Verdrag van Amsterdam; Verslag van de algemene commissie voor Europese Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25922, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-05-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25922-(R1613) nr. 4

20-05-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEENVOORSTEL VAN RIJKSWET Artikel 2, lid 1Artikel 2, lid 4Artikel 2, lid 5Artikel 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI INLEIDING1. Algemeen2. De onderhandelingen3. Algemeen oordeelII INHOUD EN STREKKING VAN HET VERDRAG 2. KoninkrijkspositieIII TOELICHTING OP DE VERDRAGSBEPALINGEN 1. Vrijheid, Veiligheid en Rechtvaardigheid1.1. Grondrechten en non-discriminatie1.2. Geleidelijke totstandbrenging van een ruimte van
vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid – Algemeen– Titel III A van het EG-Verdrag: vrij verkeer van
personen– Het Schengen-Protocol (Protocol Nr. 2)– Titel VI van het EU-Verdrag: politiële en
justitiële samenwerking in strafzaken– Protocol inzake asiel voor onderdanen van lidstaten
van de EU (Protocol Nr. 6)2. De Unie en de burger 2.1. Werkgelegenheid2.2. Sociale politiek2.3. Milieu2.4. Volksgezondheid2.5. Consumentenbescherming2.6.5. Bestrijding van fraude2.6.9. Landen en Gebieden Overzee2.6.11. Publieke omroep2.6.12. Openbare kredietinstellingen in Duitsland2.7. Subsidiariteit2.8. Transparantie2.9. Kwaliteit van de communautaire regelgeving3. Een doeltreffend en coherent extern beleid 3.1. Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid3.2. Externe economische betrekkingen4. De instellingen van de Unie en overige institutionele
vraagstukken 4.1. Algemeen4.2. Het Europees Parlement4.2.7. Protocol betreffende de instellingen in het vooruitzicht
van uitbreiding van de Europese Unie (Protocol Nr. 11)4.3. De Raad4.4. De Commissie4.5. Het Hof van Justitie4.6. De Europese Rekenkamer4.7. Andere institutionele vraagstukken 4.7.3. Protocol Nr. 12 betreffende de plaats van de zetels
van de instellingen en bepaalde organen en diensten van de EG4.7.4. Protocol Nr. 13 betreffende de rol van de nationale
parlementen in de Europese Unie5. Nauwere samenwerking – FlexibiliteitBijlageOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25922Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 160 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 922 (R 1613)Goedkeuring van het op 2 oktober 1997 te Amsterdam tot stand gekomen
Verdrag van Amsterdam houdende wijziging van het Verdrag betreffende de Europese
Unie, de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen en sommige
bijbehorende akten, met Protocollennr. 4VERSLAGVastgesteld 20 mei 1998De algemene commissie voor Europese Zaken1,
belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de
eer van haar bevindingen als volgt verslag uit te brengen.Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen
tijdig zal hebben beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging
over dit voorstel van wet voldoende voorbereid. ALGEMEENDe leden van de PvdA-fractie beschouwen het Verdrag van Amsterdam als
een belangrijke stap voorwaarts in het Europese integratieproces aan de vooravond
van een grootschalige uitbreiding en de start van de derde fase van de EMU.
Vooralsnog hebben deze leden echter grote twijfels of het wenselijk is met
de voorgestelde aanpassingen van de Verdragen en bijbehorende Protocollen
te volstaan vóórdat tot de eerste uitbreiding zal worden overgegaan.Waarom is het wetsvoorstel zo laat aan de Kamer voorgelegd, dat het streven
om het ratificatieprocedure in de Tweede Kamer nog voor de verkiezingen af
te ronden onhaalbaar werd? Wat is de stand van zaken bij de ratificatie (inclusief
eventuele referenda) in de andere lidstaten? Welke zijn de belangrijkste bespreekpunten
die tot dusver ter gelegenheid van de ratificatie in de verschillende nationale
parlementen aan de orde zijn geweest, zo vragen de leden van de PvdA-fractie?De leden van de fractie van de VVD hebben met belangstelling kennis genomen
van het onderhavige wetsvoorstel. De VVD-fractie heeft de volgende opmerkingen
en vragen over het wetsvoorstel.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Het Verdrag van Amsterdam markeert een vervolgstap
in het Europese integratieproces. Tegelijkertijd moet worden vastgesteld dat
de bereikte verdragswijzigingen bescheiden zijn en dat niet is voldaan aan
de beoogde doelen van deze verdragswijziging. De leden van de D66-fractie nemen met instemming kennis van het Verdrag
van Amsterdam. Deze leden willen ook de regering danken voor de prestatie
die zij heeft geleverd, om de moeilijke onderhandelingen tot een goed einde
te brengen. Met de regering is de D66-fractie tevreden over het eindresultaat.
Meer was op dit moment niet mogelijk en de opstelling van de regering is ook
realistisch geweest. Europese integratie kan niet anders dan met kleine stappen
vooruitgang boeken. Deze leden delen in grote lijnen het algemeen oordeel
van de regering zoals die op blz. 8 in de Memorie van Toelichting is verwoord.
Deze leden willen niettemin nog enige vragen stellen en opmerkingen maken.De leden van de GPV-fractie, sprekend mede namens de leden van de RPF-
en SGP-fracties (in het vervolg: de leden van de kleine christelijke fracties),
nemen met gemengde gevoelens kennis van de inhoud van het Verdrag van Amsterdam. VOORSTEL VAN RIJKSWET Artikel 2, lid 1Het is de leden van de PvdA-fractie niet duidelijk waarom de onderwerpen
van bindende ontwerp-besluitvorming die vooraf terstond openbaar gemaakt worden
en aan de Staten-Generaal worden voorgelegd, beperkt zouden dienen te blijven
tot zaken betrekking hebbende op Titel VI VEU. Ook de onderwerpen onder Titel
IIIA VEG en alle andere onderwerpen die onderhevig zijn aan intergouvernementele
en unanieme besluitvorming komen naar de mening van deze leden hiervoor in
aanmerking. Zie ook de aangehouden motie 21 501–058, nr. 20. Wil
de regering hieraan uitvoering geven?De regering acht het nodig om artikel 3 van de goedkeuringswet van het
Verdrag van Maastricht, dat betrekking heeft op Titel VI van het VEU, opnieuw
op te nemen nu onder exclusieve verwijzing naar artikel 1 van het Verdrag
van Amsterdam (pagina 31 van de Memorie van Toelichting). Acht de regering
een uitleg van artikel 3 Rijkswet van 17 december 1992 tot goedkeuring van
het Verdrag van Maastricht mogelijk, waarin de verwijzing naar Titel VI VEU
zo wordt opgevat dat het ook betrekking heeft op die titel van het VEU indien
het gewijzigd is? Zo ja, waarom is het dan nog noodzakelijk artikel 2 in het
huidige wetsvoorstel op te nemen?Indien de regering een uitleg als zojuist bedoeld niet mogelijk acht,
heeft dit dan tot consequentie dat de bepalingen van de goedkeuringswetten
van de oprichtingsverdragen en wijzigingen daarvan eveneens uitsluitend en
alleen betrekking hebben op het verdrag naar de tekst zoals die in de betrokken
wetten wordt goedgekeurd?Indien deze vraag bevestigend wordt beantwoord: zou dit dan niet de absurde
consequentie hebben dat de plicht tot het overleggen van een jaarlijks verslag
op grond van de wetten van 5 december 1957, Stb. 493 en 494 tot goedkeuring
van het EEG en Euratom verdrag alleen nog betrekking hebben op de bepalingen
die sedertdien ongewijzigd zijn gebleven? Artikel 2, lid 4De hier gestelde termijn voor stilzwijgende instemming (15 dagen) vraagt
volgens de leden van de PvdA-fractie om een toelichting. Artikel K11 voorziet
voor wat betreft het Europees Parlement in een termijn van tenminste drie
maanden. Dat betekent toch dat de ontwerptekst tenminste drie maanden voor
de raadsvergadering waar het besluit voorligt finaal moet zijn? Waarom kan
het dan niet ook aan de nationale parlementen worden verstrekt?
Daarnaast wordt in Protocol Nr. 13 onder punt 3 gesproken over een termijn
van zes weken vanaf het moment waarop het voorstel in alle talen beschikbaar
is gesteld aan EP en Raad.Vooralsnog kunnen de leden van de PvdA-fractie dan ook niet instemmen
met de hier door de regering voorgestelde termijn. Artikel 2, lid 5Volgens dit lid is bij het vaststellen van verdragen de instemming vooraf
van de Staten-Generaal niet vereist. Echter daar waar door de EU af te sluiten
verdragen ter ratificatie aan de nationale parlementen moeten worden voorgelegd,
ware een procedure af te spreken overeenkomstig die we kennen inzake «verdragen
in voorbereiding». Wil de regering daaraan uitvoering geven, zo vragen
de leden van de PvdA-fractie? Artikel 3De PvdA-leden achten een toelichting gewenst waarom overeenkomsten m.b.t.
de betrokkenheid van IJsland en Noorwegen bij de opneming van het Schengen-acquis
niet de goedkeuring van de Staten-Generaal zouden behoeven.Deze leden vragen voorts waarom de bevoegdheid van nationale rechters
tot het vragen van een pre-judiciële beslissing niet in de goedkeuringswet
is geregeld. MEMORIE VAN TOELICHTINGAllereerst vragen de leden van de PvdA-fractie of de regering alsnog een
toelichting kan geven bij de artikelen van het Voorstel van Rijkswet, danwel
conform de verstrekte bijlage een overzicht kan geven van de vindplaats van
deze toelichting in de Memorie van Toelichting? I INLEIDINGDe algemene toelichting op de onderhandelingen en het algemene oordeel
van de regering op het Verdrag van Amsterdam worden door de leden van de PvdA-fractie
toegejuicht. Dit reeds daarom, omdat de indeling van het verdrag zo vergaand
afwijkt van die van het bestaande verdrag, dat dit zonder die toelichtingen
zeer moeilijk te begrijpen zou zijn. Niettemin geven die toelichtingen ook
aanleiding tot het stellen van – ook politiek belangrijke – vragen
ter nadere verduidelijking. 1. AlgemeenDe eerste vraag van de leden van de PvdA-fractie betreft de uitleg die
in de eerste alinea van de algemene toelichting in de Inleiding wordt gegeven
aan het door het kabinet terecht beslissend geachte artikel N, tweede lid
van het bestaande Europese-Unie-Verdrag. Dit artikellid bepaalt, dat in 1996
een conferentie van Vertegenwoordigers van de Regeringen der Lid-staten (wordt)
bijeengeroepen om de bepalingen van dit Verdrag waarvoor een herziening wordt
beoogd, te bestuderen overeenkomstig de doelstellingen als omschreven
in de artikelen A en B. (onderstreping dezerzijds toegevoegd)Moest uit de vijfde doelstelling van artikel B niet worden afgeleid, dat
naast de in de eerste twee alinea's van paragraaf 1 van de Inleiding vermelde
taken en naast de in de vijfde doelstelling van artikel B vermelde doelstelling
van «volledige handhaving en verdere ontwikkeling van het acquis
communautaire» de ICG volgens de procedure van artikel N, lid 2 (met name) na diende te gaan, «in hoeverre het beleid en de samenwerkingsvormen
die bij dit verdrag zijn ingesteld herziening behoeven om de doeltreffendheid
van de mechanismen en Instellingen van de Gemeenschap te verzekeren»? (onderstrepingen dezerzijds toegevoegd).Het belang van deze vraag ligt hierin, dat in de derde alinea van pagina
3 en ook op pagina 6 van de Inleiding de indruk wordt gewekt dat deze doeltreffendheid
van de mechanismen en instellingen van de Gemeenschap (niet van de Unie zoals de inleiding stelt) niet reeds op grond
van artikel N lid 2 moest worden verzekerd, maar pas op grond van het na het verdrag van Maastricht ontstane perspectief van verdere uitbreiding
van de Unie. Indien deze indruk juist zou zijn, zou hierin de oorzaak (en
de politieke verantwoordelijkheid voor) het uitgebleven zijn van
een oplossing van dit in artikel B uitdrukkelijk genoemde doel kunnen zijn
gelegen. Althans voorzover het om de samenstelling en werkwijze van de Commissie
en de Raad gaat. De PvdA-leden vragen de regering om een reactie op deze stellingname. 2. De onderhandelingenIn de eerste alinea van paragraaf 2 schrijft de regering, dat de Reflectiegroep
stelde, dat de ICG slechts een stap in de uitvoering van de Europese agenda
zou zijn». Moet hieruit worden afgeleid, zo vragen de leden van de PvdA-fractie,
dat de IGC-taak principieel niet afweek van het eerder in de zelfde zin genoemde
veelomvattende hervormingsproces in de diepte en de breedte op grond van de verdragen en dus deel uitmaakte van een voortdurend proces van
Europese korte-termijn-agenda's?Is de regering niet van oordeel, dat een belangrijke verdragswijziging
als hier aan de orde juist een fundamenteel ander karakter behoort te dragen
dan de Europese Agenda van het moment van de onderhandelingen daarover en
dus juist geen deel dient uit te maken van het lopende en veelomvattende hervormingsproces op grond van de verdragen, maar de voorwaarden op langere termijn voor
steeds nieuwe noodzakelijk blijvende hervormingen van het lopende beleid dient
te scheppen en aldus frequente verdragswijzigingen als tot dusverre plaats
vonden dient te vermijden? 3. Algemeen oordeelDaar waar de regering een algemeen oordeel velt over de onderhande- lingsresultaten
ten aanzien van zowel (a) de hervormingen waaraan in de huidige Unie al behoefte
bestaat, als (b) de institutionele hervormingen die nodig zijn met het oog
op de komende uitbreidingen, zijn de leden van de PvdA-fractie van mening
dat het gegeven oordeel een te eenzijdig positief beeld schetst. Deze leden
verzoeken alsnog om een beknopt overzicht van de tekortkomingen in de resultaten
van deze IGC ten aanzien van alle door Nederland ingebrachte punten, zoals
neergelegd in de vijf IGC-notities (en met name samengevat in de vijfde notitie),
die uitgebreid besproken zijn met de Tweede Kamer. In het bijzonder verzoeken
deze leden daarbij expliciet in te gaan op de betreffende Kameruitspraken
van 21 en 22 mei 1997.Volgens de Memorie van Toelichting is een goede basis gelegd voor efficiënt
bestuur en besluitvorming in een uitgebreide Unie. Erkent de regering echter,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie, dat van één van de belangrijkste
doelstellingen van de IGC (het verzekeren van de doeltreffendheid van de mechanismen
en instellingen van de Gemeenschap, zoals geformuleerd in art. B van het Verdrag
van Maastricht) niets is terecht gekomen nu de besluiten hierover niet zijn
genomen? Waarom heeft de regering zich niet aangesloten bij Verklaring
Nr. 6 van België, Frankrijk en Italië terzake?Kan de regering een toelichting geven op de meest waarschijnlijke nieuwe
stemmenweging in de Raad, gelet op het feit dat deze stemverhouding bepalend
zal zijn voor de bereidheid van de vijf grote lidstaten om hun tweede commissaris
op te geven?Moet uit de door de regering gesteunde Commissievoorstellen (Agenda 2000)
over het plafond van de eigen middelen worden afgeleid, dat de regering aan
het huidige plafond van 1,27 % van het BNP van de Unie ook bij een uitbreiding
tot 25 of meer Lid-staten wil vasthouden en a fortiori een verhoging van de
eigen middelen tot een niveau, dat gebruikelijk is in federale staten en daarmede
het toekomstmodel van een Europese federale staat impliciet afwijst? Zo ja,
betekent dit dan, dat het kabinet aan een model van een sterk ontwikkelde
volkenrechtelijke organisatie als in artikel 92 van de Grondwet omschreven
en in de verschillende wijzigingsverdragen van de oorspronkelijke gemeenschapsverdragen
steeds verder ontwikkeld in beginsel wil vasthouden?Is de regering van oordeel, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, dat
het «Protocol betreffende de instellingen in het licht van de uitbreiding»
een limitatieve omschrijving van de onderwerpen te behandelen door de geplande
nieuwe IGC behoort te vormen of meent zij dat op grond van artikel 2 van dit
Protocol ook nog andere onderwerpen, zoals een uitbreiding van de beleidsgebieden,
waar een medebeslissingsrecht van het EP en een gekwalificeerde meerderheid
van de Raad gelden daarbij op grond van de vierde doelstelling van artikel
B VEU aan de orde behoren te kunnen komen?Waarom ontbreekt in dit hoofdstuk een algemeen oordeel over het onderhandelingsresultaat
inzake het (6e) IGC-thema «de vereenvoudiging van het Verdrag»?
De leden van de PvdA-fractie stellen zo'n oordeel alsnog op prijs.De leden van de CDA-fractie stellen dat de verdragswijzigingen die hun
beslag hebben gekregen in het Verdrag van Amsterdam het gevolg zijn van een
bepaling in het Verdrag van Maastricht (art. N lid 2 VEU), waarin werd gesteld
dat in 1996 een IGC zou plaatsvinden «om de bepalingen van het Verdrag,
waarvoor een herziening wordt beoogd, te bestuderen.» Daarnaast zijn
er in de loop der tijd twee doelstellingen bijgekomen: de Unie nader tot de
burgers brengen en de noodzakelijke institutionele hervormingen treffen met
het oog op de uitbreiding.De CDA-fractie beoordeelt de voortgang die gemaakt is ten aanzien van
het vluchtelingen-, asiel- en migratiebeleid alsmede de voortgang op het terrein
van justitie en binnenlandse zaken positief, zij het dat ze uitermate bezorgd
is over de mogelijkheden. De CDA-fractie betreurt het ten zeerste dat de bevoegdheden
van het Europees Parlement op deze terreinen niet zijn uitgebreid, terwijl
de mogelijkheden van het nationale parlement beperkt zijn.De vele protocollen en verklaringen en dwarsverwijzingen in de verdragstekst
maken het Verdrag van Amsterdam bovendien moeilijk leesbaar en lastig te duiden.
De leden van de CDA-fractie vragen zich af of het in een aantal gevallen niet
verstandiger was geweest überhaupt geen tekst vast te leggen in plaats
van onleesbare en slecht werkbare compromissen in tekst vast te leggen.De regering stelt op pag. 9 dat «nog redelijke tijd» beschikbaar
is voor institutionele beslissingen t.a.v. de Raad en de Commissie. Waarom
acht de regering dit nog redelijke tijd? Is de regering niet bevreesd,
zo vragen de leden van de CDA-fractie, dat de Unie in tijdnood zal komen en
op welk moment zou een nieuwe IGC op z'n laatst van start dienen te gaan?
Als de EU meer dan 20 leden telt, is een algehele revisie voorzien. Wat wordt
onder een «algehele revisie» verstaan en welke beleidsterreinen
en instellingen zouden daaronder vallen?Voorts vragen de leden van de CDA-fractie waarom de regering ervan heeft
afgezien de gemiste kans van Maastricht te herstellen, namelijk om afstand
te nemen van het intergouvernementele karakter van Lomé en het budget
te integreren in de EU-begroting. Zal bij de herziening van Lomé gestreefd
worden naar communautarisering en integratie van het budget in de EU-begroting?De leden van de D66-fractie stellen dat de regering zelf in de Memorie
van Toelichting erkent dat de instellingen van de Europese Unie niet zijn
gewijzigd zodat ze klaar zijn voor de uitbreiding met de landen van Middenen
Oost-Europa. Is de regering bereid de verklaring van België, Italië
en Frankrijk inzake het protocol betreffende de instellingen in het vooruitzicht
van uitbreiding van de Unie te onderstrepen?De leden van de fractie van GroenLinks hechten eraan alvorens een algemeen
oordeel te geven over het Verdrag van Amsterdam, eerst de eigen uitgangspunten
voor deze verdragswijziging kort uiteen te zetten. Het ging deze leden daarbij
om twee hoofddoelstellingen:1. De Europese Unie moest met het Verdrag van Amsterdam klaar zijn om
nieuwe lidstaten uit Midden- en Oost-Europa op te nemen.2. De tekortkomingen van het Verdrag van Maastricht moesten ongedaan worden
gemaakt. Dat betekent:– volledige democratisering om het democratisch gat te dichten.
De belangrijkste stappen daarbij zijn volwaardige medewetgevende en controlerende
bevoegdheden voor het Europees Parlement (EP), openbaarheid van bestuur en
toegankelijkheid van alle EU-instellingen voor de Unieburgers en haar maatschappelijke
organisaties;– de inbedding van de EMU in een evenwichtige en volwaardige Politieke
Unie. Zodat het Europees project niet alleen gaat over munt en markt maar
ook over mens en milieu. Dat betekent allereerst een volwaardig milieu- en
sociaal beleid.Beide doelstellingen zijn wat betreft deze leden bij lange na niet bereikt.
Ook als zij de wensen van de Nederlandse, zoals geformuleerd aan het begin
van de IGC, als maatlat naast het Verdrag van Amsterdam leggen, is het resultaat
discutabel, zoals blijkt uit de lange reeks vragen en kritische kanttekeningen
van deze leden die hierna volgen.Dit brengt de leden van de GroenLinks-fractie tot de vraag waarom de Nederlandse
regering in deel I van de Memorie van Toelichting spreekt van een «succesvol»
resultaat en verder in deel I paragraaf 3 veel subjectieve positieve kwalificaties
op de deelresultaten plakt? Zou een wat meer genuanceerde beoordeling van
het bereikte niet meer recht doen aan de voorliggende verdragswijzigingen;
dit mede in het licht van de buitengewoon kritische behandeling van het Verdrag
van Maastricht in de beide Kamers der Staten-Generaal in 1992? Of tracht de
regering in de Memorie van Toelichting haar eigen twijfels te overschreeuwen?Alles overziende hebben de leden van de GroenLinks-fractie gemengde gevoelens
ten aanzien van het Verdrag van Amsterdam. Op sommige deelterreinen is vooruitgang
geboekt, maar vaak van beperkte omvang. Essentiële zaken zijn opnieuw
niet of nauwelijks geregeld. Met name valt te denken aan het milieu- en sociaal
beleid. En op enkele terreinen is ook sprake van achteruitgang:
met name als het gaat om het democratisch tekort in het zwaar uitgebreide
justitie en politiebeleid in de derde pijler en het asiel- en migratiebeleid
elders in het Verdrag.Als het Verdrag betreffende de Europese Unie te vergelijken is met een
huis, dan heeft het Verdrag van Amsterdam de structurele, ernstige bouwtechnische
tekortkomingen ongemoeid gelaten en slechts hier en daar een beperkte renovatie
gepleegd en voor het overige vooral aan oppervlakkige verfraaiing gedaan door
het kwistig hanteren van de verfkwast.Waar de regering stelt (pagina 6 van de Memorie van Toelichting) dat het
Verdrag de weg naar verdere uitbreiding effent, is de Adviesraad Internationale
Vraagstukken een andere mening toegedaan. Het Verdrag «voldoet niet
om de institutionele hervormingen tot stand te brengen die nodig zijn om een
sterk vergrote Europese Unie adequaat te doen functioneren», zo stelt
de Adviesraad op pagina 17 van haar advies «Europa inclusief»
(oktober 1997). Deze hervormingen moeten verder gaan dan de afspraken in het
Protocol betreffende de instellingen, zo blijkt uit het advies. Zij dienen
onder meer ook het verleggen van uitvoerende bevoegdheden van de Raad naar
de Commissie te omvatten, alsmede meer democratische controle. Want «het
ontbreken van voldoende democratische controle blijft een ernstig tekort in
de institutionele opzet van de Unie» («Europa inclusief»,
pagina 17). Wil de regering ingaan op de opvattingen van de Adviesraad? Deelt
de regering de mening van de Adviesraad dat bovengenoemde hervormingen vóór
de toetreding van nieuwe lidstaten moeten worden afgerond? Zo ja, is zij bereid
zich in te zetten voor het openen van een nieuwe IGC, zo spoedig mogelijk
na de beëindiging van het ratificatieproces van «Amsterdam»?
Kan het voorstel voor een ingrijpende herziening van de verdragen, dat de
Commissie volgens een toezegging aan het EP vóór de Europese
Raad van december 1998 moet presenteren, hiertoe een aangrijpingspunt bieden?Deelt de regering de opvatting van het Europees parlement, verwoord in
zijn resolutie over het Verdrag van 19 november 1997, dat «de jongste
IGC de grenzen van de methode van diplomatieke onderhandelingen aan het licht
heeft gebracht»? Kan de regering zich een minder geheimzinnige en productievere
methode van verdragsherziening voorstellen, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie.De leden van de kleine christelijke fracties menen dat op het algemene
oordeel van de regering, te weten dat het resultaat van de onderhandelingen
van de voorbereidende Intergouvernementele Conferentie succesvol kan worden
genoemd, het nodige kan worden afgedongen. Zo zijn de inzichtelijkheid en
leesbaarheid van de desbetreffende verdragen nog slechter geworden dan ze
reeds waren. Ook de bewering dat de Unie dichter bij haar burgers is gebracht
zal door weinig van die burgers kunnen worden beaamd. En over de noodzakelijke
institutionele hervormingen met het oog op de uitbreiding van de Unie zijn
nog slechts afspraken van procedurele aard gemaakt. Het Verdrag van Amsterdam
heeft de Europese Unie dan ook geen nieuwe ordening gegeven, maar is slechts
te beschouwen als een lange serie van grotere en vooral kleine wijzigingen
van de bestaande structuren.De leden van de kleine christelijke fracties vragen of de regering in
staat is een kwalificerend oordeel te geven over de staatsrechtelijke en politieke
stand van zaken in de Europese Unie na aanvaarding van het Verdrag van Amsterdam
en ook van de richting waarin het samenwerkingsproces in de Unie zich beweegt.
Is er iets meer te zeggen dan de veel gehoorde uitspraak dat de Unie een constructie
sui generis is? Is het nog mogelijk om na de verdragen van Maastricht en Amsterdam
te spreken over een federale finaliteit? Is er niet een staatkundige
grens bereikt aan het integratieproces, waar immers in het Verdrag van Amsterdam
de betekenis van de nationale identiteit extra wordt benadrukt, de Unie nog
altijd geen rechtspersoonlijkheid heeft en evenmin een eigen grondwet. Het
valt toch niet te ontkennen dat, blijkens de vijf nota's die voorafgaand aan
de IGC aan de Staten-Generaal zijn aangeboden, de (federale) ambities van
de regering veel verder gingen dan thans in het Verdrag is bereikt? Dat genoemde
ambities niet zijn verwezenlijkt wordt deze fracties overigens in het geheel
niet betreurd. Wel spreken zij hun waardering uit voor de voorbereiding via
de eerder genoemde vijf nota's en de daarover gevoerde parlementaire gedachtenwisseling,
die ertoe hebben geleid dat het Nederlands voorzitterschap zonder politiek
kleerscheuren de onderhandelingen heeft kunnen voltooien. De parlementaire
betrokkenheid bij de totstandkoming van het Verdrag van Amsterdam is aanzienlijk
beter geweest dan die tijdens de voorbereidingen van het Verdrag van Maastricht,
en zulks verdient waardering. Echte verrassingen bevat het Verdrag van Amsterdam
dan ook niet en zulks kan ook positief effect hebben op het tempo van parlementaire
behandeling. II INHOUD EN STREKKING VAN HET VERDRAG 2. KoninkrijkspositieDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering op welke wijze de Nederlandse
Antillen en Aruba conform Art. 27 van het Statuut bij de voorbereiding van
het Verdrag van Amsterdam zijn betrokken? Kan worden aangegeven welke onderdelen
van het GBVB en van Titel VI de Nederlandse Antillen en Aruba raken?Is voorzien in een structurele betrokkenheid van de Nederlandse Antillen
en Aruba bij de voorbereiding in Koninkrijksverband van besluitvorming in
het kader van het GBVB en Titel VI? Wordt daarbij ook onderscheid gemaakt
tussen onderwerpen die de Nederlandse Antillen wel en niet raken? Is een dergelijk
onderscheid in de praktijk houdbaar? Zijn er in verband met art. 3, lid 1
onder f, g en h van het Statuut niet ook onderdelen van Titel IIIA die de
Nederlandse Antillen en Aruba raken?Gesteld wordt dat het Verdrag bepalingen bevat die de Nederlandse Antillen
en Aruba raken en dat daarom voorzien wordt in de goedkeuring voor het gehele
Koninkrijk. In dit licht bezien willen de leden van de PvdA-fractie een nader
toelichtend antwoord hebben op de vraag waarom dit verdrag alleen voor Nederland
zal worden bekrachtigd.Bovendien is het de vraag of een instemming met gebondenheid aan het Verdrag
alleen voor Nederland impliceert dat na de inwerkingtreding van het Verdrag
van Amsterdam Deel IV van het EG-verdrag betreffende de overzeese landen alleen
in de redactie van vóór Amsterdam door de overzeese landen volkenrechtelijk
in rechte slechts bindend is?De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 7 juli
1995 (de zaak Metten) duidelijk gemaakt dat de Nederlandse rechter ook zogenaamd
niet-rechtstreeks werkend Gemeenschapsrecht, zoals het Reglement van Orde
van de Raad van de EU-voorrang dient te geven boven elk nationaal wettelijk
voorschrift. Twee consequenties voor de grondwettigheid van gemeenschapsrecht
zijn nu, volgens de leden van de PvdA-fractie, mogelijk:1) Artikel 94 Grondwet is mede van toepassing op Gemeenschapsrecht, zoals
blijkt uit het verhandelde bij de grondwetsherziening 1983 en Hoge Raad 18
mei 1962, NJ 1965, 115 (Bosch). Voor zover artikel 94 Grondwet zulke voorrang
van internationaal recht slechts beperkt tot een ieder verbindende bepalingen
van verdragen en van besluiten van volkenrechtelijke organisaties («ieder
verbindend» is blijkens het genoemde arrest van de Hoge
Raad in deze context hetzelfde als de gemeenschapsrechtelijke «rechtstreekse
werking»), is daarmee niet door de afdeling bestuursrechtspraak gegeven
dat het gemeenschapsrecht kan noodzaken van de Grondwet af te wijken; immers
ook niet-rechtstreeks werkend gemeenschapsrecht gaat boven nationale voorschriften
(zie terzake NJB, blz. 165–172)?2) Artikel 94 Grondwet is niet van toepassing op het Gemeenschapsrecht;
de reden voor deze opvatting – die onder Nederlandse staatsrechtgeleerden
dominant is – wordt gezocht in de jurisprudentie van het Hof van Justitie
EG. Is dit op zichzelf al een afwijken van de Grondwet, nu uit de totstandkomingsgeschiedenis
van artikelen 93 en 94 Grondwet en haar voorgangers blijkt dat men beoogde
met deze bepalingen de rechtstreekse werking en voorrang van Europees recht
te waarborgen? Zo de opvatting dat artikel 94 Grondwet niet van toepassing
is op gemeenschapsrecht zelf al niet een afwijking zou zijn van de Grondwet,
is het dan niet evident dat deze wel kan noodzaken tot afwijken van de Grondwet,
omdat men de Grondwet helemaal niet meer kan hanteren in gemeenschapsrechtelijke
aangelegenheden?Acht de regering (mede in het licht van de grondwetsherziening van 1956,
waarbij de voorrang van internationaal recht werd beperkt tot «een ieder
verbindende» internationale bepalingen) het wenselijk dat ook niet-rechtstreeks
werkend – dat wil zeggen: niet door burgers in rechte inroepbaar –
gemeenschapsrecht voorrang krijgt boven nationale wettelijke voorschriften
(inclusief de bepalingen van de Grondwet?) en dat de rechter gehouden die
voorrang aan zulk gemeenschapsrecht toe te kennen?Indien het gemeenschapsrecht kan afwijken van de Grondwet, is de regering
dan niet van mening dat dit niet alsnog tot uitdrukking moet worden gebracht
in de goedkeuringswet? Dient bij dit vastleggen in de goedkeuringswet niet
tevens te worden aangegeven in hoeverre en in welke opzichten het Koninkrijk
meent dat het Unierecht en/of gemeenschapsrecht afwijkt of kan afwijken van
bepalingen van de Grondwet?Meent de regering, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, dat de ontwikkeling
van de Europese integratie onder de huidige verdragen, zoals gewijzigd door
het Verdrag van Amsterdam, nimmer kan leiden tot afwijken van de Grondwet?De leden van de kleine christelijke fracties constateren dat goedkeuring
wordt gevraagd voor het gehele Koninkrijk, maar dat het Verdrag van Amsterdam
alleen voor Nederland zal worden bekrachtigd. Een deel van de hierover gevoerde
gedachtewisseling tussen de Raad van State en de regering is door deze leden
evenwel slecht begrepen. De Raad van State heeft geadviseerd het Verdrag voor
het hele Koninkrijk te bekrachtigen. Is dit juridisch nog wel mogelijk, waar
immers het Verdrag van Maastricht ook alleen voor Nederland is bekrachtigd?
Of anders: is het denkbaar dat wijzigingen van het Unieverdrag in casu het
Verdrag van Amsterdam wel voor het hele Koninkrijk zouden worden bekrachtigd,
terwijl dit voor het basisverdrag in casu het Verdrag van Maastricht niet
is gebeurd? Aansluitend stellen de leden van de kleine christelijke fracties
nog de vraag of het Verdrag van Amsterdam, in het bijzonder de wijzigingen
binnen de derde pijler, rechtsgevolgen kan hebben voor burgers van de Nederlandse
Antillen en Aruba. III TOELICHTING OP DE VERDRAGSBEPALINGEN 1. Vrijheid, Veiligheid en RechtvaardigheidMet name onder het thema «de totstandkoming van een ruimte van vrijheid,
veiligheid en rechtvaardigheid» zouden de leden van de PvdA-fractie
een nadere principiële beschouwing over de gevolgen van de diverse afspraken
in het Verdrag van Amsterdam voor de onderlinge relatie en afbakening en overlap
van taken en bevoegdheden tussen Europese Unie enerzijds en Raad van
Europa anderzijds op prijs hebben gesteld. Kan de regering zo'n beschouwing
alsnog geven, temeer daar het Verdrag de competenties van de Unie op terreinen
waar de Raad van Europa reeds een belangrijk acquis heeft, doet toenemen?Met name vragen deze leden daarbij expliciet in te gaan op de volgende
punten:– de toetreding van de EG (en niet van de EU) tot het EVRM;– de relatie tussen het Hof van Luxemburg en het Hof van Straatsburg
en het verschil in jurisprudentie;– de expliciete verwijzing in het Verdrag van Amsterdam naar het
Sociale Charter van de Raad van Europa (ligt toetreding voor de hand en in
het verschiet?);– wederzijdse activiteiten op cultureel terrein (ligt toetreding
tot de Europese Culturele Conventie voor de hand?);– de samenwerking op het terrein van Justitie en Binnenlandse Zaken,
zoals het Octopus-programma tegen corruptie en georganiseerde criminaliteit
(komt er een Octopus II-programma?);– politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (is
aansluiting door de EU t.z.t. te verwachten bij de verschillende Conventies
van de Raad van Europa?; wil de EU implementatie van de Aanbevelingen van
de Raad van Europa op dit terrein overwegen?);– de relatie en eventuele toetreding van de EG (t.z.t. de EU) tot
de overige Conventies van de Raad van Europa;– mogelijke toetreding van de EG (t.z.t. de EU) tot het Statuut
van de Raad van Europa (wordt onderzoek daarna overwogen?).In dit perspectief willen de leden van de PvdA-fractie ook de vraag aan
de regering voorleggen waarom de rechtspersoonlijkheid van de EG uiteindelijk
niet is uitgebreid tot de gehele Europese Unie? Moet het niet opnemen van
een bepaling in het Unieverdrag over rechtspersoonlijkheid van de Unie worden
begrepen als een standpuntbepaling van de verdragspartijen dat zij aan de
Unie geen rechtspersoonlijkheid hebben willen geven? Of dient daarentegen
dit aldus te worden begrepen dat de verdragspartijen de rechtspersoonlijkheid
ongeschreven hebben gelaten?Indien het eerste het geval is, kan de regering dan verklaren welke lidstaten
zich verzetten tegen toekenning van rechtspersoonlijkheid aan de Unie? Indien
het tweede het geval is, kan de regering dan verklaren welke lidstaten die
zich eerder verzetten tegen toekenning van rechtspersoonlijkheid, thans bereid
zijn deze niet langer te ontkennen? Kan de regering verklaren waarom thans
deze lidstaten daartoe bereid zijn?Indien dit laatste niet het geval is, kan de regering dan verklaren in
welke opzichten de Unie in een optreden buiten de eerste pijler als rechtspersoon
kan gelden, los dus van de rechtspersoonlijkheid van de individuele of gezamenlijke
lidstaten?Onderschrijft de regering de kwalificatie van de Unie als een «handelingsonbekwame
rechtspersoon» (E.M.H. Hirsch Ballin, in Nederland Juristenblad 5 december
1997)? Wat is de mening van de regering omtrent deze kwalificatie?Indien de Unie rechtspersoonlijkheid mist, hoe kunnen besluiten van de
Unie dan worden toegerekend aan de Unie, los van de individuele of gezamenlijke
staten? Indien besluiten van de Unie niet kunnen worden toegerekend
aan de Unie, dus niet besluiten zijn van de lidstaten afzonderlijk of gezamenlijk,
kan zo'n besluit dan gelden als een besluit van een volkenrechtelijke organisatie
in de zin van artikelen 93 en 94 Grondwet?Hoe dient het begrip volkenrechtelijke organisaties in de artikelen 93
en 94 te worden gedefinieerd? Kan een internationale organisatie die geen
rechtspersoonlijkheid heeft ooit beschouwd worden als een volkenrechtelijke
organisatie in de zin van artikel 93 en 94 Grondwet? Zo ja, onder welke omstandigheden
en voorwaarden? Wanneer is een besluit krachtens verdrag genomen een uitvoeringsverdrag
en wanneer een besluit van een volkenrechtelijke organisatie, zo vragen de
leden van de PvdA-fractie tenslotte. 1.1. Grondrechten en non-discriminatieDe nieuwe regeling in art. F.1 en art. 236 VEG is volgens de PvdA-leden
positief te beoordelen. De vraag is echter hoe de regering de werkelijke mogelijkheden
van de (Europese) Raad inschat om, gelet op de zeer gevoelige aard van de
materie, een «ernstige en voortdurende schending» van F.1-beginselen
vast te stellen? Kan de regering tevens aangeven of er een mogelijkheid in
het Verdrag is om bij schendingen van de mensenrechten, afgezien van een schorsing
van het stemrecht, sancties tegen de betreffende lidstaat in te stellen?Inzake dit sanctiemechanisme tegen lidstaten die de gestelde grondrechten
stelselmatig schenden vragen de leden van de PvdA-fractie de regering, welke
mogelijkheden er resten als twee of meer lidstaten tegelijk en m.b.t. hetzelfde
aspect zich schuldig maken aan dergelijke schendingen, hetgeen zeker na toekomstige
uitbreidingen toch niet bij voorbaat is uit te sluiten? Welke gevolgen zal
een dergelijke casus hebben voor de besluitvorming met eenparigheid van stemming
in de Europese Raad over de constatering dat er sprake is van zo'n ernstige
en voortdurende schending?Welke verwachtingen heeft de regering t.a.v. de effectiviteit van dit
mechanisme nu het Statenklachtsanctie-instrumentarium van het EVRM nauwelijks
meer functioneert? Welke verhouding bestaat er tussen het nu geïntroduceerde
sanctiestelsel en het sanctiestelsel dat fungeert in het kader van de Raad
van Europa?Zou niet het effect van artikel L VEU jo artikel F lid 2 VEU kunnen zijn
dat de huidige praktijk waarbij het toezicht van het Hof zich feitelijk ook
uitstrekt tot de nationale implementatie van het Gemeenschapsrecht, wordt
beëindigd? Zijn er lidstaten die zich verzetten tegen die rechtspraak
van het Hof? Zo ja, welke?Waarom heeft men niet tevens in de vaste jurisprudentie van het Hof van
Justitie vastgelegd dat ook het handelen van de lidstaten in het kader van
het Gemeenschapsrecht door het Hof kan worden getoetst? Zijn er lidstaten
die zich verzetten tegen deze rechtspraak? Zo ja, welke?Waarom heeft men in de bepaling van artikel F over grondrechtenbescherming
niet tevens willen verwijzen naar de andere mensenrechtenverdragen aan de
totstandkoming waarvan de lidstaten hebben meegewerkt of waarbij zij zich
hebben aangesloten, conform de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie?
Zijn er lidstaten die zich tegen deze rechtspraak verzetten? Zo ja, welke?Impliceert de omschrijving van de rechtsmacht van het Hof van Justitie
in artikel L van het EU-verdrag dat het Hof ook de handelingen van organen
die zijn of worden opgericht binnen de Derde Pijler, zoals Europol, het Uitvoerend
Comité bedoeld in artikel 18 van de Overeenkomst van Dublin, de Centrale
Eenheid en het Gemeenschappelijk Controle-orgaan voorzien in de Eurodac-overeenkomst,
kan toetsen aan het EVRM?Op pagina 35 van de Memorie van Toelichting stelt de regering dat de verwijzing
in het nieuwe artikel 117 EG naar de in dat artikel genoemde
sociale grondrechten (te weten die van het Europees Sociaal Handvest, alsmede
bevordering van de werkgelegenheid, gestage verbetering van de levensomstandigheden
en arbeidsvoorwaarden, adequate sociale bescherming, sociale dialoog, bestrijding
van uitsluiting enzovoorts) «geen juridisch verbindend karakter»
heeft. Kan dit iets anders betekenen dan dat de regering meent dat de Gemeenschap
en de lidstaten zich in het nieuwe artikel 117 EG juridisch tot niets verplicht
hebben? Indien dit laatste niet bedoeld is: waartoe verplicht artikel 117
EG dan wel, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Het nieuwe artikel 6A, waardoor discriminatie op meerdere gronden verboden
kan worden, heeft geen rechtstreekse werking. Vanwege het belang het discriminatieverbod
uit te werken in de wetgeving van de nationale lidstaten, zal een regeling
op grond van dit artikel waarschijnlijk de vorm van een richtlijn aannemen.
Dit heeft het voordeel dat rekening gehouden kan worden met specifiek nationale
kenmerken in de wetgeving, maar het grote nadeel dat bij een onjuiste, onvolledige
of niet-tijdige omzetting van de richtlijn de betrokken burger deze richtlijn
niet kan inroepen tegen andere particulieren (bijvoorbeeld werkgevers). Kan
de regering, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, de verzekering geven
dat een richtlijn op grond van artikel 6A tijdig, volledig en juist in nationale
wetgeving zal worden omgezet, en zo niet, is het dan wellicht verstandiger
te streven naar een regeling in de vorm van een verordening?Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie of de regering kan aangeven
waarom de verklaring (Nr. 1) inzake het afschaffen van de doodstraf afgezwakt
is ten opzichte van eerdere versies? Moet deze Verklaring zo gelezen worden
dat er geen verbod bestaat op het uitvoeren van de doodstraf nu slechts geconstateerd
wordt dat de doodstraf in de EU nergens meer wordt opgelegd? Betekent dit
dat een toekomstig gebruik van de doodstraf door de lidstaten niet wordt uitgesloten?De VVD-fractie is verheugd dat het Verdrag van Amsterdam wat betreft de
(eerbiediging van de) grondrechten als een verdere stap vooruit mag worden
beschouwd.Aan het verbod op discriminatie op grond van nationaliteit in artikel
6 EG-Verdrag wordt door middel van artikel 2, zevende lid van het Verdrag
van Amsterdam een nieuw artikel 6a toegevoegd. Dit artikel vormt de basis
voor gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding van discriminatie op grond
van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap,
leeftijd of seksuele geaardheid. Volgens de MvT legt dit artikel de basis
voor een actief anti-discriminatiebeleid op gemeenschapsniveau. De VVD-fractie
vraagt zich af wat dat voor het Nederlandse beleid betekent.In de Memorie van Toelichting staat ook dat aandacht wordt besteed aan
de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen.In artikel F is een sanctiemechanisme voorzien, hetgeen in werking zal
treden indien een lidstaat grondrechten «ernstig» en «voortdurend»
schendt. De leden van de CDA-fractie vragen de regering wat hieronder precies
wordt verstaan en hoe groot de regering de kans acht dat dit sanctiemechanisme
inderdaad in werking wordt gesteld?Hoe reëel is het dat de EU een beslissing van het Comité van
de Raad van Ministers van de Raad van Europa zal volgen en waarom is deze
link niet in het verdrag vastgelegd?Wordt advies gevraagd aan het Hof over de noodzakelijke verdragswijzigingen
bij toetreding tot het ERVM? Wat is de consequentie van het feit dat in artikel L de rechtsmacht van
het EG-Hof zich beperkt tot de instellingen en in welke mate is de positie
van het EG-hof in de eerste en de derde pijler daadwerkelijk versterkt?Acht de regering het wenselijk dat toetreding tot het EVRM zal plaatsvinden
en hoe waarschijnlijk is het dat inderdaad zal gebeuren? In welke zin zal
het EVRM en het EU-Verdrag en het EG-Verdrag dan gewijzigd dienen te worden?Burgers kunnen, indien zij van mening zijn dat hun EVRM-rechten zijn geschonden,
uitsluitend klagen tegen een individuele staat (artikel 25 EVRM). Tegen welke
staat/staten dient een burger zijn klacht bij de Europese Commissie voor de
Rechten van de Mens te richten wanneer hij meent dat de verdragsschending
is begaan door een Europese instelling, zoals Europol?Voorts vragen de leden van de CDA-fractie of uniformering en harmonisering
op het gebied van gegevensbescherming er niet toe zal leiden dat het niveau
van de gegevensbescherming er per saldo op achteruit gaat? Kan de regering
concreet aangeven in hoeverre artikel 213 B daadwerkelijk een minimum-niveau
voor de bescherming van persoonsgegevens door de lidstaten en de EG-instellingen
en -organen inhoudt.Welke maatregelen zou de Raad kunnen nemen inzake «een actief anti-discriminatiebeleid»,
zo vragen de leden van de CDA-fractie? Waarom wordt alleen bij art 100 A rekening
gehouden met de belangen van gehandicapten en waarom geldt dit niet voor andere
verdragsartikelen?Wat betekent Verklaring Nr. 11 voor de positie van de Scientology kerk? Het verheugt de leden van de fractie van D66 dat de eerbiediging van de
grondrechten en de mensenrechten als grondslag van de Europese Unie steviger
is verankerd en dat de door het Hof ontwikkelde praktijk om de handelingen
van de instellingen te toetsen aan het EVRM is gecodificeerd. In dit verband
wijzen deze leden erop dat het toezicht van het Hof van Justitie, zoals dat
zich in de praktijk heeft ontwikkeld, zich ook uitstrekt tot de nationale
implementatie of uitvoering van het gemeenschapsrecht. Kan de regering toezeggen
dat artikel L jo. artikel F lid 2 EU-verdrag geen beperking vormt van het
door het Hof van Justitie ontwikkelde toezicht?Impliceert de omschrijving van de rechtsmacht van het Hof van Justitie
in artikel L van het EU-verdrag dat het Hof ook de handelingen van organen
die zijn of worden opgericht binnen de derde pijler, zoals Europol en het
Uitvoerend Comité bedoeld in artikel 18 van de Overeenkomst van Dublin,
kan toetsen aan het EVRM?Het Verdrag van Amsterdam biedt een rechtsbasis voor het nemen van restrictieve
maatregelen tegen een lidstaat die de beginselen neergelegd in artikel F,
eerste lid, schendt. De leden van de fractie van D66 juichen deze bepaling
toe. De bepaling vormt een belangrijk signaal naar de toetredende lidstaten
dat respect voor de mensenrechten niet alleen een belangrijke voorwaarde voor
toetreding is, maar ook gedurende het lidmaatschap van groot belang is. Kan
de regering nader toelichten welke implicaties het nieuwe artikel F.1 heeft
voor de verhouding tussen de Europese Unie en de Raad van Europa? De regering
geeft in de memorie van toelichting aan dat het in de rede ligt dat wanneer
het Comité van Ministers van de Raad van Europa zou besluiten een EU-lidstaat
zijn lidmaatschap van de Raad van Europa te ontnemen, het mechanisme van artikel
F.1 EU-verdrag in werking wordt gesteld. Kan de regering dit verduidelijken?Het verdrag bevat nieuwe bepalingen ter bestrijding van discriminatie.
Artikel 6A vormt de basis voor gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding
van discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst
of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. De
leden van de fractie van D66 betreuren het dat de non-discriminatiebepaling
slechts een rechtsbasis biedt voor het nemen van maatregelen en dat aan deze
bepaling geen directe werking zal worden toegekend. De bescherming die individuen
aan de bepaling kunnen ontlenen is afhankelijk van de bereidheid van de lidstaten
om secundaire wetgeving tot stand te brengen, waarin de non-discriminatiebepaling
verder wordt uitgewerkt. Zal de regering zich binnen de Raad van Ministers
inspannen om secundaire regelgeving tot stand te brengen?De leden van de GroenLinks-fractie waarderen het sanctiemechanisme tegen
lidstaten die de grondrechten systematisch schenden, maar onderschrijven tevens
de constatering dat deze in de praktijk waarschijnlijk niet vaak gebruikt
zal worden. Zij wijzen erop dat de Raad in de belangrijkste fase, die van
de vaststelling van de schending, bij unanimiteit moet beslissen (minus uiteraard
de stem van de betrokken lidstaat). De boosdoener heeft dus slechts één
bondgenoot nodig om het in werking zetten van de schorsingsprocedure te blokkeren.
Had, zeker in het licht van de uitbreiding van het aantal lidstaten, een vorm
van besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid hier niet meer voor de
hand gelegen, alleen al om de afschrikkende werking van het sanctiemechanisme
te vergroten? Waarom heeft het EP wel instemmingsrecht bij de vaststelling
van de schending, maar speelt het geen rol bij het afkondigen en intrekken
van de sancties?Hoewel de leden van de GroenLinks-fractie de complicaties van toetreding
van de EU/EG tot het EVRM zien, vragen zij zich af of de in het Verdrag gekozen
oplossing niet het risico meebrengt dat twee Europese hoven, dat in Straatsburg
en dat in Luxemburg, uiteenlopende «ultieme» interpretaties van
de grondrechten geven. Ziet de regering hiervoor in de toekomst een oplossing?
Wat is de betekenis van de beperkende toevoeging dat de rechtsmacht van het
Hof inzake artikel F, tweede lid, alleen geldt voor de handelingen van de
instellingen (p. 12)? Wordt hierdoor de bestaande toetsing aan grondrechten
door het Hof op enigerlei wijze aan banden gelegd?De GroenLinks-fractie verwelkomt het nieuwe anti-discriminatie-artikel
6A, maar kent hier vooralsnog slechts symbolische waarde aan toe. Omdat de
burger aan dit artikel niet rechtstreeks rechten kan ontlenen, omdat het nemen
van maatregelen op grond van dit artikel unanimiteit vergt in de Raad, waarbij
het EP slechts adviesrecht heeft, is het niet waarschijnlijk dat de EU nu
opeens een voortvarend anti-discriminatie-beleid zal gaan voeren. Bovendien
dient dit beleid «binnen de grenzen van de door dit Verdrag aan de Gemeenschap
verleende bevoegdheden» te blijven. Betekent dit dat bijvoorbeeld familierecht
en nationaliteitswetgeving buiten het bereik van artikel 6A blijven? Waarom
gebruikt het artikel in plaats van «seksuele geaardheid» niet
de adequatere term «seksuele voorkeur»? Verwacht en hoopt de regering
werkelijk dat het nieuwe artikel 6A de basis legt voor een «actief anti-discriminatiebeleid
op gemeenschapsniveau» (p. 13)? Kan de regering voorbeelden geven van
maatregelen die kans maken op unanieme steun in de Raad?Heerst bij de regering nog steeds de tijdens de IGC door de staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken in de Eerste Kamer uitgesproken vrees dat Europese
maatregelen tegen discriminatie op grond van handicap of leeftijd zouden gaan
«interfereren met nationaal beleid»? Heeft niet vooral de door
het Europees Parlement en belangenorganisaties uitgeoefende druk ertoe geleid
dat de woorden handicap, leeftijd en seksuele geaardheid weer in artikel 6A
zijn opgenomen? Kan de regering aangeven waarom de bescherming van persoonsgegevens (op
grond van artikel 213 B) beperkt blijft tot de eerste pijler? Is zo'n bepaling
niet juist ook in de Derde en Tweede pijler wenselijk?De leden van de kleine christelijke fracties constateren dat artikel F
van het Unieverdrag wordt uitgebreid met een beginselbepaling ten aanzien
van grondrechten en dergelijke. Zulks is, zoals in de toelichting terecht
wordt opgemerkt, een verankering in het Verdrag van de uitspraken terzake
van de Europese Raad van Kopenhagen in 1993. Deze uitspraken waren vooral
bedoeld als criteria voor toetreding van nieuwe lidstaten. In Kopenhagen zijn
destijds evenwel niet alleen staatkundige beginselen als criteria geformuleerd,
maar ook eisen terzake van de inrichting en ordening van het economisch leven
in casu het model van de sociale markteconomie. Waarom zijn deze voorwaarden
niet met zoveel woorden verankerd in het Verdrag?Interessant is vervolgens dat in artikel F de eis dat de Unie de nationale
identiteit van een lidstaat eerbiedigt een zelfstandige plaats heeft gekregen.
Welke betekenis kent de regering hieraan toe? Wordt hier een grens gesteld
aan het integratieproces en wordt tevens uitgesproken dat de lidstaten van
de Unie soevereine staten blijven en geen deelstaten mogen worden? Erkent
de regering dat deze zelfstandige bepaling ook inhoudt dat het communautaire
integratiemodel niet als het enig normatieve voor het gehele integratieproces
kan worden gezien? Immers, evenzeer normatief is kennelijk de eerbiediging
van de nationale identiteit van de lidstaten, ook al is moeilijk aan te geven
wat daaronder precies in concreto moet worden verstaan. Wil de regering terzake
haar eigen oordeel geven en ook enig inzicht in wat op dit punt de heersende
mening is van de andere lidstaten van de Europese Unie?De aanvulling met artikel F.1, waarin een sanctiemechanisme is opgenomen
tegen lidstaten die de grondrechten stelselmatig schenden, leidt tot enkele
vragen bij de leden van de kleine christelijke fracties. Is het juridisch
noodzakelijk of is het een politieke keuze dat de constatering van een schending
van grondrechten niet wordt gedaan door de Europese Raad maar door de Raad,
in de samenstelling van de staatshoofden en regeringsleiders? Geen uitsluitsel
geeft het Verdrag over het type sanctie dat in voorkomende gevallen kan worden
opgelegd. Waaraan denkt de regering? Wordt uitsluitend gedacht aan financiële
sancties of ook aan verdergaande sancties zoals embargo's? Deze leden stellen
vervolgens de vraag waarom niet is voorzien in de mogelijkheid van uitstoting
uit de Unie. Wat zijn de redenen dat daarin niet is voorzien, waar zulks wel
mogelijk is op grond van het statuut van de Raad van Europa? Tenslotte vragen
deze leden wat precies de materiële betekenis is van de beperking van
de rechtsmacht van het Hof terzake van de toetsing aan grondrechten, namelijk
dat deze rechtsmacht alleen geldt voor de handelingen van de instellingen
(artikel L).Een nieuwe bepaling, zo constateren de leden van de kleine christelijke
fracties, is die vervat in Verklaring Nr. 11 betreffende status van kerken
en niet-confessionele organisaties. Is de uitspraak dat deze status wordt
geëerbiedigd geen evidentie, gelet op de constitutionele bepalingen terzake
van de lidstaten? Wat is derhalve de achtergrond en betekenis van deze expliciete
verklaring? Wat voegt deze verklaring b.v. toe aan de reeds in het EVRM verankerde
vrijheid van godsdienst en eredienst? 1.2. Geleidelijke totstandbrenging van een ruimte van
vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid – AlgemeenDe PvdA-leden vragen de regering of de Deense uitzonderingspositie t.o.v. Titel III A in de praktijk uitvoerbaar zal zijn? Deze brengt immers
met zich mee dat Denemarken de vreemdelingenrechtelijke aspecten van het vrij
personenverkeer op basis van het Schengenacquis zal blijven honoreren, terwijl
de andere Schengenlidstaten – voortbouwend op dat acquis – zich
daarvan op grond van de in Titel III A voorziene besluitvorming kunnen distanciëren?Daar waar alle nieuw toetredende landen, in tegenstelling tot Ierland,
het VK en Denemarken, volgens het Schengen-Protocol verplicht zullen worden
het gehele Schengen-acquis te accepteren, vragen de leden van de PvdA-fractie
of dat ook in zijn algemeenheid geldt voor alle nog na de ondertekening van
dit Protocol gemaakte en te maken nieuwe afspraken in Schengenverband, en
of dit ook van toepassing is voor alle nog te maken afspraken na het van kracht
worden van Verdrag en Protocollen in het kader van de «nauwere samenwerking»,
met name onder Titel III A VEG en Titel IV VEU.Welke betekenis heeft de «verbinding» die door artikel B,
aanhef, vierde streepje, VEU wordt geslagen tussen Titel III A VEG en Titel
VI VEU? Heeft deze verbinding nog enige praktische consequentie?De leden van de CDA-fractie vragen de regering om precies in te gaan op
de wijze waarop de incorporatie van het Schengen-acquis zal plaatsvinden,
welke problemen worden voorzien en hoeveel tijd hiermee gemoeid zal zijn.
Wat zal exact onder dit acquis vallen? Is het de bedoeling de besluiten van
de ambtelijke werkgroepen tot bindend EG-recht te verheffen en zo ja zullen
alle besluiten van de Raad en de incorporatie als zodanig, eerst aan het Nederlandse
parlement worden voorgelegd en zal hierover advies worden ingewonnen bij het
Europees Parlement?Hoe wordt, bij de incorporatie van het Schengen-acquis in het EU-verdrag
de keuze voor eerste of derde pijler bepaald voor die onderdelen van het Schengen-acquis
die zowel vreemdelingrechtelijke als strafrechtelijke aspecten hebben?De leden van de CDA-fractie gaan ervan uit dat het instemmingsrecht van
de Staten-Generaal, zoals dat bij de goedkeuringswetten van het Verdrag van
Maastricht en de Schengen Uitvoeringsovereenkomst is neergelegd, behouden
blijft voor de besluitvorming ten aanzien van de desbetreffende onderwerpen
op grond van de nieuwe regelingen in het Verdrag van Amsterdam. Met betrekking
tot de nieuwe titel IV VEG zal de instemming van het nationale parlement een
vereiste blijven, zolang aan het Europees Parlement op het gebied van Titel
IV geen codecisiebevoegdheid is toegekend.De leden van de CDA-fractie kunnen zich overigens niet voorstellen dat
het kabinet akkoord is gegaan met de voorziene overgang over 5 jaar van Schengen
naar de eerste pijler zonder aandacht te besteden aan de parlementaire controle
mogelijkheden. Indien over 5 jaar door de overgang naar de eerste pijler de
nationale controlerende mogelijkheden uitgehold worden zonder dat er sprake
is van daadwerkelijke Europese parlementaire controle betekent dit dat een
voor de burger wezenlijk onderdeel van de besluitvorming zich onttrekt aan
parlementaire controle. De leden van de CDA-fractie wensen derhalve te vernemen
op welke wijze er op dit terrein voorzien wordt in een uitbreiding van de
bevoegdheden van het Europese Parlement terzake.Waarom is in art. 3 van de Goedkeuringswet niet een bepaling opgenomen
dat de regeling van art.2 van de Goedkeuringswet van overeenkomstige toepassing
is op besluiten van de Raad op grond van het Protocol tot opneming van het
Schengen-acquis in het kader van de Europese Unie? Voorts vragen de leden van de CDA-fractie de regering om uitgebreid in
te gaan op de gevolgen van de uitzonderingsposities van het Verenigd Koninkrijk,
Ierland en Denemarken.Waarom is de regering van mening dat de instellingen van de Unie «een
passende rol» krijgen inzake het vrije personenverkeer en welke verdere
verbeteringen zijn denkbaar? Is de regering niet ook van mening dat gewaakt
dient te worden voor verdere beperking van de bevoegdheden van het Hof van
Justitie inzake het vrije verkeer van personen, asiel en immigratie?Waarom moet het uitgesloten worden geacht dat nieuw toetredende lidstaten
geen beroep zullen doen op de uitzonderingsposities van het Verenigd Koninkrijk,
Ierland en Denemarken?Hoe is de stand van zaken met betrekking tot het buitengrensverdrag en
wanneer verwacht de regering dat over dit ontwerp-verdrag overeenstemming
zal worden bereikt? Acht de regering het niet noodzakelijk dat dit verdrag
op de zo kortst mogelijke termijn tot stand zal komen?Kan de regering uiteen zetten op welke wijze het praktisch mogelijk is
dat het Verenigd Koninkrijk en Ierland sommige bepalingen kunnen aanvaarden
zonder partij te zijn bij Schengen en welke juridische gevolgen dit heeft?Hoe beoordeelt de regering dat het overbrengen van het Schengen-acquis
en delen van de derde pijler naar de eerste pijler niet tot gevolg zal hebben
dat het Europees Parlement voor deze terreinen het recht codecisie zal verkrijgen
en wordt hiermee de democratische controle niet verder uitgehold?Tenslotte vragen de leden van de CDA-fractie op welke wijze de overgangstermijn
van vijf jaar voor de overheveling van het vrij personenverkeer naar de eerste
pijler in de praktijk zal uitpakken.De leden van de D66-fractie vragen de regering om een inschatting te geven
van het gevaar van een Europa à la carte nu het Verenigd Koninkrijk,
Ierland en Denemarken voor Titel IIIA van het EG-Verdrag de mogelijkheid hebben
gekregen achteraf te bepalen aan welke maatregelen zij zich wensen te binden?
In hoeverre ziet de regering de mogelijkheden voor nauwere samenwerking (flexibiliteit)
die het Verdrag van Amsterdam biedt als bescherming voor de handhaving van
de eenheid van het acquis communautaire?De GroenLinks-fractie betreurt het dat met de uitzonderingspositie voor
het Verenigd Koninkrijk en Ierland de doelstelling van een vrij personenverkeer
in de hele EU, nochtans op verplichtende wijze neergelegd in artikel 7 A van
het EG-verdrag, definitief is opgegeven. Zij hoopt dat de toetreding van nieuwe
lidstaten geen nieuwe uitzonderingen op het vrij personenverkeer met zich
mee zal brengen. Het Schengen-Protocol bevat een voorziening dat het Schengen-acquis
in zijn geheel dient te worden geaccepteerd door elke toetredende staat, zo
lezen deze leden op pagina 17 van de Memorie van Toelichting. Deelt de regering
de opvatting dat de keerzijde van deze voorziening moet zijn dat de huidige
lidstaten geen uitzonderingen mogen bedingen op het vrij verkeer van personen,
of van werknemers, uit de nieuwe lidstaten?De leden van de kleine christelijke fracties menen dat het meest ingrijpende
onderdeel van het Verdrag van Amsterdam wordt gevormd door het opnemen van
het Schengen-acquis in het kader van de Europese Unie en de daarbij behorende
introductie van een nieuwe titel IIIA in het EG-verdrag. Zoals mocht worden
verwacht hebben het Verenigd Koninkrijk en Ierland en op vergelijkbare wijze
ook Denemarken voor zichzelf een uitzonderingspositie weten vast te leggen.
Een consequentie daarvan is, zoals in de toelichting op pagina 16 terecht
wordt opgemerkt, dat deze landen niet deelnemen aan de besluitvorming
door de Raad over voorgenomen maatregelen. Waarom is evenwel geen analoge
bepaling opgenomen terzake van de positie van de Engelse, Ierse en Deense
leden van het Europees Parlement? Waarom zouden deze leden wel mogen meebeslissen
over wetgeving, die de landen van waaruit zij hun mandaat hebben gekregen
niet zullen binden? Is hier op zijn minst geen sprake van een democratische
onvolkomenheid? – Titel III A van het EG-Verdrag: vrij verkeer van
personenDe leden van de fractie van de PvdA vragen of de regering inzake Artikel
73 K jo Verklaring Nr. 17 kan aangegeven door wie het betreffende overleg
met de UNHCR zal worden gevoerd en op welke wijze de nationale parlementen
van het resultaat daarvan op de hoogte zullen worden gesteld?Op het gebied van asiel en immigratie zijn in het kader van de derde Pijler
al een aantal instrumenten aanvaard, zonder dat daarop de procedure van Verklaring
17 is toegepast. Kan voorts worden gegarandeerd dat dat alsnog zal gebeuren
voordat de betreffende bepalingen in Titel III A worden geïncorporeerd?Artikel 73 L bepaalt in het eerste lid dat de verantwoordelijkheden van
de lidstaten inzake de openbare orde en interne veiligheid door Titel III
A in tact worden gelaten. Het 2e lid bevat een bepaling t.a.v. noodmaatregelen
in geval van «een plotselinge toevloed van onderdanen van derde landen».
De Raad kan dan maatregelen nemen onverminderd lid 1. De pendant van dit artikel
staat voor wat betreft de rechtsmacht van het Hof van Justitie in artikel
73 P, 2e lid. De PvdA-fractie heeft zorgen over het «caoutchouc-karakter»
van deze bepalingen. Een lidstaat zou immers al heel snel van mening kunnen
zijn dat maatregelen op het gebied van asiel en immigratie als geregeld in
Titel III A de openbare orde en/of interne veiligheid raken. In dat geval
zou de betreffende lidstaat zich van de besluitvorming in het kader van Titel
III A niets aan hoeven trekken. Nog sterker geldt dit voor het 2e lid van
dit artikel waar het om noodmaatregelen gaat die de openbare orde welhaast
per definitie zullen raken. In art. 73 P, lid 2 wordt aangegeven dat het Hof
niet bevoegd is wanneer de binnengrenscontrole om redenen van openbare orde
of interne veiligheid weer wordt ingesteld. Kan worden aangegeven of het Hof
van Justitie de bevoegdheid zal hebben te toetsen of een lidstaat zich terecht
op art. 73 L, lid 1 beroept en of de betreffende lidstaat aan dat oordeel
gebonden is?Het risico bestaat dat de noodmaatregelen die door de Raad en/of een lidstaat
individueel zullen worden getroffen «van afsluitende aard» zijn.
Dat zou afbreuk kunnen doen aan het respect voor het Vluchtelingenverdrag
en bovendien aan de strekking van Titel III A als zodanig. Kan een verduidelijking
worden gegeven van de maatregelen die op grond van art. 73 L, lid 2, genomen
zouden kunnen worden? Wordt daarbij nog een onderscheid gemaakt tussen (illegale)
immigranten in het algemeen en asielzoekers? Verdient het geen aanbeveling
in verband met dit artikel een eenzijdige interpretatieve verklaring af te
leggen waarin wordt aangegeven dat de noodmaatregelen die door de Raad of
een lidstaat worden genomen geen afbreuk mogen doen aan de waarborgen zoals
die in het Vluchtelingenverdrag zijn neergelegd?.Kan de regering uiteenzetten hoe artikel 73 L van het Verdrag van Amsterdam
zich verhoudt tot de ook door de Nederlandse vertegenwoordiging onderschreven
Conclusion 22 (XXXII) van het Executive Committee van UNHCR over de bescherming
van asielzoekers in situaties van binnenkomst op grote schaal (large scale
influx)? Wil de regering bevestigen dat, indien in het kader van artikel 73
L door de Raad (nood)maatregelen worden genomen ter zake van de binnenkomst
op grote schaal van asielzoekers, deze maatregelen in overeenstemming dienen te zijn met het gestelde in voormelde Conclusion 22, in het
bijzonder ten aanzien van de handhaving van het fundamentele beginsel van
non-refoulement (daaronder begrepen niet terugwijzing aan de grens)?Nu op grond van art. 73 O (over de besluitvorming in Titel III A) de Raad
(in ieder geval) gedurende de eerste vijf jaar met eenparigheid van stemmen
besluit, terwijl op voorhand niet te voorspellen valt wat de Raad (met eenparigheid
van stemmen) daarna zal besluiten t.a.v. de onder deze titel vallende gebieden,
is het instemmingsrecht van het Nederlandse parlement met betrekking tot de
op grond van deze titel te nemen besluiten, elementair.De leden van de PvdA-fractie missen dan ook node een toelichting op artikel
2, lid 1, van de Goedkeuringswet, waarin de ten aanzien van de Derde Pijler
van het Verdrag van Maastricht geïntroduceerde instemmingsprocedure,
v.w.b. het Verdrag van Amsterdam beperkt wordt tot Titel VI, en zich dus niet
zou uitstrekken tot Titel III a.Wat betreft het 2e lid van art. 73 O (2e streepje, waarin wordt aangegeven
dat alsdan tevens door de Raad zal worden beslist over de bepalingen betreffende
de bevoegdheden van het Hof van Justitie) zou de PvdA-fractie er de voorkeur
aan geven dat op onmiskenbare wijze zou worden vastgelegd dat de bevoegdheden
van het Hof van Justitie na verloop van de aangegeven periode van 5 jaar in
ieder geval niet kunnen worden beperkt. Is de regering bereid terzake een
interpretatieve verklaring van de ondertekende lidstaten uit te lokken?In art. 73 P wordt de rechtsmacht van het Hof inzake het geven van prejudiciële
beslissingen in beginsel beperkt tot verzoeken van in hoogste ressort oordelende
rechtelijke instanties. Om te grote vertragingen in de afdoening van vreemdelingenzaken
te voorkomen kan de PvdA-fractie zich daarin voorshands vinden. Kan worden
aangegeven welke extra belasting het Hof wacht ten gevolge van de invoering
van deze titel? Worden terzake voorzieningen voorbereid?Laat artikel 73 P de mogelijkheid open voor lidstaten om zelfstandig te
bepalen dat ook lagere rechters prejudiciële vragen kunnen stellen aan
het Hof van Justitie op het terrein van immigratievraagstukken? De vraag rijst
dan echter wel of de beperking van de gevallen waarin hoger beroep in vreemdelingenzaken
kan worden ingesteld (zoals thans voorzien in wetsvoorstel 24 424) in
verband hiermee niet averechts zal werken. In geval van hoger beroep wordt
nu immers uitgesloten dat ook lagere rechters zich tot het Hof in Luxemburg
kunnen wenden, wat dan weer een vertraging in dergelijke zaken zou betekenen.
Niet uit te sluiten is bovendien dat een lagere rechter zich eerder dan de
beroepsrechter geroepen zal voelen een prejudiciële beslissing aan het
Hof in Luxemburg te verzoeken.De leden van de VVD-fractie verwijzen naar de Raad van State die in zijn
advies stelt dat voor het grootste deel van het personenverkeer en in beginsel
voor alle EU-burgers nu al het recht bestaat om ongecontroleerd de binnengrenzen
te overschrijden. De regering stelt in antwoord op het advies van de Raad
van State dat in EU-kader het ongecontroleerd personenverkeer over de binnengrenzen
nog niet ten uitvoer is gelegd. De VVD-fractie vraagt zich daarom af wat,
afgezien van een verandering in rechtsbasis, het Verdrag van Amsterdam betekent
voor het personenverkeer.De vreemdelingrechtelijke aspecten van het vrij personenverkeer zijn ondergebracht
in de nieuwe titel IIIA van het EG-Verdrag en de compensatoire maatregelen
op strafrechtelijk terrein in Titel VI van het EU-Verdrag. De VVD-fractie vraagt de regering uiteen te zetten wat de gevolgen zijn
van de toepassing van artikel 173 op de vreemdelingrechtelijke aspecten van
het vrij personenverkeer, voor het Nederlandse vreemdelingenbeleid. In artikel 73 I staat dat de Raad binnen een termijn van vijf jaar na
de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam maatregelen aanneemt die
erop gericht zijn het vrije verkeer van personen te waarborgen overeenkomstig
artikel 7 A, in samenhang met daarmee rechtstreeks houdende begeleidende maatregelen
met betrekking tot controles aan de buitengrenzen, asiel, immigratie, overeenkomstig
artikel 73 J, punten 2 en 3, artikel 73 K, punt 1, onder a), en punt 2, onder
a), en maatregelen ter voorkoming en bestrijding van criminaliteit overeenkomstig
artikel K 3, onder e), van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Mag hieruit
afgeleid worden dat het vrij verkeer van personen niet vooruit kan lopen op
de te nemen begeleidende maatregelen?Waarom is in artikel 73 I gekozen voor een termijn van vijf jaar? Er wordt
wel gesteld dat de termijn van vijf jaar te maken heeft met de opheffing van
de binnengrenscontrole maar een verduidelijking is op zijn plaats.De VVD-fractie betreurt het dat de maatregelen inzake asiel, vluchtelingen
en ontheemden en maatregelen inzake immigratiebeleid alleen met unanimiteit
genomen kunnen worden. Hoe groot acht de regering de kans dat met eenparigheid
van stemmen het terrein van asiel- en immigratie wordt vergemeenschappelijkt?
Ingevolge artikel 73 K worden er criteria en instrumenten opgesteld voor de
vaststelling van de lidstaat die verantwoordelijk is voor de behandeling van
een asielverzoek dat door een onderdaan van een derde land wordt ingediend
in één van de lidstaten. Hoe verhoudt deze bepaling zich tot
het Verdrag van Dublin?Op basis van artikel 73 K, lid 4 kunnen maatregelen getroffen worden waarin
de rechten en voorwaarden worden omschreven volgens welke onderdanen van derde
landen die legaal in een lidstaat verblijven, in andere lidstaten mogen verblijven.
Kan de regering uiteenzetten wat de inhoud van deze maatregelen precies zou
kunnen zijn?Kan uiteen worden gezet waarom de maatregelen ter «bevordering van
een evenwicht tussen de inspanningen van de lidstaten voor de opvang en het
dragen van consequenties van de opvang van vluchtelingen en ontheemden»
(artikel 73 K, 2b) en de maatregelen inzake «voorwaarden voor toegang
en verblijf en normen voor de procedures voor de aangifte door de lidstaten
van langlopende visa en verblijfstitels, met name met het oog op gezinshereniging»
(artikel 73 K, 3a) niet gebonden zijn aan de termijn van vijf jaar? Deelt
de regering de vrees van de VVD-fractie dat nu besluitvorming op deze punten
op de lange baan wordt geschoven?Volgens de memorie van toelichting vormt artikel 73 P een bijzondere regeling
ten opzichte van artikel 177 van het EG-verdrag, waarin de prejudiciële
procedure bij het Hof van Justitie van de EG wordt geregeld. Deze bijzondere
regeling houdt in, dat het EG-Hof niet bevoegd is bij wijze van prejudiciële
beslissing uitspraak te doen naar aanleiding van een verzoek van nationale
rechterlijke instanties, maar uitsluitend op verzoek van de nationale rechter
waarvan de beslissingen volgens het nationale recht niet vatbaar zijn voor
hoger beroep. De reden hiervoor is dat bij afweging van het belang van uniforme
rechtspraak, enerzijds, en een voortvarende afwikkeling van asiel- en andere
vreemdelingrechtelijke procedures, anderzijds, dat laatste belang heeft geprevaleerd;
te grote vertraging van de asiel- en andere vreemdelingenprocedures werd onwenselijk
geacht.Moet hieruit afgeleid worden dat de regering vertraging van de asiel-
en vreemdelingenprocedures verwacht? Hoe groot denkt de regering dat deze
vertraging zal zijn, zo vragen de leden van de VVD-fractie? Heeft de beperking van de bevoegdheid van het Hof van Justitie in artikel
73 P lid 2 van het EG-Verdrag uitsluitend betrekking op de in de Memorie van
Toelichting op pagina 21 genoemde maatregelen tot het opnieuw instellen van
de grenscontrole of kunnen ook andere maatregelen onder deze uitzondering
vallen, zo vragen de leden van de VVD-fractie.De leden van de CDA-fractie vragen de regering welke concrete maatregelen
worden voorzien zoals in art 73 I gemeld.De leden van de CDA-fractie vinden het op zich verheugend dat het verdrag –
in artikel 73 K – bepalingen bevat ten aanzien van het asiel en vreemdelingenbeleid.
Deze leden zijn echter teleurgesteld in het buitengewoon vrijblijvende karakter
van deze bepaling. Zij merken op dat dit artikel voor een deel de bepalingen
bevat die reeds stammen uit het verdrag van Dublin. In die zin is er inhoudelijk
geen wijziging van het verdrag te verwachten. Deze leden kunnen zich niet
aan de indruk onttrekken dat het voortdurend noemen van het lege begrip «maatregelen»
die genomen dienen te worden, vooral een gebrek aan overeenstemming ten aanzien
van de inhoud van de te nemen maatregelen maskeert. Is ten aanzien van het
begrip «maatregelen» in artikel 73 K, de leden 1, 2, 3 en 4 gesproken
over de inhoud van deze maatregelen? Zo ja, kan de regering ten aanzien van
de vier leden van dit artikel zo concreet mogelijk aangeven waaruit de te
nemen maatregelen zullen bestaan. De leden van de CDA fractie hebben hierbij
met name behoefte aan een nadere uiteenzetting over de te nemen maatregelen
als bedoeld in de leden 2 sub b en 3 sub b. Deze leden achten het een groot
gemis dat een evenredige verdeling van de inspanning ten aanzien van de opvang
van vluchtelingen de lidstaten niet aan een termijn is gebonden. Met name
Nederland en Duitsland blijven hierdoor lange tijd met een onevenredig aandeel
in de opvang van vluchtelingen zitten. De Nederlandse regering heeft hier
bepaald onvoldoende resultaat geboekt. Blijkbaar heerst bij de Europese partners
vooral de opvatting dat het opvangen van veel vluchtelingen voor rekening
en risico van de betrokken lidstaten komt.De leden van de CDA-fractie ontvangen graag een toelichting op de tweede
zin van lid 4: «Door de Raad uit hoofde van de punten 3 en 4 aangenomen
maatregelen beletten niet dat een lidstaat op de betrokken gebieden nationale
bepalingen handhaaft of vaststelt welke met dit Verdrag en met internationale
overeenkomsten verenigbaar zijn.» De leden van de CDA fractie vragen
de regering of het in dit verdrag vastleggen dat de lidstaat zelf bepaalt
of zijn regels ten aanzien van dit terrein in strijd zijn met het Europees
Verdrag in strijd is met het Algemene uitgangspunt dat het Hof van Justitie
hierover kan oordelen? Wat betekent deze bepaling concreet ten aanzien van
de rechtsmacht van het Hof tot uitlegging van het Verdrag? Tevens verzoeken
deze leden de regering aan te geven of de geciteerde zin op een bepaalde lidstaat
of concrete situatie slaat. Wat is de bedoeling van deze bepaling?De leden van de CDA-fractie vinden de uitzondering van de vijf jaren termijn
voor de maatregelen genoemd in punt 2 onder b, punt 3 onder a en punt 4 een
zwaktebod. Blijkbaar konden de lidstaten op deze punten niet een begin van
overeenstemming krijgen. Papier is geduldig, de noodsituatie die in de Nederlandse
asielopvang is ontstaan noopt echter tot maatregelen. Deze leden vragen de
regering of zij verwacht dat na vijf jaar wèl de maatregelen genomen
kunnen worden die nu blijkbaar niet binnen die termijn genomen kunnen worden?De leden van de CDA-fractie achten artikel 73 L een bepaling die in zijn
vaagheid slechts weinig is overtroffen. In potentie is dit een zeer verstrekkende
bepaling doordat de begrippen «noodsituatie», «toevloed»
en «maatregelen» niet zijn omschreven? Kan de regering
aangeven wanneer sprake is van een dergelijke «noodsituatie»,
wat moet worden verstaan onder een «plotselinge toevloed» en aan
welke voorlopige maatregelen moet worden gedacht? Is bijvoorbeeld de actuele
noodsituatie in de Nederlandse asielopvang een noodsituatie als bedoeld in
dit artikel?Ten aanzien van artikel 73 M vragen de leden van de CDA-fractie de regering
of gesproken is over harmonisatie of op zijn minst samenwerking op het terrein
van het personen en familierecht. Deze leden wijzen er op dat zij bij de behandeling
van de wet partnerschapsregistratie met nadruk aandacht hebben gevraagd voor
de grensoverschrijdende gevolgen. Waarom zijn geen voorzieningen getroffen
voor de wederzijdse erkenning van niet huwelijkse relaties met publiekrechtelijke
gevolgen?Hoe ruim moet het begrip Interne Markt in relatie tot art. 73 M worden
begrepen? Waarom moet voor andersoortige of verdergaande harmonisatie worden
uitgeweken naar art. 220 en 235 van het EG-verdrag?Volgens art 73 O, lid 2 heeft de Commissie na vijf jaar het initiatiefrecht
en neemt de Commissie ieder verzoek van een lidstaat om indiening van een
voorstel bij de Raad in behandeling. Leidt dit de facto niet tot uitholling
van het initiatiefrecht van de Commissie? Zo ja, vreest de regering niet dat
hiervan een precedentwerking zou kunnen uitgaan?Het Europees Parlement treedt op dit terrein nog niet op als medewetgever.
De leden van de CDA-fractie vragen welke aanvullende maatregelen de regering
wenselijk acht om naast het bestaande systeem van voorafgaande goedkeuring
door de Staten-Generaal voor toekomstige samenwerking binnen Schengen, de
Derde pijler en de nieuwe titel over vrij personenverkeer, asiel en immigratie
democratische controle te garanderen?De leden van de D66-fractie zijn van mening dat artikel 73 K op een breed
aantal terreinen bevoegdheden schept tot het maken van bindende regelgeving
op het terrein van immigratie en asiel. In de bij deze bepaling horende verklaring
Nr. 17 is vastgelegd dat onder andere met de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen
overleg zal worden gevoerd over kwesties inzake asielbeleid. Kan de regering
aangeven met welke internationale organisaties overleg zal worden gevoerd?
In het kader van de derde pijler zijn op belangrijke deelterreinen van het
asielrecht resoluties en gemeenschappelijke standpunten aangenomen, die richtinggevend
kunnen zijn voor toekomstige bindende EU-regelgeving (resoluties met betrekking
tot minimumwaarborgen, veilige derde landen, veilige landen van herkomst etc.).
Wordt hierover nog overleg gevoerd met de UNHCR en andere terzake bevoegde
organisaties alvorens zij in bindende EU-regelgeving worden overgenomen?Lidstaten blijven volgens het vierde lid van artikel 73 K bevoegd nationale
bepalingen te handhaven of vast te stellen, mits deze met het verdrag van
Amsterdam en met internationale overeenkomsten verenigbaar zijn. De leden
van de fractie van D66 wijzen erop dat de maatregelen op het gebied van het
asielbeleid, bijvoorbeeld de opvang van asielzoekers, de vluchtelingendefinitie,
de asielprocedure en de verlening van tijdelijke bescherming slechts minimumnormen
zijn. Hoe en op welke beleidsterreinen zal Nederland van deze mogelijkheid
gebruik maken?Volgens artikel 73 L, tweede lid, kan de Raad bij een plotselinge toename
van het aantal onderdanen uit een derde land tot noodmaatregelen besluiten.
Op welk soort maatregelen doelt deze bepaling? Gaat het hier om financiële
ondersteuning aan de betrokken EU-staat, om een meer evenwichtige verdeling
van het aantal personen tussen de lidstaten, of om geheel andersoortige
maatregelen? Wordt hier een onderscheid gemaakt tussen migranten in het algemeen
en asielzoekers?Titel III A van het EG-verdrag komt onder de algemene bevoegdheid van
het Hof van Justitie te vallen. De prejudiciële bevoegdheid van het Hof
van Justitie is ten aanzien van de onderwerpen migratie en asiel beperkter
dan in andere gevallen op grond van artikel 177. Alleen in zaken aanhangig
bij een nationale rechterlijke instantie waarvan de beslissingen volgens het
nationale recht niet vatbaar zijn voor hoger beroep, bestaat de mogelijkheid
een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie voor te leggen. Deze
beperking heeft als doel te voorkomen dat asiel- en andere vreemdelingenzaken
grote vertraging oplopen. Het momenteel voorliggende wetsvoorstel tot wijziging
van de Vreemdelingenwet in verband met de invoering van het hoger beroep in
vreemdelingenzaken biedt die mogelijkheid naar de mening van de leden van
de D66-fractie maar in een beperkt aantal gevallen. Dit betekent dat juist
in zaken waarin hoger beroep uitgesloten is vanwege het relatief eenvoudige
karakter de mogelijkheid van een prejudiciële vraag bestaat. Ligt het
niet meer in de rede de inschatting over de noodzaak van een prejudiciële
vraag aan het Hof aan alle rechtsinstanties over te laten?Heeft de beperking van de bevoegdheid van het Hof van Justitie in artikel
73 P, tweede lid, uitsluitend betrekking op de in de memorie van toelichting
genoemde maatregelen tot het opnieuw instellen van de grenscontrole, of kunnen
ook andere maatregelen onder deze uitzondering vallen, zo vragen de leden
van de D66-fractie.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de koppeling, bijvoorbeeld
in artikel 73 I, van het vrij personenverkeer aan strafrechtelijke harmonisatie
een «kapstok» vormt waaraan sommige lidstaten de eis van verdere
uniformering van het drugsbeleid van de lidstaten zullen ophangen. Is strafrechtelijke
harmonisatie, onder meer inzake drugs, een noodzakelijke prijs voor vervolmaking
van het vrije personenverkeer en het regelen van de vreemdelingen-rechtelijke
aspecten daarvan, of is het ook denkbaar dat het een zonder het ander tot
stand komt?De leden van de Groenlinks-fractie vragen of Verklaring nr. 15 een bindende
verklaring is? Duidt «beschermingsniveau» louter op de openbare
orde in de lidstaten of ook op de bescherming van bijvoorbeeld asielzoekers
en verdachten? Maakt deze verklaring de Schengen-bepaling op grond waarvan
Frankrijk de grenscontroles aan de grens met België weer heeft ingevoerd
onaantastbaar?Ten aanzien van Verklaringen nr. 16 en nr. 19 vragen de leden van de GroenLinks-fractie
of de regering voorbeelden kan geven van «overwegingen van buitenlandse
politieke aard» die dienen te worden meegewogen bij de samenstelling
van de lijst van visumplichtige landen en bij de uitoefening van verantwoordelijkheden
van de lidstaten ten aanzien van de handhaving van de openbare orde en de
bescherming van de binnenlandse veiligheid?Europees asielbeleid, het tegengaan van beleidsconcurrentie tussen de
lidstaten, zou moeten leiden tot een betere naleving van de relevante internationale
verdragen, zoals het Vluchtelingenverdrag, niet tot de ondermijning daarvan.
Hoewel het Verdrag van Maastricht de Unie verplicht tot eerbiediging van het
Vluchtelingen-verdrag, heeft dat de Raad van Ministers niet weerhouden van
besluiten die een aantasting vormen van het Vluchtelingen-verdrag. In dit
verband wil de GroenLinks-fractie graag vernemen of de formulering van artikel
73 K, onderdeel 1: «maatregelen inzake asiel, in overeenstemming met
het Verdrag van Genève etc.» het Hof bevoegd maakt tot toetsing
van EU-asielmaatregelen aan het Vluchtelingenverdrag? Waarom
is het Vluchtelingenverdrag niet tevens opgenomen in artikel F, tweede lid,
dat wel het EVRM schaart onder de «Algemene beginselen die aan de Unie
ten grondslag liggen»?Blijft de Overeenkomst van Dublin vooralsnog buiten de communautaire samenwerking
op asielgebied? Hoe verhoudt zich deze Overeenkomst tot artikel 73 K, onderdeel
1, onder a, dat dezelfde materie bestrijkt? Acht de regering het mogelijk
en wenselijk om ook Dublin te communautariseren, opdat het Hof enige rechtsmacht
krijgt en de lidstaten gehouden kunnen worden aan de verplichting dat een
asielverzoek in minstens één van de lidstaten inhoudelijk getoetst
wordt?Wat is de zin van artikel 73 K, onderdeel 1, onder c? Staan de minimumnormen
voor het aanmerken van onderdanen van derde landen als vluchteling niet reeds
in het Vluchtelingenverdrag en de uitwerking daarvan, het Handboek van de
UNHCR?Ligt het voor de hand, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie, dat
op grond van artikel 73 K, onderdeel 1, onderdelen b en c, respectievelijk
de resolutie over minimumwaarborgen voor asielprocedures uit 1995 en het gemeenschappelijk
standpunt over de definitie van het begrip «vluchteling» uit 1996
worden omgezet in een bindende richtlijn of verordening? Acht de regering
het mogelijk en wenselijk dat daarbij opnieuw onderhandeld wordt over deze
minimum-normen?Kan artikel 73 K, onderdeel 2, lid b een rechtsbasis vormen voor financiële
«burden sharing», waarbij bijvoorbeeld lidstaten gecompenseerd
worden uit de EU-begroting voor de kosten van opvang en integratie van vluchtelingen?
Waarom geldt juist voor deze maatregelen de vijf-jaren-termijn niet?Waarom heeft de regering de suggestie verworpen om in de Goedkeuringswet
een bepaling op te nemen die bepaalt dat Nederland slechts meewerkt aan maatregelen
op grond van artikel 73 K, onderdeel 3 en 4 als daarin is bepaald dat deze
geen afbreuk doen aan bepalingen in het nationale recht van de lidstaten of
bepalingen in voor één of meer lidstaten bindende verdragen
die voor onderdanen van derde landen gunstiger zijn?Betekent het feit dat de vijf-jaren-termijn niet geldt voor artikel 73
K, onderdeel 4, dat deze maatregelen vermoedelijk op de lange baan geschoven
zullen worden? Wanneer, door wiens toedoen en waarom zijn aan het eind van
dit onderdeel de woorden «en werk zoeken» weggevallen uit het
ontwerp-Verdrag?Bestaat elders in het Verdrag een rechtsbasis voor maatregelen die legale
derdelanders deelgenoot maken van het vrij verkeer van werknemers?Is het denkbaar, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie, dat bijvoorbeeld
Frankrijk aan artikel 73 L, onderdeel 1 het recht ontleent om het Vluchtelingenverdrag
buiten werking te stellen voor Algerijnse onderdanen, op grond van «de
bescherming van de binnenlandse veiligheid»?Hoe staat de regering ten opzichte van het voorstel van Vluchtelingenwerk
om over artikel 73 L onderdeel 2 een interpretatieve verklaring af te leggen,
waarin de waarborg om een beroep op het Vluchtelingenverdrag te kunnen doen
wordt vastgelegd alsmede een bepaling dat familieleden niet van elkaar gescheiden
worden bij de verdeling van asielzoekers?De GroenLinks-fractie betreurt het dat de communautarisering van het asielbeleid
en andere onderwerpen uit de derde pijler niet gepaard gaat aan invoering
van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming en medebeslissingsrecht voor
het EP. Het risico is groot, zeker op asielgebied, dat de opstelling van de
minst ruimhartige lidstaat maatgevend blijft voor het Europese beleid. Zolang
het EP een louter adviserende rol heeft, zal de parlementaire
controle door nationale parlementen verzekerd moeten worden.Waarom voorziet de door de regering voorgestelde Goedkeuringswet niet
in een instemmingsrecht van de Staten-Generaal ten aanzien van onderwerpen
uit Titel IIIA waarbij het EP vooralsnog geen medebeslissingsrecht heeft,
zoals bepleit in de motie De Hoop Scheffer – Rosenmöller (nr. 58)
van 18 juni 1997?Wat vindt de regering van de suggestie om in de Goedkeuringswet een bepaling
op te nemen die het de vertegenwoordiger van het Koninkrijk in de Raad verbiedt
medewerking te verlenen aan een besluit dat de bevoegdheden van het Hof beperkt
of afschaft, en hierover tevens een interpretatieve verklaring af te leggen?
Kan de regering onderschrijven dat artikel 73 O, tweede lid, tweede streepje,
de rechters in Luxemburg in een moeilijke positie brengt: naarmate het Hof
zich in haar arresten kritischer opstelt ten aanzien van de Raad en de lidstaten,
zal de bereidheid van de regeringen om de bevoegdheden van het Hof te vergroten
kleiner worden.Is «te grote vertraging van de asiel- en andere vreemdelingenprocedures»
(Memorie van Toelichting, p. 21) een onontkoombaar gevolg van prejudiciële
bevoegdheden voor het Hof overeenkomstig artikel 177 van het EG-verdrag? Is
het aannemelijk dat een groot aantal asielzaken in Luxemburg zal belanden
bij volledige prejudiciële bevoegdheid? Zijn nationale rechterlijke instanties
niet goed in staat om zelf in te schatten of een prejudiciële vraag noodzakelijk
is? Waarom heeft het Hof zelf niet gewaarschuwd voor overbelasting in haar
advies betreffende de IGC? Heeft de regering de mogelijkheden onderzocht van
een versterking van de capaciteit van het Hof en versnelling van de prejudiciële
procedure, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie.De leden van de kleine christelijke fracties merken op dat in artikel
73 K bepalingen zijn opgenomen die zowel in de Reflectiegroep als ook in de
Nederlandse parlementaire gedachtewisseling voorafgaand aan de totstandkoming
van het Verdrag van Amsterdam nadrukkelijk aan de orde zijn geweest. Daarbij
speelde vooral de vraag of het Unieverdrag niet zou afdoen aan de verplichtingen
ingevolge het Geneefse vluchtelingenverdrag. Dit leidt thans tot de vraag
of artikel 73 K op enigerlei wijze iets afdoet aan de verplichtingen die elke
ondertekenaar van het Vluchtelingenverdrag in casu de nationale staten destijds
op zicht heeft genomen. Op dit punt ontvangen deze leden graag een expliciete
reactie van de regering. Ook vragen zij of bekend is wat het oordeel is van
Hoge Commissaris voor de vluchtelingen over het in artikel 73 K vervatte onderhandelingsresultaat
van de IGC.Opvallend is, zo menen de leden van de kleine christelijke fracties, dat
het Hof geen rechtsmacht krijgt met betrekking tot maatregelen die betrekking
hebben op het afschaffen van personencontroles aan de binnengrenzen (artikel
73 B, lid 2). Wil dit zeggen dat de redenen om opnieuw een binnengrenscontrole
in te stellen, te weten de handhaving van de openbare orde en de binnenlandse
veiligheid, uitsluitend binnenslands op hun validiteit kunnen worden beoordeeld?
Geeft deze bepaling aan bijvoorbeeld Frankrijk onverkort het recht om opnieuw
grenscontroles in te voeren met verwijzing naar de dreiging vanuit Nederland
op het punt van de verdovende middelen? – Het Schengen-Protocol (Protocol Nr. 2)De PvdA-fractie is verheugd over de voorgenomen incorporatie van het Schengenacquis
in de EU. Is het Schengen-acquis inmiddels vastgesteld? Kan worden aangegeven
of de rechtsgrondslag voor alle onderdelen van het acquis zijn geïdentificeerd?
Is nog denkbaar dat onderdelen van het Schengenacquis (bijvoorbeeld
de bestrijding van mensensmokkel) zowel op het terrein van Titel III A als
ook op dat van Titel VI zouden liggen en zoja, wat zal daarvan dan het praktische
gevolg zijn?Heeft de beperking van de bevoegdheid van het Hof van Justitie in de tweede
zin van de derde alinea van artikel 2 lid 1 van het Schengen-Protocol dezelfde
(beperkte) betekenis als de bepaling van artikel 73 P lid 2 EG-verdrag? Zo
niet, waarin verschillen beide bepalingen dan?Betekent de eerste zin van de derde alinea van artikel 2 lid 1 van het
Schengen-Protocol dat de bevoegdheid van het Hof van Justitie ten aanzien
van de in het EG-recht geïncorporeerde Schengenregels tenminste gelijk
zal zijn aan de bevoegdheid van het Hof op grond van artikel 73 P EG-verdrag
of schept die zin de grondslag voor een besluit van de Raad van Ministers
om de bevoegdheid van het Hof van Justitie nog verder te beperken?In artikel 2, 2e lid, wordt opgemerkt dat indien op het moment dat het
Verdrag van Amsterdam in werking treedt nog niet alle toetredingsverdragen
in werking zijn, de Raad bij unanimiteit de data moet vaststellen waarop het
Schengenacquis van toepassing wordt. Kennelijk niet voorzien is de situatie
dat het toetredingsverdrag slechts gedeeltelijk in werking is getreden zoals
het geval is bij Griekenland. Is het ook de Raad die dan met eenparigheid
van stemmen de beslissing moet nemen over de volledige inwerkingstelling?Welke praktische problemen zijn nog te verwachten i.v.m. de aparte overeenkomsten
die i.v.m. Titel IIIA nog met Noorwegen en IJsland zullen moeten worden gesloten?
Bestaat de zekerheid dat Noorwegen en IJsland, die immers niet bij de totstandkoming
van het Verdrag van Amsterdam betrokken zijn geweest, bereid zullen zijn partij
te worden bij dergelijke overeenkomsten (waarin door hen praktisch het gehele
Titel IIIa-acquis zal moeten worden erkend). Zo die zekerheid niet bestaat
pleit dat volgens de leden van de PvdA-fractie wellicht voor de gedachte de
goedkeuring van de overeenkomsten van de Schengenlanden met Noorwegen en IJsland
uit te stellen tot die zekerheid bestaat?De leden van de VVD-fractie leggen de regering de vraag voor of de ontwerp-besluiten
van de Raad over de incorporatie van Schengen voorafgaand aan de vaststelling
daarvan aan de Staten-Generaal worden overlegd ter instemming? Waarom is in
artikel 3 van de Goedkeuringswet niet een bepaling opgenomen dat de regeling
van artikel 2 van de Goedkeuringswet van overeenkomstige toepassing is op
besluiten van de Raad op grond van het Protocol tot opneming van het Schengen-acquis
in het kader van de EU?Hoe wordt, zo vragen de leden van de VVD-fractie, bij de incorporatie
van het Schengenacquis in het EU/EG-verdrag de keuze voor eerste of derde
pijler bepaald voor die onderdelen van het Schengenacquis die zowel vreemdelingrechtelijke
als strafrechtelijke aspecten hebben, zoals het Schengen Informatie Systeem?
Wat is het standpunt van de regering terzake?Voorts vragen de leden van de VVD-fractie op welke wijze, na incorporatie
van het Schengenacquis in het Verdrag van Amsterdam, wordt vastgesteld of
een EU-lidstaat, niet zijnde een Schengen-lidstaat, over een adequate buitengrenscontrole
beschikt.Kan het Verenigd Koninkrijk, na incorporatie van het Schengenacquis in
het Verdrag van Amsterdam, eenzijdig bepalen dat het zijn binnengrenscontrole
met de overige EU-lidstaten handhaaft? Op basis van welke bepaling zou dat
al dan niet mogelijk zijn? Wordt na ratificatie van het Verdrag van Amsterdam, zo vragen de leden
van de VVD-fractie, door alle EU-leden de binnengrenscontrole met Griekenland
opgeheven, of is hiervoor een zelfstandig besluit noodzakelijk?De leden van de CDA-fractie vragen de regering of de eerste zin van de
derde alinea van art. 2, lid 1 van het Schengen-Protocol betekent, dat de
bevoegdheid van het Hof van Justitie ten aanzien van de in het EG-recht geïncorporeerde
Schengen-regels tenminste gelijk zal zijn aan de bevoegdheid van het Hof op
grond van art. 73 P van het EG-verdrag. Of schept die de grondslag voor een
besluit van de Raad van Ministers om de bevoegdheid van het Hof van Justitie
nog verder te beperken?De leden van de D66-fractie vragen of de ontwerp-besluiten van de Raad
over de incorporatie van Schengen voorafgaand aan de vaststelling daarvan
aan de Staten-Generaal zullen worden voorgelegd? Zal over die ontwerp-besluiten
het advies van het Europees Parlement worden ingewonnen? Betekenen de mededelingen
in de Memorie van Toelichting over de stand van de voorbereiding en de vergelijking
tussen de voorbereiding van de besluiten van de Raad over de incorporatie
van Schengen met de besluiten van de Raad inzake Europol dat er voldoende
tijd beschikbaar zal zijn voor een bespreking en beoordeling van de ontwerpbesluiten
inzake de incorporatie van Schengen?Heeft de beperking van de bevoegdheid van het Hof van Justitie in de tweede
zin van de derde alinea van artikel 2, eerste lid, van het Schengen-protocol
dezelfde betekenis als de bepaling van artikel 73 P, tweede lid, van het EG-Verdrag?
Zo nee, waarin verschillen de beide bepalingen dan?Waarom is in artikel 3 van de Goedkeuringswet niet een bepaling opgenomen
dat de regeling van artikel 2 van de Goedkeuringswet van overeenkomstige toepassing
is op besluiten van de Raad op grond van het Protocol tot opneming van het
Schengen-acquis in het kader van de Europese Unie?Hoe wordt, bij de incorporatie van het Schengen-acquis de keuze voor de
eerste of de derde pijler bepaald op die onderdelen die zowel vreemdelingenrechtelijke
als strafrechtelijke aspecten hebben zoals bijvoorbeeld het Schengen Informatie
Systeem? Is de regering het met de leden van de D66-fractie eens dat het Schengen
acquis zoveel mogelijk in de eerste pijler zou moeten worden geïncorporeerd?De GroenLinks-fractie betreurt het dat Schengen-Protocol, zoals de regering
dit interpreteert, heroverweging van onderdelen van het Schengen-acquis bij
hun integratie in de EG/EU uitsluit. Hoe oordeelt de regering over de opvatting
dat de incorporatie van het Schengen-acquis een reeks van besluiten vergt
die wat het betreft het rechtskarakter verschillen van de besluiten die destijds
bij de Staten-Generaal aan de orde zijn geweest, en dat er daarom grond bestaat
voor een parlementair instemmingsrecht ten aanzien van de incorporatie-besluiten?In antwoord op vragen van het lid Sipkes over het Schengen-Protocol (Tweede
Kamer, 1997–1998, nr. 183) schreef de minister van Buitenlandse Zaken:
«Er bestaan geen besluiten van het Uitvoerend Comité die het
Koninkrijk binden en waarmee het Nederlandse Parlement niet heeft ingestemd».
Betekent dit dat de (geheime) Schengen-handboeken en hun bijlagen het Koninkrijk
niet binden? Zullen deze documenten ook na incorporatie in de EG/EU niet-bindend
zijn? Zullen de «besluiten die ten behoeve van de uitvoering van de
Overeenkomst zijn genomen door de instanties waaraan het Uitvoerend Comité
bevoegdheden op het gebied van besluitvorming heeft verleend» na incorporatie
in de EG/EU het Koninkrijk binden? Zijn deze besluiten aan de Staten-Generaal
voorgelegd? Deelt de regering de opvatting dat het bepaalde in artikel 2, eerste lid,
derde alinea, tweede zin van het Protocol een «virtual catch all provision»
is, die de lidstaten in staat stelt het Hof systematisch buiten te sluiten?De leden van de kleine christelijke fracties stellen dat het overbrengen
van het Schengen-acquis op grond van de bepalingen vervat in Protocol Nr.
2 een ingrijpende operatie zal zijn. Is het waar dat het daarbij ook gaat
om een aantal besluiten van het Uitvoerend Comité dat tot op heden
niet is gepubliceerd? Zullen deze openbaar worden gemaakt bij de «verhuizing»
naar de derde pijler van het Unieverdrag? Mag worden verwacht dat de ontwerp-besluiten
van de Raad over de incorporatie van Schengen voorafgaand aan de vaststelling
daarvan aan de Staten-Generaal worden overlegd ter instemming? – Titel VI van het EU-Verdrag: politiële en
justitiële samenwerking in strafzakenIn verband met de bepaling inzake het tegengaan van rassendiscriminatie
(art. 6 A VEG jo art. K.1) laat zich volgens de leden van de PvdA-fractie
de vraag stellen of de Nederlandse regering bereid is de Commissie te verzoeken
na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam aan de Raad een voorstel
te doen voor maatregelen op basis waarvan de burgers wel rechtstreeks een
beroep kunnen doen bij het tegengaan van rassendiscriminatie.Nu in deze titel (meer i.h.b. de artt. K.2.2 jo K.3 onder e) de verplichting
in het leven roept tot vergaande samenwerking op strafrechtelijk terrein (georganiseerde
criminaliteit, terrorisme en illegale drugshandel) binnen 5 jaar, waarbij
ook minimumvoorschriften m.b.t. de bestanddelen van strafbare feiten en m.b.t.
straffen aan de orde zijn komt opnieuw de vraag op naar de verhouding tussen
nationaal en uniestrafrecht of in andere woorden naar nut en noodzaak van
harmonisatie en de wijze van verwezenlijking daarvan. Ligt aan dit samenstel
van bepalingen een gemeenschappelijke gedachtengang van de lidstaten dienaangaande
ten grondslag? Zo ja, welke, zo vragen de leden van de PvdA-fractie?De Verklaring Nr. 7 (op blz. 27 van de MvT abusievelijk aangeduid als
Nr. 8) diene ter illustratie van het probleem: in deze verklaring wordt bedongen
dat een lidstaat waarvan het rechtssysteem niet voorziet in minimumstraffen
tot de invoering daarvan niet kan worden verplicht. Dat neemt niet weg dat
de tendens van art. K.3 onder e wel degelijk gaat in de richting van minimumstraffen
in de EU zonder dat de wenselijkheid daarvan als beginsel ooit binnen de EU
is geformuleerd. De PvdA-fractie heeft herhaaldelijk de wens uitgesproken
hierover een principieel debat te houden: laatstelijk tijdens het Algemeen
Overleg over de JBZ-Raad op 17 maart jl. (zie blz. 7, 23 490, nr. 97).
De minister van Justitie heeft toen een notitie over dit onderwerp toegezegd.
Nu door de hiervoor genoemde artikelen op een niet onbelangrijk stuk strafwetgeving
Europese besluitvorming wordt voorgesteld ligt het voor de hand die discussie
te houden vóórdat tot behandeling van de goedkeuringswet wordt
overgegaan. De PvdA-fractie verzoekt de regering dan ook met spoed tot het
uitbrengen van de beloofde notitie over te gaan.In art. K.2 wordt de aard van het gezamenlijke politieoptreden omschreven.
In de MvT wordt aangegeven dat de m.b.t. Europol voorgestane intensivering
van de samenwerking door de Raad «uitsluitend in de vorm van een wijziging
of aanvulling van de Europolovereenkomst gestalte zal worden gegeven».
De terminologie van art. K.2 onder 2, wijst niet in die richting, nu daar
telkens gesproken wordt van maatregelen die door de Raad zelf worden genomen.
De vraag is dus of het door de Nederlandse regering op dit punt verwoorde
een gemeenschappelijk standpunt van de lidstaten is. De bij K.2 behorende
Verklaring (in de Memorie van Toelichting als Nr. 7 aangeduid,
maar waarschijnlijk wordt geduid op Nr. 6) overtuigt daarbij niet zonder meer,
omdat daarin uitspraken worden gedaan over gerechtelijk toezicht op operationele
activiteiten van Europol, die men nu juist eerder in een verdragsaanvulling
zou verwachten, zo stellen de leden van de PvdA-fractie.In een verklaring bij artikel K.2 staat dat de politiële samenwerking
rechterlijk toezicht op nationaal niveau dient te verkrijgen. Welke Nederlandse
rechter zal dit toezicht verrichten? Bestaat er voor de autoriteiten van de
andere lidstaten een verplichting om de Nederlandse rechter die dit toezicht
uitoefent in zijn taak bij te staan?Waarom is aan het Hof van Justitie geen toezichthoudende taak opgedragen
bij de grensoverschrijdende politiële samenwerking?Wat heeft de regering ondernomen om de grote aantallen besluiten die in
het kader van de derde pijler zijn genomen kenbaar te maken aan de autoriteiten
van de lidstaten belast met de criminaliteitsbestrijding (opsporingsdiensten,
rechterlijke macht)? Hoe kan, in het licht van de omvang van de besluitvorming,
worden gewaarborgd dat het geldende recht toegankelijk is en zal worden toegepast?Welke vorm van samenwerking dienen samenwerkende douane-instanties te
kiezen indien tijdens een onderzoek een vermoeden van een strafbaar feit rijst:
strafrechtelijke samenwerking of douanesamenwerking? Hoe wordt gewaarborgd
dat de controlebevoegdheden van de douane(samenwerking) slechts worden gehanteerd
met inachtneming van de cautieplicht (artikel 29 lid 2 Sv) en artikel 6 EVRM,
zoals geïnterpreteerd door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
in de zaak Funke?In art. K.4 wordt aangegeven dat de Raad bepaalt onder welke voorwaarden
buitenlandse autoriteiten op het grondgebied van een andere lidstaat mogen
optreden. In de MvT wordt erop gewezen dat in het wetsvoorstel inzake bijzondere
opsporingsbevoegdheden al rekening wordt gehouden met de internationale samenwerking.
Inderdaad wordt in dit wetsvoorstel die internationale samenwerking genoemd.
Daarbij worden bepaalde eisen gesteld aan buitenlandse opsporingsambtenaren,
voordat tot hun inzet kan worden besloten.Nu in art. K.4 staat dat het de Raad is die de voorwaarden en beperkingen
bepaalt, is het volgens de leden van de PvdA-fractie de vraag hoe dat verdragsartikel
zich verhoudt tot vermeld wetsvoorstel, in de toelichting waarop immers reeds
inhoudelijke eisen zijn geformuleerd. Is de regering bereid toe te zeggen
dat zij aan buitenlandse opsporingsambtenaren slechts toestemming zal geven
om hier te lande werkzaam te zijn op voorwaarde dat zij in een eventuele Nederlandse
strafzaak als getuige onder ede zullen verschijnen, indien de Nederlandse
rechter dit noodzakelijk acht? Zo niet, welke rechtvaardiging bestaat voor
het verschil met Nederlandse opsporingsambtenaren, voor wie wel een dergelijke
verplichting bestaat? In artikel K.6 wordt bepaald dat de Raad ageert op basis van initiatieven
van elke lidstaat of de Commissie. De versterking van de rol van de Commissie
achten de leden van de PvdA-fractie bepaald winst. In art. K.6 worden 4 instrumenten
genoemd:a. gemeenschappelijke standpunten;b. kaderbesluiten;c. andere besluiten; end. overeenkomsten.Ad a. (gemeenschappelijke standpunten): Dit instrument is overgenomen
uit art. K.3 VEU. Het rechtskarakter ervan staat derhalve niet bij voorbaat
vast. In de MvT wordt er daarbij op gewezen dat het in het verleden geen bindende
gemeenschappelijke standpunten zijn totstandgekomen. Welke juridische consequenties
brengen respectievelijk artikel K.5 van het Verdrag van Maastricht
en artikel K.9 van het Verdrag van Amsterdam dan voor lidstaten met zich mee?
Temeer is het dan de vraag waarom deze onduidelijkheid in stand gelaten zou
worden. Onwenselijk is immers een situatie waarbij tussen lidstaten onderling
of tussen regering en parlement onenigheid zou kunnen ontstaan over het bindende
karakter van een gemeenschappelijk standpunt. De PvdA-fractie vindt dat ongewenst:
buiten kijf moet staan dat nationale regelgeving voorgaat boven het gemeenschappelijke
standpunt. Bovendien zijn gemeenschappelijke standpunten niet onderworpen
aan de prejudiciële bevoegdheid van het Hof van Justitie. In verband
daarmee geeft de PvdA-fractie de regering in overweging om op dit punt een
voorbehoud te maken, inhoudend dat gemeenschappelijke standpunten het Koninkrijk
niet binden.Ad b. (kaderbesluiten): Dit besluit heeft een algemeen karakter. Het besluit
is verbindend maar heeft geen rechtstreekse werking. De vraag is dan wat de
juridische strekking is van een kaderbesluit dat door een lidstaat niet in
nationale wetgeving is omgezet. Kan daaromtrent door de Commissie, de Raad
of een andere lidstaat actie worden ondernomen? Kan deze aan de burger worden
tegengeworpen? Kan de burger er rechten aan ontlenen? Zou bijvoorbeeld (na
verloop van enige tijd nadat het kaderbesluit is genomen) sprake kunnen zijn
van onrechtmatig handelen door de overheid op grond van het nalaten van omzetting?
M.a.w. staat het ontkennen van rechtstreekse werking van art. K.6 los van
nationale constituties (bijvoorbeeld verplichtingen voortvloeiend uit onze
Grondwet) en is het bijgevolg mogelijk dat een burger zich voor de Nederlandse
rechter beroept op een zeer duidelijk, onvoorwaardelijk geformuleerd recht
in een derde-pijler (kader)besluit?Ad c. (andere besluiten): Hier bestaat kennelijk geen verschil met het
kaderbesluit voorzover het de rechtskracht aangaat. Alleen het voorwerp van
besluitvorming zou verschillen. Kan het verschil met het kaderbesluit nader
worden aangeduid? Ook hier de vraag naar het gevolg van de situatie dat een
«ander besluit» niet door de regering van een lidstaat wordt omgezet.Aan de hand van welke criteria wordt bepaald of een regeling in een kaderbesluit,
een besluit of een overeenkomst wordt opgenomen? Hoe ziet de regering de rangorde
tussen de verschillende instrumenten? Betreft art. K.6 een limitatieve opsomming?
Zo neen, welke andere instrumenten bestaan er en wat is hun respectieve status,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie?Is gegarandeerd dat de Raad van de EU geen besluiten neemt onder titel
VI zonder daarin uitdrukkelijk aan te geven om welk instrument het gaat en
dus welke rechtskracht het besluit heeft, zoals onder het Verdrag van Maastricht
gebeurde? Blijft het mogelijk om besluiten te nemen buiten die bedoeld in
K.6 lid 3? Is het denkbaar dat besluiten buiten die bedoeld in K.6 lid 3 door
hun strekking en bedoeling toch juridisch bindend zijn, hetzij als zodanig,
hetzij uit hoofde van de (volkenrechtelijke en Europeesrechtelijke) goede
trouw?Voor wat betreft de overgang van het «oude Titel VI EU-recht»
naar het nieuwe Titel VI-recht stellen de PvdA-leden nog de volgende vragen: – Kan een overzicht worden gegeven van alle besluiten die (tot dusver)
op grond van art. K.3 van het Verdrag van Maastricht zijn totstandgekomen
en de vertaling daarvan in K.6-termen?– Wat zal het lot zijn van de besluitvorming in het kader van het
Gemeenschappelijk Optreden? Wordt dit nu in feite vervangen door de nieuwe
instrumenten «kaderbesluit» en het «besluit» in die
zin dat bijvoorbeeld een besluit als het gemeenschappelijk optreden inzake
de drugsbestrijding in de toekomst in de vorm van een kaderbesluit
zal worden genomen?De in art. K.7 ingevoerde algemene bevoegdheid van het Hof van Justitie
tot het doen van prejudiciële uitspraken wordt door de PvdA-fractie toegejuicht,
zij het dat betreurd wordt dat het nog niet is kunnen komen tot een algemeen
door alle lidstaten aanvaarde rechtsmacht van het Hof, maar dat het Europol-hof-protocol
is gevolgd. Kan worden aangegeven welke lidstaten van plan zijn te verklaren
dat een rechter tegen wiens beslissing geen hoger beroep openstaat in voorkomende
geval verplicht zal worden zich tot het Hof te wenden? Deelt de regering de
zorg dat door de regering toegezegde verklaringen, ondanks het feit dat deze
positief beoordeeld dienen te worden, er een gevaar van rechtsongelijkheid
ontstaat als niet alle lidstaten deze verklaringen afleggen? Zou de regering
in overweging willen nemen om de mogelijkheid om lagere rechters prejudiciële
vragen te laten stellen aan het Hof op het terrein van de Derde Pijler uit
te breiden naar art. 73 P inzake immigratievraagstukken?Kan de regering voorts nader uiteenzetten wat de betekenis is van de beperking
van de bevoegdheid van het Hof op grond van art. K.7, lid 5? Kan het Hof in
voorkomend geval zelf beslissen of een politie-operatie betrekking heeft op
de handhaving van de openbare orde of veiligheid? Betekent de op pagina 29
van de MvT geschetste parallel tussen de beperking van de bevoegdheid van
het Hof van Justitie in het vijfde lid van artikel K.7 van het EU-verdrag
en het tweede lid van het artikel 73 P EG-verdrag, dat de beperking wat betreft
handhaving van de openbare orde en bescherming van de binnenlandse veiligheid
in artikel K.7 eveneens beperkt is tot maatregelen van de lidstaten tot het
weer instellen van de grenscontrole? Betekent die parallellie ook dat de uitzonderingen
van artikel 72 P, lid 2 EG-verdrag alleen beperking heeft op maatregelen van
de lidstaten en niet op besluiten van de Gemeenschap?Met de regering maakt de PvdA-fractie zich zorgen over de duur van de
procedure bij het EG-Hof. Zijn inmiddels maatregelen om die termijn aanzienlijk
te bekorten in voorbereiding? Moet langzaam niet gedacht worden aan een drastische
uitbreiding van de Hofcapaciteit, bijvoorbeeld inhoudende dat kamers van het
Hof (eventueel oordelende in eerste instantie) in de lidstaten zelf hun zetels
krijgen en in Luxemburg slechts een kleine centrale appelinstantie overblijft?Kan een schets worden gegeven van de verhouding tussen enerzijds het K.8-comité
en anderzijds de Commissie? Zal er sprake zijn van een permanent secretariaat?
Op welke wijze zal het nationaal parlement over de inbreng van vertegenwoordigers
van de Nederlandse regering in het K.8-comité worden ingelicht?In de Memorie van Toelichting wordt op blz. 51 gesteld dat overeenkomsten
onder J.14 en K.10 de bevoegdheidsverdeling tussen Unie en lidstaten onverlet
laten en dat «in het geval het een verdrag betreft» parlementaire
goedkeuring vereist is. Kan de regering aangeven wanneer een overeenkomst
onder deze bepalingen van het VEU geen verdrag is? Is de regering van mening
dat overeenkomsten onder bedoelde bepalingen die een verdrag zijn, niet onder
uitzonderingen op het parlementair goedkeuringsvereiste van de Rijkswet goedkeuring
en bekendmaking verdragen kunnen vallen?Naar aanleiding van de raadpleging van het Europees Parlement, zoals voorzien
in art. K.11 vragen de leden van de PvdA waarom niet ook is voorzien in een
consultatieplicht ten aanzien van gemeenschappelijke standpunten? Is de regering
bereid toe te zeggen dat het nationale parlement na de raadpleging van het
EP zal worden ingelicht over het standpunt van het Europees Parlement
en over het gevolg van die standpuntbepaling?In de Memorie van Toelichting staat dat wat betreft een aantal van de
in het tweede lid van artikel K.2 opgesomde bevoegdheden deze buiten het thans
in artikel 3 van de Europol-Overeenkomst genoemde takenpakket vallen. Een
en ander betekent dat de met betrekking tot Europol voorgestane intensivering
van de samenwerking door de Raad uitsluitend in de vorm van wijziging of aanvulling
van de Europol-Overeenkomst gestalte kan worden gegeven. De VVD-fractie leidt
hieruit af dat artikel K.2, lid 2 alleen geïmplementeerd kan worden indien
de Europol overeenkomst gewijzigd wordt. De VVD-fractie vraagt de regering
nader aan te geven op welke onderdelen de regering precies doelt.In een verklaring bij artikel K.2 staat dat de politiële samenwerking
rechterlijk toezicht op nationaal niveau dient te verkrijgen. Welke Nederlandse
rechter zal dit toezicht verrichten? Bestaat er voor de andere lidstaten een
verplichting om de Nederlandse rechter die dit toezicht uitoefent in zijn
taak bij te staan?In de memorie van toelichting wordt gemeld dat de toepassing van artikel
K.3, onderdeel e niet kan leiden tot de invoering van minimumstraffen. Waar
kan dit onderdeel wel toe leiden?Wat is de juridische strekking van een kaderbesluit (artikel K.6, lid
2) dat door de lidstaat niet is omgezet in nationale wetgeving?Kan de regering een overzicht verstrekken van alle besluiten ex artikel
K.3 van het Verdrag van Maastricht en per besluit aangeven wat daarvan de
status zal zijn indien het Verdrag van Amsterdam in werking zal treden?Voorts vragen de leden van de VVD-fractie hoe een gemeenschappelijk optreden
zich verhoudt tot nationale wetgeving.Wat heeft de regering ondernomen om de grote aantallen besluiten die in
de derde pijler zijn genomen kenbaar te maken aan de autoriteiten van de lidstaten
belast met de criminaliteitsbestrijding? Hoe kan in het licht van de omvang
van de besluitvorming worden gewaarborgd dat het geldende recht toegankelijk
is en zal worden toegepast?In de artikelen K.1, K.3 en K.6 wordt gerefereerd aan harmonisatie. Waarom
is harmonisatie van strafrecht(elijke samenwerking) noodzakelijk? Aan welke
rechtsgebieden wordt gedacht? Is onderzoek verricht naar de effecten van harmonisatie?
Zo ja, kunnen de resultaten daarvan bekend gemaakt worden, zo vragen de leden
van de VVD-fractie?Brengt artikel K.7 mee dat het Hof van Justitie bevoegd wordt, onder de
in dat artikel genoemd voorwaarden, zich in prejudiciële beslissingen
uit te spreken over besluiten en overeenkomsten die tot stand gekomen zijn
voor de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam en waarin niet expliciet
in een dergelijke bevoegdheid is voorzien?Tenslotte vragen de leden van de VVD-fractie of schending van het EVRM
door Europol aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens kan worden voorgelegd?De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering uitgebreid in te gaan
op de taakuitbreiding van Europol.De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de gekozen constructie met
betrekking tot de informatieuitwisseling over melding van verdachte financiële
transacties als zodanig effectief is. De aan het woord zijnde leden willen
benadrukken dat dit type criminaliteit bij uitstek de nationale grenzen overstijgt,
daarom is een toereikende en heldere regeling noodzakelijk. Is
er in materiële zin overeenstemming om zulks bij wijziging of aanvulling
van de Europol-overeenkomst te regelen? Zo ja, op welke termijn zal dat dan
gebeuren?Waarom is een voorbehoud gemaakt voor de invoering van minimumstraffen
en hoe verhoudt zich dit tot de wens om tot meer harmonisatie te komen in
de aanpak van criminaliteit?Op drie plaatsen in het Verdrag, artikel K.1, artikel K.3 sub e en artikel
K.6 wordt gerefereerd aan harmonisatie. Aan welke rechtsgebieden wordt terzake
gedacht, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Is onderzoek verricht naar
de effecten van harmonisatie? Zo ja, kunnen de resultaten daarvan bekend gemaakt
worden?Betreft het viertal instrumenten dat in artikel K.6 wordt genoemd een
limitatieve opsomming van rechtsinstrumenten? Zo nee, welke andere instrumenten
zijn er en wat is hun respectievelijke status?Aan de hand van welke criteria wordt bepaald of een regeling in een kaderbesluit
of een overeenkomst wordt opgenomen?Hoe wordt in overeenstemming met artikel 1 van het Verdrag van Amsterdam
gewaarborgd dat de besluitvorming in de derde pijler zo dicht mogelijk bij
de burger plaatsvindt?Kan de regering een overzicht verstrekken van alle besluiten ex art. K.3
van het verdrag van Maastricht en per besluit aangeven wat daarvan de status
zal zijn indien het verdrag van Amsterdam in werking zal zijn getreden? Is
hierin een verschil tussen de instrumenten die in beide verdragen voorkomen
(gemeenschappelijk standpunt en overeenkomst) en het instrument dat in het
verdrag van Amsterdam niet is opgenomen (gemeenschappelijk optreden)?De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat het werken met vier verschillende
besluitvormen in ex-artikel K.4 geen bijdrage levert aan de transparantie
van de besluitvorming. Kan de regering bovendien aangeven wat de juridische
status is van het gemeenschappelijk standpunt». Het verdrag bepaalt
niets over de bindendheid van gemeenschappelijke standpunten. Onder het bestaande
Unieverdrag heeft de Raad meerdere malen gemeenschappelijke standpunten aangenomen
die door de Nederlandse regering als bindend werden aangemerkt. Gezien het
ontbreken van de bevoegdheid van het Hof van Justitie tot het doen van prejudiciële
uitspraken, dienen deze besluiten naar mening van de CDA-fractie als niet-verbindend
te worden beschouwd.Ex-artikel K.4 voorziet in het gezamenlijk optreden van verschillende
nationale opsporingsdiensten. Welke rol heeft Europol daarbij? Hoe krijgt
nu justitiële samenwerking gestalte? Kan de regering nader ingaan op
aard, duur en karakter van grensoverschrijdend optreden? Zal de inwerkingtreding,
die zal gelden voor die landen die hebben geratificeerd, niet leiden tot verwarrende
toestanden?In welke zin komt de omschrijving van de begrippen «openbare orde»
en «binnenlandse veiligheid» overeen met de Nederlandse rechtsorde?
Voor welke lidstaten geldt dat niet en wat zijn hiervan de mogelijke gevolgen?Nederland streeft naar verkorting van de prejudiciële procedure.
Op welke termijn zal dit haalbaar blijken te zijn en welke lidstaten liggen
dwars?Waarom is de raadpleging van het Europees Parlement beperkt tot de voornaamste
aspecten van de samenwerking en wat betekent dit voor de democratische controle,
zo vragen de leden van de CDA-fractie. Waarom bepaalt de Raad volgens art.
K.11, lid 1 een termijn waarbinnen het Europees Parlement dient te adviseren
hoe verhoudt deze praktijk zich tot de eigen positie die het Europees Parlement
inneemt binnen het institutionele kader? Voorts vragen de leden van de CDA-fractie of de regering bereid is toe
te zeggen dat zij aan buitenlandse opsporingsambtenaren slechts toestemming
zal geven om hier te lande werkzaam te zijn op voorwaarde dat zij bij een
eventuele Nederlandse strafzaak als getuige onder ede zullen verschijnen,
indien de Nederlandse rechter dit noodzakelijk acht. Zo niet, welke rechtvaardiging
bestaat voor het verschil met Nederlandse opsporingsambtenaren, voor wie wel
een dergelijke verplichting bestaat?Op een aantal plaatsen in het Verdrag (artikel K.1, K.3, K.6) wordt gerefereerd
aan harmonisatie. De leden van de D66-fractie vragen de regering aan welke
rechtsgebieden terzake wordt gedacht? Is onderzoek verricht naar de effecten
van harmonisatie?Voorts vragen de leden van de D66-fractie wat de juridische strekking
is van een kaderbesluit (artikel K.6, tweede lid) dat door de lidstaat niet
is omgezet in nationale wetgeving. Aan de hand van welke criteria wordt bepaald
of een regeling in een kaderbesluit, een besluit, of een overeenkomst wordt
opgenomen?Wat heeft de regering ondernomen om de grote aantallen besluiten die in
het kader van de derde pijler zijn genomen kenbaar te maken aan de autoriteiten
van de lidstaten belast met de criminaliteitsbestrijding (opsporingsdiensten,
rechterlijke macht)? Hoe kan, in het licht van de besluitvorming, worden gewaarborgd
dat het geldende recht toegankelijk is en zal worden toegepast?Het Hof van Justitie wordt enige rechtsmacht gegeven ten aanzien van de
nieuwe derde pijler, zo stellen de leden van de D66-fractie. Deze bevoegdheid
is optioneel: de lidstaten kunnen door middel van een verklaring de bevoegdheid
van het Hof inzake prejudiciële vragen aanvaarden. De regering heeft
aangegeven bij de aanvaarding van het Verdrag van Amsterdam een verklaring
te zullen afleggen op grond waarvan alle nationale rechters prejudiciële
vragen kunnen stellen aan het Hof van Justitie en de hoogste rechter daartoe
wordt verplicht. De leden van de fractie van D66 juichen deze bereidheid van
de regering, om een zo groot mogelijke rechtsmacht aan het Hof van Justitie
toe te kennen, toe. Deze leden betreuren het dat door de optionele rechtsmacht
onder de derde pijler afbreuk wordt gedaan aan de rol van het Hof van Justitie
bij het verzekeren van uniformiteit van rechtspraak.De GroenLinks-fractie heeft grote bedenkingen bij de vastgelegde intentie
tot uitbreiding van de bevoegdheden van Europol, de Europese politie-informatiedienst
(artikel K.2, lid 2). De «operationele acties van gezamenlijke teams
[van de lidstaten] waarvan vertegenwoordigers van Europol ter ondersteuning
deel uitmaken» kunnen zich al gauw ontpoppen tot acties onder leiding
van Europol-functionarissen, die immers een informatievoorsprong hebben op
nationale politiediensten. We zijn dan niet zo ver meer weg van een Euro-FBI.
Een politiedienst waarvan de rechterlijke controle ontoereikend geregeld is,
waarvan de functionarissen een hoge mate van strafrechtelijke immuniteit genieten,
en waarop geen enkele volksvertegenwoordiger greep heeft. Het is toch op z'n
minst merkwaardig dat een uitbreiding van bevoegdheden voor Europol wordt
doorgedrukt in de package-deal van Amsterdam, terwijl de overeenkomst over
de oprichting van Europol nog niet eens geratificeerd was. Hoe dwingend is
de in de artikel K.2, lid 2 genoemde termijn van vijf jaar?Is de regering bereid toe te zeggen dat zij alleen aan de totstandkoming
van nieuwe verdragen in de derde pijler zal meewerken als het Hof een bevoegdheid
heeft gelijk aan de regeling van artikel K.7 van het Verdrag van Amsterdam? Ziet de regering het risico dat de Raad door een bindende maatregel in
de vorm van een gemeenschappelijk standpunt te gieten, de bevoegdheid van
het Hof kan uitschakelen? Is de regering bereid om, zoals de Permanente Commissie
suggereert, een voorbehoud te maken bij het Verdrag van Amsterdam in de zin
dat gemeenschappelijke standpunten het Koninkrijk der Nederlanden niet binden?Creëert de mogelijkheid van besluiten met gekwalificeerde meerderheid
van stemmen in artikel K.6, tweede lid, onder c) een democratisch deficit
dat we maar voor lief moeten nemen?Door de «rolling ratification» van verdragen volgens art.
K.6, lid 2 onder d, tweede alinea, kunnen de Staten-Generaal met voldongen
feiten geconfronteerd worden. Immers, een eenmaal in werking getreden verdrag
kan niet makkelijk meer teruggedraaid worden, terwijl het karakter van de
Europese samenwerking – uniek in haar intensiviteit – het vaak
moeilijk maakt om afzijdig te blijven bij zo'n verdrag. Juist de meest kritische
nationale parlementen dreigen op deze manier buitenspel gezet te worden. Dit
gevaar noodzaakt naar de mening van de GroenLinks-fractie de Kamer om reeds
ten aanzien van de ondertekening van verdragen in de Raad een parlementair
instemmingsrecht te bedingen. Alleen in die fase kan de latere inwerkingtreding
van een verdrag nog voorkomen worden – zo nodig – door een nationaal
parlement. Is de regering bereid om lid 5 van artikel 2 van de Goedkeuringswet
te schrappen?Welke mogelijkheden ziet de regering om de Kamer tijdig te betrekken bij
de beslissing of Nederland tegen het in gang zetten van «nauwere samenwerking»
in de derde pijler verzet aantekent op grond van «belangrijke, nader
genoemde, redenen van nationaal beleid» (art. K.12, tweede lid, tweede
alinea). Tenslotte vragen de leden van de GroenLinks-fractie of ook hier een
vorm van parlementair voorbehoud denkbaar is.Volgens de leden van de kleine christelijke fracties is de bepaling vervat
in artikel K.3 betreffende het gezamenlijk optreden inzake justitiële
samenwerking in strafzaken een bepaling van zeer principiële strekking.
Werd zulks een aantal jaren nog voor onmogelijk of onwenselijk gehouden, thans
bevat het Verdrag van Amsterdam een duidelijk begin van harmonisatie van het
strafrecht. Erkent de regering dat hieraan een grens moet worden gesteld,
alleen al op grond van de bepaling vervat in artikel F, namelijk dat de Unie
de nationale identiteit van haar lidstaten eerbiedigt? Waarom is bijvoorbeeld
in artikel K.3, lid e niet volstaan met een bepaling dat maatregelen kunnen
worden aangenomen tot opstelling van minimumvoorschriften met betrekking tot
straffen op het gebied van de georganiseerde criminaliteit, terrorisme en
illegale drugshandel? Oftewel, waarom wordt ook gesproken van maatregelen
tot opstelling van minimumvoorschriften «met betrekking tot de bestanddelen
van strafbare feiten»? Is hiermee in principe het nationale strafrecht
en strafprocesrecht een Unie-aangelegenheid geworden? Waarom is dat kennelijk
noodzakelijk? Erkent de regering overigens dat waar het ook gaat om «illegale
drugshandel» deze bepaling ertoe kan leiden dat druk op Nederland wordt
uitgeoefend om bijvoorbeeld de strafbaarstelling van het in bezit hebben van
een minimale hoeveelheid aan softdrugs weer daadwerkelijk te effectueren?
Heeft de regering welbewust aanvaard dat met deze bepaling de bijl aan de
wortel van het zogenaamde liberale drugsbeleid in Nederland is gelegd? Is
in de onderhandelingen terzake ook druk uitgeoefend op Nederland om deze bepaling
te aanvaarden? – Protocol inzake asiel voor onderdanen van lidstaten
van de EU (Protocol Nr. 6)Tegen het voorliggende asiel-protocol onder Nr. 6 hebben de leden van
de PvdA-fractie bedenkingen. De vraag is of de uitsluiting van
de gewone asielprocedure van onderdanen van EU-lidstaten (in feite een geografische
beperking) niet in strijd is met het Vluchtelingenverdrag (art. 3 en art.
42, lid 1) en het bijbehorende Protocol van New York (art. 1, lid 3). Wat
is het standpunt van de regering daaromtrent?Voorts kan de vraag gesteld worden op welke wijze in Nederland op basis
van dit protocol met asielverzoeken van burgers uit andere EU-lidstaten zal
worden omgegaan. Welk verschil zou er bestaan met het huidige stelsel, waarbij
de lidstaten van de EU toch al qualitate qua als veilige landen van herkomst
gelden op grond waarvan asielverzoeken van onderdanen van die landen op grond
van art. 15 c Vreemdelingenwet als kennelijk ongegrond worden beschouwd? Blijft
bij de beoordeling van deze verzoeken het Mosacriterium van kracht?Op welke wijze zal uitvoering worden gegeven aan de verplichting een asielverzoek
van een EU-lidstaat aan de Raad van Ministers te melden? Is dat mogelijk zonder
de asielverzoeker (of zijn familie) in problemen te brengen? Ligt het niet
voor de hand dat Nederland alsnog een eenzijdige interpretatieve verklaring
aflegt van dezelfde strekking als degenen die België al heeft afgelegd,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie?De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering om uitgebreid in te
gaan op de gevolgen van het «Spaanse Protocol» en de daadwerkelijke
verschillen met de huidige situatie. Heeft Nederland bij de ondertekening
van het verdrag ook een verklaring afgelegd over de Nederlandse uitleg van
dit protocol?De leden van de D66-fractie vragen de regering om aan te geven op welke
wijze met asielverzoeken van EU-onderdanen in Nederland zal worden omgegaan.
Zullen asielverzoeken worden beoordeeld op basis van artikel 15c sub f van
de Vreemdelingenwet, waarbij de mogelijkheid van tegenbewijs open blijft?De GroenLinks-fractie beschouwt het Asiel-Protocol of Aznar-Protocol als
een smet op het Verdrag van Amsterdam, aangezien het strijdig is met het Vluchtelingenverdrag.
Hoe zal de regering na inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam omgaan
met asielverzoeken van EU-onder- danen? Is het mogelijk dat Nederland het
Asiel-Protocol uitzondert van goedkeuring, ofwel zich alsnog aansluit bij
de Verklaring van België? 2. De Unie en de burger 2.1. WerkgelegenheidOp zich zijn de leden van de PvdA-fractie verheugd over de aangescherpte
werkgelegenheidsdoelstelling in het verdrag en het evenwicht dat daarbij gezocht
is tussen het monetaire beleid enerzijds en het sociale beleid anderzijds.
Zij onderstrepen tevens het belang en de noodzaak van een goede coördinatie
van het nationale werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten.Op zich heeft ook het Verdrag van Maastricht in artikel 2 EG een hoge
graad van werkgelegenheid reeds als een van de doelstellingen van de EG vermeld.
Een uitdrukkelijke operationaliseringsmogelijkheid terzake werd echter elders
in het verdrag beperkt tot de artikelen 102 A en 103 EG.In die artikelen wordt immers het bijdragen tot de verwezenlijking van
de doelstellingen, als omschreven in artikel 2 EG (met inbegrip dus van een
hoge graad van werkgelegenheid), uitdrukkelijk tot de bij de coördinatie
van het economisch beleid door globale richtsnoeren te vervullen taken gerekend.
Daarbij kan in het bijzonder aan het economische structuurbeleid
worden gedacht. Bovendien rekenen op grond van het Verdrag van Maastricht
als bekend ook de Europese Investeringsbank en de structuurfondsen
het in toenemende mate thans tot hun taak ook de werkgelegenheid te bevorderen.
In zoverre is de eerste volzin van de eerste volle alinea van pagina 33 van
de MvT bepaald misleidend. Door de in het Verdrag van Amsterdam opgenomen
nieuwe artikelen als in de MvT vermeld wordt hoofdzakelijk de operationaliseringsmogelijkheid van de reeds in artikel 2 EG van het Verdrag van Maastricht
vermelde werkgelegenheidsdoelstelling terecht aanzienlijk vergroot. De Memorie
van Toelichting en de nieuwe werkgelegenheidstitel van het Verdrag geven de
leden van de PvdA-fractie in dit verband aanleiding tot de volgende vragen:1. Moet uit de integratiebepaling van artikel 109 P, 2e lid, niet worden
afgeleid, dat de op pagina 33 in de derde volzin vermelde randvoorwaarden
van de regering uitsluitend betrekking hebben op de nieuwe werkgelegenheidstitel
en noch afbreuk doen aan de mogelijkheid van globale richtsnoeren voor het
economisch beleid t.a.v. de werkgelegenheidsdoelstelling, noch aan de budgettaire
middelen die op grond van anderen verdragstitels kunnen worden aangewend?2. Hoe moet bij een bevestigend antwoord op de voorafgaande vraag een
goede coördinatie tussen de in de werkgelegenheidstitel mogelijk gemaakte
maatregelen en de elders in het Verdrag mogelijk gemaakte maatregelen ter
bevordering van een hoge graad van werkgelegenheid worden verzekerd?3. Betekent de onlangs vastgestelde samenstelling van het in het tweede
lid van artikel 109 C bedoelde nieuwe Economische en Financiële Comité
door de Ministers van Financiën en de nationale centrale banken, dat
noch de Ministers van Economische Zaken, noch die van (sociale zaken en) werkgelegenheid
aan de hier relevante werkzaamheden van de ECOFIN-Raad of de voorbereiding
daarvan kunnen deelnemen of zijn daarvoor andere oplossingen gevonden of naar
het oordeel van de regering wenselijk?4. Houdt de van het thans opgeheven monetaire comité overgenomen
wijze van samenstelling van het nieuwe Economische en Financiële Comité
niet het gevaar in, dat het ondanks het feit, dat zijn naam thans mede op
hoofdstuk 1 van titel VI (de economische «poot» van de EMU) lijkt
te zijn gericht in feite de economische poot van de EMU ondergeschikt zal
maken aan een monetaire en financiële beleidsvisie? Zo ja, versterkt
dat gevaar dan niet de noodzaak ook in de voorbereidende fase te waarborgen,
dat andere elementen van het economisch beleid, met inbegrip van de economische
aspecten van het werkgelegenheidsbeleid, in de globale richtlijnen voor het
economisch beleid op grond van artikel 103 EG volledig tot hun recht komen?De VVD-fractie betreurt het dat er in het Verdrag van Amsterdam een paragraaf
is opgenomen over de werkgelegenheid. De VVD-fractie is ervan overtuigd dat
de interne markt en de EMU de werkgelegenheid bevordert, maar dat de EU verder
niet als zodanig kan bijdragen aan het bevorderen van de werkgelegenheid.In de Memorie van Toelichting staat dat de regering zich ervoor heeft
ingespannen dat een werkgelegenheidsparagraaf niet leidt tot een aantasting
van de bevoegdheidsverdeling tussen enerzijds de lidstaten en de Unie en anderzijds
de Commissie en de Raad. Bij de voorbereiding van de IGC werd door de regering
gesteld dat een werkgelegenheidsparagraaf niet moest leiden tot extra bevoegdheden
voor de EU. Hoe verklaart de regering dit verschil?In de Memorie van Toelichting staat dat de Conferentie erin is geslaagd
om te voorkomen dat een werkgelegenheidsparagraaf leidt tot extra budgettaire
middelen. Ook wordt gemeld dat de stimuleringsmaatregelen die op basis van
artikel 109 R financiële gevolgen kunnen hebben. De VVD-fractie vraagt
zich dan ook af hoe de zinsnede «geen financiële gevolgen»
verstaan moet worden. Hoe schat de regering de financiële gevolgen in,
wanneer overstijgt het bedrag aan financiering het stimulerende karakter?Op basis van artikel 109 Q kan de Raad werkgelegenheidsrichtsnoeren vaststellen.
De VVD-fractie neemt aan dat deze richtsnoeren geen harmonisatie betekenen
van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten.De leden van de CDA-fractie vragen de regering waaraan wordt gedacht bij
aanvullend optreden van de Gemeenschap?Gaan de sociale partners voor bij art. 109 N en O?Voorts vragen de leden van de CDA-fractie wat de toegevoegde waarde is
van art. 109, lid 2?Welke oplossing wordt gezocht indien de werkgelegenheidsrichtsnoeren niet
verenigbaar zijn met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid?In welk verdragsartikel is bepaald dat de Sociale Raad en de Ecofin-raad
bij de genoemde procedure betrokken zijn?Op welke wijze wordt verklaring Nr. 23 geoperationaliseerd, met name op
het punt van de financiën?De leden van de CDA-fractie vragen de regering om een uitputtend overzicht
te maken van alle comité's binnen de Europese Unie op het gebied van
sociale, financiële, monetaire en economische politiek met daarbij een
uitgebreide toelichting aangaande: de taken, juridische basis, samenstelling
(en het Nederlandse aandeel daarin) en de onderlinge relatie tussen deze comité's.De nieuwe paragraaf over werkgelegenheid maakt de aandacht die Europa
heeft voor dit onderwerp zichtbaar. Terecht legt de regering de relatie met
het economisch beleid in het kader van de EMU. De leden van de D66-fractie
hechten er aan te onderstrepen dat de teksten in het Verdrag van Amsterdam
juist op dit onderwerp niet bij tekst alleen kunnen blijven. Om deze reden
is het belangrijk dat voortvarend te werk wordt gegaan en juichen deze leden
de meerderheidsbesluitvorming in de Raad met medewetgevende bevoegdheid voor
het Europees parlement toe.De GroenLinks-fractie is teleurgesteld over de nieuwe werkgelegenheidstitel,
die de politieke wil tot het voeren van een Europees banenbeleid vooral proclameert,
maar nauwelijks organiseert. Hoe kan het, zo vragen wij de regering, dat een
belangrijk onderwerp als fiscale harmonisatie hier ontbreekt? Wij zien in
de nogal vrijblijvende werkgelegenheidsbepalingen geen aanknopingspunten voor
het afremmen van de belastingconcurrentie tussen de lidstaten, waardoor zoals
bekend de lasten op de mobiele factor kapitaal overal dalen en de lasten op
de minst mobiele productie-factor, arbeid, in de meeste lidstaten stijgen,
ten koste van de werkgelegenheid.Naar het oordeel van de leden van de kleine christelijke fracties zal
pas in de toekomst duidelijk worden wat de materiële betekenis is van
de nieuwe titel VIA over werkgelegenheid. Alleen al de randvoorwaarden, te
weten geen aantasting van de EMU-bepalingen, geen extra budgettaire middelen
en behoud van de bestaande bevoegdheidsverdeling geven aan dat vooralsnog
werkgelegenheid een beperkte prioriteit zal hebben voor de Europese Unie.
Deze leden herinneren eraan dat tijdens de Top van Amsterdam in juni 1997
ook een Resolutie van de Europese Raad over groei en werkgelegenheid is aanvaard.
Hoe verhoudt zich deze resolutie tot de nieuwe titel VIA? In Artikel 109 O
wordt aan de lidstaten gevraagd hun werkgelegenheidsbeleid te ontwikkelen
op een wijze die verenigbaar is met de overeenkomstig artikel
103, lid 2 aangenomen globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Niet
duidelijk is of deze opdracht aan de lidstaten ook in kwantitatieve termen
zal kunnen worden vastgelegd. Wat is terzake het oordeel van de regering?
Vervolgens vragen zij naar de reikwijdte van de bepalingen vervat in artikel
109 R. Kunnen voorbeelden gegeven worden van stimuleringsmaatregelen die er
op zijn gericht samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen en hun werkgelegenheidsbeleid
te ondersteunen, zoals in genoemd artikel staat vermeld? Zal het verdragsrechtelijk
bijvoorbeeld mogelijk zijn dat de in Nederland bekende zogenaamde Melkertbanen
in de toekomst ook een financiële stimulering zullen krijgen vanuit de
EG? Laat artikel 109 R dit toe? 2.2. Sociale politiekDe leden van de PvdA-fractie stellen dat het Hof van Justitie in het Kalanke-arrest
bepaalde dat een zogenoemd vrouwenquotum (d.w.z. een nationale regeling die
bijvoorbeeld bepaalt dat 50% van de werknemers bij een bedrijfs(onderdeel)
uit vrouwen moet bestaan) niet is toegestaan. Een dergelijke nationale regeling
schrijft namelijk het gewenste resultaat voor. De betrokken EG-richtlijn (76/207)
beoogt enkel gelijke kansen te creëren. Het nieuwe artikel 119, lid 4
lijkt dergelijke strenge quota-regelingen in nationale wetgeving wél
toe te staan. Kan de regering aangeven wat de verhouding is tussen deze bepaling
en de uitspraak van het Hof van Justitie en of het nieuwe artikel de uitspraak
van het Hof bedoelt te «overrulen»? (blz. 37).De VVD-fractie is nooit voorstander geweest van een sociaal protocol.
De leden van de VVD-fractie zijn dus a fortiori tegen opname van het protocol
in het Verdrag van de Europese Unie.Artikel 118 voorziet in een rechtsbasis voor het aannemen van financiële
ondersteuningsprogramma's op het terrein van sociale uitsluiting. Is de regering
een voorstander van deze programma's, wat is de inschatting van de regering
inzake de kosten van deze programma's?De GroenLinks-fractie is verheugd dat het zogenaamde Sociaal Protocol
nu een volwaardig onderdeel van het Verdrag van Amsterdam is geworden, hoewel
de reikwijdte van dit Protocol naar onze mening veel te beperkt blijft. De
samenwerkingsprocedure wordt vervangen door de medebeslissingsprocedure. Dat
versterkt de inbreng van het EP en is dus democratische winst. Deze vooruitgang
wordt echter ondergraven door het voortbestaan van de bijzonder corporatistische
procedure (art. 118 A, lid 4 en art. 118 B) waarbij Europese werkgevers- en
werknemerskoepels de ontwikkeling van sociale wetgeving naar zich toe kunnen
trekken. Indien zij bij hun Sociale Dialoog een overeenkomst bereiken, wordt
deze ofwel via collectieve onderhandelingen op nationaal niveau geïmplementeerd,
waardoor er helemaal geen wetgeving nodig is; ofwel het compromis van de sociale
partners wordt door de Commissie aan de Raad voorgelegd ter bekrachtiging.
In het laatste geval kan de Raad het compromis alleen goedkeuren of verwerpen.
Het EP staat in beide gevallen geheel buitenspel. Het komt alleen aan de bak
als de sociale partners een onderwerp laten liggen of er niet in slagen een
overeenkomst te bereiken. Het ontbreken van een parlementair correctiemechanisme
draagt ertoe bij dat de onderhandelingen tussen de sociale partners in ondermaatse
compromissen uitmonden. De pretentie dat het sociaal beleid een «level
playing field» bevordert, wordt nauwelijks waargemaakt. Waarom is deze
verdragsherziening niet aangegrepen om het EP een vergelijkbaar vetorecht
te geven ten aanzien van de overeenkomsten tussen de sociale partners als
de Raad bezit? Is het puur toeval dat de sociale partners in juni 1997, luttele
dagen voor de Top van Amsterdam, een – wederom onbevredigende –
overeenkomst sloten over deeltijdwerk?Wat betreft de gelijke kansen voor mannen en vrouwen vragen de leden van
de GroenLinks-fractie of de procedure van artikel 118 A, lid 4 en 118 B ook
van toepassing is op de materie van artikel 119, of geldt daarvoor in alle
gevallen de co-decisieprocedure? Mag in het eerste geval gesteld worden dat
het EP blijgemaakt is met een dooie mus? 2.3. MilieuDe leden van de PvdA-fractie achten de mogelijkheid voor Nederland om
strengere milieuwetgeving, dan in artikel 100 A-richtlijn vastligt, te handhaven
of in te voeren van groot belang. Acht de regering de nieuwe regeling in artikel
100 A, leden 4 en 5, niet zo streng dat daarmee stringentere Nederlandse milieuregels
in gevaar komen?De VVD-fractie is voorstander van een gemeenschappelijk milieubeleid.
Zij betreurt het echter dat het Verdrag van Amsterdam het mogelijk maakt om
na aanvaarding van harmonisatie strengere nationale milieunormen te handhaven.
De VVD-fractie is van oordeel dat in strijd is met de principes van de interne
markt.De leden van de D66-fractie zien met voldoening dat duurzame ontwikkeling
is opgenomen in artikel B van het EU Verdrag. Hiermee wordt het een doel van
de Unie en tevens zichtbaarder voor de burgers in Europa. Deze leden zijn
tevens positief over de verplichting om milieu in de overige sectoren van
Unie-beleid te integreren. Hiermee heeft dit beginsel een prominentere plaats
gekregen dan voorheen.Deze leden betreuren het dat de meerderheidsbesluitvorming in de Raad
op het terrein van milieu niet is uitgebreid. Tevens blijft het Europees Parlement
op afstand op die gebieden die voor een progressief milieubeleid zo belangrijk
zijn: milieubelastingen, ruimtelijke ordening, waterbeheer en de structuur
van de energievoorziening. Kan de regering aangeven of uitbreiding van meerderheidsbesluitvorming
op deze terreinen een rol heeft gespeeld in de onderhandelingen en hoe de
verschillende lidstaten terzake oordeelden?Is de regering niet bevreesd dat verdergaande maatregelen ter bescherming
van het milieu en het arbeidsmilieu op basis van artikel 100 A, lid 4 niet
zullen worden genomen gezien de dubbele beperking, gegeven in de artikelen
100 A, lid 5?Ook de GroenLinks-fractie ziet enige verbetering in de nieuwe milieubepalingen
van het Verdrag, maar is niettemin teleurgesteld over de bijdrage van «Amsterdam»
aan de vergroening van de EU en haar lidstaten. Waarom is de in milieu-opzicht
meest effectieve verdragswijziging, afschaffing van het unanimiteitsvereiste
in de Raad voor fiscale milieumaatregelen, mislukt?Ergens tussen lid 3 en lid 10 van artikel 100 A raken de leden van de
GroenLinks-fractie het spoor bijster. Kan de regering deze leden ervan overtuigen,
aan de hand van voorbeelden, dat de genoemde voorwaarden («specifiek
probleem», «nieuwe wetenschappelijke gegevens» en geen «hinderpaal
voor de werking van de interne markt») niet zeer beperkend zijn en de
kans op toestemming voor het handhaven of treffen van strenge nationale bepalingen
niet uiterst klein maken?De leden van de kleine christelijke fracties constateren dat ten aanzien
van het milieu de IGC slechts heeft geleid tot een verduidelijking van de
bestaande bepalingen in de onderscheiden verdragen. Daaraan was ook stellig
behoefte. Van betekenis lijkt vooral de in artikel 100 A, lid 3, opgenomen
conditie dat bij het uitgaan van een hoog beschermingsniveau rekening moet
worden gehouden met alle nieuwe ontwikkelingen die op wetenschappelijke gegevens
zijn gebaseerd. Wat is naar het oordeel van de regering de betekenis van deze
conditie? En hoe verhoudt zich in het bijzonder deze conditie tot het zogenaamde
voorzorgbeginsel, een veel gebruikt beginsel in het milieubeleid? Het kan
toch niet zo zijn dat het vaststellen van milieubeleid pas dan mogelijk wordt
als de daarvoor gewenste wetenschappelijke basis volstrekt onomstreden is?
Zij wijzen erop dat bijvoorbeeld in het klimaatbeleid ingrijpende maatregelen
worden voorgesteld of dienen te worden voorgesteld, ook al bestaan er nog
veel wetenschappelijke onzekerheden over oorzaken en gevolgen van het zogenaamde
versterkte broeikaseffect. Op dit punt wensen de leden van de kleine christelijke
fracties derhalve gaarne een verduidelijking. 2.4. VolksgezondheidDe VVD-fractie onderstreept de zinsnede in de MvT dat artikel 129 de nationale
bevoegdheden op het gebied van de gezondheidszorg onverlet laat. De VVD wil
nog eens benadrukken dat financiering en structuur van de gezondheidszorg
een puur nationale aangelegenheid is. 2.5. ConsumentenbeschermingDe leden van de CDA-fractie vragen de regering uiteen te zetten op welke
manier de horizontale integratiebepaling over consumentenbelangen in de praktijk
zal doorwerken in alle onderdelen van het Gemeenschapsbeleid. Wat zal de praktische
uitwerking en vertaling zijn van art. 129 A, lid 2? 2.6.5. Bestrijding van fraudeDe leden van de CDA-fractie vragen op welke wijze is voorzien in samenwerking
tussen diverse instanties bij fraudebestrijding en of ook voorzien is in een
grotere rol voor de lidstaten terzake? Wat is de stand van zaken met betrekking
tot de ratificatie van het verdrag ter bestrijding van fraude?De leden van de D66-fractie stellen dat de verlammende unanimiteit van
artikel 235 EG Verdrag is omzeild nu het Verdrag van Amsterdam meerderheidsbesluitvorming
en medewetgevende bevoegdheid introduceert op het terrein van de fraudebestrijding
met financiën van de Gemeenschap. Is de regering met deze leden van mening
dat een belangrijke volgende stap is te komen tot een gemeenschappelijke delictomschrijving? 2.6.9. Landen en Gebieden OverzeeMet belangstelling hebben de leden van de kleine christelijke fracties
Verklaring Nr. 36 gelezen waarin de doelstellingen zijn verwoord voor de te
herziene associatieregeling voor de Landen en Gebieden Overzee (LGO). Voor
het Koninkrijk en in het bijzonder de Nederlandse Antillen en Aruba is, zoals
bekend, deze associatieregeling van grote betekenis. Zij herinneren aan de
perikelen in 1997 rond het laatste LGO-besluit, waarbij Nederland in een geïsoleerde
positie tegenover de andere lidstaten kwam te staan. Wat mogen thans de Nederlandse
Antillen en Aruba verwachten van de associatieregeling die in februari 2000
zal zijn herzien? Wat zal daarbij de inzet van Nederland zijn? Welke type
maatregelen zal worden getroffen op basis van de nieuwe associatieregeling? 2.6.11. Publieke omroepDe leden van de CDA-fractie verzoeken de regering nader in te gaan op
de effecten van het Protocol over de publieke omroepen en met name op de vraag
in hoeverre gegarandeerd is dat financiering uit publieke middelen voor de
toekomst is gegarandeerd. In hoeverre is dit protocol erin geslaagd evenwicht
te brengen tussen de bescherming van de publieke omroep en de mededingingsregels
van de Interne Markt? In welke gevallen zou het gemeenschappelijk belang kunnen
worden geschaad?De leden van de kleine christelijke fracties stellen het op prijs wanneer
de regering zou uiteenzetten wat de betekenis voor Nederland zal zijn van
het Protocol Nr. 9 over de publieke omroep. Is het denkbaar dat dit Protocol
de basis kan zijn voor voorschriften die leiden tot organisatorische of financiële
veranderingen bij de Nederlandse publieke omroep? Mag de strekking van het
Protocol ook zo worden begrepen dat het de bedoeling is de positie van de
publieke omroep te versterken ten opzichte van de commerciële omroep?
Wat moet worden verstaan onder de taak van openbare dienstverlening door de
publieke omroep? Kan het daarbij om meer gaan dan om de programma's en ook
bijvoorbeeld om de organisatie van de reclame? Is het denkbaar dat van overheidswege
financiële steun kan worden gegeven aan de publieke omroep echter met
uitsluiting van de vrijheid van de publieke omroep om een deel van de inkomsten
te verwerven via reclames? Dat zou, zoals bekend, leiden tot een ingrijpende
verandering van de financiële situatie van de Nederlandse publieke omroep. 2.6.12. Openbare kredietinstellingen in DuitslandDe leden van de CDA-fractie vragen wat de verklaring over de openbare
kredietinstellingen in Duitsland inhoudt? 2.7. SubsidiariteitDe VVD-fractie is verheugd over de versterking van het subsidiariteitsbeginsel.
Het is echter jammer dat het Nederlandse voorstel voor een ontvankelijkheidsdebat
in de Raad en in het Europees Parlement niet overgenomen is.In artikel 9 van het protocol betreffende de toepassing van het subsidiariteits-
evenredigheidsbeginsel staat dat de Commissie de relevantie van al haar voorstellen
dient rechtvaardigen en dat waar nodig in de toelichting bij het voorstel
nadere bijzonderheden worden verstrekt. De VVD-fractie vraagt zich af waarom
de in artikel 9 de woorden waar nodig zijn vermeld. Hoe is het mogelijk de
relevantie te rechtvaardigen zonder nadere bijzonderheden te verstrekken.De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering om exact aan te geven
waarin de vooruitgang is gelegen in het compromis zoals dat is geformuleerd
in protocol Nr. 7.De leden van de kleine christelijke fracties menen dat met het Protocol
Nr. 7 over het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel eindelijk meer duidelijkheid
is geschapen over de werkelijke betekenis van deze beginselen. Een goede zaak
is dat de Europese Commissie een motiveringsplicht wordt opgelegd in een juridisch
bindende tekst. Zij betreuren dat het voorstel om een ontvankelijkheidsdebat
in de Raad en in het Europees Parlement te houden niet in het Protocol is
opgenomen. Voor het overige kan de vraag worden gesteld wat nog de operationele
waarde is van deze beginselen. Erkent de regering dat deze beginselen geen
juridische betekenis hebben als het gaat om het vaststellen van de
juiste bevoegdheidsverdeling tussen de instellingen en de lidstaten? Erkent
de regering ook dat het subsidiariteitsbeginsel thans volledig ondergeschikt
is gemaakt aan een ander beginsel van het EG-verdrag, namelijk van de specifieke
competentieattributie? Meent de regering dat de strekking van het subsidiariteitsbeginsel
ook gehonoreerd zou kunnen worden in de verdeling van werkzaamheden tussen
de instellingen? Zij doelen daarbij in het bijzonder op de in de loop der
jaren steeds meer uitgedijde agenda's van de bijeenkomsten van de Europese
Raad. Steunt de regering de gedachte dat een streven wenselijk is om die agenda
minder te belasten en dat derhalve de besluitvormingskracht van de Raden moet
worden versterkt? Immers, de Europese Raad is het minst democratisch gecontroleerde
orgaan van de Europese Unie. 2.8. TransparantieDe VVD-fractie is verheugd dat het beginsel van de openbaarheid van bestuur
op vier verschillende plaatsen in het Verdrag is opgenomen. Het is een stap
vooruit dat de Raad wanneer deze als wetgever optreedt, de uitslag van stemmingen,
alsmede stemverklaringen en de verklaringen in de notulen openbaar moet maken.
Het is jammer dat de grotere openbaarheid geen betrekking heeft op de situaties
wanneer de Raad niet optreedt als wetgever.De leden van de CDA-fractie vragen voor welk soort gevallen Verklaring
Nr. 35 is opgesteld.De leden van de D66-fractie stellen dat de openbaarheid van de besluitvorming
met het Verdrag van Amsterdam een impuls heeft gekregen. Met name de openbaarheid
in de Raad van Ministers, wanneer deze als wetgever optreedt, is een stap
voorwaarts. Daarnaast is het voor burgers nu mogelijk documenten van de instellingen
van de Unie te ontvangen. Kan de regering aangeven hoe de Raad deze openbaarheid
heeft vormgegeven in haar reglement van orde?Het verheugt de GroenLinks-fractie dat het beginsel van openbaarheid van
bestuur op vier verschillende plaatsen in het Verdrag is opgenomen. De vraag
is echter in hoeverre de bepalingen over openbaarheid daadwerkelijk tot een
grotere toegang tot informatie van de EU-instellingen zullen leiden. Wil de
regering ingaan op de volgende hier opgesomde reeks bezwaren:* Artikel 191 A is slechts van toepassing op drie instellingen: het EP,
de Raad, en de Commissie. Andere Europese instellingen en organen, bijvoorbeeld
de toekomstige Europese Centrale Bank, vallen buiten het openbaarheidsregime;* In de wettelijke openbaarheidsregeling worden slechts de «algemene
beginselen en de beperkingen op grond van openbare of particuliere belangen»
betreffende de toegang tot documenten opgenomen. De drie betrokken instellingen
nemen vervolgens in hun eigen Reglement van Orde specifieke bepalingen op.
In het wetgevingsproces zal blijken dat zowel de Commissie, die met een voorstel
moet komen, als de Raad het prettig vinden om de «algemene beginselen»
zo algemeen mogelijk te houden en de «beperkingen» zo ruim mogelijk
te formuleren. Dat biedt hun de mogelijkheid om in hun Reglementen van Orde
de opengezette ramen alsnog op een haakje te zetten. Het is de vraag of het
EP opgewassen zal zijn tegen het verlangen naar geheimhouding van Commissie
en Raad. Het EP heeft in de medebeslissings- procedure weliswaar een vetorecht,
maar wanneer het daar gebruik van maakt is de EuroWOB voor jaren van de baan;* Er is sprake van toegang tot documenten, niet tot informatie. Hierdoor dreigen bijvoorbeeld digitaal opgeslagen gegevens buiten de EuroWOB
te vallen;* De vergaderingen van de Raad van Ministers zullen zich, op een enkele
uitzondering na, achter gesloten deuren blijven afspelen. Wel verplicht de
Raad zich er in artikel 151, derde lid toe om meer informatie te verstrekken
over het verloop van vergaderingen waarin de ministers zich over wetgeving
buigen. Daarbij zal achteraf onthuld worden «de uitslag van de stemmingen,
alsmede de stemverklaringen en de verklaringen in de notulen». Het neemt
niet weg dat de Raad van Ministers een uniek democratisch monstrum blijft
in Europa: het enige orgaan dat wetten maakt achter gesloten deuren;* De verklaring (Nr. 35) bij artikel 191 A, die geen bindende status heeft
maar wel leidraad is bij de interpretatie van het Verdrag, maakt het mogelijk
dat een lidstaat de Commissie of de Raad verzoekt een uit die lidstaat afkomstig
document niet openbaar te maken. Een dergelijke praktijk kan het openbaarheidsregime
ondergraven, zeker indien zij zich uitstrekt tot de talrijke documenten die
een lidstaat in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Raad produceert;* (Rechts)Personen van buiten de EU of zonder verblijfsstatus worden uitgesloten
van het recht op toegang tot documenten.Tenslotte vragen de leden van de GroenLinks-fractie hoe de regering staat
tegenover het door de Permanente Commissie voorgestelde voorbehoud met betrekking
tot artikel 255 van het EG-verdrag.Waardering hebben de leden van de kleine christelijke fracties voor de
inspanningen die Nederland zich heeft getroost om een bepaling in het EU-verdrag
op te nemen, naar het voorbeeld van artikel 110 van de Grondwet, voor een
regeling inzake de toegang tot informatie van burgers en parlementen. Een
belangrijke vernieuwing is stellig dat thans in artikel 191 A een recht op
toegang tot documenten is vastgelegd. In het tweede lid van dit artikel wordt
de Raad twee jaar gegeven om een en ander uit te werken. Erkent de regering
dat wanneer de Raad er niet in slaagt deze verplichtingen binnen deze twee
jaar uit te voeren er dan sprake is van een rechtstreeks werkende verdragsbepaling?
Van betekenis is ook dat in artikel 151, derde lid, wordt voorgeschreven hoe
de Raad zijn reglement van orde dient vast te stellen, waarbij in elk geval
wordt voorgeschreven dat de uitslag van de stemmingen, alsmede de stemverklaringen
en de verklaringen in de notulen openbaar moeten worden gemaakt. Kan bij een
ruimhartige uitleg van deze voorschriften nog worden volgehouden dat de beraadslagingen
van de Raad in beginsel gesloten en geheim zijn? Wat verhindert dan nog het
daadwerkelijk openbaar maken van de vergadering van de Raad? 2.9. Kwaliteit van de communautaire regelgevingDe leden van de CDA-fractie vragen de regering welke verwachtingen zij
heeft van de verklaring over de redactionele kwaliteit? Waarom streeft de
regering naar een interinstitutioneel akkoord terzake? Hoe staat het met de
voortgang van de werkzaamheden van de ad hoc raadswerkgroep? Welke aanvullende
maatregelen acht de regering noodzakelijk? Welke voorstellen heeft de werkgroep
Koopmans gedaan? En hoe oordeelt de regering over de redactionele kwaliteit
van het verdrag van Amsterdam? 3. Een doeltreffend en coherent extern beleid 3.1. Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleidDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering om aan te geven wat de
verhouding is tussen de nu reeds bestaande «beginselen» en «richtsnoeren» van de Europese Raad ten opzichte van de nieuwe «gemeenschappelijke
strategieën», nu beide vormen in de nieuwe Titel V van het Verdrag
zijn opgenomen?Deelt de regering de zorg van de leden van de PvdA-fractie dat nu gekwalificeerde
meerderheidsbesluitvorming slechts mogelijk is voor besluiten die genomen
worden op basis van een door de Europese Raad vastgestelde gemeenschappelijke
strategie, deze vorm van besluitvorming weinig bij zal dragen aan het reactievermogen
van de Unie vanwege het feit dat gemeenschappelijke strategieën slechts
twee maal per jaar kunnen worden vastgesteld? Daarmee samenhangend, kan de
regering meer duidelijkheid verschaffen over de mate van concreetheid van
de beoogde gemeenschappelijke strategieën?Acht de regering de codificatie van de omschrijving van de twee rechtsinstrumenten
(gemeenschappelijk optreden en gemeenschappelijk standpunt) in het Verdrag
een verbetering met betrekking tot de juiste toepassing van beide instrumenten?
Wat is naar de mening van de regering het belangrijkste onderscheid tussen
beide instrumenten?Hoewel de verwijzing naar de rechtspersoonlijkheid van de Unie nog wel
voorkwam in het ontwerpverdrag van het Ierse voorzitterschap, is deze verwijzing
in de uiteindelijke tekst verdwenen. Kan de regering de reden hiervoor aangeven,
mede gelet op het feit, dat de Raad op grond van artikel J.14 overeenkomsten
mag sluiten? Kan tevens nader aangegeven worden wat het rechtskarakter van
deze overeenkomsten zal zijn en wie aan Unie-zijde partij zal zijn bij deze
overeenkomsten? In dit verband willen de PvdA-leden wijzen op artikel 18 van
het Weens Verdragenverdrag (1969), dat stelt dat op de ondertekenaars van
een verdrag reeds bepaalde verplichtingen rusten. Rusten deze «verplichtingen
inter se» in de ogen van de regering op de Raad of op de afzonderlijke
lidstaten?Is de regering van mening dat de introductie van de mogelijkheid tot het
nemen van besluiten met een gekwalificeerde meerderheid op het terrein van
het GBVB de efficiëntie van de samenwerking op dit gebied zal vergroten
nu deze vorm van besluitvorming gemakkelijk kan worden vermeden doordat een
lidstaat in de Europese Raad niet accoord kan gaan met de benodigde gemeenschappelijke
strategie en in de Raad van Ministers zwaarwegende redenen van nationaal belang
mag aanvoeren om stemming te voorkomen (art. J.13, lid 2)? Heeft de GBVB-praktijk
tot nu toe laten zien dat lidstaten terughoudend zijn in het inroepen van
nationale belangen om gemeenschappelijke besluitvorming te blokkeren, zo vragen
de leden van de PvdA-fractie?Voor de VVD-fractie is de NAVO het voornaamste kader voor een Europees
veiligheids- en defensiebeleid. Aan een van de NAVO onafhankelijke Europese
defensieorganisatie bestaat in onze ogen geen behoefte. Daarom is de VVD-fractie
verheugd dat niet besloten is om de WEU in de Europese Unie te integreren.
De VVD-fractie is geen voorstander van de opname van de Petersbergtaken in
het Verdrag van Unie. De VVD is verheugd over het feit dat het vetorecht wordt
gehandhaafd om zwaarwegende redenen van nationaal beleid, want beroep op de
Europese Raad blijft altijd mogelijk.Op basis van het Verdrag van Amsterdam wordt een eenheid voor beleidsplanning
en vroegtijdige waarschuwing opgericht. De VVD-fractie vraagt zich af hoeveel
personeelsleden deze eenheid zal kennen en hoe deze verdeeld zijn over de
lidstaten, de Commissie, het secretariaat van de Raad en de WEU. Hoe vindt
de benoeming van de secretaris-generaal, hoge vertegenwoordiger voor het GBVB
plaats?In de Memorie van Toelichting staat dat niet alle lidstaten van de WEU
lid van de EU zijn maar dat indien zij dat wensen alle lidstaten van de EU
betrokken kunnen worden bij de planning en besluitvorming in de WEU.
De VVD-fractie vraagt zich af wat in dat geval het onderscheid is tussen de
leden en niet-leden van de WEU.De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven op welke wijze
de positie van de Europese Raad is versterkt in het kader van het GBVB en
vragen voorts of de regering is ingenomen met deze versterking? Kan exact worden aangegeven wat verstaan moet worden onder algemene richtsnoeren,
gemeenschappelijke strategieën, gemeenschappelijke optredens en gemeenschappelijke
standpunten? En wat is het verschil tussen art. J.3, lid 2 (waarin gemeenschappelijke
strategieën worden beschreven) en art. J.4, lid 1 (waarin gemeenschappelijke
standpunten worden beschreven), die sterk op elkaar lijken?Waarom is in art. J.7 een aantal malen de zinsnede toegevoegd, «indien
de Europese Raad daartoe besluit»? Voorts vragen de leden van de CDA-fractie
wat precies wordt bedoeld met de zinsnede in art J.7, lid 1, dat de WEU, de
Unie «met name in de context van lid 2 toegang» verschaft tot
«een operationele capaciteit». Waarom zijn de bepalingen inzake
de WEU in het Verdrag zo sterk uitgebreid terwijl er de facto geen wijzigingen
zijn aangebracht in vergelijking met het Verdrag van Maastricht? Kan de regering
inzicht verschaffen wat de actuele stand van zaken is ten aanzien van de integratie
van de WEU in de EU?Kan worden aangegeven wat de winst is van opname van bepalingen over «constructieve
onthouding»? En zal deze regeling van constructieve onthouding de kans
op toepassing van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming niet eerder verkleinen
dan vergroten? Hoe zal in de praktijk art. J.13, lid 1 uitwerken: een lidstaat
zal door een besluit van de Unie gebonden zijn en kan derhalve op het desbetreffende
onderwerp geen eigen beleidslijn meer uitzetten, dan wel bijvoorbeeld in de
VN een afwijkend standpunt innemen?Acht de regering het vastleggen van een beroep op nationaal belang (art.
J.13, lid 2) niet buitengewoon riskant en is hiermee niet feitelijk het Akkoord
van Luxemburg in verdragstekst vastgelegd? Vreest de regering niet dat van
dit artikel een precedentwerking zal uitgaan? Zal de Europese Raad hierdoor
niet nog meer een soort beroepsinstantie worden? Hoe groot acht de regering
de kans dat een beroep op dit artikel wordt gedaan? Zal een beroep op dit
artikel er niet toe leiden dat besluitvorming wordt opgehouden aangezien de
kwestie eerst wordt doorgeschoven naar de Europese Raad, zo vragen de leden
van de CDA-fractie?De leden van de D66-fractie vinden het jammer dat de vooruitgang in de
samenwerking tussen WEU en EU, het ontwikkelen van hechtere banden en een
betere beleidsvoorbereiding, niet groter is geworden zoals de bedoeling was.
Dit was een belangrijk uitgangspunt aan het begin van de IGC.De mogelijkheid van een gemeenschappelijk defensiebeleid wordt in artikel
J.7 afhankelijk gesteld van een besluit van de Europese Raad, waarvoor in
de lidstaten nog ratificatie nodig is. Hoe ziet de regering zo'n ontwikkeling
«dat de geleidelijke bepaling van een gemeenschappelijk defensiebeleid
onderdeel vormt van het GBVB?» Daarnaast zijn de Petersbergtaken van
de WEU niet gelijk aan de belangen der diverse lidstaten, terwijl de WEU verklaard
is tot een integrerend deel van de ontwikkeling van de Unie.Als er nog geen consensus is over het besluit van het opgaan van de WEU
in de EU, met wat voor gekwalificeerde formule moet de Europese Raad daarover
een beslissing nemen?Hoe ziet de regering de verwezenlijking van een gemeenschappelijk defensiebeleid
dat zal worden ondersteund door samenwerking tussen lidstaten op bewapeningsgebied? Ten aanzien van de manier waarop het Voorzitterschap uitvoering geeft
aan het beleid op het terrein van het GBVB (artikel J.8) vragen de leden van
de D66-fractie zich af hoe hoog het soortelijk gewicht van de Hoge Vertegenwoordiger
van de Raad kan worden? Hoe kan voorts vermeden worden dat deze Hoge Vertegenwoordiger
in een concurrentieverhouding terecht komt tot het lid dan wel de leden van
de Europese Commissie die belast is of zijn met de buitenlandse betrekkingen?
Graag zien deze leden dat artikel J.16 waarin de bevoegdheden van de Hoge
Vertegenwoordiger zijn vastgelegd bij het antwoord betrokken wordt.De leden van de D66-fractie zijn blij met de vooruitgang in het veto-vraagstuk
zoals dat in artikel J.13 naar voren komt. Dit artikel lijkt een oplossing
te bieden om tot besluiten met een constructieve meerderheid te komen. Wel
vragen deze leden wat de regering denkt hoe voorkomen kan worden dat er in
de Raad gestemd wordt wanneer één der lidstaten het argument
van zwaarwegende redenen van nationaal beleid aanvoert, hetgeen iets anders
is dan nationaal belang. Wat is de opvatting van de regering over de werkbaarheid
van een GBVB met deze mogelijkheid tot het uitspreken van een veto?De oprichting van de plannings- en waarschuwingseenheid, de benoeming
van een Hoge Vertegenwoordiger en het terugdringen van het vetorecht kunnen
naar de mening van de leden van de GroenLinks-fractie een bescheiden bijdrage
leveren aan een doortastender GBVB. Maar het is zeer de vraag of de coherentie
van het buitenlands beleid in bredere zin erdoor bevorderd wordt. Terwijl
de Europese Commissie de hoofdverantwoordelijke is voor het Europees beleid
inzake buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking, houdt zij binnen
het GBVB een marginale rol. De persoon van de Hoge Vertegenwoordiger vormt
voor de Commissievoorzitter en de buitenlandcommissarissen een extra concurrent,
naast het Voorzitterschap, in de strijd om wie het gezicht van de Unie is
voor de rest van de wereld. Een constructie waarbij de rol van Hoge Vertegenwoordiger
door één van de Commissarissen zou worden vervuld, en waarbij
de Commissie de plannings- en waarschuwingseenheid onder haar hoede zou hebben
genomen (werkt er niet nota bene reeds een «Conflict Prevention Network»
onder de hoede van de Commissie?), was te verkiezen geweest volgens de fractie
van GroenLinks.Gezien de labyrinthische verdeling van verantwoordelijkheden in het Verdrag
van Amsterdam klinkt het streven naar «volledige coherentie [van het
GBVB] met het externe economische beleid en het ontwikkelingsbeleid van de
Unie» vooral als een bezweringsformule. De aanpak blijft stevig intergouvernementeel:
het GBVB wordt langzaam «verbrusseld», maar zeker niet gecommunautariseerd.
Het idee dat ook het buitenlands beleid van de EU een vorm van democratische
controle behoeft lijkt voorgoed begraven. Hoe stelt de regering zich de democratische
controle op het GBVB voor, nu door de toename van meerderheidsbesluitvorming
nationale parlementen hun controlemogelijkheden verzwakt zien worden?Heeft de huidige secretaris-generaal van de Raad, dhr. Trumpf, op 4 februari
1998 tegenover de commissie buitenlandse zaken van het EP verklaard dat de
Hoge Vertegenwoordiger regelmatig verslag dient uit te brengen aan deze commissie?
Onderschrijft de regering deze opvatting? Waarom staat over deze rapportageverplichting
niets in het Verdrag?Voorts vragen de leden van de GroenLinks-fractie waarom in artikel J.7,
met name in lid 2 betreffende de Petersbergtaken, niet de voorwaarde van een
VN-mandaat wordt verbonden aan een militair optreden van de EU/WEU.Op hoeveel plaatsen in het Verdrag wordt de OVSE genoemd? Zien de lidstaten
voor die organisatie nog een taak weggelegd? Klopt het dat met «samenwerking
tussen de lidstaten op bewapeningsgebied» (art. J.7, lid 1, vierde alinea)
niet in de eerste plaats gedoeld wordt op het tot stand brengen van een effectieve
bindende wapenexportcode?Is een parlementair instemmingsrecht ten aanzien van alle overeenkomsten
die de Raad sluit met derde landen of internationale organisaties op basis
van de artikelen J.14 en K.10 denkbaar en wenselijk, in het licht van de gebrekkige
democratische controle op de tweede en derde pijler?Heeft het EP met het mes op de keel het Interinstitutioneel Akkoord over
de GBVB uitgaven gesloten? Heeft het Nederlandse Voorzitterschap het EP te
kennen gegeven dat dit de enige manier was om te voorkomen dat de lidstaten
in het nieuwe Verdrag deze uitgaven tot verplichte uitgaven zouden bestempelen?
Betekent het feit dat het EP volgens het IIA de buitenlanduitgaven niet meer
kan verlagen zonder overeen-stemming met de Raad, en het feit dat het EP geen
bedragen meer in de reserve mag zetten, dat de bescheiden greep die het EP
op het GBVB zou kunnen hebben door middel van zijn begrotingsrecht verder
verzwakt is, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie.De leden van de kleine christelijke fracties constateren dat de wijzigingen
in de bepalingen betreffende het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid
aanzienlijk minder ver gaan dan de Nederlandse regering destijds als ambitie
had geformuleerd. In artikel C van het Unieverdrag wordt de samenhang van
het gehele externe optreden van de Unie benadrukt en worden de Raad en de
Commissie verantwoordelijk gesteld voor het verzekeren van deze samenhang
en wordt gesteld dat de instellingen daartoe samenwerken. Hoe afhankelijk
zal de ene instelling nu zijn van de andere? Zal de Commissie b.v. gehouden
zijn uitvoering te geven aan door de Raad vastgestelde gemeenschappelijke
optredens en gemeenschappelijke standpunten? In artikel J.1 zijn de doelstellingen
van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid opnieuw gedefinieerd.
Zo werd in het Verdrag van Maastricht nog gesproken over: versterking van
de veiligheid van de Unie en haar lidstaten in alle opzichten. Deze doelstelling
is in het Verdrag van Amsterdam gewijzigd in: versterking van de veiligheid
van de Unie in alle opzichten. Welke betekenis hecht de regering aan deze
redactionele wijziging? Is het de bedoeling geweest om duidelijker dan voorheen
vast te leggen dat de veiligheid van de ene lidstaat onlosmakelijk verbonden
is met de veiligheid van de ander en dat derhalve in het Verdrag van Amsterdam
een plicht tot wederzijdse bijstand is opgenomen?In artikel J.2 wordt het GBVB-instrumentarium opgesomd. Nieuw is het instrument
van gemeenschappelijke strategieën. Een en ander is uitgewerkt in artikel
J.3. Terecht wijst de regering in de toelichting erop dat de Europese Raad
een grotere en duidelijker gedefinieerde rol in het GBVB krijgt. Hoe kwalificeert
de regering juridisch de relatie tussen enerzijds de Europese Raad, die de
beginselen vaststelt, en anderzijds de Raad, die verantwoordelijk is voor
de besluitvorming en uitvoering?De leden van de kleine christelijke fracties hebben weinig waardering
voor het ambitieniveau vervat in artikel J.7 betreffende het versterken van
de defensiecomponent van de Europese Unie. In hoeverre de daarin vervatte
ambities ooit zullen worden verwezenlijkt in de volle betekenis van het woord
laat zich thans echter nog slechts raden. De leden van deze fracties willen
wel een nadere uitleg ontvangen over het moment waarop en de condities waaronder
sprake zal zijn van het vormen van een gemeenschappelijke defensie, ertoe
leidend dat een desbetreffend besluit aan de Staten-Generaal ter goedkeuring
zal worden voorgelegd. In het tweede lid van artikel J.7 worden zogenaamde
Petersbergtaken opgesomd. Wanneer de lidstaten in het verband
van de Europese Unie deze taken op zich zullen nemen vergt dit dan een besluit
waarvoor parlementaire goedkeuring gegeven moet worden? Of geldt dit voorschrift
slechts voor die situatie waarin daadwerkelijk een Europese defensiegemeenschap
tot stand wordt gebracht in de volle, geïntegreerde betekenis van het
woord? Wat verstaat de regering overigens onder «een gemeenschappelijke
defensie»?In artikel J.9 worden de lidstaten verplicht hun optreden in internationale
organisaties en op internationale conferenties te coördineren. Van belang
is daarbij in het bijzonder de positie van lidstaten die, al dan niet permanent,
lid zijn van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Zijn deze lidstaten
politiek en/of juridisch gehouden zich in voorkomende gevallen op te stellen
conform de ex artikel J.4 vastgestelde gemeenschappelijke optredens of de
ex artikel J.5 aangenomen gemeenschappelijke standpunten? Zijn in de IGC terzake
in het bijzonder toezeggingen gedaan door het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk?De leden van de kleine christelijke fracties vragen wat in artikel J.14
kan worden verstaan onder «overeenkomsten»? Kan het om meer gaan
dan om verdragen, waarvoor parlementaire goedkeuring vereist is? Zal deze
bepaling niets afdoen van de voorschriften van de Bekendmaking en goedkeuringswet
verdragen? Erkent de regering dat artikel J.14 zo is opgesteld dat de Europese
Unie als zodanig ook in de toekomst niet zal beschikken over de bevoegdheid
verdragen te sluiten?Een vernieuwing is de bepaling in artikel J.16, waarin de secretaris-generaal
van de Raad wordt opgewaardeerd tot hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid. Erkent de regering dat deze vernieuwing
minder ver gaat dan wat destijds door Frankrijk werd nagestreefd, namelijk
een functionaris die naar buiten toe het gemeenschappelijk buitenlands en
veiligheidsbeleid van de Unie een eigen identiteit zou moeten geven? Opvallend
is voorts dat de hoge vertegenwoordiger een ambtelijk ondergeschikte van de
Raad zal zijn en dat deze functionaris niet is gekozen uit de leden van de
Europese Commissie. Is welbewust besloten de Europese Commissie geen zelfstandige
rol te geven op de terreinen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid?
Hoe oordeelt de regering daarover, vragen de leden van de kleine christelijke
fracties tenslotte. 3.2. Externe economische betrekkingenHoe zinvol is het, zo vragen de leden van de CDA-fractie, om in art. 113,
lid 5 vast te leggen? Is dit geen overbodig verdragsartikel en wordt hiermee
niet sterker de meningsverschillen binnen de Unie over dit onderwerp onderstreept
dan bij weglating van art. 113, lid 5 het geval zou zijn geweest?De leden van de D66-fractie vragen de regering welke mogelijkheden zij
nog ziet om een gemeenschappelijke handelspolitiek te ontwikkelen. Deze leden
zien een katalysator in de komst van de EMU, die de lidstaten dwingt om als
een eenheid in de WTO te handelen.Tijdens de debatten ter voorbereiding van de IGC is de uitbreiding van
de rol van het Europees Parlement in de externe economische betrekkingen meermalen
aan de orde geweest. Kan de regering aangeven waarom deze versterking van
de rol van het Europees Parlement niet tot stand is gekomen en wat de inzet
van de Nederlandse regering in deze is geweest? De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of zij toekomstige
toepassing van het vijfde lid van artikel 113 wenselijk acht, gezien de vergroting
van het democratisch deficit die hiervan het gevolg zou zijn. 4. De instellingen van de Unie en overige institutionele
vraagstukken 4.1. AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie stellen allereerst de volgende vraag: Brengt
het in afwijking van de tekst van artikel B en het institutionele systeem
van het Verdrag van Maastricht spreken van instellingen van de Unie
en niet van de Gemeenschap niet het gevaar met zich mee dat de
indruk ontstaat, dat de IGC aan de intergouvernementele aspecten van het besluitvormingsproces
de voorrang geeft boven de communautaire aspecten daarvan? Of is hierbij sprake
van een (freudiaanse) vergissing bij de redactie van de MvT? 4.2. Het Europees ParlementDe positie van het Europees Parlement is, met name door uitbreiding van
de werkingssfeer van de medebeslissingsprocedure, verbeterd. De regering verzuimt
in de ogen van de PvdA-leden echter te vermelden dat op belangrijke beleidsterreinen
van de Eerste Pijler nog steeds de «ouderwetse» raadplegingsprocedure
geldt. Het gaat hier met name om landbouw, art. 43 VEG. Ongeveer de helft
van alle communautaire wetgeving zou nog steeds gebaseerd zijn op dit artikel.
Maar ook moet gewezen worden op de handelspolitiek, waarvoor zelfs niet eens
een formeel adviesrecht voor het EP bestaat. Ook op de terreinen van de andere
twee pijlers heeft het EP weinig invloed. In de Tweede Pijler wordt het EP
slechts achteraf geraadpleegd over hoofdlijnen, terwijl in de derde Pijler
weliswaar een verbetering is te constateren door de verplichting het EP vooraf
te raadplegen, maar ook daar is van een daadwerkelijke invloed geen sprake.
Doordat een gedeelte van de huidige Derde Pijler (de immigratietitel) overgeheveld
wordt naar de Eerste Pijler, en daarmee in het voorstel van de regering onttrokken
wordt aan het door het Nederlandse parlement ten tijde van de goedkeuring
van het Verdrag van Maastricht bedongen (nationale) instemmingsrecht.Deze leden wensen van de regering te vernemen welke concrete maatregelen
zij denkt te kunnen nemen om het geconstateerde democratische deficit te verkleinen.
Zelf willen deze leden daarbij nadrukkelijk onder de aandacht van de regering
brengen de mogelijkheid van instemmingsrecht voor de Kamer op het terrein
van de immigratietitel.Naast de uitbreiding van de werkingssfeer van de medebeslissings- procedure
blijft de eis van unanieme besluitvorming echter bestaan bijvoorbeeld voor
fiscale harmonisatie (art. 99 en 100 VEG), sommige structuurfonds-besluiten
en voor immigratiebesluiten. Is dit in de ogen van de regering een obstakel
voor efficiënte samenwerking op de genoemde terreinen?In de rechtspraak van het Europese Hof is beslist dat besluiten (zoals
richtlijnen en verordeningen) die in samenwerking met het Europees Parlement
tot stand komen, altijd door de Raad van Ministers met een gekwalificeerde
meerderheid moeten worden genomen (Titaandioxide-arrest). Een belangrijk kenmerk
van deze zogenoemde samenwerkingsprocedure (artikel 189 C VEG) is immers dat
de Raad altijd met een meerderheid beslist, anders worden de rechten van het
Europees Parlement te veel aangetast (aldus het Hof). Anders gezegd, samenwerking
met het EP, of – a fortiori – medebeslissing door het EP, gaat
dus niet samen met unanimiteit door de Raad. In het Verdrag van
Amsterdam wordt echter wel unanimiteit in de Raad gecombineerd met medebeslissing
door het EP, bijvoorbeeld voor besluiten die worden genomen op basis van artikel
8 A (burgerschap) of van artikel 51 VEG (sociale zekerheid migrerende werknemers).
Is de regering zich bewust van het feit dat deze combinatie in strijd is met
de rechtspraak van het Hof? En deelt de regering de mening van de leden van
de PvdA-fractie dat er naar gestreefd moet worden om deze merkwaardige procedure
te vermijden, door steeds te streven naar gekwalificeerde meerderheid in de
Raad, zodra de rechtsbasis de medebeslissingsprocedure noemt?Volgens de VVD-fractie moet de grondregel zijn dat het Europees Parlement
het laatste woord heeft waar met meerderheid van stemmen wordt besloten. De
VVD-fractie is tevreden over de versterking van de rol van het Europees Parlement.
Artikel 2, achtendertigste lid, van het Verdrag van Amsterdam bevat een wijziging
van artikel 138, derde lid van het EG-Verdrag. Deze wijziging strekt ertoe
dat de verkiezingen voor het EP worden gehouden volgens een eenvormige procedure,
dan wel in overeenstemming met beginselen die alle lidstaten gemeen hebben.
Wat betekent dit voor de verkiezing van de Britse leden van het EP?De leden van de CDA-fractie vragen de regering welke verdere versterking
van de positie van het Europees Parlement zij als wenselijk ziet.Waarom nemen parlementariërs uit lidstaten die niet deelnemen aan
nauwere samenwerking toch deel aan de besluitvorming in het Europees Parlement?Vormt de vervanging van de instemmingsprocedure (pag. 57, onderdeel B)
door de medebeslissingsprocedure geen achteruitgang, zo vragen de leden van
de CDA-fractie.Naar de mening van de leden van de D66-fractie is verdergaande democratisering
noodzakelijk om de Europese burger te binden aan Europese integratie. Versterking
van het Europees Parlement is een belangrijk onderdeel van deze democratisering.
Het Verdrag van Amsterdam versterkt de rol van het parlement op wezenlijk
punten, onder mee door de werkingssfeer van de medewetgevende procedure uit
te breiden en het parlement hierin op gelijke voet te zetten met de Raad.
Tevens krijgt het parlement in de justitie en binnenlandse zaken pijler een
grotere, zij het nog steeds bescheiden, een rol.Niettemin betreuren de leden van de D66-fractie het dat de rol van het
Europees Parlement op landbouwterrein niet is versterkt. In de wetgeving zowel
als in de budgettaire bevoegdheden krijgt het parlement geen medewetgevende
taken. In het algemeen is de scheiding tussen verplichte en niet-verplichte
uitgaven overeind gebleven. In de debatten ter voorbereiding van de IGC heeft
de Kamer zich uitgesproken voor een volledig budgetrecht van het Europees
Parlement, inclusief het opheffen van het onderscheid tussen verplichte en
niet-verplichte uitgaven. Kan de regering aangeven wat haar opstelling is
geweest in deze en waarom deze wens van de Kamer niet kon worden gehonoreerd?De leden van de kleine christelijke fracties erkennen dat de rol van het
Europees Parlement als medewetgever is versterkt en dat het Verdrag van Amsterdam
een positieve bijdrage heeft geleverd aan de stroomlijning, vereenvoudiging
en het meer inzichtelijk maken van de besluitvormingsprocedures binnen de
Unie. Erkent de regering overigens dat met het Verdrag van Amsterdam de grenzen
zijn bereikt van het uitbreiden van de bevoegdheden van het Europees Parlement?
Is het nog mogelijk dat het Europees Parlement zich ontwikkelt tot een soort
Europese constituante en zich kan opwerpen als de manifestatie van de wil
van het «Europese volk»? Is derhalve de conclusie gewettigd dat,
binnen de context van de geldende verdragen het Europees Parlement
nooit voluit een volksvertegenwoordiging als de nationale parlementen zal
zijn?Waarom, zo vragen de leden van de kleine christelijke fracties, is artikel
138, lid 3, vernieuwd met een bepaling die stelt dat het Europees Parlement
een ontwerp moet opstellen voor uniforme verkiezingen? Is zulks in het verleden
al niet vaker gebeurd? Erkent de regering dat, indien het Europees Parlement
daartoe overgaat, een dergelijk ontwerp nooit meer zal zijn dan een advies
aan de Raad en/of de lidstaten? Wat verwacht de regering overigens van het
nieuwe vierde lid van artikel 138, waarin wordt voorgeschreven dat het Europees
Parlement een statuut kan opstellen voor de vervulling van de taken van zijn
leden? Welke zaken kunnen daar zoal in worden geregeld? Zullen hierin ook
voorschriften worden opgenomen voor de financiële positie van de leden
en in het bijzonder de pensioenregelingen, die enige tijd geleden voor politieke
commotie hebben gezorgd? 4.2.7. Protocol betreffende de instellingen in het vooruitzicht
van uitbreiding van de Europese Unie (Protocol Nr. 11)Eerder is er in de Memorie van Toelichting terecht op gewezen, dat het
Verdrag van Amsterdam wel degelijk reeds een aantal institutionele versterkingen
tot stand heeft gebracht. Niettemin hebben de leden van de PvdA-fractie er
reeds in de algemene opmerkingen op gewezen, dat de IGC in Amsterdam er nog
niet in is geslaagd de uitdrukkelijk in Artikel B van het Verdrag van Maastricht
omschreven opdracht te vervullen om «volgens de procedure van artikel
N, lid 2, na te gaan in hoeverre het beleid en de samenwerkingsvormen die
bij dit Verdrag zijn ingesteld herziening behoeven om de doeltreffendheid
van de mechanismen en Instellingen van de Gemeenschap te verzekeren».
Inzake de verzekering van de slagvaardigheid van de Commissie en de Raad is
in Amsterdam in het «Protocol betreffende de instellingen in het vooruitzicht
van uitbreiding van de Europese Unie» in artikel 2 van dit Protocol
verwezen naar een nieuwe «conferentie van vertegenwoordigers van de
regeringen der lidstaten, bijeengeroepen om de bepalingen van de Verdragen
inzake de samenstelling en de werking van de instellingen volledig te herzien».Volgens de aanhef van dit artikel 2 van het Protocol zou dit bijeenroepen
moeten geschieden «uiterlijk een jaar voordat de Europese Unie meer
dan 20 leden telt». Die uiterste termijn lijkt de leden van de PvdA-fractie
te laat, omdat de uitbreidingsonderhandelingen dan door een terzake voortdurende
onzekerheid, ook voor de kandidaat-lidstaten, zullen worden bemoeilijkt en
een vorm van deelname aan de intergouvernementele conferentie in een zo laat
stadium van de uitbreidingsonderhandelingen aan de kandidaat-lidstaten moeilijk
kan worden geweigerd. De tekst van het Protocol in zijn geheel doet de volgende
vragen rijzen, mede in het licht van de laatste alinea van paragraaf 4.1.
en de gegeven toelichting op het Protocol:1. Moet de nieuwe IGC niet zo spoedig mogelijk na het in werking treden
van het Verdrag van Amsterdam worden bijeengeroepen om te vermijden, dat de
uitbreidingsonderhandelingen door voortdurende onzekerheid over de uitkomst
daarvan worden bemoeilijkt?2. Moet uit de geciteerde tekst van artikel 2 van het Protocol worden
afgeleid, dat op de bijeen te roepen nieuwe IGC naast de in artikel 1 daarvan
vermelden onderwerpen ook nog andere gebreken van de institutionele bepalingen
van het Verdrag van Amsterdam en met name de te sterke beperking van gevallen,
waarin het Verdrag van Amsterdam in meerderheidsbesluitvorming van de Raad
voorziet, kunnen worden hersteld?3. Zo ja, moet dan naar het oordeel van de regering met name op wetgevingsgebied
(verordeningen en richtlijnen) niet worden uitgegaan van het beginsel van besluitvorming in de Raad bij gekwalificeerde meerderheid,
met medebeslissingsrecht van het EP, behalve waar het verdrag uitdrukkelijk eenstemmigheid vereist?4. Dienen eenstemmigheidsvoorschriften op wetgevingsgebied naar het oordeel
van de regering niet beperkt te worden tot de terreinen, waar het belastingmonopolie
of het geweldmonopolie van de lidstaten in het geding is, dus tot:– de harmonisatie van indirecte en directe belastingen (art. 99
en 100 EG)?– de eigen belastingbevoegdheid van de gemeenschap?– een verdergaande harmonisatie van de financiële aspecten
van de sociale zekerheid dan in art. 51 EG voorzien?– de in het Unieverdrag voor de nieuwe derde pijler voorziene gevallen?5. Dient de in het verdrag van Amsterdam gehandhaafde uitzondering van
het medebeslissingsrecht van het EP t.a.v. de uitvoeringswetgeving van het
gemeenschappelijke landbouwbeleid niet te worden opgeheven t.a.v. de voor
vele jaren bedoelde basisverordeningen van de Raad, zodat die uitzondering
slechts gehandhaafd blijft t.a.v. de jaarlijkse uitvoeringsverordeningen en
andere uitvoeringsverordeningen van de Raad voor de korte termijn?6. Is de verbinding, die in art. 1 van het Protocol betreffende de instellingen
tussen de samenstelling van de Commissie en de stemverhoudingen in de Raad
wordt gelegd niet in strijd met het, in het tweede lid van art. 157 EG neergelegde,
constitutioneel onafhankelijke karakter van het Commissielidmaatschap dat
anders dan het Raadlidmaatschap in het algemeen belang van de gemeenschap
moet worden uitgeoefend?7. Is de politiek en constitutioneel meest aanvaardbare optie voor de
regeling van de meerderheidsbesluitvorming in de Raad niet om enerzijds een
(waar nodig gekwalificeerde) meerderheid van het aantal lidstaten (op grond
van het in het Handvest van de Verenigde Naties vastgelegde soevereine gelijkheidsbeginsel
voor Staten) en anderzijds een (waar nodig gekwalificeerde) meerderheid van
het door de voorstemmende lidstaten vertegenwoordigde deel van de totale bevolking
van de Unie voor te schrijven? Dit laatste op grond van het in de meeste Grondwetten
vastgelegde beginsel van de volkssoevereiniteit? Is er eventueel wat voor
te zeggen, dit tweede element van de optie voor een dubbele meerderheid als
aangegeven te moduleren overeenkomstig de vertegenwoordiging van de verschillende
lidstaten in het EP?8. Dient ten aanzien van de samenstelling en werkwijze van de Commissie,
anders dan de MvT op pagina 60 suggereert, niet in het Verdrag zelf mede te
worden vastgelegd een algemeen beginsel, dat de eigenlijke besluitvorming
van de Commissie dient te geschieden door ten hoogste tien voor de coherentie
van het totale Commissiebeleid in het bijzonder mede verantwoordelijk te stellen
Commissieleden, voor elk agendapunt van de Commissievergadering aangevuld
met een voor het aan de orde zijnde onderwerp specifiek verantwoordelijk ander
Commissielid? Ter toelichting op deze vraag wordt opgemerkt, dat thans bijvoorbeeld
ten minste vijf Commissieleden specifiek verantwoordelijk zijn voor onderdelen
van de buitenlandse betrekkingen en tenminste drie voor de waarborging en
ontwikkeling van de gemeenschappelijke markt (economie). In dergelijke gevallen
lijkt benoeming van een tevens onderling coördinerend Commissielid naast
Commissieleden met een specifieke taak voor een onderdeel van die terreinen
noodzakelijk om incoherentie tussen de betrokken onderdelen van extern, resp.
intern beleid reeds voorafgaand aan de beslissende Commissievergadering zoveel
mogelijk te voorkomen. Daarnaast zijn er uiteraard andere Commissieleden,
zoals de voor het EMU-beleid, het sociaalen werkgelegenheidsbeleid,
het beleid inzake duurzame ontwikkeling en het gemeenschappelijke landbouw
en visserijbeleid verantwoordelijke commissarissen, die op grond van de aard
van hun taak een bijzondere medeverantwoordelijkheid voor de algemene coherentie
van het commissiebeleid dienen te dragen en dus aan alle commissievergaderingen
dienen deel te nemen. Daar een vergadering van 20 leden onmogelijk een coherent
beleid kan waarborgen, lijkt vaststelling in het Verdrag van een beginsel
als in de vraag aangegeven noodzakelijk om te waarborgen, dat aan de besluitvorming
niet meer dan ten hoogste 10 van de leden en een bij een afzonderlijk agendapunt
direct betrokken lid met een specifieke taak terzake kunnen deelnemen. Terwijl
de taakverdeling zelf als een interne aangelegenheid van de Commissie kan
worden beschouwd, moet een dergelijke waarborg voor een coherent beleid op
grond van de constitutionele taak van de Commissie in het verdrag worden vastgelegd.De leden van de VVD-fractie vinden het jammer dat in Amsterdam geen definitief
antwoord is gevonden op het vraagstuk hoe de slagvaardigheid van de Commissie
en de legitimiteit van de Raad dienen te worden gewaarborgd na verdere uitbreiding
van de Unie. Wel zijn een aantal beginselafspraken gemaakt die in een protocol
zijn neergelegd. De VVD-fractie is gelukkig met de zinsnede in het protocol
dat het aantal leden van de Commissie bij een volgende uitbreiding wordt teruggebracht
tot één per lidstaat. Deze leden vinden het wel jammer dat het
voorstel van Nederland inzake de stemverhoudingen, waarbij Nederland er licht
op vooruit zou zijn gegaan, het niet heeft gehaald.Art. 2 van protocol Nr. 11 voorziet in een volledige herziening. De leden
van de CDA-fractie vragen de regering wat hieronder moet worden verstaan en
wat de reikwijdte van een dergelijke herziening zal zijn.Kan de regering aangeven in hoeverre de kandidaat-lidstaten betrokken
zullen worden bij de stemmenverdeling zoals voorzien in Protocol Nr. 11?Kan de regering nader ingaan op welke wijze een oplossing gezocht zal
worden voor het specifieke geval Spanje in relatie tot het Ioannina-compromis
(Verklaring Nr. 50)? Bestaat het risico dat bij het vinden van een oplossing
ook de stemmenverdeling in zijn totaliteit ter discussie komt te staan en
welke consequenties voorziet de regering?Welke redenen heeft de regering gehad om zich niet aan te sluiten bij
de verklaring van België, Frankrijk en Italië inzake het protocol
betreffende de instellingen in het vooruitzicht van uitbreiding van de Europese
Unie, zo vragen de leden van de CDA-fractie. 4.3. De RaadDe leden van de CDA-fractie vragen de regering een overzicht te geven
waarin zij per land aangeeft hoe vaak en bij welke besluiten lidstaten gebruik
hebben gemaakt van hun veto. 4.4. De CommissieIn verklaring Nr. 32 betreffende de organisatie en de werking van de commissie
staat dat «de Commissie voornemens is voorbereidingen te treffen om
haar takenpakket tijdig voor de in 2000 aantredende Commissie te reorganiseren».
De VVD-fractie vraagt aan de regering de stand van zaken inzake het verloop
en de inhoud van deze voorbereidingen.De leden van de kleine christelijke fracties ontvangen graag een nadere
uiteenzetting van de betekenis van de nieuwe bepaling vervat in artikel 163 namelijk dat de Commissie werkt onder de politieke leiding van
haar voorzitter. Wat betekent dit voor de verhouding tussen de voorzitter
en de andere commissarissen? Zal hij meer zijn dan een primus inter pares?
Krijgt hij bijvoorbeeld de bevoegdheid om politieke prioriteiten vast te stellen
en een beslissende stem in de toedeling van portefeuilles aan de commissarissen? 4.5. Het Hof van JustitieDe leden van de D66-fractie betreuren het dat het, ook na het in werking
treden van het Verdrag van Amsterdam, voor organisaties van belanghebbenden
en burgers niet mogelijk is toegang tot het Hof van Justitie te verkrijgen.
Deze toegang is noodzakelijk om schadelijke handelingen van de EU-instellingen
aan te vechten. Met name in milieurecht wordt het ontbreken van deze rechtstreekse
toegang gezien als een lacune in de rechtsbescherming. Kan de regering aangeven
of dit onderwerp onderdeel heeft uitgemaakt van de onderhandelingen en wat
het standpunt van de regering en de andere lidstaten terzake was?Bovendien is de controle van het Hof van Justitie bij schending van de
grondrechten niet uitgebreid (zie pagina 1 en 2 van het advies van de Raad
van State). Hoe oordeelt de regering over deze situatie? 4.6. De Europese RekenkamerDe VVD-fractie is tevreden over de versterking van de bevoegdheden van
de Europese Rekenkamer. 4.7. Andere institutionele vraagstukken 4.7.3. Protocol Nr. 12 betreffende de plaats van de zetels
van de instellingen en bepaalde organen en diensten van de EGDe VVD-fractie is een voorstander van één vergaderplaats
van het EP. Daarom vinden de leden van de VVD-fractie het zeer te betreuren
dat protocol 12 is aangenomen waarin staat dat het Europees Parlement twaalf
keer per jaar plenair in Straatsburg vergadert.De leden van de CDA-fractie vragen waarom in Protocol Nr. 12 voor de eerste
maal een verdragsrechtelijke status is vastgelegd van Straatsburg als zetel
van het Europees Parlement en waarom de regering hiermee akkoord is gegaan.
Betekent de vastlegging van 12 vergaderingen per jaar in Straatsburg dat het
Europees Parlement nu eenmaal extra per jaar plenair gaat vergaderen in Straatsburg?
Welke extra kosten zijn gemoeid met de hiermee samenhangende verhuizing tussen
Brussel en Straatsburg?De leden van de D66-fractie betreuren zeer dat in een protocol van het
Verdrag van Amsterdam is vastgelegd dat het Europees parlement zijn zetel
heeft in Straatsburg en hier twaalf plenaire sessies per jaar zal houden,
inclusief de zitting waar de begroting wordt vastgesteld. Het protocol bepaalt
verder dat het Europees Parlement zijn commissievergaderingen zal houden in
Brussel. Deze splitsing van werkzaamheden tussen Brussel en Straatsburg bemoeilijkt
de effectiviteit van het Europees Parlement. Hiermee wordt de democratie geen
dienst bewezen. Kan de regering aangeven waarom zij hiermee heeft ingestemd?
Dit is te meer van belang omdat de Tweede Kamer zich herhaaldelijk en Kamerbreed
heeft uitgesproken voor Brussel als zetel van het Europees Parlement.Bij inwerkingtreding van dit Protocol is het EP naar de mening van de
leden van de GroenLinks-fractie tot in lengte van dagen gedoemd tot een bestaan van reizend circus. Een parlement dat niet eens zijn eigen
zetel mag kiezen, geeft dat niet goed aan dat de Europese democratie zich
nog ergens in de 19de eeuw bevindt? Hebben de Nederlandse regering en haar
medestanders zich voldoende gerealiseerd dat het kostbare heen-en-weer-gesjouw
van het EP en zijn staf ernstig afbreuk doen aan de geloofwaardigheid van
het Europarlement, en daarmee aan de Europese democratie? 4.7.4. Protocol Nr. 13 betreffende de rol van de nationale
parlementen in de Europese UnieDe leden van de PvdA-fractie hebben in de Memorie van Toelichting een
algemene analyse gemist over de implicaties van het Verdrag van Amsterdam
voor de nationale parlementen en de Staten-Generaal in het bijzonder. In het
dilemma tussen slagvaardigheid en onderhandelingsvrijheid voor de regering
enerzijds en democratische controle (op resultaat én inzet van de regering)
anderzijds kiezen de leden van de PvdA-fractie er vooralsnog voor dat het
instemmingsrecht van de Staten-Generaal niet alleen gehanteerd dient te worden
voor besluiten onder Titel VI VEU maar ook voor die onder Titel IIIA VEG en
voor alle overige intergouvernementele en unanieme besluitvorming.Daarnaast zou de Kamer in de ogen van deze leden over ieder Commissievoorstel
na het verschijnen van het betreffende fiche (met het eerste voorlopige standpunt
van de regering), tijdens de onderhandelingsperiode over het voorstel beter
en structureel geïnformeerd dienen te worden over elke nieuwe (wijziging
in de) standpuntbepaling van de regering, en uiteindelijk over het onderhandelingsresultaat,
en wel zo tijdig dat de regering daarover kan worden aangesproken door de
Kamer voordat daarover in de Raad een beslissing valt. Het spreekt voor deze
leden voor zich dat voor zgn. A-punten hierop geen uitzonderingen gemaakt
zouden moeten worden.Vanuit de geformuleerde doelstelling de betrokkenheid van de nationale
parlementen bij de activiteiten van de EU te bevorderen, achten de leden van
de PvdA-fractie de inhoud van Protocol Nr. 13 en de toelichting in de memorie
uiterst mager.Op welke wijze zal de regering op basis van punt 2 van dit Protocol in
de toekomst de tijdige beschikbaarstelling van alle wetgevingsvoorstellen
van de Commissie vormgeven en garanderen? Welke beperkingen kunnen hierbij
maximaal voortvloeien uit het Reglement van Orde van de Raad (art. 151, lid
3, VEG) en de gehanteerde term «voorzover dienstig»? Naar de mening
van deze leden lijkt de regering zich van de in punt 2 van dit Protocol opgenomen
verplichting tot tijdige en volledige informatieverschaffing aan de Staten-Generaal
te onttrekken door de verwijzing in de MvT naar de aansluiting van de Staten-Generaal
op CELEX. Deze leden vragen de regering om een verheldering op dit punt.Artikel 2 van dit Protocol omtrent wetgevingsvoorstellen ex 151 EG verplicht
slechts de Commissie voorstellen aan regeringen beschikbaar stellen, die zelf
bepalen of het dienstig is de parlementen in te lichten. Acht de regering
het wenselijk te bevorderen dat de Nederlandse regering er naar nationaal
recht toe verplicht wordt deze voorstellen zonder meer en onmiddellijk ter
beschikking te stellen van het de Staten-Generaal – een plicht die thans
niet bestaat?Waarom wordt in artikel 2 van het Protocol slechts gesproken over wetgevingsvoorstellen
van de Commissie als bedoeld in artikel 151 EG? Hoe verhoudt zich de vermelding
in artikel 2 Protocol van slechts wetgevingsvoorstellen van de Commissie ex
151 EG tot de vermelding in artikel 3 Protocol van «wetgevingsvoorstel
of een voorstel uit hoofde van titel VI VEU»? Wordt in artikel 3 naast
de voorstellen ex 151 EG bedoeld de voorstellen van alleen de Commissie op
grond van titel VI? Of wordt in artikel drie elk voorstel onder
titel VI bedoeld? Waarom wordt in het Protocol wat betreft nationale parlementen
uitsluitend melding gemaakt van discussiestukken van de Commissie, wetgevingsvoorstellen
ex 151 EG en voorstellen onder titel VI en niet van andere stukken en wetgevingsvoorstellen?De punten 4 t/m 7 in dit Protocol over de COSAC achten de leden van de
PvdA-fractie uitermate vrijblijvend van inhoud. Wat was de reden voor de IGC
om zo uitgebreid aandacht te besteden aan potentiële actie- en communicatiemiddelen
(de MvT spreekt hier eufemistisch van «bevoegdheden») van de COSAC?Schept artikel 5 Protocol voor de instellingen en leden van de Raad een
plicht om COSAC in staat te stellen elk wetgevingsvoorstel of -initiatief
dat betrekking heeft op de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid
en rechtvaardigheid en dat rechtstreeks van invloed zou kunnen zijn op de
individuele rechten en vrijheden moet kunnen bestuderen? Omvat deze plicht
tevens het tijdig op de hoogte stellen van COSAC van elk van die voorstellen
en initiatieven? Indien dit laatste het geval is, waarom bestaat er dan niet
een zelfde meer omvangrijke plicht voor voorstellen en initiatieven op bedoelde
gebieden tegenover nationale parlementen?Uit punt 5 van dit protocol is toch niet op te maken, zoals in de MvT
wordt gedaan, dat de COSAC haar bijdragen zélf dient te verspreiden
onder zowel het EP, de Raad als onder de Commissie? Ligt het niet voor de
hand de Commissie of het Raadssecretariaat hiervoor als «doorgeefluik»
aan te wijzen?Het protocol gaat in de ogen van de leden van de PvdA-fractie voorbij
aan de besluits- en beleidsvoorbereiding in de tweede pijler, het GBVB. Kan
de regering dit bevestigen, en zoja, welke mogelijkheden acht zij aanwezig
om ook daarbij het nationale parlement beter te betrekken?De VVD-fractie is gelukkig met het protocol betreffende de rol van de
nationale parlementen. In onderdeel 3 van het protocol is een periode van
zes weken voorzien tussen het beschikbaar zijn van de voorstellen en de besluitvorming
door de Raad. Waarom wordt in artikel 2 lid 4 van de goedkeuringswet nu slechts
een periode van vijftien dagen voorgesteld in plaats van diezelfde periode
van 6 weken genoemd in protocol nummer 13?De VVD-fractie stemt in met artikel 2, lid 1 van het voorstel van Rijkswet
waarin staat dat een ontwerp van een besluit, overeenkomstig Titel VI dat
beoogt het Koninkrijk te binden, aan de Staten-Generaal wordt voorgelegd voordat
enigerlei besluitvorming door de Raad plaats vindt.In het Verdrag van Amsterdam krijgen de nationale parlementen voor het
eerst een expliciete rol toegekend in het Europese besluitvormingsproces.
De leden van de D66-fractie verwelkomen het protocol, met name waar het recht
op informatie betreft op de terreinen van Titel VI van het EU Verdrag: justitie
en binnenlandse zaken. Deze leden erkennen dat ook hier een opdracht ligt
voor de interne werkwijze van de Kamer en de samenwerking tussen de Kamer
en het Europees Parlement. In de samenwerking ligt de kracht van de democratische
controle op de Europese besluitvorming.Is de regering met deze leden van mening dat de belangrijkste rol voor
de nationale parlementen is gelegen in de controle van de standpunten die
zijn ingenomen door de nationale vertegenwoordiger in de Raad?De leden van de D66-fractie zijn van meet af aan terughoudend geweest
in het opwaarderen van de Conferentie van Commissies van Europese Zaken van
nationale parlementen (COSAC). De halfjaarlijkse bijeenkomsten van de COSAC
zijn zeer waardevol voor het stimuleren van de samenwerking tussen
nationale parlementen, maar een expliciete rol van de COSAC op Europees niveau
kan slechts verlammend werken en zal de procedures alleen maar verlengen.
Kan de regering bevestigen dat de rol van COSAC inderdaad ondergeschikt zal
blijven? 5. Nauwere samenwerking – FlexibiliteitHet opnemen van de bepalingen inzake flexibiliteit in art. 5 A VEG, de
Derde Pijler en de speciale titel is volgens de leden van de PvdA-fractie
toe te juichen. De vraag is echter wat de bepaling in art. 5 A VEG toevoegt
nu in de huidige situatie meersnelheden, minimumharmonisatie en optionele
harmonisatie al mogelijk zijn, en of de voorwaarden genoemd in artikel 5 A
niet zo streng zijn dat verdere flexibilisering in de Eerste Pijler in feite
onmogelijk wordt? In dit verband is ook de vraag relevant welke concrete terreinen
onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap vallen (art, 5 A, lid 1(a)),
mede gelet op het feit dat het Verenigd Koninkrijk en Ierland hebben aangegeven
niet deel te nemen aan één van de vrijheden binnen de interne
markt, het vrij verkeer van personen.Welke aanzetten wil de regering straks na de inwerkingtreding doen om
binnen de beperkte mogelijkheden om tot flexibilisering in de eerste pijler
te komen, verdergaande afspraken te maken met andere gelijkgezinde EU-lidstaten
op het terrein van het milieu, zoals bijvoorbeeld de ecotax?De leden van de PvdA-fractie wensen een verhelderende uiteenzetting van
de regering over de positie en eventuele verplichtingen van nieuwe lidstaten
ten aanzien van de verschillende vormen van «nauwere samenwerking»
die op het moment van hun toetreding gerealiseerd zullen zijn, waarbij onderscheid
te maken is per pijler.Op het terrein van het GBVB lijken de mogelijkheden voor flexibiliteit
(door middel van «constructieve onthouding») op het eerste gezicht
een winstpunt (art. J.13). De leden van de PvdA-fractie vragen de regering
of zij van mening is dat, rekening houdend met de ervaringen tot nu toe aangaande
de besluitvorming in de Raad, deze bepaling de efficiëntie van het GBVB
inderdaad vergroot, gelet op het feit dat een besluit niet kan worden genomen
als meerdere lidstaten (met tezamen meer dan éénderde van de
stemmen) hun onthouding kwalificeren?Door het Verdrag van Amsterdam wordt de mogelijkheid voor nauwere samenwerking
in het kader van de Unie geïntroduceerd. De leden van de VVD-fractie
zouden de regering willen vragen of en op welke terreinen de regering voorziet
dat van deze mogelijkheid gebruik zal worden gemaakt.De leden van de CDA-fractie vragen de regering hoe in de praktijk de diverse
bepalingen over flexibiliteit zullen uitwerken, hoe zullen ze elkaar beïnvloeden,
zal er frequent gebruik worden gemaakt van deze bepalingen en zal het een
toereikende oplossing blijken te zijn met het oog op de uitbreiding van de
Unie? Welke risico's bestaan er voor het acquis en voor discriminatie, beperking
van de handel en concurrentievervalsing?Kan de regering nader aangeven wat onder een belangrijke reden van nationaal
belang verstaan moet worden en hoe dit wordt beoordeeld?De mogelijkheid om te komen tot nauwere samenwerking wil slagvaardigheid
paren aan waarborgen voor het acquis communautaire en de institutionele eenheid
van de Unie. Acht de regering het reëel, zo vragen de leden van de D66-fractie,
dat lidstaten zullen komen tot nauwere samenwerking gegeven de – terecht –
strikte voorwaarden in artikel 5 A EG-Verdrag en artikel K.12 EU-Verdrag? Bovendien bestaat het gevaar dat de noodzaak om te komen tot hoge gemeenschappelijke
normen (bijvoorbeeld op milieuterrein) niet wordt gevoeld bij lidstaten, omdat
de mogelijkheid van nauwere samenwerking bestaat. Hoe oordeelt de regering
hierover?De leden van de GroenLinks-fractie wensen «nauwere samenwerking»
gereserveerd te zien voor gevallen waarin Europees beleid dringend gewenst
is en reeds een uiterste inspanning is gepleegd om eenstemmigheid te bereiken
in de Raad. Een langdurige splitsing tussen koplopers en achterblijvers dient
te worden voorkomen. Daartoe zou een voorwaarde voor «nauwe samenwerking»
moeten zijn dat de deelnemende lidstaten zich verplichten tot hulp aan lidstaten
die wel mee willen doen, maar dit nog niet kunnen, bijvoorbeeld vanwege een
economische achterstand. Waarom ontbreekt een dergelijke voorwaarde?Waarom wordt het Europees Parlement slechts geraadpleegd/geïnformeerd
over voorstellen tot nauwere samenwerking? Lag het niet meer voor de hand,
zeker in de eerste pijler, om het EP een instemmingsrecht te geven? In de
eerste plaats, zo stellen de leden van de GroenLinks-fractie, omdat daarmee
een extra garantie wordt ingebouwd voor een zorgvuldige en publiekelijke afweging
van de voor- en nadelen van «nauwere samenwerking». In de tweede
plaats, omdat de huidige procedure een democratisch gat creëert: noch
individuele nationale parlementen, noch het Europees Parlement kunnen de vorming
van een kopgroep tegenhouden indien zij deze ongewenst vinden. In de derde
plaats, omdat het begrotingsrecht van het EP, en daarmee zijn politieke invloed,
worden ondergraven door de bepalingen die stellen dat de uitgaven voor «nauwere
samenwerking» door de lidstaten moeten worden gedragen.De leden van de kleine christelijke fracties constateren dat in het Verdrag
van Amsterdam een oplossing is gevonden voor het vraagstuk van de gedifferentieerde
integratie. Erkent de regering dat de bepalingen terzake van de flexibiliteit
zodanig zijn ingesnoerd dat daar niet snel gebruik van zal worden gemaakt?
De regeling roept vragen op. Eventuele wensen tot nauwere samenwerking in
casu gedifferentieerde integratie zullen in de praktijk voornamelijk afkomstig
zijn van lidstaten. Artikel 5 A, lid 1, lijkt daar ook vanuit te gaan. Waarom
is dan toch in lid 2 vastgelegd dat een machtiging tot nauwere samenwerking
slechts kan worden verleend «op voorstel van de Commissie»? Betekent
dit dat wanneer de Commissie niets doet er ook niets gebeurt? Worden zo in
voorkomende gevallen de lidstaten niet onnodig gefrustreerd? Erkent de regering
vervolgens dat in het tweede lid van artikel 5 A voor het eerst het zogenaamde
accoord van Luxemburg wordt gecodificeerd? Hoe oordeelt zij daarover? Is dit
niet in strijd met datgene wat de Nederlandse regering altijd terzake van
dit akkoord heeft beleden in casu een afwijzing?De leden van de kleine christelijke fracties constateren dat een gedifferentieerde
integratie niet mag raken aan onder meer de exclusieve bevoegdheid van de
Gemeenschap. Is voldoende duidelijk wat al dan niet onder deze bevoegdheid
moet worden verstaan? Wordt overigens in artikel 5 A niet zoveel van de flexibiliteit
uitgezonderd dat nauwelijks nog is aan te geven wat eronder nog wel kan vallen?
Kan de regering daar voorbeelden van geven? BijlageTenslotte verzoeken de leden van de PvdA-fractie de regering om in de
gedrukte versie van de Memorie van Toelichting de paginanummers bij de verwijzing
naar de vindplaats van de toelichting op de Protocollen te corrigeren. De fungerend voorzitter van de commissie,Ter VeerDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Weisglas (VVD), Ter Veer
(D66), fungerend voorzitter, Ybema (D66), Van Middelkoop (GPV), Leers (CDA),
Gabor (CDA), Voûte-Droste (VVD), Hessing (VVD), Van Oven (PvdA), Hoogervorst
(VVD), Rouvoet (RPF), Rehwinkel (PvdA) en Koenders (PvdA).Plv. leden: Te Veldhuis (VVD), Wagenaar (PvdA), Blaauw (VVD), Verhagen
(CDA), Van der Ploeg (PvdA), Hillen (CDA), Van den Berg (SGP), Van der Hoeven
(CDA), M. B. Vos (GroenLinks), Poppe (SP), Crone (PvdA), Verbugt (VVD), Hoekema
(D66) en Adelmund (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25922-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl