekort op het baanvak. Onderdeel
van de decentralisatieafspraken is dat na decentralisatie minimaal de huidige
dienstregeling gereden moet kunnen worden. Op Zwolle-Emmen is daarvan geen
sprake. Om het capaciteitsvraagstuk op te lossen, is uitbreiding van de capaciteit
nodig. Rijk en provincies betalen allebei de helft van de benodigde investering.
In afwachting van aanpassing van de infrastructuur hebben de provincies de
treindienst voor drie jaar onderhands gegund aan de NS, de zittende vervoerder.
Dit is een buitengewoon uitgebreid antwoord dat er per saldo op neerkomt dat
wij de spoorlijn Zwolle-Emmen niet terugnemen.Ik ben gekomen aan het einde van het blokje over het regionaal openbaar
vervoer. Ik ga graag over op de vaarwegen. Het kabinet heeft in het coalitieakkoord
afgesproken het goederenvervoer over vaarwegen, met name de binnenvaart, te
stimuleren. Deze afspraak is uitgewerkt in de beleidsbrief Varen voor een
vitale economie. De heer Roemer vroeg ernaar en ik kan hem zeggen dat de beleidsbrief
klaar is en enkele weken geleden gepresenteerd is. Ik zal daarover met de
Kamer overleg voeren; de afspraak daarvoor is zelfs al gemaakt. Op het gebied
van infrastructuur is mijn ambitie gericht op een toekomstvast en goed bereikbaar
netwerk van vaarwegen en havens. In de komende jaren ga ik dat samen met de
decentrale overheden en met de sector verwezenlijken. Belangrijke voorwaarde
daarvoor is dat de bestaande vaarwegen op orde zijn. In dat kader wordt geprobeerd
om het onderhoud naar voren te halen. In elk geval zal tussen 2018 en 2020
de onderhoudsachterstand worden weggewerkt; dat is twee jaar eerder dan in
de Nota Mobiliteit is aangekondigd. Ik heb gezegd dat ik probeer om die achterstand
nog verder in te lopen, tot 2016. Ik zal hierop terugkomen bij de begroting
voor 2009.De LMCA voor vaarwegen is in 2007 afgerond. Deze analyse heeft veel informatie
opgeleverd over marktwerking en de effectiviteit van infrastructuurmaatregelen.
Een belangrijke uitkomst is dat transport per binnenvaart goedkoper kan door
aanpassingen aan de vaarwegen. In het MIRT vaarwegenprogramma zijn de projecten
opgenomen die leiden tot deze aanpassingen voor de periode tot en met 2020.
De rentabiliteit van dergelijke aanpassingen zal stapsgewijs en per situatie
bekeken worden, net zoals dat bij andere MIRT-projecten gebeurt. Uit de LMCA
vaarwegen blijkt dat niet alleen gekeken moet worden naar een goed netwerk
van vaarwegen. Het gaat ook om de blijvende beschikbaarheid van mogelijkheden
van opslag en overslag van goederen aan het water. In dat verband heeft het
kabinet 55 mln. beschikbaar gesteld in deze kabinetsperiode. De inzet is gericht
op het halen van quick wins zodat de bereikbaarheid van de binnenhavens verbetert.
Bij de begrotingsbehandeling is daar al over gesproken. Ik heb aangegeven
het amendement van de heer Anker van de fractie van de ChristenUnie over te
willen nemen; met dat amendement wordt beoogd, het in 2008 beschikbare bedrag
met 7 mln. te verhogen. Ik heb de provincies uitgedaagd om in het voorjaar
2008 met plannen te komen voor quick wins. Voorwaarde is dat de regionale
beheerders minimaal 50% bijdragen aan de kosten. Dit zijn de belangrijkste
accenten. Over de beleidsbrief komen wij verder te spreken.De heer Roemer heeft met betrekking tot de binnenvaart een aantal punten
genoemd. Eén punt betreft het tekort aan ligplaatsen. Het is mij bekend
dat op verschillende vaarwegcorridors sprake is van ligplaatstekorten. Op
de corridors Amsterdam-Rijnkanaal, Rotterdam, Antwerpen en de IJssel worden
daarom verkenningen uitgevoerd om de precieze problemen in kaart te brengen.
Op de corridor Amsterdam-Lemmer en op de Waal tussen Gorinchem en Lobith lopen
bovendien planstudies om de ligplaatstekorten op te lossen. Ook in de zeehavens
Rotterdam en Amsterdam zijn de havenbedrijven zich bewust van de ligplaatsproblemen.
Zij ontwikkelen daar beleid voor. Er is dus op veel terreinen
en op veel plaatsen in het land volop aandacht voor deze problematiek. Er
wordt gewerkt aan het oplossen daarvan.De heer Roemer noemde ook drie vaarwegprojecten waar zich problemen voordoen.
Allereerst gaat het dan over de overnachtingshaven Lobith. Mijn voorganger
heeft al jaren geleden besloten om deze overnachtingshaven aan te leggen.
De beoogde snelle uitvoering was door de bezuiniging in 2001 niet mogelijk.
Door aangescherpte wetgeving in de laatste jaren op het gebied van luchtkwaliteit
en door de natuurbeschermingswet was actualisatie van de projectnota MER noodzakelijk.
Deze actualisatie blijkt buitengewoon complex te zijn en duurt langer dan
voorzien. De huidige planning is dat de geactualiseerde MER voor de zomer
van 2008 gelijk met de benodigde bestemmingsplanwijziging ter inzage wordt
gelegd. Er wordt nog steeds gestreefd naar operationele oplevering in 2012.Ik kom te spreken over de keersluis Zwartsluis. Ik heb eerder dit jaar
in antwoord op Kamervragen aangegeven dat de projectnota naar verwachting
eind 2007 wordt afgerond. De afronding richt zich vooral op het optimaliseren
van de oplossingsvarianten. Begin 2008 volgen bestuurlijke gesprekken met
de regio om zeker te weten dat ook de decentrale overheden in voldoende mate
achter de gekozen oplossing staan en hun verantwoordelijkheid nemen bij het
oplossen van eventuele andere logistieke problemen op deze corridor. Het heeft
natuurlijk weinig zin om slechts één probleem op te lossen en
andere te laten bestaan. Medio 2008 neemt de Kamer een projectbesluit. Daarmee
is enige vertraging opgetreden in de oorspronkelijke planning van het besluit
maar alles is erop gericht om de vertraging in de uitvoeringsfase te compenseren.Onder meer door de heer Cramer is gevraagd naar de derde kolk Beatrixsluis.
Het taakstellend budget voor het oplossen van het knelpunt Beatrixsluis is
onvoldoende voor de bestudeerde oplossing. Om tot de keuze voor een alternatief
te komen, worden versoberingen voor de voorgestane oplossing onderzocht. Het
is mijn bedoeling om de Kamer begin 2008 te informeren over de uiteindelijke
uitkomst en een eventueel daarmee samenhangende herprioritering binnen het
MIRT. Ik kan de Kamer dan ook informeren over de effecten voor de verdere
planning.Er is ook gevraagd naar het Julianakanaal. Het project verbreding Julianakanaal
verloopt volgens planning. Het ontwerptracébesluit is nagenoeg gereed
en zal op korte termijn door de minister van VROM en mij worden ondertekend.
Dat project loopt dus goed.De heerRoemer(SP)Het ging mij niet zozeer om de vertraging maar om het feit dat na de verbreding
problemen kunnen ontstaan als de vaarweg wordt opengesteld voor bredere schepen.
Gelet op het tijdstip zal ik over dit punt schriftelijke vragen stellen.StaatssecretarisHuizinga-HeringaDat lijkt mij een uitstekend idee.Mevrouw Roefs heeft gevraagd naar het containertransferium voor de binnenvaart
in Rotterdam. Zij wil graag dat daar vaart achter wordt gezet. Zoals bekend,
is in het programma Randstad Urgent het project Containertransferium Rotterdam
opgenomen, juist omdat daar vaart achter gezet moet worden. Het project is
een initiatief van het Havenbedrijf Rotterdam. Het is in het UPR opgenomen
om het initiatief bestuurlijk te ondersteunen en om de belangen van de binnenvaart
en de binnenhavens zeker te stellen. Een advies is gereed in het eerste kwartaal
van 2008. Realisatie is voorzien voor 2011, dus nog in deze kabinetsperiode.
Het project is een privaat initiatief. Uitgangspunt is daarom dat het door
private financiering gerealiseerd wordt. Zo lang er nog geen duidelijkheid
is over de voorkeurslocatie kunnen er geen uitspraken worden gedaan over eventueel
extra benodigde ontsluitende infrastructuur. Wij komen daar later nog op terug.
Er wordt in elk geval alle mogelijke haast gemaakt om er zo snel mogelijk
mee aan de slag te kunnen.De heer Roemer heeft gevraagd of het niet nodig is om een heel netwerk
van containertransferia neer te leggen. In feite is er al een netwerk van
containerterminals af. In het verleden zijn daarvoor subsidies toegekend.
Ik zie op dit moment geen belangrijke knelpunten in de capaciteit of de spreiding
van deze terminals. Er zijn weliswaar problemen in Rotterdam, maar die worden
via het Veerproject aangepakt.De heerRoemer(SP)Ik sprak niet over knelpunten bij overslagpunten, maar over kansen. Blijkbaar
wordt bij de binnenvaart net als bij het spoor geredeneerd: het zijn geen
knelpunten dus er wordt niets mee gedaan. Ik vind echter dat daar zo verschrikkelijk
veel kansen liggen dat er juist wel wat mee moet worden gedaan.StaatssecretarisHuizinga-HeringaIk begrijp uw insteek, maar er is naar gekeken en er bestaat een landelijk
dekkend netwerk van containerterminals. Ik zeg dat er geen knelpunten zijn
en dat is negatief geformuleerd. Ik kan ook zeggen: het werkt goed. Op dit
moment zie ik geen reden om daar energie in te steken. Er moet wel energie
gestoken worden in Rotterdam want daar gaat het echt niet goed.De heer Cramer heeft gevraagd of er voldoende binnenvaartkaders zijn op
de Tweede Maasvlakte. Bij de aanleg van de Tweede Maasvlakte wordt specifiek
rekening gehouden met de binnenvaartkaders. Bij de beoordelingsprocedure van
de terminaloperators heeft het Havenbedrijf Rotterdam de eis gesteld dat maximaal
35% van de goederen over de weg aan en af wordt gevoerd. In het masterplan
voor het ontwerp van de Tweede Maasvlakte en in de MER is uitgegaan van voldoende
ruimte voor binnenvaartkaders.De heer Koopmans heeft een vraag gesteld over de preverkenning naar de
zeesluis bij Delfzijl: wat is de stand van zaken? De preverkenning door de
provincie is vrijwel klaar maar nog niet aan mij aangeboden. Zoals bekend,
zie ik vanuit het Rijk tot 2020 geen noodzaak om de capaciteit van de zeesluis
Delfzijl uit te breiden. Uit de preverkenning moet blijken of er aanleiding
is om mijn standpunt te herzien. De kosten en baten van een dergelijke investering
spelen daarbij een grote rol.Mevrouw Roefs en de heer Cramer hebben vragen gesteld over de Seine-Noord.
Zij vragen of het mogelijk is dat Nederland bijdraagt aan de voorbereidingskosten
van dat project. Nederland levert een bijdrage aan het Seine-Noord-project
door de deelname van Rijkswaterstaat aan de internationale expertisegroep.
De Nederlandse kennis en ervaring met de aanleg van natte infrastructuur wordt
op die manier beschikbaar gesteld aan de organisatie van het Seine-Noord-project.
Nederland heeft samen met België het voorstel gesteund om
de Europese Commissie een TENS-subsidie ter beschikking te laten stellen.
Van het totaal benodigde bedrag van 4 mld. voor de Seine-Noord wordt 20%
betaald met Europees geld. Dat is mede te danken aan de steun die Nederland
daaraan heeft gegeven. De totale investeringskosten van het project Seine-Noord
bedragen ruim 4 mld. Vergeleken met het budget voor de Nederlandse vaarwegen
is dat een buitengewoon groot bedrag. Het lijkt mij beter om goed te zorgen
voor de Nederlandse vaarwegen die op termijn aansluiten op de aan te leggen
Seine-Noord. De binnenvaart kan, als die verbinding gereed is, daar dan volledig
de vruchten van plukken. Nederland ondersteunt op alle mogelijke manieren
het project Seine-Noord, dat voor de Nederlandse binnenvaartsector van groot
belang is. Ik zeg toe, te onderzoeken hoe de kennis op dat gebied meer kan
worden ingezet voor de projectorganisatie. Die toezegging doe ik graag.MevrouwRoefs(PvdA)Ik vraag de staatssecretaris of het waar is dat een verzoek is gedaan
om een bijdrage van 10 mln. Het is natuurlijk goed mogelijk dat wij daarover
fout geïnformeerd zijn.StaatssecretarisHuizinga-HeringaIk heb dat nagezocht. In een gesprek met mij is daarover gesproken. Ik
kan mij geen bedrag van 10 mln. herinneren, maar ik heb wel gezegd dat ik
zou kijken of Nederland daaraan kan bijdragen. Vervolgens ben ik tot de slotsom
gekomen dat een geldelijke bijdrage mij niet verstandig zou lijken, niet alleen
vanwege de precedentwerking maar ook vanwege de dekkingsvraag; waar zou een
bijdrage vandaan moeten komen en zou die ten koste van het onderhoud of de
aanleg in vaarwegen in Nederland moeten worden gedaan? Omdat het een belangrijk
project is, wil ik kijken hoe Nederland dat met kennis zoveel mogelijk kan
ondersteunen.De heer Koopmans heeft een vraag gesteld over de vaargeul Eemshaven-Noordzee.
Zit deze haven in het MIRT en in het alternatieve pakket voor de Zuiderzeelijn?
De voorgenomen verdieping van de vaargeul van de Eemshaven naar de Noordzee
is als verkenning opgenomen in het MIRT. Door Rijkswaterstaat wordt op dit
moment gewerkt aan de milieueffectrapportage. De verwachting is dat deze begin
2008 wordt afgerond. De uitkomsten van de verkenning zijn bepalend voor de
vraag of het Rijk gaat investeren. Investeringen in en rond de Eemshaven kunnen
mogelijk uit het alternatieve pakket voor de Zuiderzeelijn worden gefinancierd.
Het ruimtelijk economisch programma en het Mobiliteitsfonds bieden daartoe
mogelijkheden. In de komende periode zal worden overlegd tussen het Rijk en
de regionale bestuurders van Noord-Nederland over het alternatieve pakket.
De suggestie van de heer Koopmans zal in dat overleg zeker worden ingebracht.
Het initiatief voor de invulling ligt vooral bij de regio.Ik kom op een vraag van de heer Roemer over de centralisatie van de bediening
van de sluizen. Onderzoek vooraf en ervaringen tot dusverre hebben geen veiligheidsrisico's
getoond. Ik ben het met de heer Roemer eens dat het van belang is om de vinger
aan de pols te houden. Ik ben van plan om op het punt van het op afstand besturen
van grote sluizencomplexen met Schuttevaer te gaan overleggen. Schuttevaer
heeft juist daarover zorgen. De sluizen worden niet allemaal tegelijk aangepakt.
Zij worden stapsgewijs aangepakt. Er wordt gestart met één grote
sluis en dan wordt gekeken hoe dat gaat. Het is de bedoeling om te monitoren
en te leren van de ervaringen. Daarbij zal steeds overleg worden gevoerd met
Schuttevaer. Mochten zich onveilige situaties of problemen voordoen, dan kan
direct worden ingegrepen en de aanpak worden aangepast.De heerRoemer(SP)U maakt weliswaar een ommezwaai waar ik blij mee ben, maar het is maar
een heel kleine. U zegt: wij doen het toch maar wel wat voorzichtiger. Gebruik
ik de goede bewoordingen?StaatssecretarisHuizinga-HeringaWij doen het zoals wij het van plan waren: voorzichtig.De heerRoemer(SP)U maakt dus geen ommezwaai. Ik weet genoeg voor mijn tweede termijn.StaatssecretarisHuizinga-HeringaEen ommezwaai of een ommezwaaitje; wij doen het op een verantwoorde manier,
waarbij wij goed monitoren en in gesprek blijven met het veld en met Schuttevaer,
zodat wij geen onverantwoorde dingen doen. Dat waren wij steeds van plan en
op die manier zullen wij te werk gaan.De heerRoemer(SP)Voor mijn gevoel staat een en ander haaks op elkaar. Ik ben een groot
voorstander van het vergroten van de capaciteitsruimte door ICT-verbeteringen.
Met het weghalen van de bemensing en het preventief toezicht wordt echter
een groot probleem gecreëerd. Ik heb links en rechts wat journaals gelezen
en daaruit blijkt dat betrokkenen ontzettend veel aan preventieve zaken hebben
geregeld. Dat is op afstand gewoon niet te doen. Er worden ruimtes gemaakt
die zeker op grote complexen fors moeten worden omheind met hekwerken vanwege
het potentiële gevaar voor de omgeving. Zeker in sluizen waar binnenvaart
en plezierjachten bij elkaar komen, moeten sluismeesters vaak ingrijpen omdat
mensen niet weten wat zij moeten doen. Dat wordt allemaal aan de kant gegooid
en op een monitor op 20 km of 30 km afstand wordt bekeken wat er gebeurt.
Ik vind het echt onverantwoord en zal in tweede termijn hierover een motie
indienen.StaatssecretarisHuizinga-HeringaKleinere sluizen, met name in Limburg, worden al een aantal jaren op afstand
bediend. Dat heeft niet geleid tot onveilige situaties of klachten. Er wordt
hier dus al een paar jaar mee gewerkt. Het idee is om op deze manier ook bij
grotere sluizen te werken. Daarbij wordt goed in het oog gehouden dat een
stapsgewijze benadering wordt gevolgd. Er wordt begonnen met één
grote sluis. De ontwikkelingen daaromtrent worden goed gevolgd en het overleg
met het veld en Schuttevaer wordt blijvend gevoerd. Zodra blijkt dat er problemen
of onveilige situaties ontstaan, worden plannen aangepast. Mogelijk wordt
er zelfs op teruggekomen, in het geval dat de heer Roemer gelijk heeft. De
manier waarop het op afstand bedienen wordt ingezet, is verantwoord en voorzichtig.
Ik zou zeggen: geef ons de kans om op die manier te werk te gaan. Er wordt
niet onverantwoord mee omgegaan; het wordt goed gemonitord. Voorzichtig en
stapsgewijs wordt ertoe overgegaan. Als blijkt dat het geen verstandig besluit
was, wordt het teruggedraaid of zodanig veranderd dat het wel verstandig wordt.De heer Koopmans heeft vragen gesteld over de verbreding van het Wilhelminakanaal.
Kan er volgend jaar daadwerkelijk gestart worden met de uitvoering? Mijn antwoord
daarop is: ja, dat kan. Met het ondertekenen van het convenant tussen het
Rijk, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Tilburg zijn noodzakelijke
afspraken gemaakt over de werken, de verdeling van de financiën en de
verdeling van de risico's. In 2007 is Rijkswaterstaat begonnen met de noodzakelijke
voorbereidingen zodat in 2008 begonnen kan worden met de uitvoering.De heer De Krom heeft gevraagd naar de stand van zaken ten aanzien van
de motie-Waterman. Ik heb enige tijd geleden de Deltacommissie ingesteld.
Die staat onder leiding van oud-minister Veerman. Die commissie is al een
paar maanden bezig met de opdracht om medio 2008 advies uit te brengen over
de toekomst van de kust. Deze commissie neemt alle mogelijke innovatieve maatregelen
om de kust te versterken en te beschermen mee in haar advies, waaronder de
optie van de beruchte eilandjes voor de kust. Het lid Atsma heeft bij de behandeling
van de LNV-begroting een motie ingediend over het in beeld brengen van de
mogelijkheden en onmogelijkheden van een eiland in zee. In feite is hij op
zijn wenken bediend want die motie werd al uitgevoerd. Het Innovatieplatform
doet onderzoek naar de haalbaarheid van een eiland in zee. De resultaten van
het onderzoek worden in januari aan mij aangeboden en vervolgens door de Deltacommissie
meegenomen. Er werd gesproken over de motie-Waterman maar ik denk dat werd
gedoeld op eerdere moties van de heer Geluk. Hij heeft bij de begroting 2004
en de Nota Ruimte twee keer een motie met een soortgelijke strekking ingediend.
Daar zijn onderzoeken uit voortgevloeid, waaronder Is Geluk haalbaar? De uiteindelijke
uitkomst van de motie is het experiment van de zandmotor dat in deze kabinetsperiode
wordt gehouden. Dat hangt nauw samen met de visie van de heer Waterman, die
gericht is op bouwen met de natuur. De zandmotor houdt rekening met en benut
de natuurlijke zandstroom van de Zuid-Hollandse kust voor aanwas en ophoging
van strand en duin. Dat staat bekend als de zandmotor. Met dit experiment
wordt voortgebouwd op het inzicht dat landaanwinning en waterveiligheid goed
te combineren zijn. De zandmotor is de uiteindelijke uitkomst van de onderzoeken
die zijn gehouden naar aanleiding van de moties van de heer Geluk uit 2004
en de Nota Ruimte.De heerDe Krom(VVD)Als ik het goed begrijp, zijn de moties-Geluk dus in uitvoering?StaatssecretarisHuizinga-HeringaIn de moties-Geluk werd gevraagd om onderzoek. Dat onderzoek is verricht
en heeft opgeleverd dat kustuitbreiding alleen financieel haalbaar is in combinatie
met woningbouw. Daar was geen bestuurlijk draagvlak voor te vinden. Er is
toen vervolgonderzoek verricht wat geleid heeft tot het experiment van de
zandmotor. Dat kan worden beschouwd als een gevolg van de moties van de heer
Geluk.De heerKoopmans(CDA)Nu wordt het mij een beetje dol. De staatssecretaris zegt net dat een
motie van het lid Atsma is aangenomen door de Kamer. Succes heeft altijd veel
vaders en moeders, en dat maakt allemaal niets uit, maar tot het moment van
indiening van die motie is door niemand in Nederland gemeld dat daaraan zou
worden gewerkt. De staatssecretaris zegt echter dat het eigenlijk een gevolg
is van de uitvoering van de motie-Geluk. Zo gaan wij niet om met de motie-Atsma.
Het kabinet heeft bij monde van minister Verburg gezegd dat een en ander ter
hand wordt genomen. De minister-president heeft gezegd dat het flink onderzocht
wordt; de Deltacommissie gaat ermee aan de slag. Op 17 december worden
niet even om vijf voor elf 's avonds die motie en de toezegging van het kabinet
teruggebracht naar een hoopje zand met de woorden: wij hebben erover nagedacht
en het wordt niets.StaatssecretarisHuizinga-HeringaIk gaf antwoord op de vraag van de heer De Krom naar wat er is gebeurd
met de moties van de heer Geluk in 2004 bij de begroting en de Nota Ruimte.
Ik heb daar een overzicht van gegeven. Men kan zeggen dat die zandmotor daaruit
voort is gekomen. Ik strooi geen zand in de motor wat de uitvoering van de
motie-Atsma betreft. Die wordt meegenomen door het Innovatieplatform. De uitkomsten
daarvan worden meegenomen door de Deltacommissie; die kijkt daarnaar. Wees
dus niet bang dat die motie niet op de juiste manier en met alle egards die
de motie verdient, behandeld wordt.Ik kom hiermee aan het einde van mijn beantwoording.De voorzitter:Bijna, want de heren De Krom en Cramer hebben nog vragen.De heerDe Krom(VVD)Ik ben wel tevreden met het antwoord van de staatssecretaris dat de motie-Geluk
wordt uitgevoerd. Over 200 jaar ziet de wereld er weer heel anders uit en
dan wordt misschien de motie-Atsma uitgevoerd.De heerCramer(ChristenUnie)Als de motie-Geluk niet wordt uitgevoerd, dan spreken wij over 200 jaar
over de kustverdediging bij Drenthe. Ik heb nog een vraag gesteld en het kan
zijn dat ik het antwoord van de staatssecretaris daarop heb gemist. Het gaat
over het onderzoeken of gesloten regionale spoorlijnen heropend kunnen worden.
Ik heb specifiek Emmen-Groningen genoemd. Als de staatssecretaris daarop een
reactie heeft gegeven, dan heb ik die gemist.StaatssecretarisHuizinga-HeringaIk reageer daar graag in tweede termijn op, want ik heb het antwoord niet
hier bij de hand. In reactie op uw eerste opmerking geef ik aan dat wij over
200 jaar niet willen spreken over de kustverdediging bij Drenthe. Daarom is
de Deltacommissie ingesteld. Die zorgt ervoor dat Nederland goed wordt verdedigd,
ook over 100 jaar en 200 jaar. Dat is te danken aan allerhande moties, zowel
van de heer Atsma als de heer Geluk. En wie weet wat voor goede Kamerleden
wij in de toekomst nog krijgen.De voorzitter:Met deze optimistische kijk op het land dank ik de vertegenwoordiging
van het kabinet van harte voor de buitengewoon uitgebreide eerste termijn.
Ik ga onmiddellijk door naar de tweede termijn van de Kamer. Er is veel ruimte
geweest voor interrupties. Ik heb begrepen dat de leden hun bijdragen zeer
kort kunnen houden en kunnen concentreren rond in te dienen moties. Het woord
is allereerst aan de heer Koopmans van de CDA-fractie.De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. Ik heb wat kritiek geuit op procedurele punten met betrekking
tot de informatievoorziening. Die kritiek kan absoluut niet gelden voor de
wijze van beantwoorden door de bewindslieden. Ik maak zelden mee dat in het
overleg alle vragen successievelijk worden beantwoord. Ik dank de bewindslieden
daarvoor. Er is nog een aantal punten waarop ik graag terugkom. Ik heb nog
21 minuten spreektijd over maar die heb ik lang niet allemaal nodig. Ik ga
meteen over tot het indienen van de volgende moties.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de situatie op de N69 (Eindhoven-Belgische grens) qua
bereikbaarheid en leefbaarheid zodanig is dat ingrijpen op korte termijn noodzakelijk
is;verzoekt de regering, afspraken te maken met de regio over het overdragen
van de N69 aan de provincie Noord-Brabant onder gelijktijdige betaling aan
de provincie van een "bruidsschat" voor afkoop van het onderhoud
en een bijdrage voor de aanpassing van de weg en hiervoor 70 mln. te reserveren
in het MIRT-projectenboek 2009,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koopmans, Roefs, Cramer, De Krom
en Roemer.Zij krijgt nr. 43 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat zich op de N35 knelpunten voordoen met betrekking tot
doorstroming en verkeersveiligheid;overwegende dat de minister in het bestuurlijk overleg heeft toegezegd
om zo spoedig mogelijk een planstudie te starten voor de opwaardering van
het traject tussen Zwolle en Raalte;overwegende dat hiervoor van rijkszijde 16 mln. beschikbaar is via het
amendement-Van Hijum/Hofstra (30800-A, nr. 43) en de provincie 30 mln. beschikbaar
stelt;verzoekt de regering, in overleg met de provincie tot een eindplan te
komen voor opwaardering van de gehele N35, inclusief een versnelde aanpak
van het gedeelte tussen Nijverdal en Wierden, en de Kamer hierover uiterlijk
bij de verschijning van het MIRT-projectenboek 2009 te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Koopmans, De Krom, Cramer en Roefs.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 44 (31200-A).De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. De minister is uitgebreid ingegaan op de Rijnlandroute. Het
kan wat mijn fractie betreft echter een slag scherper. Ik dien daarom de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de verkeersafwikkeling over de weg op de as Katwijk-Leiden
nu al te wensen overlaat;overwegende dat het voormalige marinevliegkamp Valkenburg in de komende
jaren wordt getransformeerd tot woongebied;voorts overwegende dat een goede bereikbaarheid van cruciaal belang is
voor de greenport Duin- en Bollen­streek en het bioscience-cluster Leiden;overwegende dat de bereikbaarheid per ov en over de weg van deze projecten
en van de regio Holland-Rijnland een voorwaarde voor verdere ruimtelijke en
economische ontwikkeling is;overwegende dat de RijnGouwelijn en de Rijnlandroute juist de genoemde
ontwikkelingsgebieden kunnen gaan ontsluiten;overwegende dat er over de inpassing van de tracévariant van de
Rijnlandroute nog regionaal overleg moet plaatsvinden en overeenstemming moet
worden bereikt;verzoekt de regering, in samenwerking tussen de departementen Verkeer
en Waterstaat, VROM, Economische Zaken, LNV en Financiën en in overleg
met de regio het geheel van projecten in de regio Holland-Rijnland (Rijnlandroute,
RijnGouwelijn, woningbouwlocatie vliegkamp Valkenburg, greenport Duin- en
Bollenstreek en bioscience-cluster Leiden) als één project op
te nemen in het MIRT-projectenboek,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koopmans, Vermeij en Cramer. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 45 (31200-A).De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. Dit lijkt mij de eerste MIRT-motie waarin de "R"
echt is meegenomen.Wij zijn net 18 mln. tegengekomen in het amendement-Van Hijum/Hofstra.
Wij hebben nog geen brief van het kabinet gekregen, ondanks ons verzoek, over
vliegveld Twente. Ik zal daarom morgenvroeg, mede namens de collega's Roefs,
Cramer en De Krom, een amendement indienen waarmee wordt beoogd om uit dat
potje 3 mln. te halen om Twente te financieren. Daarin staat een heel goede toelichting die volgens deskundigen "staatssteunproof"
is.Omdat in eerste termijn geen volledige duidelijkheid is gegeven over de
grensemplacementen, ga ik ervan uit dat de minister daarop terugkomt.Van het bedrag van 18 mln. is nu 3 mln. bestemd. Ik deed eerst de suggestie
om een deel van de rest van het bedrag te besteden aan de N50 Emmeloord-Ens.
Ik heb daar echter onderzoek naar laten doen en ik begrijp inmiddels dat dat
in het alternatieve Zuiderzeelijnpakket zit. Ik geef de minister daarom in
overweging om het geld beschikbaar te stellen voor de N50 Kampen-zuid-Ramspolbrug.
Het betreft dezelfde regio als waarvoor het amendement destijds bedoeld is.
De N50 bij Hattemerbroek-Kampen-zuid is drie stroken breed, wisselend twee
en een. Als die situatie wordt doorgetrokken, dan bestaat het hele N50-traject
uit drie banen. Dat zou 18 mln. tot 20 mln. kosten.Mijn fractie streeft naar opening van de Atsma-polder, uiterlijk te openen
door Hare Majesteit Koningin Amalia.MevrouwVermeij(PvdA)Als het maar niet in de vorm van een tulp is want dat lijkt mij erg onpraktisch.
Maar goed, dat terzijde.Voorzitter. Ik dank de bewindslieden van harte. Ik dank de staatssecretaris
voor haar geduld. Je moet veel uithoudingsvermogen hebben om hier tien uur
te zitten voordat je aan de beantwoording van de vragen kunt beginnen. Ik
heb grote bewondering voor de minister die zo nauwgezet al onze vragen heeft
beantwoord en vrij veel toezeggingen heeft gedaan. Ik kan daardoor kort zijn.Onze ambitie ten aanzien van het MIRT gaat iets verder dan die van de
minister. Dat was al eerder merkbaar in het debat. Wij hadden graag gezien
dat nieuwe spelregels, financiering en nieuwe projecten, bijvoorbeeld voor
woningbouw, al in 2009 waren opgenomen. Het jaar 2009 krijgt wel een heel
ander format. Wij verzoeken de minister om ons op de hoogte te houden van
de spelregels en de vorming van een echt MIRT 2009.Een kleine, stekelige vraag is nog niet beantwoord door de minister van
VROM. Van verschillende kanten is de Hoeksche Waard genoemd. Kan die er in
2009 uit? Er is net een persbericht uitgegaan waarin staat dat de minister
nog met een reactie komt op die rapporten. Wellicht kan zij dit punt daarin
meenemen.MevrouwRoefs(PvdA)Voorzitter. Ik dank de ministers en staatssecretaris voor hun antwoorden.
Wij bevinden ons nu eigenlijk aan het einde van de totale begroting van Verkeer
en Waterstaat en het MIRT. Ik kan op zich heel tevreden zijn over de zaken
die aangekaart zijn en de reacties die daarop zijn gekomen. Ik ben eigenlijk
op slechts één punt teleurgesteld. Ik heb er achteraf spijt
van dat ik niet duidelijker heb kunnen maken dat de PvdA heel erg hecht aan
gratis openbaar vervoer voor 16- en 17-jarige mbo'ers. Ik heb de staatssecretaris
een handreiking gedaan met het voorstel om te beginnen met 16- en 17-jarige
mbo'ers die verder dan 10 km van hun school af wonen. Ik heb bekeken wat de
staatssecretaris precies gezegd heeft in de beantwoording van de eerste termijn.
Zij zegt dat zij een gesprek heeft gevoerd met staatssecretaris Van Bijsterveldt
en dat zij het allebei niet zien zitten. Ik vraag de staatssecretaris om samen
met staatssecretaris Van Bijsterveldt een brief te sturen waarin zij hun standpunt
nogmaals uiteenzetten en waarin zij aangeven hoe zij daarover hebben overlegd.De heerRoemer(SP)De PvdA-fractie kan natuurlijk ook gewoon de motie steunen die de SP-fractie
daarover heeft ingediend.MevrouwRoefs(PvdA)In de motie van de SP-fractie wordt uitgegaan van de ov-studentenkaart.
In de Voorjaarsnota moet daar een soort van dekking van komen. Ik heb in het
debat ook al gezegd dat prioriteit voor de gehele groep voor mijn fractie
op dit moment een stap te ver is. Ik hecht er echter aan om wel een kleine
stap voorwaarts te zetten. De PvdA-fractie is tenslotte via de initiatiefnota
van Sharon Dijksma over gratis ov met het hele verhaal begonnen. Ik zet daarin
graag een volgende stap.De minister mag de motie-Roefs c.s over de A1 uitleggen zoals hij voorstelde,
dus met invulling van het voorgestelde stappenplan.Op het punt van de A59 is mijn fractie het niet eens met de minister.
Ik dien daarom de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de A59 langs Drunen en door Vlijmen voor serieuze geluidshinder
en luchtverontreiniging zorgt;overwegende dat de gemeente zich inspant voor de verbetering van de leefbaarheid
en veiligheid en veel financiële middelen hiervoor ter beschikking stelt;van mening dat er geen sprake is van precedentwerking omdat er geen andere
plaatsen in Nederland zijn waar een gemeente in verhouding zoveel geld steekt
in verbetering van de leefbaarheid en waar in verband met groot onderhoud
van de A2 een grote toename van het verkeer zal plaatsvinden;verzoekt de regering, vooruitlopend op de resultaten van de maatregelen
uit het geluidsinnovatieprogramma, om de maximumsnelheid op de A59 langs Drunen
en door Vlijmen te verlagen van 120 km/u naar 100 km/u,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Roefs, Koopmans, Roemer en Cramer.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 46 (31200-A).MevrouwRoefs(PvdA)De minister zegt dat begin juni volgend jaar met de geluidsschermen wordt
begonnen, maar ik wil nu al boter bij de vis.Voorzitter. Ik heb het gevoel dat de commissie dit jaar echt doordrongen
is geraakt van de urgentie van de aanpak van de files en het openbaar vervoer.
Verder is duidelijk welke kant de commissie op wil. Al met al hebben wij een
uitermate zware taak op onze schouders genomen door volgend jaar vier capaciteitsanalyses,
de kilometerheffing, de binnenvaart en de visies op mobiliteit
en de taxi's te willen behandelen. Niemand kan volgens mij staande houden
dat deze commissie niet voortvarend aan het werk is gegaan.De heerRoemer(SP)Voorzitter. Ik houd een vreemd gevoel aan dit debat over, waarschijnlijk
omdat mijn fractie niet dezelfde keuzes maakt als de regering. Verder laten
wij langzamerhand de Nota Mobiliteit los. Zo spreken wij nu over een kilometerheffing
zonder voorfase, een andere ambitie voor het spoor en een andere relatie tussen
de groei van het vervoer op het spoor en de groei van het regionaal openbaar
vervoer.De SP-fractie was nooit een voorstander van de Nota Mobiliteit. Ik ben
dan ook zeker geen tegenstander van veranderingen en aanpassingen. Wel blijf
ik het jammer vinden dat wij niet het lef hebben om ook de financiële
paragraaf los te laten. Ik heb in eerste termijn mijn uiterste best gedaan
voor een meer uitgebalanceerde financiële paragraaf, maar helaas zonder
al te veel succes.Mijn fractie maakt een aantal andere keuzes. Ik denk dan bijvoorbeeld
aan de A4 Midden Delfland en het doortrekken van de A15. Wij willen kansen
bieden aan automobilisten die nu in de file staan. Dat aspect missen wij in
de beantwoording van de minister van de vragen over het openbaar vervoer en
de binnenvaart. Mensen staan niet voor hun lol in de file en heel veel van
hen zouden graag kiezen voor een alternatief. Helaas zijn er onvoldoende alternatieven,
want ook de revolutie op het spoor, waarvoor de PvdA-fractie pleit, staat
nog niet in de steigers. Tegen de woordvoerder van de PVV-fractie zeg ik nog
maar eens dat automobilisten door de voorstellen van mijn fractie juist kunnen
gaan kiezen voor een alternatief.Voorzitter. Het zal duidelijk zijn waarom ik over het openbaar vervoer
een aantal moties wil indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat er vaak vertragingen zijn op de Maaslijn tussen Nijmegen
en Roermond;voorts overwegende dat een belangrijke reden hiervoor is dat er slechts
enkel spoor is;verzoekt de regering, een verkenningsfase te starten voor de verdubbeling
van het spoortracé tussen Nijmegen en Roermond,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid Roemer. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 47 (31200-A).De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat er vaak vertragingen zijn op het spoor in de kop van Noord-Holland;voorts overwegende dat een belangrijke reden hiervoor is dat er slechts
enkel spoor is;verzoekt de regering, een verkenningsfase te starten voor de verdubbeling
van de spoortracés Enkhuizen-Hoorn en Alkmaar-Den Helder,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Roemer. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 48 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een spoorboog tussen Culemborg en Beesd de verbinding
tussen Utrecht en Gorinchem flink kan verbeteren;verzoekt de regering, onderzoek te doen naar de spoorboog tussen Culemborg
en Beesd en de Kamer hier uiterlijk bij de begroting 2009 over te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid Roemer. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 49 (31200-A).De heerRoemer(SP)Ik ben blij met de motie over de A59. In de beantwoording is echter onvoldoende
ingegaan op de A2 bij Maastricht. Ik verwacht echter dat de minister hiermee
voortvarend aan de slag zal gaan.Over de binnenvaart komen wij binnenkort wederom te spreken. Toch wil
ik de staatssecretaris twee moties voorleggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de binnenvaart een relatief milieuvriendelijke modaliteit
voor het goederenvervoer is;overwegende dat een groot aantal binnenhavens in Nederland grote potentie
heeft als overslaglocatie;verzoekt de regering, de potentie van de Nederlandse binnenhavens als
overslaglocaties in kaart te brengen en een plan te maken om deze potentie
optimaal te benutten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Roemer en Roefs. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 50 (31200-A).De heerRoemer(SP)Voorzitter. Ik maak mij grote zorgen over de centrale bediening van bruggen
en sluizen. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de veiligheid en de doorstroming bij bruggen en sluizen
lang niet altijd gebaat is bij het op afstand bedienen hiervan;overwegende dat in snel tempo op steeds meer bruggen en sluizen het personeel
verdwijnt;verzoekt de regering, af te zien van een verdere toename van het op afstand
bedienen van sluizen en bruggen, totdat een grondig onderzoek gedaan is naar
de gevolgen van het op afstand bedienen van bruggen en sluizen en vervolgens
aan de hand van dit onderzoek duidelijke voorwaarden te stellen waaraan voldaan
moet worden, voordat men over kan gaan naar het op afstand bedienen van bruggen
en sluizen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Roemer. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 51 (31200-A).De heerRoemer(SP)Voorzitter. De SP-fractie ziet het als een uitdaging om Nederland in beweging
te houden, maar wil mensen daarvoor dan wel verschillende mobiliteitsvormen
aanbieden. Vooral het openbaar vervoer en de binnenvaart zijn volgens ons
uitgelezen mogelijkheden om een belangrijke slag te maken. Ik wens de ministers
en de staatssecretaris voor 2008 dan ook veel lef en ambitie toe. Hopelijk
kunnen wij daardoor samen veel bereiken.Voorzitter. De heer Duyvendak heeft een bijzonder lange dag achter de
rug en heeft mij daarom verzocht om namens hem de volgende motie in te dienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het Rijk met de gemeente Delft in 2005 een bestuurlijke
uitvoeringsovereenkomst heeft gesloten voor de eerste fase van de aanleg van
een spoortunnel; overwegende dat het Rijk in deze overeenkomst het risico bij de gemeente
Delft heeft gelegd;overwegende dat het tracé tussen Rijswijk en Rotterdam thans wordt
voorbereid op viersporigheid;overwegende dat zowel het project als de projectrisico's omvangrijker
zijn geworden dan ten tijde van de uitvoeringsovereenkomst was voorzien;constaterende dat het ongebruikelijk is om in het geval van rijksinfrastructuur
het risico eenzijdig bij de gemeente te leggen;verzoekt de regering, over de risicoverdeling de gesprekken met de gemeente
Delft opnieuw aan te gaan en daarbij een herziening van de risicoverdeling
niet op voorhand uit te sluiten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Duyvendak. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 52 (31200-A).De heerRoemer(SP)Voorzitter. Ik sluit af met de wens dat 2008 een jaar wordt waarin wij
majeure projecten bij het openbaar vervoer en de binnenvaart tegemoet mogen
zien.MevrouwVermeij(PvdA)Ik constateer dat de inhoud van de motie bijna een samenvatting is van
het betoog van de minister.De heerRoemer(SP)De heer Duyvendak heeft mij toegefluisterd dat hij zich kan voorstellen
dat de minister in tweede termijn expliciet toezegt wat in de motie wordt
gevraagd. Als dat gebeurt, zou dat voor de heer Duyvendak reden kunnen zijn
om...De heerDe Krom(VVD)Voorzitter. Mijn waardering voor de uitvoerige en volledige beantwoording
van de drie bewindslieden! Het was bepaald geen gemakkelijke klus, gelet op
de vele vragen die in hun richting zijn afgevuurd.Ga ik met een tevreden gevoel naar huis? Nee, maar dat kan ook niet anders,
omdat de VVD-fractie een aanzienlijk bedrag heeft vrijgespeeld om infrastructuurprojecten
versneld van de grond te tillen. Daarvoor blijkt echter geen Kamermeerderheid
te vinden te zijn. De prioriteiten van het kabinet en de coalitiefracties
zijn blijkbaar andere dan die van de VVD-fractie. Ik ga dus niet met een tevreden
gevoel naar huis, want hoe graag had ik niet de N69, de N57, de N18, de centrale
as A76/A73, de spoorbrug bij Delft en het viaduct/aquaduct bij Steenbergen
geregeld gezien!Ik verschil van mening met de regering over de dekking. Ik kan het daarbij
laten of ervoor kiezen om de dekking volledig veranderen, bijvoorbeeld door
een dekking te zoeken in de algemene beleidsreserves. Ten slotte kan ik ook
nog een keer voorstellen om de dekking uit de tegenbegroting van de VVD-fractie
over te nemen. Wat ik ook doe, het wordt afgestemd. De minister heeft immers
aangegeven dat dat volgens hem nodig is en dan doen de coalitiefracties dat
ook. Het is nu tien voor half twaalf. Als ik ervoor kies om hierover
allemaal moties in te dienen, zijn wij pas om half drie klaar. En wat zal
het resultaat zijn? Twaalf uur later liggen al mijn moties in de prullenbak.
Ik ga dat dus niet doen. Ik handhaaf echter wel de door mij ingediende amendementen,
inclusief de aangegeven dekking en de toelichting dat de dekking ook ergens
anders mag worden gevonden.De heerKoopmans(CDA)Je kunt natuurlijk geen moties dekken door te verwijzen naar je tegenbegroting!Ik wil een kleine correctie aanbrengen op hetgeen u zegt over de N69.
In uw amendement wordt geen echte dekking aangegeven, want de beleidsreserves
zijn reeds verbruikt. Mijn motie, die u ook hebt ondertekend, gaat echter
wel over hard geld. Ik denk dat u daarmee tevreden moet kunnen zijn.De heerDe Krom(VVD)Liever een half ei, dan een lege dop. Het is inderdaad beter dan niets,
maar het had dus ook anders kunnen gaan. Ik kan al die amendementen met een
gewijzigde dekking indienen, maar zelfs dan stemt u morgen tegen die amendementen.Voorzitter. Het kabinet zal een aantal van de moties die ik nu ga indienen,
wellicht zien als ondersteuning van zijn beleid. Als dat zo is, trek is ze
straks weer in. Ik dien ze nu toch allemaal in, omdat ik de zaken even scherp
wil neerzetten.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regio tussen Alkmaar en Zwolle een krachtige ontwikkeling
doormaakt;overwegende dat de infrastructuur tussen met name Alkmaar en Enkhuizen
onvoldoende in staat is om deze groei op te vangen;overwegende dat het daarom wenselijk is, de huidige wegen op te waarderen
tot een provinciale weg met eindbeeld twee keer twee rijstroken: de N23;overwegende dat in Flevoland op verschillende plaatsen al gewerkt wordt
aan de uitvoering van het Flevolandse gedeelte van de N23;overwegende dat er mogelijkheden zijn om werk met werk te maken door de
samenhang tussen de opwaardering van de N23 en de ontwikkeling van de IJsseldelta,
de N50 alsmede de aanleg van de Hanzelijn;overwegende dat de regio substantieel kan en wil bijdragen aan de totstandkoming
van de N23;overwegende dat de N23 kan helpen om de Noordvleugel te ontlasten;verzoekt de regering, in overleg te treden met de regio om te bezien hoe
de N23 in de planstudiefase kan worden overgenomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden De Krom, Roefs en Koopmans. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 53 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat uit de LMCA blijkt dat het spoortraject Rotterdam-Den
Haag één van de drie drukste spoortrajecten van Nederland is;overwegende dat een vergroting van de spoorcapaciteit noodzakelijk is
voor het slagen van het project Stedenbaan en het realiseren van spoorboekjesloos
rijden in de Randstad;overwegende dat de Zuidvleugel een ruimtelijke bouwopgave van maximaal
40.000 woningen dient te accommoderen in bestaand stedelijk gebied;verzoekt de regering om de aanleg van de viersporigheid van het traject
Rotterdam-Den Haag zo spoedig mogelijk ter hand te nemen en dit project op
te nemen en te financieren in haar nog te ontwikkelen mobiliteitsvisie op
het spoor,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid De Krom. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 54 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de vervoersstromen van en naar de Rotterdamse haven door
de aanleg van de Tweede Maasvlakte significant zullen groeien;overwegende dat de A15 niet in staat is deze stromen alleen te verwerken;overwegende dat een tweede oeververbinding ten westen van Rotterdam de
druk op de A15 kan wegnemen en de robuustheid van het wegennetwerk rond Rotterdam
aanzienlijk vergroot;overwegende dat er vanuit het bedrijfsleven voldoende animo is om te participeren
in een dergelijke verbinding;verzoekt de regering, zo snel mogelijk de noodzakelijke stappen te zetten
om een planstudie te starten voor een tweede oeververbinding ten westen van
Rotterdam en daarbij nadrukkelijk de mogelijkheid van pps mee te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid De Krom. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 55 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de N33 tussen Assen (Zuid) en Zuidbroek zal worden opgewaardeerd
tot een autoweg met twee keer twee rijstroken;overwegende dat de Eemshaven gediend is bij een goede ontsluiting;overwegende dat de huidige N33 tussen Zuidbroek en de Eemshaven problemen
kent met betrekking tot de verkeersveiligheid;verzoekt de regering, samen met de regio een verkenning uit te voeren
naar het opwaarderen van de N33 tussen Zuidbroek en de Eemshaven tot een autoweg
met twee keer twee rijstroken,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid De Krom. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 56 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de spoorlijn Emmen-Zwolle de twee grootste bedrijventerreinen
van Noord-Nederland met elkaar verbindt en dat deze spoorlijn Emmen aansluit
op het nationale spoornet;overwegende dat in de afgelopen 20 jaar niet geïnvesteerd is in deze
spoorlijn, waardoor het zeer moeilijk is om de huidige spoordiensten op dit
traject te kunnen voortzetten;overwegende dat de vervoerspotentie van deze lijn significant zal groeien
door het gereedkomen van de Hanzelijn;verzoekt de regering, met de regio om de tafel te gaan zitten om de overdracht
van de spoorlijn Emmen-Zwolle naar de provincie te regelen, waarbij nadrukkelijk
aandacht wordt gevraagd voor een te bepalen "bruidsschat" waarmee
het traject kan worden gemoderniseerd,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid De Krom. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 57 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het belang van de Hanzelijn als goede verbinding tussen
de Randstad en het Noorden van ons land toeneemt, in het bijzonder door het
recente kabinetsbesluit over de Zuiderzeelijn;overwegende dat de realisatie van de aanleg van de Hanzelijn gepland staat
voor 2012/2013;overwegende dat de toename van de reizigersstroom die de realisatie met
zich mee zal brengen niet op een adequate manier kan worden afgehandeld zonder
ingrijpende aanpassingen van de stationslocatie en het spoor in Zwolle;verzoekt de regering, tijdig voldoende middelen te reserveren voor een
goede inpassing van de Hanzelijn in Zwolle, zodanig dat de vervoersstroom
op een adequate manier kan worden afgehandeld,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid De Krom. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 58 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het vervoer per spoor in de regio Gelderland met 16%
zal groeien;overwegende dat op enkele baanvakken in de stedendriehoek de restcapaciteit
op het spoor zeer laag is, waardoor de verbindingen kwetsbaar worden voor
onverwachte problemen en waardoor eventuele groeiambities van de regio op
deze trajecten tot knelpunten kunnen leiden;overwegende dat dit probleem met name speelt op de verbindingen Zutphen-Arnhem
en Zutphen-Apeldoorn;constaterende dat een directe verbinding tussen Apeldoorn en Arnhem ontbreekt;verzoekt de regering, een directe spoorverbinding tussen Apeldoorn en
Arnhem mogelijk te maken door de aanleg van de "Emperbocht" bij
Zutphen;verzoekt de regering, dit project op te nemen en te financieren
in haar nog te ontwikkelen mobiliteitsvisie op het spoor,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door het lid De Krom. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 59 (31200-A).De heerKoopmans(CDA)Kan de heer De Krom de Kameruitspraak "overwegende dat de VVD-fractie
in één overleg voor meer dan 10 mld. aan moties indient, spreekt
uit dat al het geld van de tegenbegroting van de VVD-fractie nu echt op is"
onderschrijven?De heerDe Krom(VVD)Was het maar op! Ik heb namelijk maar voor 240 mln. aan amendementen ingediend.
U gooit het allemaal in de prullenbak, maar ik had het graag uitgebreid tot
500 mln.De heerMadlener(PVV)Voorzitter. Wij hebben vanavond wederom gesproken over eerst rijden en
dan beprijzen. Maar dat is een beetje raar, want als wij weer rijden, is er
geen reden meer om te beprijzen!Minder goed is ook dat wij er nu weer heel veel tolwegen bij lijken te
krijgen. Tol betalen en beprijzen is dubbelop. Is het al met al niet beter
om het idee van het rekeningrijden in de prullenbak te gooien en over te gaan
op een tolsysteem per traject? Dat heeft net zo min mijn voorkeur, maar het
voorkomt wel alle privacyproblemen van het rekeningrijden en is bovendien
goedkoper.Ik ben heel benieuwd naar alternatieven voor de Hoeksche Waard. Ik hoop
niet dat de Moerdijk een van de alternatieven is, want daartegen heeft de
provincie zich nu juist hard verzet.Minister Eurlings zegt dat er deze kabinetsperiode nog heel veel gaat
gebeuren. Volgens mij zou dat echter wel eens tegen kunnen vallen, want deze
kabinetsperiode loopt tot 2011 en in de jaren tot 2011 lijkt er niet zo heel
veel afgerond te worden. Kan de minister een overzicht geven van de projecten
die deze kabinetsperiode begonnen én afgerond worden?De coalitiefracties hebben een motie ingediend over de A59. Zij willen
dat op de hele A59 maximaal 100 km/u wordt gereden. Ik zal mijn fractie adviseren
om tegen deze motie te stemmen, omdat hiervoor maar liefst vijf flitspalen
geplaatst zullen moeten worden. Doe je dat niet, dan blijft men gewoon 120
km/u rijden, omdat deze weg daarvoor nu eenmaal heel erg geschikt is. Leuk
voor de linkse partijen is natuurlijk wel dat ze het geld van die flitspalen
kunnen gebruiken voor iets leuks als gratis schoolboeken!Voorzitter. Dan nu mijn moties. Mijn eerste motie betreft de Spoedwet
Wegverbreding. Die is ooit ingevoerd om met spoed knelpunten aan te pakken.
Het gevoel van urgentie dat hieruit spreekt, is echter niet zo groot dat de
luchtkwaliteit hieraan ondergeschikt is gemaakt.De Kamer,gehoord de beraadslaging, overwegende dat de Spoedwet Wegverbreding onvoldoende kan worden toegepast
vanwege de eisen voor luchtkwaliteit;overwegende dat wegen verbreden een snelle en relatief goedkope manier
van filebestrijding is;overwegende dat de spoedwet een urgent probleem moet oplossen door middel
van wegverbreding, maar dat het karakter van een spoedwet niet wordt waargemaakt,
vanwege het Besluit Luchtkwaliteit;verzoekt de regering om de Spoedwet Wegverbreding zodanig aan te passen
dat het belang van mobiliteit en filebestrijding boven het belang van luchtkwaliteit
wordt gesteld en aan het karakter van een spoedwet recht wordt gedaan, en
hiertoe het Besluit Luchtkwaliteit te wijzigen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Madlener. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 60 (31200-A).De heerMadlener(PVV)Het project A13/A16 is belangrijk, maar het leidt niet tot ontlasting
van het Prins Clausplein. Vandaar dat ik graag zou zien dat er een alternatief
wordt ontwikkeld.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de belangrijkste Nederlandse noord-zuidverbinding "Amsterdam-Rotterdam-Breda"
allemaal door het zwaar overbelaste Prins Clausplein bij Den Haag moet rijden;overwegende dat het project A13/A16/A20 dit knooppunt niet ontlast;verzoekt de regering, alternatieven te onderzoeken die het Prins Clausplein
wel ontlasten en de A14 (Terbrechtseplein-Leidschendam) hierin mee te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Madlener. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 61 (31200-A).De heerMadlener(PVV)De Nieuwe Waterwegverbinding is eveneens een kansrijk project. Hierover
de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de bereikbaarheid over de weg van de haven van Rotterdam
steeds verder verslechtert;overwegende dat het Rotterdamse Havenbedrijf onlangs plannen heeft gepresenteerd
voor een nieuwe Waterwegverbinding;overwegende dat deze oeververbinding noodzakelijk is voor de bereikbaarheid,
veiligheid en economische ontwikkeling van de regio Rijnmond, het Westland
en de Mainport Rotterdam;verzoekt de regering om het project Nieuwe Waterwegverbinding op de kortst
mogelijke termijn op te nemen in het MIRT en de haalbaarheid van dit project
gezamenlijk met Rotterdam en het Westland uit te werken c.q. te onderzoeken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Madlener. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 62 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de N57 Europoort-Hellevoetsluis overbelast is vanwege
het grote aantal woningen dat in de regio Hellevoetsluis gebouwd is en nog
wordt gebouwd om de vele nieuwe werknemers van de Tweede Maasvlakte te huisvesten;overwegende dat in het verleden toegezegd is om deze verbindingsweg op
te waarderen tot een twee keer twee autoweg;overwegende dat de N57 binnenkort op de schop gaat;verzoekt de regering, te onderzoeken in hoeverre verbreding van de N57
op het traject Europoort-Hellevoetsluis met een volwaardige aansluiting op
de A15 (Harmsenbrug) gewenst en haalbaar is en daartoe in overleg te treden
met de regio,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Madlener en De Krom. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 63 (31200-A).De heerDe Krom(VVD)Ik heb inmiddels gezien dat de heer Cramer een motie gaat indienen over
station Zwolle. Ik trek daarom mijn motie op stuk nr. 58 in.De voorzitter:Aangezien de motie-De Krom (31200-A, nr. 58) is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heerCramer(ChristenUnie)Voorzitter. Ook ik constateer dat de bewindslieden vandaag een majeure
prestatie hebben geleverd. Ik bedank hen dan ook graag voor hun uitgebreide
beantwoording.De staatssecretaris heeft een vraag van mij onbeantwoord gelaten. Ik kom
op dit punt terug met de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er plannen zijn van de provincies Groningen en Drenthe
voor het heropenen van de spoorverbinding Emmen-Groningen;verzoekt de regering, in de mobiliteitsvisie in te gaan op de mogelijke
heropening van gesloten regionale spoorlijnen en te onderzoeken of een MIRT-verkenning
voor het spoor Emmen-Groningen kan worden gestart,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Cramer, Roefs en Koopmans. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 64 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat station Schiedam Kethel middels een bestemmingsplan
al volledig is voorbereid, dat de woonwijk naast het beoogde station gereed
is en komend jaar een tramverbinding wordt gerealiseerd;overwegende dat dit station mogelijk inpasbaar is in de dienstregeling
na de start van de hsl-Zuid, maar dat er in de toekomst capaciteitsproblemen
ontstaan welke worden onderzocht in de kandidaat-planstudie Den Haag-Rotterdam;verzoekt de regering, te onderzoeken of het Stedenbaan-station Schiedam
Kethel kan worden gerealiseerd vooruitlopend op de planstudie Den Haag-Rotterdam
en indien mogelijk dit direct op te pakken en te financieren vanuit het budget
voor nieuwe stations en de Kamer hierover binnen zes maanden te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Cramer, Vermeij en Koopmans. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 65 (31200-A).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de transfercapaciteit op station Zwolle op korte termijn
wordt vergroot, waarbij is gekozen voor verbreding van een gedeelte van de
reizigerstunnel;overwegende dat Zwolle, het tweede spoorwegknooppunt van Nederland, met
de komst van de Hanzelijn en het niet doorgaan van de Zuiderzeelijn te maken
zal krijgen met een forse groei van het aantal treinreizigers;overwegende dat de tunnel uiteindelijk moet worden verlengd en verbreed
tot aan het plein in het hart van de ontwikkellocatie Hanzestation Zuid;overwegende dat verlenging van het nieuwe vierde perron kan helpen bij
het versnellen van de reistijd naar het noorden;verzoekt de regering, de verbreding en verlenging van de reizigerstunnel
in één keer te realiseren, zodat deze gereed is bij de opening
van de Hanzelijn en het nieuwe vierde perron te verlengen en dit project op
te nemen in het volgende MIRT,en gaat over tot de orde van de dag.Deze motie is voorgesteld door de leden Cramer, Koopmans, Roefs en De
Krom. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 66 (31200-A).MinisterCramerVoorzitter. Mij is slechts één vraag gesteld. Vindt u het
goed dat ik die voor de schorsing beantwoord?De voorzitter:Uiteraard.MinisterCramerIn maart 2008 zullen wij, conform de toezegging in de brief van 26 juni,
een standpunt innemen over de locatie Hoeksche Waard en de alternatieven.
Deze alternatieven kan men terugvinden in het rapport van het CPB en de RPD.
Hierover zal ik in gesprek gaan met de provincies en de regio's.De heerMadlener(PVV)Wordt het uitbreidingsgebied bij Moerdijk hier nu wel of niet bij betrokken?
Ik vraag dat, omdat de provincie deze mogelijkheid inmiddels heeft afgeschoten.MinisterCramerMoerdijk wordt hier inderdaad ook bij betrokken. Dat betekent echter niet
dat hierover al een besluit zou zijn genomen.De vergadering wordt van 23.40 uur tot 0.15 uur geschorst.MinisterEurlingsVoorzitter. Ik bedank de leden van de commissie vriendelijk voor hun bijdrage
in tweede termijn. Gezien het late uur zal ik mijn dupliek beperken tot een
reactie op de moties en enkele concrete verzoeken die financiële consequenties
hebben.Ik onderschrijf het belang van de N69 voor de leefbaarheid en de verkeersafwikkeling.
Daarbij komt dat de N69 het Nederlandse hoofdwegennet van een extra verbinding
met het Belgische net voorziet. In de motie op stuk nr. 43 wordt de regering
verzocht 70 mln. te reserveren. Het is echter de officiële lijn om de
aanneming van een motie die niet is voorzien van een dekking, te ontraden.
Ik voer met de regio een verkenning uit naar de N69. Als die een positieve
uitkomst heeft, ben ik bereid om deze sympathieke motie over te nemen. Voorwaarde
is wel dat de Kamer mij toestaat om voor de financiering van deze motie, dus
inclusief de genoemde bruidsschat, eventueel terug te vallen op de 52 mln.
aan Bose-middelen.De heerKoopmans(CDA)Deze randvoorwaarde is geen goed idee. De minister weet namelijk net zo
goed als ik dat er voor het Bose-project meer geld nodig is dan tot nu toe
ter beschikking is gesteld. Uit dit pakket valt dus geen geld te halen. Ik
kan met uw voorstel alleen akkoord gaan als het uw bedoeling is om het geld
in 2009 bij het Bose-project weg te halen en het in 2010 weer aan te vullen.
Eerlijk gezegd zou ik liever zien dat wij regelen dat volgend jaar in het
MIRT 70 mln. wordt gereserveerd voor de overdracht van de N69 aan de provincie.
Dat is namelijk een definitieve oplossing.MinisterEurlingsIk denk dat er sprake is van een misverstand. Ik heb namelijk nog niet
gezegd hoe het mijns inziens gefinancierd zou moeten worden. Ik wijs er alleen
maar op dat ik een terugvaloptie nodig heb. Als ik die niet heb, is er namelijk
feitelijk sprake van een ongedekte motie. En in dat geval moet ik aanneming
uiteraard ontraden. U vraagt mij namelijk wel om volgend jaar 70 mln. vrij
te maken, zonder dat u daarvoor een dekking aangeeft. Overigens sta ik open
voor suggesties voor andere terugvalopties.De heerKoopmans(CDA)Als in de motie zou zijn gesproken over het MIRT-projectenboek voor 2008
had ik uw scherpe reactie beter begrepen. Ik heb gekozen voor 2009 en dat
is een goede mogelijkheid, want volgend jaar is er nog geen geld nodig. De
terugvaloptie die u noemt, vind ik maar een raar idee.MinisterEurlingsDan zal ik de aanneming van de motie op stuk nr. 43 dus met spijt in mijn
hart om formele redenen moeten ontraden. Als de motie wordt aangenomen, zullen
wij hierop, vanwege de ontbrekende dekking, bij het volgende MIRT moeten terugkomen.
Ik zal proberen om met de regio een oplossing te vinden.De heerKoopmans(CDA)Wij hebben vanavond al eerder gesproken over de vraag wie wat mag toevoegen.
Het toevoegen van een project is geen prerogatief van de minister. Als de
Kamer vindt dat dit project moet worden uitgevoerd, komt u niet weg met de
opmerking dat deze motie niets voorstelt. Dat kan absoluut niet.MinisterEurlingsDat zeg ik ook helemaal niet. In de motie staat echter dat in het volgende
MIRT 70 mln. extra moet worden opgenomen. Daarmee kan ik alleen akkoord gaan
als ik beschik over een terugvaloptie. Het Bose-geld is niet de enige mogelijkheid,
maar het is wel vrij geld. Als ik de minister van Financiën
kan wijzen op de door mij voorgestelde terugvaloptie, geeft mij dat de ruimte
om deze motie over te nemen. Vervolgens kunnen wij gezamenlijk gaan zoeken
naar betere mogelijkheden. Als u niet akkoord gaat met mijn voorstel, moet
ik de aanneming van deze motie met pijn in het hart ontraden. Ik hoop dat
wij desondanks in het komende jaar vorderingen kunnen maken, want mijn ambities
voor de N69 zijn zeker niet minder groot dan de uwe. Ik ben niet voor niets
een verkenning gestart.Voorzitter. De aanneming van de motie van mevrouw Roefs op stuk nr. 46
moet ik om beleidsmatige redenen ontraden. Ik kan namelijk geen precedenten
toestaan, gezien de problemen bij andere wegen.In de motie op stuk nr. 45 van de heren Koopmans en Cramer en mevrouw
Vermeij vraagt men mij, het geheel van projecten in de regio Holland-Rijnland
als één project in het MIRT-projectenboek op te nemen. De indieners
vermelden niet hoe en wanneer dit moet gebeuren. Daarmee geven zij mij de
ruimte om te proberen er met de regio uit te komen. Om die reden kan ik deze
motie overnemen.In de motie op stuk nr. 44 wordt weliswaar een dekking aangegeven, maar
dit geld is al nodig voor het gedeelte Zwolle-Wythmen. Het is bovendien noodzakelijk
om eerst dit gedeelte uit te voeren en pas daarna Nijverdal-Wierden. Ik ben
bereid om hierover met de regio in gesprek te gaan en de uitkomsten van dit
gesprek te vervatten in een eindplan. Als ik de motie zo mag uitleggen, kan
ik met deze motie leven.De heerKoopmans(CDA)Omdat de minister mijn motie op stuk nr. 45 overneemt, trek ik haar in.De voorzitter:Aangezien de motie-Koopmans c.s. (31200-A, nr. 45) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heerRoemer(SP)Voor de geschiedschrijving: de SP-fractie is hiermee niet blij.MinisterEurlingsVoorzitter. De heer Duyvendak heeft op stuk nr. 52 een motie ingediend
over de tunnel in Delft. Ik heb omstandig uitgelegd wat mijn ambitie is en
hoe ik de voorbereiding op de viersporigheid wil invullen. Verder heb ik gezegd
dat ik een knip wil maken tussen de risico's van het gewone plan voor de tunnel
en de risico's die samenhangen met de uitbreiding tot vier sporen. Ik zal
hiernaar onderzoek laten doen. Daarbij sluit ik op voorhand niet alles uit,
maar ik geef wel het signaal dat ik uit wens te gaan van de afspraken over
de risicoverdeling voor de gewone tunnel. Ik begrijp waarom de heer Duyvendak
deze motie heeft ingediend, maar ik wil haar aanneming toch ontraden, omdat
zij te veel preludeert op mogelijke andere stappen. Ik zeg wel toe dat ik
de Kamer uitvoerig zal informeren over meerkosten en risico's.De heer Roemer heeft op stuk nr. 49 een motie ingediend over de verbinding
tussen Utrecht en Gorinchem. Ik wijs hem erop dat de spoorboog door Geldermalsen
is gedecentraliseerd naar Arriva. Realisering van de boog zou neerkomen op
het doortrekken van de concessie naar het hoofdrailnet. De maatschappelijke
meerwaarde van de spoorboog weegt hier wat mij betreft niet tegenop. Dat is
de reden dat ik aanneming van deze motie ontraad. De moties van de heer Roemer zijn mij op zichzelf sympathiek, maar zij
hebben wel vaak betrekking op gedecentraliseerde lijnen. De noodzaak van verdubbeling
van deze lijnen is bovendien nog niet aangetoond. Sterker nog: het is het
beeld dat verdubbeling op de korte termijn zeker niet nodig is. Als ik zijn
moties ontraad, is dat dus niet, omdat ik een tegenstander ben van deze lijnen,
maar omdat ik mij baseer op de vraag of de gevraagde uitbreiding van de infrastructuur
nuttig en noodzakelijk is.De motie op stuk nr. 47 over de Maaslijn is vergelijkbaar met die op stuk
nr. 49. Uit de LMCA Spoor blijkt dat zich op dit baanvak geen capaciteitsproblemen
voordoen. Er rijden naast de twee treinen tussen Nijmegen en Roermond ook
twee treinen tussen Nijmegen en Boxmeer. Omdat er op de korte termijn geen
capaciteitsprobleem is, dien ik de aanneming van deze motie te ontraden.De heer Roemer vraagt mij in zijn motie op stuk nr. 48 om een verkenningsfase
voor enkele spoortracés. Uit de LMCA Spoor blijkt dat zich ook hier
geen capaciteitsproblemen voordoen. Gezien de prognoses is er dan ook geen
aanleiding voor de verwachting dat een hogere treinfrequentie nodig is. Om
die reden dien ik de aanneming van deze motie eveneens te ontraden.De heer De Krom vraagt in de motie op stuk nr. 56 om een verkenning naar
het opwaarderen van de N33. Tussen Assen en Zuidbroek zullen twee maal twee
rijstroken worden aangelegd. Verder moeten wij hier de verhoudingen tussen
de aantallen voertuigen in het oog houden. Die verhouding is maar liefst ongeveer
19.000 tegenover 1100 voor respectievelijk het traject rond Zuidbroek en de
Eemshaven. Ik ben bereid om de gevraagde verkenning uit te voeren, mits de
regio hieraan zelf prioriteit geeft. Omdat ik dat vooralsnog niet voorzie,
ontraad ik de aanneming van deze motie.In de motie op stuk nr. 54 vraagt de heer De Krom om de aanleg van viersporigheid
van het traject Rotterdam-Den Haag zo spoedig mogelijk ter hand te nemen.
Ik heb reeds gezegd dat naar deze corridor een kandidaat-planstudie wordt
uitgevoerd. Hieruit blijkt dat wij het belang van deze corridor onderkennen.
Een en ander moet wel ordentelijk worden gedaan en dat betekent dat wij eerst
moeten bepalen wat op welke manier moet worden gedaan en welke kosten daarmee
gepaard gaan. Daarna kunnen wij gaan zoeken naar de benodigde financiën.
Omdat deze motie hierop vooruitloopt, dien ik haar aanneming te ontraden.Conform de bestuurlijke afspraken willen wij eerst het proces met de provincie
over de N23 doorlopen. De regio komt binnenkort met nieuwe informatie. Medio
2008 kan er een besluit worden genomen. Mag ik de motie van de heer De Krom
op stuk nr. 53 zo uitleggen dat ik ook, nadat er duidelijk is over de financiering
en de voorkeursalternatieven, een besluit mag nemen over opname in de planstudietabel?De heerDe Krom(VVD)Ik zie dat de heren Roefs en Koopmans hier net als ik geen grote problemen
mee hebben. Ik kan dus akkoord gaan met uw voorstel.MinisterEurlingsDe financiële systematiek vereist overigens wel dat wij niet alleen
inhoudelijk tot overeenstemming komen, maar ook een goede financiering vinden.
Als u met deze voorwaarden kunt instemmen, kan ik de motie overnemen.De heerDe Krom(VVD)Ik ga met deze voorwaarden akkoord en ik trek bij dezen de motie in.De voorzitter:Aangezien de motie-De Krom c.s. (31200-A, nr. 53) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.MinisterEurlingsDe heer Madlener vraagt mij in zijn motie op stuk nr. 62 het project Nieuwe
Waterwegverbinding op de kortst mogelijke termijn op te nemen in het MIRT.
Ik ben bereid om hierop in te gaan in de verkenning voor Rotterdam. Met het
oog op de manier waarop de motie is geformuleerd, beschouw ik haar als ondersteuning
van mijn beleid. Ik neem de motie dan ook over.De heerMadlener(PVV)Dat is fantastisch. Ik trek de motie in.De voorzitter:Aangezien de motie-Madlener (31200-A, nr. 62) is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.MinisterEurlingsDe heer De Krom heeft een gelijkluidende motie ingediend op stuk nr. 55.
Deze motie is alleen iets complexer, doordat er gesproken wordt over een planstudie.De heerDe Krom(VVD)Ik trek de motie op stuk nr. 55 dan ook in.De voorzitter:Aangezien de motie-De Krom (31200-A, nr. 55) is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.MinisterEurlingsIk moet de aanneming van de motie op stuk nr. 60 van de heer Madlener
over de Spoedwet Wegverbreding ontraden. Deze spoedwet maakt namelijk nadrukkelijk
onderdeel uit van het onderzoek van de commissie-Elverding. Op basis van het
rapport van deze commissie komen wij ongetwijfeld nog te spreken over de wenselijkheid
en onwenselijkheid van ontkoppeling. Ik wil daarop niet vooruitlopen.De motie op stuk nr. 61 van de heer Madlener betreft de noord-zuidverbinding
Amsterdam-Rotterdam-Breda. Deze motie is overbodig. In de studie naar de A4
wordt namelijk al ingegaan op het vraagstuk dat de A14 een onvoldoende alternatief
is. Dat zal beargumenteerd worden in de trajectnota bij de MER, omdat dat
ook uit juridisch oogpunt noodzakelijk is.Op stuk nr. 63 hebben de heren Madlener en De Krom een motie ingediend
over de N57 Europoort-Hellevoetsluis. Het verzoek om de verbreding te onderzoeken
is voor mij een verrassing, want dat dit noodzakelijk zou zijn, was mij niet
bekend. Het deel bij Middelburg gaat namelijk op de schop en niet het deel
bij Hellevoetsluis. Omdat er nog geen argumenten naar voren zijn gebracht
voor de verbreding, waar in de motie om wordt gevraagd, kan ik niet meer doen
dan goede nota nemen van deze motie. Met het oog hierop zie ik mij echter
wel gedwongen om de aanneming van deze motie te ontraden.De heerDe Krom(VVD)Als het u niet bekend is, is het minste wat u kunt doen uw licht opsteken
in de regio. En daar vraagt de motie nu juist om.MinisterEurlingsAls het slechts uw bedoeling is dat ik de wenselijkheid en haalbaarheid
van deze verbreding in kaart breng, kan ik de motie overnemen. Ik doe daarmee
echter op geen enkele manier een toezegging over de besluitvorming rond deze
verbreding.De heerMadlener(PVV)Wederom fantastisch nieuws! Wij trekken onze motie in.De voorzitter:Aangezien de motie-Madlener (31200-A, nr. 63) is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.MinisterEurlingsDe heer Cramer heeft op stuk nr. 66 een motie ingediend over de transfercapaciteit
op het station Zwolle. De aanleg van het vierde perron maakt onderdeel uit
van de tweede fase en komt gereed in 2012. De transferproblematiek en de reizigerstunnel
maken onderdeel uit van het plan en zouden in 2010 gereed moeten zijn. Deze
motie zie ik dan ook als ondersteuning van mijn beleid. Ik neem haar dan ook
graag over.De heerCramer(ChristenUnie)Dank daarvoor. Ik trek de motie bij dezen in.De voorzitter:Aangezien de motie-Cramer c.s. (31200-A, nr. 66) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.MinisterEurlingsVoorzitter. Volgens mij is de motie op stuk nr. 65 van de heer Cramer
c.s. de laatste motie die ik van een oordeel moet voorzien. Deze motie gaat
over het station Schiedam Kethel. Ik heb geen bezwaar tegen aanneming van
deze motie. Dit station zou eigenlijk in de kandidaat-planstudie Rotterdam-Den
Haag meegenomen moeten worden, want de aanleg kan gevolgen hebben voor de
benodigde spoorcapaciteit. Ik ben dus bereid om de motie uit te voeren en
binnen zes maanden uitsluitsel te geven. De kandidaat-planstudie Rotterdam-Den
Haag is dan nog niet gereed, maar ik zal de voorlopige resultaten van die
studie gebruiken voor een uitspraak over het station Schiedam Kethel.De heerCramer(ChristenUnie)Ik bedank de minister voor deze toezegging. Ik trek ook deze motie in.De voorzitter:Aangezien de motie-Cramer c.s. (31200-A, nr. 65) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.MinisterEurlingsVoorzitter. De heer Koopmans heeft een opmerking gemaakt over de 18 mln.
voor de N50 die vrijvalt, doordat de brug Ramspol wordt gefinancierd uit het
specifieke pakket. Ik heb er geen bezwaar tegen om deze 18 mln. te gebruiken
voor de N50, omdat dit in lijn is met hetgeen ik hierover in mijn repliek
heb gezegd.De heerKoopmans(CDA)Betekent dit dat de 15 mln. die resteert als het amendement wordt aangenomen
om 3 mln. voor Twente te bestemmen, beschikbaar komt voor Kampen?MinisterEurlingsDat zeg ik toe. Voor morgen twaalf uur zal ik u hierover overigens sowieso
een brief doen toekomen. Daarin zal ook worden ingegaan op de
luchthaven Twente.De heerRoemer(SP)Er wordt nu opeens gesproken over de subsidiëring van de luchthaven
Twente. Dat lijkt mij een beetje kort door de bocht. Ik neem aan dat de brief
die de minister aankondigt, afgestemd is met minister Bos en dat de Kamer
nog in de gelegenheid wordt gesteld om hierover te spreken. Ik wil namelijk
echt niet dat wij op dit late uur nog even besluiten om de luchthaven Twente
te gaan subsidiëren. Er zijn namelijk veel betere alternatieven voor
de regio.MinisterEurlingsHet enige wat ik toezeg, is dat ik de Kamer voor twaalf uur schriftelijk
zal berichten. Er was enige tijd voor deze brief nodig, juist omdat het met
het ministerie van Financiën moest worden afgestemd. De heer Koopmans
heeft hierover twee amendementen ingediend. Het ene betreft 15 mln. voor de
N50 en het andere 3 mln. voor de luchthaven Twente. Ik heb daarop gewezen,
maar meer ook niet.De heerKoopmans(CDA)Ik zal inderdaad een amendement over die 3 mln. indienen, maar het amendement
over die 15 mln. lijkt mij na uw toezegging niet langer noodzakelijk. Zie
ik dat goed?MinisterEurlingsU hebt gelijk. Ik zeg u dat bij dezen toe.StaatssecretarisHuizinga-HeringaVoorzitter. Mevrouw Roefs vroeg om meer duidelijkheid over de 16- en 17-jarige
mbo'ers. Ik zal haar in een brief nogmaals aangeven waarom deze groep mbo'ers,
die meer dan 10 km van school woont, zich niet leent voor experimenten. Ik
heb verder begrepen dat mevrouw Roefs ook geïnteresseerd is in de precieze
cijfers. Zo wil zij weten om hoeveel mbo'ers het precies gaat en hoeveel geld
ermee gemoeid zou zijn om hen gratis openbaar vervoer aan te bieden. Ik beschik
helaas niet over deze gegevens, maar ik zeg haar toe dat ik deze vraag zal
doorgeleiden naar de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Staatssecretaris Van Bijsterveld kan u deze informatie namelijk wellicht wel
verschaffen.In de motie op stuk nr. 50 vragen de heer Roemer en mevrouw Roefs mij
om de potentie van de Nederlandse binnenhavens en overslaglocaties in kaart
te brengen. In de brief over de binnenvaart is reeds aangekondigd dat ik 55
mln. beschikbaar zal stellen als prikkel om de binnenhavens aan te pakken.
Ik zie deze motie dan ook als ondersteuning van mijn beleid.De heer Roemer verzoekt de regering in de motie op stuk nr. 51 af te zien
van de verdere toename van het op afstand bedienen van sluizen en bruggen,
totdat hiernaar grondig onderzoek is gedaan. In eerste termijn heb ik gezegd
dat wij buitengewoon zorgvuldig omgaan met op afstand bediende bruggen en
sluizen. Hiermee is in Limburg gedurende een aantal jaren bij enkele kleinere
sluizen geëxperimenteerd en dat heeft niet geleid tot onveilige situaties.
Wij gaan het nu bij een grote sluis doen. Dat zal goed gemonitord worden.
Ik wil de heer Roemer vragen om de uitkomst hiervan af te wachten. Dat kan
ook, want het wordt voorzichtig en zorgvuldig aangepakt en er worden zeker
geen ondoordachte dingen gedaan. Ik ontraad al met al de aanneming van deze
motie. De heer De Krom wil dat de regering met de regio om de tafel gaat zitten
om de overdracht van de spoorlijn Emmen-Zwolle naar de provincie te regelen.
Deze spoorlijn is op 7 december 2007 gedecentraliseerd. Hierover zijn
financiële afspraken gemaakt. In eerste termijn heb ik daar ook op gewezen.
De motie op stuk nr. 57 is dus in feite reeds uitgevoerd.In zijn motie op stuk nr. 59 verzoekt de heer De Krom de regering een
directe spoorverbinding tussen Apeldoorn en Arnhem mogelijk te maken door
de aanleg van de Emperbocht bij Zutphen. Deze motie raakt aan een regionaal
initiatief dat in 2006 is voorgesteld en onderzocht. Ik ontraad de aanneming
van deze motie, omdat het enige voordeel van de Emperbocht is dat reizigers
tussen Apeldoorn en Arnhem niet langer in Zutphen hoeven over te stappen.
Dat voordeel weegt niet op tegen de kosten die ermee gemoeid zijn.De heer Cramer heeft een motie op stuk nr. 64 ingediend als reactie op
een vraag die in eerste termijn is blijven liggen. Bij de begrotingsbehandeling
heb ik reeds gezegd dat ik met de decentrale overheden een quick scan zal
uitvoeren naar de markt voor en de capaciteit van regionale spoorlijnen. Daarbij
kunnen ook te heropenen lijnen aan de orde komen. De heer Cramer vraagt mij
in zijn motie om in ieder geval naar het spoor Emmen-Groningen te kijken.
Daartoe ben ik bereid. Ik neem zijn motie dan ook over.De heerCramer(ChristenUnie)Met het oog op het antwoord van de staatssecretaris trek ik mijn motie
op stuk nr. 64 in.De voorzitter:Aangezien de motie-Cramer c.s. (31200-A, nr. 64) is ingetrokken, maakt
zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heerDe Krom(VVD)Ik wijs er voor de volledigheid op dat ik de motie op stuk nr. 58 reeds
heb ingetrokken. Mijn amendement over de Hondsbossche Zeewering is overigens
ook ingetrokken.De voorzitter:Dat is juist.Hiermee zijn wij gekomen aan het einde van de vergadering.De heerKoopmans(CDA)Voorzitter. Ik ga ervan uit dat wij donderdag aanstaande over de moties
stemmen. Ik hoop dat dat zo is, omdat ik nog worstel met de reactie van de
minister op de motie op stuk nr. 69. Verder zou ik graag nog even kunnen nadenken
over de Twenteproblematiek.De voorzitter:U verzoekt dus om uitstel van de stemmingen. Ik zie dat dit verzoek op
steun mag rekenen. Ik zal morgen bij de regeling van werkzaamheden om uitstel
van de stemmingen tot donderdag verzoeken.De heerDe Krom(VVD)Ik wijs erop dat wij dinsdag wel over de amendementen zullen moeten stemmen.
Daarover moet immers in één blok worden gestemd. Wij zullen
morgen dus ook over de moties moeten stemmen.De voorzitter:Of wij verplaatsen alle stemmingen naar donderdag.De heerDe Krom(VVD)Dat betekent dus dat alle stemmingen, ook die over de andere begrotingen,
naar donderdag moeten worden verplaatst.De voorzitter:Uw argument lijkt zo te zien de doorslag te geven. Ik zal morgen dus niet
verzoeken om uitstel van de stemmingen.Sluiting 0.55 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Mastwijk (CDA),
Duyvendak (GroenLinks), Roland Kortenhorst (CDA), voorzitter, Koopmans (CDA),
Gerkens (SP), Van der Ham (D66), Nicolaï (VVD), Haverkamp (CDA), De Krom
(VVD), Samsom (PvdA), Roefs (PvdA), Jansen (SP), Cramer (ChristenUnie), Roemer
(SP), Koppejan (CDA), Vermeij (PvdA), Madlener (PVV), Ten Broeke (VVD), ondervoorzitter,
Besselink (PvdA), Ouwehand (PvdD), Polderman (SP), Tang (PvdA) en De Rouwe
(CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Boekestijn (VVD), Bilder (CDA), Van Gent
(GroenLinks), Hessels (CDA), Jager (CDA), Van Bommel (SP), Koşer Kaya
(D66), Neppérus (VVD), Van Gennip (CDA), Aptroot (VVD), Dijsselbloem
(PvdA), Smeets (PvdA), Van Gijlswijk (SP), Anker (ChristenUnie), Van Leeuwen
(SP), Knops (CDA), Depla (PvdA), Agema (PVV), Verdonk (Verdonk), Jacobi (PvdA),
Thieme (PvdD), Lempens (SP), Waalkens (PvdA) en Van Heugten (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31200-A-72.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl