Wijz. enkele onderwijswetten ivm lump sum en decentralisatie rechtspositieregeling v.w.o.-a.v.o.-v.b.o.; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23948, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

10-03-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23948 nr. 5

21-02-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN DEEL 1. Inleiding2. Uitgangspunten en randvoorwaarden lump-sum-bekostiging3. Het lump-sum-bekostigingsmodel3.1. School-GPL en landelijke GPL3.2. Materiële componentHuisvestingOverschrijdingsregeling3.3. Administratieve lasten en budgettaire risico's lump-sum-bekostiging4. Decentralisatie van regelgeving op arbeidsvoorwaardelijk
terrein 4.1. Inleiding4.2. Uitgangspunten rechtspositieregeling5. Het invoeringstraject6. Advies en overleg Positie verticale scholengemeenschappenMedezeggenschap7. Financiële gevolgenARTIKELEN Artikel 38aArtikel 40aArtikel 84Artikel 85Artikel 89Artikel 99ARTIKEL VIII, onderdeel AARTIKEL IXOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23948Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 948Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs in verband
met de invoering van lump-sum-bekostiging voor de personeels- en exploitatiekosten
van scholen van voorbereidend wetenschappelijk onderwijs, algemeen voortgezet
onderwijs en voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede in verband met decentralisatie
van de rechtspositieregeling bij die scholen, behoudens een aantal op centraal
niveau vast te stellen onderwerpen (regeling lump sum en decentralisatie rechtspositieregeling
v.w.o.- a.v.o.-v.b.o.)nr. 5VERSLAGVastgesteld 21 februari 1995De vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet,
brengt als volgt verslag uit van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit verslag
afdoende beantwoordt, acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel
voldoende voorbereid. ALGEMEEN DEEL 1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie hebben met instemming kennis genomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Het voorstel heeft een lange voorgeschiedenis.
In oktober l993 is over de hoofdlijnen van de lump-sum-bekostiging overeenstemming
bereikt met de Commissie Besturenorganisaties (CB) en de Sectorcommissie Onderwijs
en Wetenschappen (SCOW) in het voortgezet onderwijs, in het kader van het
georganiseerd overleg. De memorie van toelichting zegt in dit verband, dat
op 5 en 7 juli 1994 het overleg met deze organisaties over de personele aspecten
van de invoering van de lump-sum-bekostiging is afgerond. De lump sum heeft
als gevolg, dat materiële en personele kosten worden samengevoegd. De
leden van de PvdA-fractie vragen zich daarom af of er ook overeenstemming
is over de materiële aspecten, naast de personele.De gewijzigde regeling van de rechtspositie houdt verband met het streven
naar decentralisatie van regelgeving op het arbeidsvoorwaardelijk terrein,
dat door de leden van de PvdA-fractie wordt ondersteund. Basis voor deze veranderingen
zijn de Gezamenlijke richtinggevende uitspraken, op 6 juli 1993
vastgesteld in het Schevenings Beraad Bestuurlijke Vernieuwing. Gezien het
belang dat gehecht wordt aan die afspraken, vragen de leden van de PvdA-fractie
of deze niet expliciet in de wetstekst moeten worden opgenomen. De memorie
van toelichting is op dit punt heel summier, wat volgens deze leden het risico
in zich heeft dat discussie gaat ontstaan over de interpretatie van de uitspraken.
Als voorbeeld daarvan wijzen deze leden op de in dit wetsvoorstel opgenomen
aanpassing van de overschrijdingsregeling die volgens hen niet spoort met
de afspraken die in het kader van het Schevenings Beraad zijn gemaakt. Zij
komen hier bij de betreffende paragraaf nog op terug.De leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis genomen
van het onderhavige voorstel van wet. Het idee om een systeem van lump-sum-bekostiging
in het voortgezet onderwijs in te voeren spreekt deze leden aan. De manier
waarop dat idee in het wetsvoorstel is uitgewerkt beoordelen de aan het woord
zijnde leden als teleurstellend.De kritiek van de CDA-fractie valt in twee hoofdgroepen uiteen. In de
eerste plaats zijn er punten van principiële aard. Daarbij is de vraag
aan de orde hoe het lump-sum-idee is vertaald en vorm gegeven in het onderhavige
voorstel van wet.In de tweede plaats zijn er talloze praktische, nog in te vullen punten,
zonder welke invulling een goede beoordeling van het wetsvoorstel volgens
deze leden niet mogelijk is.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel en bijbehorende memorie van toelichting. Het wetsvoorstel
vormt een volgende stap in het proces van autonomievergroting en deregulering,
zoals ook in het regeerakkoord staat aangegeven. In het onderhavige voorstel
worden daarvoor bouwstenen aangeleverd via de voorgenomen lump-sum-bekostiging
en decentralisatie van arbeidsvoorwaarden in de sector voorbereidend wetenschappelijk
onderwijs, algemeen voortgezet onderwijs en voorbereidend beroepsonderwijs.De leden van de VVD-fractie onderschrijven de doelstellingen van het wetsvoorstel
op hoofdlijnen. Belangrijk richtsnoer bij de definitieve beoordeling van de
voorstellen zal zijn in welke mate daadwerkelijk voorwaarden worden geschapen
voor genoemde autonomievergroting en deregulering. Indachtig het regeerakkoord
zal dit met name dienen te betekenen dat de voorstellen daadwerkelijk leiden
tot meer vrijheid van handelen door vermindering van beleidsregels en een
globaler bekostigingsstelsel. Deze leden achten het in verband hiermee cruciaal
dat de regering een en ander voldoende inzichtelijk weet te maken. Een verschuiving
van het niveau waarop met andere, maar niet met minder regels zal moeten worden
gewerkt zonder dat de beleidslasten afnemen, achten zij niet aanvaardbaar.
In het vervolg van hun inbreng komen de leden van de VVD-fractie hierop terug.Daarnaast achten de leden van de VVD-fractie het, voor wat betreft de
lump sum, cruciaal dat de scholen voldoende waarborgen ontvangen dat het genormeerde
bekostigingsniveau adequaat is. In dit verband hebben zij begrip voor het
standpunt van de regering dat de operatie macro-budget neutraal zal dienen
te verlopen. Maar zij wensen niet alleen op dit principe te koersen. De regering
zal daarbij nadrukkelijk moeten onderbouwen dat de voorgestelde systematiek
ook op schoolniveau (blijvend) zal kunnen leiden tot een voldoende adequaat
bekostigingsniveau. Een en ander betekent niet noodzakelijkerwijs dat alleen
het huidige bekostigingsevenwicht gegarandeerd moet zijn. Eerder zal er sprake
moeten zijn van een bekostiging op maat voor ieder schooltype, daarbij in
achtnemende de mogelijkheden die scholen met het voorliggende voorstel krijgen
om op een reële wijze inhoud te kunnen geven aan de hen toegedachte beleidsvrijheid. De leden van de fractie van D66 onderschrijven het doel van het onderhavige
wetsvoorstel om per 1 januari 1996 te komen tot lump-sum-bekostiging voor
v.w.o., a.v.o. en v.b.o. en tot decentralisatie van een deel van de regelgeving
op arbeidsvoorwaardelijk terrein van de overheid naar de bevoegde gezagen
van scholen van de bovengenoemde genoemde vormen van onderwijs.De leden van de fractie van D66 beschouwen de lump-sum-bekostiging en
de verdere decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden een logische stap richting
autonome school, analoog aan de ontwikkelingen zoals die in het middelbaar
beroepsonderwijs en in het hoger en wetenschappelijk onderwijs al eerder in
gang zijn gezet.Zij onderschrijven ook in grote lijnen de uitgangspunten en randvoorwaarden
volgens dewelke het bekostigingssysteem van de lump sum-financiering is opgezet:
meer zeggenschap voor de scholen inzake het personeelsbeleid en een grotere
financiële zelfstandigheid; bekostiging op basis van een gemiddelde personeelslast
(GPL); een GPL, gebaseerd op een beperkt aantal parameters, gekozen op basis
van onderzoek naar reële bekostiging en in samenspraak met belanghebbende
organisaties; een overgangsperiode, waarin de school-GPL geldt als uitgangspunt
voor de bekostiging i.p.v. de landelijke GPL, zodat scholen de kans krijgen
via de weg van de geleidelijkheid al te grote verschillen op te vangen; het
blijvend hanteren van een voor leeftijd gecorrigeerde GPL om er zorg voor
te dragen dat scholen met een onevenredig percentage oudere leerkrachten daar
niet blijvend nadeel van ondervinden; en, het huidige bekostigingsniveau in
beginsel als uitgangspunt voor het nieuwe lump-sum-financieringsstelsel.Bovendien verheugt het hen te mogen constateren dat er sprake is van een
zorgvuldig voorbereidings- en besluitvormingsproces waar besturen- en vakorganisaties
nauw bij betrokken zijn geweest.Desalniettemin resteert er nog een aantal opmerkingen en vragen.De leden van de RPF-fractie hebben met interesse kennis genomen van het
voorliggende wetsvoorstel. De diverse elementen van het voorstel worden door
de leden verschillend gewaardeerd. Het is duidelijk dat met de voorgestelde
lump-sum-financiering van het voortgezet onderwijs de scholen meer beleidsvrijheid
krijgen. Daarmee is dit wetsvoorstel onderdeel van het proces van verdere
decentralisatie van bevoegdheden en taken van de overheid naar de scholen.
Uiteraard is het vergroten van vrijheid en autonomie van scholen een goed
streven, maar decentralisatie wordt door de leden van de RPF-fractie niet
enkel en alleen positief gewaardeerd. Zo willen zij er op wijzen dat het voorliggende
voorstel gevolgen heeft voor het karakter van scholen.In de eerste plaats zal lump sum-bekostiging van het voortgezet onderwijs
schaalvergroting in de hand werken. Want doordat scholen meer taken krijgen
toegewezen, wordt er meer kennis en vaardigheden van het bevoegd gezag gevraagd
en zal er meer worden samengewerkt en zullen meer scholen fuseren. Volgens
cijfers van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zal tussen
1993 en 1995 het aantal scholen in het voortgezet onderwijs dalen van 1260
naar 750, terwijl de gemiddelde schoolgrootte zal toenemen van 690 naar 1150
leerlingen. De leden van de RPF-fractie hebben, zoals bekend, moeite met deze
schaalvergroting. Het is immers zeer de vraag of schaalvergroting een goed
contact tussen docent en leerling bevordert. Wil er sprake zijn van kwalitatief
onderwijs, dan is het van belang dat binnen de steeds groter wordende scholen
de individuele leerling niet gedegradeerd wordt tot een nummer. In de tweede plaats zal het bestuur van een school na invoering van lump-sum-bekostiging
sterker een bedrijfsmatig karakter krijgen. Na de invoering van lump-sum-bekostiging
wordt het de verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag om door middel van
een doelmatige besteding van de toegewezen gelden rond te komen,
op straffe van financiële tekorten. De grotere aandacht die noodzakelijkerwijs
aan de financiën moet worden gegeven kan de aandacht van het bestuur
voor het onderwijs afleiden. Het gevaar dreigt dat het «bedrijfsresultaat»
boven het onderwijs gaat prevaleren. Zo kan het bevoegd gezag, bij onverwacht
grote uitgaven voor de exploitatie van de school, zich gedwongen weten te
bezuinigen op personeelskosten. Dat dit gevaar niet denkbeeldig is, blijkt
uit het onderzoek van het Nederlands Economisch Instituut (NEI), «Materiële
exploitatie voortgezet onderwijs» (mei 1994). De leden van de RPF-fractie
vragen de regering hierop te reageren.De leden van de SGP-fractie stemmen in met het streven naar vergroting
van de beleidsvrijheid voor de scholen. Zij plaatsen echter nog een aantal
vraagtekens bij de uitwerking van enkele onderdelen in het voorliggende wetsvoorstel.De voorgestelde lump-sum-regeling is een uitwerking van de al lang bestaande
voornemens op dit punt. De Commissie voor de toetsing van wetgevingsprojecten
heeft in een advies een aantal voorwaarden geformuleerd voor invoering van
lump-sum-bekostiging, die er met name voor moeten zorgen dat de bestaansvoorwaarden
voor kleine scholen niet worden aangetast. In het kabinetstandpunt over dit
advies is deze benadering onderschreven, maar in de toelichting bij dit wetsvoorstel
wordt niet of nauwelijks ingegaan op dit punt en op bijvoorbeeld de vraag
wat een kleine school is en in hoeverre de overgangsregeling ook voor kleinere
scholen toereikend is, zo constateren de leden van de SGP-fractie. Zij nodigen
de regering uit hier alsnog op in te gaan.Lump-sum-bekostiging bevordert de autonomie en beleidsvrijheid van de
scholen in principe. In de praktijk blijkt echter het risico dat de personeels-
en besturenorganisaties een zodanige rol krijgen, dat de hoeveelheid afspraken
en regels minstens net zo groot is als de afgeschafte overheidsregels. Als
voorbeeld noemen zij de gang van zaken bij de invoering van het Formatiebudgetsysteem
(FBS). Tegen deze achtergrond nodigen deze leden de regering uit, een beschouwing
te geven over de rol van de betreffende organisaties en de autonomie van scholen.De leden van de GPV-fractie hebben met belangstelling kennnis genomen
van dit wetsvoorstel. Op zich passen lump-sum-bekostiging en decentralisatie
van de rechtspositieregeling goed in het beleid dat is gericht op vergroting
van de autonomie van de instellingen. De leden van de GPV-fractie staan daarom
in principe positief tegenover de voorgestelde regeling. Dat neemt niet weg
dat aan de autonomievergroting ook grenzen kunnen worden gesteld. Dergelijke
grenzen komen in zicht indien als gevolg van autonomievergroting de onderwijsvrijheid
onder druk komt te staan. Met betrekking tot de lump-sum-bekostiging is een
dergelijk spanning denkbaar als ter realisering van de lump sum dermate zware
eisen aan de schaalgrootte worden gesteld dat kleinere scholen niet meer in
de gelegenheid zijn hun wettelijk voorgeschreven taken adequaat te vervullen.De leden van de GPV-fractie zullen dan ook pas hun steun aan het wetsvoorstel
kunnen geven als vaststaat dat de voorgestelde bekostigingssystematiek voldoet
voor alle scholen die thans binnen de wettelijke kaders voor bekostiging in
aanmerking komen. In dat verband leven er bij deze leden nog de nodige vragen. 2. Uitgangspunten en randvoorwaarden lump-sum-bekostigingDe regeling van de lump-sum-bekostiging voor het m.b.o. staat model voor
de invulling van de lump-sum-bekostiging in dit wetsvoorstel, zo lezen de
leden van de PvdA-fractie in de memorie van toelichting. Op blz. 3
wordt verwezen naar het advies «Verantwoordelijkheid voor onderwijs»
van de Commissie voor de toetsing van wetgevingsprojecten, dat als randvoorwaarde
voor de lump-sum-bekostiging stelt, dat de lump sum in elk geval voldoende
parameters moet omvatten om voor- en nadelen als gevolg van onbeheersbare
toevalligheden en reële verschillen in behoefte te voorkomen. Ook is
voor deze commissie een toereikende dekking van bepaalde risico's voorwaarde.De regeling voor het m.b.o. is sinds 1 augustus 1992 in de W.V.O. opgenomen.
De leden van de PvdA-fractie wijzen erop, dat dit bekostigingsstelsel in het
Decemberverslag 1994 van de Algemene Rekenkamer is bekeken. De Rekenkamer
concludeert weliswaar, dat de nieuwe regelgeving de bestuurlijke zelfstandigheid
heeft vergroot, maar dat in de voorbereiding van de bekostigingssystematiek
niet is bepaald, of het beschikbare budget een toereikende omvang heeft. Achterstanden
in de materiële voorzieningen enerzijds en regelgeving voor het personeelsbeleid
anderzijds maken dat instellingen in de praktijk slechts in beperkte mate
inhoud kunnen geven aan hun bestuurlijk zelfstandig functioneren. De leden
van de PvdA-fractie vragen zich af, of deze constatering geen gevolgen moet
hebben voor (de uitwerking van) dit wetsvoorstel. Temeer, daar ook een kleine
telefonische enquête van het Nederlands Genootschap van Leraren heeft
uitgewezen, dat de middelen van het schoolprofielbudget in ruim de helft van
de gevallen zijn besteed aan personeelsbeleid. Kwaliteitsverbetering en innovatie
scoren laag als bestedingsmogelijkheden (NGL-blad, 19 november 1994, blz.
6). Evenals bij de regeling voor het m.b.o. is ook aan de invoering van dit
wetsvoorstel de eis van budgettaire neutraliteit gekoppeld. De leden van de
PvdA-fractie vragen zich daarom af of deze eis niet ten koste zal gaan van
de kwaliteit van het onderwijs. Bovendien willen deze leden weten, hoe de
regering dat denkt te controleren en of zij het instellen van een tijdelijke
knelpuntenpot om de invoering te vergemakkelijken overweegt.Deze leden wijzen in dit verband op de reactie van ABOP en NGL, dat scholen
die in augustus 1998 eenmaal met een omvangrijk tekort aan personele middelen
te maken krijgen, weinig instrumenten in handen hebben om dit tekort weg te
werken. Die tekorten zijn niet denkbeeldig als scholen personeelsleden in
dienst hebben die duur zijn in verhouding tot hun leeftijd. De leden van de
PvdA-fractie voegen daar aan toe, dat dat probleem nog wel eens groter kan
worden, nu door de budgettering van de wachtgelden en het instellen van het
participatiefonds scholen gestimuleerd worden hun personeel langer in dienst
te houden. Vreest de regering niet, zo vragen deze leden zich af, dat de keerzijde
van het aanpakken van het probleem van de hoge wachtgelduitkeringen is het
groter worden van de financiële problemen van de scholen, als de lump-sum-bekostiging
wordt ingevoerd?Het is de leden van de CDA-fractie niet duidelijk op welke wijze in het
onderhavige voorstel van wet de relatie met het advies «Verantwoordelijkheid
voor onderwijs» (Commissie voor de toetsing van wetgevingsprojecten)
is uitgewerkt. Een enkele verwijzing in de memorie van toelichting (blz. 3)
achten deze leden volstrekt onvoldoende. Kan de regering concreet aangeven
op welke wijze het bovengenoemde advies in het voorstel van wet is vertaald?
Zo is bijvoorbeeld de benadering van «reëel genormeerde kostensoorten»
niet in het voorstel van wet terug te vinden, alsmede de waarborg dat «extra
kosten in geval van ziekte of verlof (bijv. wegens zwangerschap) van leerkrachten
niet ten koste mogen gaan van de kwaliteit van het onderwijs doordat de financiële
ruimte voor vervanging ontbreekt».In de Gezamenlijke richtinggevende uitspraken van het Schevenings Beraad
Bestuurlijke Vernieuwing is in paragraaf 2.2. (blz. 23 e.v.) vermeld dat het
lump-sum-bekostigingsstelsel voorziet in een normatief onderbouwde vergoeding
van de onvermijdbare kosten van een school conform het gestelde
in het advies van de Commissie voor de toetsing van wetgevingsprojecten. De
leden van de CDA-fractie missen een wettelijke vertaling van deze uitgangspunten
in het onderhavige voorstel van wet.In het verlengde van het hierboven gestelde vragen de leden van de CDA-fractie
zich af of de genoemde en geaccordeerde uitgangspunten van een lump-sum-bekostiging
geen concrete vertaling behoeven in een wettekst. Uitgangspunten van een wettelijk
gegarandeerde bekostiging behoeven immers vertaling in concrete wetsartikelen.
Deze wens van de aan het woord zijnde leden wordt nog versterkt door de passage
op blz. 10 van de memorie van toelichting. Naar aanleiding van een discussie
over de hoogte van de exploitatiekosten, de zgn. Bekostigingssystematiek materiele
vergoeding (BSM) merkt de regering op: «Overigens willen ondergetekenden
benadrukken dat de uitkomsten (van de discussie) om budgettaire redenen niet
kunnen leiden tot een verhoging van de rijksvergoeding ten aanzien van het
totale budget van de personele- en exploitatiekosten». Deze passage
heeft de leden van de CDA-fractie zeer gestoord. Ondanks alle verwijzingen
naar objectiviteit, onderbouwing, normering, blijkt toch uiteindelijk het
beschikbare – begrotings – budget doorslaggevend te zijn voor
de hoogte van de vergoedingen. Hiermee is de oude discussie weer terug op
het toneel. Een genormeerde lump-sum-bekostiging kan nu eenmaal leiden tot
meer benodigde financiële middelen dan de middelen die beschikbaar zijn
gesteld in de Rijksbegroting. Wil de regering hier nader op ingaan, zo vragen
de leden van de CDA-fractie. Waarom was de minister in een vorig kabinet wel
bereid om extra geld aan de personeelscomponent in totale vergoeding aan de
scholen toe te voegen? Extra geld – gedeeltelijk – exogeen verworven.
Bleek op dat moment niet – en terecht – dat de vergoeding voor
de personeelslasten te gering was?Een afdoende normatief onderbouwde lump-sum-bekostiging is te meer nodig
om te kunnen bepalen of de scholen in voldoende mate bekostigd worden. Recentelijk
is door uitspraken van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
het vraagstuk van de al of niet vrijwillige ouderbijdragen opnieuw in discussie
gebracht. Realiseert de regering zich – zo vragen de leden van de CDA-fractie –
dat een niet toereikende bekostiging van het voortgezet onderwijs gecompenseerd
dan wel aangevuld wordt uit of met ouderbijdragen? Een naar behoren onderbouwde
lump-sum-bekostiging, met een verantwoord aantal parameters en een tijdige
evaluatie kan veel problemen terzake voorkomen, aldus de leden van de CDA-fractie.Model voor de wijzigingen inzake lump-sum-bekostiging staat, aldus de
memorie van toelichting, de regeling van lump-sum-bekostiging in de W.V.O.
voor de personeels- en exploitatiekosten voor scholen voor m.b.o., welke vanaf
1 augustus 1992 in de W.V.O. is opgenomen. De leden van de VVD-fractie zien
gaarne nader onderbouwd in welke mate een en ander correspondeert met de uitgangspunten
van de notitie «De school in het jaar 2000» en het advies van
de Commissie voor de toetsing van wetgevingsprojecten, getiteld «Verantwoordelijkheid
voor onderwijs». Tevens zien deze leden gaarne geëxpliciteerd op
welke wijze in (de nadere uitwerking van) de voorstellen rekening wordt gehouden
met de financiële problematiek zoals die zich het afgelopen jaar in de
m.b.o.-sector heeft gemanifesteerd.In referte aan de notitie «De school in het jaar 2000» en
het rapport «Verantwoordelijkheid van onderwijs» noemt de memorie
van toelichting een drietal belangrijke randvoorwaarden voor een adequate
lump sum. Het betreft het belang van de mogelijkheid voor scholen om een eigen
personeelsbeleid te voeren, de randvoorwaarde van voldoende parameters en
de voorwaarde van een toereikende dekking van bepaalde risico's, zoals de
kosten van vervanging bij ziekte of verlof. Tegelijkertijd wordt
aangegeven dat deze randvoorwaarden bij de uitwerking van het lump-sum-bekostigingsmodel
in acht worden genomen. De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat, nu
het essentialia van de voorstellen betreft, voldoende inzicht in deze randvoorwaarden
thans geboden is.Toepassing van lump-sum-bekostiging vereist een overigens bepaalde schaalgrootte.
Het wetsvoorstel lijkt dan ook voor de nog resterende kleine scholen de noodzaak
om tot schaalvergroting over te gaan te vergroten. In het voorstel wordt verder
niet (expliciet) ingegaan op de minimale (of optimale) schoolgrootte. In dit
verband is de vraag gerechtvaardigd welke materiële effecten het wetsvoorstel
bedrijfseconomisch gezien heeft op kleine scholen en dus op de stichting van
nieuwe (en dus waarschijnlijk kleine) scholen.Ook wordt niet duidelijk langs welke weg en aan wie scholen over het gevoerde
beleid verantwoording dienen af te leggen noch welke sancties en (marginale)
sturingsmogelijkheden op rijksniveau resteren indien er zich op schoolniveau
ongewenste ontwikkelingen voordoen. De leden van de VVD-fractie vragen de
regering om een reactie. 3. Het lump-sum-bekostigingsmodelHet verzoek van de leden van de VVD-fractie voldoende inzicht te krijgen
in de randvoorwaarden voor de invoering van het lump-sum-bekostigingsmodel
is mede ingegeven na bestudering van het rapport «Normering van personele
lasten in het Voortgezet Onderwijs» van het Instituut voor Onderzoek
van Overheidsuitgaven (IOO), augustus 1994. De vraagstelling van bedoeld onderzoek
luidde: «Ontwikkel een methode om op enigerlei wijze de GPL in een systeem
van lump-sum-bekostiging van de VO-scholen te normeren, en wel zodanig dat
de budgettaire gevolgen hiervan voor de VO-scholen minimaal en de uitvoeringskosten
voor de verschillende betrokkenen niet te hoog zijn en het geheel past binnen
de filosofie van lump-sum-bekostiging. In ieder geval zal bij de uitwerking
een leeftijdgerelateerde GPL moeten worden onderzocht».Uit hoofdstuk 4 «Afwegingen» van genoemd rapport, blijkt dat
in het traject van de GPL-normering en de lump-sum-bekostiging de keuze en
verfijning van de normeringssystematiek voorwerp van politieke besluitvorming
zijn. Cruciale factoren die worden genoemd zijn: leeftijd, volume en inschaling,
alsmede mobiliteit van het (met name oudere) personeel. Zo mitigeren leeftijdscorrectie,
en eventueel andere factoren, het verslechterende effect van een uniforme
lump sum voor de positie van het oudere, want duurdere personeel, aldus de
onderzoekers. Op dit moment is het de leden van de VVD-fractie onvoldoende duidelijk
welke keuzen er gemaakt worden bij de verdere vormgeving van het model (zie
onder meer paragraaf 4.5 van bedoeld IOO-rapport). Deze leden verzoeken de
regering een nadere beschouwing omtrent de invulling van de normeringssystematiek.
Zij achten het onvoldoende dat thans volstaan wordt met een verwijzing naar
nog op te stellen algemene maatregelen van bestuur c.q. ministeriële
regelingen. Dit klemt te meer, aangezien de gekozen normeringssystematiek
rechtstreekse budgettaire consequenties zal hebben voor de afzonderlijke scholen.
Meer inzichtelijkheid is in het huidige stadium dan ook geboden.In het bijzonder vragen de leden van de VVD-fractie in hoeverre de gewenste
vrijheid tot het voeren van een eigen personeelsbeleid mogelijk haaks staat
op de gekozen methodiek van berekening van de GPL, waarbij als correctiefactor
voor onderwijzend personeel de leeftijd wordt genomen. Is het niet zo dat
een beloningssystematiek die overwegend is gebaseerd op uniforme functieschalen
en anciënniteit weinig flexibiliteit toelaat en in feite alleen de mogelijkheid
openlaat tot beleidsvrijheid in het aannemen van personeel waarbij op leeftijd
wordt geselecteerd? In hoeverre leidt een dergelijke systematiek tot welhaast
gedwongen over- c.q. ondervertegenwoordiging van bepaalde leeftijdsgroepen
in het personeelsbestand?Is de regering voornemens de correctiefactor leeftijd in tijd af te bouwen
c.q. na verloop van tijd op te heffen? Wil zij dit toelichten? In hoeverre
is bij de leeftijd als correctiefactor rekening gehouden met het – in
de ogen van de VVD-fractie op zich onwenselijke – beginsel «last
in, first out»?In navolging van opmerkingen van de Besturenraad Protestants Christelijk
Onderwijs aan het adres van de Tweede Kamer vragen de leden van de VVD-fractie
de regering aan te geven in hoeverre de voorgestane normatieve incidentele
looncomponent (ILC) de feitelijke kosten voldoende weergeeft. Kan daarbij
tevens de huidige systematiek worden betrokken?De leden van de CDA-fractie vragen welke afspraken er zijn gemaakt met
betrekking tot de ILC de gevolgen hiervan zijn voor de schoolpraktijk. Bestaat
er met betrekking tot de incidentele looncomponent een verschil in benadering
tussen de memorie van toelichting en de in de SCOW en CB gemaakte nadere afspraken?
Naast de ILC kent het onderwijs een zogenoemde ADV-opslag (mede als gevolg
van de invoering van de 38-urige werkweek). De aan het woord zijnde leden
wensen nader geïnformeerd te worden over het totaal van de diverse opslagen,
zowel incidenteel als structureel. In hoeverre kunnen deze opslagen de achteruitgang
in de bekostiging door de invoering van de lump-sum-systematiek compenseren?
De leden van de CDA-fractie hebben graag een zo compleet mogelijk antwoord. 3.1. School-GPL en landelijke GPLIn het lezenswaardige IOO-rapport «Normering van personele lasten
in het voortgezet onderwijs» is op verhelderende wijze uiteengezet hoe
het systeem van de Gemiddelde Personeelslast en de daarbij behorende correctiemethodieken
in de nabije toekomst kan gaan werken. Ten principale heeft de CDA-fractie
geen bezwaar tegen een degelijke GPL-berekening + correctie-factoren. Opvallend
is echter – en daarvan willen de aan het woord zijnde leden gaarne een
expliciete uitleg – dat bij alle 13 voorbeeld- scholen de GPL-vergoeding
systematisch wel de personeels- – lees salaris- – opbouw van het
zittend personeel volgt (dit in vergelijking tot de huidige bekostigingssystematiek)
maar dat de absolute bedragen van de vergoeding meer dan enkele procenten
lager liggen (zie bijlage VIII blz. 141 van het betreffend rapport). Hoe hier
mee om te gaan, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Bij een personeelsbestand
van plm. 200 mensen (al of niet FTE's) en dat aantal is bij een brede scholengemeenschap
voor voortgezet onderwijs zeker geen uitzondering, is een afwijking in de
vergoeding van 1% 2 banen en bij 6% betreft dat 12 banen. De CDA-fractie realiseert
zich dat deze benadering grofmazig is, maar wil bovenal voorkomen dat een
procentuele benadering de absolute gevolgen maskeert dan wel onderschat!Een feit dat naadloos aansluit bij het hierboven genoemde punt zijn de
eerste uitkomsten van de meting die uitgevoerd is in het zgn. CASO-systeem
(een meting die zich beperkt tot de eerste vijf maanden overigens). De hoogte
van de bedragen (vergoed volgens de huidige systematiek en de nu voorgestelde
systematiek) varieert van –12% tot + 11%.De leden van de CDA-fractie wensen geïnformeerd te worden over de
manier waarop in concreto de verevening tussen de diverse scholen en schoolbesturen
zal plaats vinden. Vervolgens stellen zij de vraag of het budgettair neutraal
invoeren van een lump-sum-bekostigingssystematiek verantwoord mogelijk is.
Op welke wijze worden de scholen met meer dan 6% afwijking (zoals thans voorgesteld)
gecompenseerd? Welke (extra) financiële middelen zijn hiervoor ter beschikking? In haar brief van 28 november 1994 informeert de staatssecretaris van
OC&W de vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over
de problematiek van de zgn. 10-plusdocenten bij invoering van het systeem
van lump-sum-bekostiging. De door haar voorgestane oplossing (de zgn. macro-aanpak)
treft alle scholen met een eerstegraadsbenadering en wel als volgt:schooljaar 1996–1997 0,49%schooljaar 1997–1998 0,98%schooljaar 1998–1999 1,88%.De leden van de CDA-fractie vragen hoe deze (extra)bezuiniging zich verhoudt
tot de invoering van de lump-sum-bekostiging. Van budgettair neutraal invoeren
op schoolniveau is geen sprake meer. Welke problemen zijn te verwachten en
welke oplossingen staat het kabinet voor?Het staat de leden van de fractie van D66 niet helder voor ogen wat het
onderhavige wetsvoorstel zal gaan betekenen voor schaal-10-docenten die op
basis van in 1985 met de minister gemaakte afspraken worden bezoldigd volgens
schaal 12, en wat de effecten zullen zijn voor de betrokken scholen, met name
na de overgangstermijn.Van verschillende kanten is aandacht gevraagd voor de positie van de kleinere
scholen. De Raad van State heeft dienaangaande een aantal concrete vragen
gesteld die wel in algemene zin, edoch niet in specifieke zin beantwoord zijn.
De leden van de fractie van D66 hebben derhalve behoefte aan meer duidelijkheid,
ondanks het gestelde in paragraaf 3.1 van de memorie van toelichting dat «in
hoge mate bevorderd wordt dat de personele bekostiging aansluit bij de werkelijke
kosten» wat voor «alle scholen van belang» is ook voor de
«kleinere scholen».Wijken kleinere scholen meer af van de landelijke GPL dan grote scholen?
Hoeveel meer, procentueel gezien? Valt te verwachten dat dat na de overgangsperiode
van twee, eventueel drie jaar ook nog het geval zal zijn?De leden van de VVD-fractie achten de tijdelijke keuze voor een school-GPL
die op termijn overgaat in een landelijke GPL op zich begrijpelijk. Ook de
variatie binnen de landelijke GPL naar schoolsoort, naar personeelscategorie
en voor het onderwijzend personeel naar een mix van schaal-10-/schaal-12-functies
achten zij in algemene zin niet onbegrijpelijk. Zij vragen de regering of
de voorgenomen correctietabel die een beeld geeft van de leeftijd- en salarisopbouw,
een tijdelijke is of een permanente.Het ligt in het voornemen van de regering de vaststelling van de bekostigingsparameters
en de jaarlijkse correctietabel bij of krachtens het nieuw te maken Formatiebesluit
te doen plaatsvinden. Mede gelet op het gewicht dat hieraan moet worden gehecht,
vragen de leden van de VVD-fractie de regering te onderbouwen waarom niet
is gekozen voor een algemene maatregel van bestuur met voorhangprocedure.De leeftijdscorrectietabel wordt toegepast voor de personeelscategorie
onderwijsgevend personeel. De landelijke GPL wordt gecorrigeerd ten behoeve
van de afzonderlijke scholen. Daarmee wordt bevorderd dat de personele bekostiging
aansluit bij de werkelijke kosten, aldus de memorie van toelichting. Uit case
studies blijkt, aldus het commentaar van de Besturenraad Protestants Christelijk
Onderwijs aan de Tweede Kamer, dat de initiële verschillen tussen de
normatieve landelijke GPL en de feitelijke school-GPL door de toepassing van
de leeftijdscorrectietabel blijven bestaan. Het beleidsmatig reageren op school-
c.q. bestuursniveau, aldus de Besturenraad Protestants Christelijk Onderwijs,
kan alleen gestalte krijgen door beleidsmaatregelen die betrekking hebben
op het volume van de personeelsinzet. Welke opvatting heeft de regering hierover,
zo vragen de leden van de VVD-fractie. Indien het antwoord bevestigend luidt,
wordt dan nog voldoende financiële en beleidsmatige armslag geboden
bij de invoering van de lump-sum-bekostiging, waar de memorie van toelichting
op duidt?De leden van de SGP-fractie plaatsen vraagtekens bij de ruime delegatiemogelijkheden,
met name de mogelijkheid van subdelegatie met betrekking tot het Formatiebesluit
(vaststelling bekostigingsparameters en correctietabel). Deze leden vinden
dat vanuit het oogpunt van rechtszekerheid zo terughoudend mogelijk dient
te worden omgegaan met vaststelling van bekostigingsregels via ministeriële
regelingen. Regeling bij algemene maatregel van bestuur achten zij dan ook
passender.De leden van de GPV-fractie constateren dat de vaststelling van de bekostigingsparameters
en de jaarlijkse correctietabel geschiedt bij respectievelijk krachtens het
nieuw te maken Formatiebesluit W.V.O. De leden van de GPV-fractie geven er
gezien het belang van de correctietabel de voorkeur aan een regeling bij algemene
maatregel van bestuur. Is de regering overigens niet van mening dat de uitgangspunten
die bepalend zijn voor het niveau van de personele vergoeding in de wet dienen
te worden opgenomen? Zouden naar analogie van de materiële exploitatiekosten
programma's van eisen daarin niet een rol kunnen spelen?In het nu voorliggende wetsvoorstel is bij voortduring sprake van delegatie
(«bij Algemene Maatregel van Bestuur») en/of sub-delegatie («of
krachtens Algemene Maatregel van Bestuur»). De leden van de CDA-fractie
zijn van opvatting dat sub-delegatie zo veel mogelijk beperkt moet blijven,
zeker als het gaat om de belangrijkste artikelen van de nu voorgestane wetswijziging.
Te denken valt aan de nieuwe artikelen 38a, lid 2 en 84, lid 1. Het betreft
hier de kern van de personele bekostiging, waarop de beide Kamers der Staten-Generaal
krachtens het voorgestelde artikel 84 lid 5 enige invloed danwel toezicht
dienen uit te oefenen.Voorts vragen de leden van de CDA-fractie om een helder overzicht van
de diverse A.M.v.B's en Ministeriële regelingen die de bekostiging van
het voortgezet onderwijs regarderen. Zij hebben de indruk het totaal overzicht
te missen danwel de dreiging daartoe. Ook om het dereguleringsaspect te kunnen
beoordelen ontvangen de aan het woord zijnde leden gaarne het gevraagde overzicht
(Bekostiging VO-lump-sum-elementen, voor zover nog nodig, personele en materiële
componenten. De A.M.v.B's en ministeriële regelingen die op deze componenten
betrekking hebben).Wat moet in dit verband verstaan worden onder zogenoemde Kaderbesluiten?
Wat is de onderlinge relatie tussen Kaderbesluit, het Formatiebesluit WVO
en het Besluit invoering lump sum bekostigde scholen voor v.w.o.-a.v.o.-v.b.o.?
In hoeverre is het Kaderbesluit een vervanging van het Rechtspositiebesluit
onderwijs? Waarom is het Kaderbesluit als zodanig niet toegelicht in de memorie
van toelichting? 3.2. Materiële componentDe leden van de CDA-fractie nemen met verbazing kennis van de manier waarop
het kabinet omgaat met de materiële component in de toekomstige lump-sum-bekostiging.
Met name op blz. 10 van de memorie van toelichting wordt luchtigjes over deze
materie gesproken. Tijdens de behandeling van wetsvoorstel 20 616 is
in de Kamer uitvoerig gediscussieerd met de toenmalige staatssecretaris Wallage
over de hoogte van de vergoedingen voor de materiële exploitatie. Het
toenmalige advies van de commissie Kolthof I kon om budgettaire redenen niet
worden overgenomen. Het kabinet suggereerde echter duidelijk: wacht op betere
tijden en die breken aan bij de invoering van de lump-sum-bekostiging. Het
kabinet zal ongetwijfeld in zijn beantwoording verwijzen naar de in de Wet
van 27 februari 1992 (Stb. 112) opgenomen evaluatieverplichting. Maar hoe
is een verantwoorde invoering van de lump-sum-bekostigingssystematiek
mogelijk als de materiële component evident onvoldoende is? Dreigt niet
een verschuiving naar de personele component? Met andere woorden bezuinigen
op personeel teneinde de materiële bekostiging afdoende te kunnen financieren?
Het is nu reeds een bekend probleem dat scholen de vervanging van hun informatica-apparatuur
nauwelijks kunnen betalen. Welke oplossingen zien de bewindslieden terzake?Ter nadere adstructie van hun opvattingen verwijzen deze leden naar Persbericht
nr. 78 dd. 20 mei 1994 van het toenmalige ministerie van Onderwijs en Wetenschappen
met de verhullende titel «Materiële uitgaven in het voortgezet
onderwijs hoger dan vergoeding»! De in dat persbericht vermelde bekostigingspercentages
(rijks vergoeding a.v.o. 69% en v.b.o. 82%) zijn onthullend.In welke mate moeten scholen feitelijk in staat worden geacht te kunnen
schuiven tussen personele en materiële middelen binnen de hen in de toekomst
te verstrekken lump sum, zo vragen de leden van de VVD-fractie. Welke zijn
de ervaringen hiermee tot dusver in de overige lump-sum-sectoren? Wil de regering
in haar beschouwing ook betrekken de mate van kostendekkendheid van de huidige
materiële component in de lump-sum-bekostiging voor het VO, onder meer
blijkend uit het NEI-rapport «Materiële exploitatiekosten van het
voortgezet onderwijs», mei 1994. Acht zij het overigens acceptabel indien
er een discrepantie zou optreden tussen feitelijke kosten en genormeerde vergoedingen
in de personele en materiële sfeer? Waar ligt voor haar de grens? En
in hoeverre acht zij het acceptabel dat scholen eventueel via andersoortige
financiering, bijvoorbeeld via vrijwillige ouderbijdragen, trachten de tekorten
aan te vullen?Zoals eerder gezegd onderschrijven de leden van de fractie van D66 in
principe het uitgangspunt dat de invoering budgettair neutraal dient te geschieden.
Echter, er kunnen zich omstandigheden voordoen waardoor van dit uitgangspunt
afgeweken zal moeten worden. Immers, op dit moment zijn de financiële
consequenties nog slechts in beperkte mate te overzien, aangezien de grondslagen
voor de formatieberekening en de uitzonderingen daarop nog bij algemene maatregel
van bestuur moeten worden vastgesteld. Verder zal er nog een evaluatie plaatsvinden
van de huidige bekostigingssystematiek m.n. van de vergoeding voor de materiële
bekostiging. De leden van de fractie van D66 willen niet op voorhand uitsluiten
dat een en ander zou moeten leiden tot een aanpassing van het budget. Het
komt de leden van D66 dan ook merkwaardig over als die evaluatie op voorhand
belast wordt met een onwrikbaar uitgangspunt.Soortgelijke vragen hebben de leden van de fractie van D66 m.b.t. de vergoeding
van de materiële exploitatiekosten. Bij de lump-sum-financiering wordt
de vergoeding voor de personele middelen en de exploitatie in een totaalbedrag
toegekend aan de scholen. Welke «kosten voor materiële exploitatie»
worden hier precies bedoeld? Heeft dit betrekking op dezelfde materiële
exploitatiekosten, waarvan het NEI, in haar onderzoek in opdracht van de normeringscommissie
in mei j.l. heeft vastgesteld dat de bekostiging ontoereikend was en dat slecht
70% van de werkelijk gemaakte kosten wordt vergoed? Ware het niet wenselijk
dit probleem uit de wereld te helpen voor de invoering van de lump sum, om
op die manier een zuivere start van de lump sum te realiseren? De leden van
de fractie van D66 vrezen dat als zulks niet gebeurt de lump-sum-financiering
een «vertroebelend» effect zal hebben. Immers op het moment dat
personele middelen en exploitatie-middelen in een bedrag worden toegekend
is veel minder gemakkelijk traceerbaar waar tekorten precies door veroorzaakt
worden. De regering suggereert dat een ontoereikende rijksvergoeding van de
materiële exploitatie en mogelijke tekorten voor wat betreft
de personele kosten door de scholen opgevangen zouden kunnen worden door het
overschot in huisvestings- en inventarisvergoeding hiervoor aan te wenden.
Op grond waarvan doet de regering deze suggestie? Past dat wel bij het uitgangspunt
dat reële bekostiging van de personeelskosten uitgangspunt van het bekostigingssysteem
behoort te zijn? Bovendien, welk overschot aan huisvestings- en inventarisvergoeding
wordt bedoeld? Zijn er aanwijzigingen dat de huisvestings- en inventarisvergoedingen
zo royaal zijn dat er naast de vereiste reserveringen, nog sprake is van een
overschot? De leden van de fractie van D66 leefden tot nu toe in de veronderstelling
dat afdoende reserveringen voor huisvesting en inventaris op zichzelf al problematisch
genoeg zijn, zeker indien vrij snel na de invoering van de lump sum de inventaris
vernieuwd moet worden. Zal niet eerder de neiging bestaan tot het omgekeerde
n.l. om tekorten in de materiële exploitatie op te vangen door het beperken
van de personele uitgaven?Was dat ook niet een van de zorgelijke conclusies van de Inspectie van
het Onderwijs in het onderwijsverslag over '93 met betrekking tot het m.b.o.,
waar op lesuren bespaard bleek te zijn? Geven de ervaringen met de lump-sum-financiering
in het m.b.o. aanleiding voor de suggestie van de regering? De leden van de
fractie van D66 zijn van mening dat dit soort van suggesties niet lichtvaardig
mag worden gedaan en verzoeken derhalve om feitelijk onderbouwd aan te geven
op grond waarvan de regering meent dat het mogelijk moet zijn voor de scholen
om «een overschot van de huisvestings- en inventarisvergoeding in te
zetten voor personeel en exploitatie» (MvT, artikel I, onderdeel O).Volgens de memorie van toelichting hanteren de indieners van het voorliggende
wetsvoorstel het uitgangspunt van budgetneutraliteit. De leden van de RPF-fractie
vragen zich af of dit in alle rigiditeit het uitgangspunt moet blijven. Uit
het hierboven genoemde onderzoek van het NEI blijkt dat de bekostiging van
de exploitatie van de scholen van het voortgezet onderwijs op basis van de
BSM ontoereikend is. Volgens het onderzoek dekt de rijksvergoeding in het
systeem van lump-sum-bekostiging slechts 70% van de exploitatie-kosten van
de scholen. In de memorie van toelichting zeggen de indieners wel een evaluatie
van de lump sum voor de BSM toe, mede op basis van de rapportage van het NEI.
Maar ongeacht de uitkomst van de toegezegde evaluatie wordt het uitgangspunt
van budgetneutraliteit gehanteerd. Het is de leden van de RPF-fractie onduidelijk
waarom dat gebeurt, terwijl het nu al duidelijk lijkt dat de bekostiging ontoereikend
is. In dit licht waarderen zij overigens wel dat de staatssecretaris recent
heeft toegezegd dat, vanwege de komende veranderingen, het voortgezet onderwijs
in financieel opzicht gedurende vijf jaar extra wordt bedeeld. Echter, deze
toezegging neemt niet weg dat het nog onduidelijk is of de scholen in het
voortgezet onderwijs ook op langere termijn in staat zijn een gezond financieel
beleid te voeren. Aangezien na de invoering van lump-sum-bekostiging het ministerie
wordt ontlast, komt het de leden redelijk voor dat de scholen structureel
worden gecompenseerd voor de verzwaring van de bestuurs- en beheerlast.Volgens de leden van de GPV-fractie is het belangrijk dat de bekostiging
een voldoende niveau heeft. Een kostendekkende vergoeding van onvermijdbare
kosten is ook onder de vigerende declaratieregeling al een conditio sine qua
non voor het naar behoren uitvoeren van de onderwijstaken. Indien een dergelijk
niveau al niet wordt bereikt zijn alle afwijkingen die daar nog eens bovenop
komen funest voor de instelling. Omdat de lump sum-bekostiging, indien niet
goed afgestemd op de individuele situatie waarin scholen kunnen verkeren,
dergelijke afwijkingen met zich kan meebrengen, is duidelijkheid omtrent het
uitgangspunt van normatief onderbouwde onvermijdelijke kosten leidend tot een kostendekkende vergoeding van wezenlijk belang. De leden van
de GPV-fractie spreken er dan ook de voorkeur voor uit dat een dergelijke
uitgangspunt tot uitdrukking komt in een wettelijke bepaling. Dit is naar
hun oordeel geen overbodige luxe, omdat zij de sterke indruk hebben dat het
bekostigingsniveau op het gebied van de materiële exploitatie niet aan
de eerder genoemde norm voldoet. Zij wijzen in dit verband op de uitkomsten
van het onderzoek «Materiële exploitatiekosten voortgezet onderwijs»
van het NEI in vergelijking met de rijksvergoeding van het nieuwe BSM. HuisvestingDe leden van de VVD-fractie stellen vast dat de vergoeding voor huisvestingskosten
niet in deze lump-sum-financiering wordt betrokken. Het ligt in de bedoeling
de middelen voor de huisvesting per augustus 1996 aan de gemeentelijke overheid
ter beschikking te stellen. Uitgaande van een voor autonomie ideale situatie
waarin het totale budget (voor personeel, exploitatie en huisvesting) voor
vrije aanwending bij het bevoegde gezag ter beschikking komt, kan het wetsvoorstel
enigszins ongelijk uitwerken voor gemeentelijke scholen en niet-gemeentelijke
scholen. Immers bij gemeentelijke scholen komt het totale budget direct bij
het bevoegd gezag (het gemeentebestuur). Bij niet-gemeentelijke scholen moet
het huisvestingsdeel van het totale budget beschikbaar worden gesteld door
de gemeente. Het gemeentebestuur zou mogelijk eisen kunnen stellen aan de
besteding van deze middelen zodat de vrijheid van het bevoegd gezag bij de
niet-gemeentelijke scholen (enigszins) wordt ingeperkt. De memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel gaat niet in op mogelijke consequenties van dit verschil.
De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering om een reactie.Zoals gesteld, streeft het kabinet naar een verdere decentralisatie van
bevoegdheden en taken naar de scholen. Echter, als het gaat om de huisvesting
van scholen wordt dit streven niet consequent volgehouden. Volgens het voorstel
van wet wordt de huisvesting van de scholen niet gefinancierd volgens het
systeem van lump-sum-bekostiging. Hoewel de decentralisatie van huisvesting
later ter sprake komt, vragen de leden van de RPF-fractie zich in het kader
van dit voorstel af waarom huisvesting niet wordt opgenomen in de lump-sum-bekostiging.
De bevoegdheid om de huisvesting te bekostigen wordt overgedragen aan de gemeenten.
Dit verhoudt zich niet tot het streven om scholen meer autonomie en vrijheid
te geven. Bovendien wijzen zij op de ongewenste verstrengeling van belangen
bij de gemeenten zelf. De gemeenten zijn het bevoegd gezag over openbare scholen
en moeten vervolgens tevens beslissen over de huisvesting van bijzondere scholen.
Graag verwijzen de leden naar een andere publikatie van het NEI, het rapport
«Decentralisatie huisvesting primair en voortgezet onderwijs»,
juni 1993. Volgens het hierin gepresenteerde alternatief wordt het eigendom
van schoolgebouwen overgedragen aan schoolbesturen. Met een vergoeding voor
de huisvestingskosten betalen de schoolbesturen de huisvestingskosten en een
afkoopsom voor de gebouwen. Volgens de leden van de RPF-fractie verdient dit
alternatief in het kader van dit wetsvoorstel nadere bestudering. OverschrijdingsregelingOnder verwijzing naar de inleiding bij dit verslag constateren de leden
van de PvdA-fractie dat de overschrijdingsregeling wordt aangepast. Dit houdt
in, dat de schoolspecifieke regeling wordt vervangen door de verplichting
om elke overschrijding bij welke schoolsoort dan ook door te betalen aan alle
bijzondere scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeente,
ongeacht de schoolsoort. Met de VNG ( brief van 24 januari 1995) zijn deze
leden van mening, dat dit niet spoort met de discussie die in het parlement
gevoerd is bij de herziening van het bekostigingsstelsel in 1991 en met de
afspraken in het kader van het Schevenings Beraad. De leden van de PvdA-fractie
zijn benieuwd naar de motivering van de regering.De leden van de VVD-fractie zijn vooralsnog niet overtuigd van de noodzaak
van bestendiging van een dergelijke overschrijdingsregeling. Zij verzoeken
de regering op dit punt een nadere onderbouwing, mede inachtnemende de afspraak
uit het regeerakkoord dat het automatisme van de zogenaamde overschrijdingsregeling
wordt vervangen door een regeling die materiële financiële gelijkstelling
tussen openbaar en bijzonder onderwijs garandeert.Ook de leden van de fractie van D66 vragen hoe het onderhavige voorstel
te rijmen valt met de afspraak in het regeerakkoord om de overschrijdingsregeling
aan te passen zodanig dat sprake zal zijn van materiële financiële
gelijkstelling. Kunnen deze leden ervan uitgaan dat het huidige voorstel straks
in die zin zal worden aangepast? 3.3. Administratieve lasten en budgettaire risico's lump-sum-bekostigingOp blz. 5 van de memorie van toelichting wordt vermeld, dat vooral het
afschaffen van het declaratiekarakter van de personeelsbekostiging op termijn
efficiencywinst zal opleveren voor de beide betrokken ministeries. De leden
van de PvdA-fractie vragen de regering aan welke termijn zij denkt en welke
omvang die efficiencywinst naar verwachting zal krijgen.In haar brief van 18 jauari 1995 kondigt de staassecretaris van Onderwijs
Cultuur en Wetenschappen een vervolgonderzoek aan naar de kosten van administratie,
beheer en bestuur (ABB). De leden van de CDA-fractie willen graag geïnformeerd
worden over de wijze waarop de uitkomsten van een dergelijk vervolgonderzoek
in het onderhavige wetsontwerp worden verwerkt. Zijn de uitkomsten van het
vervolgonderzoek wel op tijd gereed? Waarom wordt het vervolgonderzoek eerst
in een zo laat stadium uitgezet? Op welke wijze worden eventuele budgettaire
consequenties van het vervolgonderzoek in het ontwerp van wet verwerkt?De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering in aansluiting op pagina
10 van de memorie van toelichting, aan de hand van concrete voorbeelden nader
te onderbouwen in welke omstandigheden en in welke mate een eventuele toename
in beleidskosten naar verwachting zal plaatsvinden en voldoende gecompenseerd
kan worden door een afname in beheerslasten.De Raad van State, de Onderwijsraad en een aantal belanghebbende organisaties
wijzen erop dat ten gevolge van onderhavig wetsvoorstel de kosten voor administratie,
bestuur en beheer zullen toenemen. Ook de leden van D66 lijkt het aannemelijk
dat zeker in de beginfase de beleidskosten voor administratie, bestuur en
beheer zullen stijgen. Lump-sum- financiering, decentralisatie van arbeidsvoorwaarden,
budgettering van de wachtgelden en de daaraan gekoppelde oprichting van het
participatiefonds, en het vervangingsfonds, vragen tenslotte meer eigen inbreng
en beleid van scholen. Dat zal deels door middel van een kosteloze cultuuromslag
bij de schoolbesturen gerealiseerd moeten worden, maar daarnaast ook door
een nauwkeurigere en intensievere planning en door beter beheerde administratiesystemen.
Immers er is al eerder een probleem geconstateerd met betrekking tot de administratie
op scholen (vervangingsfonds). Nu de administratieve taken zich
uitbreiden wordt dat probleem waarschijnlijk alleen maar groter. Nogmaals,
waarop baseert de regering haar standpunt dat lump-sum-financiering zal leiden
tot vermindering van kosten voor administratie, bestuur en beheer?Als uit de toegezegde evaluatie blijkt dat er, in tegenstelling tot wat
de regering schijnt te denken, wel degelijk sprake is van toegenomen kosten
met betrekking tot administratie, beheer en bestuur zou een discussie over
de hoogte van de vergoedingen naar de mening van de leden van de fractie van
D66 mogelijk moeten zijn. Een vraag die deze leden daarbij ook bovenmatig
interesseert is: of omgekeerd de voorgestelde lump-sum-financiering en de
decentralisatie van de rechtspositieregeling niet uiteindelijk (na de invoeringsperiode)
zullen leiden tot een forse afname van de bestuurslast op rijksniveau en zo
ja tot welke besparingen dat zal leiden.De leden van de SGP-fractie vragen ook oog voor de met de vergroting van
de beleidsvrijheid gepaard gaande kosten van bestuur en beheer. Weliswaar
is er de laatste jaren sprake geweest van terugdringing van regelgeving, maar
er zijn ook allerlei administratieve verplichtingen bijgekomen, onder meer
in verband met de verplichte aansluiting bij het vervangingsfonds. Verder
is de noodzaak tot beleidsvorming toegenomen. Dit heeft een uitgavenverschuivend
effect van het departement naar de scholen. Deze leden vragen of dit aspect
wordt meegenomen in de aangekondigde onderzoeken met betrekking tot de kosten
van administratie, beheer en bestuur en of daar voor de plenaire behandeling
van dit wetsvoorstel duidelijkheid over komt. Deze leden vinden de argumentatie
van de regering op dit punt niet overtuigend. In dit verband plaatsen deze
leden ook vraagtekens bij de manier waarop de regering omgaat met het uitgangspunt
van budgettaire neutraliteit. Op zichzelf kunnen deze leden zich dit uitgangspunt
voorstellen, maar daarbij dient dan wel in aanmerking te worden genomen de
eerder al gememoreerde taakverschuiving van het departement naar de scholen,
hetgeen ook een budgetverschuiving met zich mee dient te brengen.De leden van de SGP-fractie zouden het onbehoorlijk vinden als de lump
sum wordt ingevoerd zonder dat er een oplossing komt voor de al jaren voortdurende
discussie over de ABB-kosten. Zij betrekken hierbij tevens de herhaaldelijk
vastgestelde ontoereikendheid van de materiële bekostiging. Waarom is
trouwens de definitieve regeling voor het stelsel van materiële bekostiging
(BSM) gepland voor 1 januari 1997 in plaats van 1996? Zij vernemen graag de
reactie van de regering. De leden van de SGP-fractie hebben ook nog hun twijfels met betrekking
tot enkele specifieke knelpunten. Zij denken daarbij aan het laten vervallen
van de mogelijkheid van een aanvullende vergoeding in verband met de bijzondere
staat van de huisvesting. De redenering van de regering overtuigt deze leden
op dit punt niet. Deze leden vragen ook of bij de invoering van de lump-sum-bekostiging
geen overgangsmaatregel dient te worden getroffen voor de zogenaamde transitorische
kosten, zoals de loonheffing vakantietoeslag over de periode tot aan de invoering
van de lump-sum-bekostiging. Ook vragen deze leden zich af of de positie van
scholen die er meer dan zes procent op achteruitgaan wel met voldoende rechtszekerheid
is omgeven. Is de verplichting tot nader overleg niet te mager? Is er overigens
een knelpuntenbudget beschikbaar?De leden van de SGP-fractie vinden het van belang dat het uitgangspunt
van normatief onderbouwde, onvermijdbare kosten en kostendekkendheid van de
vergoeding wordt vastgelegd in de wet. Zij vragen de reactie daarop van de
regering. Verder achten deze leden een regelmatige evaluatie wenselijk. Hoe
gaat de regering hier invulling aan geven? Tenslotte vinden deze leden dat
de vergoedingen in beginsel jaarlijks aangepast dienen te worden aan de prijsstijgingen. Illustratief vinden de leden van de GPV-fractie de opmerking dat, indien
uit onderzoek mocht blijken dat er tekorten zouden zijn op het gebied van
administratie, bestuur en beheer dit om budgettaire redenen niet zal leiden
tot een een verhoging van de rijksvergoeding. De leden van de GPV-fractie
zijn niet blind voor budgettaire problemen van de overheid, maar zij stellen
wel dat als men weet heeft van tekorten bij de scholen, men extra voorzichtig
moet zijn met regelgeving die deze problemen zouden kunnen versluieren of
ongewenste gevolgen zouden kunnen hebben. Is de regering niet bang dat de
lump sum-bekostiging niet ten koste zal gaan van de positie van de leraar?
In hoeverre kan in dit verband nog worden volgehouden dat als gevolg van de
voorstellen de beleidsvrijheid van instellingen zal toenemen?In dit verband staan de leden van de GPV-fractie ook sceptisch tegenover
de in memorie van toelichting verwoorde verwachting, dat het laten vervallen
van de mogelijkheid in artikel 89 van de WVO van een aanvullende vergoeding
in verband met bijzondere omstandigheden in de staat van de huisvesting, kan
worden opgevangen door de grotere beleidsvrijheid. Zal het al met al niet
zo zijn dat scholen alleen nog maar bezig zullen zijn de eindjes aan elkaar
te knopen? Is men ook niet bevreesd voor voortdurende verhoging van de ouderbijdrage?
Dit laatste vinden de leden van de GPV-fractie een slechte zaak. De overheid
dient immers zorg te dragen voor een adequate bekostiging. Daartoe worden
immers ook belastingen betaald, het gaat niet aan dat burgers via omwegen
nogmaals dienen bij te dragen. 4. Decentralisatie van regelgeving op arbeidsvoorwaardelijk
terrein 4.1. InleidingHet wetsvoorstel volgt zoveel mogelijk de voorstellen die voor de rechtspositieregeling
van het h.b.o. en het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie zijn neergelegd
in de wetsvoorstellen TK 23 218 en TK 23 946. De opmerkingen die
de leden van de VVD-fractie bij het onderhavige voorstel hebben kunnen in
grote lijnen in het verlengde van de opmerkingen bij bedoelde wetsvoorstellen
worden beschouwd.De leden van de VVD-fractie onderschrijven het door de regering gehanteerde
uitgangspunt «decentraal, tenzij». Daarbij zijn zij van mening
dat, mede met inachtneming van hetgeen deze leden bij de behandeling van bovenbedoelde
wetsvoorstellen naar voren hebben gebracht, van het centrale voorbehoud, met
name op de terreinen functiewaardering en salarisschalen, terughoudend gebruik
zal moeten worden gemaakt. Zij kunnen zich hierbij voorstellen dat de regering
na verloop van tijd, als de decentrale regelingen goed werken, overgaat tot
een verdergaande deregulering van wettelijke bepalingen. Onderschrijft de
regering deze visie? Hiermee strijdig achten deze leden de redactionele aanpassing
van artikel 38a, tweede lid. In plaats van het openhouden van de mogelijkheid
om bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels te stellen (–
een zogenaamde «kan-bepaling» –) is hier door het woordje
«worden» aangegeven dat deze nadere regels er komen en blijvend
zullen zijn. Waarom is voor een andere redactie gekozen? Is de regering bereid
deze formulering te heroverwegen en in de zin van vorenbedoelde wetsvoorstellen
aan te passen?Reeds eerder hebben de leden van de VVD-fractie stilgestaan bij de betekenis
van leeftijd als correctiefactor voor het onderwijzend personeel. Mede inachtnemende
de decentralisatie van regelgeving op het arbeidsvoorwaardelijk terrein vragen
deze leden zich af in hoeverre een permanente correctiefactor leeftijd het
gewenste streven naar functiedifferentiatie, prestatiebeloning en andere vormen
van flexibilisering van de beloningsstructuur kan doorkruisen. Bij de uitwerking van de lump-sum-financiering en de decentralisatie van
de arbeidsvoorwaarden is duidelijk gekozen voor een groeimodel, aldus de leden
van de fractie van D66.Met betrekking tot de lump-sum-financiering is al met al tamelijk helder
geworden waarom gekozen is voor zo'n geleidelijke overgang en hoe die geleidelijke
overgang tot stand zal moeten komen. Voor wat betreft de decentralisatie van
de arbeidsvoorwaarden en het tot stand komen van een functiewaarderingssysteem
is veel minder duidelijk op welke wijze dat groeimodel gestalte zal moeten
krijgen en welke taken bij de rijksoverheid zullen blijven liggen. Met andere
woorden de relatie ministeriële verantwoordelijkheid schoolverantwoordelijkheid
is hierbij nog niet echt helder.Met betrekking tot de decentralisatie van regelgeving op arbeidsvoorwaardelijk
terrein constateren de leden van de SGP-fractie dat het bevoegd gezag van
een school zorg moet dragen voor de regeling van de rechtspositie van het
personeel voorzover dat niet is aangesloten bij een vakorganisatie die partner
is bij een CAO-overeenkomst. Zij vinden het een goede zaak dat op het niveau
van de school wordt vastgesteld op welke wijze het overleg wordt gevoerd en
met welke organisaties. 4.2. Uitgangspunten rechtspositieregelingWat betreft de passage over functiewaardering op blz. 7 van de memorie
van toelichting verwijzen de leden van de PvdA-fractie naar hun inbreng bij
wetsvoorstel TK 23 946, de decentralisatie rechtspositieregelingen sector
beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Evenals in dat wetsontwerp blijft
ook in dit voorstel over functiewaardering een mist hangen, die de leden van
de PvdA-fractie niet bevalt. Het functiewaarderingssysteem als zodanig moet
los gezien worden van de beloningsstructuur. Om die reden is een verheldering
van de ijkpunten noodzakelijk. Over een eventuele loonopdrukkende werking
moeten van te voren afspraken worden gemaakt.De leden van de CDA-fractie wensen geïnformeerd te worden over de
stand van zaken met betrekking tot het functiewaarderingssysteem. Welke uitgangspunten
hanteert de regering thans?Is er reeds een eerste evaluatie van het Formatiebudgetsysteem (FBS) ter
beschikking, alsmede van de invoeringsperikelen, zo vragen de leden van de
CDA-fractie.Verder wensen de leden van de CDA-fractie geïnformeerd te worden
over de stand van zaken bij de decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden.
Is te garanderen dat er per 1 augustus 1996 een overlegprotocol zal zijn vastgesteld?
Welke gevolgen hebben de in het voorjaar van 1995 te maken CAO-afspraken voor
dit onderdeel van de thans voorgestelde wetswijzigingen? Mogen de leden van
de CDA-fractie er vanuit gaan dat een nieuwe Onderwijs-CAO de problematiek
van de decentralisatie arbeidsvoorwaarden per 1 augustus 1996 aanmerkelijk
vereenvoudigt?De aan het woord zijnde leden merken op dat zij het zeer zouden betreuren
dat per 1 augustus 1996 het RPBO automatisch van kracht blijft bij het uitblijven
van een overlegprotocol en/of Onderwijs-CAO. 5. Het invoeringstrajectVolgens de leden van de CDA-fractie is een verantwoorde invoering van
een lump-sum-bekostigingssystematiek in het voortgezet onderwijs per 1 augustus
1996 (waarbij alle gegevens en hoogte van vergoedingen per 1 augustus 1995
bekend dienen te zijn) thans niet mogelijk. Veel gegevens ontbreken nog en
niet helder is waarom de invoering van deze nieuwe systematiek
voor individuele scholen een achteruitgang in de formatie betekent van tussen
de 8 en 10 procent.Het overgangstraject van school-GPL naar landelijke GPL wordt aangevuld
met een overgangsrecht ingeval zich een 3%-afwijking voordoet. Voor scholen/besturen
die meer dan 6% afwijken wordt overleg gevoerd over een aanvullend overgangstraject.
De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering aan te geven welke de stand
van zaken terzake is. Op welke wijze is de regering voornemens laatstgenoemde
afwijking in objectieve regelgeving neer te leggen?De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering welke beleidsmatige
conclusies zij verbindt aan de volgende passages uit het rapport «Normering
van personele lasten in het V.O.» van het IOO: «Niet zonder reden
is in dit hoofdstuk bij het beschrijven van argumenten voor afwegingen een
aantal keren gesproken van de huidige situatie en zijn de verwachte toekomstige
ontwikkelingen in de beschouwing betrokken. Niet alleen zijn de uitkomsten
van de normering afhankelijk van de situatie in het ijkjaar, ook zijn voor
het onderhavige vraagstuk relevante ontwikkelingen die de structuur van het
VO ingrijpend zullen veranderen nog onvoldoende uitgekristalliseerd. Hierdoor
wordt de normering gebaseerd op een structuur die over enkele jaren wanneer
de normering effectief moet worden mogelijkerwijs gedeeltelijk achterhaald
zal zijn In het bijzonder kan hierbij worden gedacht aan het proces van brede
scholengemeenschapsvorming. Overigens betekent dit argument niet dat er thans
geen normering mogelijk is. Wel lijkt het verstandig om voorafgaand aan de
daadwerkelijke invoering de te maken keuze, zowel wat betreft de vorm als
de uitwerking, te actualiseren».Er is gekozen voor een overgangsperiode van twee jaar '96–'98 met
een uitloop van een extra jaar '98–'99 voor die scholen die er ten opzichte
van de school-GPL meer dan 3% op achteruitgaan. Zoals eerder gezegd onderschrijven
de leden van de D66 fractie in beginsel deze regeling, omdat drie jaar als
uitgangspunt een redelijke termijn lijkt te zijn. Echter het is denkbaar,
zoals uit enkele adviezen is gebleken, dat ook na drie jaar nog voor een aantal
scholen onrechtvaardig grote afwijkingen van de landelijke GPL zullen bestaan.
De leden van de fractie van D66 onderschrijven derhalve de toezegging van
de minister dat voor die scholen die er meer dan 6% op achteruitgaan «het
overgangstraject opnieuw punt van onderhandeling zal zijn». Zij vragen
zich af of het niet wenselijk zou zijn in de memorie van toelichting een langere
overgangstermijn van 5 jaar te noemen, dan wel een knelpuntenbudget te reserveren.Ook de leden van de GPV-fractie hebben vragen over de gekozen overgangssystematiek.
Het gaat hen daarbij met name om de invoering van de landelijke GPL in 1998.
Is de periode van twee jaar wel lang genoeg voor de instellingen om hun personeelsbestand
aan de nieuwe situatie aan te passen? Weliswaar zal een jaarlijkse correctietabel
worden opgesteld die een beeld geeft van de leeftijd- en salarisopbouw maar
zal een dergelijke macro-benadering wel onderscheidend genoeg kunnen werken
als het gaat om individuele scholen? Moet aan de instellingen die met een
specifieke personeelsopbouw zitten niet meer ruimte worden gegeven? Weliswaar
wordt daarin voorzien door middel van de 3% regeling maar de leden van de
GPV-fractie vinden een beperking van deze regeling tot één jaar
aan de korte kant. Welke garanties worden er geboden dat scholen die na die
periode als gevolg van de invoering van de lump-sum-bekostiging in de problemen
zitten toch een voldoende bekostiging krijgen? 6. Advies en overleg Positie verticale scholengemeenschappenDe leden van de fracties van CDA, VVD en SGP vragen waarom de bekostiging
van het niet-BVE-deel in een verticale scholengemeenschap niet op dezelfde
wijze plaatsvindt als de bekostiging van vwo, avo en vbo dat niet in een verticale
scholengemeenschap is opgenomen. De leden van de fracties van CDA en VVD vragen
in het bijzonder naar de motivering van de afwijkende directieformules. MedezeggenschapDe leden van de fractie van de PvdA vinden dat het wetsontwerp niet kan
volstaan met het noemen van de medezeggenschapsstructuur als een afzonderlijk
punt van aandacht, zoals op blz. 12 van de memorie van toelichting is gebeurd.
Deze leden zijn van mening, dat bij een zo wezenlijke wijziging van de rechtspositieregeling
meer duidelijkheid moet worden geschapen over de toekomstige medezeggenschaps-
structuur. Zij vragen daarom of de regering het daar mee eens is en hoe zij
zich (het tot stand komen van) deze structuur voorstelt. 7. Financiële gevolgenDe leden van de VVD-fractie stellen vast dat de omschakeling naar het
nieuwe financieringsmodel volgens de regering «budgettair neutraal»
moet verlopen. Een overzicht van uitgavenrealisaties en -ramingen voor de
beleidsterreinen 4 (Algemeen voortgezet en voorbereidend wetenschappelijk
onderwijs alsmede lager beroepsonderwijs) en 19 (Algemeen voortgezet en voorbereidend
wetenschappelijk onderwijs alsmede voorbereidend beroepsonderwijs) geeft door
de jaren heen echter een voortdurende stijging te zien. Er zijn geen concrete
aanwijzingen op basis waarvan verwacht kan worden dat de ramingen uit de begrotingen
van 1995 voor de jaren tot 1999 niet meer bijgesteld behoeven te worden. Het
is dan ook de vraag of 1994/1995 als basisjaar voor de berekening van de in
1996 en later beschikbaar te stellen budgetten bruikbaar is en hoe kan worden
vastgesteld dat de omschakeling naar de nieuwe financieringsstructuur daadwerkelijk
budgettair neutraal verloopt, aldus de leden van de VVD-fractie. Hoe kan worden
vastgesteld hoe groot het totale budget zou zijn bij handhaving van de huidige
structuur? Daarbij kan de vraag gesteld worden op welke efficiency-winsten
de minister bij het eigen departement rekent en of deze winsten ten goede
zullen komen aan het onderwijsveld.Mede gelet op het feit dat zij ook de risico's van het eigen beleid moeten
kunnen dragen, is het voor een evenwichtig korte en (middel)lange termijn
beleid van de scholen noodzakelijk dat zij een vrij grote mate van zekerheid
hebben over de omvang van en ontwikkeling in het beschikbare budget. Gelet
op de bijstellingen van het beschikbare budget voor beleidsterrein 4 respectievelijk
19 in de afgelopen jaren is het de vraag of de minister aan de scholen voldoende
zekerheid kan bieden over de op korte en langere termijn beschikbare budgetten.
In dit verband dient te worden bedacht dat het beroep op de onderhavige onderwijssoorten
niet beperkt kan worden hetgeen een zeker «open einde-karakter»
geeft aan de kosten en dus aan de financiering ervan.De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering aan te geven in hoeverre
in de systematiek van de genormeerde lump-sum-rekening zal worden gehouden
met autonome ontwikkelingen, zoals een aanmerkelijke stijging van het leerlingenvolume
in het VO-sector. Blijft de regering in dit licht van mening dat de regeling
ook op termijn budgetneutraal zal kunnen c.q. moeten blijven? Welke materiële en personele kosten zijn verbonden aan de implementatie-organisatie
die vanuit het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen het implementatieproces
zal gaan begeleiden? Hoeveel formatieplaatsen betreft het en worden betrokkenen
uit de bestaande organisatie betrokken, zo willen de leden van de VVD-fractie
van de regering weten.Waarom is in het wetsvoorstel niet gekozen voor een jaarlijkse prijsindexering
bij de genormeerde vergoedingen, zo vragen de leden van de VVD-fractie.Het is de leden van de fracties van VVD, D66 en GPV niet helder waarom
er in dit wetsvoorstel geen periodieke evaluatie van de lump-sum-financiering
is opgenomen. Kan hierover duidelijkheid verschaft worden? De leden van genoemde
fracties vragen of de regering de mogelijkheid van geregelde evaluatie van
de bekostiging wil overwegen. De leden van de VVD-fractie vragen of de regering
bereid is een periodieke evaluatie in een wetsartikel vast te leggen. ARTIKELEN Artikel 38aIn hun commentaar op het algemeen deel hebben de leden van de VVD-fractie
gewezen op het verschil in redactie van het onderhavige tweede lid ten opzichte
van vergelijkbare artikelleden in de voorstellen TK 23 218 en TK 23 946.
Zij verzoeken de regering de redactie van het onderhavige tweede lid overeenkomstig
vorenbedoelde regelingen aan te passen.In het tweede lid staat «bij algemene maatregel van bestuur onderscheidelijk
bij of krachtens». De leden van de fractie van D66 vragen welke betekenis
hier aan «onderscheidelijk» moet worden toegekend. Artikel 40aOver de regelingen als bedoeld in deze artikelen die van algemeen belang
zijn voor de bijzondere rechtstoestand van het personeel van de desbetreffende
school, wordt «door of namens het bevoegd gezag» overleg gevoerd
met de daarvoor in aanmerking komende vakorganisaties van overheids- en onderwijspersoneel.
In de praktijk kan dit erop neerkomen dat de schooldirectie via aan haar gemandateerde
bevoegdheden overleg voert over rechtspositionele voorwaarden die haarzelf
mede aangaan. De leden van de VVD-fractie vragen of de regering van mening
is dat hierdoor voldoende gewaarborgd is dat geen vermenging van twee zaken
optreedt, te weten: de bevoegdheid tot vertegenwoordiging van het bevoegd
gezag enerzijds en de hoedanigheid van personeelslid dat mede voorwerp van
bespreking kan zijn, anderzijds? Artikel 84Onduidelijk is of er gedacht wordt aan een jaarlijks opnieuw te verschijnen
algemene maatregel van bestuur. Wat voor een langere-termijn-zekerheid zullen
de scholen aan dergelijke de algemene maatregel van bestuur kunnen ontlenen,
zo vragen de leden van de VVD-fractie.In dit artikel wordt onder meer bepaald dat de formatie «redelijkerwijs»
voldoende is voor het leiden en beheren van de school, voor het geven van
onderwijs, voor de ondersteuning van het onderwijs. De leden van de VVD-fractie
vragen wat onder dat begrip moet worden verstaan.Waaraan worden de normen voor de omvang van het leidinggevend en het ondersteunend personeel ontleend (aan de bestaande situatie of
aan de nieuwe situatie)?Wordt rekening gehouden met de mogelijkheid dat er een andere personeelssamenstelling
of -omvang nodig is bij de grotere autonomie en de verminderde regelgeving?De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering nader aan te geven waarom
er niet voor gekozen is in voorliggend artikel, meer dan thans het geval is,
de uitwerking van de grondslagen voor de omvang van de formatie neer te leggen.
Een en ander met inachtneming van Aanwijzing 24, tweede lid, van de Aanwijzingen
voor de Regelgeving. Artikel 85De gemiddelde personeelslast wordt wat de personeelscategorie van de leraren
van een school betreft gecorrigeerd voor de leeftijd van die leraren. De leden
van de VVD-fractie vragen of zowel aanpassing naar boven als naar beneden
plaatsvindt. Jaarlijks? Hoe wordt omgegaan met vacatures? Indien daarbij de
gemiddelde leeftijd wordt gebruikt, wordt er dan gecorrigeerd bij invulling
van de vacatures? Waarom wordt hier de leeftijd als corrigerende factor genomen
en niet de actuele inschaling?Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur wordt onder meer bepaald
wat de personele middelen omvatten. Het is de vraag of ook deze algemene maatregel
van bestuur bij de beide Kamers der Staten-Generaal zal worden voorgehangen. Artikel 89De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering nader aan te geven onder
welke omstandigheden sprake zal kunnen zijn van «bijzondere ontwikkelingen»
als bedoeld in onderhavig artikel. Is het uit een oogpunt van objectiviteit
en financiële belangen niet te prevaleren om een en ander bij wet of
algemene maatregel van bestuur te regelen? Vallen bedoelde ontwikkelingen
binnen het kader van de voorgestane budgettaire neutraliteit?Gelet op het feit dat van een bijzondere omstandigheid ook een zekere
mate van urgentie zal kunnen uitgaan, achten de leden van de VVD-fractie een
nadere onderbouwing nodig voor de voorgeschreven beslistermijn van negen maanden.
Deze leden verzoeken de regering bij haar beantwoording mede aandacht te schenken
aan afdeling 4.1.3 van de Algemene wet bestuursrecht betreffende beslistermijnen.
Deze leden betwijfelen of er na negen maanden nog sprake zal kunnen zijn van
een redelijke termijn, als bedoeld in genoemde wet. In ieder geval niet zonder
nadere onderbouwing van de zijde van de regering.De leden van de fractie van D66 achten een beslistermijn van 9 maanden
onnodig lang en stellen een termijn van 3 maanden voor. Ook de leden van de
fracties van SGP en GPV suggereren dat een termijn van drie maanden in beginsel
toereikend moet zijn en bestuurlijk meer behoorlijk overkomt. In bijzondere
gevallen kan de termijn immers gemotiveerd nog worden verlengd. Artikel 99De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering om een nadere toelichting
op de «kan-bepaling» van het zesde lid, mede met inachtneming
van de bestaande situatie. ARTIKEL VIII, onderdeel AHet onderhavige artikel geeft een voorziening indien op het tijdstip van
inwerkingtreding van de wet door het bevoegd gezag geen bepalingen omtrent
aanstelling, schorsing, disciplinaire maatregelen en ontslag zijn vastgesteld.
Een en ander geschiedt dan alsnog door de Minister van Onderwijs Cultuur en
Wetenschappen c.q. de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. De
leden van de VVD-fractie vragen de regering waarom deze ingrijpende regeling
wordt getroffen. Ligt het niet meer voor de hand het betreffende bevoegde
gezag c.q. bestuur alsnog een aanwijzing te geven tot het vaststellen van
bedoelde bepalingen? En heeft de regering aanwijzingen dat momenteel op grote
schaal sprake is van een dergelijke omissie? ARTIKEL IXOp grond waarvan is in het onderhavige overgangsartikel gekozen voor de
constructie van een ministeriële regeling en niet voor een algemene maatregel
van bestuur, zo vragen de leden van de VVD-fractie.De voorzitter van de commissie,M. M. H. KampDe griffier van de commissie,Roovers XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), M. M. H. Kamp (VVD), voorzitter,
De Cloe (PvdA), Janmaat (CD), Van Gelder (PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp
(CDA), Boers-Wijnberg (CDA), Huys (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks (HDRK),
Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek
(CDA), J. M. de Vries (VVD), Hirsch Ballin (CDA), Liemburg (PvdA), Stellingwerf
(RPF), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD),
Dijksma (PvdA), Sterk (PvdA) en Van Vliet (D66).Plv. leden: Schutte (GPV), Dees (VVD), Valk (PvdA), Marijnissen (SP),
Duivesteijn (PvdA), Beinema (CDA), Reitsma (CDA), Lilipaly (PvdA), Van der
Hoeven (CDA), Verkerk (AOV), Sipkes (GroenLinks), Bakker (D66), Van 't Riet
(D66), Deetman (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Lansink (CDA),
Middel (PvdA), Leerkes (U55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers (VVD), Korthals
(VVD), Van Erp (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Van Zuijlen (PvdA) en Verhagen
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23948-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl