Illegale verhuur van woningen; Brief staatssecretaris over de verschillende activiteiten op het gebied van onrechtmatige bewoning
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26460, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

09-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26460 nr. 4

12-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Inzicht in de problematiek2.1 Onderzoeksopzet2.2 Hoofdpunten uit het onderzoeka. Het verschijnsel onrechtmatige bewoningb. Aanpakc. Handhaving3. Kennisoverdracht onder gemeenten en andere partijen4. Gebruik gegevensbestandena. Gegevensuitwisseling gemeentenb. Toegang van corporaties tot de GBA5. Overige ontwikkelingena. Privaatrechtb. Strafrechtelijke vervolgingc. Koppeling overheidsprestaties aan inschrijving in de
GBAd. Terugmeldingsplichte. Overleg6. Samenvattend beeld vervolgtrajectOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26460Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 460Illegale verhuur van woningennr. 4BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING
EN MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 oktober 20001. InleidingOp 10 november 1999 heb ik tijdens een algemeen overleg gesproken met
uw vaste commissies voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
voor Justitie en voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In dit overleg
is gesproken over het kabinetsstandpunt bij het rapport «Onrechtmatige
bewoning en het raadplegen van bestanden» en de antwoorden op schriftelijke
vragen (kamerstukken II, 1998/1999, 26 460, nrs. 1 en 2). Tijdens dit
overleg heb ik aangegeven dat nader onderzoek zou plaatsvinden en dat ik voor
de zomer van 2000 zou komen met een stappenplan waarbij de verschillende activiteiten
op het vlak van onrechtmatige bewoning in de tijd worden uitgezet. In mijn
brief van 20 juni 2000, kenmerk dbd 2000057111, aan de voorzitter van de vaste
commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heb
ik geschreven dat dit stappenplan – mede als gevolg van de doorlooptijd
van het onderzoek – niet meer voor de zomer verzonden kon worden, maar
medio september te verwachten was. Met deze brief geef ik invulling aan deze
toezegging.In antwoord op eerdere vragen van uw Kamer (kamerstukken II 1998/1999,
26 460, nr. 2) over de wijze waarop het Rijk – in samenwerking
met gemeenten en verhuurders – de bestrijding van illegale bewoning
zal bevorderen, heb ik aangegeven dat de inspanningen van het kabinet zich
zullen richten op vergroting van inzicht in de problematiek, het wegnemen
van in de praktijk gebleken knelpunten, kennisoverdracht aan gemeenten en
andere partijen en waar mogelijk de inzet van aanvullende mogelijkheden.In deze brief komen deze verschillende vervolgactiviteiten aan de orde.
In paragraaf 2 ga ik in op de resultaten van een onderzoek naar onrechtmatige
bewoning dat onlangs is afgerond en dat het inzicht in de problematiek en
aanpak van onrechtmatige bewoning vergroot. In het onderzoek komen ook enkele
vragen aan de orde die uw Kamer in het Algemeen overleg van 10
november 1999 naar voren heeft gebracht. Naar aanleiding van de conclusies
van het onderzoek ga ik in paragraaf 3 in op de kennisoverdracht naar
gemeenten en andere partijen. In paragraaf 4 komt het gebruik van gegevensbestanden
aan de orde. In paragraaf 5 schets ik een aantal – voor de bestrijding
van onrechtmatige bewoning– relevante ontwikkelingen. Met name in deze
laatste paragrafen kom ik terug op in de praktijk gebleken knelpunten en de
inzet van aanvullende mogelijkheden. In paragraaf 6 vat ik de belangrijkste
conclusies samen.Voordat ik nader in ga op de verschillende vervolgstappen, hecht ik er
aan het begrip onrechtmatige bewoning nog eens in te kaderen en te preciseren.
Ik hanteer de volgende definitie van onrechtmatige bewoning:– een woning wordt buiten de toewijzigingsregels, al dan niet met
medeweten van de verhuurder, aan een derde verhuurd (publiekrechtelijk);– een woning wordt geheel of gedeeltelijk zonder medeweten en zonder
toestemming van de verhuurder doorverhuurd (privaatrechtelijk).In het bovengenoemd onderzoek is deze definitie gehanteerd. De eerste
vorm van onrechtmatige bewoning is een publiekrechtelijke aangelegenheid waarbij
handhaving primair op de weg van de gemeente ligt. Deze vorm van onrechtmatige
bewoning kan zich uitsluitend voordoen wanneer de gemeente in een verordening
of in een convenant met verhuurders regels aan de woonruimteverdeling heeft
gesteld. De tweede vorm van onrechtmatige bewoning is een privaatrechtelijke
aangelegenheid waarbij optreden primair op de weg van de verhuurder ligt.2. Inzicht in de problematiekIn het algemeen overleg van 10 november 1999 is door uw Kamer onder meer
gevraagd naar een landelijk onderzoek naar de problematiek van onrechtmatige
bewoning en daarbij in te gaan op de relatie tussen onrechtmatige bewoning
en spanning op de woningmarkt. Ik heb daarop aangegeven bereid te zijn nader
onderzoek uit te voeren, maar heb daarbij aangetekend dat het niet zozeer
gaat om concrete aantallen boven tafel te krijgen maar om het zichtbaar maken
van patronen en ontwikkelingen. De afgelopen maanden heeft dit onderzoek in
opdracht van mijn ministerie plaatsgevonden. Het onderzoeksrapport treft u
bijgaand als bijlage aan.12.1 OnderzoeksopzetHet onderzoek is uitgevoerd onder 60 gemeenten waarvan 42 met meer dan
50 000 inwoners (waaronder de vier grote gemeenten (G4)), 12 met tussen
de 20 000 en 50 000 inwoners en 6 met minder dan 20 000 inwoners.
Vijftig gemeenten hebben aan het onderzoek meegewerkt. In het onderzoek is
een zekere spreiding aangebracht naar de mate van spanning op de woningmarkt
en ligging (Randstad versus overig Nederland). Twee op de drie onderzochte
gemeenten beschikten over een huisvestingsverordening. Met het onderzoek is
geen representativiteit nagestreefd, maar er is met name getracht ontwikkelingen,
patronen en aanpak in beeld te brengen. In het onderzoek is daarbij ingegaan
op het verschijnsel onrechtmatige bewoning (waar komt het voor), het beleid
van gemeenten ten aanzien van onrechtmatige bewoning en de wijze waarop gemeenten
en verhuurders de signalering en handhaving vorm geven. Aangezien het onderzoek
zich in eerste instantie heeft gericht op gemeenten ligt de nadruk in het
onderzoek met name op de vorm van onrechtmatige bewoning waarbij de woning
buiten de toewijzigingsregels wordt verhuurd. In de praktijk zal dit overigens
vaak samengaan met de privaatrechtelijke vorm van onrechtmatige bewoning,
het huren in strijd met het huurcontract. Mede naar aanleiding van vragen
tijdens het algemeen overleg van 10 november 1999 is onrechtmatige kamerverhuur,
zij het in beperkte mate, meegenomen in het onderzoek. Bij het onderzoek waren de ministeries van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer (VROM), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), alsmede de Vereniging Nederlandse Gemeenten
(VNG), AEDES (Vereniging van Woningcorporaties) en de vier grote steden (G4)
betrokken. Het onderzoek is besproken met Vastgoedbelang en IVBN. Tevens is
de Nederlandse Woonbond in de gelegenheid gesteld op het rapport te reageren.
De organisaties van verhuurders hebben aangegeven het beeld dat in het rapport
geschetst wordt op hoofdlijnen te herkennen. Zij hebben daarbij benadrukt
dat de aanpak van de problematiek niet beperkt moet worden tot gemeenten die
regels hebben gesteld aan de woonruimteverdeling. Ook de problematiek van
het wonen in strijd met het huurcontract verdient uitdrukkelijk de aandacht.
In het vervolg van deze brief zal ik waar relevant specifiek op de reacties
ingaan.2.2 Hoofdpunten uit het onderzoeka. Het verschijnsel onrechtmatige bewoningOp basis van het onderzoek concludeer ik dat ruim driekwart van de onderzochte
gemeenten met het verschijnsel onrechtmatige bewoning te maken heeft, waarbij
circa de helft van de gemeenten er op de één of andere wijze
tegen optreedt. Het onderzoek laat zien dat het verschijnsel onrechtmatige
bewoning niet alleen een probleem is dat in de vier grote steden speelt maar
zich landelijk voordoet, met name in gemeenten met een gespannen woningmarkt.
Over de kwantitatieve omvang van het verschijnsel zijn echter geen harde gegevens
beschikbaar. Dit hangt samen met de aard van het verschijnsel.Ook is het op basis van het onderzoek niet goed mogelijk de ontwikkelingen
ten aanzien van onrechtmatige bewoning in beeld te brengen ten opzichte van
het in 1993 en 1994 uitgevoerd onderzoek en ten opzichte van de inventarisatie
van de Inspectie Volkshuisvesting in 1998 (kamerstukken II 1998/1999, 26 460,
nr. 1, pagina 6). Dit hangt samen met het gegeven dat slechts enkele gemeenten
een indicatie kunnen geven van de omvang van het verschijnsel. Wel wordt door
gemeenten, die actief zijn met betrekking tot onderzoek en handhaving, aangegeven
dat ten gevolge van deze activiteit het verschijnsel afneemt. Naast angst
voor ontdekking speelt ook toegenomen bekendheid met de regelgeving bij bewoners
een rol bij preventie.Ten aanzien van de ontwikkelingen van het verschijnsel merk ik op dat
ook de veranderingen in de maatschappelijke context in de afgelopen jaren
van invloed zijn op onrechtmatige bewoning en de bestrijding daarvan. In het
onderzoeksrapport wordt daarbij gewezen op veranderingen in wet- en regelgeving,
ontwikkelingen in de sociale huursector en veranderingen in de organisatie
van de woonruimteverdeling. Op het terrein van wet- en regelgeving zijn bijvoorbeeld
de volgende ontwikkelingen genoemd: de regionalisering bij gemeenten ingevolge
de Huisvestingswet waardoor meer mensen in aanmerking komen voor een woning,
wijziging van het bereik van de huisvestingsverordening en wijzigingen in
de Wet Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens (GBA). Bij de veranderingen
in de organisatie van de woonruimteverdeling is relevant dat veel gemeenten
zijn overgegaan op het aanbodmodel. Dit systeem onderscheidt zich van het
traditionele toewijzigingssysteem op het punt van openbaarheid en transparantie
met betrekking tot vrijgekomen en toegewezen woningen. Uit het onderzoeksrapport
is ook naar voren gekomen dat het aanbodmodel leidt tot een grotere alertheid
bij bewoners en daarmee ook tot meer signalen van mogelijke onrechtmatige
bewoning.Uit het onderzoek heb ik niet de indruk gekregen dat het verschijnsel
onrechtmatige bewoning leidt tot een «ontwrichting» van de woningmarkt.
Niettemin vind ik het van belang dat het verschijnsel aangepakt blijft
worden, uit het oogpunt van de rechtmatige verdeling van de woonruimte, het
voorkomen van beheersproblemen en het voorkomen van het huren in strijd met
het huurcontract.Een tweede argument voor bestrijding van het verschijnsel vormt de huurprijswetgeving.
Ik acht het niet wenselijk dat een woning die voor een redelijke prijs wordt
verhuurd, voor een aanzienlijk hoger bedrag wordt doorverhuurd. Daarbij teken
ik overigens wel aan dat het onderzoek laat zien dat de motieven van de onrechtmatige
«huurder en verhuurder» divers zijn (van het helpen van bekenden
tot geldelijk gewin).Ik realiseer mij ook dat – ook met een afnemende spanning op de
woningmarkt – onrechtmatige bewoning in deelsegmenten van de woningmarkt
altijd in zekere mate zal kunnen optreden. Een adequate bestrijding van het
verschijnsel door gemeente en verhuurders zal dan ook mijn blijvende aandacht
hebben.b. AanpakDe aanpak van het verschijnsel onrechtmatige bewoning en de intensiteit
daarvan laat een divers beeld zien. Ook zonder expliciet vastgesteld beleid
op het punt van onrechtmatige bewoning blijkt een aantal gemeenten toch (effectief)
actie te ondernemen tegen het verschijnsel.Het onderzoek laat zien dat er verschillende manieren zijn waarop gemeenten
de problematiek aanpakken. Ik vind ook dat de wijze waarop bestrijding van
onrechtmatige bewoning vorm gegeven wordt primair een aangelegenheid is die
op lokaal niveau het beste ingevuld kan worden. Het is immers de gemeente
die moet beoordelen wanneer en waar de bestrijding geboden is en wie bij de
bestrijding van de aanpak betrokken moet worden.Ik vind het in ieder geval van belang dat er op gemeentelijk niveau aandacht
is voor de bestrijding van het verschijnsel onrechtmatige bewoning zoals bij
een aanzienlijk aantal gemeenten ook het geval is. Uit het onderzoek blijkt
echter ook dat een aantal gemeenten uitdrukkelijk een afweging maakt van de
baten van de bestrijding van onrechtmatige bewoning versus de kosten. Onder
de baten moet daarbij gedacht worden aan baten voor de woonruimteverdeling
zelf (woningen komen weer beschikbaar voor de rechthebbenden) als op andere
terreinen (bijvoorbeeld verminderen leefbaarheidsproblemen, opsporen fraude
en kwaliteitsverbetering van de GBA). Onder de lasten wordt door de gemeenten
gerekend de inbreuk op de privacy van burgers, de aanzienlijke inspanning
in de personele sfeer en de verslechterde relatie met bewoners/huurders.Ook wanneer onrechtmatige bewoning zich alleen voordoet in de vorm van
het doorverhuren van een woning zonder toestemming van de verhuurder –
dus zonder dat een gemeente regels in een verordening heeft gesteld –
is een bijdrage van de gemeente wenselijk. Bij deze vorm van onrechtmatige
bewoning is het de verhuurder die in eerste instantie handhavend op zal moeten
treden. Gemeenten kunnen daarbij echter wel een rol spelen bij de signalering
van gevallen van onrechtmatige bewoning bijvoorbeeld door regelmatige informatieuitwisseling
van gegevens. In paragraaf 4 van deze brief ga ik nader op deze mogelijkheid
in. Ook de organisaties van verhuurders – AEDES, Vastgoedbelang en IVBN –
hebben benadrukt dat informatieuitwisseling met de gemeenten het opsporen
van het onrechtmatig onderhuren kan vergemakkelijken.Verder concludeer ik op basis van het onderzoek dat de regelgeving –
bijvoorbeeld ten aanzien van het gebruik van de GBA – niet tekort schiet.
Opvallend is dat een aantal gemeenten een bepaald gebruik van de GBA wettelijk
niet mogelijk acht terwijl anderen dezelfde mogelijkheden wel toepassen. Ik
heb de indruk dat dit vooral samenhangt met het feit dat sommige gemeenten
de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van burgers door het
gebruik van persoonsgegevens uit de GBA zwaar laten wegen bij de vormgeving
van de bestrijding van onrechtmatige bewoning. Ik benadruk echter dat de wetgeving
wel randvoorwaarden stelt, maar geen principiële belemmeringen opwerpt
voor het gebruik van het GBA ter bestrijding van onrechtmatige bewoning bijvoorbeeld
door corporaties. In het onderzoek wordt overigens aangegeven dat corporaties
toegang tot de GBA in toenemende mate wenselijk vinden in het kader van de
door hen aangegeven taak – als goed beheerder – onrechtmatige
bewoning tegen te gaan. Ook op dit specifieke punt kom ik terug in paragraaf
4.c. HandhavingUit het onderzoek blijkt dat een gezamenlijke aanpak met verhuurders langs
publieke en private weg in de praktijk het meeste effect heeft. Het ligt dan
ook in de rede dat gemeenten bij de bespreking van de aanpak verhuurders nauw
betrekken. De verhuurder kan vaak sneller en efficiënter een onrechtmatige
situatie rechttrekken (dreiging van ontbinding huurcontract) dan wanneer de
gemeente dat via de publiekrechtelijke weg moet doen.Een intensieve samenwerking tussen verhuurders en gemeenten kan daarnaast
voor verhuurders eerder signalen opleveren van gevallen waarbij een woning
in strijd met het huurcontract wordt onderverhuurd.Ik benadruk daarbij echter wel dat gemeenten het publiekrechtelijke instrumentarium –
als sluitstuk van de handhavingsactiviteiten – zal moeten inzetten om
de bestrijding van onrechtmatige bewoning tegen te gaan. De verantwoordelijkheid
voor de handhaving kan dan ook niet uitsluitend gelegd worden bij de verhuurders
in het kader van afspraken over woonruimteverdeling. Publiekrechtelijke handhaving –
in de vorm van het ontruimingsbevel of vordering – is immers bij uitstek
een gemeentelijke taak.Ik ben van mening dat wanneer gemeenten regels stellen ten aanzien van
de woonruimteverdeling, de handhaving van deze regels als sluitstuk onmisbaar
is. Daar waar gemeenten onvoldoende invulling geven aan handhaving van de
door haar gestelde regels zal ik ze er op aanspreken. 3. Kennisoverdracht onder gemeenten en andere partijenIn antwoord op de vragen uit uw Kamer (kamerstukken II 1998/1999, 26 460,
nr. 2, vraag 9 en 10) heb ik aangegeven dat de kennisoverdracht over de bestrijding
van onrechtmatige bewoning vorm gegeven zal worden door het uitdragen van
het beschikbare instrumentarium en succesvolle voorbeelden en door de ontwikkeling
van een gedragscode in overleg met de VNG en organisaties van verhuurders.Het onderzoek toont aan dat de aanpak van onrechtmatige bewoning op verschillende
manieren effectief vorm gegeven kan worden en vaak op de lokale situatie is
toegesneden. Uit het onderzoek komt naar voren dat de aanpak vooral afhangt
van de beschikbare capaciteit, de prioriteitsstelling binnen de gemeenten
en een afweging van privacybelangen.Ik ben van plan de hoofdlijnen van het onderzoeksrapport – in overleg
en in samenwerking met de VNG – actief onder de aandacht van de gemeenten
te brengen. Dit biedt gemeenten inzicht in de wijze waarop onrechtmatige bewoning
zich voor kan doen en de wijze waarop de bestrijding vorm wordt geven. Daarnaast
zal ook specifiek ingegaan worden op de manieren waarop gemeenten de samenwerking
met verhuurders invulling kunnen geven. Daarom zullen bij de uitwerking van
deze activiteiten ook de organisaties van verhuurders nauw betrokken worden.
Daarbij gaat het onder meer om afspraken over de informatievoorziening en
de bestrijding van het verschijnsel onrechtmatige bewoning. Organisaties
van verhuurders hebben eveneens aangegeven hun leden te zullen wijzen op het
belang van samenwerking met de gemeenten op het terrein van de bestrijding
van onrechtmatige bewoning en de samenwerkingsvormen die daarbij tussen gemeenten
en verhuurders mogelijk zijn onder de aandacht te brengen.Ik zal gemeenten uitdrukkelijk vragen de aanpak en prioriteitstelling
van de bestrijding van zowel de publiekrechtelijke als privaatrechtelijke
vorm van onrechtmatige bewoning – voor zover er geen of beperkt beleid
wordt gevoerd – te herzien en daarover afspraken te maken met verhuurders.
Ook verhuurders kunnen de gemeenten op dat punt aanspreken. Op deze wijze
kan bereikt worden dat gemeenten en verhuurders een op de lokale situatie
afgestemde «gedragscode» ontwikkelen over de wijze waarop onrechtmatige
bewoning bestreden kan worden.De wijze waarop gemeenten hiermee omgaan zal ik in de komende jaren monitoren.4. Gebruik gegevensbestandena. Gegevensuitwisseling gemeentenHet spoor gericht op het wegnemen van knelpunten betreft maatregelen die
een versterking mogelijk maken van de uitwisseling van gegevens tussen gemeentelijke
instanties. In de beantwoording van eerdere vragen heb ik aangegeven dat ik,
rekening houdend met de wettelijke kaders en aanbevelingen van de Registratiekamer,
met de VNG een modelreglement wil opstellen om een verdergaande koppeling
van informatie over onrechtmatige bewoning mogelijk te maken. Uit het onderzoek
blijkt echter dat er zich op het vlak van de regelgeving weinig knelpunten
voordoen. De opstelling van een modelreglement lijkt dan ook op dit moment
niet noodzakelijk temeer daar de aanpak van de problematiek binnen gemeenten
zeer verschillend wordt vorm gegeven. Wel blijkt uit het onderzoek dat een
aantal gemeenten van oordeel is dat een bepaald gebruik van de (GBA) niet
is toegestaan, terwijl andere gemeenten deze belemmeringen niet zien. In de
vorige paragraaf heb ik aangegeven dat ik de hoofdlijnen van het onderzoek
onder de aandacht van de gemeenten wil brengen. In dat kader zal ik tevens
duidelijk aangeven dat er op dit moment weliswaar randvoorwaarden maar geen
principiële belemmeringen zijn in de regelgeving.b. Toegang van corporaties tot de GBAUit het onderzoek blijkt dat veel corporaties hebben aangegeven toegang
tot de GBA te wensen om onrechtmatige bewoning tegen te gaan. In mijn schriftelijke
beantwoording van vragen uit uw Kamer van 21 juli 1999 heb ik aangegeven dat
de positie van woningcorporaties ten opzichte van de GBA op dit moment geen
herziening behoeft. De modelverordening van de VNG voor de gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (GBA) voorziet in de mogelijkheid om corporaties toegang
te geven tot de GBA. Wanneer een gemeente dat in haar verordening heeft overgenomen
kan de corporatie gebruik maken van gegevens uit de GBA. Uit het onderzoek
blijkt dat gemeenten de betrokkenheid van corporaties bij de aanpak van onrechtmatige
bewoning wisselend vorm geven. Ik ben van mening dat de gemeente moet beoordelen
hoe en op welke wijze de verhuurders bij de bestrijding van onrechtmatige
bewoning worden betrokken. In dit kader spreek ik over onrechtmatige bewoning
in de zin van een woning die buiten de toewijzigingsregels om wordt verhuurd.Ik vind het van belang dat de gemeenten de aanpak ook met sociale en particuliere
verhuurders bespreken en daar afspraken over maken. Wanneer de gemeente het
wenselijk vindt dat de corporatie inzage krijgt in de GBA kan zij dit in een
verordening opnemen. Wanneer de gemeente daartoe over gaat kan
zij de corporaties ook daadwerkelijk aanspreken om de bestrijding van onrechtmatige
bewoning gezamenlijk vorm te geven.Daarnaast speelt dat onrechtmatige bewoning ook de leefbaarheid in complexen
en wijken kan aantasten.Vanuit het oogpunt van leefbaarheid mag dus eveneens een bijdrage van
verhuurders – zowel sociale als particuliere – worden verwacht.
Ook wanneer de gemeente in de afweging van de diverse belangen tot de conclusie
komt dat het verstrekken van gegevens uit de GBA aan corporaties niet wenselijk
is zijn er overigens samenwerkingsvormen tussen gemeenten en sociale en particuliere
verhuurders mogelijk ten aanzien van bestrijding van onrechtmatige bewoning
en kunnen afspraken gemaakt worden over de informatie voorziening. Zo valt
te denken aan afspraken waarbij de verhuurders (zowel de sociale als particuliere)
de huurdersgegevens aan de gemeente verstrekken, die deze vervolgens vergelijkt
met de huisvestingsvergunningregistratie en de GBA. De gemeente kan vervolgens
op basis van de geconstateerde verschillen (in overleg met de verhuurders)
gerichte controles uitvoeren. In deze opzet worden geen gegevens door de gemeente
aan de verhuurders verstrekt, maar is een effectieve bestrijding van onrechtmatige
bewoning wel verzekerd. Zoals ik ook in paragraaf 3 heb aangegeven zal
ik deze vorm van samenwerking – in overleg met de VNG en organisaties
van verhuurders – ook actief uitdragen waarbij ik gemeenten waar geen
of beperkt beleid wordt gevoerd, zal vragen de aanpak en prioriteitsstelling
te herzien. Daarbij zal ook uitdrukkelijk een punt van afweging moeten zijn
of de gemeente woningcorporaties via haar verordening toegang tot de GBA verschaft
of dat de gemeente de samenwerking op een andere wijze vorm wil geven.5. Overige ontwikkelingena. PrivaatrechtZoals ik ook in de beantwoording van eerdergenoemde vragen uit uw Kamer
heb aangegeven zullen de mogelijkheden om onrechtmatige bewoning te bestrijden
ook worden vergroot met het wetsvoorstel tot vaststelling van titel 7.4 (Huur)
van het Burgerlijk Wetboek (kamerstukken II 1997–1998, 26 089).
Op grond van artikel 7:269 kan de huur worden beëindigd als de onderhuurder
van een zelfstandige woning niet beschikt over een huisvestingsvergunning
ingevolge de Huisvestingswet. Recent is de nota naar aanleiding van het verslag
van dit wetsvoorstel naar uw Kamer verzonden.b. Strafrechtelijke vervolgingIk heb in het algemeen overleg van 10 november 1999 eveneens aangegeven
dat knelpunten bij de strafrechtelijke vervolging zullen worden geïnventariseerd
en weggenomen. Uit het onderzoek blijkt dat op het vlak van onrechtmatige
bewoning nauwelijks sprake is van strafrechtelijke vervolging. Meestal wordt
bij de bestrijding van het verschijnsel de private of publieke weg bewandeld
waarbij men niet aan strafrechtelijke vervolging toekomt omdat de onrechtmatige
situatie al eerder is beëindigd.Uit overleg met de vier grote steden blijkt voorts dat knelpunten die
zich in de praktijk voordoen met name samenhangen met de zware bewijslast.
Dit is echter inherent bij strafrechtelijke vervolging waar ten aanzien van
de bewijsvoering andere maatstaven worden aangelegd dan in civiele of bestuursrechtelijke
procedures. In de schriftelijke beantwoording van vragen uit uw Kamer van
21 juli 1999 heb ik dan ook het belang benadrukt van het gemeentelijke bestand
van verleende huisvestingsvergunningen. Zodra wordt geconstateerd dat een
persoon een woning in gebruik heeft genomen, zonder dat hij volgens
het bestand beschikt over de vereiste huisvestingsvergunning, kan strafrechtelijk
worden opgetreden. Van de kant van het Ministerie van Justitie is overigens
aangegeven dat het Openbaar Ministerie medewerking verleent wanneer gemeenten
de strafrechtelijke vervolging ook daadwerkelijk vorm willen geven. Zoals
gezegd gaat men daar in de praktijk echter nauwelijks toe over.c. Koppeling overheidsprestaties aan inschrijving in de
GBAIn aanvulling op het voor de gemeente beschikbare instrumentarium voor
de aanpak van fraudebestrijding, waaronder onrechtmatige bewoning, zet het
kabinet in op een verhoging van de kwaliteit van de GBA. Daartoe worden twee
trajecten gevolgd.Ten eerste is een wetsvoorstel ingediend (TK 1999/2000, 26 943) dat
gericht is op bestrijding van fraude met overheidsvoorzieningen en een verhoging
van de betrouwbaarheid van de gegevens, die op basis van aangifte van de burger
in de GBA worden opgenomen. Door de burgers een belang te geven bij de juistheid
van deze gegevens door bepaalde overheidsprestaties (huursubsidie, bijstand)
afhankelijk te maken van een juiste inschrijving in de GBA, wordt de kwaliteit
van de GBA verhoogd. Daarbij teken ik aan dat een dergelijke koppeling niet
garandeert dat burgers in alle gevallen het adres juist opgeven. Het maakt
calculerend gedrag wel steeds moeilijker. De koppeling van de overheidsprestatie
aan de correcte inschrijving in het GBA moet echter vooral gezien worden als
een flankerende maatregel op fysieke en andere controles. Zij kan deze controles
niet volledig vervangen maar wel kunnen controles gerichter worden uitgevoerd.Van de aanpak van onrechtmatige bewoning moet vooral ook een preventieve
werking uit gaan. Door de lat voor de potentiële overtreders steeds hoger
te leggen zal een aantal er mogelijk van afzien de sprong te wagen. Op het
terrein van de volkshuisvesting is dit beleid inmiddels vormgegeven bij de
uitvoering van de huursubsidie. De huurder komt slechts voor huursubsidie
in aanmerking als het woonadres ook het adres is waar de huurder in de GBA
is ingeschreven. Wanneer de huurder om deze reden geen huursubsidie ontvangt
zal dit voor hem ook aanleiding (kunnen) zijn om de inschrijving in de GBA
op orde te brengen. Daarmee wordt de kwaliteit van de GBA-gegevens vergroot
en wordt fraude met huursubsidie bestreden. Thans wordt gewerkt aan een gefaseerde
modernisering van de uitvoeringsorganisatie van de Huursubsidiewet: Het programma
Eos (kamerstukken II, 1999/2000, 27 230, nrs. 1–3).In dit nieuwe concept zal VROM zelf vooraf bij de bronnen (GBA, Belastingdienst,
verhuurders) de gegevens die benodigd zijn voor de bepaling van het recht
op en de hoogte van huursubsidie opvragen. Binnen VROM zal dan een match plaatsvinden
tussen de verschillende brongegevens. Deze efficiëntere uitvoering kan –
bijvoorbeeld door de geautomatiseerde controle – bijdragen aan een verhoging
van de kwaliteit van de GBA.d. TerugmeldingsplichtTen tweede zijn de inspanningen ten aanzien van de GBA gericht op de meer
algemene verbetering van de kwaliteit van de GBA door de invoering van periodieke
GBA-audits en opleidingen.Aansluitend op een eerder gehouden evaluatieonderzoek (1996/1997) over
de terugmeldingsverplichting van GBA-afnemers, is besloten via een proefproject
het functioneren van deze verplichting nader te onderzoeken. In 1999 is in
de provincie Utrecht de pilot «Terugmeldingsverplichting GBA»
gehouden. De pilot vond plaats onder auspiciën van een begeleidingscommissie
waarin het ministerie van BZK, de VNG en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken
en de terugmeldingsplichtige GBA-afnemersorganisaties, te weten de Belastingdienst,
de Sociale Verzekerings Bank en de Provinciale Entadministraties,
vertegenwoordigd waren. Uit de pilot is gebleken dat de kwaliteit van de GBA
kan worden verhoogd door aanscherping van de procedure van het terugmelden.
Het betreft met name het verbeteren van de onderlinge afspraken, het beter
herkenbaar maken van het terugmeldingsformulier en het bieden van betere voorlichting
over de terugmeldingsprocedure. De voorgestelde maatregelen worden momenteel
geïmplementeerd.Daarnaast zal, in navolging van de koppeling van overheidsprestaties aan
het GBA-adres, een (ambtelijke) werkgroep in het leven worden geroepen die
de mogelijkheid van de koppeling van overheidsprestaties aan andere dan adresgegevens
in de GBA onderzoekt. Deze werkgroep zal onder andere aandacht besteden aan
hoe gegevens aan de GBA moeten en kunnen worden aangeleverd en hoe de verantwoordelijkheden
hierbij verdeeld moeten zijn. Zodoende zullen de mogelijkheden en wenselijkheden
tot verplichting van de terugmelding worden onderzocht en vastgesteld.e. OverlegIn eerdergenoemde antwoorden op vragen van uw Kamer heb ik aangegeven
dat ik voornemens was een specifieke overlegvorm te starten waarbij de aanpak
van onrechtmatige bewoning aan de orde wordt gesteld. De afgelopen periode
heeft dit overleg vorm gekregen bij het onderzoek dat is uitgevoerd en waarbij
de ministeries van VROM, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, de VNG, AEDES en de G4 waren betrokken. Bij
de bespreking van de bevindingen van het onderzoek en de vervolgstappen zijn
genoemde overlegpartners en het ministerie van Justitie betrokken. In paragraaf 3
heb ik aangegeven het spoor van kennisoverdracht richting gemeenten te willen
monitoren. Ik wil de resultaten daarvan ook bespreken met bovengenoemde overlegpartners.
Daarnaast zal ik het onderwerp onrechtmatige bewoning en de voortgang daarbij
aan de orde stellen in het reguliere overleg met organisaties van verhuurders,
de VNG en de G4.6. Samenvattend beeld vervolgtrajectHet onderzoek laat zien dat de bestrijding van zowel publiekrechtelijke
als privaatrechtelijke vormen van onrechtmatige bewoning – ook met een
zekere ontspanning op de woningmarkt – een blijvend aandachtspunt is
voor zowel gemeenten, verhuurders en het Rijk. Ook waar een gemeente geen
regels heeft gesteld aan de woonruimteverdeling, kan zij niet afzijdig blijven
waar het gaat om de signalering van gevallen van onrechtmatige bewoning waarbij
gehuurd wordt in strijd met het huurcontract. Vanuit het oogpunt van bestrijding
van het huren in strijd met het huurcontract – hetgeen gepaard kan gaan
met het doorverhuren van een woning voor een aanzienlijk hoger bedrag –
en aantasting van de leefbaarheid is betrokkenheid van gemeenten en verhuurders
noodzakelijk. Uit het onderzoeksrapport komt naar voren dat de aanpak van
het verschijnsel onrechtmatige bewoning met name bepaald wordt door de prioriteitstelling
van de gemeente ten aanzien van dit onderwerp en onduidelijkheid over de toepassingsmogelijkheden
van regelgeving over de GBA. In de regelgeving zelf doen zich weinig knelpunten
voor. Vervolgactiviteiten op het terrein van onrechtmatige bewoning richten
zich nu dan ook vooral op het stimuleren van de aanpak van het verschijnsel
en het uitdragen van de wijze waarop dit door gemeenten en verhuurders vorm
gegeven kan worden. De komende tijd zullen de activiteiten op het terrein
van onrechtmatige bewoning zich dan ook met name richten op de volgende punten:1. Het in overleg met de VNG uitdragen van de hoofdlijnen uit het onderzoeksrapport
richting gemeenten waarbij de gemeente uitdrukkelijk gevraagd
zal worden de activiteiten op het terrein van de bestrijding van onrechtmatige
bewoning te bezien.2. Monitoring van de onder punt 1 genoemde activiteiten waarbij ik de
resultaten wil bespreken in het overleg met de ministeries van SZW en BZK,
Justitie, de VNG, AEDES en de G4. Daarnaast zal het onderwerp aan de orde
worden gesteld in reguliere overleggen met de VNG, G4 en organisaties van
verhuurders.3. Waar nodig gemeenten en verhuurders aanspreken op hun verantwoordelijkheid
bij de bestrijding van onrechtmatige bewoning.4. Tenslotte zijn de inspanningen van het kabinet gericht op een verhoging
van de betrouwbaarheid van gegevens die op basis van aangifte van de burger
in de GBA worden opgenomen. Dit is en wordt vormgegeven door de koppeling
van overheidsprestaties afhankelijk te maken van een juiste inschrijving in
de GBA. Deze maatregelen kunnen een bijdrage leveren aan de signalering van
gevallen van onrechtmatige bewoning.Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,J. W. RemkesXNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26460-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl