Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30474, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

14-03-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30474 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgaveA. ALGEMEENHOOFDSTUK 1. ACHTERGROND VAN HET WETSVOORSTEL1.1. Inleiding1.2. Wijzigingen in wetgeving en beleidHOOFDSTUK 2. DE STREKKING VAN HET WETSVOORSTEL OP
HOOFDLIJNEN2.1. Uitgangspunten voor de nieuwe wet2.1.1. Een juridisch kader voor toelating2.1.2. Richtlijn conform2.1.3. Specifieke doelgroepen een herkenbare plaats2.1.4. Tijdige implementatie van richtlijnwijzigingen2.1.5. Scheiding van beleid en uitvoering2.1.6. Herziening verhouding wet, lagere regelgeving
en aanpalende regelgeving2.2. Het College voor de Toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden (hoofdstuk 2 van het wetsvoorstel)2.3. De toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
(hoofdstukken 4 en 5 van het wetsvoorstel)2.3.1. De aanvraag om toelating en de bescherming
van de geleverde gegevens2.3.2. De toelating2.3.2.1. Plaatsing op bijlage I bij de richtlijnen2.3.2.2. De beginselen opgenomen in bijlage VI bij
de richtlijnen2.3.2.3. De in de richtlijnen opgenomen voorwaarden2.3.2.4. De stand van de wetenschappelijke en technische
kennis2.3.2.5. Voorschriften bij de toelating2.3.2.5.1. Algemeen2.3.2.5.2. Voorschriften inzake arbeidsbescherming2.3.3. Bijzondere vormen van toelating2.3.4. Geïntegreerde gewasbescherming en juist
gebruik2.3.5. Toepasselijkheid van andere richtlijnen bij
de toelating2.4 Onderwerpen betreffende handel en gebruik (hoofdstuk
6 van het wetsvoorstel)2.4.1. Vakbekwaamheidseisen en niet-professionele
gebruikers2.4.1.1. Het systeem2.4.1.2. Vrijstelling2.4.1.3. Verlenen en intrekken2.4.2. Algemeen verbindend verklaring2.4.3. Invoer en doorvoer2.5 Overgangsbepalingen en afstemming met andere regelgeving
(onder andere hoofdstuk 9 van het wetsvoorstel)2.5.1. De overgangsperiode van de richtlijnen in
de overgangsbepalingen2.5.2. Toelating door de lidstaat in de overgangsperiodeAd A)Ad B)Ad C, D en E)2.5.3. Afstemming met andere wetgevingscomplexen2.5.3.1. Warenwet2.5.3.2. Arbeidsomstandighedenwet 19982.5.3.3. Wet milieubeheer en Wet bodembescherming2.5.3.4. Wet milieugevaarlijke stoffen2.5.3.5. Wet verontreiniging oppervlaktewateren2.5.4. Verhouding met regelgeving van decentrale
overhedenHOOFDSTUK 3. HANDHAVING3.1. Inleiding3.2. Bestuursrechtelijke handhaving3.2.1 Bestuurlijke boete3.2.2 Overige bestuursrechtelijke handhaving3.3. Strafrechtelijke handhaving3.4. Privaatrechtelijke handhaving3.5. Toezicht op de naleving en opsporing3.6. VervolgafsprakenHOOFDSTUK 4. UITVOERING EN EFFECTEN4.1. Bedrijfseffecten4.1.1. Administratieve lastenAdvies van het college toetsing administratieve lasten
(Actal)4.2.1. Overige kosten4.2 Uitvoeringslasten4.3 Handhavingslasten4.4. Gevolgen voor de rechterlijke machtHOOFDSTUK 5. COMMENTAAR MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIESB. ARTIKELSGEWIJSArtikel 1Eerste lidTweede lidArtikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Artikel 8Artikel 9Artikel 10Artikel 11Artikelen 12 en 13Artikelen 14 en 15Artikel 16Artikel 17Artikel 18Artikel 19Artikel 20Artikel 21Artikel 22Artikelen 23 en 44Artikel 24Artikelen 25 en 45Artikelen 26 en 46Artikelen 27 en 47Artikelen 28 en 49Artikel 29 en artikel 50Artikelen 30 en 51Artikel 31Artikelen 32, 33, 52 en 53Artikelen 34 en 54Artikelen 35 en 55Artikel 36Artikelen 37 en 64Artikelen 38 en 65Artikelen 39 en 66Artikelen 40, 41, 67 en 68Artikelen 42 en 69Artikelen 43 en 70Artikel 48Artikel 56Artikel 57 tot en met 61Artikel 62Artikel 63Artikelen 71 en 76Artikel 72Artikelen 73 en 77Artikel 74Artikel 75Artikelen 78 tot en met 81Artikel 82Artikel 83Artikel 84Artikel 85AlgemeenToetsing aan EVRM(a) Algemeen belang(b) Proportionaliteit(c) SchadeloosstellingVergunningenstelselsEerste en tweede lidDerde lidVierde lidArtikel 86Artikel 87Artikel 88Artikelen 89 tot en met 110 (bestuurlijke boete)Artikel 89Artikel 90Artikel 91Artikel 92Artikelen 93 en 94Artikel 95Artikel 96Artikel 97Artikel 98Artikel 99Artikel 100Artikel 101Artikel 102Artikel 103Artikel 104Artikel 105Artikel 106Artikel 107Artikel 108Artikel 109Artikel 110Artikel 111Artikel 112Artikel 113Artikel 114Artikelen 115 en 116Artikelen 117 en 118Artikel 119Artikel 120Artikel 121Artikel 122Artikel 123Artikel 124Artikel 125Artikel 126Artikel 127Artikel 128Artikelen 129 en 130Artikel 131Artikel 132Artikelen 134 tot en met 137Artikel 138Artikel 139OndertekeningBIJLAGE 1HET BEOORDELINGSSYSTEEM VAN DE RICHTLIJNEN1.1. De betekenis van bijlage I bij de richtlijnen1.2. De overgangsperiode1.3. Toelating door de lidstaat1.4. Verschillen tussen de gewasbeschermingsrichtlijn
en de biocidenrichtlijnBIJLAGE 2 TRANSPONERINGSTABEL
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30474Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 292 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 474Regeling voor de toelating, het op de markt brengen en het gebruik van
gewasbeschermingmiddelen en biociden (Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGInhoudsopgaveA. ALGEMEEN3     HOOFDSTUK 1. ACHTERGROND
VAN HET WETSVOORSTEL3     1.1.Inleiding31.2.Wijzigingen
in wetgeving en beleid6     HOOFDSTUK
2. DE STREKKING VAN HET WETSVOORSTEL OP HOOFDLIJNEN8     2.1.Uitgangspunten
voor de nieuwe wet8  2.1.1.Een juridisch kader voor toelating8 2.1.2.Richtlijn
conform8 2.1.3.Specifieke
doelgroepen een herkenbare plaats8 2.1.4.Tijdige
implementatie van richtlijnwijzigingen9 2.1.5.Scheiding
van beleid en uitvoering9 2.1.6.Herziening
verhouding wet, lagere regelgeving en aanpalende regelgeving102.2.Het College voor de Toelating van gewasbeschermings-middelen en Biociden (hoofdstuk
2 van het wetsvoorstel)11 2.3De toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (hoofdstukken 4 en
5 van het wetsvoorstel)12  2.3.1.De aanvraag om toelating en de bescherming van de
geleverde gegevens14 2.3.2.De toelating14  2.3.2.1.Plaatsing op
bijlage I bij de richtlijnen15  2.3.2.2.De beginselen
opgenomen in bijlage VI bij de richtlijnen15  2.3.2.3.De in de richtlijnen
opgenomen voorwaarden16  2.3.2.4.De stand van
de wetenschappelijke en technische kennis16  2.3.2.5.Voorschriften
bij de toelating17   2.3.2.5.1. Algemeen17   2.3.2.5.2. Voorschriften
inzake arbeidsbescherming18 2.3.3.Bijzondere vormen van toelating18 2.3.4.Geïntegreerde gewasbescherming en juist gebruik19 2.3.5.Toepasselijkheid van andere richtlijnen bij de toelating202.4Onderwerpen betreffende handel en gebruik (hoofdstuk 6 van het wetsvoorstel)22 2.4.1.Vakbekwaamheidseisen en niet-professionele gebruikers22  2.4.1.1.Het systeem22  2.4.1.2.Vrijstelling23  2.4.1.3.Verlenen en
intrekken23 2.4.2.Algemeen verbindend verklaring24 2.4.3.Invoer en doorvoer252.5Overgangsbepalingen en afstemming met andere regelgeving (onder andere hoofdstuk
9 van het wetsvoorstel)26 2.5.1.De overgangsperiode van de richtlijnen in de overgangsbepalingen26 2.5.2.Toelating door de lidstaat in de overgangsperiode26 2.5.3.Afstemming met andere wetgevingscomplexen29  2.5.3.1.Warenwet30  2.5.3.2.Arbeidsomstandighedenwet
199830  2.5.3.3.Wet milieubeheer
en Wet bodembescherming31  2.5.3.4.Wet milieugevaarlijke
stoffen31  2.5.3.5.Wet verontreiniging
oppervlaktewateren32 2.5.4.Verhouding met regelgeving van decentrale overheden33     HOOFDSTUK
3. HANDHAVING34     3.1.Inleiding343.2.Bestuursrechtelijke handhaving34 3.2.1Bestuurlijke boete34 3.2.2Overige bestuursrechtelijke handhaving373.3.Strafrechtelijke handhaving38 3.4.Privaatrechtelijke handhaving38 3.5.Toezicht op de naleving en opsporing39 3.6.Vervolgafspraken39     HOOFDSTUK
4. UITVOERING EN EFFECTEN39     4.1.Bedrijfseffecten39 4.1.1.Administratieve lasten40 4.2.1.Overige kosten434.2Uitvoeringslasten434.3Handhavingslasten44 4.4.Gevolgen voor de rechterlijke macht44 HOOFDSTUK
5. COMMENTAAR MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES45     B. ARTIKELSGEWIJS50BIJLAGE
1: HET BEOORDELINGSSYSTEEM VAN DE RICHTLIJNEN1111.1.De betekenis van bijlage I bij
de richtlijnen1111.2.De overgangsperiode1111.3.Toelating door de lidstaat1121.4.Verschillen tussen de gewasbeschermingsrichtlijn
en de biocidenrichtlijn113     BIJLAGE
2: TRANSPONERINGSTABEL115A. ALGEMEENHOOFDSTUK 1. ACHTERGROND VAN HET WETSVOORSTEL1.1. InleidingBij brief van 30 september 2004 (Kamerstukken II 2004/05, 27 858,
nr. 51) de zogenoemde septemberbrief heeft de regering aangekondigd te komen
met een wetsvoorstel ter vervanging van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962. Dit
wetsvoorstel strekt tot uitvoering van deze toezegging.Bestrijdingsmiddelen zijn sinds de Wet bestrijdingsmiddelen en meststoffen
1947 in de aandacht van het regeringsbeleid. Deze was aanvankelijk met name
gericht op de zorg voor de voedselproductie en de deugdelijkheid van landbouwbestrijdingsmiddelen
om die voedselproductie mogelijk te maken. In de jaren vijftig werd het meer
en meer duidelijk dat de toepassing van landbouwbestrijdingsmiddelen (nu:
gewasbeschermingsmiddelen) en niet-landbouwbestrijdingsmiddelen (nu: biociden)
schadelijke gevolgen met zich bracht of kon hebben voor de veiligheid en gezondheid
van de mens en van dieren. Om dit te kunnen tegengaan werd de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 ingevoerd. Deze wet maakte het mogelijk de mogelijke toepassing van bestrijdingsmiddelen
op zijn gevolgen te toetsen. In de jaren zestig en latere jaren kwamen steeds
meer door de industrie vervaardigde nieuwe gewasbeschermingsmiddelen en biociden
op de markt die niet alleen effectief bleken in het bestrijden van ziekten
en plagen maar ook ernstige effecten op de gezondheid van werknemers en het
milieu konden hebben. Sommige middelen leidden zelfs tot resistentie voor
ziekteverwerkers en plaagsoorten, werden in oplopende hoeveelheden toegepast
en hoopten zich wereldwijd in de voedselketen op. Steeds meer groeide het
besef in de samenleving dat dergelijke effecten niet acceptabel waren niet
alleen voor de volksgezondheid maar ook niet voor het ecologisch evenwicht.
Zo verscheen in 1983 de eerste nota Gewasbescherming in Nederland1, die gericht was op vermindering van het gebruik van
en het toepassen van alternatieve methoden en preventieve maatregelen ter
wering van ziekten en plagen. In 1990 verscheen het Meerjarenplan Gewasbescherming2 dat wederom een aanzet vormde voor een verdere aanscherping
van het beleid. Bij het voortschrijden van het inzicht en verbetering van
het beleid werd de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 en de bijbehorende nadere
regelgeving aangepast en aangescherpt ter bescherming van mens, dier en milieu.Hoewel al in de jaren zeventig en tachtig door diverse lidstaten van de
toenmalige Europese Economische Gemeenschap op nationaal niveau werd gekeken
hoe aan de negatieve gevolgen van gewasbeschermingsmiddelen en biociden het
hoofd geboden zou kunnen worden, duurde het tot 1991 voordat voor gewasbeschermingsmiddelen
op Europees niveau een gemeenschappelijk vertrekpunt werd gevonden in de gewasbeschermingsrichtlijn3.Tegelijkertijd was eveneens duidelijk geworden dat uitgangspunten die
voor gewasbeschermingsmiddelen gelden eveneens voor biociden behoren te gelden.
Deze gedachtegang resulteerde in 1998 in de biocidenrichtlijn4.De gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn verplichten lidstaten
van de Europese Unie ertoe te verhinderen dat toepassing van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden risico’s en gevaren met zich brengt voor mens, dier en milieu.
Het doel van deze richtlijnen is te komen tot harmonisatie van
de interne markt voor gewasbeschermingsmiddelen onderscheidenlijk biociden
en de daarvan afgeleide producten met een hoge mate van bescherming voor mens,
dier en milieu.Beide richtlijnen gaan evenals de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 uit van
de gedachte dat een middel niet op de markt mag worden gebracht en gebruikt
voordat de overheid een besluit neemt over de toelaatbaarheid van het middel.
Daarbij is het uitgangspunt dat een middel werkzaam moet zijn. Het is immers
de dosering van het middel die bepaalt of er sprake is van een effect op mensen,
dieren of het milieu, in gedachte de constatering van Paracelsus (1493–1541):
Dosis sola fecit venenum (de dosering bepaalt de mate van giftigheid).De effecten die een dosering heeft, zijn vervolgens bepalend voor de vraag
of het middel toelaatbaar is. Zo nodig worden daarbij voorschriften gesteld
om de effecten te beperken en toepassing van het middel toch toe te staan.
Dat is de werkwijze die zowel in de richtlijnen als in de huidige Bestrijdingsmiddelenwet
1962 centraal staat.Bij de beoordeling van de effecten die een middel mag hebben gaan de richtlijnen
en de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 uit van een hoog beschermingsniveau voor
de volksgezondheid (consumenten en werknemers) en het milieu (waaronder planten,
dieren en water). Er mogen in ieder geval geen onaanvaardbare effecten optreden.
In 1995 heeft de regering met wijziging van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962
en de invoering van het Besluit milieutoelatingseisen bestrijdingmiddelen
besloten om effecten voor volksgezondheid en milieu zo spoedig mogelijk te
minimaliseren door als lidstaat met onmiddellijke ingang te beginnen met de
toepassing van Europese normen (de uniforme beginselen voor gewasbeschermingsmiddelen
en later ook de gemeenschappelijke beginselen voor biociden). Deze beslissing
kwam er in feite op neer dat vooruitlopend op een werkprogramma van de Commissie
van de Europese Gemeenschappen (hierna: Europese Commissie) tot beoordeling
van werkzame stoffen een aanvang werd gemaakt met de toepassing van Europese
normen. Het effect van deze beslissing was een versnelde afname van beschikbare
middelen die weliswaar een verbetering van de milieu-omstandigheden heeft
bewerkstelligd, maar tegelijk kleinere toepassingen van middelen en bijbehorende
productie van landbouwgewassen en niet-landbouwtoepassingen op een steeds
transparantere Europese markt bemoeilijkten.Deze moeilijkheden hebben de regering er in 2002 toe aangezet om wederom
met een aantal wijzigingen van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 te komen. Het
doel daarvan was om in het licht van het verlangde hoge beschermingsniveau
te komen tot een verantwoorde tijdelijke uitbreiding van het versneld afgenomen
middelenpakket door gebruik te maken van de mogelijkheden die de gewasbeschermingsrichtlijn
en biocidenrichtlijn bieden voor werkzame stoffen die opgenomen zijn in het
werkprogramma van de Europese Commissie. Zo zijn onder meer de zogenoemde
herprioritering in de beoordeling van bestaande middelen (artikel 25d van
de Bestrijdingsmiddelenwet 1962), de vrijstellingen voor landbouwkundige knelpunten
(artikel 16aa van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962) ingevoerd en is een aanzet
gegeven tot invoering van geïntegreerde bestrijding (Besluit beginselen
geïntegreerde gewasbescherming). Het doel van een hoog beschermingsniveau,
zoals dat in de richtlijnen en in de huidige wet vastligt is met deze regelgeving
overeind gebleven, maar met een temporisering van de uitvoering om dat doel
te bereiken in samenhang met het tempo van besluitvorming op Europees niveau.Naast deze wijzigingen als gevolg van beleidsveranderingen is de wet ook
anderszins in de loop der jaren veelvuldig gewijzigd. Daardoor is de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 en nadere regelgeving weinig inzichtelijk
in haar structuur en haar gevolgen voor de uitvoering. De huidige wet is gedateerd,
een actualisering en herstructurering is wenselijk en nodig. Bij verschillende
gelegenheden is de mogelijkheid besproken om de bestaande wetgeving opnieuw
vorm te geven1. Zoals hiervoor aangegeven is in
de zogenoemde septemberbrief2 door de Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Staatssecretaris van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
het wetsvoorstel voor gewasbeschermingsmiddelen en biociden aangekondigd.Voor de regering is de wet een belangrijk instrument om de doelen te realiseren
van het gewasbeschermingsbeleid, zoals laatstelijk vastgelegd in de nota duurzame
gewasbescherming (Kamerstukken II 2003/04, 27 858, nr. 47). Daarbij gaat
het er enerzijds om voorwaarden te creëren die het bedrijfsleven de mogelijkheid
bieden te voorzien in een effectief middelenpakket, anderzijds om de wenselijkheid
van een duurzamere gewasbeschermingspraktijk door geïntegreerde gewasbescherming
te stimuleren en een hoog beschermingsniveau op het gebied van volksgezondheid,
arbeidsbescherming en milieu te behouden. In het wetsvoorstel worden daartoe
verschillende aanknopingspunten aangereikt, zoals een vernieuwde opzet voor
het verlenen van vrijstellingen en de mogelijkheid tot vaststelling van nadere
regelgeving voor geïntegreerde bestrijding.Een aantal verbodsbepalingen inzake het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden, alsmede inzake distributie en gebruik staan in het wetsvoorstel
centraal. Verder is een kader gegeven op grond waarvan besluiten kunnen worden
genomen over tijdelijke toelatingsmogelijkheden, opdat kan worden voorzien
in de maatschappelijke behoefte aan die middelen voor bestrijding van onder
meer dierplagen en de bescherming van gewassen.Bovendien zijn in het wetsvoorstel een aantal algemene uitgangspunten
van het regeringsbeleid tot uitdrukking gebracht. Zo zijn de lasten voor het
bedrijfsleven waar mogelijk verminderd. De regering benadrukt meer de eigen
verantwoordelijkheid van de burger door een beroep op de vakbekwaamheid en
professionele houding van gebruikers en het invoeren van een zorgplicht voor
onder andere het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Verder
vermindert de regeldruk door in het vervolgtraject voor de uitvoering van
de wet meer dan 50 algemene maatregelen van bestuur en regelingen in te trekken
en door te lichten alsmede de afstemming met andere regelgeving op het gebied
van milieu, arbeidsbescherming en voedselveiligheid te verbeteren. Een en
ander ligt ook in de lijn van het kabinetsbrede project vereenvoudiging vergunningen.
In de verdere uitwerking van het wetsvoorstel zal hier nader aandacht aan
kunnen worden besteed. Tenslotte krijgen met het wetsvoorstel uitgangspunten
als geïntegreerde bestrijding met gewasbeschermingsmiddelen en juist
gebruik van biociden een duidelijker plaats in de wetgeving.De bestaande kaders van de gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn
zijn bij dit alles leidend. Verder is in hoofdstuk 9 van het wetsvoorstel
specifiek aandacht besteed aan de overgangsperiode van de beide richtlijnen
en de prejudiciële vragen die door het College van Beroep voor het bedrijfsleven
zijn gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen over
de verhouding tussen artikel 16aa van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 (de
zogenoemde vrijstellingen) alsmede artikel 25d van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 (de zogenoemde herprioritering) enerzijds en de gewasbeschermingsrichtlijn
en biocidenrichtlijn anderzijds (zie paragraaf 2.5.) en de
antwoorden van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen op de gestelde
vragen.In de volgende paragraaf van dit hoofdstuk wordt de uitgangssituatie voor
het wetsvoorstel beschreven met betrekking tot de huidige wetgeving en beleid
wetgeving en beleid (1.2.). In hoofdstuk 2 wordt beschreven wat deze uitgangssituatie
voor het wetsvoorstel betekent.In dit wetsvoorstel is er voor gekozen om de bestaande gewasbeschermingsrichtlijn
en biocidenrichtlijn in één wet op te nemen overeenkomstig de
huidige Bestrijdingsmiddelenwet 1962. De redenen om beide richtlijnen in één
wet te implementeren, worden in paragraaf 2.1.1. toegelicht.Voor de goede orde wordt opgemerkt, dat momenteel een ontwerp voor een
Europese verordening over gewasbeschermingsmiddelen in de maak is. Er ligt
echter nog geen officieel voorstel van de Europese Commissie, zodat hiermee
in het wetsvoorstel nog geen rekening kon worden gehouden. Daarbij is de verwachting
dat met de totstandkoming van deze verordening zeker meerdere jaren gemoeid
zullen zijn. Het wordt niet wenselijk geacht de herziening van de nationale
wetgeving hiervan afhankelijk te maken. Hetzelfde geldt voor de Europese Thematische
Strategie voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen die, naar verwachting,
gezamenlijk met de bovengenoemde verordening in de Raad van de Europese Unie
zal worden behandeld.1.2. Wijzigingen in wetgeving en beleidZoals in paragraaf 1.1 aangegeven hebben een aantal in grijpende
wijzigingen geleid tot een weinig inzichtelijke structuur van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962. De wet en de bijbehorende nadere regelgeving worden door haar gebruikers
als complex en ontoegankelijk ervaren. Het gaat met name om de volgende ingrijpende
wijzigingen:1. de verzelfstandiging van het College voor de toelating van bestrijdingsmiddelen,2. de invoering van regelgeving in verband met beleidswijzigingen inzake
nog niet door de Europese Commissie beoordeelde werkzame stoffen,3. de verhouding tussen de bepalingen in de wet en nadere regelgeving.Ad 1. De instelling van het College voor de toelating van bestrijdingsmiddelen
(hierna: het college) als zelfstandig bestuursorgaan voor de toelating van
bestrijdingsmiddelen is niet volledig met al zijn consequenties in de huidige
wet tot uitdrukking gebracht. Op diverse plaatsen verleent de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 een bevoegdheid aan een minister, terwijl een bevoegdheid voor het college
in de rede ligt of zelfs nodig is. Belangrijke documenten voor de besluitvorming
over toelating die het college hanteert, zoals het Handboek voor de toelating
van bestrijdingsmiddelen, hebben geen duidelijke juridische status.Ad 2. De invoering van regelgeving in verband met beleidswijzigingen inzake
nog niet door de Europese Commissie beoordeelde werkzame stoffen heeft eveneens
geleid tot een belangrijke wetswijziging.De invoering van deze wijziging werd nodig toen bleek dat het werkprogramma
van de gewasbeschermingsrichtlijn voor de beoordeling van werkzame stoffen
door de Europese Commissie niet binnen 12 jaar (voor 2003) zou zijn verwezenlijkt.
Daarop besloot de Europese Commissie bij Verordening (EG) nr. 2076/2002 de
in artikel 8, lid 2, van de gewasbeschermingsrichtlijn bedoelde periode van
twaalf jaar te verlengen tot en met 31 december 2008. Volgens deze verordening
mag Nederland gedurende die termijn gewasbeschermingsmiddelen op basis van
bestaande werkzame stoffen waarvoor op Europees niveau gegevens
zijn aangeleverd voor opname op bijlage I van de gewasbeschermingsrichtlijn
blijven toelaten of opnieuw toelaten.Als gevolg van de vertraging in het werkprogramma van de Europese Commissie
dreigden in Nederland bestrijdingsmiddelen te worden verboden die in andere
lidstaten nog wel waren toegelaten. Dit noodzaakte de regering ertoe om met
toepassing van Verordening (EG) nr. 2076/2002 in het kader van het overgangsrecht
van artikel 8, tweede lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn voor Nederlandse
telers maatregelen te nemen om te voorkomen dat het middelenpakket zich steeds
ongunstiger gaat afsteken bij dat van hun concurrenten in het buitenland (invoering
vereenvoudigde uitbreidingstoelating (artikel 5, lid 7), vrijstellingen (artikel
16aa) en toepassingen voor noodzakelijk gebruik, zogenoemde essential-use
toepassingen (Besluit verlenging communautaire overgangstermijn gewasbeschermingsmiddelen).In 2004 zijn er ook voor biociden maatregelen genomen, in dit geval voor
scheepsbouwwerven (aangroeiwerende verven op scheepswanden in zeehavens (Kamerstukken
II 2004/05, 28 358 nr. 17)) die slechts mogelijk zijn door de ruimte
die de biocidenrichtlijn in de overgangsperiode biedt.Bovendien bleek de werklast voor het college ondanks uitbreiding van de
bestaande capaciteit zo groot dat slechts beperkt invulling kon worden gegeven
aan de in 1995 door de regering gemaakte keuze. De wetgever heeft daarom in
2003 met de invoering van artikel 25d van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962
besloten tot een zogenoemde herprioritering in de behandeling van aanvragen
van het college. De herprioritering betekent echter slechts dat het aantal
toegelaten middelen in stand blijft. Middelen die niet op de markt worden
gebracht omdat de toelating vervallen is, komen met deze maatregel niet op
de markt terug. Voor de knelpunten die zijn ontstaan in de productie van landbouwgewassen
zijn deze middelen niet meer beschikbaar. Om deze problematiek te kunnen aanpakken,
is het instrument van de vrijstellingen ontwikkeld (artikel 16aa van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962).Ad 3. De verhouding tussen de wet en de vele algemene maatregelen van
bestuur en ministeriële regelingen (ruim 50 in totaal) is onoverzichtelijk
en de wet is niet inzichtelijk gestructureerd:– De bepalingen met betrekking tot bestaande werkzame stoffen zijn
op een enigszins willekeurige wijze in de wet terechtgekomen.– Artikelen 3a en 13 van de huidige wet zijn de enige delegatiebepalingen
voor de meeste van de ruim 50 algemene maatregelen van bestuur en regelingen,
zodat de reikwijdte van deze bevoegdheidstoedeling nauwelijks is afgebakend.– Het is niet altijd duidelijk welke bepalingen zich richten tot
de fabrikant, de handelaar of de gebruiker.De noodzakelijke bijstelling van het beleid als gevolg van de vertraging
in het werkprogramma van de Europese Commissie en daarvoor noodzakelijke wijzigingen
in de huidige wet en de lagere regelgeving hebben gaandeweg geleid tot een
steeds minder toegankelijke wet en nadere regelgeving. De herziening heeft
mede tot doel dit euvel weg te nemen.HOOFDSTUK 2. DE STREKKING VAN HET WETSVOORSTEL OP
HOOFDLIJNEN2.1. Uitgangspunten voor de nieuwe wetHet onderhavige wetsvoorstel beoogt een modern wettelijk kader te bieden,
waarbinnen ondernemers en bedrijven zoveel mogelijk de ruimte krijgen om hun
activiteiten naar eigen inzicht vorm te geven. Het wetsvoorstel regelt niet
meer dan gegeven de internationale en nationale kaders ter bescherming van
de hiervoor geschetste belangen noodzakelijk is en stelt hierbij keuzevrijheid,
het beperken van de lasten voor het bedrijfsleven en het wegnemen van belemmeringen
voor nieuwe toetreders tot de markt voorop. Hiermee sluit het wetsvoorstel
aan bij de uitgangspunten van het Hoofdlijnenakkoord van het tweede kabinet
Balkenende (Kamerstukken II 2002/03, 28 637, nr. 19).Het onderhavige wetsvoorstel kent – met uitzondering van de introductie
van het zoveel mogelijk van toepassing verklaren van titel 4.1. van de Algemene
wet bestuursrecht, een eenvoudige toelatingsvorm voor biociden, een herziening
van de vakbekwaamheidseisen en de introductie van de bestuurlijke boete –
geen ingrijpende wijzigingen ten opzichte van hetgeen reeds geregeld was in
de Bestrijdingsmiddelenwet 1962.Het wetsvoorstel is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:2.1.1. Een juridisch kader voor toelatingHet wetsvoorstel bevat het juridisch kader voor zowel de toelating van
gewasbeschermingsmiddelen als die van biociden. De twee Europese richtlijnen
hebben een in hoge mate identiek toelatingssysteem waarbij regelmatig werkzame
stoffen beoordeeld worden die zowel in gewasbeschermingsmiddelen als biociden
voorkomen. Het is om die reden niet gewenst om twee verschillende wettelijke
systemen, inclusief de daarop gebaseerde lagere regelgeving, met een hoog
identiek karakter tot stand te brengen. Niettemin is er een beperkt aantal
verschillen tussen de beide richtlijnen. Om dit beperkt aantal verschillen
transparant tot uitdrukking te laten komen is er echter wel voor gekozen om
de toelating van gewasbescherming en die van biociden in aparte hoofdstukken
onder te brengen. Voorts wordt het college blijvend belast met de uitvoering
van de toelating van zowel gewasbeschermingsmiddelen als biociden. Ook om
die reden ligt een splitsing van gewasbeschermingsmiddelen en biociden in
twee wetgevingscomplexen niet voor de hand.2.1.2. Richtlijn conformIn het wetsvoorstel is over de onderwerpen die in de gewasbeschermingsrichtlijn
en de biocidenrichtlijn zijn opgenomen, niet meer geregeld dan in de richtlijnen
over deze onderwerpen is bepaald («gelijk speelveld»). Voor sommige
onderwerpen bieden de gewasbeschermingsrichtlijn en biocidenrichtlijn evenwel
de bevoegdheid om normen uit richtlijnen op het gebied van arbeidsbescherming
direct bij de toelatingsprocedure mee te laten wegen. Op de plaatsen waar
dit in de gewasbeschermingsrichtlijn en biocidenrichtlijn voorkomt, is ervoor
gekozen om dit doen (zie paragraaf 2.3.1.5.2.).2.1.3. Specifieke doelgroepen een herkenbare plaatsMet het oog op de transparantie hebben wettelijke bepalingen die gericht
zijn op specifieke doelgroepen zoals industrie, handel en gebruikers, een
per groep meer herkenbare plaats in het systeem van het wetsvoorstel (doelgroepenbenadering/ketenbenadering) gekregen. De wens van diverse
gebruikersgroepen heeft in de structuur van het wetsvoorstel een vertaling
gekregen door een onderscheid in twee hoofdstukken voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden die zich met name richten op fabrikanten en een hoofdstuk met
twee paragrafen voor de handel en invoer onderscheidenlijk de gebruiker. Hoewel
deze structuur tot meer artikelen leidt, verwacht de regering dat deze structuur
de inzichtelijkheid van de wet verbetert.2.1.4. Tijdige implementatie van richtlijnwijzigingenHet wetsvoorstel voorziet in diverse mogelijkheden om zowel nieuwe Europese
wetgeving als wijzigingen in bestaande Europese wetgeving tijdig en op de
juiste wijze te kunnen implementeren. Op de eerste plaats bevat het wetsvoorstel
een dynamische verwijzing naar de twee richtlijnen. Wijzigingen van bijlage
I van de gewasbeschermingsrichtlijn en biocidenrichtlijn gelden direct en
onmiddellijk. Andere wijzigingen van deze twee richtlijnen gelden na een mededeling
in de Staatscourant. Wijzigingen van de twee richtlijnen van meer inhoudelijke
aard alsmede wijzigingen van andere verordeningen en richtlijnen die van invloed
zijn op de uitvoering van deze twee richtlijnen kunnen bij algemene maatregel
van bestuur op grond van artikel 118 worden geïmplementeerd. Beschikkingen
en (niet juridische bindende) technische documenten over de wijze van beoordeling
van specifieke werkzame stoffen in gewasbeschermingsmiddelen of biociden kunnen
via algemene maatregelen van bestuur, ministeriële regelingen en beleidsregels
in nadere regelgeving worden omgezet (zie de artikelen 28 en 49).2.1.5. Scheiding van beleid en uitvoeringIn het wetsvoorstel wordt vastgehouden aan de bestaande verdeling van
bevoegdheden door scheiding van beleid en uitvoering tussen enerzijds de departementen
enerzijds en anderzijds het college. Bestaande procedures zoals de toets van
de Handleiding voor de toelating van bestrijdingsmiddelen op conformiteit
met wet- en regelgeving en de positie van het college bij de besluitvorming
over toelating van middelen voor landbouwkundige knelpunten hebben geleid
tot onduidelijkheden in de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de departementen
en het college. In het kader van dit wetsvoorstel worden deze onduidelijkheden
weggenomen. Uitgangspunt is dat het college binnen de beleidskaders kan komen
tot verantwoorde besluitvorming omtrent de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden. Tot de verantwoordelijkheden van de wetgever worden hierbij gerekend
die voor de totstandkoming van de wet- en regelgeving en voor het vaststellen
van toelatingsvoorwaarden en beoordelingsmethodieken. Bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur en ook bij beleidsregels zullen daartoe regels worden
gesteld. Daarbij wordt volledigheidshalve opgemerkt dat het college naast
het bestuursreglement zoals thans, het zogenoemde Handboek toelating bestrijdingsmiddelen
en biociden zal blijven gebruiken. Ook hiermee zal het college kunnen verduidelijken
hoe zij dergelijke aanvragen wil behandelen en beoordelen. Ook dit Handboek
wordt opgesteld met inachtneming van bedoelde communautaire en nationale regelgeving,
waaronder beleidsregels. In overleg met het college zal toegezien worden op
de conformiteit daaraan.Op deze wijze zijn onderwerpen op het gebied van volksgezondheid, arbeidsbescherming
en milieu met betrekking tot de toelating op geheel verschillende niveaus
van regelgeving vastgelegd. De regering is voornemens hierin een meer eenduidige
invulling aan te geven.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) is in overeenstemming
met de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(VROM) als eerste aanspreekbaar voor het beleid en, ten algemene, besluiten
inzake gewasbeschermingsmiddelen alsmede de organisatie van het college als
bedoeld in hoofdstuk 2 van het wetsvoorstel. De Minister van VROM is in overeenstemming
met de Minister van LNV als eerste aanspreekbaar voor besluiten inzake biociden
(zie de definitie van het begrip «Onze Minister» in artikel 1).
Andere ministers zijn eveneens verantwoordelijk voor het college voor zover
dat in hoofdstuk 2 van het wetsvoorstel is aangegeven.De bevoegdheden van de ministers die in het algemeen voor volksgezondheid,
arbeidsbescherming, milieu en waterkwaliteit beleidsmatig verantwoordelijk
zijn (de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), de Minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Minister van Verkeer en
Waterstaat (V&W)) zijn voornamelijk verspreid over de hoofdstukken 4,
5, 6, 8 en 9 van het wetsvoorstel te vinden. De minister van VROM is bij al
deze besluiten betrokken. Artikel 120 bepaalt dat de ministers van SZW, VWS
en V&W worden betrokken voor zover belangen van arbeidsomstandigheden,
volksgezondheid, dan wel waterbeheer in het geding zijn bij de voorbereiding
van een algemene maatregel van bestuur of de vaststelling van een ministeriële
regeling. Daarnaast zijn er gedelegeerde bevoegdheden en bevoegdheden ten
aanzien van het college, die niet zien op ministeriële regelingen of
algemene maatregelen van bestuur (artikelen 5, 8, 12, 16, 35, 36, 37, 38,
55, 56, 61, 64 en 65). Een besluit van de Ministers van LNV en VROM (volgens
de definitie van het begrip Onze Minister in artikel 1) wordt ook in die gevallen
genomen in overeenstemming met de ministers van SZW, VWS, en V&W voor
zover belangen van arbeidsomstandigheden, volksgezondheid, dan wel waterkwaliteit
in het geding zijn (zie ook paragraaf 2.2).Het college krijgt in artikel 8 van het wetsvoorstel de mogelijkheid om
een reglement vast te stellen waarin ook andere onderwerpen geregeld worden
dan procedurele aangelegenheden. Het college legt dit reglement aan de ministers
ter goedkeuring voor. Daarmee wordt mede gevolg gegeven aan de opmerking van
de Algemene Rekenkamer in haar rapport «Toelating bestrijdingsmiddelen
voor de landbouw» (Kamerstukken II 2002/03, nr. 2, blz. 39) dat «aanpassing
van de wet- en regelgeving (...) kan bijdragen aan een optimale uitvoering
van het toelatingsbeleid door het CTB (het college red.)».2.1.6. Herziening verhouding wet, lagere regelgeving
en aanpalende regelgevingIn vergelijking met de huidige wet wordt voorgesteld de verhouding tussen
de wet en de lagere regelgeving opnieuw te structureren. Daarbij is gelijktijdig
alle nadere regelgeving op relevantie bezien om het wetsvoorstel zo nodig
van een delegatiebepaling (zogenoemde «kapstok») te voorzien.
Een aantal thans in de nadere regelgeving voorkomende vormen van bijzondere
toelating en bepalingen over invoer en handel is in het wetsvoorstel op het
niveau van de wet opgenomen.Verder worden op het niveau van de wet algemene regels inzake toelatingsprocedures
en beoordeling van de toelating gegeven. Zo is de procedure voor de aanvraag
van een toelating overeenkomstig titel 4.1. van de Algemene wet bestuursrecht
opgenomen in de artikelen 23 en 44 van het wetsvoorstel en zijn de uitgangspunten
voor de beoordeling opgenomen in de artikelen 28 en 49. In de huidige regelgeving
zijn de procedures bij ministeriële regeling vastgesteld en zijn de toelatingsvoorwaarden
op verschillende niveaus van regelgeving te vinden.De procedures voor de diverse vormen van toelating bij algemene maatregel
van bestuur op een voor de burger zo inzichtelijk mogelijke wijze nader uitgewerkt.
Dit geldt zowel voor beoordelingsmethoden zoals opgenomen in
de uniforme beginselen en gemeenschappelijke beginselen van beide richtlijnen
als voor beslistermijnen die op grond van de beide richtlijnen verplicht zijn
gesteld. Het gaat daarbij onder meer om de beslistermijnen voor de wederzijdse
erkenning van een biocide binnen 120 dagen, de registratie van een biocide
in 60 dagen, de toelating op grond van een kaderformulering in 60 dagen en
de toelating van een gewasbeschermingsmiddel binnen 12 maanden. Ook van de
Algemene wet bestuursrecht afwijkende beslistermijnen worden bij algemene
maatregel van bestuur geregeld. Daarmee kunnen alle beslistermijnen voor toelatingsprocedures
op één plek worden geregeld. Afwijkingen van beslistermijnen
die zijn ingegeven door communautaire besluiten inzake de opneming of niet
opneming van werkzame stoffen op bijlage I van de richtlijnen of een specifieke
uitwerking van een algemene beoordelingsmethode worden bij ministeriële
regeling vastgesteld.In het wetsvoorstel is de afstemming tussen het regelgevingscomplex voor
gewasbeschermingsmiddelen en biociden en aanpalende regelgeving op de gebieden
milieu, arbeidsbescherming, volksgezondheid en waterkwaliteit zoals de Warenwet,
de Arbeidsomstandighedenwet 1998, de Wet milieubeheer, de Wet vervoer gevaarlijke
stoffen en de Wet verontreiniging oppervlaktewateren bezien en op een aantal
onderdelen gewijzigd. In paragraaf 2.5.2. wordt op dit onderwerp ingegaan.2.2. Het College voor de Toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden (hoofdstuk 2 van het wetsvoorstel)Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid voor
de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Het college beoordeelt
de toelating aan de stand van de wetenschappelijke en technische kennis (zie
paragraaf 2.3.2.4.). Het moet gaan om gedegen wetenschappelijk onderbouwde
beoordelingen. Een dergelijke taak kan het beste worden overgelaten aan een
orgaan dat tot een onafhankelijke oordeelsvorming op grond van een specifieke
deskundigheid kan komen (zie Kamerstukken II 1995/96, 24 817, nr. 3).
Daarom is het college bij wet van 12 november 1998, houdende wijziging
van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 in verband met de instelling van een College
voor de toelating van bestrijdingsmiddelen (Stb. 1998, nr. 68) als zelfstandig
bestuursorgaan ingesteld.In het onderhavige wetsvoorstel is de status van het college gecontinueerd.
Slechts de naam van het college wordt gewijzigd in College voor de toelating
van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Het wetsvoorstel is zoveel mogelijk
in lijn met de bepalingen in de Aanwijzingen voor de regelgeving over zelfstandig
bestuursorganen, in het bijzonder de aanwijzingen 124a tot en met 124z en
het voorstel voor een Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (Kamerstukken
I, 2001/02, 27 426, nr. 276).De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer zijn verantwoordelijk
voor het functioneren van het college. Besluiten of handelingen van voornoemde
bewindspersonen betreffende benoemingen (artikel 5), goedkeuring van het reglement
van het college (artikel 8), de begroting, de jaarrekening en het toezicht
(artikel 12) en vervanging alsmede ingrepen bij taakverwaarlozing (artikel
16) geschieden mede in overeenstemming met de bewindspersonen van SZW en VWS
vanwege hun financiële en beheersmatige medeverantwoordelijkheid. Goedkeuring
van het reglement van het college vindt in verband met het beleid op het gebied
van waterkwaliteit eveneens in overeenstemming met V&W plaats.Het college is als gevolg van de verzelfstandiging niet hiërarchisch
ondergeschikt aan de hiervoor genoemde ministers. De ministers hebben bevoegdheden tot beïnvloeding van de besluitvorming voor zover
daarin bij of krachtens de wet is voorzien. De betrokken bewindspersonen blijven
echter ten volle politiek verantwoordelijk voor het te voeren middelenbeleid
als zodanig. Het zijn immers deze bewindspersonen die verantwoordelijk zijn
voor de totstandkoming van de normen, voorwaarden en beoordelingsmethoden.
Voor de individuele beslissingen omtrent toelating – een echte uitvoeringsaangelegenheid –
zijn zij echter niet verantwoordelijk.De beleidsverantwoordelijke bewindspersonen stellen het college in staat
om de hem opgedragen taak behoorlijk te vervullen. Dit betekent het voorzien
in een duidelijk toetsingskader in nadere regelgeving en beleidsregels, tijdige
en correcte implementatie van Europese regelgeving, adequate financiering
middels tarieven voor de beoordeling, alsmede algemene middelen en afdekking
van mogelijke schadeclaims. Het college kan hierin een bijdrage vervullen
door tijdig met voorstellen en adviezen tot uitvoering van regelgeving te
komen.De betrokken bewindspersonen kunnen toezicht uitoefenen op de uitvoering
door het college en de besluitvorming van het college in algemene zin bijsturen.
Zij hebben daartoe onder andere de volgende bevoegdheden: instemming met de
begroting (artikel 12, vierde lid), de jaarrekening (artikel 12, zevende lid)
en bepaalde besluiten, een algemene informatieplicht volgens een informatiestatuut
(artikel 13, eerste en derde lid) en de mogelijkheid van schorsing en ontslag
van leden van het college (artikel 5, vijfde lid).Het toezicht beoogt te verzekeren dat het college zijn taak binnen de
wettelijke normen en voorwaarden op een doelmatige wijze uitvoert. Het toezicht
richt zich op de regeltoepassing, het bewaken van een juiste en doelmatige
besteding van publieke gelden en het bewaken van de kwaliteit, vertrouwen
en stabiliteit van de taakuitvoering door het college. Daarbij blijft de zelfstandigheid
van het college zoveel mogelijk gewaarborgd. Het toezicht op het college zal
aan de hand van een toezichtarrangement door een Commissie van toezicht plaatsvinden.
Deze Commissie opereert onafhankelijk van de ambtelijke departementale aansturing
van het college en rapporteert jaarlijks aan de bewindspersonen.Het college is zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van de uitvoering
en draagt zorg voor een systematische bewaking daarvan met een kwaliteitszorgsysteem.
Het college kan daarmee aantonen dat de organisatie is ingericht om de gewenste
effecten te bereiken, dat de leiding voortdurend nagaat of de organisatie
de doeleinden bereikt en dat waar nodig de processen worden bijgestuurd.Via de jaarlijkse verslaglegging kunnen ook het parlement en de burger
kennis nemen van de activiteiten van het college. De Nationale Ombudsman is
bevoegd om klachten over het college te onderzoeken. Tegen besluiten van het
college staat beroep open bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.2.3. De toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
(hoofdstukken 4 en 5 van het wetsvoorstel)De toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden is gebaseerd op
het geharmoniseerde systeem van de gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn1.Dit betekent dat het wetsvoorstel op hoofdlijnen niet afwijkt van de huidige
wet.Uitgangspunt is dat een gewasbeschermingsmiddel of biocide alleen wordt
toegelaten als de werkzame stof door de Europese Commissie is opgenomen op
bijlage I van de gewasbeschermingsrichtlijn respectievelijk bijlage I, IA,
of IB van de biocidenrichtlijn (hierna samengevat als: bijlage
I). Dit is een fundamenteel uitgangspunt. De beoordeling van de werkzame stof
(communautair niveau) en de beoordeling van de formulering van het middel
(nationaal niveau) vindt plaats aan de hand van uniforme of gemeenschappelijke
beginselen.Werkzame stoffen kunnen vanuit het perspectief van bijlage I bij de richtlijnen
in twee hoofdcategorieën worden ingedeeld:A. Op bijlage I opgenomen werkzame stoffen (hoofdstukken 4 en 5 van het
wetsvoorstel),B. Niet op bijlage I opgenomen werkzame stoffen (hoofdstuk 9, paragraaf
1 van het wetsvoorstel).Het verschil tussen opgenomen en niet opgenomen werkzame stoffen komt
tot uitdrukking in de bevoegdheid om de werkzame stof
te beoordelen. Voor niet op bijlage I opgenomen werkzame stoffen heeft Nederland
een zekere beoordelingsmarge om zelf de op deze werkzame stoffen gebaseerde
middelen toe te laten op basis van de bestaande praktijk.Verder is het onderscheid tussen bestaande en nieuwe stoffen van belang.
Werkzame stoffen die op 29 juli 1993 voor gewasbeschermingsmiddelen of 20 mei
2000 voor biociden als werkzame stof in een middel op de markt aanwezig zijn,
gelden als bestaande werkzame stof. Voor bestaande onderscheidenlijk nieuwe
werkzame stoffen gelden specifieke regels. Zo geldt voor bestaande werkzame
stoffen een overgangsperiode (zie de paragraaf overgangsperiode in de bijlage
van deze toelichting «het beoordelingssysteem van de richtlijnen»
en de punten 1, 2, en 3 bij het schema in die bijlage)1 en voor nieuwe werkzame stoffen gelden alle Europese normen zij het
met een differentiering voor het al dan niet op bijlage I bij de richtlijnen
opgenomen zijn van de nieuwe werkzame stof (zie punten 3 en 4 bij het schema
in voornoemde bijlage)1. In het artikelsgewijze
commentaar is aangegeven wanneer voor een ondercategorie van nieuwe of bestaande
werkzame stoffen een specifieke bepaling is opgenomen.De beoordelingssystematiek is als volgt2:1. Middelen gebaseerd op bestaande werkzame
stoffen die niet op bijlage I bij de richtlijn
zijn opgenomen, kunnen onder de voorwaarden die in het communautaire besluit
tot niet-opneming zijn vermeld voor een beperkte periode op de markt blijven
voor producten die in dat besluit zijn aangegeven. Dit zijn de zogenoemde
essential-use toepassingen.2. Voor de beoordeling van middelen gebaseerd op bestaande werkzame stoffen die nog niet op bijlage
I bij de richtlijn zijn opgenomen, geldt het nationale beoordelingskader (de
bestaande praktijk) met toepassing van artikel 8, tweede en derde lid, van
de gewasbeschermingsrichtlijn en artikel 16, eerste lid, van de biocidenrichtlijn.3. Voor de beoordeling van middelen door de nationale toelatingsautoriteiten
gebaseerd op nieuwe werkzame stoffen die nog niet op bijlage I bij de richtlijn zijn opgenomen,
geldt een voorlopige nationale beoordeling aan de hand van Europese normen.4. Voor de beoordeling van middelen gebaseerd op nieuwe
en bestaande werkzame stoffen die op bijlage I bij de richtlijn zijn opgenomen, gelden de toelatingseisen van bijlage
VI bij de richtlijnen. De lidstaten mogen die normen invullen voor zover deze
(a) onduidelijk of niet uitgewerkt zijn (vaak verduidelijkt in niet bindende
technical guidance documenten), (b) de richtlijn daartoe een bevoegdheid geeft
(bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden) of (c) voor gewasbeschermingsmiddelen,
de specifiek nationale agrarische, fytosanitaire, milieu- (met in begrip van
de klimatologische) omstandigheden daartoe aanleiding geven.2.3.1. De aanvraag om toelating en de bescherming
van de geleverde gegevensDe producent of importeur van een gewasbeschermingsmiddel of biocide vraagt
bij het college toelating van een middel. De bestaande praktijk voor de wijze
van aanvragen blijft met dit wetsvoorstel gehandhaafd voor zover deze praktijk
niet afwijkt van de algemeen geldende bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht.
Het is vast regeringsbeleid slechts van de Algemene wet bestuursrecht af te
wijken voor zover dit nodig is voor een evenwichtige besluitvorming op het
terrein van het specifieke beleidsonderwerp. Voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden is er behoefte aan een aantal specifieke beslistermijnen. De Algemene
wet bestuursrecht biedt met de voorbereidingsprocedure van titel 4.1. voldoende
mogelijkheden om in deze behoefte te voorzien.Bij de aanvraag worden voor de beoordeling gegevens verstrekt. Deze gegevens
(het dossier) zijn slechts voor een gedeelte openbaar. De overige gegevens
zijn niet alleen vertrouwelijk, maar het college mag van die gegevens zelfs
alleen gebruik maken voor de beoordeling van de aanvraag, waarbij deze gegevens
geleverd zijn. Het college mag bij de beoordeling van een aanvraag geen gebruik
maken van gegevens die door andere aanvragers zijn geleverd, tenzij de aanvragers
door een verklaring van toegang tot de gegevens van andere aanvragers kunnen
aantonen dat van die gegevens wel gebruik gemaakt mag worden of wanneer een
van de in artikel 27, tweede en derde lid, of artikel 47, tweede en derde
lid, genoemde termijnen is verstreken. De termijnen genoemd in het tweede
lid zijn het meest bepalend. Gegevens mogen in ieder geval niet worden gebruikt
bij de beoordeling van aanvragen van andere aanvragers voor het verstrijken
van die termijnen.Bevat een dossier gegevens over dierproeven dan geldt voor de gegevens
over dierproeven conform de richtlijnen een afwijkend regime. Voorafgaand
aan de indiening van het dossier moet de aanvrager bij het college vragen
of er al gegevens bekend zijn over de in het middel opgenomen werkzame stof.
Als de aanvrager tot dierproeven overgaat zonder dat de aanvrager bij het
college inlichtingen heeft ingewonnen, wordt de aanvraag niet in behandeling
genomen en kan het middel niet worden toegelaten. Dit is een zware sanctie
die in de richtlijnen is opgenomen om de noodzaak van dierproeven tot een
minimum te beperken.Wanneer het college over de werkzame stof gegevens heeft inzake dierproeven,
maakt het college aan de potentiële aanvrager bekend wie deze gegevens
heeft. Wanneer de potentiële aanvrager en de houder van de informatie
niet tot overeenstemming komen over de hoogte van de vergoeding voor de afgifte
van de informatie kan het college de aanvrager en de houder van de informatie
een betalingsregeling opleggen.2.3.2. De toelatingDe richtlijnen schrijven voor dat gewasbeschermingsmiddelen en biociden
slechts worden toegelaten indien:1. de werkzame stof(fen) op bijlage I bij de richtlijnen geplaatst zijn,2. de uniforme beginselen (voor gewasbeschermingsmiddelen) of de gemeenschappelijke
beginselen (voor biociden) opgenomen in bijlage VI bij de richtlijnen zijn
toepgepast,3. in de richtlijnen opgenomen voorwaarden zijn toegepast,4. en de beoordeling voldoet aan de stand van de wetenschappelijke en
technische kennis.Dit uitgangspunt is uitgewerkt in artikel 28 van het wetsvoorstel voor
gewasbeschermingsmiddelen en artikel 49 van het wetsvoorstel voor biociden.
Voor bestaande werkzame stoffen die niet of nog niet
op bijlage I zijn geplaatst geldt een specifiek regiem (zie de paragrafen
2.5.1. en 2.5.2.). Dit specifieke regiem is in hoofdstuk 9 van het wetsvoorstel
uitgewerkt. Voor nieuwe werkzame stoffen die nog niet
op bijlage I zijn geplaatst geldt een eveneens specifiek regiem. Dit is uitgewerkt
in de artikelen 34 en 54 van het wetsvoorstel.2.3.2.1. Plaatsing op bijlage I bij de richtlijnenEen gewasbeschermingsmiddel of biocide kan alleen worden toegelaten als
de werkzame stof(fen) in het middel op bijlage I bij de richtlijnen is geplaatst.Voor de plaatsing van een werkzame stof op bijlage I kunnen bedrijven
een aanvraag bij het college indienen. De thans bij Besluit andere taken College
voor de toelating van bestrijdingsmiddelen vastgelegde taak van het college
tot advisering aan de Europese Commissie over de opname van een werkzame stof
op bijlage I bij de richtlijnen ligt besloten in artikel 4, eerste lid, onderdeel
e, van het wetsvoorstel.Het advies aan de Europese Commissie tot opname van een werkzame stof
in bijlage I van de gewasbeschermingsrichtlijn of de biocidenrichtlijn wordt
gedaan door het Permanent comité voor de voedselketen en diergezondheid,
onderscheidenlijk het Permanent comité voor biociden. Deze comité ’s
vervullen een belangrijke rol bij de totstandkoming van besluiten van de Europese
Commissie of van de Raad van de Europese Unie. Aan de vergaderingen nemen
vertegenwoordigers van de verschillende lidstaten deel. De vertegenwoordiging
van Nederland bestaat gezien de politieke en juridische aard van de besluitvorming
uit ambtenaren van de beleidsverantwoordelijke departementen. Indien voor
de beraadslaging materiële deskundigheid aangaande bepaalde werkzame
stoffen noodzakelijk is, kan deskundige bijstand van het college worden gevraagd.
Voor zover de besluitvorming van de comité’s uitvoeringstechnisch
van belang is voor de werkzaamheden van het college zal het college bij de
relevante onderwerpen via overleg of vertegenwoordiging worden betrokken.
Naast voornoemde comité ’s zijn er diverse deskundigengroepen
die het werk van de comité s voorbereiden. De betrokken ministers zullen
over de Nederlandse vertegenwoordiging met het college voor de verschillende
situaties nadere afspraken maken.2.3.2.2. De beginselen opgenomen in bijlage VI bij
de richtlijnenEen gewasbeschermingsmiddel of biocide kan alleen worden toegelaten als
het middel voldoet aan de beginselen die in bijlage VI bij de richtlijnen
zijn opgenomen.Bijlage VI van de gewasbeschermingsrichtlijn bevat de uniforme beginselen
voor het evalueren en toelaten van gewasbeschermingsmiddelen.Bijlage VI van de biocidenrichtlijn bevat de met de gewasbeschermingsrichtlijn
vergelijkbare gemeenschappelijke beginselen voor de evaluatie van dossiers
voor biociden.De bijlagen bij de richtlijnen en een aantal overige uitvoeringsvoorschriften
in de richtlijnen zijn onder de huidige wet opgenomen in nadere regelgeving
zoals het Besluit uniforme beginselen gewasbeschermingsmiddelen, het Besluit
gemeenschappelijke beginselen biociden, het Besluit regels verpakking en aanduiding
milieugevaarlijke stoffen en preparaten en de regeling van de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 18 december 2002, houdende vaststelling
van soorten van biociden (Stcrt. 249). Voor dit onderwerp wordt de verhouding
tussen de wet en de nadere regelgeving gecontinueerd. In zowel hoofdstuk 4
als in hoofdstuk 5 van het wetsvoorstel wordt bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur de toepasselijkheid van de bijlagen geregeld.De bijlagen II en III van de gewasbeschermingsrichtlijn en de bijlagen
IIA, IIB, IIIA, IIIB, IVA en IVB van de biocidenrichtlijn gaan over de gegevens
die overgelegd moeten worden om tot een beoordeling te komen. De gegevens
die volgens deze bijlagen geleverd moeten worden, zijn de dossiergegevens
die een aanvrager van een toelating of registratie levert voor een beslissing
om toelating of registratie.Bijlagen IV en V van de gewasbeschermingsrichtlijn gaan over de standaardzinnen
voor veiligheidsadviezen en etiketten en zijn uitgangspunt voor de gebruiksvoorschriften
die het college bij de toelating opneemt2.3.2.3. De in de richtlijnen opgenomen voorwaardenEen gewasbeschermingsmiddel of biocide kan alleen worden toegelaten als
de werkzame stof voldoet aan de in de richtlijnen opgenomen voorwaarden (zie
artikelen 28, eerste lid, en artikel 49, eerste lid,).De voorwaarden die voor de toelating gelden zijn:– voldoende werkzaamheid van het middel,– geen schadelijke of onaanvaardbare effecten op de gezondheid van
mensen, dieren of planten, en– geen onaanvaardbare effecten op het milieu, door de fysische of
chemische eigenschappen van de werkzame stof of het middel of de residuen
van de werkzame stof of het middel.Deze voorwaarden zijn uitgewerkt in de uniforme beginselen voor gewasbeschermingsmiddelen
en de gemeenschappelijke beginselen voor biociden en nader uitgewerkt in beoordelingsmethodieken.De toelatingsvoorwaarden, de uniforme of gemeenschappelijke beginselen
en beoordelingsmethodieken zijn de basis voor de beoordeling van een middel.
De regering stelt de uitgangspunten voor de toepassing van de uniforme of
de gemeenschappelijke beginselen en de beoordelingsmethoden bij algemene maatregel
van bestuur vast. De betrokken ministers kunnen op basis daarvan tot een nadere
uitwerking bij ministeriële regeling komen. Het college kan onder goedkeuring
van de betrokken ministers in een reglement op grond van artikel 8 vaststellen
welke dossiergegevens voor een aanvraag nodig zijn.Het is in dit verband van belang te wijzen op het bestaan van een groot
aantal in werkgroepen tussen lidstaten besproken ambtelijke richtsnoeren,
zogenoemde technical guidance documents. Deze richtsnoeren zijn niet met medewerking
van officiële Europese organen of instellingen vastgesteld en hebben
geen juridische status.Toch is het gebruikelijk dat lidstaten deze notities
na nationale besluitvorming op enigerlei wijze in het nationale toetsingskader
opnemen. De internationaal opererende industrie rekent er bij haar onderzoeksinspanningen
op dat volgens deze richtsnoeren wordt gehandeld.De regering heeft zich daarom voorgenomen om te bezien welke onderwerpen
beleidsmatig voor de toelating van belang zijn en deze onderwerpen bij beleidsregel
of ministeriële regeling op grond van de artikelen 28, 29, 49 en 50 vast
te leggen.2.3.2.4. De stand van de wetenschappelijke en technische
kennisEen gewasbeschermingsmiddel of biocide kan alleen worden toegelaten als
het middel op grond van een beoordeling volgens het geldende toetsingskader
naar de huidige stand van wetenschap en technische kennis voldoet aan de gestelde
toelatingsvoorwaarden.De stand van de wetenschappelijke en technische kennis houdt in dat gedurende
het proces tot beoordeling van toelating, na de toelating en bij verlenging
van de toelating steeds opnieuw bezien moet worden of er zich nieuwe risico’s
voordoen die nog niet in de beoordeling waren betrokken of eerder gesignaleerde
risico’s wellicht niet of in mindere mate aanwezig waren dan gedacht.
Wijzigingen in dergelijke inzichten worden zo spoedig mogelijk opgenomen in
de bestaande nadere regelgeving of beleidsregels (het toetsingskader) door
een wijziging van dit toetsingskader voor te leggen aan de betrokken ministers.
Een proces van voortdurende afweging en risicobeoordeling aan de hand van
wijzigende wetenschappelijk inzichten mag immers niet tot rechtsonzekerheid
leiden.2.3.2.5. Voorschriften bij de toelating2.3.2.5.1. AlgemeenBij de toelating kunnen door het college allerlei voorschriften worden
gesteld. Een onderscheid wordt gemaakt tussen (1) voorschriften die het college
op grond van het wetsvoorstel moet geven, (2) voorschriften die het college
op grond van het wetsvoorstel kan geven en (3) voorschriften die krachtens
nadere regelgeving gesteld worden. Voorschriften zijn veelal nodig om het
gebruik van een gewasbeschermingsmiddel of biocide toe te kunnen staan. Als
een voorschrift nodig is om onaanvaardbare effecten op het gebied van volksgezondheid,
arbeidsbescherming of milieu te voorkomen maar het voorschrift is in redelijkheid
niet uitvoerbaar of handhaafbaar dan kan niet tot een toelating worden overgegaan.
Hierbij is met name van belang dat een gebruiker niet alleen theoretisch een
voorschrift op kan volgen maar dit ook feitelijk mogelijk gemaakt moet worden.2.3.2.5.2. Voorschriften inzake arbeidsbeschermingIn het belang van de arbeidsbescherming hebben de lidstaten zowel op grond
van de gewasbeschermingsrichtlijn als de biocidenrichtlijn de bevoegdheid
om aan de toelating nadere voorschriften te stellen die voortvloeien uit communautaire
maatregelen op het gebied van de arbeidsomstandigheden. In dit wetsvoorstel
is van deze bevoegdheid als volgt gebruik gemaakt.Het gemeenschapsrecht op het gebied van de arbeidsomstandigheden is geïmplementeerd
bij of krachtens de Arbeidsomstandighedenwet 1998, waaronder het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Hoofdstuk 4 van het Arbeidsomstandighedenbesluit geeft algemene bepalingen
waaraan werkgevers zich moeten houden bij het werken met chemische stoffen,
en dus ook bij het werken met bestrijdingsmiddelen. Van belang in dit verband
zijn in de eerste plaats de voorschriften voor het (doen) opstellen van een
risico-inventarisatie en -evaluatie, inclusief plan van aanpak volgens de
arbeidshygiënische strategie (artikelen 4.2 en 4.9 van het Arbeidsomstandighedenbesluit).
Kort samengevat houden deze voorschriften in dat de werkgever er voor moet
zorgdragen dat de blootstelling aan, in dit geval, gewasbeschermingsmiddelen
en biociden, beneden het gezondheidsschadelijke niveau blijft. Van een gezondheidsschadelijk
niveau is sprake als uit de beoordeling van het college blijkt dat de blootstelling
hoger is dan een vooraf vastgestelde gezondheidskundige norm. Het college
geeft voorschriften voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of biociden
met een zo licht mogelijk niveau van belasting van de gebruiker gegeven de
noodzaak tot beperking van de blootstelling tot beneden het gezondheidsschadelijke
niveau. Het moet dan ook het uitgangspunt zijn van de beoordeling door het
college dat zij bij de toelatingsbeoordeling nagaat op welke wijze in de bij
de toelating te geven gebruiksvoorschriften het gebruik van persoonlijke
beschermingsmiddelen voorkomen of verminderd kan worden. De individuele werkgever
kan er bij het opstellen van zijn risico-inventarisatie en -evaluatie vanuit
gaan dat de gebruiksvoorschriften en de voorschriften voor gewaswerkzaamheden
al aan dit aspect van de arbeidshygiënische strategie voldoet; het toelatingsstelsel
wordt dan optimaal benut voor het kunnen voldoen aan de arbeidsbeschermingsdoelstelling,
zoals beoogd door de EU-richtlijnen op het gebied van arbeidsbescherming,
gewasbeschermingsmiddelen en biociden. In de afweging om tot deze keus te
komen speelt tevens mee dat een werkgever minder eenvoudig dan het college
in staat is om informatie, kennis en deskundigheid in te zetten om zelfstandig
en in aanvulling op de toelatingssystematiek de arbeidshygiënische strategie
te doorlopen. Bovendien zal dit voor de werkgever bij het opstellen van zijn
risico-inventarisatie enevaluatie een belangrijke (lasten-)verlichting betekenen.Bij dit onderdeel van de beoordeling door het college moet gedacht worden
aan een getrapte beoordeling van de risico’s. De eerste trap is gebaseerd
op modellen en aannames. Bij de tweede en derde trap beoordeelt het college
via een verfijning van de methodiek of het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen
verminderd of voorkomen kan worden. Het resultaat is een toelatingsbesluit
waarvan de gebruiksvoorschriften het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen
minimaliseren, overeenkomstig het vereiste van de arbeidshygiënische
strategie zoals voorgeschreven in het Arbeidsomstandighedenbesluit.Het toetsingskader dat het college voor dit onderdeel van de beoordeling
(artikelen 28 en 49) en het geven van voorschriften bij de toelating (artikelen
29 en 50) hanteert zal worden vastgelegd bij of krachtens de besluiten die
op grond van deze artikelen worden vastgesteld.Op grond van de hiervoor beschreven beoordelingmethode worden veiligheidsadviezen
en veiligheidsmaatregelen voor het gebruik voor geschreven. Het is dan ook
van belang om te definiëren wie onder het begrip gebruiker worden verstaan.
Dit begrip is onder artikel 1 van het artikelsgewijze gedeelte van deze toelichting
uiteengezet.2.3.3. Bijzondere vormen van toelatingIn hoofdstuk 4, paragraaf 3, en hoofdstuk 5, paragraaf 3, van
het wetsvoorstel zijn bijzondere ook nu reeds bestaande vormen van toelating
opgenomen die zijn toegestaan onder het Europees geharmoniseerde systeem tot
toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Het gaat om:– vereenvoudigde uitbreidingstoelating;– afgeleide toelating;– parallelle toelating;– voorlopige toelating;– toelating op aanvraag van de betrokken ministers;– wederzijdse erkenning.De richtlijnen geven aan hoe tot een vereenvoudigde uitbreidingstoelating,
voorlopige toelating of wederzijdse erkenning overgegaan wordt of kan worden.
De afgeleide toelating en de parallelle toelating vloeien voort uit hetgeen
in artikel 23 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is
bepaald inzake het vrije verkeer van goederen.De toelating op aanvraag van betrokken ministers komt niet als zodanig
uit communautaire regelgeving voort, maar is daar wel van afgeleid. Het gaat
in dit artikel om werkzame stoffen die op een zodanige wijze worden toegepast
dat er sprake is van een gewasbeschermingsmiddel die of een biocide dat voldoet
aan de definitie opgenomen in de gewasbeschermingsrichtlijn onderscheidenlijk
biocidenrichtlijn.De toelating op aanvraag van betrokken ministers is van belang voor werkzame
stoffen die niet met het oog op het gebruik als gewasbeschermingsmiddel in
de handel worden gebracht maar wel als zodanig worden gebruikt. Voorbeelden
zijn: bier tegen slakken, magere melk tegen virussen, uiensap tegen mieren,
zeep en spiritus tegen luizen, koolzuurgas in kassen, etc. etc.Hoewel een fabrikant deze stoffen niet met het oog op de gewasbescherming
op de markt brengt, zijn deze stoffen niet van gevaar ontbloot als de gebruiker
zelf aan de stof de bestemming gewasbeschermingsmiddel geeft. De gewasbeschermingsrichtlijn
is van toepassing op gewasbeschermingsmiddelen die als zodanig voor gewasbescherming
zijn bestemd. Bij de genoemde voorbeelden is daarvan geen sprake. Daarnaast
is de richtlijn van toepassing op preparaten die als een gewasbeschermingsmiddel
gebruikt worden, ook al zijn ze niet met dat hoofddoel op de markt gebracht.De voorgestelde definitie van zowel gewasbeschermingsmiddelen als biociden
bevat ten aanzien van werkzame stoffen of preparaten niet de beperking «in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden
geleverd». De twee betreffende richtlijnen kennen deze beperking wel,
omdat dit richtlijnen zijn ter bevordering van de interne markt; deze richtlijnen
zien dan ook alleen op verhandelbare middelen. De gebruiker van een middel
moet er echter op kunnen vertrouwen dat alle door hem gebruikte middelen,
ook indien niet aan hem in de vorm van gewasbeschermingsmiddel of biocide
geleverd, door de overheid op deugdelijkheid en veiligheid zijn beoordeeld.
Gevaarlijke stoffen als kalkzwavel en koolmonoxide zouden aan het toelatingsregime
van de wet kunnen worden onttrokken door ze ter plekke samen te stellen uit
basiscomponenten die als zodanig niet als gewasbeschermingsmiddelen of biociden
kunnen worden aangemerkt. Om toch ten aanzien van deze stoffen een vergelijkbare
afweging te kunnen maken op het gebied van deugdelijkheid, arbeidsomstandigheden
en milieueffecten zouden separate voorzieningen op grond van de categorale
wetten moeten (gaan) gelden, hetgeen de consistentie niet ten goede zou komen.
Uitgangspunt is immers dat alle relevante aspecten met betrekking tot milieu,
volksgezondheid en arbeidsomstandigheden worden beoordeeld in één
toelatingssystematiek.De huidige wet is op dit punt inconsistent, omdat de bedoelde beperking
voor gewasbeschermingsmiddelen niet en voor biociden wél is overgenomen
in de nationale begripsbepalingen. In het wetsvoorstel is om deze reden op
dit punt één lijn getrokken.2.3.4. Geïntegreerde gewasbescherming en juist
gebruikOp grond van artikel 3, tweede lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn
bepalen de lidstaten bij de toelating dat gewasbeschermingsmiddelen op een
juiste wijze moeten worden gebruikt en dat de beginselen van goede gewasbeschermingspraktijken
alsmede, waar mogelijk, de beginselen van geïntegreerde bestrijding worden
toegepast. Op grond van artikel 3, zevende lid, van de biocidenrichtlijn geldt
een soortgelijk uitgangspunt voor een juist gebruik van biociden. In het wetsvoorstel
is op twee wijzen aan deze uitgangspunten invulling geven. Op de eerste plaats
kan bij de toelating een voorschrift met betrekking tot geïntegreerde
bestrijding of juist gebruik worden opgenomen (artikel 29, eerste lid, onder
c en artikel 50, eerste lid, onder c). Ten tweede kunnen bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur algemene regels worden gesteld (artikelen 78
tot en met 80) die indien dat bepaald is bij het stellen van voorschriften
voor de toelating in acht worden genomen (artikel 29, derde lid, en 50, derde lid). Voor gewasbeschermingsmiddelen blijft het bestaande Besluit
beginselen geïntegreerde gewasbescherming uitgangspunt van beleid.2.3.5. Toepasselijkheid van andere richtlijnen bij
de toelatingBij de toelating van gewasbeschermingsmiddelen biedt de gewasbeschermingsrichtlijn
de mogelijkheid om rekening te houden met communautaire maatregelen op het
gebied van de arbeidsomstandigheden. In paragraaf 2.2.1.5.2. is aangegeven
op welke wijze dit wordt uitgevoerd.Bij de toelating van biociden is niet alleen hetgeen de biocidenrichtlijn
bepaalt van toepassing, maar ook hetgeen in een aantal andere richtlijnen
is bepaald. Het college zal bij de beoordeling van de toelaatbaarheid op grond
van nadere regelgeving rekening houden met deze richtlijnen. Het gaat om:a. Richtlijn nr. 76/769/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 22 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke
en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de beperking van het
op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en
preparaten (Pb EG L 262),b. Richtlijn nr. 79/117/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 21 december 1978 houdende verbod van het op de markt brengen en het
gebruik van bestrijdingsmiddelen bevattende bepaalde actieve stoffen (Pb EG
L 033),c. Verordening (EEG) nr. 2455/92 van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 23 juli 1992 betreffende de invoer in en de uitvoer uit de Gemeenschap
van bepaalde gevaarlijke chemische stoffen (Pb EG L 251),d. Richtlijn nr. 89/391/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter
bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers
op het werk (Pb EG L 183), en op deze richtlijnen gebaseerde bijzondere
richtlijnen, zoals Richtlijn nr. 98/24/EG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 7 april 1998 betreffende de bescherming van de gezondheid en de veiligheid
van werknemers tegen risico’s van chemische agentia op het werk (Pb
EG L 131) ene. Richtlijn nr. 84/450/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 10 september 1984 betreffende het nader tot elkaar brengen van de
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake misleidende
reclame (Pb EG L 250).Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur zal worden geregeld dat
het college geen biocidenproducten zal toelaten die gedefinieerd zijn in of
onder de werkingssfeer vallen van:a. Richtlijn nr. 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van
de Europese Unie van 6 november 2001 tot vaststelling van een communautair
wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik (PbEG L 311);b. Richtlijn nr. 2001/82/EG van het Europees Parlement en de Raad van
de Europese Unie van 6 november 2001 tot vaststelling van een communautair
wetboek betreffende geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik (PbEG L 311);c. Verordening (EEG) nr. 2309/93 van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 22 juli 1993 tot vaststelling van communautaire procedures voor het
verlenen van vergunningen voor en het toezicht op geneesmiddelen voor menselijk
en diergeneeskundig gebruik en tot oprichting van een Europees Bureau voor
de geneesmiddelenbeoordeling (PbEG L 214);d. Richtlijn nr. 90/385/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 20 juni 1990 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen
van de lidstaten inzake actieve implanteerbare medische hulpmiddelen (PbEG
L 189);e. Richtlijn nr. 93/42/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 14 juni 1993 betreffende medische hulpmiddelen (PbEG L 169);f. Richtlijn nr. 89/107/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 21 december 1988 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen
der lidstaten inzake levensmiddelenadditieven die in voor menselijke voeding
bestemde waren mogen worden gebruikt (PbEG L 40) en richtlijn nr. 88/388/EEG
van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 22 juni 1988 betreffende
de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake aroma’s
voor gebruik in levensmiddelen en de uitgangsmaterialen voor de bereiding
van die aroma’s (PbEG L 184), alsmede richtlijn nr. 95/2/EG van
het Europees Parlement en de Raad van de Europese Gemeenschappen van 20 februari
1995 betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen
en zoetstoffen (PbEG L 61);g. Richtlijn nr. 89/109/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 21 december 1988 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen
der lidstaten inzake materialen en voorwerpen bestemd om met levensmiddelen
in aanraking te komen (PbEG L 40);h. Richtlijn nr. 92/46/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 16 juni 1992 tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de
productie en het in de handel brengen van rauwe melk, warmtebehandelde melk
en producten op basis van melk (PbEG L 268);i. Richtlijn nr. 89/437/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 20 juni 1989 inzake hygiëne- en gezondheidsvraagstukken bij
de bereiding en het in de handel brengen van eiproducten (PbEG L 212);j. Richtlijn nr. 91/493/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 22 juli 1991 tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de
productie en het in de handel brengen van visserijproducten (PbEG L 268);k. Richtlijn nr. 90/167/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 26 maart 1990 tot vaststelling van de voorwaarden voor de bereiding,
het in de handel brengen en het gebruik van diervoeders met medicinale werking
(PbEG L 92);l. Verordening (EG) nr. 1831/2003 van het Europees Parlement en de Raad
van de Europese Unie van 22 september 2003 betreffende toevoegingsmiddelen
voor diervoeding (PbEG L 268), richtlijn nr. 82/471/EEG van de Raad van
de Europese Gemeenschappen van 30 juni 1982 betreffende bepaalde in diervoeding
gebruikte producten (PbEG L 213) en richtlijn nr. 96/25/EG van de Raad
van de Europese Gemeenschappen van 29 april 1996 betreffende het verkeer
van voedermiddelen, tot wijziging van richtlijnen nrs. 70/524/EEG, 74/63/EEG.
82/471/EEG en 93/74/EEG, en tot intrekking van richtlijn nr. 77/101/EEG (PbEG
L 125);m. Richtlijn nr. 76/768/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen
van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke
en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake cosmetische producten
(PbEG L 262);n. Richtlijn nr. 98/79/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 27 oktober 1998 betreffende medische hulpmiddelen voor
in-vitrodiagnostiek (PbEG L 331) zijn producten die niet onder de werkingsfeer
van het onderhavige wetsvoorstel vallen.Voor zover over de toepasselijkheid van voornoemde richtlijnen onduidelijkheid
bestaat kan bij lagere regelgeving in duidelijkheid worden voorzien.2.4 Onderwerpen betreffende handel en gebruik (hoofdstuk
6 van het wetsvoorstel)2.4.1. Vakbekwaamheidseisen en niet-professionele
gebruikers2.4.1.1. Het systeemDe biocidenrichtlijn maakt een onderscheid tussen professionele gebruikers
en niet professionele gebruikers. De gewasbeschermingsrichtlijn kent dit onderscheid
niet, maar bepaalt in Bijlage VI, onder deel C, subonderdeel 2.4.1.3. wel
dat gewasbeschermingsmiddelen die als zeer giftig worden aangemerkt niet mogen
worden toegelaten voor gebruik door niet-professionelen. Bovendien bepaalt
artikel 16, derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn dat op het etiket
wordt aangegeven of een middel uitsluitend bestemd is voor bepaalde categorieën
gebruikers.Gewasbeschermingsmiddelen en biociden zijn potentieel gevaarlijk voor
de handelaar en gebruiker. Onoordeelkundig gebruik kan ook ernstige schade
toebrengen aan natuur en milieu en aan het belang van de drinkwatervoorziening.
Om de potentiële gevaren te beperken kiest de producent uit voorzorg
een bepaalde vorm voor de verpakking en gebruiksaanwijzing en worden de risico’s
van het gebruik verder beperkt door de toelatingsvoorschriften van het college.
Het is voor een goede toepassing van de middelen noodzakelijk dat personen
die met die middelen omgaan, op de hoogte zijn van de risico’s en weten
hoe die middelen op verantwoorde wijze te gebruiken.Onder de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 worden voor gewasbeschermingsmiddelen
en biociden inzake vakbekwaamheidseisen verschillende systemen gehanteerd.
Voor handel in en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bestaat een systeem
van vergunningen (licenties genoemd), waarbij onderscheiden eisen gelden voor
handelaren, voor personen die voor zichzelf of voor anderen gewasbeschermingswerkzaamheden
uitvoeren en voor het gebruik van gas- of dampvormige doodshoofdmiddelen.
Vergunningen hebben een beperkte geldigheidsduur en worden verlengd indien
houders een adequaat bijscholingsprogramma hebben gevolgd. Voor biociden bestaat
een systeem van vakbekwaamheidsdiploma’s voor dierplagen en houtrotverwekkende
schimmels, deskundigheidsbewijzen voor het gebruik van enkele gas- of dampvormende
doodshoofdmiddelen en een vakbekwaamheidsopleiding tot gassingsleider, bij
het onder gas brengen van objecten, zoals loodsen en containers.Het vergunningstelsel voor gewasbeschermingsmiddelen bestaat sedert 1994.
Het vergunningsysteem bestaat uit drie gestapelde vergunningen voor handel
en gebruik en een aparte vergunning voor de bestrijding van mollen en woelratten.
De vergunning wordt namens de Minister van LNV door de Plantenziektenkundige
dienst verstrekt op basis van een getuigschrift van specifieke opleidingen
die aan de opleidingseisen voldoen en wanneer de aanvrager volgens een getuigschrift
van bureau erkenningen van de Vereniging van agrarische opleidingscentra (AOC-raad)
periodiek een bijscholingsbijeenkomst heeft gevolgd. Voornoemd bureau controleert
de kwaliteit van de bijscholingsbijeenkomsten. Een evaluatie die in 2000 is
uitgevoerd, laat zien dat er een breed draagvlak is voor de periodieke bijscholing.
De periodieke bijscholing draagt bij aan een veilige toepassing. Daarnaast
stelt zij gebruikers in staat op de hoogte te blijven van recente ontwikkelingen
op het gebied van geïntegreerde bestrijding en draagt aldus
bij aan de beleidsdoelstelling de gewasbescherming te verduurzamen.Gegeven het onderscheid dat in de beide richtlijnen ten aanzien van professionele
en niet professionele gebruikers wordt gemaakt, is het in het licht van een
goede controle op het gebruik van middelen wenselijk dat slechts handelaren
en gebruikers met voldoende vakbekwaamheid van dergelijke middelen gebruik
kunnen maken, tenzij een middel door het college geschikt is verklaard om
door niet professionelen, dat wil zeggen personen zonder vakbekwaamheidsbewijs,
te worden gebruikt.Daarom wordt voorgesteld aan handel en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden voorwaarden te blijven stellen (paragraaf 1 over handel en
opslag, onderscheidenlijk paragraaf 2 over gebruik). Voor de omgang met
bepaalde gasvormige biociden wordt het huidige systeem van vakbekwaamheidseisen
gecontinueerd. Het wetsvoorstel voorziet voor biociden en voor gewasbeschermingsmiddelen
in een uniform stelsel op grond waarvan handel en gebruik in beginsel slechts
zijn toegestaan aan personen die beschikken over een geldig bewijs van vakbekwaamheid.
Dit stelsel is zodanig ingericht dat wordt aangesloten bij het huidige systeem
van vakbekwaamheidseisen inzake de omgang met bepaalde gasvormige biociden.
Dit systeem wordt derhalve onveranderd gecontinueerd.2.4.1.2. VrijstellingOnderkend wordt dat een bewijs van vakbekwaamheid niet in alle gevallen
noodzakelijk is. Bijvoorbeeld als het gaat om relatief onschuldige stoffen
of formuleringen.Ook onder de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 gold reeds voor bepaald gebruik
vrijstelling van de vergunningplicht. Een algemene vrijstelling bestond voor
niet-bedrijfsmatig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, uitgezonderd de
zogenoemde doodshoofdmiddelen. Omdat daarmee verantwoord gebruik door particulieren
onvoldoende is gewaarborgd, is dat systeem verlaten. Voorgesteld wordt niet
langer de bestemming, maar de aard van het middel bepalend te doen zijn. Daartoe
wordt bij de toelating een onderscheid gemaakt in middelen voor professioneel
en niet-professioneel gebruik. Voor eerstbedoelde middelen voorziet het wetsvoorstel,
zowel voor handelaren als gebruikers, in een vrijstelling van het vereiste
van een bewijs van vakbekwaamheid (artikel 71, tweede lid, onderdeel i). Bij
lagere regelgeving zal ook kunnen worden voorzien in vrijstelling voor bepaald
gebruik van middelen die voor niet-professioneel gebruik zijn toegelaten.2.4.1.3. Verlenen en intrekkenHet ligt in de bedoeling bewijzen van vakbekwaamheid uit te doen reiken
door organisaties die daartoe door de verantwoordelijke ministers kunnen worden
gemandateerd. Een bewijs van vakbekwaamheid wordt verleend als bepaalde examens
zijn afgelegd of anderszins is gebleken dat vereiste scholing is gevolgd.
De exameneisen zullen bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden
vastgelegd.Een bewijs van vakbekwaamheid zal slechts voor een beperkt aantal jaren
gelden. Nadat vereiste bijscholing is gevolgd kan het bewijs worden verlengd.
Daarmee is verzekerd dat gebruikers op de hoogte blijven van relevante ontwikkelingen.Een bewijs van vakbekwaamheid kan ook worden ingetrokken. De bevoegdheid
daartoe blijft bij de verantwoordelijke bewindslieden.Het thans voorgestelde systeem is voor wat betreft gewasbeschermingsmiddelen
een aanmerkelijke vereenvoudiging ten opzichte van het oude vergunningensysteem.
Voor de betekenis die dat heeft voor uitvoeringslasten voor de overheid en
administratieve lasten voor het bedrijfsleven zij verwezen naar Hoofdstuk
4. Voor biociden is er sprake van een vergelijkbaar systeem.Het onderhavige wetsvoorstel geeft vergeleken met de huidige wetgeving
een aanzet tot één vereenvoudigd systeem voor gewasbeschermingsmiddelen
en biociden. Uitgangspunt is dat van een vakbekwaam handelaar en gebruiker
een veilige opslag, vervoer en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
verwacht mag worden. Voor handel en gebruik bestaan inmiddels diverse opleidingen,
waarmee handelaren en gebruikers voldoende zijn toegerust om een veilig gebruik
van gewasbeschermingsmiddelen te verzekeren. Zij beschikken over de kennis
om een gewasbeschermingsmiddel of biocide op de markt te brengen, af te leveren
of toe te passen conform de gebruiksvoorschriften van het college. Bovendien
kunnen handelaren en gebruikers onderling bezien of de betrokken handelaar
of gebruiker voldoende bekwaam is in handel of gebruik van de betrokken middelen.
Dit bevordert het sluiten van de keten van productie, handel en gebruik. Bij
ernstige fouten, grove onzorgvuldigheid of opzettelijke normoverschrijding
dan wel regelmatige of stelselmatige overtreding van de gebruiksvoorschriften
of andere voor het middel geldende regelgeving kan het nodig zijn een tijdelijke
of permanente sanctie op te kunnen leggen door intrekking van een bewijs van
vakbekwaamheid. De dader kan zich dan opnieuw bekwamen in de opslag en gebruik
van het middel. Middelen die bij onjuist gebruik dodelijk kunnen zijn behoren
met grote zorgvuldigheid te worden toegepast. Dit is met name van belang bij
gasvormige of dampvormende gewasbeschermingsmiddelen en biociden, maar kan
ook bij andere middelen aan de orde zijn. Van een vakbekwaam gebruiker mag
dan ook een grote zorgvuldigheid verwacht worden. Wanneer stelselmatig blijkt
dat de gebruiker niet bereid of in staat is om deze zorgvuldigheid te betrachten,
is een permanente intrekking van zijn getuigschrift aangewezen.2.4.2. Algemeen verbindend verklaringDe algemeenverbindendverklaring (hierna: a.v.v.) is een wettelijk geconditioneerde
vorm van zelfregulering. Er wordt door een belangengroep, die een groot deel
van de totale groep omvat een verzoek gedaan tot a.v.v. Met deze a.v.v. worden
niet alleen de deelnemers, maar ook ieder ander gebonden aan de gemaakte afspraken
binnen de belangengroep.Het instrument van de a.v.v. heeft een aantal belangrijke voordelen:– Het gebruik maken van cultuur, kennis en ervaring van de doelgroep;– Naar verwachting een groot draagvlak binnen de doelgroep;– Sneller resultaat te verwachten dan in geval van overheidsoptreden;– Decentralisatie;– Deregulering;– Beperkt beroep op handhavingcapaciteit overheid (alleen meta-toezicht);– Flexibiliteit;– Overheidsbemoeienis alleen gericht op datgene wat bij zelfregulering
tekort schiet (de onwilligen dwingen).In het verleden is met name in kringen van de handel en industrie ter
zake van gewasbeschermingsmiddelen veel werk verzet om te komen tot een bindende
set van afspraken inzake de distributie van gewasbeschermingsmiddelen. Deze
zelfregulering blijkt niet goed mogelijk door de zogenoemde «free riders»
problematiek, inhoudende dat enkelingen zich moedwillig pogen te onttrekken
aan de collectieve afspraken binnen een sector. Dit is reden geweest om de
mogelijkheden van a.v.v. nader te onderzoeken.In april 2004 heeft het bestuurlijk overleg in het kader van het convenant
duurzame gewasbescherming, op basis van bovenstaande argumenten, zich positief
uitgesproken over invoering van een kapstokartikel dat verzoeken tot a.v.v.
mogelijk moet maken. Het onderhavige wetsvoorstel vormt de uitwerking hiervan.Verwacht wordt dat met het instrument van de a.v.v. een goede invulling
wordt gegeven aan de wens om meer ruimte te bieden voor eigen initiatieven
van burgers en bedrijven en dat daarbij tegelijkertijd een oplossing wordt
geboden voor de «free riders» problematiek.Een systeem van gecontroleerde distributie van gewasbeschermingsmiddelen,
enkel gebaseerd op vrijwilligheid biedt onvoldoende zekerheid omtrent de naleving,
zo blijkt uit praktijkervaring die onder het convenant duurzame gewasbescherming
is opgedaan, terwijl alternatieven zoals een wettelijke erkenning een extra
taak bij de overheid leggen en in mindere mate uitdrukking geven aan de eigen
verantwoordelijkheid. De reikwijdte is beperkt tot distributie van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden. In dit verband wordt ook wel gesproken over het «sluiten
van de keten». Uiteraard zal wel van geval tot geval een afweging moeten
plaatsvinden of aan de gestelde criteria wordt voldaan. Zo kan het vanzelfsprekend
niet de bedoeling zijn dat de afspraken leiden tot een onvoldoende invulling
van wettelijke verplichtingen. Bij de afweging of een schriftelijke overeenkomst
algemeen verbindend wordt verklaard, zal voorts worden bezien in hoeverre
de gemaakte afspraken rekening houden met andere belangen, bijvoorbeeld als
het gaat om het milieu of de arbeidsbescherming. Daarbij is het tevens van
belang dat een algemeen verbindend verklaring niet concurrentieverstorend
mag werken.Voor een nadere toelichting ter zake wordt verwezen naar het artikelsgewijze
deel van deze memorie van toelichting.2.4.3. Invoer en doorvoerArtikel 16, vijfde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn bepaalt dat
de lidstaten kunnen voorschrijven dat de etiketten in de nationale taal zijn
gesteld en van de etiketten en verpakkingen een monster, model of ontwerp
wordt verstrekt. Artikel 20, zesde lid, van de biocidenrichtlijn schrijft
voor dat biociden alleen op de markt mogen worden gebracht indien de etiketten
in de nationale taal zijn gesteld en van de etiketten en verpakkingen een
monster, model of ontwerp wordt verstrekt. Voorts mogen Lid-Staten, verkort
weergegeven, aanvullende formuleringen eisen voor de bescherming van mens,
dier of milieu.Artikel 17 van de gewasbeschermingsrichtlijn en artikel 24 van de biocidenrichtlijn
bepalen dat de Lid-Staten de nodige maatregelen nemen om te controleren of
de gewasbeschermingsmiddelen of biociden voldoen aan de in de richtlijn gestelde
eisen, waaronder de informatie die is vermeld op het etiket.Om deze controle te kunnen uitvoeren is in artikel 22, tweede lid, van
het wetsvoorstel bepaald dat uit de verpakking van het middel moet blijken
dat het middel in Nederland is toegelaten.Om te voorkomen dat doorvoer onmogelijk wordt, is in artikel 74 een uitzondering
gemaakt voor gewasbeschermingsmiddelen en biociden die gezien de vrachtpapieren,
het etiket of de samenstelling van de werkzame stof of het preparaat bestemd
zijn voor uitvoer of doorvoer (bijvoorbeeld een etiket met Belgische toelatingsnummers).
Ter controle van de uitvoer of doorvoer wordt bepaald dat het land van bestemming
of voor zover het gebruikers betreft, de plaats buiten Nederland waar de toepassing
plaatsvindt, in een register wordt bijgehouden. Hiermee wordt uitvoer en doorvoer mogelijk gemaakt voor middelen die gezien de buitenlandse toelatingsnummers
niet voor de binnenlandse markt bestemd zijn.Op deze wijze wordt verzekerd dat voor uitvoer bestemde middelen niet
in strijd met de toelatingsvoorwaarden op de binnenlandse markt worden afgezet
of gebruikt en dat controle hierop mogelijk is overeenkomstig de bedoeling
van artikel 17 van de gewasbeschermingsrichtlijn en artikel 24 van de biocidenrichtlijn.
Het loslaten van de registratie zou betekenen dat iedere handelaar of gebruiker
van het middel zich op uitvoer kan beroepen, zodat controle op het voorhanden
hebben van niet toegelaten middelen ernstig wordt bemoeilijkt. Dit is naar
de opvatting van de regering in strijd met de ingevolge artikel 17 van de
gewasbeschermingsrichtlijn en artikel 24 van de biocidenrichtlijn vereiste
controle.2.5 Overgangsbepalingen en afstemming met andere regelgeving
(onder andere hoofdstuk 9 van het wetsvoorstel)2.5.1. De overgangsperiode van de richtlijnen in
de overgangsbepalingenHet doel van de richtlijnen om een hoog beschermingsniveau voor mens,
dier, plant en milieu te bereiken kan niet aanstonds worden gerealiseerd.
In beide richtlijnen is daarvoor een periode van twaalf jaar vastgesteld waarin
de Europese Commissie alle bij de inwerkingtreding van de richtlijnen op de
markt zijnde werkzame stoffen beoordeelt en op bijlage I bij een van beide
richtlijnen plaatst. De toelating van middelen gebaseerd op werkzame stoffen
die in het werkprogramma van de Europese Commissie zijn opgenomen en derhalve
nog niet zijn beoordeeld voor opneming in bijlage I bij de richtlijnen, blijft
volledig een bevoegdheid van de nationale autoriteiten tot het moment dat
een werkzame stof op bijlage I bij de richtlijn is geplaatst (artikel 8, tweede
lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn en artikel 16, eerste lid, van de biocidenrichtlijn).
De beoordelingsmarge is wel beperkt door het uitgangspunt van de gemeenschapstrouw.
Het is de bedoeling dat de beoordeling van middelen door de lidstaten geharmoniseerd
wordt.Het ligt enerzijds niet voor de hand om als lidstaat vooruitlopend op
de Europese besluitvorming een middel van de markt te weren. Het gevolg daarvan
kan zijn dat een middel wegens gebrek aan gegevens van de nationale markt
wordt gehaald om later als nog na opneming op bijlage I bij een van de richtlijnen
te worden toegelaten. Een voor de burger onoverzichtelijke wijze van besluitvorming.Anderzijds volgt uit artikel 8, derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn
en artikel 16, eerste lid, van de biocidenrichtlijn dat het niet de bedoeling
is om middelen waarvan het de autoriteiten bekend is dat deze te grote risico’s
inhouden op de markt te laten in afwachting van een besluit tot niet opnemen
van de werkzame stof op bijlage I van de Europese Commissie. Een dergelijke
marktprotectionistische opstelling is in strijd met de gedachte om te streven
naar een hoog beschermingsniveau. Maar de nationale autoriteit mag zich wel
beperken tot de nationale vereisten, omdat het niet duidelijk is of de nog
niet op Europees niveau beoordeelde stoffen al dan niet aan de te stellen
eisen voldoen.2.5.2. Toelating door de lidstaat in de overgangsperiodeDe regering kan voor werkzame stoffen die zijn opgenomen in het werkprogramma
van de Europese Commissie een nationaal toelatingsbeleid voeren, mits dat
beleid gericht blijft op het bereiken van de doelstellingen van de richtlijnen
(een geharmoniseerde markt met een hoog beschermingsniveau voor volksgezondheid,
arbeidsveiligheid en milieu). De wijze waarop deze doelstelling
wordt bereikt is echter getemporiseerd en wordt bevorderd door afstemming
van regelgeving en uitwisseling van kennis en expertise met andere lidstaten.
Dit betekent dat voor nog niet op bijlage I bij de richtlijnen opgenomen werkzame
stoffen geldt dat een dossier niet volgens de uniforme beginselen voor gewasbeschermingsmiddelen
of de gemeenschappelijke beginselen voor biociden gevuld hoeft te zijn en
dat op basis van het oordeel van het college tot toelating kan worden besloten.
Het college zal wel de toelatingsvoorwaarden van de beide richtlijnen blijven
hanteren (artikelen 121 en 122, tweede lid, en volgende in samenhang met de
artikelen 28 en 49 van het wetsvoorstel).Een volledige toepassing van de uniforme beginselen voor gewasbeschermingsmiddelen
en de gemeenschappelijke beginselen voor biociden is gelet op de afstemming
van dossiervorming met het Europese beoordelingstraject en de capaciteit van
het college nog niet mogelijk gebleken. Met het oog op de concurrentiepositie
van Nederlandse bedrijven geeft de regering hieraan ook niet voor alle stoffen
langer prioriteit. Bovendien zijn de Nederlandse sectoren die van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden gebruik maken zeer divers, zodat feitelijk een groot deel van
alle middelen die op de Europese markt in gebruik zijn door het college volledig
getoetst zouden moeten worden. Daarom maakt de regering gebruik van de overgangsrechtelijke
mogelijkheden die de beide richtlijnen bieden. Dit biedt tevens mogelijkheden
tot meer samenwerking tussen de lidstaten bij de beoordeling van werkzame
stoffen.In het wetsvoorstel zijn daartoe de volgende instrumenten opgenomen:A) verlenging van de herprioritering van onder de huidige wet aangewezen
werkzame stoffen (artikel 122);B) toelating van dringend vereiste gewasbeschermingsmiddelen of biociden
(artikel 123);C) toelating van middelen voor biologische teelt (artikel 124);D) wijziging samenstelling gewasbeschermingsmiddel of biocide (artikel
125);E) vereenvoudigde uitbreidingstoelating van biociden (artikel 126).Ad A)Bij de herprioritering op grond van artikel 25d van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 heeft het college een lijst vastgesteld van bestaande werkzame stoffen
met een beperkt risicoprofiel voor mens, dier en milieu wanneer die nog niet op bijlage I bij de richtlijnen zijn geplaatst
(in het schema van bijlage 1, de groep werkzame stoffen onder 2). De toelating
van het gewasbeschermingsmiddel of de biocide is van rechtswege verleend.
De beoordeling van een aanvraag tot verlenging van de toelating van een gewasbeschermingsmiddel
of biocide is van rechtswege uitgesteld tot de Europese Commissie of de Raad
van de Europese Unie een communautaire maatregel heeft genomen inzake de opneming
of niet opneming van de werkzame stof op bijlage I bij de richtlijnen. De
door het college op grond van artikel 25d van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962
opgestelde lijst is met artikel 129, tweede lid, en artikel 122 van het wetsvoorstel
geheel overgenomen.Naar aanleiding van de vaststelling van de lijst door het college hebben
enkele milieuorganisaties beroep ingesteld bij het College van Beroep voor
het bedrijfsleven (hierna: CBb). Voornoemde organisaties zijn van mening dat
artikel 25d van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 in strijd is met artikel 8,
tweede en derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn en artikel 16, eerste
lid, van de biocidenrichtlijn. Het CBb heeft aan het Hof vragen gesteld over
de betekenis van artikel 8, tweede en derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn
en artikel 16, eerste lid, van de biocidenrichtlijn. Het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen heeft in het arrest van 10 november
2005, Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie tegen het college, zaak C-316/04
in het vijfde onderdeel van het antwoord en rechtsoverwegingen 50, 54 en 56
een uiteenzetting gegeven van de betekenis van voornoemde artikelen.Dit arrest betekent dat het een lidstaat binnen zekere grenzen vrijstaat
een middel gebaseerd op een nog niet door de Europese Commissie opgenomen
bestaande werkzame stof op de markt toe te laten gedurende de overgangstermijn
van de richtlijnen. Artikel 8, derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn
bepaalt dan welke gegevens voorafgaand aan een nieuw onderzoek verstrekt moeten
worden. Indien het college (als bevoegde autoriteit in lidstaat Nederland)
op eigen initiatief een nieuw onderzoek start naar een middel past het college
allereerst de voorwaarde genoemd in artikel 4, lid 1, sub b, punten i-v, en
sub c tot en met f van de gewasbeschermingsrichtlijn toe alvorens het college
verder onderzoek op basis van de nationale dossiereisen kan aanvangen.Deze lijn is verwoord in artikel 122, vierde lid, van het wetsvoorstel
en doorgetrokken voor alle besluiten over gewasbeschermingsmiddelen gebaseerd
op in het werkprogramma van de Europese Commissie in onderzoek zijnde bestaande
werkzame stoffen.Voor biociden geldt dat de beoordeling van werkzame stoffen pas op gang
is gekomen. Net als bij de beoordeling van werkzame stoffen voor gewasbeschermingsmiddelen
is de beoordeling van werkzame stoffen een moeizaam en langdurig proces. Het
Hof van Justitie heeft in de hiervoor genoemde uitspraak aangegeven dat artikel
16, eerste lid, van de biocidenrichtlijn en artikel 8, tweede lid, van de
gewasbeschermingsrichtlijn dezelfde betekenis hebben. Beide artikelen roepen,
ondanks de verschillende bewoordingen, een gelijke systematiek in het leven.Het Hof volgt hiermee een eerdere uitspraak van het Hof de zogenoemde
Monsanto uitspraak (arrest van het Hof van 3 mei 2001, zaak C-306/98,
Monsanto, Jur. 2001, blz I-3279, punt 43). Artikel 16 van de biocidenrichtlijn
biedt dan ook aan de lidstaat ruime mogelijkheden om voor biociden gedurende
de overgangstermijn van de biocidenrichtlijn passende maatregelen te nemen
binnen de doelstelling van die richtlijn.De regering is van mening dat deze denkwijze van toepassing is op ieder
middel dat overeenkomstig de uitspraak van het Hof voor het eerst op de markt
wordt gebracht, mits het gaat om een bestaande werkzame stof voor gewasbeschermingsmiddelen
of biociden die in het werkprogramma van de Europese Commissie is opgenomen.De regering heeft daarom voor biociden gelijksoortige maatregelen genomen
als voor gewasbeschermingsmiddelen en maakt in dit wetsvoorstel gebruik van
de mogelijkheden die artikel 16 van de biocidenrichtlijn naar haar mening
gedurende de overgangsperiode biedt. De regering draagt zorg voor aansluiting
bij de biocidenrichtlijn door het wetsvoorstel op grond van artikel 16, lid
5, van de biocidenrichtlijn ter notificatie bij de Europese Commissie voor
te dragen.Ad B)Voor het behoud van de concurrentiepositie van teelten in Nederland is
een effectief en duurzaam middelenpakket nodig. In het convenant duurzame
gewasbescherming is daarom overeengekomen dat voor belangrijke knelpunten
waar mogelijk door middel van vrijstellingen (artikel 16aa van de huidige
wet) wordt voorzien in aanvulling van het beschikbare middelenpakket. In het
wetsvoorstel kan het college dringend vereiste gewasbeschermingsmiddelen en
biociden toelaten voor zover deze middelen zijn gebaseerd op werkzame stoffen
die in onderzoek zijn in het werkprogramma van de Europese Commissie en waarvoor
de besluitvorming nog niet is afgerond. Voorwaarde voor deze
toelatingen is dat er geen onaanvaardbare effecten of onaanvaardbare risico’s
op het gebied van volksgezondheid of arbeidsbescherming ontstaan en de milieurisico’s
zoveel mogelijk worden teruggedrongen door het stellen van voorschriften.
Het college geeft alleen toelatingen voor echte knelpunten. De toelatingen
voor dringend vereiste middelen, worden slechts restrictief verstrekt door
(1) de knelpunten te laten toetsen door de Plantenziektenkundige Dienst aan
de beginselen voor geïntegreerde bestrijding (de zogenoemde stevige toets)
of een voor biociden te ontwikkelen vergelijkbare toets, (2) het college de
risico’s te laten beoordelen, (3) zowel in tijd als gebruik beperkingen
aan de toelatingen te verbinden en (4) deze beperkingen te handhaven. De Tweede
Kamer van de Staten-Generaal is bij brieven van 31 maart 2004, 23 juni
2004 (Kamerstukken II 2003/04, 27 858, nr. 44 en 48) en 30 september
2004 (Kamerstukken II 2004/05, 27 858, nr. 51) over deze werkwijze geïnformeerd.
Deze werkwijze, die tot nu toe was vastgelegd in beleidslijnen van de departementen,
wordt nu bij of krachtens de wet vastgelegd.Verschillende milieuorganisaties hebben in 2004 tegen de vrijstellingen
voor gewasbeschermingsmiddelen (artikel 16aa van de huidige wet) beroep bij
het College van Beroep voor het bedrijfsleven aangetekend, omdat zij van mening
zijn dat de huidige vrijstellingen in strijd zijn met artikel 8, derde lid
van de gewasbeschermingsrichtlijn. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven
heeft in haar uitspraak van 22 maart 2005 (AWB 04/876) de wijze waarop
vrijstellingen worden verleend in overeenstemming geacht met het systeem van
de huidige wet, maar heeft prejudiciële vragen aan het Hof van de Europese
Gemeenschappen gesteld over de wijze van toepassing van de vrijstellingen
in het licht van artikel 8, tweede en derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn.
Niettemin heeft de regering op een zelfde wijze als bij vrijstellingen een
mogelijkheid tot toelating van een middel wegens een dringend vereist zijn
van het middel in het wetsvoorstel opgenomen. De regering is van mening dat
het met betrekking tot herprioritering onder A gestelde eveneens van toepassing
is op vrijstellingen voor gewasbeschermingsmiddelen en biociden.Ad C, D en E)Evenals de instrumenten genoemd onder A en B zijn de onder C, D en E genoemde
instrumenten slechts toepasbaar onder het overgangsregime van de richtlijnen.
De uitspraak van het Hof, genoemd onder A is daarom ook van toepassing op
het bepaalde in de artikelen 124 tot en met 126. Zo voorziet het geharmoniseerde
systeem van de richtlijnen bijvoorbeeld niet in specifieke regels inzake middelen
voor de biologische teelt, zoals opgenomen in artikel 124. Bij de opstelling
van de artikelen 124 tot en met 126 heeft de regering het oordeel van het
Hof in acht genomen.2.5.3. Afstemming met andere wetgevingscomplexenBij de afstemming van het onderhavige wetsvoorstel met andere wetgevingscomplexen
(Warenwet, Arbeidsomstandighedenwet 1998, Wet milieubeheer, Wet bodembescherming,
Wet milieugevaarlijke stoffen en Wet verontreiniging oppervlaktewateren) kunnen
onderwerpen op de volgende wijzen worden gereguleerd:1. onder het aanpalende wetgevingscomplex,2. voor verschillende onderdelen van het betreffende onderwerp een regeling
in beide wetgevingscomplexen, of3. een regeling van het betreffende onderwerp in dit wetsvoorstel of de
nog op te stellen nadere regelgeving daarbij.Bij de opstelling van dit wetsvoorstel is ervoor gekozen om (1) onderwerpen
over de toelating en de voorschriften daarbij als implementatie van de richtlijnen
onder te brengen in dit wetsvoorstel, (2) voor andere onderwerpen
te bezien welk wetgevingscomplex voor dat specifieke onderwerp het meest brede
toepassingsgebied heeft en (3) gedetailleerde voorschriften in de nadere regelgeving
zo mogelijk te vervangen door een zorgplicht op het niveau van de wet in afstemming
met aanpalende regelgeving.2.5.3.1. WarenwetArtikel 16 van de Bestrijdingsmiddelenwet bepaalt in samenhang met de
Warenwet dat residuen op voedsel dat een in de Regeling residuen van bestrijdingsmiddelen
bepaalde hoeveelheid te boven gaat ongeschikt is voor consumptie. Voornoemde
regeling gaat niet alleen over residuen in toegelaten middelen maar, ook over
residuen van niet toegelaten middelen. De reden daarvan is dat een in het
buitenland toegelaten middel dat niet is toegelaten in Nederland als zodanig
toelaatbare residuen achter kan laten op een product. De reden dat dit middel
niet in Nederland is toegelaten heeft dan te maken met arbeidsomstandigheden
of milieueisen in plaats van residuen. Nu de Warenwet in zijn algemeenheid
bepaalt wanneer voedsel ongeschikt is voor consumptie en de handhaving van
het verbod op grond van de Warenwet plaatsvindt is het aangewezen om de bevoegdheid
tot nadere regelgeving in de Warenwet op te nemen en niet in het onderhavige
wetsvoorstel. Bovendien leidt een constructie voor de geschiktheid van voedsel
in het onderhavige wetsvoorstel tot een uitbreiding van de werkingssfeer van
het voorliggende wetsvoorstel bij nadere regelgeving naar maximaal toegestane
residuen voor niet toegelaten middelen op levensmiddelen. Dergelijke constructies
zijn in strijd met artikel 61, tweede lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving.De huidige Regeling residuen van bestrijdingsmiddelen wordt volgens het
Residubesluit ondertekend door de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Dit is functioneel omdat
er een samenhang is tussen de hoogte van het maximaal residuniveau en de hoogte
van de dosering van een toegelaten middel op een gewas. Deze gedeelde verantwoordelijkheid
blijft ook onder de Warenwet bestaan. Zodra medio 2007 een nieuwe Europese
residuverordening van kracht wordt, kan de regeling worden aangepast.2.5.3.2. Arbeidsomstandighedenwet 1998Bij de opstelling van het wetsvoorstel is bezien welke bevoegdheden de
gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn op het gebied van arbeidsbescherming
bieden. Deze bevoegdheden zijn geheel in het huidige wetsvoorstel overgenomen.Verder is bezien of er doublures zijn tussen de wetgeving op het gebied
van arbeidsomstandigheden en de wetgeving op het gebied van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden.Met betrekking tot de onderwerpen (1) de wasplaats, (2) de persoonlijke
bescherming, (3) de eerste hulp, (4) de bewaarplaats, (5) lege verpakkingen
en restanten, alsmede (6) bewijzen van deskundigheid is er in zekere mate
een overlap tussen de diverse wetgevingscomplexen.Het regelgevingscomplex op grond van de Arbeidsomstandighedenwet 1998
biedt voor de onderwerpen wasplaatsen, persoonlijke bescherming en eerste
hulp die nu onder de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 geregeld zijn voldoende
bescherming aan werknemers. Er is voor deze onderwerpen geen reden tot regelgeving
in het onderhavige wetsvoorstel. De onderwerpen bewaarplaats en lege verpakkingen
en restanten zijn gereguleerd onder de Wet millieubeheer en de Wet bodembescherming.
Deze onderwerpen worden in afstemming met de Wet milieubeheer
en de Wet bodembescherming geregeld en voor gebruikers van kleine hoeveelheden
tot 400 kilogram onderworpen aan een zorgplicht die nadere regelgeving vervangt.2.5.3.3. Wet milieubeheer en Wet bodembeschermingIn diverse algemene maatregelen van bestuur onder de Wet milieubeheer
worden voorschriften voor het bewaren en opslaan van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden met een gewicht boven de 400 kg gegeven. Vanaf 1000 kg middelen
geldt een regulering via een vergunningenstelsel. Het is de vraag of regulering
met middelvoorschriften voor hoeveelheden kleiner van 400 kg nodig is. De
regering vindt dat de in het wetsvoorstel opgenomen algemene zorgplichtbepaling
voldoende is voor een regulering van het opslaan en bewaren van minder dan
400 kg middelen.Hoofdstuk 10 afvalstoffen van de Wet milieubeheer en de artikelen 6 tot
en met 11 van de Wet bodembescherming zijn niet van toepassing op gedragingen,
voor zover daaromtrent voorschriften gelden, die zijn gesteld bij of krachtens
de Bestrijdingsmiddelenwet 1962. Deze nadere voorschriften staan in artikel
13 van het Bestrijdingsmiddelenbesluit.Er is echter niet voor gekozen om de verwerking van restverpakkingen en
restvloeistoffen onder dit wetsvoorstel te brengen. De effecten van het lokaal
op de bodem brengen van een restvloeistof verschillen per stof. Als het op
de bodem brengen van restverpakkingen en restvloeistoffen wordt toegestaan,
is het nodig om per stof een afweging te maken. Het verwijderen van een restvloeistof
is echter geen vraag betreffende de toepassing van een gewasbeschermingsmiddel
en maakt dan ook geen onderdeel uit van de toelatingsprocedure. Het is dan
ook niet wenselijk om het op de bodem brengen van restverpakkingen of restvloeistoffen
onder dit wetsvoorstel te regelen. Wel horen op het etiket aanwijzingen voor
een veilig verwijderen van middelen te worden gegeven.2.5.3.4. Wet milieugevaarlijke stoffenDe nadere regelgeving onder de Wet milieugevaarlijke stoffen (Wms) bevat
etiketeisen op grond van de preparatenrichtlijn (richtlijn nr. 1999/45/EG
van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 31 mei
1999 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen van de Lidstaten inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken
van gevaarlijke preparaten (PbEG L 200)). Een deel van deze etiketeisen
heeft ook betrekking op toelatingen van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
Een keuze voor de huidige regulering onder de Wms betekent dat in twee wetgevingscomplexen
regelgeving voor etiketten van gewasbeschermingsmiddelen en biociden voorkomt.
Een keuze voor regulering onder het onderhavige wetsvoorstel betekent dat
in twee wetgevingscomplexen regelgeving voor etiketten van gevaarlijke stoffen
voorkomt. De eisen uit de preparatenrichtlijn zijn imperatief voor een veel
grotere groep stoffen dan gewasbeschermingsmiddelen en biociden. De biocidenrichtlijn
en de gewasbeschermingsrichtlijn voegen daar een beperkt aantal etiketeisen
aan toe. Het college stelt bij de toelating vast welke van deze etiketeisen
voor de toelating gelden, zodat regulering in twee wetgevingscomplexen voor
de burger geen directe nadelen heeft. Bovendien is in het wetsvoorstel voorzien
in de mogelijkheid van een koppeling van etiketeisen bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur op grond van artikel 29, eerste lid, onderdeel d, en
de aanhef van het derde lid, voor gewasbeschermingsmiddelen en artikel 50,
eerste lid, onderdeel d, en de aanhef van het derde lid, voor biociden.2.5.3.5. Wet verontreiniging oppervlaktewaterenHet doel van de Wet verontreiniging oppervlaktewateren (WVO) is het bestrijden
en het voorkomen van verontreiniging door het lozen van afvalstoffen, verontreinigende
of schadelijke stoffen, in welke vorm dan ook, in oppervlaktewateren. De werkingssfeer
van de WVO beperkt zich in beginsel tot het reguleren van lozingen met behulp
van een werk (bijvoorbeeld lozen via een pijp). Lozing van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden met behulp van een werk is geen onderdeel van de toelating van
gewasbeschermingsmiddelen of biociden en de bijbehorende wettelijke gebruiksvoorschriften
op grond van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962, zodat het wenselijk blijft deze
lozingen met een WVO-vergunningplicht te reguleren.De verhouding tussen Bestrijdingsmiddelenwet 1962 (Bmw) en de WVO is voor
andere vormen van lozing dan met behulp van een werk geregeld in het Uitvoeringsbesluit
artikel 1, derde lid, Wet verontreiniging oppervlaktewateren (hierna Uitvoeringsbesluit).
Het Uitvoeringsbesluit bepaalt dat dit besluit niet van toepassing is op gedragingen
waaromtrent voorschriften zijn gesteld bij of krachtens de Bmw, met uitzondering
van agrarische activiteiten als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel
b, van het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij (hierna: het Lozingenbesluit).
Deze afbakening voorkomt dat allerlei gedragingen die voor de bescherming
van het oppervlaktewater afdoende zijn gereguleerd via de Bmw zonder meer
onder de WVO-vergunningplicht vallen.Voor gedragingen waarbij de WVO-vergunningplicht is vervangen door algemene
regels is een dergelijke afbakening niet wenselijk. Voor een groot deel van
de agrarische sector is bij de opstelling van algemene regels synergie tussen
de WVO en de Bmw gezocht door het Lozingenbesluit te baseren op beide wetten.Enerzijds is door het Lozingenbesluit op de WVO te baseren differentiatie
tussen wateren mogelijk. De waterkwaliteitsbeheerder heeft hierdoor de mogelijkheid
om wateren met bijzondere functies of waterkwaliteitsdoelstellingen beter
te beschermen. Ook is op grond van de WVO in het Lozingenbesluit een flexibel
instrumentarium opgenomen, die het voor de waterkwaliteitsbeheerder en de
ondernemer mogelijk maakt om in te spelen op de specifieke situatie. Anderzijds
is door het Lozingenbesluit mede te baseren op de Bmw mogelijk het integrale
karakter van de Bmw te benadrukken en wordt de relatie tussen het toelatingsbeleid
en algemene regels ten aanzien van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden bevestigd. De bepalingen van het Lozingenbesluit zijn immers uitgangspunt
bij de toelating van een gewasbeschermingsmiddel of biocide.Het onderhavige wetsvoorstel brengt daarom in de relatie met de WVO geen
verandering. De WVO is een belangrijk instrument voor uitvoering van Richtlijn
2000/60 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 23 oktober
2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende
het waterbeleid (hierna: kaderrichtlijn water). De doelstellingen voor de
Nederlandse oppervlaktewaterlichamen die uit de kaderrichtlijn water voortvloeien,
maken een instrumentarium voor differentiatie in beschermingsniveaus voor
diverse wateren noodzakelijk. De WVO – en diens voorziene opvolger,
de Wet waterbeheer – bieden het instrumentarium om, daar waar nodig,
voor specifieke wateren maatregelen op maat te treffen. De samenhang tussen
deze wetten en dit wetsvoorstel zal zijn uitwerking krijgen in geïntegreerde
algemene maatregelen van bestuur zoals het Lozingenbesluit. Omwille van een
optimale afstemming tussen dit wetsvooorstel en de de WVO zullen de beoordelingsmethoden
voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur in overeenstemming met de Minister
van Verkeer en Waterstaat worden vastgesteld.2.5.4. Verhouding met regelgeving van decentrale
overhedenHet onderhavige wetsvoorstel bevat, als het gaat om de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden, een uitputtend juridisch kader voor het op de markt brengen van
die middelen waarmee wordt voldaan aan dwingende Europese regelgeving.In het kader van de toelating vindt een afweging plaats waarbij rekening
gehouden wordt met belangen van volksgezondheid, arbeidsbescherming en milieu.Op grond van het zogenoemde «Emmense baliekluiverarrest» (Hoge
Raad 4 maart 1952, NJ 1952, 365) is algemeen aanvaard dat wat de formele
wetgever uitputtend geregeld heeft, niet vatbaar is voor aanvullingen of uitbreidingen
door andere overheden, zoals provincies, gemeentes, productschappen en waterschappen.De consequentie hiervan is dat door andere overheden vastgestelde algemeen
verbindende voorschriften die regels stellen over onderwerpen waarin de wet
reeds voorziet, onverbindend zijn, voor zover het gaat om regels die door
andere overheden op basis van hun autonome regelgevende bevoegdheid worden
gesteld. De autonome regelgevende bevoegdheid houdt in dat gemeentes, provincies
en waterschappen vrij zijn de behartiging van elk openbaar belang ter hand
te nemen zolang die behartiging niet door hogere regelingen aan hun bemoeienis
is onttrokken. In artikel 121 van de Gemeentewet, artikel 118 van de Provinciewet
en artikel 59 van de Waterschapswet is vastgelegd dat gemeentelijke en provinciale
verordeningen alsmede verordeningen van waterschappen ten aanzien van onderwerpen
waarin door hogere regelgeving is voorzien, gehandhaafd blijven voor zover
die verordeningen daarmee niet in strijd zijn. In relatie tot het onderhavige
wetsvoorstel moet deze bepaling zo worden begrepen dat sprake is van strijdigheid
indien de regelgeving van andere overheden betrekking heeft op onderwerpen
die in deze wet uitputtend worden geregeld, meer bepaald de toelating en het
op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.Het bovenstaande geldt niet voor regelgeving die door decentrale overheden
in medebewind wordt vastgesteld. Bij regels op grond van medebewind is immers
sprake van een specifieke opdracht op grond van een andere bijzondere wet,
waaraan het onderhavige wetsvoorstel uiteraard geen afbreuk kan doen. Bovendien
mag worden aangenomen dat, waar het gaat om een opdracht uit hoofde van een
andere formele wet, per definitie sprake van is van andere onderwerpen dan
die waarop het onderhavige wetsvoorstel ziet. Ten aanzien van de afstemming
tussen beide wetten heeft immers op het niveau van de formele wetgever al
een afweging plaatsgevonden.Indien provincies en waterschappen derhalve op grond van de Wet milieubeheer
of de Wet verontreiniging oppervlaktewateren aanvullende voorschriften stellen
met betrekking tot het gebruik van bepaalde gewasbeschermingsmiddelen en biociden
ter bescherming van specifieke gebieden of vanwege andere specifieke regionale
of lokale omstandigheden, verzet het wetsvoorstel zich daar niet tegen. Uiteraard
moet dan wel vaststaan dat de betrokken regelgeving daadwerkelijk de belangen
dient die de delegerende wetten beogen te beschermen; een algemeen verbod
tot gebruik van bepaalde middelen zonder dat daarmee een specifiek milieubelang
of waterstaatkundig belang wordt gediend, voert te ver.Artikel 21 van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 bevat overigens een expliciete
bepaling met betrekking tot de onverbindendheid van gemeentelijke verordeningen.
Die bepaling is in 1993 ingevoegd ter vervanging van de oorspronkelijke bepaling
uit 1962 die juist expliciet bepaalde dat de bevoegdheid tot
het maken van gemeentelijke verordeningen gehandhaafd bleef. Gelet op de hierboven
geschetste doctrine is artikel 21 van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 echter
een overbodige bepaling, die bovendien ten onrechte de indruk zou kunnen wekken
dat voor gemeentelijke verordeningen op dit punt iets anders geldt dan voor
provinciale en productschapverordeningen alsmede verordeningen van waterschappen.In het onderhavige wetsvoorstel is derhalve afgezien van een vergelijkbare
bepaling.HOOFDSTUK 3. HANDHAVING3.1. InleidingAdequate handhaving van wet- en regelgeving is van essentiële betekenis
voor het realiseren van de met die wet- en regelgeving beoogde doelstellingen
van overheidsbeleid. Van groot belang hierbij is een goed evenwicht tussen
handhaving door middel van de inzet van het strafrechtelijke instrumentarium
en de inzet van andere handhavingsinstrumenten. Bij dit laatste gaat het om
de mogelijkheden van bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke handhaving.
Het onderhavige wetsvoorstel voorziet in een mix van handhavingsinstrumenten;
naast strafrechtelijke handhavingsmogelijkheden biedt het voorstel bestuursrechtelijke
en privaatrechtelijke handhavingsmogelijkheden.De nadruk komt op bestuurlijke boetes te liggen; het strafrecht dient
als vangnet. Daarnaast worden waar mogelijk ook andere bestuursrechtelijke
en privaatrechtelijke middelen ingezet.Hierna zal op elk van deze vormen van handhaving worden ingegaan.3.2. Bestuursrechtelijke handhaving3.2.1 Bestuurlijke boeteHet onderhavige wetsvoorstel voorziet mede in de introductie van de bestuurlijke
boete op het terrein van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.Deze keuze vloeit voort uit de al langer bestaande wens de handhaving
op het genoemde terrein te versterken. In dit verband kan worden gewezen op
de Wet van 6 februari 2003 tot wijziging van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 in verband met de verbetering van de handhaving en bepalingen inzake
uitbreidingsbepalingen (Stb. 2003, 62). Genoemde wet, die overigens nog niet
op alle onderdelen in werking is getreden, voorziet onder meer in de introductie
van bestuurlijke handhavingsmogelijkheden in de vorm van de intrekking van
een vergunning en de mogelijkheid van bestuursdwang. Destijds is nog geen
voorziening getroffen voor de bestuurlijke boete, in verband met de uitvoering
van een pilotproject met betrekking tot de bestuurlijke transactiebevoegdheid
op grond van de Wet op de economische delicten waarvan ook de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 deel van uitmaakte en voorts in afwachting van een algemene regeling
voor de bestuurlijke boete in het kader van de Algemene wet bestuursrecht.Wel is in de memorie van toelichting bij de desbetreffende wet aangegeven
dat de mogelijkheden en wenselijkheid van handhaving van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 door middel van de bestuurlijke boete op korte termijn bezien zouden
worden in het licht van de geschetste ontwikkelingen en mede aan de hand van
de onder meer in het kader van de Arbeidsomstandighedenwet opgedane ervaringen
met de bestuurlijke boete als handhavingsinstrument (Kamerstukken II 2001/02,
28 358, nr. 3, blz. 5–6).Met dit wetsvoorstel doet zich de gelegenheid voor om met betrekking tot
de bestuurlijke boete tot een nadere afweging te komen.In de eerste plaats kan worden gewezen op de positieve ervaringen met
de bestuurlijke boete die zijn opgedaan in het kader van andere wetten, die
voorschriften met betrekking tot gewasbeschermingsmiddelen en biociden bevatten
die samenhang vertonen met de voorschriften die op grond van dit wetsvoorstel
worden gesteld, zoals de Warenwet en de Arbeidsomstandighedenwet. Door de
introductie van de bestuurlijke boete in deze wetten blijkt het handhavingniveau
sterk verbeterd te zijn. Het volledig in eigen hand hebben van het boeteproces
heeft ervoor gezorgd dat meer sancties zijn opgelegd en ook daadwerkelijk
geëffectueerd dan toen nog uitsluitend strafrechtelijk werd gehandhaafd.
Zo is het aantal opgelegde sancties sinds de introductie van de bestuurlijke
boete in de Arbeidsomstandighedenwet in 1999 vervijfvoudigd. Mede als gevolg
van deze goede ervaringen beschikken inmiddels ook de Arbeidstijdenwet en
de Wet arbeid vreemdelingen over het instrument bestuurlijke boete.De betrokken handhavingsinstanties, te weten de Voedsel en Waren Autoriteit
en de Arbeidsinspectie, noemen als belangrijk voordeel van de bestuurlijke
boete, naast het feit dat het bestuur zelf verantwoordelijk is voor de punitieve
handhaving van wetten waardoor uitvoering en handhaving in één
hand komen, dat het bestuur bij de handhaving van bijzondere wetgeving over
meer inhoudelijke deskundigheid beschikt dan het openbaar ministerie, dat
in sterke mate afhankelijk is van de informatie die door anderen aan haar
wordt verstrekt.In de tweede plaats wordt opgemerkt dat bij koninklijke boodschap van
22 juli 2004 een wetsvoorstel Vierde tranche van de Algemene wet bestuursrecht
bij de Tweede Kamer is ingediend (Kamerstukken II 2003/04, 29 702, nrs.
1–3). Dit wetsvoorstel bevat ook een regeling voor het model waarbij
bestuurlijke boete en strafrecht beide van toepassing kunnen zijn.In dit verband kan voorts worden gewezen op het recente voorstel van wet,
houdende wijziging van de Meststoffenwet in verband met de invoering van gebruiksnormen
(Kamerstukken II 2004/05, 29 930, nrs. 1–3), dat voorziet in introductie
van de bestuurlijke boete in de Meststoffenwet. Het daar gekozen model, waarin
de nadruk komt te liggen op handhaving door bestuurlijke boetes maar waarbij
het strafrecht als vangnet blijft dienen voor ernstige of herhaalde overtredingen,
leent zich ook voor toepassing in het kader van het onderhavige wetsvoorstel.Gelet op de positieve ervaringen op aanpalende terreinen, het gegeven
dat inmiddels een algemene regeling voor de bestuurlijke boete, weliswaar
in ontwerp, voorhanden is én gelet op het feit dat de bestuurlijke
boete inmiddels ook op andere beleidsterreinen haar intrede heeft gedaan,
ligt het in de rede het instrument bestuurlijke boete ook op het terrein van
gewasbeschermingsmiddelen en biociden te introduceren.Er wordt voldaan aan de criteria van de Commissie voor de Toetsing van
Wetgevingsprojecten voor de vaststelling of bepaalde gedragingen in aanmerking
komen voor bestraffing door bestuurlijke boeten, die zijn opgenomen in haar
rapport «Handhaving door bestuurlijke boeten» van 12 januari
1994. Het kabinet heeft zich destijds met deze criteria verenigd (Kamerstukken
II 1993/94, 23 400 VI, nr. 48). Steun wordt voorts gevonden in het recentere
kabinetsstandpunt, naar aanleiding van het rapport van de Commissie bestuursrechtelijke
en privaatrechtelijke handhaving «Handhaven op niveau», en in
de indicaties voor de toepassing van de bestuurlijke boete die in dat kabinetsstandpunt
zijn opgenomen (Kamerstukken II 1999–2000, 26 800 VI, nr. 67, blz.
8 e.v.). Tot slot wordt steun gevonden in de op 21 april 2004 door de
Minister van Justitie aan de Tweede Kamer verzonden nota inzake de bevordering
van de bruikbaarheid van de rechtsorde (Kamerstukken II 2003/04,
29 279, nr. 9). Daarin wordt aangegeven dat gestreefd wordt naar een
grotere rol voor bestuurlijke handhaving, waaronder handhaving door bestuurlijke
boete, ter ontlasting van het strafrechtelijk apparaat en de rechterlijke
macht.Toetsing aan de criteria en indicaties van genoemde rapporten en kabinetsstandpunten
levert het volgende op.1. Er is sprake van regels met een relatief geringe normatieve lading.
In de regel veroorzaakt overtreding van de gebruiksnormen voor gewasbeschermingsmiddelen
en biociden veelal geen direct letsel aan personen of omvangrijke schade aan
goederen. De individuele overtredingen leiden over het algemeen ook niet tot
grote maatschappelijke verontrusting of een geschokte rechtsorde. Daar waar
dat anders is, omdat bijvoorbeeld sprake is van ernstige of herhaalde vormen
van onverantwoord middelengebruik, blijft in het voorgestelde sanctioneringsysteem
de mogelijkheid van inzet van het strafrecht bestaan.2. De betrokken normen zijn zodanig duidelijk omschreven, dat het mogelijk
is om in de praktijk een vaste gedragslijn te ontwikkelen die een relatief
eenvoudige en efficiënte uitvoering waarborgt. Voor de vaststelling of
de betrokken bepalingen zijn overtreden, zal over het algemeen niet teruggevallen
behoeven te worden op de bijzondere bevoegdheden die bij de opsporing van
strafbare feiten gelden. Het feit dat er bij de vaststelling van de omvang
van de overschrijding van de normen, afhankelijk van de aard van het bedrijf
of de onderneming, zekere marges kunnen gelden waarbinnen de overtreding niet
aannemelijk kan worden gemaakt en het feit dat op voorhand de aard van de
toegelaten bewijsstukken niet volledig wettelijk kan worden vastgelegd, staan
aan de geschiktheid van de bestuurlijke boete als handhavingsinstrument niet
in de weg. Deze bewijsvraagstukken zijn onlosmakelijk verbonden met punitief
gehandhaafde wetgeving en wat dat betreft onderscheidt de wetgeving op het
terrein van gewasbeschermingsmiddelen en biociden zich niet van andere wetgeving.3. De transparantie en consistentie van het sanctiestelsel als geheel
kan worden verzekerd door heldere afspraken te maken met het openbaar ministerie
over het handhavingsbeleid en de strafvorderingsrichtlijn, en de daadwerkelijke
uitvoering daarvan te bewaken in een vaste overlegstructuur waarin zijn vertegenwoordigd
het functioneel parket van het openbaar ministerie, de Algemene Inspectiedienst
(AID) van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de VROM-Inspectie
(VI) van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
de Arbeidsinspectie (AI) van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) die handhavingstaken vervult voor zowel
het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit als het Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de diensten van het Ministerie van
Verkeer en Waterstaat, de waterschappen en de betrokken departementen. Het
streven is erop gericht om voor de inwerkingtreding van deze wet een handhavingsdocument
op te stellen, waarin het handhavingsbeleid verder is uitgewerkt. Door de
in het handhavingsdocument neer te leggen afspraken zal worden verzekerd dat
bij de ernstige feiten waarbij het strafrecht wordt ingezet navenante straffen
en bijkomende maatregelen worden gevorderd, die zwaarder uitpakken dan de
bestuurlijke boete. De maxima voor de bestuurlijke boetes zijn in het voorgestelde
artikel 97 van het wetsvoorstel afgestemd op de maximale strafrechtelijke
boetes die voor overtreding van de betrokken bepalingen op grond van de Wet
op de economische delicten kunnen worden gevorderd. Daarbij zij aangetekend
dat op grond van die laatste wet nog afzonderlijk het ten onrechte genoten
economische voordeel kan worden ontnomen, terwijl dat bij de
bestuurlijke boete een element is dat is verwerkt in de tariefstelling.4. De overtredingen lenen zich ervoor om met vaste tarieven te bestraffen.
In het voorgestelde artikel 97 zijn de maximumbedragen voor de bestuurlijk
boetes vastgelegd. Het ligt daarnaast in de rede in overleg met de verschillende
betrokken departementen beleidsregels vast te stellen waarin de hoogte van
de bestuurlijke boetes voor de diverse overtredingen nader wordt bepaald.5. Er is geen uitvoerige documentatie met het oog op recidive nodig. Recidive,
in de zin van een herhaalde overtreding van dezelfde bepalingen, leidt bij
de kernbepalingen (artikelen 19 tot en met 22) niet tot de toepassing van
hogere tarieven. Is bij herhaling voor hetzelfde feit een bestuurlijke boete
opgelegd en leent een volgende overtreding zich voor strafrechtelijke afdoening
(zie hierna), dan is de «boetegeschiedenis» eenvoudig herleidbaar
in de administratie van de toezichthoudende instanties.6. Is sprake van overtreding door of ten dienste van een criminele organisatie
of mochten ingrijpende dwangmiddelen nodig zijn voor de vaststelling van de
overtreding, dan zal in dat specifieke geval kunnen worden teruggevallen op
het strafrechtelijke spoor (zie hierna). In het algemeen volstaan voor de
vaststelling van overtreding van de betrokken bepalingen de bevoegdheden die
in het kader van het toezicht op grond van de Algemene wet bestuursrecht gelden.7. De AlD alsmede de andere onder punt 3. genoemde handhavingsinstanties
beschikken over de nodige expertise om punitief te kunnen handhaven, en beschikken
over een bijzondere expertise waar het de onderhavige wetgeving betreft. De
VWA en de AI beschikken reeds over ervaring met de oplegging van bestuurlijke
boetes, de Algemene Inspectiedienst heeft ruime ervaring met het uitoefenen
van de transactiebevoegdheid bij onder meer overtredingen van de wetgeving
inzake gewasbeschermingsmiddelen en biociden; voor dit laatste zij verwezen
naar artikel 2, onderdeel e, van het Transactiebesluit milieudelicten (Stb.
2000, 320).8. Het risico van accentverschuiving naar repressie ten koste van preventie
of herstelsancties, waar preventie of herstel mogelijk zou zijn, speelt in
casu gelet op de aard van de bepalingen over het algemeen niet, evenmin als
ongewenste gevolgen van een monopoliepositie bij sanctietoepassing. In zich
daartoe lenende situaties kan overigens door of namens de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit of, voor zover het biociden betreft, de Minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, ook het instrument
van bestuursdwang worden ingezet, onder welke bevoegdheid de last onder dwangsom
is begrepen.9. Goede informatievoorziening tussen toezichthouders en handhavers kan
bij de onderscheiden diensten van de betrokken ministeries en in relatie tot
het openbaar ministerie worden verzekerd door handhavingafspraken en een vaste
overlegstructuur. Er is sprake van een langdurige samenwerkingservaring.3.2.2 Overige bestuursrechtelijke handhavingBestuursrechtelijke handhaving op grond van dit wetsvoorstel behelst naast
de bestuurlijke boete de mogelijkheid tot intrekking van een toelating (artikelen
41 en 68), het intrekken van een bewijs van vakbekwaamheid of vergunning (artikel
85) alsmede de bevoegdheid tot bestuursdwang, neergelegd in artikel 86 van
het wetsvoorstel.De intrekking van een toelating van een gewasbeschermingsmiddel of biocide
vormt een bevoegdheid van het college ingeval niet meer wordt voldaan aan
de wettelijke voorschriften met betrekking tot de toelating.De bevoegdheid bestuursdwang toe te passen impliceert tevens de bevoegdheid
een last onder dwangsom op te leggen. Het ligt in de lijn der verwachting
dat dit instrument in bepaalde situaties een nuttige functie zal kunnen vervullen,
bijvoorbeeld om herhaling van een eenmaal gepleegde overtreding tegen te gaan.
In de last zou dan kunnen worden bepaald, dat de overtreder bij elke volgende
overtreding een dwangsom verbeurt. De bevoegdheid bestuursdwang toe te passen
berust bij de betrokken minister, maar kan desgewenst op basis van mandaat
ook aan anderen toekomen.Daarnaast valt te wijzen op de artikelen 111 tot en met 116 van het wetsvoorstel,
waarin een regeling is opgenomen voor het algemeen verbindend verklaren van
privaatrechtelijke afspraken. Hierbij geldt als uitgangspunt, dat de partijen
voor wie de afspraken gelden, onderling zélf de naleving van deze afspraken
moeten afdwingen (artikel 115). Hieraan doet niet af, dat betrokkenen de minister
kunnen verzoeken een onderzoek naar de naleving in te stellen op grond van
het voorgestelde artikel 116.3.3. Strafrechtelijke handhavingDe kern van deze wet is gelegen in het verbod een gewasbeschermingsmiddel
of een biocide af te leveren en toe te passen, indien op grond van een voorafgaand
onderzoek niet is vastgesteld dat het middel voldoende werkzaam is en dat
bij de toepassing van het middel geen onaanvaardbare effecten optreden. Daartoe
voorziet artikel 20 van de wet in een verbod niet-toegelaten middelen op de
markt te brengen, voorhanden of in voorraad te hebben, binnen Nederland te
brengen of te gebruiken. Hoofdstukken 4 en 5 van de wet bevatten vervolgens
de voorwaarden voor toelating. Deze voorwaarden hebben betrekking op de werkzaamheid
van het middel, de volksgezondheid, het milieu en de arbeidsveiligheid.Gelet op de belangen die de wet- en regelgeving met betrekking tot gewasbeschermings-middelen
en biociden beoogt te beschermen, moeten overtredingen van in deze regelgeving
gegeven voorschriften worden opgevat als ernstige feiten. Dergelijke overtredingen
vergen een passende reactie, waaraan ook nadrukkelijk een bestraffend element
verbonden behoort te zijn.Hoewel bestraffing door middel van bestuurlijke boetes het uitgangspunt
zal zijn, blijft een rol voor het strafrecht zonder meer aangewezen in ieder
geval waar het gaat om aanmerkelijke en opzettelijke vormen van illegaal middelengebruik.
Te denken valt aan moedwillige overtredingen die leiden tot ernstig lichamelijk
letsel of de dood van personen, of die ernstige gevolgen voor het milieu hebben.
Ook ingeval van recidive ligt een strafrechtelijke aanpak in de rede. In het
nog op te stellen handhavingsdocument zullen hierover concrete afspraken worden
gemaakt.De strafrechtelijke handhaving loopt via de Wet op de economische delicten.
Overtredingen van de centrale verbodsbepalingen van deze wet worden ingedeeld
in de zwaarste strafcategorie in de Wet op de economische delicten, gelet
op de gevolgen die overtreding van de wettelijke bepalingen kunnen hebben.
Dit is in lijn met de hoogte van de strafmaat ingeval van overtredingen van
vergelijkbare voorschriften op andere terreinen binnen het milieurecht, zoals
in het kader van de Wet milieugevaarlijke stoffen.3.4. Privaatrechtelijke handhavingHet wetsvoorstel bevat in het voorgestelde artikel 88 een bepaling die
het voor de overheid gemakkelijker maakt om door de overheid gemaakte kosten
van beheer, verwijdering of vernietiging van gewasbeschermingsmiddelen of
biociden ten aanzien waarvan gehandeld is in strijd met de wet, langs privaatrechtelijke
weg te verhalen op degene die voor die kosten verantwoordelijk
of aansprakelijk is te houden. Met name is niet vereist dat er sprake moet
zijn geweest van onrechtmatig handelen op het tijdstip waarop de kosten zijn
gemaakt.In combinatie met de in artikel 18 opgenomen algemene zorgplichtbepaling
beschikt de overheid over een extra handvat om wetsovertredingen aan te pakken
en de daarbij ontstane schade of de ter voorkoming of herstel daarvan gemaakte
kosten te verhalen.3.5. Toezicht op de naleving en opsporingHet toezicht op de naleving van de wettelijke bepalingen zal op grond
van het voorgestelde artikel 82 plaatsvinden door ambtenaren van de betrokken
ministeries. De betrokken ministers zijn belast met de aanwijzing van toezichthouders.
Deze toezichthouders zullen kunnen beschikken over alle in afdeling 5.2 van
de Algemene wet bestuursrecht genoemde bevoegdheden, uitgebreid met de bevoegdheid
tot het betreden van een woning (artikel 84).In ieder geval zullen de Algemene Inspectiedienst en de VROM-inspectie,
evenals dat thans het geval is, worden belast met de opsporing van strafbare
feiten. Bij de uitoefening van deze taak zullen deze inspectiediensten nauw
samenwerken met andere inspecties, zoals de Arbeidsinspectie.De Algemene Inspectiedienst beschikt op jaarbasis over 44 fte’s
voor het verrichten van handhavingsonderzoeken op het gebied avn gewasbescherming.
De onderzoeken leverden over de periode van 1999 tot en met 2003 jaar gemiddeld
350 tot 500 processen-verbaal per jaar op.3.6. VervolgafsprakenOver de inzet van het strafrecht en de afstemming tussen de verschillende
vormen van handhaving (bestuursrechtelijk, civielrechtelijk en strafrechtelijk)
zullen in overleg met het Openbaar Ministerie nadere afspraken worden gemaakt.
Hiertoe zal door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in
samenwerking met de verschillende diensten die bij de handhaving van de wet
betrokken zijn en het Openbaar Ministerie, een handhavingsdocument worden
opgesteld.In dit document zal aandacht worden besteed aan de achtergronden en de
doelstellingen van de onderhavige wet, de verschillende verantwoordelijkheden
bij de handhaving en de gevolgen voor het Openbaar Ministerie en de rechterlijke
macht. Tevens zal een analyse worden gemaakt van de kans op overtreding van
de wettelijke voorschriften.Tegelijkertijd met het handhavingsdocument zal een richtlijn voor de strafvordering
opgesteld worden; beide documenten zullen ter goedkeuring en definitieve vaststelling
aan het College van procureurs-generaal worden voorgelegd.Ter zake van de hoogte van de bestuurlijke boete zullen voor de afzonderlijke
bepalingen per overtreding of per categorie van overtredingen beleidsregels
worden vastgesteld. Dit ter aanvulling op de in het wetsvoorstel genoemde
maximumbedragen.HOOFDSTUK 4. UITVOERING EN EFFECTEN4.1. BedrijfseffectenHet onderhavige wetsvoorstel richt zich, evenals de Bestrijdingsmiddelenwet
1962, voor wat betreft gewasbeschermingsmiddelen op in totaal circa 80 000
ondernemers, die zich geheel, of als onderdeel van de bedrijfsvoering, bezighouden
met de productie van voedsel-, voeder- en siergewassen (bron: LEI, cijfers
over 2003). De regels richten zich voorts op houders van toelatingen –
in hoofdzaak producenten van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.Voor biociden ziin er ongeveer 300 toelatinghouders. Verder zijn er handelaren
in die middelen (circa 85 voor gewasbeschermingsmiddelen), bedrijven die voor
derden bestrijdingswerkzaamheden uitvoeren, waaronder circa 5100 hoveniersbedrijven
en 900 loonwerkbedrijven. Bijna 2000 personen gebruiken biociden voor bestrijding
van dierplagen, voor wering van houtrotveroorzakende schimmels en voor het
gassen van producten, dan wel ladingen. Een hondertal bedrijven houdt zich
bezig met het aanbrengen van aangroeiwerende verven op scheepshuiden. Verder
wordt gebruik gemaakt van biociden in koelwaterreservoirs, als legionellabestrijder
en als desinfectans in ziekenhuizen.De kosten die het bedrijfsleven ondervindt ingevolge de wet zijn te onderscheiden
in administratieve lasten en overige kosten.4.1.1. Administratieve lastenDe administratieve lasten die de wet en de op de wet gebaseerde lagere
regelgeving voor bedrijven met zich brengt, betreffen in concreto de volgende
verplichtingen.Voor (kandidaat)houders van een toelating en houders van een vrijstelling:1. Opstellen van een aanvraagformulier voor indienen van een aanvraag
voor een toelating of vrijstelling bij het college (diverse vormen van toelating,
verlenging daaronder begrepen).2. Informeren van het college over nieuwe gegevens die van belang zijn
om de wenselijkheid van herziening van een toelating te kunnen beoordelen.3. Informeren van het college over de wijze waarop voorschriften over
uitbreiding van een toelating worden bekendgemaakt.4. Informeren van betrokken ministers over afgeleverde gewasbeschermingsmiddelen.5. Meewerken aan visitatie door controlerende en toezichthoudende instanties.Voor handelaren:1. Doen van een aanvraag voor verkrijging van een bewijs van vakbekwaamheid.2. Informeren van betrokken ministers over afgeleverde gewasbeschermingsmiddelen.3. Meewerken aan visitatie door controlerende en toezichthoudende instanties.4. Registreren van ingevoerde gewasbeschermingsmiddelen of biociden die
in Nederland niet zijn toegelaten.Voor gebruikers, (voor zover betreft middelen niet toegelaten voor particulier
gebruik):1. Doen van een aanvraag voor verkrijging van een bewijs van vakbekwaamheid.2. Informeren overheidsdiensten over gebruik bepaalde gasvormige bestrijdingsmiddelen.3. Meewerken aan visitatie door controlerende en toezichthoudende instanties.4. Registreren van ingevoerde gewasbeschermingsmiddelen of biociden die
in Nederland niet zijn toegelaten.De administratieve lasten voortkomend uit de Bestrijdingsmiddelenwet 1962
en de daarop gebaseerde uitvoeringsvoorschriften zijn in opdracht van
ministerie van LNV laatstelijk vastgesteld in 20031.
In totaal bedroegen die 2,3 miljoen euro.Daarin zijn een eventuele verplichting tot het opstellen van een gewasbeschermingsplan
en het bijhouden van een logboek niet meegenomen. Dit zijn administratieve
lasten die voortvloeien uit het Besluit beginselen geïntegreerde gewasbescherming
dat per 1 januari 2005 in werking is getreden. Deze lasten zijn bepaald
op 4 miljoen euro. Bij deze meting zijn ook niet betrokken het Lozingenbesluit
open teelt en veehouderij en het Besluit Glastuinbouw, aangezien deze besluiten
slechts mede zijn gebaseerd op de Bestrijdingsmiddelenwet 1962, door dit wetsvoorstel
niet worden gewijzigd en de daarin genoemde maatregelen slechts voor een beperkt
deel zien op gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.Ca 1,9 miljoen euro van bovengenoemd bedrag van 2,3 miljoen euro betreft
administratieve verplichtingen die moeten worden vervuld in het kader van
een toelatingsaanvraag, of het behoud van een toelating. Deze lasten worden
gedragen door een kleine groep van overwegend grote industriële bedrijven.
Het resterende bedrag van ca 0,4 miljoen euro betreft in hoofdzaak lasten
die samenhangen met de aanvraag van een vergunning voor bedrijfsmatig gebruik
van gewasbeschermingsmiddelen en voor grondontsmetting.De administratieve lasten die samenhangen met de toelating zijn geheel
terug te voeren op verplichtingen die lidstaten ingevolge de richtlijnen zijn
opgelegd. Zoals eerder aan de Tweede Kamer bericht zijn de mogelijkheden die
lasten te beperken maximaal benut (Kamerstukken II 2003–2004, 27 858,
nr. 47). Voor zover de richtlijnen nog ruimte bieden voor de lidstaten om
bepaalde onderwerpen nader in te vullen of uit te werken, zal hierover eerst
bij het opstellen van de lagere regelgeving op grond van dit wetsvoorstel
een besluit worden genomen. Het wetsvoorstel zelf bevat niet meer dan het
kader waarmee aan de dwingende verplichtingen van de richtlijnen kan worden
voldaan. Mocht er dus derhalve met betrekking tot de toelating toch nog enige
winst zijn te boeken, dan zal dat pas bij het opstellen van de lagere regelgeving
duidelijk worden.Wel bleken mogelijkheden aanwezig de lasten te verminderen die zijn verbonden
aan het bedrijfsmatig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Voorheen was
daarvoor een vergunning nodig. De Plantenziektekundige Dienst (PD) van het
Ministerie van LNV verstrekte die vergunning als de aanvrager met een zogeheten
getuigschrift kon aantonen de vereiste scholing te hebben gevolgd. Het getuigschrift
wordt automatisch thuisgestuurd, indien men voldoende bijscholing heeft gevolgd.
Het nieuwe stelsel kent niet langer de noodzaak bij de PD een vergunning aan
te vragen. In plaats daarvan zal kunnen worden volstaan met een bewijs van
vakbekwaamheid dat hetzelfde karakter heeft als eerdergenoemd getuigschrift.
Een dergelijk stelsel bestond voorheen al voor biociden. Voor beide categorieën
van middelen geldt nu dus hetzelfde systeem.Ook het bewijs van vakbekwaamheid
wordt automatisch toegestuurd zodra iemand voldoende scholing heeft gevolgd.Per jaar dienen circa 10 000 personen hun document te verlengen.
Uitgaande van een tijdwinst van 20 minuten en een uurtarief van 30 euro, levert
de vereenvoudiging van de procedure een administratieve lastenverlichting
op van 100 000 euro per jaar. De administratieve lasten die samenhangen
met deze verplichting zijn daarmee tot nul teruggebracht.Voor wat betreft het vergunningstelsel voor grondontsmetting, wordt onderzocht
of het doel dat daarmee wordt beoogd, niet evenzeer op andere, minder belastende
wijze kan worden bereikt. Bij de uitwerking van de lagere regelgeving
zal het resultaat van dit onderzoek worden gerapporteerd.Naar verwachting zal eind 2005 een wijziging van het Besluit Glastuinbouw
in werking treden die er onder meer toe zal leiden dat de verplichting vervalt
jaarlijks een teeltplan op te stellen. Daarnaast zal niet langer vierwekelijks
behoeven te worden gerapporteerd over bereikte resultaten, maar jaarlijks.
Voor betreffende glastuinbouwers levert dat jaarlijks een administratieve
lastenverlichting op van ca 1,7 miljoen euro.In paragraaf 2.3.1.5.2. is uiteengezet dat zowel in het kader van
de toelating als in het kader van de arbeidsomstandighedenwetgeving, voorschriften
kunnen worden gegeven die tot doel hebben gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen
of biociden te beschermen. In het kader van dit wetsvoorstel wordt voorgesteld
om het college een nadere beoordeling te laten uitvoeren om de belasting van
de gebruiker van gewasbeschermingsmiddelen en biociden in verband met het
gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen te minimaliseren. Dit betekent
voor het college een mogelijk iets grotere beoordelingslast, onder gelijktijdige
forse vermindering van de lasten voor werkgevers ingevolge de Arbeidsomstandighedenwet
1998. De lasten voor de werkgevers bestaan uit de verplichting voor tot het
opstellen van een risico-inventarisatie en -evaluatie, inclusief plan van
aanpak volgens de arbeidshygiënische strategie. De administratieve lasten
hiervan bedragen naar schatting 225 euro per jaar per bedrijf, uitgaande van
een uurtarief van 45 euro.1 Op basis van circa
40 000 bedrijven komt dit neer op een totale jaarlijkse last van 9 miljoen
euro.Door het college in het kader van de toelating gebruiksvoorschriften te
laten stellen in plaats van een aanvullende risico-inventarisatie enevaluatie
per bedrijf te verlangen, kan derhalve een forse besparing van de administratieve
lasten per bedrijf worden gerealiseerd. De kosten voor de beoordeling van
een toelating door het CTB kunnen hierdoor licht stijgen. In eerste instantie
zal het CTB zich kunnen baseren op de bestaande dossiereisen waardoor deze
stijging voor zowel het CTB als de bedrijven verwaarloosbaar is. Voor zover
er nieuwe dossiereisen gesteld gaan worden zal bij de opstelling van de lagere
regelgeving een nadere kwantificering van de lasten worden gegeven.Eventuele andere mogelijkheden lasten te verlagen, onder meer ten aanzien
van registratie- en administratieverplichtingen, zullen worden bezien in het
kader van de opstelling van de lagere regelgeving op grond van deze wet.Advies van het college toetsing administratieve lasten
(Actal)Het college toetsing administratieve lasten (Actal) heeft in zijn advies
van 2 juni 2005 positief geoordeeld over de onderbouwing van de administratieve
lasten van het wetsvoorstel en heeft geadviseerd om het wetsvoorstel in te
dienen.Wel verzoekt Actal aan om bij de eerstkomende meting van administratieve
lasten ook de lasten als gevolg van het uitvoeren van onderzoek naar de duurzame
gevolgen van gewasbeschermingsmiddelen en biociden ten behoeve van de toelating
mee te nemen.Hieraan zal gevolg worden gegeven.Voorts adviseert Actal om op Europees niveau een vereenvoudiging van de
procedures voor toelating te bepleiten, in het bijzonder voor middelen met
een gering risico. Ook zou de regering zich op Europees niveau moeten inspannen
voor een meer centrale toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.De thans aangekondigde herziening van de gewasbeschermingsrichtlijn biedt naar het oordeel van de regering de gelegenheid om beide onderwerpen
te bespreken.Tot slot neemt de regering zich conform het advies van Actal voor om bij
de opstelling van de lagere regelgeving kritisch te kijken naar mogelijkheden
om de administratieve lasten voor het bedrijfsleven te verminderen en hierbij
aandacht te besteden aan mogelijkheden om ICT-toepassingen hiervoor te gebruiken.4.2.1. Overige kostenDe feitelijke kosten die het bedrijfsleven moet maken om te kunnen voldoen
aan de bij of krachtens dit wetsvoorstel gestelde regels zijn vele malen hoger
dan de administratieve lasten. Hoog zijn vooral de kosten die producenten
van gewasbeschermingsmiddelen en biociden moeten maken om onderzoeksgegevens
te verkrijgen die het CTB nodig heeft om een verzoek om toelating van een
middel te kunnen beoordelen.Voor gebruikers van en handelaren in gewasbeschermingsmiddelen en biociden
zijn met name de uitgaven relevant die samenhangen met de scholing die is
vereist om in aanmerking te komen voor een bewijs van vakbekwaamheid in de
omgang met gewasbeschermingsmiddelen en biociden.De regels die in dit wetsvoorstel zijn neergelegd voor de beoordeling
van verzoeken om toelating, en daarmee ook de kosten daarvan, worden in hoge
mate bepaald door internationale regelgeving. Aanvullende nationale eisen
plaatsen het bedrijfsleven veelal voor extra kosten. In het kader van het
huidige regeringsbeleid om de beoordeling zo veel mogelijk op EU-conforme
leest te schoeien, zijn aanvullende nationale regels de afgelopen jaren zoveel
mogelijk geschrapt. Het besluit tot herprioritering, de vereenvoudigde uitbreidingstoelating,
de vrijstellingsregeling voor knelpunten en de beoordeling van bepaalde middelen
op basis van expert judgement, behoren tot de belangrijkste maatregelen die
in dit kader zijn genomen. Er is niet nader onderzocht hoeveel het bedrijfsleven
hierdoor op beoordelingskosten bespaart, maar een bedrag van een miljoen euro
per jaar is dit vrijwel zeker.Het bewijs van vakbekwaamheid en de daarmee verbonden eisen ten aanzien
van kennis en vakbekwaamheid bij personen die gewasbeschermingsmiddelen en
biociden gebruiken, is een verplichting die de beide richtlijnen op dit moment
niet voorschrijven. Het voorstel van de Europese Commissie voor de Thematische
strategie duurzaam gebruik bestrijdingsmiddelen voorziet evenwel in maatregelen
van die strekking. Omdat verwacht wordt dat de richtlijn op dat onderdeel
te zijner tijd gewijzigd zal worden, is besloten deze verplichting in de nieuwe
wet over te nemen. Mede een rol heeft daarbij gespeeld dat het georganiseerde
bedrijfsleven in het kader van een recente peiling nadrukkelijk heeft verzocht
het huidige stelsel met verplichte bijscholing te handhaven. Ook voor biociden
zijn dergelijke maatregelen in het vooruitzicht gesteld.Het wetsvoorstel, indien eenmaal wet, brengt voor het bedrijfsleven geen
verdere wijziging ten aanzien van de overige kosten met zich mee.4.2 UitvoeringslastenUitvoeringstaken ingevolge het wetsvoorstel berusten vrijwel uitsluitend
bij het College voor de toelating van bestrijdingsmiddelen. De uitvoering
van de in artikel 4 van het wetsvoorstel genoemde taken vergt 56 fte’s
(cijfer 2005). De hiermee gemoeide kosten zijn verdisconteerd in de tarieven
voor de onderscheiden werkzaamheden van het college. Het wetsvoorstel
leidt niet tot wijzigingen in de uitvoeringslasten van het college.Een beperkte uitvoeringstaak berust bij de Plantenziektekundige Dienst,
voorzover betrekking hebbend op de uitvoering van een vergunningstelsel voor
grondontsmettingsmiddelen, alsmede een regeling voor de erkenning van bedrijven
die zijn gekwalificeerd voor uitvoering van deugdelijkheidsonderzoek. Met
deze taken zijn 2 fte’s gemoeid. De kosten zijn voor rekening van de
desbetreffende bedrijven.Door de procedure voor verkrijging van een bewijs van vakbekwaamheid te
vereenvoudigen is de uitvoeringslast van de Plantenziektekundige Dienst met
ca 3 fte’s verminderd.Daarnaast rust onder de huidige regelgeving bij de Arbeidsinspectie een
uitvoeringstaak met betrekking tot de afgifte van bewijzen van deskundigheid
voor het uitvoeren van gassingen. Deze taak omvat naar schatting 2 fte’s,
bestaande uit een administratieve kracht en een inspecteur voor examinering.
Deze taak komt voor de Arbeidsinspectie te vervallen.Mede op de onderhavige wet is gebaseerd het Lozingenbesluit open teelt
en veehouderij. Hiermee is een uitvoeringslast van 0,8 fte voor het Ministerie
van Verkeer en Waterstaat en van 3 fte voor het RIZA gemoeid.4.3 HandhavingslastenNet als onder de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 zal de handhaving van het
onderhavige wetsvoorstel door samenwerking van handhavingsinstanties van verschillende
departementen gestalte moeten krijgen. Uitgaande van de cijfers over 2003
bedraagt de handhavingsinspanning van de betrokken instanties als volgt:AID: 44 fte’sVWA: 20 fte’sAI: 1 fteVI: 4,5 fte’sWaterschappen: 87 fte’s ten behoeve
van het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij.4.4. Gevolgen voor de rechterlijke machtVerwacht wordt dat met de introductie van de bestuurlijke boete op jaarbasis
sprake zal van circa 600 zaken, waarvan er 400 met een bestuurlijke boete
en 200 strafrechtelijk worden afgedaan.Gelet op de potentiële hoogte van de boetes is de verwachting dat
in 30% van de gevallen bezwaar zal worden gemaakt tegen een opgelegde
bestuurlijke boete. Hiervan leidt ongeveer een derde tot het instellen van
beroep. Het verwachte aantal hoger beroepen wordt vervolgens ingeschat op
een derde van het aantal beroepen.Voor strafzaken bedraagt het beroepspercentage thans 15%. Aangezien
met name meer ernstige en gecompliceerde zaken in de toekomst nog strafrechtelijk
zullen worden afgedaan, wordt rekening gehouden met een lichte toename van
het aantal beroepen tot een percentage van 20%. Hiervan gaat naar verwachting
een kwart in hoger beroep.Op basis van deze verwachtingen heeft de Raad voor de rechtspraak een
inschatting van de werklast voor de rechterlijke macht gemaakt. In zijn advies
van 22 april 2005 komt de Raad tot de volgende bevindingen:Het wetsvoorstel leidt ten aanzien van het beroep tegen besluiten inhoudende
bestuurlijke boeten tot een extra instroom van 80 zaken in eerste aanleg bij
de rechtbank en 13 zaken in hoger beroep bij het College van Beroep voor het
bedrijfsleven (CBb). De Raad claimt voor deze extra zaaksinstroom € 829 840
voor een periode van vijf jaar na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel.Het wetsvoorstel leidt ten aanzien van de strafzaken tot een afname in
de instroom van 20 zaken bij de rechtbanken en 6 zaken bij de gerechtshoven.
De Raad berekent voor de afname van de zaaksinstroom een besparing van € 94 270.
De besparing geldt eveneens voor een periode van vijf jaar na de inwerkingtreding
van het wetsvoorstel.Voor een toelichting met betrekking tot de ingevolge deze wet openstaande
beroeps-mogelijkheden wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting bij
artikel 119.HOOFDSTUK 5. COMMENTAAR MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIESHet wetsvoorstel is in de voorbereidingsfase een meerdere keren besproken
met een groot aantal maatschappelijke organisaties, waarbij onder meer gereageerd
kon worden op concepten voor een wetsvoorstel.Vervolgens is het wetsvoorstel op 22 april 2005 voor officieel commentaar
voorgelegd. Een reactie is ontvangen van:– de Land- en TuinbouworganisatieNederland (LTO-Nederland),– de Nederlandse Stichting voor Fytofarmacie (Nefyto),– de Vereniging gewasbeschermingsspecialisten (Agrodis),– Het Platform Biociden,– de belangenorganisatie voor veredelingsbedrijven (Plantum NL),– de Federatie Nederlands Vakverbond (FNV),– de Vereniging van waterbedrijven in Nederland (VEWIN),– de Unie van Waterschappen,– de Stichting Natuur en Milieu,– de belangenorganisatie voor Cultuurtechnische werken en grondverzet,
Meststoffendistributie en Loonwerken in de Agrarische sector in Nederland
(CUMELA) en– de stichting Biologica.Onderstaand worden de adviezen in de aangegeven volgorde besproken.Door LTO-Nederland zijn enkele opmerkingen gemaakt die verband houden
met het zogenaamd «level playing field», wat in dit geval impliceert
dat Nederland in het kader van de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden ten opzichte van andere lidstaten van de Europese Unie geen strengere
eisen of beoordelingsmaatstaven hanteert. In de eerste plaats betreft dit
de in paragraaf 2.3.2.3 genoemde «technical guidance documents»
die door experts van de lidstaten worden opgesteld. Deze documenten zijn naar
hun aard niet juridisch bindend voor de lidstaten. Daaruit volgt al dat de
individuele lidstaten volledig bevoegd en, gegeven de nationale verantwoordelijkheid
voor een juiste toepassing van de voorwaarden voor de toelating, zelfs gehouden
zijn om af te wegen in hoeverre en op welke wijze zij deze documenten in hun
nationale toetsingskader zullen opnemen. In het licht van het door het kabinet
onderschreven principe van een gelijk speelveld zal uiteraard terughoudend
worden omgesprongen met de bevoegdheid om tot een aanvullende of afwijkende
nationale invulling te komen, maar dit kan op voorhand niet categorisch worden
uitgesloten. Aangezien in de praktijk is gebleken dat de onderwerpen waarop
de technical guidance documenten betrekking hebben, beleidsmatige implicaties
kunnen hebben op bijvoorbeeld het terrein van het milieu of de arbeidsomstandigheden,
valt evenmin uit te sluiten dat ter zake beleidsregels of regels op een hoger
niveau zullen worden gesteld.Iets soortgelijks doet zich voor ten aanzien van de beoordelingsmethoden.
Uiteraard verdient het de voorkeur dat er zoveel mogelijk gewerkt wordt met
geharmoniseerde beoordelingsmethoden, maar bij gebreke hiervan valt niet te
ontkomen aan het gebruik van beoordelingsmethoden die op nationaal niveau
zijn vastgesteld. Ten aanzien van de specifieke Nederlandse omstandigheden
die in het kader van de beoordeling en toelating een rol kunnen spelen, geldt
dat er van geval tot geval een afweging zal moeten worden gemaakt.Anders dan LTO-Nederland is de regering van oordeel dat het onderhavige
wetsvoorstel niet het juiste kader vormt om inhoudelijke wijzigingen in andere
wetten door te voeren. Met het wetsvoorstel wordt niet meer beoogd dan een
nieuw wettelijk kader te bieden waarmee kan worden voldaan aan de Europese
regelgeving ten aanzien van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Dit houdt
echter tevens in, dat in het kader van de toelating zoveel mogelijk rekening
wordt gehouden met aspecten van milieu, volksgezondheid en arbeidsomstandigheden.
Het stelsel van toelating wordt derhalve zoveel mogelijk benut om tevens te
kunnen voldoen aan bijvoorbeeld de doelstellingen op het gebied van arbeidsbescherming,
zodat hierover ingevolge de Arbeidsomstandighedenwet 1998 geen nadere regels
hoeven te worden gesteld. Dit geheel in lijn met de richtlijnen met betrekking
tot gewasbeschermingsmiddelen en biociden die de lidstaten de bevoegdheid
verschaffen om aan de toelating nadere voorschriften te verbinden die voortvloeien
uit communautaire maatregelen op het gebied van de arbeidsomstandigheden.
Het wekt dan ook enigszins bevreemding dat LTO-Nederland aan de ene kant stelt
dat de Arbeidsomstandighedenwet 1998 moet terugtreden op het moment dat er
in het kader van de toelating voorschriften ter zake van arbeidsbescherming
worden gesteld, maar zich aan de andere kant ertegen verzet dat in het kader
van de toelating invulling wordt gegeven aan een in de richtlijnen gegeven
bevoegdheid tot het stellen van nadere voorschriften over ditzelfde onderwerp.Evenals een aantal andere organisaties (Nefyto, Plantum NL en CUMELA)
maakt LTO-Nederland bezwaar tegen een artikel op grond waarvan de aanwezigheid
van een werkzame stof als bewijs geldt voor overtreding van het verbod op
het gebruik van niet-toegelaten middelen. Mede naar aanleiding van deze bezwaren
is het artikel geschrapt; in plaats daarvan is in artikel 1, tweede lid, van
het wetsvoorstel een nadere omschrijving van het begrip «gebruiken»
opgenomen. Voor een nadere toelichting van dit artikel wordt verwezen naar
de artikelsgewijze toelichting.Nefyto is van oordeel dat het wetsvoorstel op een aantal punten niet voldoende
beantwoordt aan de geformuleerde uitgangspunten. Hierover wordt het volgende
opgemerkt. Het wetsvoorstel bevat het algemene kader ter voldoening aan de
Europese regelgeving op het gebied van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
Dit houdt in, dat de wet de hoofdlijnen regelt voor de toelating, het op de
markt brengen en het gebruik van bedoelde middelen. Daarnaast bevat het wetsvoorstel
bepalingen betreffende de instelling van het college dat met de toelating
belast zal zijn en omtrent de handhaving. De nadere uitwerking van deze onderwerpen
zal plaatsvinden in lagere regelgeving. Gegeven deze opzet is het onontkoombaar
dat de wet de nodige flexibiliteit en ruimte moet bevatten om enerzijds daar
waar nodig een nadere invulling te kunnen geven aan onderwerpen die in de
richtlijnen niet uitputtend worden geregeld en anderzijds adequaat te kunnen
inspelen op wijzigingen van die richtlijnen zonder daarbij telkens de wet
te hoeven wijzigen. Uiteraard zal bij de opstelling van de lagere regelgeving
kritisch gekeken moeten worden naar mogelijkheden tot vereenvoudiging en vermindering
van de regeldruk.Anders dan Nefyto veronderstelt, verschilt de werkingssfeer van het onderhavige
wetsvoorstel niet wezenlijk van die van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962. De
formulering van de verbodsbepalingen correspondeert in belangrijke mate met
die van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962. Mogelijkheden tot versterking van
de handhaving zijn al met de in hoofdstuk 3 aangehaalde Wet van 6 februari 2003 tot wijziging van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 doorgevoerd;
het huidige wetsvoorstel bouwt daarop slechts voort.Evenals LTO-Nederland en het Platform Biociden vraagt Nefyto aandacht
voor de positie van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden in relatie tot de aansturende ministeries. De verschillende opmerkingen
wekken de suggestie dat er sprake zou zijn van een overmaat aan aansturing
van en bemoeienis met de taken van het college. Naar het oordeel van de regering
berust dit op een verkeerde perceptie.Met de verzelfstandiging van het college is de verantwoordelijkheid voor
het beleid inzake de toelating losgekoppeld van de verantwoordelijkheid voor
de uitvoering van dat beleid. Gebleken is echter dat het in de praktijk voor
de betrokken partijen niet altijd duidelijk is of iets tot de beleidsverantwoordelijkheid
van de minister behoort, of tot de uitvoeringsverantwoordelijkheid van het
met de toelating belaste college. Dit komt doordat bepaalde onderwerpen en
discussies zowel een uitvoeringstechnische als een politieke component bevatten.
De genoemde onduidelijkheid is in 2003 ook geconstateerd door de Algemene
Rekenkamer. Tevens heeft de Rekenkamer toen geconcludeerd dat de aansturing
van het college tekortschoot. De Rekenkamer heeft de aanbeveling gedaan zo
spoedig mogelijk duidelijke afspraken vast te leggen over de verdeling van
verantwoordelijkheid tussen ministeries en college alsmede zorg te dragen
voor een duidelijker aansturing. In een reactie hebben de bewindspersonen
toegezegd de gesignaleerde onduidelijkheid te zullen wegnemen door de communicatie
tussen college en ministeries en met belanghebbenden te verbeteren en door
zo nodig de bestaande afspraken aan te scherpen. Wat betreft de aansturing
hebben de verantwoordelijke ministers aangegeven waar noodzakelijk voorzieningen
te zullen treffen die de eenduidigheid, efficiëntie en effectiviteit
van de aansturingrelatie kunnen verbeteren (Kamerstukken II 2002/03, 28 615,
nrs. 1–2). Het wetsvoorstel bouwt slechts voort op de conclusies die
destijds naar aanleiding van het Rekenkamerrapport zijn getrokken. Geredeneerd
vanuit het belang van een strikte scheiding van beleid en uitvoering behoren
de verantwoordelijke ministers hun verantwoordelijkheid te nemen wanneer zich
in de uitvoering vragen voordoen die een beleidsmatige impact kunnen hebben.
Zolang van een volledige harmonisatie op Europees niveau nog geen sprake is,
zullen dergelijke vragen zich blijven voordoen. Anders dan Nefyto suggereert
is er bij de vaststelling van beoordelingsmethoden en het al dan niet gebruiken
van technische documenten nog steeds sprake van discretionaire ruimte voor
de lidstaten; gewezen wordt op hetgeen hierover naar aanleiding van de opmerkingen
van LTO-Nederland is opgemerkt. Gegeven de politieke en beleidsmatige verantwoordelijkheid
voor de toelating, het op de markt brengen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden behoren de verantwoordelijke ministers over voldoende bevoegdheden
tot aansturing te beschikken. Het wetsvoorstel sluit op dit punt volledig
aan bij de aanwijzingen 124a tot en met 124z van de Aanwijzingen voor de regelgeving
die betrekking hebben op zelfstandige bestuursorganen. Ook is het wetsvoorstel
afgestemd op het voorstel voor een Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (Kamerstukken
I 2001/02, 27 426, nr. 276).Uiteraard zal in de praktijk terughoudend gebruik worden gemaakt van de
wettelijke mogelijkheid om de taakuitoefening van het college met het stellen
van beleidsregels op grond van artikel 14 te beïnvloeden. Het is in plaats
daarvan wenselijk dat er met het college goede werkafspraken worden gemaakt
die in een protocol worden vastgelegd.De scheiding tussen beleid en uitvoering komt in het wetsvoorstel verder
tot uitdrukking doordat het college bevoegdheden krijgt om zelf een aantal
uitvoeringsvoorschriften op te stellen. Wel geldt hiervoor het vereiste van
een goedkeuring door de minister.In de artikelen 117 en 118 van het wetsvoorstel is een algemene basis
voor implementatie van Europese regelgeving opgenomen. Nefyto vreest dat met
deze bepalingen afbreuk wordt gedaan aan de inzichtelijkheid van de wet. De
bepalingen zijn aanvullend ten opzichte van de specifieke delegatiegrondslagen
in het wetsvoorstel en zijn vooral bedoeld om een oplossing te bieden voor
situaties waarin een specifieke wettelijke basis voor implementatie ontbreekt
of waarbij sprake is van een zeer korte implementatietermijn die een snelle
voorziening noodzakelijk maakt. Overigens kan hierbij niet van de wet worden
afgeweken; er kunnen enkel ter implementatie nadere regels worden gesteld
over onderwerpen die in de wet zijn geregeld. Het is dus zeker niet de bedoeling
om iedere nieuwe richtlijn of verordening dan wel iedere wijziging van een
bestaande richtlijn of verordening op grond van dit artikel te implementeren.
Als vangnet voor onvoorziene situaties is de bepaling echter onmisbaar om
een tijdige en adequate implementatie te kunnen waarborgen.Het van Agrodis ontvangen commentaar kan worden beschouwd als een ondersteuning
van het wetsvoorstel. De ten aanzien van de artikelen 73, 74 en 111 gemaakte
opmerkingen sluiten aan bij datgene wat de regering met deze artikelen heeft
beoogd. Uiteraard zal Agrodis worden betrokken bij de verdere uitwerking van één
en ander.Het Platform Biociden stelt enkele vragen ten aanzien van een aantal definities.
Hiervoor geldt dat de definities bewust ruim zijn omschreven. Tegelijkertijd
moeten zij natuurlijk in de context van het wetsvoorstel geplaatst worden.
Naar verwachting zullen zich in de praktijk van de handhaving en de uitvoering
geen noemenswaardige problemen voordoen als gevolg van de gekozen formuleringen.De opmerkingen van het Platform Biociden met betrekking tot de handhaving,
de verbodsbepalingen, de relatie met het college en de lagere regelgeving
sluiten grotendeels aan bij de hiervoor besproken commentaren van LTO-Nederland
en Nefyto. Verwezen wordt naar wat hierover bij de bespreking van die commentaren
is opgemerkt. Voorts is in de artikelsgewijze toelichting nader ingegaan op
de verhouding tussen het in artikel 19 opgenomen verbod en artikel 74 met
betrekking tot de in- en doorvoer.Naar aanleiding van de opmerking van het Platform Biociden met betrekking
tot het voorgestelde artikel 126 is de toelichting op dit artikel verduidelijkt.
Voorts is een aantal andere artikelen naar aanleiding van het commentaar van
het Platform Biociden nogmaals kritisch bezien. Met betrekking tot de kleur-
en reukstoffen en de voordelen van het gebruik merkt de regering op, dat hier
bij het opstellen van de lagere regelgeving nader naar gekeken zal worden.Door Plantum NL zijn opmerkingen gemaakt met betrekking tot het behandelen
van zaaizaad dat bestemd is voor export met niet In Nederland toegelaten middelen,
kleine toepassingen van gewasbeschermingsmiddelen in uitgangsmateriaal en
de aanwezigheid van werkzame stoffen en de handhaving.Het eerste punt hangt samen met een interpretatiekwestie: centrale vraag
is of de behandeling van zaaizaad moet worden aangemerkt als een vorm van
gebruik van een middel in Nederland waarvoor een toelating vereist is, of
moet worden begrepen onder de uitzondering voor de productie en opslag van
en de handel in middelen waarvan het gebruik in Nederland niet is toegestaan
maar die bestemd zijn voor gebruik in een andere lidstaat (vgl. artikel 3
van de gewasbeschermingsrichtlijn). Vooralsnog zijn wij de mening toegedaan
dat de behandeling van zaad met een gewasbeschermingsmiddel hier te lande
een toelating vergt, ongeacht of dit zaad voor de export is bestemd. Wij zullen
dit punt bij de andere lidstaten en de Europese Commissie aan de orde stellen,
mede in het licht van de recente ontwerpvoorstellen voor een nieuwe Europese
verordening met betrekking tot gewasbeschermingsmiddelen, genoemd
in de inleiding van deze memorie.Met betrekking tot het tweede punt onderkent de regering dat ter behandeling
van uitgangsmateriaal soms maar zeer beperkte hoeveelheden nodig zijn. Bezien
zal worden in hoeverre de kosten voor de toelatingen voor kleine gebruiken
in aanmerking kunnen komen voor financiering in het kader van het Fonds Kleine
Toepassingen.Ten aanzien van het derde punt wordt verwezen naar de bespreking van het
commentaar van LTO-Nederland.Naar aanleiding van de opmerkingen over het instrument van de algemeen
verbindend verklaring van de FNV wordt opgemerkt dat het meewegen van bijvoorbeeld
belangen van arbeidsbescherming niet zozeer aan de orde is bij het beoordelen
van de representativiteit van de partijen die een onderlinge overeenkomst
zijn aangegaan, maar eerder bij de afweging of een dergelijke overeenkomst
zich leent voor een algemeen verbindend verklaring. Daarnaast beperkt de reikwijdte
van het instrument zich thans tot de handel en opslag van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden. Voor zover een overeenkomst louter betrekking heeft op en gevolgen
heeft voor de handel, valt niet in te zien waarom die overeenkomst niet alleen
tussen vertegenwoordigers van handelaren kan worden afgesloten.Voorts wordt benadrukt dat het onderhavige wetsvoorstel op geen enkele
wijze afbreuk doet aan de betrokkenheid van de Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid indien onderwerpen in het geding zijn waarvoor deze primair
verantwoordelijk is.In het commentaar van de VEWIN en de Unie van Waterschappen wordt onder
meer aandacht gevraagd voor de relatie met de zogenoemde Kaderrichtlijn Water.
Het belang hiervan wordt volledig onderschreven. Bij de opstelling van de
lagere regelgeving zal deze relatie dan ook nauwgezet worden bekeken. Dit
geldt met name voor de algemene maatregelen van bestuur waarin de normen en
voorwaarden voor de toelating en de bij de toelating te stellen voorschriften
zullen worden uitgewerkt. Over de uitwerking van de maatregelen die in het
kader van de implementatie van de kaderrichtlijn Water moeten worden getroffen
en de vraag langs welk spoor dit het beste kan geschieden, zal met de Ministeries
van Verkeer en Waterstaat en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
naar verwachting nog vaak en intensief overleg plaatsvinden.Voorts is conform de opmerkingen van beide organisatie in de memorie van
toelichting tot uitdrukking gebracht dat ook hydrologische en bodemkundige
omstandigheden aanleiding kunnen vormen om aanvullende voorschriften te stellen
aan een wederzijdse erkenning (artikel 36).Hiermee wordt tevens voldaan aan
een opmerking van de Stichting Natuur en Milieu met betrekking tot het ontbreken
van een toelichting ter zake.Met betrekking tot de openbaarheid van gegevens wordt verwezen naar de
artikelsgewijze toelichting bij de voorgestelde artikelen 43 en 70.Gegeven het voor het onderhavige wetsvoorstel gekozen tijdpad is het in
dit stadium niet mogelijk al rekening te houden met parallel lopende ontwikkelingen,
zoals de herziening van de gewasbeschermingsrichtlijn. De herziening bevindt
zich nog in een dusdanig prematuur stadium dat het niet goed mogelijk is daarop
reeds nu te anticiperen. Uiteraard zullen de ontwikkelingen nauwgezet worden
gevolgd zodat hierop gedurende de behandeling van het wetsvoorstel eventueel
alsnog kan worden ingespeeld.Tot slot wordt opgemerkt dat het wetsvoorstel geen belemmering vormt voor
regionaal maatwerk respectievelijk gebiedsgericht beleid, voor zover de mogelijkheden
hiertoe gebaseerd zijn op een medebewindsopdracht ingevolge een
bijzondere wet. In dit verband zij verwezen naar paragraaf 2.5.4. van
deze memorie.Zoals de Stichting Natuur en Milieu terecht opmerkt, zijn over de mogelijkheid
tot het verlenen van vrijstellingen op grond van artikel 16aa van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 en tot herprioritering van bestaande werkzame stoffen op grond van artikel
25d van die wet prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen. Gewezen wordt op de brief van de Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aan de voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal van 29 april 2005 (Kamerstukken II 2004/05, 27 858,
nr. 54).De algemene maatregelen van bestuur ingevolge de artikelen 28, tweede
en derde lid, en 49, tweede en derde lid, van het wetsvoorstel zien onder
meer op de vaststelling van de uniforme beginselen. Een facultatieve in plaats
van een imperatieve bepaling, zoals blijkbaar door de Stichting Natuur en
Milieu bepleit, zou naar het oordeel van de regering ten onrechte de indruk
kunnen wekken dat ter zake sprake is van een discretionaire bevoegdheid, terwijl
het om een verplichting op grond van de richtlijnen voor gewasbeschermingsmiddelen
en biociden gaat.Het verheugt de regering tot slot dat de stichting zich positief toont
over de opname van mogelijkheden tot bestuurlijke handhaving in het wetsvoorstel.De door CUMELA en de stichting Biologica gemaakte, vaak vrij specifieke,
opmerkingen zijn bij het nalopen van de tekst van het wetsvoorstel en de memorie
van toelichting meegenomen.B. ARTIKELSGEWIJSArtikel 1In de begripsbepalingen van het wetsvoorstel is zoveel mogelijk aangesloten
bij de definities in de gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn.
In enkele gevallen is omwille van de leesbaarheid en begrijpelijkheid gekozen
voor een afwijkende formulering.Hierbij is mede gekeken naar de gehanteerde begripsomschrijvingen in de
Bestrijdingsmiddelenwet 1962.Overigens wordt het begrip «bestrijdingsmiddel» niet langer
gebruikt; in plaats daarvan wordt telkens gesproken over gewasbeschermingsmiddel
of biocide. Dit hangt samen met de keuze om gewasbeschermingsmiddelen en biociden
elk een eigen plaats in de wet te geven. Dit pleit ervoor beide begrippen
steeds afzonderlijk te noemen, wat ook in de citeertitel van de wet doorklinkt.Beide begrippen zijn op een enkel onderdeel na conform de respectieve
richtlijnen gedefinieerd. Anders dan in de richtlijnen bevat de voorgestelde
definitie van gewasbeschermingsmiddelen en biociden ten aanzien van werkzame
stoffen of preparaten niet de beperking «in de vorm waarin zij aan de
gebruiker worden geleverd». De twee desbetreffende richtlijnen kennen
deze beperking wel omdat het richtlijnen betreft ter bevordering van de interne
markt; deze zien dan ook alleen op verhandelbare middelen. De toepasser van
een middel moet er echter op kunnen vertrouwen dat alle door hem gebruikte
middelen, zonder het formele onderscheid van al dan niet aan hem in de vorm
van gewasbeschermingsmiddel of biocide geleverd, door de overheid een waarborg
op deugdelijkheid en veiligheid hebben gekregen. Gevaarlijke stoffen als kalkzwavel
en koolmonoxide zouden aan het toelatingsregime van de wet kunnen worden onttrokken,
louter vanwege het feit dat zij vóór de toepassing ontstaan
en derhalve in een andere vorm aan de gebruiker worden geleverd dan waarin
zij worden toegepast. Om toch ten aanzien van deze stoffen een
vergelijkbare afweging te kunnen maken op het gebied van deugdelijkheid, arbeidsomstandigheden
en milieueffecten zouden separate voorzieningen op grond van de categorale
wetten moeten (gaan) gelden, hetgeen de consistentie niet ten goede zou komen.
Uitgangspunt is immers dat alle relevante aspecten met betrekking tot milieu,
volksgezondheid en arbeidsomstandigheden worden beoordeeld in één
toelatingssystematiek.Eerste lidIn de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 is een afbakening opgenomen op grond
waarvan gewasbeschermingsmiddelen die meststof zijn in de zin van de Meststoffenwet
1947 of van de Meststoffenwet niet onder het toelatingsregime van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 vallen. Reden hiervoor was dat in de Meststoffenwet 1947 was voorzien
in een separate toelatingsprocedure voor meststoffen. Ingevolge een wijziging
van de Meststoffenwet zal echter niet langer sprake zijn van een toelating
van meststoffen, maar van generieke voorschriften inzake etikettering en milieueisen.
De nieuwe systematiek van de Meststoffenwet gaat bovendien uit van een bredere
omschrijving van meststoffen, die niet langer beperkt is tot aan de bodem
toegevoegde middelen, maar zich uitstrekt tot alles wat als voedsel voor planten
kan dienen. Gevolg is dat meer soorten gewasbeschermingsmiddelen onder de
definitie van meststof komen te vallen en zodoende bij het handhaven van de
eerdergenoemde afbakening in strijd met de richtlijn aan het toelatingsregime
voor gewasbeschermingsmiddelen zouden worden onttrokken. Gelet hierop is in
de omschrijving «gewasbeschermingsmiddel» de verwijzing naar de
Meststoffenwet vervangen door de in de richtlijn gehanteerde omschrijving «voor
zover het niet gaat om nutritieve stoffen».Tevens zijn begripsbepalingen voor achtereenvolgens biociden, biocide
met gering risico, basisstof en tot bezorgdheid aanleiding gevende stof zijn
letterlijk overgenomen uit de biocidenrichtlijn. Zij zijn bovendien vrijwel
gelijkluidend aan de definities die voor deze begrippen in de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 zijn opgenomen.Via communautaire procedures wordt uitgemaakt welke biociden worden opgenomen
op de lijst van werkzame stoffen met op gemeenschapsniveau overeengekomen
eisen voor opneming in biociden met een gering risico (bijlage 1A bij de richtlijn)
en welke basisstoffen op de lijst van basisstoffen met op gemeenschapsniveau
overeengekomen eisen (bijlage 1B bij de richtlijn).Evenals dat voor de hierboven genoemde begripsbepalingen met betrekking
tot biociden geldt, zijn de begripsbepalingen van stof, preparaat, planten,
plantaardige producten, milieu en geïntegreerde bestrijding ontleend
aan de Europese regelgeving ter zake, in dit geval aan de gewasbeschermingsrichtlijn.
Ook geldt dat de begripsbepalingen al voorkwamen in de Bestrijdingsmiddelenwet
1962, met uitzondering van het begrip «preparaat».De definitie van «geïntegreerde bestrijding» is ten opzichte
van de richtlijn inhoudelijk iets anders in het voorstel verwerkt, overigens
zonder dat daarmee strijdigheid met de richtlijn ontstaat. Het betreft specifiek
de in het voorstel gebruikte term «chemische, mechanische en fysische
bestrijding». Het verschil vloeit enerzijds voort uit de bredere strekking
van de wet, reden waarom naast fysische ook mechanische bestrijding onder
de geïntegreerde bestrijding valt, en anderzijds het feit dat de in de
richtlijn gegeven omschrijving in de Nederlandse vertaling minder hanteerbaar
is, reden waarom in plaats van «fysieke bestrijding» wordt gesproken
over «fysische bestrijding».De in deze onderdelen opgenomen begripsomschrijvingen vormen een combinatie
van de, onderling iets afwijkende, definities die voor deze begrippen zijn
opgenomen in de richtlijnen. Hierbij is steeds gekozen voor de ruimste en
meest algemene omschrijving.Nieuw ten opzichte van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 zijn de definities
van «toelating» «op de markt brengen», «kaderformulering»
en «verklaring van toegang». Reden voor opname van deze definities
is de wens zo dicht mogelijk bij de relevante richtlijnen aan te sluiten,
waarin deze begrippen wel gedefinieerd worden, en derhalve zoveel mogelijk
hetzelfde begrippenkader te hanteren.Het begrip «op de markt brengen» vervangt het begrip «afleveren»
dat in de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 werd gehanteerd. Ten opzichte van de
richtlijnen is gekozen voor een iets uitgebreidere formulering, waarbij expliciet
wordt gemaakt dat het begrip «op de markt brengen» zich niet beperkt
tot het leveren in enge zin, maar ook betrekking heeft op het distribueren,
afleveren en vervoeren van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. De verwachting
is dat het begrip «op de markt brengen» hierdoor voor de uitvoerings-
en handhavingspraktijk beter hanteerbaar zal zijn.De begrippen «toelating» en «registratie» zien
op het besluit respectievelijk de administratieve handeling waarmee toestemming
wordt verleend voor het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden, waarbij de in strekking wat lichtere term «registratie»
is gereserveerd voor biociden met een gering risico.Het begrip «kaderformulering» tot slot ziet op een groep van
biociden voor hetzelfde gebruik en dezelfde gebruikerssoort. Deze groep van
producten moet dezelfde werkzame stoffen met dezelfde specificaties bevatten
en hun samenstelling mag slechts afwijkingen ten opzichte van een eerder toegelaten
biocide vertonen die niet van invloed zijn op het aan die biociden verbonden
risico en hun doeltreffendheid. In dit verband wordt als een afwijking beschouwd
het toestaan van een lager percentage aan werkzame stoffen of een andere procentuele
verhouding van een of meer niet-werkzame stoffen of de vervanging van een
of meer pigmenten, kleur- of reukstoffen door andere met hetzelfde of een
kleiner risico, zonder dat de doeltreffendheid daardoor afneemt.Het begrip «verklaring van toegang» ziet op een op schrift
gestelde verklaring van de eigenaar van gegevens dat deze gegevens gebruikt
mogen worden ten behoeve van een expliciet genoemde andere persoon en het
door die persoon voor een aanvraag tot toelating aangeleverde dossier. De
verklaring van toegang is met name van belang voor de bescherming van onderzoeksgegevens.
Zie daarover de artikelsgewijze toelichting bij de artikelen 27 en 47.Als pendant van het begrip «geïntegreerde bestrijding»
in relatie tot gewasbeschermingsmiddelen is het op biociden betrekking hebbende
begrip «juist gebruik» gedefinieerd. Dit begrip wordt onder meer
in artikel 3, zevende lid, van de biocidenrichtlijn gehanteerd en komt ook
in hoofdstuk 5 van de wet terug.Evenals in de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 is een begripsomschrijving
van de term «verpakking» opgenomen. Hoewel een definitie hiervan
in de meermaals genoemde richtlijnen ontbreekt, worden hierin wel degelijk
regels met betrekking tot de verpakking gegeven. De definitie ziet op alle
soorten verpakking, dus niet uitsluitend de recipiënt maar bijvoorbeeld
ook transportverpakkingen, dozen, wateroplosbare zakken en krimpfolie voor
zover deze aan of ten behoeve van een gebruiker worden afgeleverd of daartoe
bestemd zijn. De gebruikte verpakking dient immers deugdelijk te zijn en voorts
zullen vermelding omtrent bijvoorbeeld gevaren duidelijk zichtbaar
moeten worden aangebracht. Hierover zullen bij lagere regelgeving nadere regels
worden gesteld.Om over de betekenis van het begrip gebruiker geen misverstand te laten
bestaan is in artikel 1 van het wetsvoorstel een definitie voor het begrip
gebruiker opgenomen. In de gewasbeschermingsrichtlijn worden als gebruiker
te kwalificeren personen geduid als toepasser (bijlage VI bij richtlijn 91/414/EEG,
2.4.1.2.), toediener (bijlage VI bij richtlijn 91/414/EEG, onderdeel C, 2.4.1.4.),
werker (bijlage VI bij richtlijn 91/414/EEG, onderdeel B, 2.4.1.4.) of ook
gebruiker (bijlage VI bij richtlijn 91/414/EEG, onderdeel C, 2.4.1.2.). Bijlage
V bij de gewasbeschermingsrichtlijn spreekt in paragraaf 2 over veiligheidsadviezen
voor toepassers maar uit de tekst blijkt dat het onder andere gaat om normen
voor onder andere veiligheidsmaatregelen die zich niet richten tot de feitelijk
toepasser van het middel maar tot degene die daadwerkelijk zeggenschap over
het toepassen van een middel heeft. De gewasbeschermingsrichtlijn is derhalve
niet alleen onduidelijk in de terminologie maar ook in de vraag tot wie een
voorschrift omtrent het gebruik dat bij de toelating is gesteld zich richt.
De biocidenrichtlijn gaat uit van drie groepen personen die bij de toepassing
betrokken zijn (Bijlage VI, onderdeel 22):– professionele gebruikers;– niet-professionele gebruikers;– indirect via het milieu blootgestelde personen.De terminologie van de biocidenrichtlijn is duidelijker dan de terminologie
in de gewasbeschermingsrichtlijn, maar het is ook in de biocidenrichtlijn
onduidelijk of het voorschrift bij de toelating zich alleen richt tot de persoon
die de feitelijke uitvoering van de toepassing van het gewasbeschermingsmiddel
of biocide ter hand neemt.In het wetsvoorstel is in overeenstemming met het doel van de biocidenrichtlijn
gekozen voor een brede interpretatie van de term gebruiker.Onder het begrip gebruiker valt niet alleen de feitelijk gebruiker maar
ook zijn opdrachtgever of zijn werkgever. Het inschakelen van een loonbedrijf
sluit niet uit dat de betrokken ondernemer zich er zelf van vergewist of gewasbeschermingsmiddelen
of biociden op een correcte wijze worden toegepast. De ondernemer heeft het
namelijk feitelijk in zijn macht om te voorkomen dat een loonbedrijf of een
werknemer op zijn roerende of onroerende zaken een gewasbeschermingsmiddel
of biocide op een onjuiste wijze toepast. Het gaat om een ieder die redelijkerwijs
verantwoordelijk gesteld kan worden voor een zorgvuldige toepassing van het
gewasbeschermingsmiddel of de biocide.Onder het begrip professionele gebruiker wordt een gebruiker verstaan
die over een bewijs van vakbekwaamheid beschikt met betrekking tot de gewasbeschermingsmiddelen
of biociden die deze gebruiker toepast. Zulks ongeacht of hij deze middelen
gebruikt in het kader van beroep of bedrijf dan wel voor privé-doeleinden.In verband met een aantal EG-regels of -beslissingen die zowel in het
kader van de algemene richtlijnen met betrekking tot gewasbeschermingsmiddelen
en biociden als daarbuiten aan de orde kunnen zijn en die hun doorwerking
zullen moeten vinden in het nationale beleid, is naar analogie van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 de term «communautaire maatregel» opgevoerd. De omschrijving
is enigszins globaal gehouden, omdat ook in verordeningen, richtlijnen of
beschikkingen die niet hun grondslag hebben in de gewasbeschermingsrichtlijn
respectievelijk de biocidenrichtlijn bepalingen kunnen voorkomen die hun weerslag
hebben op de nationale regelgeving op het gebied van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden. Bovendien wordt in de loop van 2005 een voorstel tot herziening
van de gewasbeschermingsrichtlijn verwacht waarbij niet ondenkbaar is dat
een nieuwe richtlijn ter vervanging van die richtlijn tot stand zal komen.
Een simpele verwijzing naar de betrokken richtlijnen is derhalve
te beperkt en zou zelfs binnen afzienbare termijn kunnen leiden tot de noodzaak
van een wetswijziging, hetgeen uiteraard ongewenst is.Voor een goede leesbaarheid van de wet zijn ook een aantal veel voorkomende
begrippen zoals «college» en «betrokken ministers»
gedefinieerd. Ook de gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn zijn
met hun volledige citeertitel in een begripsbepaling opgenomen.Tweede lidHet voorgestelde tweede lid bepaalt dat onder «gebruiken»
mede wordt verstaan de aanwezigheid van een werkzame stof in of op planten
en plantaardige producten dan wel op of in gebouwen, plaatsen, voorwerpen
of de grond.Op grond van het wetsvoorstel geldt een verbod op het gebruik van niet-toegelaten
gewasbeschermingsmiddelen, respectievelijk niet-toegelaten biociden. Een vergelijkbare
bepaling stond in artikel 2 van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962. Gebleken
is dat dit verbod in de praktijk lastig te handhaven is. Dit hangt samen met
onduidelijkheid over de precieze reikwijdte van het begrip «gebruiken».
Daardoor is het voor het ten laste leggen van een overtreding van dit verbod
tot nu toe vrijwel altijd noodzakelijk dat de identiteit van het gebruikte
middel – de exacte merknaam – achterhaald wordt. Buiten gevallen
van heterdaad hebben de met de handhaving belaste diensten echter slechts
de aanwezigheid op de behandelde gewassen, gebouwen en voorwerpen van een
werkzame stof als aanknopingspunt.Met de voorgestelde bepaling, op grond waarvan het begrip «gebruiken»
mede betrekking kan hebben op de aanwezigheid van werkzame stoffen, kan dit
probleem naar verwachting worden ondervangen.Artikel 2Dit artikel heeft betrekking op het doen van een mededeling in de Staatscourant
van de vaststelling of wijziging van communautaire maatregelen als gedefinieerd
in artikel 1. Het gaat hierbij om een zogenaamde dynamische verwijzing, zodat
op de kortst mogelijke termijn uitvoering kan worden gegeven aan de vaststelling
of wijziging van communautaire maatregelen op het gebeid van gewasbeschermingsmiddelen
of biociden.Bij de mededeling in de Staatscourant zal tevens worden vermeld op welke
artikelen of artikelonderdelen van de wet de desbetreffende communautaire
maatregel betrekking heeft. Daarnaast is geregeld dat een communautaire maatregel
als hier bedoeld voor de toepassing van deze wet in werking treedt met ingang
van de dag waarop daaraan uiterlijk uitvoering moet zijn gegeven.Artikel 3Hoofdstuk 2 van de wet regelt dat wordt voorzien in het College voor de
toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden, zijn taak, de samenstelling
van het college en zijn ondersteuning, de status van het personeel, de inkomsten
van het college en de wijze waarop verantwoording dient te worden afgelegd.In het hiernavolgende wordt voor zover nog nodig op de verschillende artikelen
van dit hoofdstuk ingegaan.Artikel 4Het college zal zijn belast met de taken die uit of krachtens de Wet gewasbeschermingsmiddelen
en biociden voortvloeien. Deze taken zijn, voor zover zij uit de wet voortvloeien,
in het voorgestelde eerste lid omschreven.Het betreft met name:– het toelaten van gewasbeschermingsmiddelen overeenkomstig hoofdstuk
4 van de wet;– het toelaten of registreren van biociden overeenkomstig hoofdstuk
5 van de wet;– het bijhouden van het in artikel 42 bedoelde register en– het verlenen van de in de artikelen 37 en 64 bedoelde vrijstellingen
voor proefdoeleinden.Het college kan tevens andere bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur opgedragen taken verrichten. Met de voorgestelde bepaling kan rekening
worden gehouden met eventuele toekomstige ontwikkelingen.Deze taken zullen in elk geval verband moeten houden met de taken die
het college uitvoert ten aanzien van gewasbeschermingsmiddelen, dan wel biociden.
In elk geval zal uit de eerdergenoemde gewasbeschermingsmiddelenrichtlijn
en de biocidenrichtlijn een aantal taken voor het college voortvloeien. Ook
valt te wijzen op de door de departementen opgedragen taak tot het vaststellen
van maximum aanvaardbare residugehalten. De vereiste relatie met de reeds
door het college verrichte taken zal overigens niet kunnen impliceren dat
het college zelf zich met bepaalde werkzaamheden gaat bewegen op de vrije
markt. Kerntaak van het college is het beoordelen van en beslissen over de
toelating van gewasbeschermingsmiddelen, dan wel biociden, derhalve het verrichten
van publieke werkzaamheden.Tevens is in het tweede lid bepaald dat het college de aan hem opgedragen
taken zorgvuldig uitoefent, rekeninghoudend met belanghebbenden. Ook moet
het college voorzieningen treffen die personen en instellingen die met het
college in contact komen, in de gelegenheid stellen om met voorstellen tot
verbetering van werkwijzen en procedures te komen. Denkbaar is bijvoorbeeld
dat deze onderwerpen aan de orde zullen komen tijdens een periodiek overleg.
Daarnaast kan het college aanvullende voorzieningen treffen, die genoemde
personen en instellingen in staat stelt om voorstellen te doen. Om inzichtelijk
te maken op welke wijze het college invulling geeft aan bovengenoemde verplichtingen,
dient hiervan in het jaarverslag van het college verslag te worden gedaan.
Een en ander is conform artikel 19 van het voorstel voor een Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen.Artikel 5In dit artikel zijn regels opgenomen betreffende de samenstelling van
het college. Het college bestaat uit vijf leden, de voorzitter daaronder begrepen,
die door de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, in overeenstemming
met de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
benoemd zullen worden. Na afloop van de benoemingsperiode van vier jaren kunnen
zij ten hoogste twee keer worden herbenoemd. Daar het hier een onafhankelijk
college betreft, worden de leden op persoonlijke titel benoemd. Zij worden
namelijk benoemd in verband met hun deskundigheid.In verband hiermee is voorts bepaald dat zij hun functie uitoefenen zonder
last of ruggespraak en dat geen aan de betrokken bewindspersonen ondergeschikte
personen kunnen worden benoemd. Voor de goede orde zij opgemerkt dat de vergaderingen
van het college niet openbaar zijn. Bij deze vergaderingen komen immers allerhande
(bedrijfs-)gegevens aan de orde die de aanvragers voor een toelating aan het
college hebben verstrekt. Van toelatingen, wijzigingen, verlengingen
of intrekkingen daarvan wordt mededeling gedaan in de Staatscourant.De leden van het college genieten een vergoeding overeenkomstig hun tijdsbesteding
binnen de schalen van het BBRA. In de afzonderlijke leden van artikel 5 is
specifiek aangegeven of het bepaalde ook van toepassing is op de plaatsvervangende
leden van het college.Artikel 6Om de onafhankelijkheid van de leden en plaatsvervangende leden te garanderen
is in artikel 6 geregeld dat leden van het college geen andere functies mogen
hebben die hun functioneren in het college kunnen belemmeren. Om dit streven
kracht bij te zetten en om reden van transparantie is er voorzien in een register
van nevenfuncties van collegeleden.Artikel 7Ter ondersteuning van de werkzaamheden van het college beschikt het over
een secretariaat.De directeur van het secretariaat is tevens secretaris van het college.Voor de goede orde wordt opgemerkt dat de secretaris geen lid van het
college is. Uit hoofde van zijn functie zal hij echter uiteraard wel vergaderingen
van het college bijwonen.Artikel 8In een bestuursreglement kan het college regels stellen over de interne
werkwijze bij de besluitvorming, de taakverdeling tussen de leden de vertegenwoordiging,
de uitoefening van taken en de inschakeling van deskundigen en evaluerende
instanties. Deze onderwerpen zijn van belang voor het functioneren en daarmee
de taakuitoefening van het college.Tevens wordt een expliciete bevoegdheid aan het college gegeven om in
het bestuursreglement regels met betrekking tot de uitvoeringsprocedure te
kunnen stellen. Hiermee wordt de beoogde scheiding tussen beleid en uitvoering
geëxpliciteerd. De beleidsverantwoordelijke departementen zijn verantwoordelijk
voor de vormgeving van het beleid en meer in het bijzonder het stellen van
normen en voorwaarden en de uitwerking in methodieken en beslisbomen daarvan.
Deze bevoegdheid komt onder meer tot uitdrukking in de verschillende artikelen
met betrekking tot de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
in de hoofdstukken 4 en 5 van de wet.Het college is verantwoordelijk voor een adequate uitvoering van de hem
opgedragen wettelijke taken. Met betrekking tot de uitvoering mag het college
uitvoeringsregels stellen. Hierbij kan gedacht worden aan regels over het
in behandeling nemen van aanvragen, de te hanteren formulieren en de te leveren
gegevens.Gelet op de algemene verantwoordelijkheid van de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit voor de taakuitoefening door het college het bestuursreglement
diens goedkeuring.Met betrekking tot de vertegenwoordiging in en buiten rechte wordt nog
het volgende opgemerkt.Het college bezit rechtspersoonlijkheid. Daarnaast zal het als bestuursorgaan
in de zin van artikel 1:1 van de Algemene wet bestuursrecht als verweerder
of appellant betrokken kunnen zijn in procedures voor een administratieve
rechter. Zijn vertegenwoordiging kan het college uit doelmatigheidsoverwegingen
opdragen aan een of meer leden of aan de secretaris. Daarbij zal telkens ook
bezien dienen te worden wat de zwaarte is van de taken die worden opgedragen.
Ook de afdoening van de besluitvorming omtrent de toelating van
gewasbeschermingsmiddelen, dan wel biociden zal kunnen worden opgedragen aan
een of enkele leden van het college of aan de secretaris. Hierbij dient bedacht
te worden dat een aantal beslissingen van het college van routinematige aard
is. Daarnaast is er een aantal beslissingen die van zuiver administratieve
aard zijn, zoals de wijziging van een naam van een gewasbeschermingsmiddel
of biocide, of de wijziging van de naam of adres van een toelatinghouder.
Dergelijke beslissingen zouden door het college aan de secretaris kunnen worden
gemandateerd. Opgemerkt wordt dat het college als geheel verantwoordelijk
blijft voor de in dit kader door de vertegenwoordigingsbevoegde of gemandateerde
persoon verrichte handelingen. Wij gaan er dan ook van uit dat het college
bij gebruikmaking van deze bevoegdheden de nodige prudentie in acht zal nemen
en zich daarbij zal beperken tot beslissingen als hiervoor bedoeld.Artikel 9Gezien het publiekrechtelijke karakter van de taken van het college, is
ervoor gekozen het personeel van het secretariaat zijn status als ambtenaar
in de zin van de Ambtenarenwet te laten behouden. Dit is in overeenstemming
met aanwijzing 124u van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Ook naar de burger
geeft dit duidelijkheid in die zin dat het kenbaar is dat het gaat om personen,
die een overheidstaak uitvoeren. Daarnaast heeft de status van ambtenaren
voor de medewerkers van het college als consequentie, dat zij voor hun pensioenvoorziening
hun bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds opgebouwde aanspraken behouden.
De ambtelijke status leidt ertoe dat in het huidige pakket arbeidsvoorwaarden
en in de vooruitzichten van het personeel geen principiële wijzigingen
zullen optreden. Met als doel het college de noodzakelijke flexibiliteit te
verschaffen in zijn personeelsbeleid zal zo nodig bij algemene maatregel van
bestuur kunnen worden afgeweken van de reguliere arbeidsvoorwaarden bij het
Rijk. Het uitgangspunt van behoud van de ambtenarenstatus geldt niet voor
degenen met wie een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht is gesloten.
Dit zal met name het geval kunnen zijn bij de inzet van tijdelijk personeel,
bijvoorbeeld uitzendkrachten of op grond van detachering.Artikel 10Het college is op grond van het voorgestelde artikel 10 gehouden om kostendekkende
tarieven te heffen ter zake van de kosten die door het college worden gemaakt
ter uitvoering van de hem opgedragen wettelijke taken. Het betreft onder meer
tarieven voor het in behandeling nemen van aanvragen inzake de toelating van
gewasbeschermingsmiddelen en biociden, voor het in behandeling nemen van verzoeken
inzake vrijstelling en voor het inschrijven van de toelatingen in een register.Het doorberekenen van deze kosten past binnen het in 1996 tot stand gekomen
MDW-rapport «Maat houden: een kader voor doorberekening van toelatings-
en handhavingskosten» (Kamerstukken II 1996/97, 24 036, nr. 22)
alsmede het kabinetsstandpunt daarop (Kamerstukken II 1996/97, 24 036,
nr. 64). De samenvatting van dit rapport is opgenomen in Stcrt. 2000, 90.
In het rapport wordt het uitgangspunt gekozen dat toelatingskosten in beginsel
in rekening moeten worden gebracht, omdat er sprake is van een individueel
toerekenbaar profijt van de toelatingsactiviteiten van de overheid. De wenselijkheid
van het doorberekenen van kosten geldt bij de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden, aangezien de aanvrager profijt heeft van de verkrijging van een
toelating terwijl de overheid hiervan niet profiteert. Volgens het rapport «Maat
houden» is het ongewenst toelatingskosten door te berekenen indien dit
leidt tot onaanvaardbare rechtsongelijkheid, de doorberekening afbreuk doet aan het doel van de regeling, de concurrentiepositie onaanvaardbaar
wordt geschaad of de doorberekening van de toelatingskosten in de Europese
regelgeving verboden is. Van deze situaties is geen sprake.Voorwaarden die in het rapport «Maat houden» worden geformuleerd
bij het doorberekenen van toelatingskosten zijn onder meer dat duidelijk moet
zijn welke kosten worden gemaakt en welke kosten worden doorberekend. Bovendien
mag de vergoeding die wordt gevraagd de werkelijke kosten niet overschrijden
en moet er een direct verband zijn tussen de gemaakte kosten en de te betalen
vergoeding. Een en ander is in het voorgestelde artikel 10, vierde lid, tot
uitdrukking gebracht.De door het college overeenkomstig dit wetsvoorstel vastgestelde tarieven
behoeven de goedkeuring van de minister.Artikel 11Het eerste lid bepaalt waaruit de inkomsten van het college bestaan. Dit
betreft allereerst de opbrengsten van de in artikel 10 genoemde tarieven.
Het college verricht naast zijn wettelijke taken echter ook een aantal beleidsondersteunende
activiteiten, die geen profijt opleveren voor individuele aanvragers en derhalve
niet uit tarieven gedekt kunnen worden. Te denken valt aan deelname aan vergaderingen
in internationale gremia. De inkomsten van het college zullen derhalve niet
uitsluitend uit de opbrengsten van de tarieven bestaan, maar voor een deel
ook uit bijdragen van het Rijk en andere bijdragen of vergoedingen.Het tweede lid bepaalt dat bepaalde handelingen en besluiten van het college
die gevolgen kunnen hebben voor de financiële positie respectievelijk
de continuïteit van het college, voorafgaande instemming van de minister
behoeven.Artikelen 12 en 13Het college zal jaarlijks een begroting vaststellen, die de goedkeuring
behoeft van de verantwoordelijke bewindspersonen. Deze begroting zal zijn
gebaseerd op een jaarlijks werkplan waarin tevens een meerjarenvisie op de
ontwikkelingen dient te worden gegeven. Omdat met het oog op het afwijkende
karakter van het college, rechtstreekse toepasselijkheid van het bepaalde
in titel 9, boek 2, BW niet in de rede ligt, kunnen daarvoor in aanmerking
komende voorschriften vastgesteld worden met betrekking tot de inrichting
van de verschillende stukken, zulks op basis van artikel 12, elfde lid. Verantwoording
zal langs twee wegen moeten worden afgelegd. Het college moet jaarlijks een
jaarrekening ter goedkeuring indienen, welke jaarrekening vergezeld zal dienen
te gaan van een goedkeurende accountantsverklaring. Uit de jaarrekening en
het ingevolge artikel 12, tweede lid, vast te stellen jaarverslag zal blijken
op welke wijze het college zijn taken heeft vervuld. Voor de goede orde wordt
opgemerkt dat de Algemene Rekenkamer op grond van artikel 59, eerste lid,
onderdeel d, van de Comptabiliteitswet bevoegd is tot controle van de rechtmatige
en doelmatige besteding van het budget door het college. Op grond van het
derde lid van dat artikel heeft de Algemene Rekenkamer bovendien toegang tot
de boeken van het college. Deze bevoegdheid komt ook toe aan de verantwoordelijke
bewindspersonen. Voorts wordt gewezen op artikel 13 van dit wetsvoorstel.
Dit artikel bepaalt dat het college de ministers alle inlichtingen moet verstrekken
met betrekking tot zijn werkzaamheden. Het kan daarbij zowel gaan om het tussentijds
verstrekken van informatie, bijvoorbeeld op verzoek of uit eigen beweging,
als om periodieke informatieverschaffing. In verband met de informatiemogelijkheden,
die zich derhalve ook uitstrekken tot de wijze waarop het college zijn taken
in het kader van de uitvoering van de wet verricht, zullen de relaties bij
de informatievoorziening nader worden uitgewerkt in een informatiestatuut.
Hierbij moet worden gedacht aan het vaststellen van procedures voor de gegevensverstrekking, de aard van de gegevens en de periodiciteit
daarvan. De informatievoorziening zal ook zicht geven op de inhoudelijke uitvoering
van de wet door het college. Dit is noodzakelijk voor de kwaliteitsborging,
waarvoor de betrokken bewindspersonen blijven zorgdragen. In het kader van
de informatie-uitwisseling is tevens voorzien in een overlegplatform dat als
een beleidsmatige counterpart voor het college zal optreden. Ook is geregeld
dat het college aangeeft welk deel van de verstrekte informatie een vertrouwelijk
karakter heeft en derhalve niet voor verdere openbaarmaking geschikt is.Artikelen 14 en 15Om recht te doen aan de politieke verantwoordelijkheid van de betrokken
ministers ten aanzien van de taakuitoefening van het college, dienen deze
ministers te kunnen beschikken over instrumenten voor de aansturing van het
college. Een van deze instrumenten betreft een algemene bevoegdheid tot het
stellen van beleidsregels met betrekking tot de taakuitoefening van het college.
Een bepaling overeenkomstig artikel 21 van het voorstel voor een Kaderwet
zelfstandige bestuursorganen is hiertoe in het voorgestelde artikel 14 opgenomen.Genoemde bevoegdheid omvat mede de in de Bestrijdingsmiddelenwet 1962
opgenomen bevoegdheid tot het geven van algemene aanwijzingen.De bevoegdheid tot het vaststellen van beleidsregels ten aanzien van de
taakuitoefening van het college vloeit voort uit het feit dat de betrokken
bewindspersonen de eindverantwoordelijkheid hebben voor het beleid dat het
college gehouden is uit te voeren. Deze bevoegdheid betreft derhalve een regulier
sturingsinstrument, in tegenstelling tot de ultimum-remediumbevoegdheid uit
artikel 16, om de werkzaamheden van het college richting te geven. De bevoegdheid
geeft niet de mogelijkheid om aanwijzingen te geven in een individueel geval.
Wel zou naar aanleiding van een dergelijk geval in een beleidsregel aangegeven
kunnen worden hoe in de toekomst in soortgelijke gevallen gehandeld moet worden.
De bevoegdheid strekt zich niet uit tot de (interne) bedrijfsvoering van het
college. Naast de wettelijke bepalingen waar het college aan gehouden zal
zijn, moet onder meer gedacht worden aan beleidsregels die voortvloeien uit
de informatieverstrekking door het college aan de ministers omtrent de toepassing
van de wet. Uit het voorgaande en uit het karakter van de geïntroduceerde
mogelijkheid tot het vaststellen van beleidsregels volgt dat het college gehouden
is deze beleidsregels in acht te nemen. In artikel 15 is ten behoeve van belanghebbenden
de wijze van bekendmaking van:– reglementen als bedoeld in artikel 8,– tarieven als bedoeld in artikel 10, en– beleidsregels als bedoeld in artikel 14,geregeld.Artikel 16Artikel 16 voorziet overeenkomstig aanwijzing 124m van de Aanwijzingen
voor de regelgeving in een taakverwaarlozingsregeling. Ook deze bepaling is
noodzakelijk in verband met de verantwoordelijkheid die de betrokken bewindspersonen
hebben voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden en de door
hen dienaangaande getroffen maatregelen. De taakverwaarlozingsregeling speelt
onder andere indien taken worden uitgevoerd ter uitvoering van (inter)nationale
verplichtingen. De verantwoordelijkheid voor de nakoming van dergelijke verplichtingen
berust immers in eerste instantie bij de Staat.Het eerste lid voorziet in de mogelijkheid dat de betrokken minister een
voorziening treft indien het college zijn taak niet of niet naar behoren uitvoert.
Voor zover het de toelating van een middel betreft (of een wijziging of intrekking
daarvan) zal hierin voorzien kunnen worden door een besluit van
de betrokken minister. Het moet echter niet uitgesloten worden geacht dat
ook algemene regels moeten worden gesteld of andere dan bestaande voorzieningen
moeten worden getroffen. Ook in deze bevoegdheid wordt voorzien.De getroffen voorziening dient tijdelijk van aard te zijn. Krijgt de voorziening
een permanent karakter dan ligt het voor de hand de taakuitvoering te heroverwegen
of een wettelijke voorziening te treffen.De beide kamers der Staten-Generaal worden onverwijld op de hoogte gesteld
van de getroffen voorzieningen, omdat de wettelijk geregelde bevoegdheidsverdeling
als gevolg van het ingrijpen wordt doorkruist. Het parlement kan de minister
vervolgens bij de uitoefening van deze bevoegdheid controleren en zo nodig
ter verantwoording roepen.Uitgangspunt is dat van een dergelijke zware bevoegdheid tot het treffen
van voorzieningen in beginsel nimmer gebruik behoeft te worden gemaakt. Bij
gebruik zal dit zeker niet lichtvaardig mogen geschieden en moeten alle andere
mogelijkheden om hetzelfde resultaat te bereiken, zijn benut. Een taakverwaarlozingsregeling
is dan ook als ultimum remedium aan te merken. Binnen een stelsel als het
onderhavige mag de bevoegdheid echter niet ontbreken.Artikel 17Dit artikel heeft betrekking op de beveiliging van de informatievoorziening
bij het college. Het college heeft de plicht om zorg te dragen voor de nodige
voorzieningen van technische en organisatorische aard ter beveiliging van
zijn gegevens tegen verlies of aantasting en tegen onbevoegde kennisneming,wijziging
of verstrekking van die gegevens. Met deze bepaling wordt aansluiting gezocht
bij vergelijkbare bepalingen, zoals bijvoorbeeld in de Wet persoonsregistraties.
De bepaling is in overeenstemming met artikel 41 van het gewijzigde voorstel
van wet Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (kamerstukken I 2001/02, 27 426,
nr. 276).Artikel 18Aan de specifieke verbodsbepalingen ingevolge deze wet gaat een zogenaamde
algemene zorgplichtbepaling vooraf. Een zorgplicht is een algemeen geformuleerde
gedragsnorm, die de individuele verantwoordelijkheid markeert. Daarnaast biedt
een zorgplicht ruimte voor diversiteit en dynamiek.De hier opgenomen bepaling heeft betrekking op het vervoeren, bewaren,
toepassen of verwerken van gewasbeschermingsmiddelen en biociden en verplicht
een ieder die genoemde handelingen verricht tot het treffen van voorzorgsmaatregelen
om gevaar voor mensen, dieren en planten dan wel voor bodem of waterzoveel
mogelijk te voorkomen respectievelijk schade als gevolg van die handelingen
zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken.Hoewel in andere bewoordingen geformuleerd, is de voorgestelde bepaling
in strekking te vergelijken met artikel 13, vierde lid, van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962.Ter nadere motivering wordt gewezen op navolgende conclusie van E. M.
Vogelezang-Stoute in haar proefschrift, getiteld «Bestrijdingsmiddelenrecht.
Een rechtsvergelijking»: «Gezien de aard en de variëteit
van de toepassingen van bestrijdingsmiddelen zijn bijzondere situaties, toepassingswijzen
of andere omstandigheden niet van tevoren te voorzien, laat staan vast te
leggen in regelgeving of toelatingsbesluiten. Een algemene zorgplicht waaraan
getoetst kan worden, blijft daarom noodzakelijk. Gezien de aard van de producten
die het betreft, mag verwacht worden dat de normadressaat inziet dat ten aanzien
van deze middelen uiterste zorgvuldigheid moet worden betracht ter voorkoming
van gevaar of schade.»Uiteraard laat de algemene zorgplicht specifieke verplichtingen en verbodsbepalingen
uit hoofde van andere wetten zoals de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en de
Wet verontreiniging oppervlaktewateren onverlet.Artikel 19Dit artikel correspondeert met artikel 3, vierde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn
en artikel 9 van de biocidenrichtlijn. In deze artikelen is vastgelegd dat
de lidstaten bepalen dat werkzame stoffen slechts onder voorwaarden op de
markt mogen worden gebracht. Zo dienen deze stoffen te zijn ingedeeld, verpakt
en gekenmerkt overeenkomstig richtlijn nr. 67/548/EEG van de Raad van de Europese
Gemeenschappen van 27 juni 1967 betreffende de aanpassing van de wettelijke
en bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking en het
kenmerken van gevaarlijke stoffen (Pb EG L 196).Voor zover sprake is van een nieuwe werkzame stof, dat wil zeggen een
stof die niet eerder op de markt werd gebracht, dient een aanvraag te zijn
ingediend conform het bepaalde in het voorgestelde artikel 25 (gewasbeschermingsmiddelen),
respectievelijk 45 (biociden). Een dergelijke werkzame stof moet eerst communautair
worden beoordeeld alvorens hierover nadere regels gesteld kunnen worden.Artikel 20In overeenstemming met de richtlijnen wordt het op de markt brengen, invoeren
en gebruiken van niet toegelaten gewasbeschermingsmiddelen en biociden verboden.
Hoewel beide richtlijnen niet de begrippen «voorhanden of in voorraad
houden» kennen, zijn deze handelingen zowel in het voorgestelde artikel
19 als in het voorgestelde artikel 20 vanuit controle-technisch oogpunt toegevoegd.
Het strafbaar stellen van deze gedragingen maakt het namelijk beter mogelijk
het toezicht op de naleving ten aanzien van niet toegelaten gewasbeschermingsmiddelen
en biociden in de praktijk uit te oefenen. Dit vormt ook de reden dat de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 deze gedragingen strafbaar stelt.Artikel 21Dit artikel bevat een uitzondering op het verbod van artikel 19 voor zover
sprake is van een werkzame stof die tot de samenstelling behoort van een toegelaten
of geregistreerd middel. Of van een zodanig middel sprake is, blijkt uit de
vermelding van de naam van het middel alsmede het nummer van de toelating
of de registratie op de verpakking en voorts uit het door het college bij
te houden register, bedoeld in het voorgestelde artikel 42.Artikel 22Het eerste lid voorziet in een algemeen verbod om te handelen in strijd
met de bij de toelating van een gewasbeschermingsmiddel of biocide gegeven
voorschriften. Een vergelijkbaar verbod staat in artikel 10 van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962.Het tweede lid bevat naar analogie van artikel 11 van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 een verbod om toegelaten middelen op de markt te brengen en voorhanden
of in voorraad te hebben, indien niet wordt voldaan aan de eisen met betrekking
tot de informatie die op of bij de verpakking van een gewasbeschermingsmiddel
of biocide hoort te zijn vermeld.In het derde lid is bepaald dat het verbod van het tweede lid niet van
toepassing is ten aanzien van gewasbeschermingsmiddelen en biociden waarvoor
het college een voorziening voor uitverkoop of opgebruik heeft vastgesteld.
Voorts is een voorziening getroffen voor middelen die in opslag zijn bij handelaren
en tengevolge van tussentijdse wijziging van de voorschriften bij de toelating
(nog) niet voldoen aan de etiketteringsvoorschriften. Handelaren hebben doorgaans
enige tijd nodig om de etiketten van de middelen die zij onder zich hebben
aan te passen aan nieuwe voorschriften. In het voorgestelde derde lid wordt
van het algemene verbod in het tweede lid vrijstelling verleend voor zover
wordt voldaan aan bij algemene maatregel van bestuur met betrekking tot het
vervoer en de opslag gestelde voorwaarden. Hierbij wordt gedacht aan regels
met betrekking tot het afzonderlijk van de reguliere handelsvoorraad opslaan
van de desbetreffende gewasbeschermingsmiddelen en biociden, waardoor duidelijk
is dat die middelen niet bestemd zijn om zonder meer te worden verkocht.Met het vierde lid is geregeld dat gebruiksvoorschriften die zijn gesteld
bij vrijstellingen en erkenningen op eenzelfde wijze worden gehandhaafd als
gebruiksvoorschriften bij toelatingen.Artikelen 23 en 44Het college beslist alleen op aanvragen en niet ambtshalve. Uitzonderingen
op dit uitgangspunt zijn besluiten met een tijdelijk verbod of beperking (artikelen
40 en 67), wijzigings- of intrekkingsbesluiten (artikelen 41 en 68), besluiten
met betrekking tot nieuw onderzoek (artikel 123, vierde lid), en besluiten
in verband met communautaire maatregelen (artikelen 127 en 128).De Bestrijdingsmiddelenwet 1962 kent een eigen regiem voor de behandeling
van aanvragen tot toelating en de voorbereiding van besluitvorming die daarover
plaatsvindt. In de Regeling toelating bestrijdingsmiddelen 1995 zijn hierover
gedetailleerde regels gesteld. In tegenstelling tot het huidige systeem wordt
met de artikelen 23, 44, en 119 gekozen voor een systeem dat overeenkomstig
de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is ingericht.Het eerste lid bepaalt dat een besluit omtrent toelating op aanvraag wordt
genomen.Het tweede lid verklaart de voorbereidingsprocedure, bedoeld in titel
4.1. Awb, van overeenkomstige toepassing op besluiten omtrent toelating. Hieronder
worden begrepen de besluiten tot toelating, afwijzing van toelating, buiten
behandeling laten van de aanvraag tot toelating of fictieve weigering van
een toelating. Deze terminologie is ook in de artikelen 42, eerste lid, en
69, eerste lid, gehanteerd. Titel 4.1.Awb is niet reeds automatisch van toepassing,
omdat de besluiten omtrent toelating als besluiten van algemene strekking
kunnen worden gekwalificeerd1. Titel 4.1. Awb
waarborgt de belangen van derden zoals handelaren, gebruikers, drinkwaterbedrijven,
personeel, op een indringender wijze dan de thans bestaande specifieke procedures
voor toelating van bestrijdingsmiddelen. Titel 4.1. Awb biedt mogelijkheden
tot inspraak die er in de huidige bestrijdingsmiddelenregelgeving niet zijn.
Artikel 4:8 Awb bepaalt dat derde-belanghebbenden die naar verwachting bedenkingen
hebben in de gelegenheid worden gesteld om een zienswijze te geven, indien
het besluit zou steunen op gegevens over feiten en belangen die de belanghebbende
betreffen en die gegevens niet door de belanghebbende zelf ter zake zijn verstrekt.
Het besluit omtrent de toelating wordt naar aanleiding van een aanvraag gericht
tot de aanvrager, maar heeft als gezegd het karakter van een besluit van algemene
strekking. Daarom is het wenselijk dat alle belanghebbenden tijdig op de hoogte
worden gesteld van door het college te nemen besluiten. In het derde lid wordt
daarom voorgesteld de zakelijke inhoud van alle ontwerpbesluiten een redelijke
termijn voorafgaand aan het te nemen besluit in de Staatscourant bekend te
maken en de aanvrager het ontwerp toe te zenden. In verband hiermee is in
de aanhef van het vijfde lid van de artikelen 43 en 70 voorzien in de openbaarheid van gegevens die bij het besluit zijn betrokken. Gegevens
die niet als vertrouwelijk worden beschouwd worden openbaar bij de bekendmaking
van het ontwerpbesluit.Het is niet de bedoeling om de thans bestaande uitvoering van de bestrijdingsmiddelenregelgeving
ingrijpend te wijzigen. Daarom zullen op grond van het vierde lid voor een
goede uitvoering van de wet bij algemene maatregel van bestuur specifieke
beslistermijnen worden gegeven voor alle voorkomende vormen van toelating.In de tweede volzin van het vierde lid is een voorziening opgenomen voor
communautaire maatregelen inzake de opneming of niet opneming van werkzame
stoffen in bijlage I bij richtlijn 91/414 of bijlage I, IA, of IB bij richtlijn
98/8. Voor iedere werkzame stof worden op Europees niveau afhankelijk van
de risico’s van de stof specifieke termijnen en voorwaarden gesteld.
Deze communautaire maatregelen bevatten geen afwegingsruimte voor de lidstaat
en hebben soms zeer korte implementatietermijnen. Voor implementatie van de
richtlijn kan veelal worden volstaan met een mededeling of een bekendmaking
op grond van artikel 2. De in de betrokken richtlijn opgenomen termijnen kunnen
afwijken van de beslistermijnen die in de algemene maatregel van bestuur zijn
opgenomen en zijn in een aantal gevallen fatale termijnen. Een implementatie
bij ministeriële regeling is dan de meest aangewezen weg. In het wetsvoorstel
is daarom in de tweede volzin van het vierde lid voorzien in vaststelling
van termijnen en voorwaarden bij ministeriële regeling voor zover het
gaat om communautaire maatregelen voor specifieke werkzame stoffen.Voor de fatale termijnen is in het vijfde lid bepaald dat deze bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur voor specifieke gevallen worden aangewezen.De termijn van vier weken, bedoeld in artikel 4:5, vierde lid, Awb inzake
de bekendmaking van een besluit om de aanvraag niet te behandelen blijft onverlet.
Het college kan op grond van artikel 4:5, eerste lid, Awb haar huidige systeem
blijven toepassen. Het college controleert of de aanvraag in behandeling kan
worden genomen door twee opeenvolgende stappen. De eerste stap betreft de
controle van de aanvraag eerst op de aanwezigheid van alle door het college
op vastgestelde aanvraagformulieren gevraagde gegevens. Daarna volgt de controle
op de kwaliteit van de gegevens om vast te stellen of de gegevens gebruikt
kunnen worden voor de beoordeling van de aanvraag. Het college kan na beide
controles afzonderlijk om aanvullende gegevens vragen. Artikel 4:5, eerste
lid, Awb biedt het college de ruimte om nadere aanvullende gegevens te vragen,
indien de in eerste instantie verstrekte aanvullende gegevens nog steeds onvoldoende
zijn voor de beoordeling van de aanvraag. Verder kan het college aanvullende
vragen stellen die nodig zijn voor bijvoorbeeld de beoordeling van de verpakking
en etikettering van de producten, onderzoek aan monsters van middelen en werkzame
stoffen of nader onderzoek naar de gevolgen van het middel op bepaalde arbeidsveiligheidsaspecten
of milieu-aspecten. Dergelijke gegevens zijn niet altijd bekend bij de indiening
van de aanvraag.Als het college daarbij alsnog tot de conclusie komt dat niet tot behandeling
van de aanvraag kan worden overgegaan, is de termijn van artikel 4:5, vierde
lid, Awb bepalend voor het moment waarop het college dit besluit bekend behoort
te maken.In het zesde lid is een voorziening opgenomen die voorkomt dat een eerdere
toelating van een middel afloopt, voordat het college tot een oordeel is gekomen
over de nieuwe aanvraag. Het college kan daartoe het vervallen van de termijn
van de eerdere toelating opschorten. De opschorting is louter bedoeld om te
voorkomen dat een middel om procedurele redenen tijdelijk van de markt wordt
gehaald. Het is niet de bedoeling dat het college door een stelselmatige toepassing
van opschortingen een besluit tot al dan niet toelating blijft
uitstellen. Zo kan het college onder meer besluiten een opschorting om procedurele
redenen achterwege te laten wanneer de vertraging in de besluitvorming aan
de aanvrager te wijten is. De maximale toelatingstermijn is in overeenstemming
met de richtlijnen 10 jaar.Het zevende lid bepaalt dat alle besluiten die betrekking hebben op de
toelating van een middel overeenkomstig titel 4.1. Awb worden voorbereid.
Vrijstellingen en erkenningen als bedoeld in de artikelen 37, 38, 64 en 65
worden geheel conform titel 4.1. Awb voorbereid. Het is overbodig om een afzonderlijke
bepaling op te nemen over de toepassing van titel 4.1. Awb op vrijstellingen
en erkenningen.Op grond van artikel 4, derde lid, zal met vertegenwoordigers van het
bedrijfsleven en andere personen en instellingen in overleg worden getreden
over de uitvoering van de voorbereiding van de besluiten omtrent toelating.Artikel 24Artikel 24 regelt dat de aanvraag in het Nederlands wordt gesteld. Iedere
Nederlander kan daarmee kennisnemen van het begin van de procedure bij het
bevoegde bestuursorgaan. Op grond van de gewasbeschermingsrichtlijn zijn een
aantal categorieën aanvragers specifiek bevoegd om een aanvraag in te
dienen voor vereenvoudigde uitbreidingsaanvragen (artikel 31). Onder de categorie
beroepsgebruiker wordt onder meer verstaan degene die zijn hoofdbestaan uit
agrarische inkomsten heeft. Verder kan worden gedacht aan de loonwerker, de
ongediertebestrijder en personen en organisaties die zich bedrijfsmatig met
het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen bezig houden.Artikelen 25 en 45De artikel 25 en 45 regelen aan welke eisen een aanvraag moet voldoen.
Bij het stellen van de eisen is zoveel mogelijk aangesloten bij hetgeen de
richtlijn reeds eist ten aanzien van over te leggen aanvraaggegevens. Het
was een uitdrukkelijke wens van de organisaties van fabrikanten van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden, Nefyto, onderscheidenlijk Biocidenplatform, om bij de totstandkoming
van deze wet zoveel mogelijk te implementeren conform de tekst en eisen van
de gewasbeschermingsrichtlijn onderscheidenlijk biocidenrichtlijn. Verder
wordt hier de bevoegdheid gecreëerd om nadere regels te stellen aan de
te leveren gegevens. Ook kan het college op grond van artikel 8 nog nadere
eisen stellen aan de aanvraag. Het tweede en derde lid van artikel 25 en het
derde en vierde lid van artikel 45 voorzien in de mogelijkheid om tijdelijk
bij ministeriële regeling te voorzien in een aanpassing van de bij algemene
maatregel van bestuur geldende dossiereisen. Een spoedvoorziening is met name
van belang bij nieuwe informatie over de werking van een gewasbeschermingsmiddel
en de daarmee te bestrijden gevaren.Artikelen 26 en 46Deze artikelen voorzien in een regeling die is opgezet om te voorkomen
dat er onnodig dierenleed veroorzaakt wordt door het nodeloos herhalen van
dierproeven. Materieel betekent dit een dat houders van een toelating en nieuwe
aanvragers van een toelating al hetgeen moeten doen dat redelijkerwijs van
hen verlangd kan worden om overeenstemming te bereiken over uitwisseling van
informatie teneinde onnodige herhaling van proeven met gewervelde dieren te
voorkomen en dus om na te gaan of er reeds resultaten van dergelijke dierproeven
aanwezig zijn in de dossiers bij het college. Wordt deze plicht geschonden
en bevat een aanvraag toch diergegevens die reeds bij het college
aanwezig zijn, dan is de sanctie dat het college de aanvraag niet in behandeling
mag nemen en er derhalve geen toelating afgegeven kan worden. Ook kunnen regels
worden gesteld over vergoeding van de bij de gegevensuitwisseling betrokken
kosten. Dit is een zware sanctie die in de gewasbeschermingsrichtlijn en biocidenrichtlijn
is opgenomen om te voorkomen dat om commerciële redenen toch tot dierproeven
wordt overgegaan. Verder is voorzien in een procedure voor het tot elkaar
brengen van de vragers naar dierproefgegevens en de bezitters daarvan. Het
college stelt nadere regels voor de gevallen waarin partijen niet tot uitwisseling
van de dierproefgegevens kunnen komen. Het college bepaalt zo nodig de hoogte
van het bedrag dat de aanvrager aan degene die eerder gegevens over dierproeven
heeft verstrekt.Artikelen 27 en 47In deze artikelen is een regeling gegeven voor protectie van dossiergegevens.
Het college mag de gegevens die zijn aangeleverd bij een aanvraag slechts
gebruiken bij een andere aanvraag, indien dat uitdrukkelijk is bepaald door
de bezitter van die gegevens. De bezitter van de gegevens kan aan andere aanvragers
een zogenaamde «verklaring van toegang» verschaffen. Dit is een
op schrift gestelde verklaring dat hij zijn gegevens ten behoeve van een expliciet
genoemd ander dossier toestaat. De dataprotectie geldt niet voor een onbeperkte
periode omdat de bescherming afhankelijk is gesteld van de datum van plaatsing
op een der bijlagen bij de richtlijn.Een fabrikant die niet heeft bijgedragen aan het onderzoek om op Europees
niveau de werkzame stof te kunnen beoordelen krijgt geen toelating. Deze gegevensbescherming
heeft een absoluut karakter. De fabrikant zal zelfstandig alsnog alle gegevens
voor beoordeling van de werkzame stof moeten aanleveren of (tegen betaling)
een verklaring van toegang moeten verwerven van een fabrikant (of groep van
fabrikanten) die gegevens hebben aangeleverd voor de Europese beoordeling.
Het eerste lid gaat over een aanvrager die verklaring tot toegang van gegevens
van een andere fabrikant kan overleggen. De periode genoemd in het tweede
lid geldt voor gegevens die zijn ingediend voor de aanvraag van een toelating
bij het college. Zowel voor bestaande werkzame stoffen als voor werkzame stoffen
met een eerste toelating in Nederland na plaatsing op bijlage I van de gewasbeschermingsrichtlijn
of bijlage I, IA, of IB van de biocidenrichtlijn. Het derde lid gaat over
aanvullende gegevens voor het opnemen van een werkzame stof in bijlage I van
de gewasbeschermingsrichtlijn of bijlage I, IA, of IB van de biocidenrichtlijn.
Voor aanvullende gegevens geldt een periode van vijf jaar na het besluit van
de Europese Commissie dat volgde op de ontvangst van de aanvullende gegevens.
Het vierde lid regelt dat de termijnen van het tweede en derde lid op hetzelfde
moment aflopen.Artikelen 28 en 49In artikel 28, eerste lid, en artikel 49, eerste lid, wordt conform de
uitgangspunten voor dit wetsvoorstel zo dicht mogelijk bij de tekst van de
gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn gebleven. Het eerste lid
begint in onderdeel a met de bepaling dat een gewasbeschermingsmiddel wordt
toegelaten wanneer de werkzame stof van dat middel op bijlage I van de gewasbeschermingsrichtlijn
onderscheidenlijk bijlagen I, IA, of IB van de biocidenrichtlijn is opgenomen.
Onderdeel b geeft de voorwaarden die voor de toelating gelden onder toepassing
van de uniforme beginselen van bijlage VI bij richtlijn 91/414/EEG of de gemeenschappelijke
beginselen van bijlage VI bij richtlijn 98/8/EG met betrekking tot:– de deugdelijkheid van het middel;– risico’s voor mensen;– risico’s voor dieren;– risico’s voor planten;– risico’s voor het milieu, waaronder alle vormen van blootstellingsroutes
via ieder medium (zoals water, bodem, lucht) voor mensen, dieren en planten
horen.Onderdeel c bepaalt de wijze waarop het middel kan worden geïdentificeerd.Onderdelen d, e, en f bepalen de wijze waarop residuen en fysische en
chemische eigenschappen worden vastgesteld.De in het tweede en derde lid genoemde uniforme beginselen onderscheidenlijk
gemeenschappelijke beginselen, toelatingsvoorwaarden en beoordelingsmethoden
zijn de basis voor de beoordeling van een middel.Het vijfde en zesde lid voorzien in de mogelijkheid om tijdelijk bij ministeriële
regeling te voorzien in een aanpassing van de bij algemene maatregel van bestuur
geldende beoordelingseisen. Een spoedvoorziening is met name van belang bij
nieuwe informatie over de werking van een gewasbeschermingsmiddel en de daarmee
te bestrijden gevaren.Voor biociden geldt voorts dat sommige gevaarlijke biociden op grond van
artikel 5, tweede lid, van de biocidenrichtlijn niet worden toegelaten voor
de verkoop aan het «grote publiek». Dit verbod zal in het nationale
systeem worden verankerd in de lagere regelgeving voor de toelatingsvoorwaarden
en beoordelingsmethoden.Artikel 29 en artikel 50In artikel 29 zijn alle voorschriften opgenomen die door het college gesteld
kunnen of gaan worden.Het eerste lid gaat over voorschriften die het college altijd zal stellen.
Het eerste lid, onderdeel b, is van belang in relatie met de beoordeling.
Voldoet een gewasbeschermingsmiddel of biocide niet aan een toelatingsvoorwaarde
als bedoeld in artikel 28, onderscheidenlijk artikel 49, maar kan in redelijkheid
een voorschrift worden gesteld waardoor het risico weggenomen of beperkt wordt
tot een niveau dat wel voldoet aan de toelatingsvoorwaarde, dan wordt het
gewasbeschermingsmiddel alsnog toegelaten.Artikel 29, eerste lid, onderdeel c, vloeit voort uit artikel 3, derde
lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn en hangt samen met artikel 29, derde
lid, en de artikelen 78 tot en met 81. Artikel 50, eerste lid, onderdeel c
vloeit voort uit artikel 3, zevende lid, van de biocidenrichtlijn en hangt
samen met artikel 50, derde lid, en de artikelen 78 tot en met 81. Een richtlijn
is verbindend voor het resultaat. Het is toegestaan om een aantal uitgangspunten
van geïntegreerde bestrijding, juist gebruik, goede praktijken en toepassingsmethoden
in algemene regels te vervatten. Het college houdt bij zijn besluit tot toelating
rekening met die algemene regels.Artikel 29, eerste lid, onderdeel d, en artikel 50, eerste lid, onderdeel
d, geven de bevoegdheid aan het college om allerlei eisen te stellen aan de
verpakking en etikettering. De relatie met de Wet milieugevaarlijke stoffen
is toegelicht in paragraaf 2.5.3.4.Het tweede lid van de artikelen 29 en 50, gaat over voorschriften die
het college eigen beweging kan stellen. Hier kan het college gebruik maken
van zijn expertise en deskundigheid met betrekking tot het toelaten van gewasbeschermingsmiddelen.
Het tweede lid, onderdeel d, onder 5° en 6°, van artikel 29 is gericht
op implementatie van bijlage V van de gewasbeschermingsrichtlijn. Hiermee
geeft Nederland invulling aan de bevoegdheid om regels te stellen met betrekking
tot het betreden van recentelijk behandelde ruimten.Artikelen 30 en 51De artikelen 30 en 51 regelen dat hetgeen bepaald is met betrekking tot
de gewone toelatingsprocedure eveneens van toepassing is bij bijzondere vormen
van toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden voor zover in paragraaf 3
van het hoofdstuk over gewasbeschermingsmiddelen onderscheidenlijk biociden
geen andersluidende bepalingen zijn opgenomen.Artikel 31De vereenvoudigde uitbreidingstoelating is een implementatie van hetgeen
in artikel 9 van de gewasbeschermingsrichtlijn is bepaald. Artikel 9, eerste
lid, eerste alinea, van de gewasbeschermingsrichtlijn gaat over fabrikanten,
de tweede alinea over specifieke groepen van gebruikers. Zij kunnen aanvragen
indienen. De derde alinea van artikel 9, eerste lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn
gaat over de vraag wat de lidstaat met een aanvraag moet doen. Het bepaalde
in artikel 9, eerste lid, derde alinea is derhalve niet alleen bedoeld voor
aanvragen van specifieke groepen maar ook voor aanvragen van fabrikanten.
Zowel het criterium openbaar belang als het gebruik van andere wijzen van
bekendmaking zijn zo veel mogelijk conform de gewasbeschermingsrichtlijn naar
de Nederlandse situatie omgezet. Niet alleen allerlei organisaties als bedoeld
in artikel 24, eerste lid, maar ook de Minister van LNV in overeenstemming
met de Minister van VROM en eventueel andere betrokken ministers kunnen om
een uitbreiding van de toelating vragen. Hiermee kan worden voorkomen dat
louter om commerciële redenen het gebruik van een middel tot een klein
aantal specifieke toepassingen beperkt blijft. Met het criterium openbaar
belang kan bijvoorbeeld om marktpolitieke redenen of volksgezondheidsredenen
tot uitbreiding van de toelating worden gekomen, onverminderd de toepassing
van de voorwaarden genoemd in het eerste lid. Ook de toelatinghouder zelf
kan om een vereenvoudigde uitbreiding van de toelating vragen. Het college
is gehouden een aanvraag tot vereenvoudigde uitbreidingstoelating te honoreren
indien dit in het openbaar belang is en met inachtneming van de voorwaarden
genoemd in het eerste lid. Bij ministeriële regeling op grond van het
vijfde lid kunnen nadere regels worden gesteld voor de toepassing van het
criterium openbaar belang en over de wijze van mededelen van een vereenvoudigde
uitbreidingstoelating.Artikelen 32, 33, 52 en 53Deze artikelen regelen een aantal afwijkende toelatingsvormen. Hiervoor
geldt niet het gehele toetsingkader zoals neergelegd in de artikelen 28 en
49.De afgeleide toelating (artikelen 32 en 52) is voor een fabrikant een
mogelijkheid om een middel op eenvoudige wijze onder andere merknaam en verpakking
in de handel te brengen of tezamen met andere middelen ter aanvulling van
een productlijn aan een gebruiker te kunnen aanbieden. De mogelijkheid van
afgeleide toelating vergroot de flexibiliteit van de markt. Het product dat
als afgeleide toelating op de markt wordt gebracht mag van samenstelling niet
verschillen van het middel dat voor een zelfde doeleinde als eerste is toegelaten.
De fabrikant die een afgeleide toelating aanvraagt moet toegang hebben tot
de gegevens van een dossier dat op grond van artikel 27 is beschermd.De parallelle toelating (artikelen 33 en 53) vloeit voort uit het principe
van vrij verkeer van goederen binnen de Europees Economische Ruimte. Gewasbeschermingsmiddelen
en biociden die conform de voorschriften van de beide richtlijnen
in een andere lidstaat van de Europees Economische Ruimte zijn toegelaten
en niet wezenlijk verschillen van een hier te lande toegelaten middel worden
toegelaten. Daarbij gelden wel de voorschriften die bij de Nederlandse toelating
zijn gesteld. Voor een parallelle toelating is daardoor in veel gevallen een
aangepast etiket nodig, omdat het middel vanwege het specifieke gebruik in
Nederland of de Nederlandse agrarische, fytosanitaire, ecologische (waaronder
klimatologische) omstandigheden en het bijbehorende Nederlandse etiket op
een andere wijze gebruikt wordt dan in andere landen van de Europees Economische
Ruimte.De leverancier die een parallelle toelating aanvraagt hoeft niet op grond
van de Nederlandse wetgeving toegang te hebben tot de gegevens van een dossier
dat op grond van artikel 27 is beschermd. Het gewasbeschermingsmiddel of biocide
is immers in een andere lidstaat van de Europees Economische Ruimte geproduceerd
en de autoriteiten van dat land hebben getoetst of de producent aldaar toegang
heeft tot het dossier.Artikelen 34 en 54Deze artikelen regelen de toelating van een gewasbeschermingsmiddel of
een biocide met een werkzame stof die nog niet op de Europese markt was vóór
26 juli 1993 onderscheidenlijk vóór 15 mei 2000 («nieuwe
werkzame stof» in het jargon), maar die wel in Europees verband beoordeeld
wordt voor toelating op bijlage I van de gewasbeschermingsrichtlijn of bijlage
I, IA, of IB bij de biocidenrichtlijn. Voorwaarden voor het verkrijgen van
een toelating voor een middel gebaseerd op een dergelijke werkzame stof zijn
dat het college van oordeel is dat de stof in aanmerking komt voor plaatsing
op bijlage I bij de gewasbeschermingsrichtlijn of bijlage I, IA, of IB bij
de biocidenrichtlijn en dat het college, op basis van zijn deskundigenoordeel,
oordeelt dat het gewasbeschermingsmiddel of de biocide zal voldoen aan het
gestelde in de artikelen 28 of 49. Indien het college dit geconstateerd
heeft, op basis van een door het college uitgevoerde samenvatting, zal het
college deze samenvatting rondzenden aan alle bevoegde autoriteiten van de
lidstaten van de Europese Unie en verzoeken binnen een bepaalde termijn hun
zienswijze over het voornemen tot (voorlopig) toelaten in Nederland kenbaar
te maken. Indien er geen bezwaren zijn kan het college overgaan tot toelating.
Zijn die bezwaren er wel dan kan niet worden toegelaten. De voorlopige toelating
kent een maximum termijn van 3 jaar en kan voor zover het gaat om een biocide,
op basis van artikel 66 slechts voor een periode van 1 jaar worden verlengd
indien de Europese Commissie nog geen communautair besluit heeft genomen over
de opname van de werkzame stof op bijlage I bij de richtlijn. Een verlenging
langer dan drie jaar is op basis van artikel 39, tweede lid, slechts mogelijk
om het dossier en eventueel aanvullende informatie volledig te kunnen onderzoeken.Artikelen 35 en 55Toelating op aanvraag van de betrokken ministers is een vorm van toelating
die de richtlijnen niet kennen. De richtlijn gaat uit van aanvragers die als
fabrikant, handelaar of importeur zelf direct economisch belang hebben bij
een toelating. Er zijn echter veel werkzame stoffen die niet met het oog op
het gebruik als gewasbeschermingsmiddel of biocide in de handel worden gebracht
maar wel als zodanig worden aangewend (zie definitie in artikel 1, eerste
lid). Het betreft een vorm van toepassing van werkzame stoffen die deze stoffen
op grond van de in de richtlijnen opgenomen definities tot gewasbeschermingsmiddel
of biocide maken. Het betreft eenvoudige stoffen die voor een ieder verkrijgbaar
zijn. Bekende voorbeelden zijn: bier tegen slakken, magere melk tegen virussen,
uiensap tegen mieren, spiritus tegen mijten, koolzuurgas injectie voor groeibevordering, etc. etc. Een producent van deze stoffen brengt deze
stoffen niet met het oog op het gebruik als gewasbeschermingsmiddel of biocide
op de markt. Deze stoffen zijn echter niet van gevaar ontbloot als de gebruiker
zelf aan de stof de bestemming gewasbeschermingsmiddel of biocide geeft en
de stof als middel aanwendt. De gewasbeschermingsrichtlijn en biociderichtlijn
zijn richtlijnen voor harmonisatie van de interne markt onder een hoog beschermingsniveau
voor mens en milieu. Bij de genoemde voorbeelden is er geen sprake van een
markt. Deze stoffen zijn onder de werking van de wet gebracht door de zinsnede «in
de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd» uit artikel 2,
eerste lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn niet over te nemen en de zinsnede «aangewend»
aan de definitie van het begrip gewasbeschermingsmiddel toe te voegen alsmede
door conform de definitie in de biocidenrichtlijn de zinsnede «aangewend»
in de definitie van het begrip biocide op te nemen.Regulering van het gebruik van dergelijke stoffen heeft invloed op de
fabricage van producten die met deze stoffen worden geproduceerd, maar tegelijkertijd
kan het gebruik van deze stoffen onder de gebruikelijke wetgeving op het gebied
van arbeidsbescherming en milieu tot een verbod leiden. Om toch ten aanzien
van deze stoffen een vergelijkbare afweging te kunnen maken op het gebied
van deugdelijkheid, arbeidsomstandigheden en milieueffecten zouden separate
voorzieningen op grond van de categorale wetten gaan gelden, hetgeen de consistentie
in de beoordeling van de werkzame stoffen niet ten goede zou komen. Uitgangspunt
is immers dat alle relevante aspecten met betrekking tot milieu, volksgezondheid
en arbeidsomstandigheden worden beoordeeld in één toelatingssystematiek.
Met dit wetsvoorstel is voorzien in een beoordeling van deze werkzame stoffen
op hun schadelijke gevolgen voor mens en milieu, zodat consistente beoordeling
van de toelaatbaarheid van deze werkzame stoffen kan plaatsvinden.Artikel 36Erkenning van het besluit tot toelating van een andere lidstaat is een
bijzondere vorm van toelaten (artikel 10 van richtlijn 91/414/EEG). Deze vorm
van toelaten is alleen toepasbaar bij een aanvraag voor een gewasbeschermingsmiddel
dat vergelijkbaar is met het middel dat in de andere lidstaat is toegelaten.
Het college kan alleen proeven of analyses vragen voor zover er in Nederland
sprake is van niet met de andere lidstaat vergelijkbare agrarische, fytosanitaire,
ecologische, met inbegrip van klimatologische omstandigheden, specifieke voedingsgewoonten
of specifieke consumptie van behandelde producten. Onder ecologische omstandigheden
worden ook hydrologische en bodemkundige omstandigheden verstaan.Daarnaast kan het college op grond van artikel 28, derde lid, juncto artikel
29, eerste lid, onderdeel b, aan iedere toelating en derhalve ook aan een
toelating op grond van wederzijdse erkenning voorschriften verbinden die voortvloeien
uit andere regels van Gemeenschapsrecht, zoals voorschriften met het oog op
de bescherming van distributeurs, gebruikers en werknemers (vergelijk artikel
10, eerste lid, derde alinea, van richtlijn 91/414/EEG, zie ook paragraaf 2.3.2.5.2.
over voorschriften inzake arbeidsbescherming). Artikel 30 geeft daarvoor de
grondslag. Wanneer het college voornemens is een toelating te weigeren worden
de betrokken ministers, de Europese Commissie en de aanvrager daarvan in kennis
gesteld. Vervolgens wordt in en procedure op Europees niveau bij communautaire
maatregel vastgesteld of er gegronde redenen voor een weigering zijn. De betrokken
ministers hebben de bevoegdheid om ook na deze procedure toelating te weigeren
om zo nodig juridische stappen te kunnen ondernemen tegen de vastgestelde
communautaire maatregel.Artikelen 37 en 64Deze artikelen bevatten bepalingen om onderzoek naar en met niet toegelaten
gewasbeschermingsmiddelen of biociden voor experimentele doeleinden mogelijk
te maken. Vrijstelling is vereist als in een proef of experiment een niet
toegelaten gewasbeschermingsmiddel of biocide wordt gebruikt dat mogelijk
in het milieu terecht komt. Voor zulke proeven bevat deze artikelen bepalingen
voor het vrijstellen van het op de markt brengen van het in de proef te gebruiken
niet toegelaten gewasbeschermingsmiddel of biociden teneinde een hoog beschermingsniveau
voor mens, milieu en dier te handhaven. Het college kan vrijstelling verlenen
voor proeven met een specifiek niet toegelaten gewasbeschermingsmiddel of
biocide door een fabrikant of wetenschappelijke onderzoeksinstelling of vrijstelling
voor een reeks van proeven door diverse fabrikanten of onderzoeksinstellingen
voor een categorie van middelen die op een zelfde werkzame stof zijn gebaseerd.
Een vrijstelling geldt niet alleen voor de aanvrager maar ook voor de producent
van het middel en de handelaar in het middel. Een ieder is vrijgesteld van
het verbod van artikel 20 en is op grond van artikel 22 verplicht zich te
houden aan de voorschriften en beperkingen die bij de vrijstelling zijn gegeven.
Een vrijstelling wordt in verband daarmee in de Staatscourant bekend gemaakt
(artikelen 42, eerste lid, en 69, eerste lid). Vrijstelling kan worden verleend
voor experimenten binnen een laboratorium maar ook voor proeven in de open
lucht. Het college heeft een ruime beoordelingsmarge om te bezien of er sprake
is van omstandigheden die onder controle te houden zijn. De hoeveelheden van
het gebruikte middel en de met het middel behandelde oppervlakte gewas, bodem
of product zullen beperkt worden tot datgene dat nodig is om een redelijk
betrouwbaar wetenschappelijk resultaat te kunnen boeken. Vrijstellingen voor
proeven zijn niet bedoeld voor de inzet van middelen voor commerciële
doeleinden als zodanig, maar kunnen wel worden verstrekt voor de ontwikkeling
van gewasbeschermingsmiddelen en biociden die door een fabrikant of handelaar
commercieel zal worden geëxploiteerd of voor de ontwikkeling van andere
producten, waarvoor het gebruik van niet toegelaten gewasbeschermingsmiddelen
of biociden noodzakelijk is om het juiste wetenschappelijke resultaat uit
het onderzoek te verkrijgen. De vrijstelling voor proeven mag een niet dermate
stelselmatig karakter hebben dat er feitelijk sprake is van een toelating.
Een vrijstelling voor proeven is bedoeld voor eenmalig gebruik. Bij hoge uitzondering
wordt een herhaling toegestaan. Het college besluit tot vrijstelling met in
achtneming van de gemeenschappelijke voorwaarden als bedoeld in artikel 22,
vierde lid, van richtlijn 91/414/EEG of artikel 17, vijfde lid, van richtlijn
98/8/EG. In het zesde lid van artikel 37 en het zesde lid van artikel 64 is
voorzien in een erkenningsregeling voor instanties die regelmatig proeven
en experimenten met niet toegelaten middelen uitvoeren. Erkende instanties
kunnen onder de voorwaarden waaronder zij erkend zijn zonder vrijstelling
proeven doen of experimenten verrichten. De betrokken ministers erkennen een
instantie met in achtneming van de gemeenschappelijke voorwaarden als bedoeld
in artikel 22, vierde lid, van richtlijn 91/414/EEG of artikel 17, vijfde
lid, van richtlijn 98/8/EG (het zevende lid van de artikelen 37 en 64).Voor zover bij proeven kleine hoeveelheden niet toegelaten biociden, in
gecontroleerde omstandigheden worden toegepast, die niet in het milieu terecht
komen, kunnen bij algemene maatregel van bestuur op grond van artikel 64,
achtste lid, nadere regels worden gesteld onder welke voorwaarden zulke proeven
uitgevoerd kunnen worden. Gedacht kan worden aan een registratiestelsel voor
laboratoria of een meldplicht bij op productie gericht onderzoek door onderzoeksinstellingen.
Daarbij kunnen ook dossiereisen worden gesteld.Artikelen 38 en 65De artikelen 38 en 65 zijn opgenomen om op te kunnen treden bij gevaren
voor de plantaardige productie, onderscheidenlijk gevaren voor de volksgezondheid,
dieren of het milieu die niet met enig toegelaten middel te bestrijden zijn.
Voor de toelating van een gewasbeschermingsmiddel of biocide gelden strenge
normen. Dit betekent dat een gewasbeschermingsmiddel of biocide niet in korte
tijd voor nieuw opkomende onvoorziene ziekten of plagen op de markt kunnen
worden gebracht. Tegen een nieuw opkomende ziekte of plaag kunnen er wel middelen
met bestaande werkzame stoffen inzetbaar zijn die niet voor de toepassing
op een nieuw opkomende ziekte of plaag zijn toegelaten. De onderhavige artikelen
voorzien erin dat voor een dergelijk middel voor een beperkte periode van
maximaal 120 dagen tot vrijstelling voor een categorie van gevallen of een
specifieke gebruiker besloten kan worden. Een vrijstelling wordt verleend
met het oog op een beperkt en gecontroleerd gebruik. Gezien de ernst van de
hier bedoelde situaties is voorzien in een ambtshalve toelating door betrokken
ministers indien de ernst van de situatie onverwijld optreden vereist. Indien
mogelijk zal echter de reguliere weg van toelating op aanvraag worden gevolgd.
In het verleden zijn er vrijstellingen gegeven voor onder andere ontsmetten
van grond voor de teelt van bloembollen, het desinfecteren van ziekenhuizen,
meer in het bijzonder het brandwondenziekenhuis in Beverwijk en voor de rattenbestrijding
in geval van bedreiging van de volksgezondheid. Het besluit van betrokken
ministers wordt zo nodig elektronisch bekendgemaakt.Artikelen 39 en 66De verlenging van een aanvraag houdt in dat het gehele dossier dat bij
de eerdere toelating is beoordeeld opnieuw tegen het licht moet worden gehouden
aan de hand van de laatste stand van de wetenschap en techniek. Het gevolg
hiervan is dat voor de verlenging van een toelating een geheel nieuwe aanvraag
nodig is. Iedere toelating of registratie kan worden verlengd voor maximaal
10 jaar, met uitzondering van de voorlopige toelating, bedoeld in het tweede
lid. De voorlopige toelating geldt voor maximaal drie jaar en kan voor biociden
met één jaar worden verlengd. Een verlenging langer dan drie
jaar op basis van artikel 39, tweede lid, is slechts mogelijk om het dossier
en eventueel aanvullende informatie volledig te kunnen onderzoeken.De betrokken ministers kunnen een vrijstelling als bedoeld in artikel
38, eerste lid, en 65, eerste lid, verlengen onder de voorwaarden die via
een comitologieprocedure op grond van artikel 19 van de gewasbeschermingsrichtlijn
of artikel 28 van de biocidenrichtlijn worden vastgesteld. Vrijstellingen
als bedoeld in artikel 37, eerste lid, en artikel 64, eerste lid, worden niet
verlengd.Het gaat bij alle vormen van verlenging om maximumtermijnen, dat wil zeggen
dat verlengen met een kortere periode dan de gestelde termijn ook mogelijk
is. Dit zal met name het geval zijn indien in het middel meerdere werkzame
stoffen voorkomen. Na beoordeling van een van de werkzame stoffen zal de toelating
worden verlengd tot de eerst volgende expiratie datum van de andere werkzame
stof(fen).Artikelen 40, 41, 67 en 68De artikelen 40 en 67 geven de houder van een toelating of registratie
de plicht tot het geven van informatie aan het college, onder meer omtrent
wijzigingen van het gewasbeschermingsmiddel of de biocide, dan wel de verpakking
van het middel. Wanneer een persoon zijn vermogensrechten waaronder het besluit
tot toelating met betrekking tot een gewasbeschermingsmiddel
verkoopt, is deze persoon niet gehouden zijn te naamstelling in het register
van het college te wijzigen. Zowel de oude als de nieuwe houder van een besluit
tot toelating brengen een gewasbeschermingsmiddel op de markt en zijn daarom
beiden gehouden de hun bekende informatie aan het college te overleggen.De informatieplicht strekt zich uit tot het geven van nieuwe informatie
over de werking van het middel op mens en milieu. Met name zal het dan gaan
om mogelijk negatieve gevolgen voor mens en milieu. Indien deze informatie
daartoe noopt kan de toelating of registratie worden beperkt of ingetrokken.
Ook kunnen daarbij nieuwe voorwaarden worden gesteld aan de toelating of registratie
van een middel. De toelating of registratie kan verder worden beperkt op verzoek
van de toelatinghouder/registratiehouder, wanneer de toelatinghouder redenen
ziet bijvoorbeeld vanwege mogelijke aansprakelijkheid om het middel niet meer
op de markt te brengen. Ook belanghebbenden kunnen verzoeken tot intrekking
of wijziging van een toelating of registratie op basis van nieuwe gegevens
waaruit blijkt dat de toelating dan wel registratie niet meer voldoet aan
het bij of krachtens deze wet gestelde. Het college kan deze informatie gebruiken
om een tijdelijke beperking of een verbod af te kondigen. Het college kan
echter ook eigener beweging tot een tijdelijke beperking of een verbod komen
op grond van informatie die het college op een andere wijze heeft ontvangen.
Tevens kan het college de toelating/registratie intrekken indien blijkt dat
de aanvrager bij het indienen van de aanvraag foutieve dan wel misleidende
informatie heeft gegeven alsmede wanneer de jaarlijkse vergoeding niet wordt
voldaan.Het college besluit tot een geheel of gedeeltelijke intrekking van een
toelating. Niet ieder gebrek in de door een aanvrager verstrekte informatie
behoort tot een volledige intrekking te leiden. Om reden van proportionaliteit
kan het college hierin een afweging maken.Het college besluit tot wijziging van een toelating indien nieuwe wetenschappelijke
en technische kennis daar naar zijn oordeel toe moet leiden. Het college is
ingesteld om als deskundige en onafhankelijke instantie hiertoe zo nodig over
te gaan.Alleen bij wijziging of intrekking van een toelating kan het college op
grond van het vijfde lid van de artikelen 41 en 68 een termijn voor het gebruik
van voorraden bepalen. Ook voorraden die bij fabrikanten opgeslagen liggen
kunnen nog op de markt worden gebracht. Het college zal daarbij een afweging
maken tussen de risico’s voor het gebruik van het middel, en de periode
waarin het middel nog in voorraad en gebruik zal zijn. Voorkomen moet worden
dat alsnog grote voorraden (in relatie tot het gebruik) van een niet meer
toegelaten middel op de markt worden gebracht en gebruikt. Het college brengt
de Europese Commissie en de overige lidstaten onverwijld op de hoogte van
mogelijk gevaarlijke gevolgen van het middel, dan wel werkzame stof.Met het zesde en zevende lid is voor vrijstellingen een voorziening voor
besluiten tot wijziging en intrekking getroffen die overeenkomt met besluiten
tot wijziging of intrekking van een toelating.Het achtste lid geeft een voorziening voor onder andere de uitvoering
van communautaire maatregelen die met een comitologieprocedure op grond van
artikel 19 van de gewasbeschermingsrichtlijn of artikel 28 van de biocidenrichtlijn
is vastgesteld.Artikelen 42 en 69Toelatingsbesluiten gelden voor fabrikanten, handelaren en gebruikers.
Toelatingsbesluiten zijn niet tot een of meer belanghebbenden gericht, maar
tot een groep niet direct identificeerbare belanghebbenden. De betrokken besluiten
scheppen zowel rechten als plichten voor al deze belanghebbenden. Het zijn
dan ook besluiten van algemene strekking, met een bijzonderheid: ze worden
alleen verstrekt op aanvraag van een fabrikant of in enkele specifieke
gevallen op verzoek van betrokken gekwalificeerde personen (zie de artikelen
24 en 45, eerste lid). Daarnaast zijn er diverse vormen van ambtshalve intrekking
en wijziging mogelijk, die voor alle belanghebbenden direct gevolgen hebben.
De bekendmaking in de Staatscourant sluit aan bij het karakter van de toelating.
Deze vorm van bekendmaking is overeenkomstig artikel 3:42, eerste lid, van
de Algemene wet bestuursrecht.Het besluit wordt aan de aanvrager medegedeeld. Het is zorgvuldig om de
aanvrager actief op de hoogte te stellen van de mogelijkheid om het betrokken
middel op de markt te brengen.Alle besluiten met betrekking tot toelating (waaronder ook registraties
voor biociden met een gering risico), vrijstelling of kaderformulering worden
geregistreerd in een register, dat ook langs elektronische weg beschikbaar
is. In het vierde lid wordt geregeld dat een burger er vanuit mag gaan dat
de langs elektronische weg beschikbaar gestelde informatie juist is. Uit de
schriftelijke stukken kan echter wel alsnog het tegendeel blijken.Artikelen 43 en 70De voorgestelde artikelen 43 en 70 bevatten in navolging van de gewasbeschermingsrichtlijn
en de biocidenrichtlijn een eigen regeling met betrekking tot de openbaarheid
van gegevens. Ook artikel 22 van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 kent op dit
punt een eigen voorziening.In de doctrine en rechtspraak is een afbakening ontwikkeld tussen de Wet
openbaarheid van bestuur en bijzondere wetten die een specifieke openbaarheidsregeling
bevatten. Die afbakening komt erop neer dat de Wet openbaarheid van bestuur
als algemene regeling wijkt voor bijzondere openbaarmakingsregelingen met
een uitputtend karakter. In een tweetal uitspraken heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State in lijn hiermee bepaald dat artikel 22 van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 de Wet openbaarheid van bestuur in haar toepassing beperkt (uitspraken
van 10 augustus 2000, nr. 19990074/1, en van 19 december 2000, nr.
200000981/1). Gegeven de door de gewasbeschermingsrichtlijn en biocidenrichtlijn
dwingend voorgeschreven vertrouwelijke behandeling van bepaalde gegevens,
zal in deze situatie onder het onderhavige wetsvoorstel geen verandering komen.
Ook na de totstandkoming van het Verdrag betreffende toegang tot informatie,
inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden
(Trb. 2001, nr. 73; Verdrag van Aarhus) zal de bestaande afbakening tussen
de Wet openbaarheid van bestuur en bijzondere openbaarmakingsregelingen zoals
de onderhavige worden gecontinueerd, zo blijkt uit de memorie van toelichting
bij de Wet uitvoering Verdrag van Aarhus (Kamerstukken II 2002/03, 28 835,
nr. 3, blz. 9). Dit betekent dat het in artikel 10 van de Wet openbaarheid
van bestuur opgenomen toetsingskader voor milieu-informatie terugtreedt indien
sprake is van een bijzondere wettelijke regeling die een uitputtend kader
bevat voor openbaarheid van milieu-informatie.Dit betekent niet dat dit wetsvoorstel afbreuk te doet aan het uitgangspunt
van openbaarheid zoals dat onder Wet openbaarheid van bestuur geldt voor gegevens
inzake emissies in het milieu. Weliswaar regelen de voorgestelde artikelen
43 en 70 dat bepaalde commerciële en bedrijfsgegevens geheim moeten blijven,
daar staat tegenover dat ook is aangegeven welke informatie in ieder geval
niet als vertrouwelijk wordt beschouwd. In het wetsvoorstel is rekening gehouden
met het Verdrag van Aarhus en de daarop gebaseerde richtlijn inzake de openbaarheid
van milieu-informatie (Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de
Raad van de Europese Gemeenschappen van 28 januari 2003 inzake de toegang
van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van richtlijn 90/313/EEG
van de Raad (PbEG L 41). Laatstbedoelde richtlijn gaat uit van een systeem van relatieve gegevensbescherming en heeft evenals enkele onderdelen
van de gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn mede betrekking
op emissies in het milieu. Deze gegevens worden ingevolge dit wetsvoorstel
conform de beide richtlijnen openbaar gemaakt in een beknopt overzicht van
de uitkomsten van proeven die ertoe strekken de werkzaamheid en de onschadelijkheid
voor mens, dier, plant en milieu vast te stellen. Gezien de inhoud van dit
overzicht mag vooralsnog worden aangenomen dat dit overzicht voldoet aan de
eisen die ingevolge voornoemde richtlijn inzake de openbaarheid van milieu-informatie
aan de openbaarheid van gegevens zijn gesteld.Artikel 48Biociden met een gering risico en biociden die voldoen aan de eisen die
gelden voor een basisstof worden niet beoordeeld aan de hand van de toelatingsvoorwaarden
van artikel 49.Artikel 56Nadat een stof op bijlage I bij de richtlijn is opgenomen en er in een
andere lidstaat een toelating is afgegeven voor een biocide komt een dergelijk
biocide in Nederland in aanmerking voor een toelating op basis van wederzijdse
erkenning. Deze regeling is bedoeld om de interne marktwerking niet onnodig
te frustreren binnen de Europese Unie. Hiervoor geldt een strikte beslistermijn
van 120 dagen na ontvangst van de aanvraag. Deze termijn zal evenals alle
andere beslistermijnen inzake toelating bij algemene maatregel van bestuur
op grond van artikel 44, tweede lid, onderdeel a, worden geïmplementeerd
(zie over dit onderwerp paragraaf 2.1.6.). Het college zal zich, gezien
deze strakke termijn, dan ook met name richten op de verschillen tussen de
lidstaat in de Europese Unie waarop de erkenning van een biocide zal rusten
en de hier te lande geldende omstandigheden en het gebruik van het biocide.
Het college kan voor dit onderzoek nadere gegevens vragen. Ook kan het college
aan een dergelijke toelating voorschriften verbinden indien dit naar de mening
van het college noodzakelijk is om een veilig gebruik van het biocide mogelijk
te maken. Ten aanzien van drie productgroepen biociden, te weten biociden
ter bestrijding van vogels, vissen en gewervelde dieren, is nadrukkelijk een
voorbehoud gemaakt voor lidstaten om niet aan wederzijdse erkenning te hoeven
meewerken. Dit voorbehoud is in het vierde lid tot uitdrukking gebracht. De
reden hiervoor is gelegen in het bijzondere karakter van de te bestrijden
diersoorten. Verder is in het vijfde lid geregeld dat het college onverwijld
alle lidstaten en de Europese Commissie op de hoogte stelt indien het college
een aanvraag tot wederzijdse erkenning niet honoreert. Deze bepaling is opgenomen
opdat de andere lidstaten en de Europese Commissie kunnen controleren of de
werking van de interne Europese markt niet onnodig wordt verstoord door het
besluit van het college.Artikel 57 tot en met 61Deze artikelen regelen de registratie van biociden met een gering risico.
Een biocide met een gering risico bevat geen tot bezorgdheid aanleiding gevende
stoffen en houdt bij de toepassing volgens de gebruiksvoorwaarden slechts
een gering risico in voor mens en milieu.De registratie van een biocide met gering risico is evenals de toelating
een bestuursrechtelijke handeling waardoor toestemming wordt verkregen een
biocide met een gering risico op de markt te brengen. De registratie onderscheidt
zich van de toelating op het punt van de aan te leveren gegevens ten behoeve
van de beoordeling van de toelaatbaarheid. Naast enige algemene gegevens over
de aanvrager en de identiteit van de biocide kan onder meer worden
volstaan met het vermelden van het beoogde gebruik (productsoort en toepassingsgebied,
categorie gebruikers en gebruiksmethode), het aanleveren van gegevens over
de doeltreffendheid, het vermelden van de analysemethoden en de indeling,
verpakking en etikettering van de biocide (inclusief het aanleveren van een
ontwerp-etiket) en het aanleveren van een veiligheidsheidsinformatieblad.Het is denkbaar dat enige stoffen in biociden die nu nog onder de Regeling
uitzondering bestrijdingsmiddelen vallen op bijlage IA komen. Ook valt te
denken aan bulkchemicalieën. Deze stoffen zullen na Europees beoordeeld
te zijn komen te staan op Bijlage IB bij de richtlijn. Conform het gestelde
in artikel 57, tweede lid zijn alle artikelen uit dit hoofdstuk die van toepassing
zijn op toelating van biociden, ook van toepassing op registratie, tenzij
in deze artikelen daarbij wordt afgeweken. De verschillen zitten met name
in de dossiergegevens. Voor een registratie zijn aanzienlijk minder gegevens
noodzakelijk. Ook registraties komen voor wederzijdse erkenning in aanmerking.
Het college beslist binnen 60 dagen na ontvangst van de aanvraag over de registratie.
Deze beslistermijn wordt bij algemene maatregel van bestuur vastgelegd (zie
over dit onderwerp paragraaf 2.1.6.).Artikel 62De kaderformulering geldt voor een groep van biociden die dezelfde werkzame
stoffen voor hetzelfde gebruik en dezelfde gebruikerssoort met dezelfde specificaties
bevatten. Hierbij is tevens een zelfde wijze van toepassen relevant. De samenstelling
van deze biociden mag slechts afwijkingen ten opzichte van een eerder toegelaten
biocide vertonen die niet van invloed zijn op het aan die biociden verbonden
risico (dezelfde blootstellingsrisico’s) en op hun doeltreffendheid.
De kaderformulering maakt onderdeel uit van het besluit tot toelating. Het
college beslist over toelating of registratie op grond van een kaderformulering
binnen 60 dagen na ontvangst van een aanvraag. Deze beslistermijn wordt bij
algemene maatregel van bestuur vastgelegd (zie over dit onderwerp paragraaf 2.1.6.).Artikel 63Basisstoffen kennen ingevolge de richtlijn alleen een communautaire procedure
tot toelating. Deze stoffen die hoofdzakelijk voor andere dan bestrijdingsmiddelendoeleinden
worden gebruikt en bij gebruik als biocide geen tot bezorgdheid aanleiding
gevende stof bevatten, zullen worden opgenomen in bijlage IB van de biocidenrichtlijn.
Deze stoffen mogen na de opneming vrijelijk op de Nederlandse markt worden
gebracht voor zover aan de voorwaarden tot plaatsing op bijlage IB bij de
Biocidenrichtlijn is voldaan. Een biocide dat voldoet aan deze voorwaarden
en dat slechts stoffen bevat die in overeenstemming zijn met de voorwaarden
mogen zonder beoordeling op de markt worden gebracht.Artikelen 71 en 76Het in het eerste lid van de artikelen 71 en 76 ingestelde verbod van
een aantal genoemde handelingen met gewasbeschermingsmiddelen of biociden
zonder geldig bewijs van vakbekwaamheid geldt ingevolge het tweede lid niet
voor gebruikers die gewasbeschermingsmiddelen of biociden toepassen die geschikt
zijn voor niet-professionele gebruikers. Dit betekent dat een handelaar of
gebruiker die in zijn beroepsuitoefening middelen op de markt wil brengen
onderscheidenlijk gebruiken dit alleen kan doen als hij over het vereiste
bewijs van vakbekwaamheid beschikt. Het derde lid voorziet in een mogelijkheid
om bij algemene maatregel van bestuur regels te stellen aan een systeem van
bewijzen van vakbekwaamheid. In paragraaf 2.4.1. is beschreven
op welke wijze het systeem van vakbekwaamheidseisen naar verwachting in de
nadere regelgeving ingericht gaat worden. In die nadere regelgeving zal ook
een voorziening worden opgenomen voor een procedure voor erkenning van vakbekwaamheidseisen
uit de overige lidstaten van de Europese Unie.Artikel 72De wet bevat een verbod tot aanprijzing van niet toegelaten middelen.
De gedachte hierachter is dat aanprijzen van een verboden middel uitlokking
van illegaal gebruik inhoudt.Aanprijzing is onder meer iedere vorm van uiting die is gericht op de
vergroting van de toepassing van een middel. Er zijn vele vormen van aanprijzing.
Het begrip is taalkundig duidelijk genoeg om niet nader te definiëren.
Ook het aanbevelen van middelen via bijvoorbeeld artikelen, oproepen of advertenties
in redactionele kolommen, nieuwsgroepen, websites, chatboxen en chatgroepen
is verboden. De reden van het verbod is dat niet toegelaten middelen veelal
louter worden aanbevolen om de deugdelijke werking en onvoldoende informatie
voor handen is of wordt gegeven inzake de negatieve gevolgen voor mens of
milieu. Het verbod van aanbeveling of aanprijzing blijft gelden tot door middel
van een besluit tot toelating is aangetoond, dat een middel zonder onaanvaardbare
gevolgen kan worden toegepast.Toegelaten middelen mogen wel worden aangeprezen, maar onder de restrictie
dat bij het aanprijzen geen misleidende termen worden gebruikt. Het betreft
veelal termen die erop gericht zijn om het middel minder schadelijk te doen
lijken dan het middel kan zijn of de effecten van het middel te versluieren.
Daarom zijn termen zoals middel met een gering risico ook voor biociden met
een gering risico niet toegestaan. De gewasbeschermingsrichtlijn geeft aan
dat opschriften zoals «niet giftig, onschadelijk of soortgelijke aanduidingen»
niet op een etiket mogen worden vermeld. In dit wetsvoorstel is niet meer
geregeld dan op grond van de huidige wet alsmede de gewasbeschermingsrichtlijn
en biocidenrichtlijn hieromtrent is geregeld.Artikelen 73 en 77Leveranciers van gewasbeschermingsmiddelen en biociden betrachten een
normale zorg die van een ieder mag worden verwacht bij de aflevering van een
middel aan de natuurlijke persoon of rechtspersoon die het middel heeft besteld
en over een geldig bewijs van vakbekwaamheid beschikt. Om de leverancier en
degenen die hij opdracht geeft in de gelegenheid te stellen deze zorg te kunnen
betrachten, heeft de leverancier in artikel 77 de bevoegdheid gekregen om
naar een legitimatiebewijs te vragen. Als er geen gerede aanleiding is om
te twijfelen aan de geldigheid van een bewijs van vakbekwaamheid van de gebruiker,
of wanneer er geen aanleiding is om te twijfelen aan de identiteit van de
ontvanger van de middelen, is het in het normale verkeer ondoenlijk om naar
documenten inzake vakbekwaamheid en identiteit te vragen. Wanneer de geldigheid
van het bewijs van vakbekwaamheid van de gebruiker verloopt, is dat primair
de verantwoordelijkheid van de gebruiker. Daarom is met de term vergewissen
voor een lichte vorm van informatieplicht van de leverancier gekozen.Artikel 74In Nederland niet-toegelaten middelen kunnen wel in Nederland worden geproduceerd
of doorgevoerd, mits de middelen niet in Nederland op de markt worden gebracht.
Werkzame stoffen die als bestanddeel voor een te vervaardigen middel worden
ingevoerd, zijn geen werkzame stoffen die onder het verbod van
artikel 19 vallen en in Nederland op de markt worden gebracht, mits het vervaardigde
middel ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd en niet alsnog op de Nederlandse
markt wordt verhandeld. Zodra het middel is geproduceerd of ingevoerd is het
nodig dat er wordt voorzien in een systeem om te voorkomen dat het middel
alsnog in Nederland op de markt wordt gebracht. Daarom is het voornemen bij
of krachtens algemene maatregel van bestuur te voorzien in een voor fabrikanten,
handelaren en importeurs verplichte administratie van soorten en hoeveelheden.
Daarbij wordt gedacht aan bepalingen inzake de administratie waaruit ten minste
blijkt:a. de naam, zoals die op de verpakking is vermeld, en voor zover van toepassing,
het toelatingsnummer of -kenmerk in het land van bestemming,b. het aantal verpakkingseenheden per ontvangst of aflevering alsmede
de op de verpakking aangegeven volume- of massa-eenheden,c. de verminderde hoeveelheid voorraad niet zijnde de afgeleverde hoeveelheid,d. de datum van ontvangst, aflevering of vermindering als bedoeld in de
onderdelen b en c,e. de totale hoeveelheid voorraad, enf. na ontvangst of aflevering van het gewasbeschermingsmiddel of de biocide,
de naam, het adres, en de woonplaats van de leverancier of de afnemer van
het middel alsmede het land van bestemming of, voor zover het gebruikers betreft,
de plaats buiten Nederland waar de toepassing plaatsvindt.Fabrikanten en importeurs van niet in Nederland toegelaten middelen kunnen
deze middelen wel op een juridische wijze aan een handelaar leveren, maar
mogen deze middelen alleen vervoeren naar een andere plek om aldaar in eigendom,
bezit of houderschap bij een andere handelaar op te slaan. Het is voor de
toezichthoudende diensten ondoenlijk om zicht te houden op partijen niet toegelaten
middelen die op een willekeurige plek in Nederland opgeslagen worden. Voor
zover een agrariër of een loonbedrijf een niet toegelaten middel invoert,
hier te lande opslaat en op een perceel buiten het Nederlands grondgebied
gebruikt, is deze agrariër of loonbedrijf in Nederland eigenaar of houder
van een middel als bedoeld in het tweede, derde en vierde lid en draagt zorg
voor een administratie als bedoeld in het tweede lid.Artikel 75Met onderdeel a kan bij nadere regelgeving zo nodig voor specifieke vormen
van verspreiding van informatie of specifieke vormen van misleidende informatie
te reguleren.De nadere regelgeving die op grond van de onderdelen b en d wordt voorzien
betreffen onder andere de thans geldende administratievoorwaarden en eisen
bij de aflevering van grondontsmettingsmiddelen.Onderdeel c, is toegelicht in de toelichting bij artikel 22, tweede lid.Artikelen 78 tot en met 81Het verband tussen de toelating van een gewasbeschermingsmiddel of biocide
en het bepaalde in de artikelen 78 tot en met 81 is toegelicht in het algemene
deel paragraaf 2.3.4. en bij artikel 29. De verbijzondering in artikel
80 inzake het gebruik van middelen vanuit vliegtuigen of in besloten ruimten
is nodig om buiten twijfel te stellen dat bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur ook voor dergelijke handelingen regels kunnen worden gesteld.
Artikel 80, tweede lid, maakt het mogelijk bij algemene maatregel van bestuur
een toepassingsmethode geheel te verbieden of met toepassing van artikel 81,
eerste lid, te verbieden met de mogelijkheid tot verlening van een vergunning.Artikel 82Op grond van het voorgestelde artikel wijzen de betrokken ministers toezichthouders
aan.Het ligt in de rede dat als toezichthouder in ieder geval de ambtenaren
van de Algemene Inspectiedienst, de VROM-Inspectie en de Arbeidsinspectie
en de Voedsel- en Warenautoriteit worden aangewezen.Over de onderlinge taakverdeling zullen nadere regels worden gesteld.Artikel 83De Algemene wet bestuursrecht en de Wet op de economische delicten bevatten
algemene bepalingen ten aanzien van de bevoegdheid tot monsterneming in het
kader van respectievelijk het toezicht op de naleving en de opsporing van
strafbare feiten. Voor zover in aanvulling op deze bepalingen specifieke regels
ten aanzien van de monsterneming bij gewasbeschermingsmiddelen en biociden
noodzakelijk zijn, bevat het voorgestelde artikel 80 de basis om bij ministeriële
regeling ter zake regels te stellen.Artikel 84Dit artikel voorziet in de mogelijkheid dat de toezichthouder zonder toestemming
van de bewoner een woning binnen kan treden. Deze bevoegdheid vormt een uitbreiding
ten opzichte van hetgeen in de Algemene wet bestuursrecht is geregeld ter
zake van het toezicht. Een uitbreiding die nodig is in verband met het gegeven
dat het regelmatig voorkomt dat gewasbeschermingsmiddelen of biociden niet
in de daarvoor bestemde bewaarplaats worden bewaard doch in een woning. In
de praktijk van het toezicht op de naleving is gebleken dat middelen soms
aan het oog van de controle worden onttrokken door ze in een woning op te
slaan. Om goed toezicht te kunnen uitoefenen op de naleving van het bepaalde
bij of krachtens deze wet is het daarom noodzakelijk zo nodig ook zonder toestemming
van de bewoner woningen te kunnen betreden. Om dezelfde reden bevatte ook
artikel 16d van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 op dit punt een voorziening.
In het Project Gewasbescherming glastuinbouw van de gelijknamige commissie
onder voorzitterschap van de heer J.G.M. Alders is de noodzaak van goede mogelijkheden
tot handhaving van het onderhavige wetgevingscomplex bovendien nog eens bevestigd.
Dit heeft mede geleid tot de in paragraaf 2.1. van hoofdstuk 3 van deze
memorie vermelde wijziging van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962, onder meer
strekkend ter verbetering van de handhaving.Voor de goede orde wordt opgemerkt dat de bepalingen van de Algemene wet
op het binnentreden moeten worden nageleefd indien een woning tegen de wil
van de bewoner wordt betreden. Met name moet hierbij worden gedacht aan het
vereiste van een machtiging. Ter zake van een dergelijke machtiging bepaalt
artikel 3, derde lid, van de Algemene wet op het binnentreden dat degene die
bevoegd is een machtiging af te geven daartoe slechts overgaat indien het
doel waartoe wordt binnengetreden het binnentreden zonder toestemming van
de bewoner redelijkerwijs vereist. Deze bepaling verhindert dat een woning
tegen de wil van een bewoner wordt betreden indien het binnentreden niet in
verhouding staat tot het te dienen belang.Voorts moet de bevoegdheid tot binnentreden goed worden onderscheiden
van de bevoegdheid tot huiszoeking; laatstbedoelde bevoegdheid heeft duidelijk
een verdergaande strekking.Artikel 85AlgemeenMet het voorgestelde artikel wordt het mogelijk om bewijzen van vakbekwaamheid
respectievelijk vergunningen tot het verrichten van handelingen met gewasbeschermingsmiddelen
of biociden waarin bij of krachtens de wet is voorzien, in te trekken bij
wijze van bestuurlijke maatregel.Het artikel is als volgt opgezet. Het eerste lid bepaalt dat een bewijs
van vakbekwaamheid kan worden ingetrokken indien de houder van het bewijs
niet langer voldoet aan de voorwaarden waaronder het bewijs was verleend.
Het tweede lid bepaalt dat voorafgaand aan een dergelijke intrekking de betrokkene
gedurende een redelijke termijn de gelegenheid moet krijgen om alsnog aan
de voorwaarden te voldoen. Het derde lid bepaalt dat een bewijs van vakbekwaamheid
ingetrokken kan worden indien de houder ervan heeft gehandeld in strijd met
bij of krachtens deze wet gestelde voorschriften. Het vierde lid bepaalt dat
het bestuursorgaan dat de beslissing tot intrekking neemt, daarbij tevens
kan beslissen dat betrokkene gedurende een bepaalde tijd niet in aanmerking
komt voor een zelfde bewijs van vakbekwaamheid. Het vijfde lid bepaalt dat
het eerste tot en met vierde lid van overeenkomstige toepassing zijn op vergunningen.Toetsing aan EVRMDe bepalingen van artikel 85 zijn getoetst aan artikel 6 van het Europees
Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens en fundamentele vrijheden
(EVRM) en de daarop gebaseerde jurisprudentie. De verschillende materiële
vereisten die voortvloeien uit artikel 6 EVRM zijn slechts van toepassing
op een nationale procedure indien die procedure «burgerlijke rechten
en verplichtingen» vaststelt of de gegrondheid van een strafrechtelijke
vervolging («criminal charge») bepaalt.
In casu is geen sprake van een strafvervolging in de zin van artikel 6 EVRM.
In zijn rechtspraak (EHRM, 8 juni 1976, Engel – Nederland, Serie
A-22, para. 81) heeft het EHRM aangegeven op grond van welke criteria moet
worden getoetst of een nationale procedure strafrechtelijk van aard is: (a)
classificatie onder nationaal recht; (b) aard van de overtreding; (c) ernst
van de opgelegde maatregel; en (d) punitief of afschrikwekkend karakter van
de straf. Wat betreft dat laatste kan het volgende worden opgemerkt. De thans
voorgestelde maatregel is niet bedoeld om betrokkene te «straffen»
(zie EHRM, 21 februari 1984, Öztürk – Duitsland, Serie
A-73, para. 53), maar is primair bedoeld als een algemene preventieve maatregel
in het kader van onder meer de volksgezondheid, het milieu en de arbeidsbescherming.
In dat opzicht kan de onderhavige situatie het beste worden vergeleken met
de bestuurlijke maatregel die wordt opgelegd bij dronkenschap van een automobilist.
De rijbevoegdheid wordt ontzegd en het rijbewijs wordt enkele uren afgenomen,
teneinde de bestuurder in staat te stellen weer nuchter te worden. Zodoende
wordt de verkeersveiligheid bevorderd. Een dergelijke preventieve maatregel
wordt door het EHRM niet geclassificeerd als zijnde punitief (zie EHRM, 28 oktober
1999, Escoubet – België, appl. no. 26 780/95), para. 33–39
en EHRM, 7 november 2000, Blokker – Nederland, appl. no. 45 282/99).
Het feit dat het strafrechtelijke deel van artikel 6 EVRM niet van toepassing
is op het onderhavige wetsvoorstel, doet er echter niet aan af dat in geval
van het intrekken van een vergunning «burgerlijke rechten en verplichtingen»
in het geding kunnen zijn. Daarbij moet dan wel worden bedacht dat Verdragsluitende
Partijen in civilibus een grotere beleidsvrijheid
krijgen van het EHRM om het rechterlijk proces dusdanig in te richten dat
voldaan wordt aan de vereisten van artikel 6, eerste lid, EVRM (zie EHRM,
27 oktober 1993, Dombo Beheer B.V. – Nederland, Serie A-274, para.
32: «[...] the Contracting States have greater
latitude when dealing with civil cases concerning civil rights and obligations
than they have when dealing with criminal cases»).Het huidige wetsvoorstel voorziet in een stelsel van rechtsbescherming
in geval van de oplegging van een bestuurlijke maatregel. In de rechtsbescherming
van betrokkene is voorzien door de mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen
bij het bestuursorgaan dat de vergunning heeft ingetrokken. Vervolgens kan
betrokkene beroep aantekenen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Toetsing door een onafhankelijke en onpartijdige rechter is derhalve gewaarborgd.Voorts is het voorgestelde artikel bezien in relatie tot artikel 1 van
het Eerste Protocol bij het EVRM.Op basis van artikel 85 van deze wet kan een bestuursorgaan een vergunning
of bewijs van vakbekwaamheid kunnen intrekken. Dit kan gevolgen hebben voor
de broodwinning van betrokkene, en derhalve voor het recht op eigendom van
betrokkene.Artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM (EP) regelt het recht op
ongestoord genot van eigendom. Bij de toetsing of een aangelegenheid onder
het bereik van artikel 1 EP valt, staat het begrip «eigendom»
centraal. Dit begrip heeft een autonome betekenis in de EHRM-rechtspraak en
loopt niet per se parallel aan nationale kwalificaties. Indien sprake is van «eigendom»
in de zin van artikel 1 EP, moet vervolgens worden vastgesteld of sprake is
van een inbreuk op dit recht. Mocht sprake zijn van een inbreuk, dan gelden
de drie volgende regels, vastgelegd in de tekst van artikel 1 EP:«(1.) Iedere natuurlijke of rechtspersoon heeft recht op het ongestoord
genot van zijn eigendom.(2.) Aan niemand zal zijn eigendom worden ontnomen behalve in het algemeen
belang en onder de voorwaarden voorzien in de wet en in de algemene beginselen
van internationaal recht.(3.) De voorgaande bepalingen tasten echter op geen enkele wijze het recht
aan, dat een Staat heeft om die wetten toe te passen, die hij noodzakelijk
oordeelt om het gebruik van eigendom te reguleren in overeenstemming met het
algemeen belang of om de betaling van belastingen of andere heffingen of boeten
te verzekeren.»Bij deze drie regels past het EHRM een zogeheten fair balance toets toe,
waarbij het EHRM onder meer kijkt naar (a) het algemeen belang dat gediend
is door de inbreukplegende maatregel, (b) de proportionaliteit tussen de inbreukmakende
maatregel in verhouding tot het nagestreefde algemeen belang, (c) de procedurele
waarborgen voor de betrokkenen, en (d) (in geval van ontneming van eigendom)
de maatregelen ter compensatie van geleden verlies.In het algemeen kan worden gezegd dat het EHRM een zeer ruime interpretatie
geeft aan het begrip eigendom. Zoals gezegd, heeft het begrip eigendom een
autonome betekenis, die niet beperkt is tot de eigendom van stoffelijke zaken:
ook rechten en belangen die een economische waarde vertegenwoordigen, kunnen
onder het begrip eigendom vallen (zie o.a. EHRM, Gasus Dosier- und Fördertechnik
GmbH – Nederland, 23 februari 1995, Serie A-306B). Dat het begrip
niet beperkt is tot privaatrechtelijke eigendom, maar ook aanspraken met een
publiekrechtelijke grondslag kan omvatten, blijkt bijvoorbeeld uit de rechtspraak
van het EHRM waarin een aanspraak op een sociale zekerheidsuitkering als een
eigendom werd aangemerkt (zie EHRM, Gaygusuz t. Oostenrijk, 16 september
1996, Reports of Judgments and Decisions 1996-IV No. 14). In de jurisprudentie
van het EHRM worden ook financiële belangen verbonden aan de uitoefening
van economische activiteiten gekwalificeerd als eigendom, te weten: goodwill,
reputatie, cliëntèle (EHRM, Van Marle t. Nederland, 26 juni
1986, Serie A-101, para. 41), «legitieme verwachtingen» (EHRM,
Pine Valley t. Ierland, 29 november 1991, Serie A-222, para.
51). Het is dan ook niet uitgesloten in een specifieke casus dat het EHRM
van oordeel is dat sprake is van «eigendom» in de zin van artikel
1 EP.Evenmin valt uit te sluiten dat het EHRM in een specifieke casus een inmenging
in het recht op eigendom aanneemt. In de zaak Sporrong (EHRM, Sporrong &
Lönnroth – Zweden, 23 september 1982, Serie A-52, para. 60)
heeft het EHRM gesteld dat reeds sprake is van een inmenging indien «the
possibility of exercising the right to property» de facto aanzienlijk
beperkt wordt. Dat het EHRM snel een «inmenging» aanneemt betekent
echter niet dat ook sprake is van een schending van het EVRM. Om dit te beoordelen
zal – onder één van de drie hierboven genoemde «regels» –
bekeken moeten worden of de inmenging gerechtvaardigd is.In het onderhavige geval is moeilijk vooraf te voorspellen of –
bij intrekking van een vergunning – sprake is van «ontneming»
van eigendom of «regulering» van eigendom. Zoals hierboven echter
reeds werd aangegeven zijn vergelijkbare criteria van belang bij beantwoording
van de vraag of een inmenging in het recht op eigendom gerechtvaardigd kan
worden.(a) Algemeen belangUitgangspunt in dit soort zaken is dat het EHRM de Verdragsstaten een
zeer ruime beleidsvrijheid (margin of appreciation)
laat bij beantwoording van de vraag of een maatregel in het algemeen belang
is. Voor het onderhavige wetsvoorstel wordt verwezen naar de belangen van
de volksgezondheid, het milieu en de arbeidsbescherming.(b) ProportionaliteitBenadrukt dient te worden dat ook ten aanzien van de proportionaliteit
het EHRM de Verdragsstaten een ruime margin of appreciation laat. In de zaak AGOSI stelde het EHRM: «The State enjoys
a wide margin of appreciation with regard both to choosing the means of enforcement
and to ascertaining whether the consequences of enforcement are justified
in the general interest for the purpose of achieving the object of the law
in question» (EHRM, AGOSI – VK, 24 oktober 1986, Serie A-108,
para. 52). In elk geval zal het EHRM ook kijken naar de procedurele waarborgen
die in de wetgeving zijn neergelegd voor eventueel gedupeerden. Daarbij kan
worden gedacht aan het feit dat de toepassing van de maatregelen onderworpen
is aan een eerlijke en behoorlijke procedure. Hierin is voorzien, zoals hierboven
bij artikel 6 EVRM reeds is toegelicht.(c) SchadeloosstellingMocht het bestuursorgaan van oordeel zijn dat toepassing van artikel 85
in een specifiek geval leidt tot «ontneming» van eigendom, dient
het bestuursorgaan te voorzien in het aanbieden van compensatie.Dit betekent echter niet dat sprake moet zijn van een volledige schadeloosstelling.
Het EHRM neemt als uitgangsprincipe dat een «redelijke verhouding»
moet bestaan tussen de schade en de hoogte van de compensatie.VergunningenstelselsOnderhavig artikel heeft betrekking op vergunningen en bewijzen van vakbekwaamheid.
Het voorgestelde artikel 81 bevat de basis om de toepassing van een –
toegelaten – gewasbeschermingsmiddel of biocide afhankelijk te maken
van een vergunning van de minister. Vooralsnog wordt bij deze mogelijkheid
uitsluitend gedacht aan een vergunning voor het gebruiken van zogenaamde grondontsmettingsmiddelen,
naar analogie van het op de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 gebaseerde Besluit
regulering grondontsmetting. Mede in verband met de aan een vergunningstelsel
verbonden uitvoerings- en administratieve lasten zal bij het
opstellen van de lagere regelgeving nog worden bezien in hoeverre handhaving
van het bestaande vergunningstelsel voor grondontsmettingsmiddelen daadwerkelijk
noodzakelijk is. Bewijzen van vakbekwaamheid hebben betrekking op handel en
gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Voor een toelichting zij
verwezen naar paragraaf 2.3.1. van deze memorie.Eerste en tweede lidDe eerste situatie waarin een vergunning of bewijs van vakbewaamheid kan
worden ingetrokken, doet zich voor als de houder niet meer voldoet aan de
voorwaarden die aan de verlening destijds zijn verbonden. Aangezien die voorwaarden
bepalend zijn geweest voor het verlenen van de vergunning of het bewijs van
vakbekwaamheid, ligt het in de rede dat het niet langer voldoen aan die voorwaarden
gevolgen heeft voor het voortbestaan daarvan. In het eerste lid van het onderhavige
artikel is aangegeven dat in dat geval de vergunning of het bewijs van vakbewaamheid
zal worden ingetrokken.Het bestuursorgaan dat tot intrekking bevoegd is, heeft in dergelijke
gevallen geen beoordelingsvrijheid. De maatregel is derhalve administratief
van aard.Derde lidDe tweede situatie waarin een vergunning respectievelijk het bewijs van
vakbewaamheid kan worden ingetrokken, doet zich voor wanneer betrokkene handelt
in strijd met andere voorwaarden dan die welke direct aan de verlening van
de vergunning of het bewijs van vakbekwaamheid zijn verbonden. Dit doet zich
voor wanneer degene tot wie de vergunning of het bewijs van vakbekwaamheid
is gericht, handelt in strijd met het bepaalde bij of krachtens de wet, dan
wel wanneer een ander voor wie hij verantwoordelijk is of geacht wordt verantwoordelijk
te zijn in strijd daarmee handelt. Een dergelijk handelen kan worden opgevat
als een gedraging die zich niet verhoudt met de verantwoordelijkheden die
deze persoon op grond van de hem verstrekte vergunning dan wel het hem verstrekt
bewijs draagt. In dat geval kan er aanleiding zijn om naast de strafrechtelijke
sanctionering de vergunning of het bewijs van vakbekwaamheid in te trekken.De intrekking zal steeds in verhouding moeten staan tot de gepleegde overtreding.
Het bevoegde bestuursorgaan zal dan ook bij de uitoefening van deze intrekkingsbevoegdheid
een gewogen en gemotiveerde beoordeling moeten geven aan de hand van de omstandigheden
van het concrete geval. Gelet hierop is in het derde lid van het onderhavige
artikel de intrekking in dergelijke gevallen vormgegeven als een bestuursbevoegdheid.
Bij het uitoefenen van deze bevoegdheid is sprake van de nodige beoordelingsruimte.
Uit oogpunt van proportionaliteit – het intrekken van een vergunning
of een bewijs van vakbekwaamheid van een professioneel gebruiker van gewasbeschermingsmiddelen
of biociden kan immers consequenties hebben voor zijn bedrijfsvoering –
zal intrekking slechts aan de orde zijn bij overtredingen waarbij ernstig
gevaar ontstaat of kan ontstaan voor mensen, dieren of het milieu. Daarbij
kan gedacht worden aan:– het gebruik van middelen die niet zijn toegelaten (overtreding
van het voorgestelde artikel 20 van de wet);– het niet naleven van de bij de toelating van het betrokken middel
vastgestelde wettelijke gebruiksvoorschriften (overtreding van het voorgestelde
artikel 22, eerste lid);– het verhandelen van middelen ten aanzien waarvan op de verpakking
niet de voorgeschreven vermeldingen ten aanzien van het gebruik, het gehalte
aan werkzame stof, de samenstelling, het potentiële gevaar van
het middel e.d. zijn aangebracht (overtreding van het voorgestelde artikel
22, tweede lid);– het aanprijzen van middelen die niet zijn toegelaten (overtreding
van het voorgestelde artikel 72);– het overtreden van de voorschriften die krachtens de voorgestelde
artikelen 78 tot en met 81 zijn gesteld (bij voorbeeld wat betreft het gebruik
van grondontsmettingsmiddelen), en– het niet naleven van voorschriften of beperkingen die aan vrijstellingen
zijn verbonden.De ernst van de gepleegde overtreding zal een belangrijke factor van overweging
zijn bij het besluit tot intrekking. Binnen de hierboven aangeduide categorieën
overtredingen kan op dat punt sprake zijn van een aanzienlijke beoordelingsruimte.
Zo kan een overtreding van het ene wettelijke gebruiksvoorschrift veel geringere
consequenties hebben dan de overtreding van een ander wettelijk gebruiksvoorschrift.
Ook de mate waarin een voorschrift is overtreden, kan van geval tot geval
verschillen. Het in acht nemen van een iets kortere spuitvrije zone dan wettelijk
is voorgeschreven is een overtreding die anders moet worden beoordeeld dan
het in het geheel niet in acht nemen van een wettelijk voorgeschreven spuitvrije
zone. Een nauwgezette aanduiding van overtredingen die aanleiding kunnen vormen
tot de intrekking van een vergunning of een bewijs van vakbekwaamheid, is
dan ook niet te geven. Of een overtreding dermate ernstig is dat zij de intrekking
rechtvaardigt, hangt vooral af van de concrete omstandigheden. Hieraan zal,
mede in het licht van de eveneens bestaande mogelijkheid tot strafrechtelijke
afdoening, de nodige aandacht worden besteed in het kader van het handhavingsdocument
dat door bij de handhaving betrokken diensten zal worden opgesteld.Vierde lidAls bijkomende maatregel kan het bevoegde bestuursorgaan bij het intrekken
van een vergunning of een bewijs van vakbekwaamheid vanwege handelen in strijd
met bij of krachtens de wet gestelde voorschriften bepalen dat de overtreder
gedurende een bepaalde periode niet in aanmerking komt voor een nieuwe vergunning
of een nieuw bewijs van vakbekwaamheid. De duur van die periode zal afhankelijk
zijn van de omstandigheden waaronder de vergunning of het bewijs van vakbekwaamheid
is ingetrokken, zoals de ernst van de gepleegde overtreding, de mate van recidive,
de hoedanigheid van de overtreder en diens oogmerk bij de overtreding. Met
het oog op de proportionaliteit zal bij het bepalen van de duur van die periode
tevens het effect van de intrekking voor de betrokkene of diens omgeving worden
betrokken. Gelet op al deze variabelen is in het wetsvoorstel afgezien van
het aangeven van vast omschreven termijnen. Met dergelijke termijnen kan onvoldoende
recht worden gedaan aan de specifieke omstandigheden van ieder concreet geval.
Een afgewogen beoordeling van al deze omstandigheden en factoren door het
bestuursorgaan heeft de voorkeur.Artikel 86Met deze bepaling wordt aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(als het gaat om gewasbeschermingsmiddelen), respectievelijk de Minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (als het gaat om biociden)
de bevoegdheid toegekend tot de toepassing van bestuursdwang in gevallen waarin
dat naar hun mening ter handhaving van de bij of krachtens de wet vastgestelde
voorschriften noodzakelijk is.Daarbij kan onder meer gedacht worden aan situaties waarin voor het milieu schadelijke gevolgen van de toepassing van een niet-toegelaten
middel ongedaan moeten worden gemaakt.De bevoegdheid wordt mede namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Minister van Verkeer
en Waterstaat uitgeoefend. Over de uitoefening van de bevoegdheid in concrete
gevallen zullen in het kader van het op te stellen handhavingsdocument nadere
afspraken worden gemaakt.Ingevolge de Algemene wet bestuursrecht vloeit uit de bevoegdheid tot
toepassing van bestuursdwang tevens de bevoegdheid tot het opleggen van een
dwangsom voort.Artikel 87Deze bepaling voorziet in de bevoegdheid voor daartoe door aangewezen
ambtenaren om in gevallen waarin naar het oordeel van die ambtenaren tijdens
of ten gevolge van de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen, onderscheidenlijk
biociden, sprake is van ernstig gevaar voor personen, planten, dieren of het
milieu of een kans dat een dergelijk gevaar zich kan voordoen, te bevelen
dat de werkzaamheden die dit gevaar veroorzaken, hebben veroorzaakt of dreigen
te veroorzaken, worden gestaakt dan wel niet worden aangevangen. Hierbij kan
gedacht worden aan situaties waarin het feitelijk beëindigen van een
overtreding door de met het toezicht op de naleving of de opsporing belaste
ambtenaren niet voor de hand ligt, bij voorbeeld omdat ingewikkelde apparatuur
moet worden bediend, waarvoor specifieke deskundigheid is vereist. Tevens
zijn de bedoelde ambtenaren bevoegd om in dergelijke situaties te bevelen
dat personen niet in door hen aangewezen plaatsen mogen blijven. Deze bepaling
is ontleend aan artikel 28 van de Arbeidsomstandighedenwet 1998.Artikel 88De voorgestelde bepaling is vrijwel gelijkluidend aan het bestaande artikel
18.17 van de Wet milieubeheer. In vergelijking met die bepaling zijn in het
eerste lid de elementen verwijdering en vernietiging toegevoegd. Het kan voorkomen
dat bij handhaving van het bij of krachtens de wet bepaalde een overheidslichaam
gewasbeschermingsmiddelen, biociden of producten die deze middelen bevatten
onder zich krijgt. Het kan om verboden middelen gaan, maar het kan ook gaan
om middelen die in Nederland op de markt mogen worden gebracht, maar niet
voor de productie van gewassen of goederen die tijdens het toezicht zijn aangetroffen.
Het is niet wenselijk dat de overheid met een onbetaalde rekening blijft zitten.
De kosten die bij het beheer of verwijdering van die middelen of de met die
middelen vervaardigde producten of goederen zijn gemaakt kunnen volgens de
gebruikelijke bepalingen van het burgerlijk recht bij de veroorzaker of de
eigenaar in rekening worden gebracht. Het kan echter moeilijk zijn om aan
te tonen dat de overheid als zodanig nadeel ondervindt van de aanwezigheid
van verboden middelen of een verboden toepassing. Het zijn veelal derden ten
behoeve van wie de overheid optreedt (consumenten, werknemers, het milieu)
die de nadelen ervaren. Daarom wordt in het derde lid bepaald dat het overheidslichaam
niet hoeft aan te tonen dat jegens de overheid onrechtmatig is gehandeld.Nu in artikel 18 bovendien een zorgplicht is vastgelegd kan zo nodig ook
tezamen met andere civiele partijen tegen overtreding van voorschriften worden
opgetreden.Artikelen 89 tot en met 110 (bestuurlijke boete)Nieuw ten opzichte van de bestaande wet is titel 2 van het voorgestelde «Hoofdstuk
7. Toezicht en handhaving». Die titel regelt de oplegging en invordering
van de bestuurlijke boetes. Op de achtergrond hiervan is ingegaan in hoofdstuk
3 van de memorie van toelichting. Voor de regeling van de bestuurlijke boetes
is zoveel mogelijk aangesloten bij het eerder aangehaalde wetsvoorstel Vierde
tranche Algemene wet bestuursrecht. Bij inwerkingtreding van de vierde tranche
zal een groot deel van de in titel 2 opgenomen bepalingen kunnen komen te
vervallen. De titel wordt onderstaand artikelsgewijs toegelicht.Artikel 89Voor de begripsomschrijvingen in het eerste lid is aangesloten bij het
wetsvoorstel Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht, met dien verstande
dat in onderdeel a is gepreciseerd wat specifiek in het kader van het onderhavige
wetsvoorstel de overtredingen zijn die binnen het toepassingbereik van de
bestuurlijke boetes vallen. Het woord «gedraging» in de definitie
van het begrip «overtreding», moet in de ruimst mogelijke zin
worden opgevat: elk handelen of nalaten wordt daaronder begrepen. Een bestuurlijke
boete kan alleen aan de overtreder zelf worden opgelegd. De «overtreder»
als gedefinieerd in onderdeel b is degene tot wie het overtreden voorschrift
zich richt, de normadressaat. Als overtreders worden aangemerkt degenen die
de overtreding plegen of medeplegen. Dat kan zijn degene die door zijn fysieke
handelingen de bestanddelen van het delict vervult, maar ook de functionele
dader (vergelijk het zogenoemde ijzerdraad-arrest: HR 23 februari 1954
NJ 1954, 378). Functioneel dader is degene in wiens machtssfeer de fysieke
handelingen liggen waardoor de overtreding is begaan en die voorts de handelingen
heeft aanvaard of in het algemeen placht te aanvaarden. Van dit laatste is
in beginsel reeds sprake als de functionele dader is tekortgeschoten in hetgeen
redelijkerwijs van hem mocht worden verwacht om wederrechtelijke handelingen
te voorkomen. De bedrijfsleider zal aldus over het algemeen als overtreder
kunnen worden aangemerkt, ook al is de fysieke gedraging door een werknemer
of bijvoorbeeld een ingehuurde loonwerker gepleegd. Is sprake van medeplichtigheid,
dat wil zeggen wordt het delict door twee of meer personen gezamenlijk gepleegd,
dan is niet vereist dat de medeplegers ieder afzonderlijk alle bestanddelen
van het delict vervullen, mits sprake is van bewuste samenwerking en gezamenlijke
uitvoering (zie bijvoorbeeld HR 17 november 1981, NJ 1983, 84). Ook personen
die geen adressaat zijn van het geschonden voorschrift kunnen als medepleger
worden aangeduid – en dus worden bestraft met een bestuurlijke boete
ingeval zij een handeling verrichten waarmee een deel van de delictsomschrijving
wordt vervuld, mits de normadressaat ook deelneemt aan de overtreding. Te
denken valt aan een door de agrariër ingeschakelde boekhouder die de
bij of krachtens de wet gestelde voorschriften inzake de administratievoering
of gegevensverstrekking niet naleeft. Wordt een overtreding begaan door een
rechtspersoon, dan kan ingevolge het tweede lid de boete niet alleen worden
opgelegd aan de rechtspersoon zelf, maar daarnaast of in plaats daarvan ook
aan degenen die tot de overtreding opdracht hebben gegeven of daaraan feitelijk
leiding hebben gegeven. In het eerste lid, onderdeel c, wordt in de omschrijving
van het begrip «bestuurlijke boete» tot uitdrukking gebracht dat
het gaat om een sanctie met een punitief karakter, gericht op leedtoevoeging.
Ten overvloede wordt ook het onvoorwaardelijke karakter van de boete tot uitdrukking
gebracht. Anders dan bij een last onder dwangsom is geen sprake van een herstelmogelijkheid
waarmee de sanctie kan worden voorkomen. Eenmaal opgelegd door het bestuursorgaan
moet de boete te allen tijde worden voldaan en is zij bij voorbaat invorderbaar.
Overeenkomstig het wetsvoorstel Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht
wordt in paragraaf 4 van titel 2 ook in de (dwang-)invordering van verschuldigde
boetes geregeld. In dat kader kan het dwangbevel, als gedefinieerd in het
eerste lid, onderdeel d, een functie toekomen. Met het dwangbevel wordt bij
de in verzuim zijnde schuldenaar de executie ingeleid, bijvoorbeeld door beslag
op en verkoop van vermogensbestanddelen van de schuldenaar. Dit komt met zoveel
woorden ook tot uitdrukking in artikel 108, tweede lid. Het dwangbevel is
een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht, maar bezwaar en beroep
tegen het dwangbevel wordt ingevolge het wetsvoorstel uitgesloten; verwezen
zij op dit punt naar de toelichting bij het voorgestelde artikel 109.Artikel 90Het enkele feit dat een gedraging in strijd is met een wettelijke bepaling
is niet voldoende om een sanctie te kunnen opleggen. Bij of krachtens de wet
moet de bevoegdheid om voor die gedraging een bepaalde sanctie op te leggen
uitdrukkelijk zijn toegekend. In het voorgestelde artikel 90, eerste lid,
wordt deze bevoegdheid aan de coördinerend minister toegekend. Voor gewasbeschermingsmiddelen
is dit de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, voor biociden
de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.De bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke boete wordt mede
namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en de Minister van Verkeer en Waterstaat uitgeoefend; hierover
zullen in onderling overleg bij ministeriële regeling regels worden gesteld.
Een goede onderlinge afstemming en coördinatie ter zake van de bevoegdheid
tot het opleggen van bestuurlijke boetes is te meer van belang, daar op grond
van de artikelen 82 en 98 van het wetsvoorstel toezichthoudende ambtenaren
van verschillende departementen bevoegd zijn om van overtredingen een rapport
op te maken.In navolging van onder meer artikel 69 van het Wetboek van Strafrecht,
bepaalt het derde lid dat geen boete meer kan worden opgelegd indien de overtreder
is overleden. Wanneer de boete slechts de nalatenschap zou treffen, kan zij
immers het beoogde bestraffende effect niet hebben. In lijn daarmee is bepaald
dat een boete vervalt als zij op het tijdstip van overlijden niet onherroepelijk
is, alsmede dat een boete vervalt voor zover zij op het tijdstip van overlijden
van de overtreder nog niet of nog niet volledig is betaald. Als de executie
al een aanvang heeft genomen door de betekening van het dwangbevel, bedoeld
in het voorgestelde artikel 108, zal na het overlijden van de overtreder de
executie moeten worden gestaakt.Het derde lid laat onverlet dat ingeval een bedrijf of onderneming wordt
gevoerd door een maatschap, degene waarmee de overledene de maatschap vormde,
ook door middel van een boete zal kunnen worden aangesproken op de overtreding
van de ten aanzien van het bedrijf of de onderneming geldende voorschriften.
Een al aan de maatschap opgelegde boete kan op elk van de maten worden verhaald.
Ingeval van overlijden van een van de maten, vindt het verhaal plaats op de
nog levende maat.Voor door rechtspersonen gevoerde bedrijven of ondernemingen is het derde
lid uiteraard niet relevant.Artikel 91Met dit artikel wordt invulling gegeven aan het beginsel «geen straf
zonder schuld». Omdat in de omschrijving van de overtredingen waarvoor
een bestuurlijke boete kan worden opgelegd, schuld in de zin van verwijtbaarheid
geen bestanddeel is, hoeft de verwijtbaarheid van de overtreding
niet te worden bewezen, maar mag deze worden verondersteld ingeval het daderschap
vaststaat. Echter, met een geslaagd beroep van de overtreder op de afwezigheid
van alle schuld waaruit blijkt dat wegens de bijzondere omstandigheden van
het geval de overtreder geen enkel verwijt kan worden gemaakt, kan deze aan
de oplegging van de boete ontkomen. Deze uitleg komt ook overeen met de uitleg
die het EHRM heeft gegeven aan artikel 6, tweede lid, van het EVRM, waarin
bepaald is dat een ieder voor onschuldig wordt gehouden totdat zijn schuld
wettig is bewezen. (zie bijvoorbeeld het arrest Salabiaku EHRM 7 oktober
1988, Publ. ECHR, Ser. A, Vol. 141-A, NJ 1991, 351 en Pham Hoang, EHRM 25 september
1992, Publ. ECHR, Ser. A,Vol. 207, NJ 1995, 593.).Artikel 92Tot op heden is het beginsel van «ne bis in idem» slechts
gecodificeerd in het strafrecht. Desalniettemin wordt algemeen geaccepteerd
dat ook in het bestuursrecht een overtreder niet tweemaal mag worden gestraft
voor dezelfde overtreding. Derhalve is in onderhavig artikel neergelegd dat
de minister geen bestuurlijke boete oplegt indien aan de overtreder reeds
eerder een bestuurlijke boete is opgelegd wegens hetzelfde feit. Het ligt
in de rede om voor de uitleg van het begrip «hetzelfde feit» aan
te sluiten bij de strafrechtelijke uitleg van het ne bis in idem-beginsel.
In de jurisprudentie met betrekking tot artikel 68 van het Wetboek van Strafrecht,
waarin het beginsel is neergelegd, heeft de Hoge Raad geoordeeld dat er sprake
is van «hetzelfde feit», indien «blijkt van een zodanig
verband met betrekking tot de gelijktijdigheid van de gedragingen en de wezenlijke
samenhang in het handelen en de schuld van de dader, dat de strekking van
het artikel meebrengt dat zij in de zin van deze bepaling als hetzelfde feit
zijn aan te merken» (HR 21 november 1961, NJ 1962, 89; NJ 5 februari
1963, NJ 1963, 320). Overtreding van twee voorschriften levert pas één
feit op als de overtredingen niet alleen feitelijk nauw samenhangen, maar
de dader ook van beide overtredingen een verwijt van dezelfde strekking kan
worden gemaakt. Twee opeenvolgende overtredingen van dezelfde norm zijn eveneens
afzonderlijke feiten.Artikelen 93 en 94In het onderhavige wetsvoorstel is gekozen voor een systeem waarin overtredingen
hetzij via het strafrecht hetzij via het bestuursrecht gehandhaafd worden.
In de regel zullen geconstateerde overtredingen met toepassing van het bestuursrecht
worden afgedaan en slechts in ernstige gevallen zal worden teruggevallen op
het strafrecht. Het beleid ter zake zal in een te publiceren handreiking bekend
worden gemaakt, waarin wordt vastgelegd welke zaken in ieder geval door het
bestuursorgaan aan het openbaar ministerie worden voorgelegd. Verwezen zij
naar hoofdstuk 3 van de memorie van toelichting. Het openbaar ministerie behoudt
uiteraard ook onafhankelijk van het aangeven door het bestuur de mogelijkheid
tot het instellen van strafvervolging.Om te voorkomen dat een overtreding zowel door middel van het bestuursrecht
als het strafrecht wordt gehandhaafd, hetgeen in strijd is met het ne bis
in idem-beginsel, of een overtreder tot twee keer toe in een sanctieprocedure
wordt betrokken, zijn in de voorgestelde artikelen 93 en 94 enige waarborgen
neergelegd.Het recht van de minister om een bestuurlijke boete op te leggen herleeft
wanneer het openbaar ministerie binnen dertien weken nadat een overtreding
is voorgelegd niet gereageerd heeft (artikel 94, tweede lid). De termijn van
dertien weken is overeenkomstig de in het wetsvoorstel Vierde tranche van
de Algemene wet bestuursrecht genoemde termijn. Het openbaar ministerie heeft
aangegeven dat een termijn van dertien weken niet altijd toereikend is om
tot een weloverwogen oordeel te komen met betrekking tot de strafrechtelijke
vervolging. Daarom zal het in de praktijk voorkomen dat de reactie bestaat
uit een verklaring waaruit blijkt dat het openbaar ministerie in overweging
neemt de overtreding strafrechtelijk te vervolgen en dat een keuze over het
al dan niet strafrechtelijk vervolgen op een later tijdstip zal worden bekendgemaakt
aan de minister. Indien het openbaar ministerie uiteindelijk besluit af te
zien van strafrechtelijke vervolging, herleeft op grond van het tweede lid
van het onderhavige artikel voor de minister de bevoegdheid tot oplegging
van een bestuurlijke boete.Met het derde lid van artikel 94 wordt gewaarborgd dat een overtreder,
nadat deze een bestuurlijk boete opgelegd heeft gekregen of van de minister
de mededeling heeft ontvangen dat geen bestuurlijke boete zal worden opgelegd
na een eerdere bekendmaking van het voornemen daartoe, in beginsel niet alsnog
strafrechtelijk vervolgd kan worden. De verwijzing naar de rechtsgevolgen
die zijn verbonden aan de kennisgeving van niet verdere vervolging, bedoeld
in artikel 246, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering, betekent dat
het openbaar ministerie uitsluitend tot vervolging kan overgaan als tegen
de verdachte nieuwe bezwaren als bedoeld in artikel 255 van het Wetboek van
Strafvordering bekend zijn geworden. Het ligt vervolgens in de rede dat de
strafrechter bij de straftoemeting rekening houdt met de reeds opgelegde bestuurlijke
boete.Artikel 95In aansluiting bij artikel 70 van het Wetboek van Strafrecht is bepaald
dat de bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke boete door tijdsverloop
vervalt. In de gekozen systematiek zal ambtshalve moeten worden nagegaan of
de termijn niet is verstreken, zodat onnodig bezwaar wordt voorkomen.Voor de termijn gedurende welke bestuurlijke boeten kunnen worden opgelegd
is zoveel mogelijk aangesloten bij de geldende strafrechtelijke termijnen.
Daartoe is in het voorgestelde artikel 95 bepaald dat de bevoegdheid tot het
opleggen van een bestuurlijke boete voor overtreding van de voorschriften
genoemd in het eerste lid, onder a, na twee jaar nadat de overtreding heeft
plaatsgevonden, vervalt. Voor deze feiten, die in strafrechtelijke zin «overtredingen»
zijn, vervalt de mogelijkheid om over te gaan tot strafrechtelijke vervolging
namelijk ook na twee jaar. Vanwege het ernstige karakter van een overtreding
van de voorschriften, genoemd in het eerste lid, onder b, van onderhavig artikel,
kan tot vijf jaar nadat de overtreding heeft plaatsgevonden een bestuurlijke
boete worden opgelegd. Deze termijn is ook gangbaar bij de handhaving van
de sociale zekerheidswetgeving en fiscale wetgeving waarin de bestuurlijke
boete als sanctie-instrument reeds langere tijd een rol speelt. Ook in het
strafrecht zal voor deze overtredingen een langere verjaringstermijn gelden
dan de reeds genoemde twee jaar, aangezien deze doorgaans als «misdrijf»
zullen worden beschouwd.Ingeval binnen de geldende termijn nadat een overtreding heeft plaatsgevonden
een bestuurlijke boete wordt opgelegd en de overtreder bezwaar maakt of beroep
instelt, dan wordt de vervaltermijn opgeschort tot onherroepelijk op het bezwaar
of beroep is beslist. Dit is noodzakelijk omdat de minister onder omstandigheden
naar aanleiding van het bezwaar kan besluiten een lagere boete op te leggen,
en de rechter in de beroepsprocedure de opgelegde boete kan vernietigen en
door toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht
zelf kan voorzien in de zaak en besluit een lagere boete op te leggen. Indien
in dergelijke gevallen de termijn is verlopen, zou twijfel kunnen rijzen of
er nog wel een bevoegdheid is om deze aangepaste boete op te leggen. Het tweede
lid stelt dit buiten twijfel.De vervaltermijn van artikel 95 heeft uitdrukkelijk geen betrekking op
de betaling en invordering van een reeds opgelegde bestuurlijke boete.Artikel 96Ingevolge het voorgestelde artikel 96 bepaalt de minister de hoogte van
de bestuurlijke boete aan de hand van de ernst van de overtreding, aan de
mate van verwijtbaarheid en zonodig rekening houdend met de bijzondere omstandigheden
waaronder de overtreding is gepleegd. Dit vloeit ook voort uit artikel 6 van
het EVRM.Anders dan bij de gebruikelijke toetsing van bestuursbesluiten, zal de
rechter niet marginaal, maar volledig aan het hier toepasselijke evenredigheidsbeginsel
toetsen. Dit wil zeggen dat de rechter zijn eigen oordeel over de hoogte van
de boete in de plaats mag stellen van het oordeel van het bestuursorgaan;
het bestuursorgaan heeft bij bestraffende sancties geen beleidsvrijheid, maar
slechts beoordelingsvrijheid. Hoewel in het licht van het voorgaande de betekenis
van een door de minister opgestelde algemene richtlijn over de hoogte van
de boete kan worden gerelativeerd, is het vanuit het oogpunt van rechtszekerheid
en rechtsgelijkheid toch gewenst om een dergelijke algemene richtlijn op te
stellen.Overigens zal de bestuursrechter wel tot een lagere maar niet tot een
hogere boete kunnen komen dan de minister heeft opgelegd. Dit volgt, behoudens
uitdrukkelijk andersluidende wetsbepaling, uit het in de Algemene wet bestuursrecht,
in het bijzonder in artikel 8:69, neergelegde stelsel dat de rechtsbescherming
van de burger de voornaamste functie van het bestuursprocesrecht is. Daarin
past niet, dat de rechter buiten het geschil tussen partijen treedt door een
uitspraak te doen die de burger in een nadeliger positie brengt dan wanneer
hij geen beroep had ingesteld (het zogenaamde verbod van «reformatio
in peius»).Artikel 97Dit artikel ziet op de maximale hoogte van de op te leggen bestuurlijke
boete. Op grond van artikel 89 van de Grondwet moet de wet de op te leggen
straffen bepalen, waarbij het volgens de gangbare uitleg van dat artikel voldoende
is om in de wet het maximum van de op te leggen boete aan te geven. Bij de
bepaling van de hoogte van de boeten in onderhavig wetsvoorstel is aangesloten
bij de strafmaatbepalingen van de Wet op de economische delicten in samenhang
met artikel 23 van het Wetboek van Strafrecht. De bestuurlijk beboetbare feiten
zijn immers ingevolge artikel 130 van het wetsvoorstel tevens strafbaar gesteld
in de Wet op de economische delicten wegens de vangnetfunctie die het strafrecht
heeft. Voor de verhouding tussen beide regimes zij verwezen naar hoofdstuk
3 van de memorie van toelichting.Het is voor het vergelijk van de maximumstraffen van belang om te beseffen
dat de plafonds van de bestuurlijke boetes niet helemaal vergelijkbaar zijn
met de genoemde maximale boetebedragen van het Wetboek van strafrecht. Ingevolge
artikel 8 van de Wet op de economische delicten kan naast de straf immers
ook als maatregel het door de overtreding genoten economische voordeel worden
ontnomen. Bij de bestuurlijke boetes kan dat niet.Artikel 98De ambtenaren van de ingevolge artikel 82 met het toezicht op de naleving
belaste instanties, die in het kader van hun bevoegdheid als toezichthouder
een overtreding hebben geconstateerd, kunnen een rapport opmaken van deze
overtreding.Omdat overtreding van de in onderhavig voorstel opgenomen bepalingen zowel
bestuursrechtelijk als strafrechtelijk kunnen worden gehandhaafd, kunnen toezichthoudende
ambtenaren, die tevens zijn aangewezen als bijzonder opsporingsambtenaar,
ervoor kiezen van de overtreding een proces-verbaal op te maken
in plaats van een rapport. De door deze ambtenaar gemaakte keuze hoeft echter
nog geen invloed te hebben op de keuze om de overtreding strafrechtelijk dan
wel bestuursrechtelijk te handhaven. Ook ingeval van de overtreding een proces-verbaal
is opgemaakt kan de overtreding alsnog via de bestuursrechtelijke weg worden
afgedaan. Hiertoe bepaalt het vierde lid van artikel 98 dat een opgemaakt
proces-verbaal voor de toepassing in het kader van de bestuursrechtelijk handhaving
in de plaats treedt van het rapport. Indien naar aanleiding van het rapport
inderdaad wordt besloten de procedure tot oplegging van een bestuurlijke boete
aan te vangen moet dit rapport uiterlijk bij de bekendmaking van de beschikking
tot oplegging van de bestuurlijke boete aan de overtreder worden toegezonden.
In de regel zal de overtreder het rapport eerder toegezonden krijgen, omdat
in de praktijk de overtreder alvorens wordt overgegaan tot daadwerkelijke
bekendmaking van de beschikking tot oplegging van de bestuurlijke boete de
overtreder in kennis wordt gesteld van het voornemen tot oplegging van een
bestuurlijke boete naar aanleiding waarvan hij zijn zienswijze naar voren
kan brengen.Omdat het opmaken van een rapport bij kleinere overtredingen tot onevenredige
lasten zou leiden, is in het eerste lid bepaald dat de minister en de betrokken
ambtenaren een discretionaire bevoegdheid hebben tot het opmaken van een rapport.
Ingevolge het zesde lid kan voor overtredingen waarvan geen rapport of proces-verbaal
is opgemaakt een boete van ten hoogste € 340 kan worden opgelegd.Bij de hogere boetes is het gewenst dat degene die het boetebesluit voorbereidt
een andere functionaris is dan de functionaris die de overtreding constateert,
zodat opnieuw een objectieve beoordeling van alle relevante feiten en omstandigheden
kan plaatsvinden. Derhalve is het aan te bevelen op dit punt het principe
van functiescheiding toe te passen. Aan de andere kant kan het uit een oogpunt
van lik-op-stuk beleid gewenst zijn dat de betrokken toezichthoudende ambtenaar
de overtreder direct een boete kan opleggen. Bij de kleinere bedragen is dat
ook niet onverantwoord, gelet ook op het volledig overeind blijven van de
mogelijkheden van bezwaar en beroep. Het vijfde lid voorziet voor deze situatie
in een beperking van het boetebedrag tot € 340. Dit is het maximum
per overtreding; uiteraard zal indien de in de wet voorgeschreven wijze van
bepaling van de hoogte van de bestuurlijke boete tot een lager bedrag leidt,
een lagere boete moeten worden opgelegd.Voorts zal, omdat alle overtredingen tevens strafbare feiten zijn, door
de toezichthoudende ambtenaar rekening moeten worden gehouden met de afspraken
die zijn gemaakt omtrent de keuze voor bestuursrechtelijk sanctioneren of
strafrechtelijk vervolgen. In verband met de beperking van het boetebedrag
tot € 340 zullen in de regel slechts overtredingen van de ondersteunende
en flankerende bepalingen zich lenen voor het lik-op-stuk opleggen van een
bestuurlijke boete. Ook ten aanzien van deze overtredingen kunnen zich evenwel
situaties voordoen waarbij het gezien de omstandigheden in de rede ligt om
de overtreding aan het openbaar ministerie voor te leggen overeenkomstig het
voorgestelde artikel 94 en overeenkomstig de in de richtlijn neergelegde afspraken.
In een dergelijke situatie zal moeten worden afgezien van het rauwelijks opleggen
van een bestuurlijke boete en zal van de overtreding een proces-verbaal of
rapport moeten worden opgesteld dat overeenkomstig artikel 94, eerste lid,
aan het openbaar ministerie wordt voorgelegd.Artikel 99Het recht op inzage van het dossier, neergelegd in het eerste lid, betreft
alle stukken die moeten dienen tot onderbouwing van de beslissing tot het
opleggen van een bestuurlijke boete, waaronder de stukken die informatie bevatten
die ten voordele van de overtreder strekt. Indien de minister van oordeel
is dat hij ten aanzien van enig stuk tot geheimhouding verplicht
is, dan kan deze dit stuk buiten het dossier laten, maar dan kan het stuk
ook niet meer ter motivering van de boete worden gebruikt: een bestraffende
sanctie kan niet worden gebaseerd op stukken waartegen de overtreder zich
niet kan verweren. Stukken die ten voordele van de overtreder strekken mogen
niet buiten het dossier worden gehouden. Het recht op inzage geldt ook in
de bezwaarfase, en wijkt in zoverre af van artikel 7:4, zesde lid van de Algemene
wet bestuursrecht. Met het tweede lid wordt voldaan aan de verplichtingen
van artikel 6, derde lid, onderdelen a en e, van het Europese Verdrag tot
bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Genoemd
onderdeel a bepaalt dat de overtreder onverwijld en in bijzonderheden op de
hoogte moet worden gesteld van de aard en de reden van de tegen hem ingebrachte
beschuldiging. Voor zover dit niet reeds bij het opmaken van een rapport of
proces-verbaal is geschied, waarborgt de onderhavige regeling dat dit geschiedt
door de overtreder in de gelegenheid te stellen zijn zienswijze naar voren
te brengen dan wel uiterlijk bij de bekendmaking van de beschikking waarbij
de boete wordt opgelegd. Voorts vereist onderdeel a dat de mededeling van
de gronden van de beschuldiging geschiedt in een taal die de overtreder verstaat.
In het genoemde onderdeel e is voor de overtreder het recht neergelegd op
kosteloze bijstand door een tolk, indien hij de ter terechtzitting gebezigde
taal niet verstaat. Het EHRM heeft beide bepalingen in hun onderlinge samenhang
zo uitgelegd, dat de overtreder recht heeft op mondelinge vertolking en schriftelijke
vertaling telkens wanneer, maar ook alleen wanneer en voor zover dit nodig
is om een adequate verdediging te kunnen voeren. Een en ander is in de onderhavige
bepaling en in artikel 100, eerste lid, onderdeel b, uitgedrukt door het criterium «indien
blijkt dat de verdediging van de overtreder dit redelijkerwijs vergt».Op de overheid rust een inspanningsverplichting om alles te doen hetgeen
redelijkerwijs gevergd kan worden om de betrokkene in staat te stellen om
zich adequaat te verdedigen. Dit betekent dus niet, dat een overtreder die
het Nederlands niet beheerst, zonder meer recht heeft op vertaling van het
gehele dossier. Waar het om gaat is of de overtreder materieel een adequate
verdediging kan voeren. Onder omstandigheden kan een mondelinge toelichting
op een schriftelijke stuk daartoe voldoende zijn of kan het zelfs voldoende
zijn dat de de advocaat of adviseur van de betrokkene de Nederlandse taal
begrijpt. Uitgangspunt blijft echter dat de overtreder in staat wordt gesteld
om een adequate verdediging te voeren.Zeker bij de kennisgeving van de aard van de beschuldiging, is het van
belang dat zij in een voor de betrokkene begrijpelijke taal plaatsvindt en
kan niet te snel worden aangenomen dat aan de verplichtingen van artikel 6
van het EVRM is voldaan door het feit dat de advocaat of adviseur van de betrokkene
het Nederlands beheerst. Ingeval dit artikel is geschonden en de overtreder
doorgaans hierdoor in zijn verdediging zal zijn geschaad, zal niet eenvoudig
kunnen worden aangenomen dat het besluit waartegen bezwaar is gemaakt of beroep
is aangetekend onder toepassing van artikel 6:22 van de Algemene wet bestuursrecht
in stand kan worden gelaten, toepassing van artikel 6:22 is immers slechts
mogelijk indien blijkt dat de belanghebbende door het vormvoorschrift niet
in zijn verdediging is geschaad. Schendingen van de in paragraaf 3 genoemde
procedurevoorschriften kunnen overigens in de bezwaarfase worden goedgemaakt.
De rechter moet inhoudelijk beoordelen of de totale procedure (primaire fase
en bezwaarfase) met voldoende waarborgen is omkleed.Artikel 100Bij een voorgenomen boete van meer dan € 340 wordt de overtreder
steeds in de gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen over
het voornemen tot opleggen van de bestuurlijke boete. Bij lagere boetes dan
kan daarvan worden afgezien (eerste en derde lid). Om te garanderen dat de
overtreder bij deze gelegenheid weet waartegen hij zich moet verweren, is
in het eerste lid, onderdeel a, de verplichting neergelegd, dat het rapport
of het proces-verbaal bij de uitnodiging tot het naar voren brengen van zijn
zienswijze moet worden gevoegd. Voorts is het van belang dat bij deze gelegenheid
ook daadwerkelijk met de overtreder gecommuniceerd kan worden. Hiertoe moet
de minister op grond van het eerste lid, onderdeel b, zonodig zorgen voor
bijstand door een tolk. Niet onder alle omstandigheden is een tolk verplicht;
het is ook zeer goed mogelijk dat in een taal die beide partijen eveneens
beheersen gecommuniceerd kan worden in een dergelijk geval zal een tolk evenwel
niet nodig zijn.Het tweede lid houdt verband met het gegeven, dat na het opmaken van een
rapport niet in alle gevallen een boetebeschikking volgt. Het is immers mogelijk
dat de minister besluit geen boete op te leggen. Dat kan ook nog na het horen
van de overtreder gebeuren, juist naar aanleiding van door de overtreder verstrekte
informatie. In dat geval dient de overtreder echter wel zo spoedig mogelijk
te weten, dat de beschuldiging die hem boven het hoofd hangt, is ingetrokken.
Daarom dient hij hiervan schriftelijk in kennis te worden gesteld. Het is
ook mogelijk dat tijdens het horen informatie op tafel komt, die bij de minister
tot de conclusie leidt dat bij nader inzien strafrechtelijke afdoening wenselijk
is. Ook daarvan dient de overtreder dan op de hoogte te worden gesteld.De kennisgeving dat geen bestuurlijke boete zal worden opgelegd, is een
besluit in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht; zij is
naar haar objectieve strekking immers gericht op het rechtsgevolg, dat de
bevoegdheid om voor deze overtreding aan deze overtreder een bestuurlijke
boete op te leggen, komt te vervallen. Voor een derde-belanghebbende is dit
van belang omdat deze de mogelijkheid heeft om tegen dit besluit bezwaar aan
te tekenen. Gezien het punitieve karakter van de bestuurlijk boete zal dit
zich echter zeer zelden voordoen. Of de kennisgeving dat de gedraging alsnog
aan het openbaar ministerie wordt voorgelegd, een besluit is, is zonder praktisch
belang, nu een derde daardoor in ieder geval niet rechtstreeks in zijn belang
wordt getroffen. Door deze kennisgeving wordt immers nog niets beslist over
het al dan niet opleggen van een sanctie.Artikel 101In dit artikel is het zwijgrecht van de overtreder neergelegd, dit recht
volgt uit artikel 6 van het EVRM. De formulering van artikel 101 maakt duidelijk
dat het gaat om situaties waarin de minister of de door hem gemandateerde
functionaris serieus overweegt om de overtreding «punitief» af
te doen. De terminologie «wordt verhoord» in plaats van «wordt
ondervraagd» sluit aan bij het strafrecht en het fiscale recht. Zij
onderstreept mede daardoor nog eens dat het recht om te zwijgen geldt bij
vragen ter voorbereiding van een boetebesluit. Dit is van belang voor de afbakening
tussen het zwijgrecht en bestuursrechtelijke inlichtingenplichten. Met de
gekozen terminologie is ook duidelijk dat er sprake moet zijn van een situatie
die ook door een objectieve buitenstaander zou worden herkend als een verhoor.Overigens moet rekening worden gehouden met de omstandigheid dat het zwijgrecht
zich ook uitstrekt tot de bezwaarfase. Dit heeft tot gevolg dat een overtreder
in zijn bezwaarschrift mag volstaan met de stelling dat hij het
niet eens is met de voor de boete aangegeven gronden en dat hij hier ter voorkoming
van zelfincriminatie niet verder op in gaat.Ingeval de overtreder het zwijgrecht toekomt wordt dit hem op grond van
het tweede lid medegedeeld. Hoewel hier geen verplichting toe bestaat op grond
van de mensenrechtenverdragen, is het van belang dat de betrokkene op zijn
zwijgrecht wordt gewezen, om te voorkomen dat deze in directe confrontatie
met de sanctionerende instantie zich verplicht voelt te antwoorden, terwijl
hij daar juridisch niet toe gehouden is.Artikel 102De beslistermijn die in acht moet worden genomen bij het opleggen van
een bestuurlijke boete begint te lopen op het moment van dagtekening van het
rapport en bedraagt dertien weken. Binnen deze dertien weken dient dus de
gehele procedure, inclusief het eventuele horen van de overtreder, te worden
afgehandeld. De termijn wordt ingevolge het tweede lid opgeschort zodra de
gedraging ingevolge het voorgestelde artikel 94, eerste lid, aan het openbaar
ministerie wordt voorgelegd, tot op de dag waarop het bestuursorgaan ingevolge
artikel 94, tweede lid, bevoegd wordt om een boete op te leggen. Aangezien
het openbaar ministerie eveneens dertien weken heeft om te beslissen of strafrechtelijk
optreden gewenst is, bedraagt de totale beslistermijn dan ten hoogste zesentwintig
weken, dus een half jaar.De beslistermijn is een termijn van orde: overschrijding ervan leidt niet
tot het vervallen van de bevoegdheid tot oplegging van de bestuurlijke boete.
Overschrijding van de termijn kan er wel toe leiden dat de boete wordt gematigd.Artikel 103In dit artikel zijn de onderdelen opgesomd waaraan een beschikking tot
oplegging van een bestuurlijke boete moet voldoen. In tegenstelling tot het
rapport, bedoeld in artikel 98, volstaat een functionele aanduiding van de
overtreder niet. De beschikking moet uitdrukkelijk de naam van de overtreder
vermelden. De rechtszekerheid vereist immers dat ondubbelzinnig vaststaat
wie de boete moet betalen.Voor de overtreder zijn de in de beschikking genoemde gegevens van essentieel
belang, deze gegevens vormen immers de kennisgeving van de reden en de aard
van de beschuldiging en de op te leggen boete. De eis van kennisgeving volgt
onder meer uit artikel 6, derde lid, aanhef en onderdeel a, van het EVRM.
Het bepaalde in deze verdragsbepaling brengt mee dat de gronden waarop het
opleggen van de boete berust, in bijzonderheden en uiterlijk op het tijdstip
van de oplegging van de boete aan de betrokkene moeten worden medegedeeld.
Uitgangspunt van deze bepaling is dat de betrokkene in staat wordt gesteld
zijn verdediging adequaat voor te bereiden. Dit betekent dat schending van
de mededelingsplicht niet zonder meer hoeft te leiden tot het vervallen van
de boete. Ingeval de beschikking niet aan genoemde eisen voldoet, behoeft
dit ook bij de bestuursrechter dus niet zonder meer te leiden tot vernietiging
van de boetebeschikking. Met toepassing van artikel 6:22 van de Algemene wet
bestuursrecht kan deze de beschikking ondanks schending van deze vormvoorschriften
in stand laten, indien de overtreder door de schending niet in zijn belangen
in zijn verdediging is geschaad.Artikel 104De betaling van de bestuurlijke boete geschiedt in de regel binnen zes
weken nadat de beschikking op voorgeschreven wijze is bekendgemaakt. Hiermee
is de lengte van de termijn gelijk aan die voor het instellen van bezwaar
of beroep, zoals neergelegd in artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht.
Het voordeel van eenzelfde termijn voor betaling en voor bezwaar en beroep
is dat de regeling voor de betrokkene eenvoudiger is: men zal zich minder
snel in de termijn vergissen. Bovendien zal hiermee het verrichten van de
betaling en het beslissen of er al dan niet bezwaar of beroep wordt ingesteld
binnen dezelfde termijn moeten gebeuren.Ingevolge artikel 6:16 van de Algemene wet bestuursrecht heeft bezwaar
en beroep geen schorsende werking. Daarmee kan het «lik op stuk»-karakter
van de bestuurlijke boete zoveel mogelijk geworden gewaarborgd. Het kan evenwel
voorkomen dat onmiddellijke betaling van de bestuurlijke boete onevenredig
uitpakt, bijvoorbeeld wanneer het gaat om bijzonder hoge bedragen. In die
gevallen kan in de beschikking tot oplegging van een bestuurlijke boete een
ander tijdstip van betaling worden vastgesteld. Bij ontbreken van een dergelijke
voorziening in de beschikking kan de betrokkene nadat deze bezwaar heeft aangetekend
tegen het besluit tot oplegging van een bestuurlijke boete, bij de voorzieningenrechter
van de rechtbank die bevoegd is of kan worden in de hoofdzaak, op grond van
artikel 8:81 van de Algemene wet bestuursrecht een verzoek om een voorlopige
voorziening indienen strekkende tot schorsing van het besluit tot oplegging
van de bestuurlijke boete.In het tweede lid is bepaald dat de betaling van de bestuurlijke boete
giraal geschiedt door bijschrijving op een door de betrokken minister aangewezen
rekening. Het moment van bijschrijving op de daartoe door de minister bestemde
rekening geldt ingevolge het derde lid als tijdstip van betaling. Hiermee
wordt aangesloten bij de gangbare opvatting zoals ook is neergelegd in artikel
6:114, tweede lid, van het Burgerlijk Wetboek.Artikel 105Het kan voorkomen dat een persoon aan wie een bestuurlijke boete is opgelegd
de verschuldigde bestuurlijke boete niet binnen de gestelde termijn kan voldoen
en tijdige betaling ook in redelijkheid niet kan worden gevergd. In dergelijke
situaties kan overeenkomstig het voorgestelde artikel 105 uitstel van betaling
worden verleend. Wanneer uitstel van betaling is verleend mag degene aan wie
een bestuurlijke boete is opgelegd de verschuldigde geldsom op een later moment
voldoen en kan deze ingevolge het tweede lid in de tussenliggende periode
niet aangemaand worden of tot betaling worden gedwongen, overeenkomstig de
voorgestelde artikelen 107 en 108.Uitstel van betaling heeft geen invloed op het verzuim. Dit treedt in
op het moment dat niet binnen de voorgeschreven termijn is betaald en heeft
tot gevolg dat vanaf dat moment wettelijke rente verschuldigd is. Het verlenen
van uitstel van betaling, alsmede de weigering om desgevraagd uitstel te verlenen
vindt plaats bij beschikking waartegen bezwaar en beroep openstaan. Overigens
zal het niet altijd om een afzonderlijke beschikking gaan: ook bij de beschikking
tot oplegging van de bestuurlijke boete kan een beslissing omtrent uitstel
of een betalingsregeling zijn opgenomen.In het derde lid is bepaald dat de beschikking tot uitstel van betaling
de termijn vermeldt waarvoor het uitstel geldt. Het is immers van essentieel
belang dat degene die uitstel heeft verkregen weet wanneer de schuld dan wel
moet worden voldaan. Op grond van het vierde lid kunnen aan het uitstel van
betaling voorschriften worden verbonden. Met name in het geval waarin langdurig
uitstel is verleend voor grote bedragen is dit gewenst. De voorschriften kunnen
onder meer behelzen dat de schuld in verschillende termijnen wordt voldaan
of dat zekerheid voor de betaling moet worden gesteld.Indien daartoe aanleiding bestaat kan de minister het uitstel tussentijds
beëindigen (vijfde lid). Gronden daarvoor kunnen zijn dat de schuldenaar
zich niet aan de aan het uitstel verbonden voorschriften houdt of een wijziging
van de omstandigheden voortduring van het uitstel onaanvaardbaar
maakt. Beëindiging van het uitstel van betaling vereist een nieuwe beschikking
waarin de beëindiging wordt bekend gemaakt.Artikel 106Deze bepaling regelt het tijdstip waarop de persoon aan wie een bestuurlijke
boete is opgelegd wordt geacht in verzuim te zijn. Wanneer het verzuim is
ingetreden, vangt de termijn aan waarover wettelijke rente moet worden betaald
en ontstaat de mogelijkheid om degene aan wie een bestuurlijke boete is opgelegd
aan te manen, dan wel tot betaling te dwingen.Het verzuim ontstaat wanneer de persoon aan wie een bestuurlijke boete
is opgelegd niet binnen de in het voorgestelde artikel 104 gestelde termijn
of een in de beschikking tot oplegging van de bestuurlijke boete vermelde
termijn heeft betaald.Het tweede lid bepaalt dat de wettelijke rente verschuldigd is overeenkomstig
de artikelen 119, eerste en tweede lid, en 120 van Boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek. Dit betekent dat de wettelijke rente wordt berekend over de periode
dat degene die de boete verschuldigd is in verzuim is, totdat de boete is
voldaan. Voorts wordt steeds na afloop van het jaar het verschuldigde bedrag
vermeerderd met de over dat jaar verschuldigde rente. De wettelijke rente
is vastgesteld in het krachtens artikel 120 van Boek 6 vastgestelde Besluit
wettelijke rente. Artikel 107Met de in het tweede lid genoemde invorderingsmaatregelen wordt de zogenoemde
dwanginvordering bedoeld als neergelegd in het voorgestelde artikel 108.In beginsel is de aanmaning slechts een herinnering om te betalen. Wanneer
voor de aanmaning overeenkomstig het derde en vierde lid kosten in rekening
worden gebracht is er evenwel sprake van een beschikking. Omdat de bedragen
voor de vergoeding in de wet genoemd zijn en bezwaar tegen de aanmaning niet
meer gericht kan zijn op een inhoudelijke toetsing van het besluit tot oplegging
van de bestuurlijke boete, is de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen de
aanmaning echter niet zinvol. Derhalve wordt deze mogelijkheid uitgesloten
door dit artikel op te nemen in de bijlage bij de Algemene wet bestuursrecht
(artikel 132).Artikel 108Ingeval niet tijdig betaald is bestaat naast de mogelijkheid om de schuldenaar
aan te manen de mogelijkheid om middels een dwangbevel de verschuldigde boete
in te vorderen. Zoals in het tweede lid is neergelegd levert een dwangbevel
tevens een executoriale titel op. Deze executoriale titel is dus zonder tussenkomst
van de burgerlijke rechter te verkrijgen. Vanwege de verwijzing naar het Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvordering zijn alle bepalingen die voor de tenuitvoerlegging
van executoriale titels een rol spelen hier van toepassing. Hierbij moet met
name gedacht worden aan de bepalingen omtrent vormvoorschriften, betekening,
wijzen van tenuitvoerlegging, executiegeschil, procesrecht, kostenvergoeding,
procesvertegenwoordiging en rechtsmiddelen. Overeenkomstig het derde lid geschiedt
de uitvaardiging en de betekening van het dwangbevel op kosten van degene
tegen wie het is uitgevaardigd en zijn deze kosten ook verschuldigd indien
het dwangbevel als gevolg van betaling van verschuldigde bedragen niet of
niet volledig is uitgevoerd. Gezien de kosten die uitvaardiging en betekening
van een dwangbevel met zich brengen is het ook terecht dat degene die pas
zo laat overgaat tot betaling de kosten van de procedure moet dragen. Evenals
de reeds genoemde kosten kunnen ook de kosten van de aanmaning, de wettelijke
rente en de kosten van het dwangbevel bij het dwangbevel in rekening
worden gebracht (vierde lid). De tenuitvoerlegging vangt aan met het bevel
tot betaling van de in het dwangbevel vermelde schuld binnen twee dagen overeenkomstig
artikel 439 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Vanuit praktische
overwegingen wordt dit bevel in de regel tegelijk gedaan met de betekening
van het dwangbevel. Indien niet binnen twee dagen aan het bevel tot betaling
wordt voldaan, wordt de tenuitvoerlegging van het dwangbevel voortgezet. Alsdan
gaat de gerechtsdeurwaarder bijvoorbeeld over tot het leggen van beslag. Voor
de beslaglegging komen alle mogelijkheden die de schuldeiser op grond van
het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ten dienste staan in aanmerking.Hoewel het dwangbevel moet worden beschouwd als een besluit in de zin
van de Algemene wet bestuursrecht, is beroep tegen het dwangbevel nauwelijks
opportuun, aangezien in de fase voorafgaand aan het dwangbevel reeds de mogelijkheid
heeft bestaan om tegen het besluit tot oplegging van de bestuurlijke boete
bezwaar aan te tekenen en vervolgens in beroep te gaan. Voorts wordt als gevolg
van de verwijzing naar het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ingeval
er een geschil bestaat over de tenuitvoerlegging van het dwangbevel dit geschil
volgens de procedure van artikel 438 of 438a van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering door de burgerlijke rechter behandeld. Aldus bestaan voldoende
waarborgen voor de rechtsbescherming van degene tegen wie een dwangbevel is
uitgevaardigd en wordt de mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen, onderscheidenlijk
in beroep te gaan, tegen een dwangbevel uitgezonderd door opname van dit artikel
in de bijlage bij de Algemene wet bestuursrecht (artikel 132). In het vijfde
lid zijn de aan het dwangbevel te stellen vormvereisten opgenomen. Deze vormvereisten
bestaan, naast de reeds in de Algemene wet bestuursrecht opgenomen vereisten
waaraan een beschikking – en dus ook een dwangbevel – moet voldoen,
uit de vormvereisten uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering met betrekking
tot executoriale titels en exploten.Artikel 109Met dit artikel wordt voorkomen dat degene die de minister voornemens
is aan te manen of middels een dwangbevel tot betaling te dwingen voorafgaand
aan de aanmaning of de uitvaardiging van het dwangbevel zou moeten worden
gehoord. Een dergelijke hoorplicht is niet verenigbaar met de aard en de wijze
van totstandkoming van een aanmaning, onderscheidenlijk dwangbevel, zoals
uiteengezet in de toelichting bij het voorgestelde artikel 107 respectievelijk
artikel 108.Artikel 110Het eerste lid bepaalt dat een dwangbevel niet als andere beschikkingen
overeenkomstig de artikelen 3:41 e.v. van de Algemene wet bestuursrecht wordt
bekendgemaakt maar dat deze evenals andere executoriale titels door middel
van betekening van een exploot conform het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
bekend wordt gemaakt. Het tweede lid schrijft voor dat in ieder geval de rechtbank
waarbij tegen het dwangbevel en de tenuitvoerlegging ervan overeenkomstig
de artikelen 438 en 438a kan worden opgekomen in het exploot moet worden vermeld.
Het opkomen tegen een dwangbevel heeft in de regel slechts toegevoegde waarde
ingeval er in het dwangbevel zelf evidente fouten staan. Omdat de bestuurlijke
boete waaruit de betalingsverplichting is ontstaan, wordt opgelegd bij beschikking
en hiertegen bezwaar en beroep heeft opengestaan zal de burgerlijke rechter
de beschikking tot oplegging van een bestuurlijke boete niet inhoudelijk beoordelen,
een dergelijke beoordeling wordt immers in de eerste plaats door de bestuursrechter
uitgevoerd.Artikel 111Een verzoek tot algemeenverbindendverklaring kan slechts betrekking hebben
op onderwerpen die geregeld zijn in hoofdstuk 6, paragraaf 1, van dit
wetsvoorstel, te weten de handel en opslag van gewasbeschermingsmiddelen en
biociden. Een verzoek kan worden ingediend door degenen die voor wat betreft
aantal en omzet een naar het oordeel van de minister belangrijke meerderheid
vormen van degenen die binnen een beroepskolom of beroepsgroep gewasbeschermingsmiddelen
of biociden vervaardigen, gebruiken, verhandelen of anderszins handelingen
verrichten met die middelen. Degenen die een verzoek indienen moeten voldoende
representatief zijn voor de groep waarvan zij deel uitmaken. Dit moet uit
het onderbouwde verzoek blijken. Bij de beoordeling van de representativiteit
zal in eerste instantie gekeken worden naar het aantal bedrijven en de omzet
van die bedrijven die het verzoek indienen. Echter, niet is uitgesloten dat
ook andere factoren in beschouwing genomen kunnen worden. Deze factoren zijn
afhankelijk van de aard van de doelgroep. Gedacht kan worden aan spreiding
over het land. De beoordeling of sprake is van een belangrijke meerderheid
is mede van deze factoren afhankelijk. In het algemeen, afgaand op andere
algemeen-verbindend verklaringen en de literatuur, wordt bij een percentage
van meer dan 60% gesproken van een «belangrijke meerderheid»
terwijl bij een zeer ruime meerderheid van 80–90% de representativiteit
geen rol meer speelt. In een nader vast te stellen regeling kunnen onderwerpen
worden aangegeven die in ieder geval in een overeenkomst aangaande gewasbeschermingsmiddelen
of biociden aan de orde moeten komen en welke gegevens er moeten worden overgelegd
bij een dergelijk verzoek. Zo is onder meer van belang dat een verzoek tot
algemeenverbindendverklaring inzicht verschaft in de mate waarin rekening
is gehouden met andere belangen, bijvoorbeeld op het gebied van het milieu
of de arbeidsbescherming. Voorts zal worden aangesloten bij ervaringen opgedaan
bij het maken van regelingen die in het verleden zijn opgesteld, zoals in
het kader van de afvalbeheerbijdragen.Artikel 112Op het besluit tot a.v.v. is de uniforme openbare voorbereidingsprocedure
van toepassing van afd. 3.4 van de Awb. Na indiening van een verzoek tot a.v.v.
beoordeelt de minister allereerst of het verzoek voldoet aan het gestelde
in de wet en de eventueel opgestelde regeling. Zo nodig kan de minister, indien
het verzoek onvolledig blijkt, de verzoekers, overeenkomstig artikel 4:5 Awb,
nog in de gelegenheid stellen hun verzoek aan te vullen. Daarna wordt een
ontwerpbesluit samen met het verzoek ter inzage gelegd. Hiervan zal in ieder
geval in de Staatscourant kennis worden gegeven. Belanghebbenden kunnen schriftelijk
hun zienswijze inbrengen. Na de inspraakperiode neemt de minister zo spoedig
mogelijk, doch uiterlijk na zes maanden na ontvangst van het verzoek, een
beslissing op het verzoek. De beslissing kan worden opgeschort indien internationaalrechtelijke
verplichtingen een beslissing in de weg staan. Te denken valt aan mededingingsbepalingen
of notificatieverplichtingen. Een besluit tot a.v.v. heeft een beperkte werkingsduur.
Dat hangt samen met het feit dat zich allerlei ontwikkelingen kunnen voordoen
die kunnen leiden tot een herbezinning van de in de overeenkomst gemaakte
afspraken. Hierbij kan gedacht worden aan technologische ontwikkelingen of
marktontwikkelingen. Na de in het besluit genoemde termijn kan opnieuw een
verzoek gedaan worden tot a.v.v.. Uit de praktijk van de a.v.v. blijkt dat
de meeste besluiten een werkingsduur hebben van drie jaar, een enkele van
vijf jaar.Artikel 113Gedurende de looptijd van het besluit kan een belanghebbende een verzoek
om ontheffing bij de minister indienen. De mogelijkheid van ontheffing is
opgenomen om dynamiek in het systeem te houden, in die zin dat het een stimulans
moet zijn voor mensen om op efficiëntere en effectievere wijze de doelstellingen
van de overeenkomst te bewerkstelligen. Een ontheffing kan worden verleend
indien de minister van mening is dat de aanvrager een pakket maatregelen hanteert
dat minstens gelijkwaardig is aan het pakket zoals dat voorkomt in de algemeen
verbindend verklaarde overeenkomst. Bij de beoordeling van het verzoek om
ontheffing worden de consequenties van het verlenen van een ontheffing op
de algemeen verbindende verklaarde overeenkomst betrokken. Aan een ontheffing
kunnen beperkingen worden verbonden. Tevens kunnen er voorschriften worden
gegeven bij een ontheffing.Artikel 114Het besluit tot a.v.v. kan gedurende de looptijd van het besluit worden
ingetrokken. Tevens kan een besluit worden ingetrokken op verzoek van degene
die het verzoek tot algemeen verbindend verklaring heeft ingediend. Gegronde
reden voor een verzoek tot intrekking kan gelegen zijn in het feit dat er
geen behoefte meer bestaat aan een a.v.v. of dat er behoefte bestaat aan ingrijpende
wijziging van de overeenkomst en onder intrekking van de oude overeenkomst
de gewijzigde overeenkomst in de plaats treedt van de oude overeenkomst.Artikelen 115 en 116De rechtsgevolgen van het besluit tot a.v.v. zijn dat de bepalingen uit
die overeenkomst voor een ieder gelden die onder de werkingssfeer van de overeenkomst
valt. Feitelijk betekent dat een ieder aan de overeenkomst gebonden is, ook
al was hij geen partij bij de overeenkomst. Het besluit tot a.v.v. transformeert
de overeenkomst als ware er sprake van materiële wetgeving. Degenen die
het verzoek tot a.v.v. hebben ingediend zullen ook zorg moeten dragen voor
een goede uitvoering en handhaving van de overeenkomst. De handhaving vindt
plaats langs privaatrechtelijke weg. In het voorgestelde artikel 115 is daartoe
opgenomen dat een ieder gehouden is tot naleving van de algemeen verbindend
verklaarde overeenkomst. Ter voorbereiding van een eventuele privaatrechtelijke
actie kan een belanghebbende op grond van artikel 116 bij de minister een
verzoek indienen om een onderzoek in te stellen naar vermeende overtredingen
van de overeenkomst. De verzoeker wordt over de uitkomsten van het onderzoek
geïnformeerd. De resultaten kunnen de basis vormen voor verdere civiele
actie door de verzoeker.Artikelen 117 en 118Evenals in artikel 23 van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 het geval was,
is in het wetsvoorstel een bepaling opgenomen, die ertoe strekt een adequate
basis te verschaffen voor de implementatie van toekomstige en bestaande communautaire
en internationale regelgeving in ons nationale recht. Aan een dergelijke bepaling
bestaat behoefte, omdat de materiële inhoud van de in de wet geregelde
onderwerpen voor een belangrijk deel wordt bepaald door Europese regelgeving.
De ervaring leert dat de relevante Europese richtlijnen regelmatig worden
gewijzigd.Het kabinet heeft de Eerste Kamer der Staten-Generaal bij brief van 27 juli
2004 (Kamerstukken I 2003/04, 29 200 VI, F, blz. 2) op de hoogte gesteld
van haar standpunt betreffende de wenselijkheid van bijzondere wettelijke bepalingen voor het waarborgen van tijdige implementatie van Europese
voorschriften. Het stelt daarover het volgende: «Voor de implementatie
is de bestaande wetgevingssystematiek alleszins bruikbaar. Dat betekent dat
er geen bijzondere delegatiebepalingen met of zonder mogelijkheid tot afwijking
van de wet behoeven te worden ontwikkeld of toegepast. Mits voldoende concreet
kunnen delegatiebepalingen echter wel rekening houden met richtlijnen. Nieuwe
en bestaande richtlijnen worden zo zoveel mogelijk op grond van doordacht
geclausuleerde «klassieke» delegatiegrondslagen geïmplementeerd.
Voor deze delegatiegrondslagen geldt het normale uitgangspunt van zo concreet
en zo nauwkeurig mogelijke begrenzing door aan te duiden voor welke onderwerpen
gedelegeerde regelgeving kan worden vastgesteld.(...) Ook in het belang van kenbaarheid moet «open einde»
delegatie – slechts in zijn algemeenheid verwijzen naar de nog onbekende
inhoud van toekomstige richtlijnen – worden afgewezen.Beschikbaarheid van adequate delegatiegrondslagen is voor tijdige implementatie
zonder meer van groot belang. Voor de aanduiding van de onderwerpen in de
delegatiebepalingen moet daarom een zodanig abstractieniveau gekozen worden
dat nieuwe onderwerpen van toekomstige richtlijnen zoveel mogelijk op het
juiste niveau van regelgeving worden geïmplementeerd.»Implementatie moet dus geschieden via de reguliere delegatiebepalingen;
bijzondere delegatiebepalingen met of zonder mogelijkheid tot afwijking van
de wet worden door het kabinet afgewezen. De achtergrond van dit uitgangspunt
is dat het afwijken van de formele wet bij lagere regelgeving het primaat
van de wetgever aantast.Opgemerkt moet worden dat het kabinetsstandpunt ziet op de implementatie
van richtlijnen en niet op de uitvoering van verordeningen. Het karakter van
beide Europese wetgevingsinstrumenten is verschillend.Richtlijnen moeten in de nationale rechtsorde worden overgenomen, dat
wil zeggen dat het nationale recht moet worden aangepast in de door de richtlijn
aangegeven zin.Verordeningen daarentegen zijn een rechtstreekse bron van rechten en van
plichten binnen de Europese lidstaten. Verordeningen mogen daarom niet worden
overgenomen in de nationale regelgeving. Verordeningen behoeven dan ook slechts
uitvoering. Ondanks deze verschillen worden de hierboven genoemde uitgangspunten
ten aanzien van implementatie van richtlijnen analoog toegepast op de uitvoering
van verordeningen. Dit betekent dat verordeningen eveneens via reguliere delegatiebepalingen
moeten worden uitgevoerd en ten aanzien van verordeningen evenmin zogenoemde «open-einde»
bepalingen zijn toegestaan.Gelet op het kabinetsstandpunt en de analoge toepassing hiervan op de
uitvoering van verordeningen, is in artikel 118 van dit wetsvoorstel een delegatiegrondslag
opgenomen voor de uitvoering van Europese voorschriften inzake het op de markt
brengen van gewasbeschermingsmiddelen en biociden of het op de markt brengen
van producten die met gewasbeschermingsmiddelen of biociden behandeld zijn
welke in lijn is met de uitgangspunten die in de brief van het kabinet zijn
genoemd. Daarbij is gekozen voor een bepaling naar het voorbeeld van het wetsvoorstel
tot wijziging van het Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (Kamerstukken
II 2005/06, 30 401).Bij het creëren van een deugdelijke delegatiegrondslag voor de uitvoering
van Europese voorschriften inzake het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen
of biociden of het op de markt brengen van producten die met gewasbeschermingsmiddelen
of biociden behandeld zijn en daarmee samenhangende activiteiten doet zich
de vraag voor naar welk niveau de bevoegdheid tot het stellen van regels moet
worden gedelegeerd. In het al eerder aangehaalde kabinetsstandpunt
is hierover het volgende bepaald:«Voor zover de betrokken richtlijnen de lidstaten bij de implementatie
niet of nauwelijks beleidsruimte laat, wordt bij voorkeur gedelegeerd aan
de betrokken minister; in andere gevallen in beginsel aan de regering.»
(Kamerstukken I 2003/04, 29 200, VI, F, blz. 2)Het niveau waarop richtlijnen moeten worden geïmplementeerd, is dus
afhankelijk van de hoeveelheid beleidsruimte die een richtlijn aan de lidstaten
overlaat. Wederom wordt opgemerkt dat het kabinetsstandpunt inzake tijdige
implementatie ziet op de tijdige implementatie van richtlijnen en niet op
de tijdige uitvoering van verordeningen. Ook bij de vraag op welk niveau de
uitvoeringsvoorschriften worden gesteld, zal de lijn die het kabinet uitzet
voor richtlijnen, analoog worden toegepast op de uitvoering van verordeningen.
Dit betekent dat ook bij de vraag op welk niveau uitvoeringsvoorschriften
moeten worden gesteld antwoord moet worden gegeven op de vraag in hoeverre
de verordeningen nationale beleidsruimte laten.De in artikel 118, eerste lid, opgenomen uitvoeringsbepaling betreffende
de uitvoering van EG-verordeningen delegeert het stellen van uitvoeringsvoorschriften
aan betrokken ministers zoals omschreven in de specifieke definitie van dit
wetsvoorstel.Dit houdt verband met het feit dat de Europese voorschriften inzake het
op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen of biociden of het op de
markt brengen van producten die met gewasbeschermingsmiddelen of biociden
behandeld zijn en daarmee samenhangende activiteiten een verregaand harmoniserend
karakter hebben, niet of nauwelijks beleidsruimte laten en de voorschriften
directe werking hebben. Bovendien zijn de termijnen waarbinnen de EG-verordeningen
in werking treden veelal zeer kort zodat de uitvoeringsvoorschriften op zeer
korte termijn van kracht moeten kunnen worden.Ingevolge artikel 118, tweede lid, worden voorschriften ter implementatie
van EG-richtlijnen gesteld bij of krachtens algemene maatregel van bestuur.
Dit heeft de volgende achtergrond. Een richtlijn moet geheel in de Nederlandse
wetgeving worden geïmplementeerd. Veelal wordt in richtlijnen ruimte
gelaten voor nationaal beleid. Dit betekent dat het stellen van voorschriften
op het niveau van een algemene maatregel van bestuur de voorkeur heeft.In gevolge artikel 118, derde lid, wordt de implementatie van EG-beschikkingen
op een zelfde wijze als de uitvoering van EG-verordeningen aan betrokken ministers
gedelegeerd. Ook dit houdt verband met het feit dat in beschikkingen veelal
specifieke uitvoeringsvoorschriften zijn neergelegd en de voorschriften veelal
op zeer korte termijn van toepassing worden.In gevolge artikel 118, vierde lid, worden voorschriften ter implementatie
van overeenkomsten tussen de Europese Gemeenschap en een derde land of een
internationale organisatie op een zelfde wijze als de implementatie van EG-richtlijnen
gesteld bij of krachtens algemene maatregel van bestuur. Dit heeft de volgende
achtergrond. Een internationale overeenkomst moet geheel in de Nederlandse
wetgeving worden geïmplementeerd. Veelal wordt in dergelijke overeenkomsten
ruimte gelaten voor nationaal beleid. Dit betekent dat het stellen van voorschriften
op het niveau van een algemene maatregel van bestuur de voorkeur heeft.Artikel 118, vijfde lid, geeft aan welke onderwerpen bij lagere regelgeving
geïmplementeerd kunnen worden. De onderdelen a tot en met h betreffen
onderwerpen waarvoor ook in dit wetsvoorstel in gedelegeerde regelgeving
is voorzien. Onderdeel i betreft een onderwerp waarvoor in dit wetsvoorstel
geen voorziening is opgenomen. Het stellen van regels voor het op de markt
brengen van producten die met een gewasbeschermingsmiddel of biocide behandeld
zijn is een onderwerp dat valt onder de regels van de interne markt en bij
uitstek een communautair onderwerp is. Hierbij kan gedacht worden aan zaaizaad
dat in een andere lidstaat met een gewasbeschermingsmiddel is behandeld, geïmpregneerde
klamboes, behandelde pallets en andere houtproducten. In deze gevallen kan
een in Nederland niet toegelaten middel in een andere lidstaat op een product
worden toegepast en in Nederland op de markt komen. Wanneer aan de residulimiet
voor consumenten wordt voldaan kan een dergelijk product niet worden geweerd,
maar kunnen er wel niet gewenste effecten op het milieu of arbeidsbescherming
aanwezig zijn. Het is wenselijk om communautaire maatregelen ter voorkoming
van dergelijke effecten of ter voorkoming van verstoring van de interne markt
zodra deze gesteld worden te implementeren. Onderdeel i voorziet daarin.Het delegeren van regelstellende bevoegdheid ter uitvoering van EG-verordeningen
en EG-beschikkingen aan de minister leidt ertoe dat bijna alle uitvoerings-
en implementatievoorschriften op een zelfde niveau van regelgeving worden
neergelegd. Dit verhoogt de duidelijkheid en inzichtelijkheid van de regelgeving.Met de voorschriften ter uitvoering en implementatie van Europese voorschriften
betreffende inzake het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen of
biociden of het op de markt brengen van producten die met gewasbeschermingsmiddelen
of biociden behandeld zijn en daarmee samenhangende activiteiten wordt derhalve
een basis gecreëerd om, overeenkomstig de kabinetsuitgangspunten inzake
tijdige implementatie van richtlijnen, tijdig en op correcte wijze uitvoering
te kunnen geven aan de Europese voorschriften inzake het op de markt brengen
van gewasbeschermingsmiddelen of biociden of het op de markt brengen van producten
die met gewasbeschermingsmiddelen of biociden behandeld zijn en daarmee samenhangende
activiteiten.Artikel 119Belanghebbenden kunnen onder de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 tegen een
besluit omtrent toelating een bezwaarschrift indienen en vervolgens in beroep
bij één instantie, namelijk bij het College van Beroep voor
het bedrijfsleven (CBb) (zie eerste lid). De Raad voor de rechtspraak, aangehaald
in paragraaf 4.4 van deze memorie, heeft aangegeven dat rechtspraak in
twee feitelijke instanties uitgangspunt is. Naar het oordeel van de Raad vereist
de behandeling van de categorie zaken die voortvloeien uit het wetsvoorstel
een bijzondere rechterlijke expertise en een grote mate van specialistische
kennis. Tevens spelen snelheid en zekerheid van uitkomst voor de betrokken
partijen een belangrijke rol. Gelet hierop en op het gegeven dat jaarlijks
een beperkt aantal zaken is te verwachten, adviseert de Raad ook de beroepen
tegen besluiten genomen op grond van het wetsvoorstel te concentreren bij
het CBb.In de huidige procedure maakt een belanghebbende eerst bezwaar bij het
college alvorens in beroep te kunnen gaan bij het CBb. Het college vraagt
een specifiek daartoe in gerichte commissie om advies. Deze bezwaarschriftencommissie
behandelt technisch-juridisch ingewikkelde vraagstukken indringend. Daarbij
is van belang dat bij een toelating van een gewasbeschermingsmiddel of biocide
niet zozeer het belang van de aanvrager om een werkzame stof op de markt te
brengen voorop staat maar meer de algemene aanvaardbaarheid van de betrokken
werkzame stof voor mens, dier, plant en milieu.Nu de Raad voor de rechtspraak adviseert om overeenkomstig de huidige
regelgeving het beroep bij één feitelijke instantie te blijven
concentreren en geen mogelijkheid tot het instellen van hoger
beroep te openen, is gekozen voor toepassing van titel 4.1. van de Algemene
wet bestuursrecht zodat de huidige mogelijkheid tot het indienen van een bezwaarschrift
bij het college in stand blijft. In het eerste lid is overeenkomstig het advies
van de Raad voor de rechtspraak het College van Beroep voor het bedrijfsleven
als eerste en enige beroepsinstantie aangewezen. Tegen een aanmaning of dwangbevel
staat geen beroep bij een administratieve rechter open.Inzake het beroep tegen een bestuurlijke boete is wel de mogelijkheid
van hoger beroep geopend (artikel 119, tweede lid). Bij bestuurlijke boeten
noopt artikel 14, vijfde lid, van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten
en politieke rechten (IVBPR) echter tot het openstellen van beroep in twee
instanties. Hoewel het geschatte aantal bestuurlijke boetezaken volgens het
advies van de Raad voor de rechtspraak zodanig is dat onvoldoende aanleiding
bestaat om te kiezen voor rechterlijke concentratie, vereist de categorie
van zaken waar het hier om gaat naar de mening van de regering kennis van
de specifieke wetgeving. Dit vormt de reden om toch te kiezen voor rechterlijke
concentratie. Een soortgelijke keuze is gemaakt in een reeks van andere wetten
die op het terrein van het CBb liggen en waarbij bestuurlijke boeten zijn
ingevoerd (bijvoorbeeld de Mededingingswet, de Telecommunicatiewet, de Warenwet
en de financiële toezichtwetten. Met het oog hierop wordt in het tweede
lid de rechtbank te Rotterdam aangewezen als bevoegde rechtbank. Tegen een
uitspraak van de rechtbank kan vervolgens hoger beroep worden ingesteld bij
het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Hiertoe voorziet dit wetsvoorstel
in de toevoeging van artikel 90, eerste lid, van deze wet aan de bijlage van
de Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie (artikel 134). Hoger beroep
tegen een uitspraak van de rechtbank Rotterdam geschiedt dus niet bij de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State.De keuze voor de rechtbank Rotterdam wijkt af van het advies van de Raad
voor de rechtspraak, waarin voor de rechtbank te Alkmaar werd gekozen. Dit
advies van de Raad wijkt echter af van het tot dusver gevoerde vaste wetgevingsbeleid.
Er zijn thans ruim twintig wetten waarover het CBb niet in eerste en enige
aanleg, maar in hoger beroep oordeelt. Dat zijn ook allemaal wetten die voorzien
in de bevoegdheid om bestuurlijke boeten op te leggen. Tot dusver is in vrijwel
al deze wetten gekozen voor concentratie van het beroep in eerste aanleg bij
de rechtbank Rotterdam. Wij geven er, na overleg met de Minister van Justitie,
de voorkeur aan om aan dit wetgevingsbeleid vast te houden. Dit beleid is
ingegeven door de wens om het stelsel van bestuursrechtelijke rechtsbescherming
voor de burger zo transparant en overzichtelijk mogelijk te houden. De Raad
voor de rechtspraak wil bij iedere wet waarbij concentratie wenselijk blijkt,
opnieuw bekijken welke rechtbank wordt aangewezen.Dit zou echter op den duur leiden tot een rommelig en onoverzichtelijk
stelsel, waarbij nu eens de rechtbank Rotterdam, dan weer de rechtbank Alkmaar
en dan weer de rechtbank Assen of Breda bevoegd wordt verklaard. De regering
acht zo’n ontwikkeling ongewenst. Daarom houden wij vast aan het beleid
dat op het gebied van het economisch bestuursrecht en landbouwrecht –
het traditionele werkterrein van het CBb – , wordt gekozen voor concentratie
van de eerste aanleg bij de rechtbank Rotterdam.Artikel 120Met deze bepaling wordt invulling gegeven aan het gegeven dat substantiële
onderdelen van de wet spelen op het terrein van arbeidsomstandigheden, volksgezondheid
of waterbeheer.In het eerste lid van deze bepaling wordt gewaarborgd dat de betrokken
ministers (SZW, VWS en V&W) de mogelijkheid hebben om zelf het initiatief
te nemen tot het voordragen van een algemene maatregel van bestuur en tot
het tot stand brengen van een ministeriële regeling. Het te regelen onderwerp
heeft dan betrekking op een beleidsterrein waarvoor de desbetreffende minister
verantwoordelijk is.In het tweede lid van deze bepaling wordt gewaarborgd dat de bovengenoemde
ministers bij ministeriële regelingen waarbij hun specifieke beleidsterrein
wordt geraakt worden betrokken.Dit is uiteraard niet bepaald voor algemene maatregelen van bestuur daar
het dan gaat om een besluit, waarbij de betrokkenheid via de ministerraad
is gewaarborgd. Het bovenstaande betreft de bepalingen waarin een delegatiegrond
is opgenomen van de hoofdstukken 4, 5, 6, 8 en 9 en artikel 4, eerste lid,
onderdeel e, van het wetsvoorstel.Artikel 121Artikel 121, eerste lid, bepaalt dat hoofdstuk 4 of 5 van toepassing
zijn op gewasbeschermingsmiddelen en biociden die werkzame stoffen bevatten
die bij de inwerkingtreding van de gewasbeschermingsrichtlijn of biocidenrichtlijn
op de Europese markt waren en door de Europese Commissie nog niet beoordeeld
zijn, voor zover paragraaf 2 van hoofdstuk 9 geen afwijkende bepalingen
bevat.Artikel 121, tweede lid, bepaalt dat gewasbeschermingsmiddelen en biociden
die een werkzame stof bevatten die niet in een van de aldaar genoemde bijlagen
bij de richtlijnen is opgenomen volgens artikel 127 worden beoordeeld.Artikel 121, derde lid, is bedoeld voor een combinatie van werkzame stoffen.
Een combinatie wordt beoordeeld aan de hand van hoofdstuk 4 of 5, maar
voor zover de werkzame stof nog niet of niet op één van de genoemde
bijlagen van de gewasbeschermingsrichtlijn of biocidenrichtlijn is opgenomen
is paragraaf 2 van hoofdstuk 9, onderscheidenlijk artikel 127 van toepassing.Artikel 122Het college heeft vanaf 2003 toepassing gegeven aan artikel 25d van
de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 door het aanwijzen van stoffen die (indien
opgenomen in een gewasbeschermingsmiddel of biocide) vooralsnog niet beoordeeld
worden. Het gewasbeschermingsmiddel of de biocide die een dergelijk stof bevat
is van rechtswege toegelaten (artikel 129, tweede lid), tenzij er aanwijzingen
zijn dat het middel niet meer kan worden toegelaten (artikel 41, tweede lid,
onderdeel a, en artikel 68, tweede lid, onderdeel a). Het college kan zo nodig
een nieuwe termijn voor de toelating vaststellen (artikel 122, eerste lid).
Wanneer de Europese Commissie een communautaire maatregel heeft genomen over
de werkzame stof wordt de van rechtswege toelating ingetrokken, gewijzigd
of onder voorwaarden verlengd (artikel 127, eerste en derde lid en artikel
128, eerste, tweede en derde lid).De aanwijzing van een werkzame stof, die heeft geleid tot een van rechtswege
toelating van een gewasbeschermingsmiddel of biocide is uitgevoerd voor lopende
aanvragen tot verlenging van toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
(ook wel herprioritering genoemd). Het doel van de herprioritering is te voorkomen
dat vooruitlopend op Europese beoordeling van werkzame stoffen door onder
meer gebrekkige dossiervorming steeds meer gewasbeschermingsmiddelen en biociden
van de markt zouden verdwijnen. Bij de aanwijzing is rekening gehouden met
de effecten van de betrokken werkzame stof op mens en milieu (artikel 25d,
tweede lid, van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962).In 2004 leek deze aanpak te stuiten op juridische procedures van de milieubeweging.
Bij deze procedures bleek dat een inhoudelijke aanpassing van het gebruikelijke
instrument van de toelating een aanpak zou kunnen zijn om ten minste een deel
van de juridische bezwaren van de milieubeweging te ondervangen. Bovendien
zou dit tot een vereenvoudiging van de besluitvorming kunnen leiden. Daarom
is bij brief van 23 juni 2004 aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
(Kamerstukken II 2003/04, 27 858, nr. 48) een onderzoek aangekondigd
naar «de Nederlandse beoordelingsmethoden, dossiereisen en voorgeschreven
onderzoeken voor bestrijdingsmiddelen» om deze te vergelijken met «de
voorwaarden en dossiereisen in de ons omringende landen» voor bestaande,
nog niet geplaatste werkzame stoffen.Uit dit onderzoek is gebleken dat het door de regering gehanteerde toetsingskader
voor bestaande nog niet geplaatste werkzame stoffen in belangrijke mate overeenkomt
met de reguliere werkwijze in België en Engeland voor bestaande, nog
niet geplaatste stoffen. Deze werkwijze kenmerkt zich door besluitvorming
op basis van expert-judgement.De regering heeft zich in de zogenoemde septemberbrief van 30 september
2004 aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal (Kamerstukken II 2004/05, 27 858,
nr. 51) voor alle op grond van artikel 25d van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 aangewezen stoffen (herprioritering) voorgenomen voor de beoordeling
van een toelating of uitbreidingstoelating uit te gaan van een zelfde toets
als wordt uitgevoerd bij de vrijstellingen op grond van artikel 16aa van de
Bestrijdingsmiddelenwet 1962, met echter één verschil: de (uitbreidings)toelating
mag op zichzelf niet tot onaanvaardbaar milieurisico leiden. Vergeleken met
het huidige toetsingskader voor (uitbreidings)toelating wordt dezelfde milieunorm
gehanteerd, maar de toelatingsaanvrager hoeft geen nadere gegevens te leveren.
Ter uitvoering van dit beleidsvoornemen is in het tweede lid van artikel 122
bepaald dat het college besluit over de toelaatbaarheid naar zijn oordeel
aan de hand van gegevens die bij het college over het middel bekend zijn.
Wanneer in een dossier specifieke gegevens ontbreken wordt door het toepassen
van expert-judgement voorkomen dat het middel direct wegens ontbrekende gegevens
niet wordt toegelaten. De regels met betrekking tot gegevensbescherming (artikelen
27 en 47) blijven onverkort van toepassing.De regering heeft zich voorts in de septemberbrief voorgenomen de thans op grond van artikel 16aa van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 afgegeven vrijstellingen voor de uitbreiding van de
toepassing van toelatingen voor bestaande, nog niet op bijlage I
bij de richtlijnen opgenomen werkzame stoffen over te hevelen van de betrokken
ministers naar het college. Het gaat om de uitbreiding van de toepassing van
middelen die onder de herprioritering van rechtswege zijn toegelaten. Gewasbeschermingsmiddelen
en biociden worden daarin op gelijke wijze behandeld. Hierin is voorzien met
de verwijzingen in artikel 121 naar de hoofdstukken 4 en 5 van het wetsvoorstel.
Door deze verwijzingen kan onder meer voor alle onder artikel 122 van rechtswege
toegelaten middelen een aanvraag inzake vereenvoudigde uitbreidingstoelating,
afgeleide toelating of parallelle toelating worden ingediend.Voor de toepassing van artikel 122, tweede lid, in relatie tot de artikelen
33 en 53 inzake parallelle toelating is het van belang dat met name voor de
parallelle toelating van biociden in de diverse lidstaten afwijkende vormen
van toelaten bestaan die niet altijd overeenkomen met de situatie van harmonisatie
die onder de richtlijnen wordt nagestreefd. Van geval tot geval zal dan moeten
worden beoordeeld of de toelatingspraktijk van de betrokken lidstaat een voldoende
adequate vorm van toelating is om tot parallelle toelating over te kunnen
gaan in het licht van de richtlijnen en met in achtneming van
het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en met name de regels
inzake de interne markt.Bij bestaande werkzame stoffen die op Europees niveau in onderzoek zijn,
is het nog niet duidelijk of deze stoffen voldoen aan de eisen gesteld door
de uniforme beginselen voor gewasbeschermingsmiddelen of de gemeenschappelijke
beginselen voor biociden.Met artikel 122, derde lid, wordt de toepasselijkheid van alle bepalingen
uit de hoofdstukken 4 en 5 die betrekking hebben op werkzame stoffen die nieuw
zijn of op Europees niveau zijn beoordeeld zoals artikel 28, eerste lid, onderdeel
a, en artikel 49, eerste lid, onderdeel a, uitgesloten. De reden hiervan is
dat deze bepalingen door hun aard alleen van toepassing kunnen zijn op die
werkzame stoffen. Een middel gebaseerd op een nog in beoordeling zijnde bestaande
werkzame stof zou bij toepasselijkheid van deze bepalingen op voorhand niet
voor een toelating in aanmerking komen. De toepasselijkheid van artikel 41,
derde lid, onderdeel a, en artikel 68, derde lid, onderdeel a, is niet uitgesloten.
Bij de herprioritering is namelijk niet beoogd om de beoordeling door het
college van middelen gebaseerd op bestaande werkzame stoffen te beëindigen.
Wanneer het college tot de conclusie komt dat er redenen zijn om tot heroverweging
van de toelating van een middel gebaseerd op een bestaande werkzame stof over
te gaan, kan het college dit doen door toepassing te geven aan de artikelen
41 respectievelijk 68 of een nieuwe termijn stellen aan de van rechtswege
toelating op grond van artikel 122, eerste lid.Met artikel 122, vierde lid, is implementatie van artikel 8, derde lid,
van de gewasbeschermingsrichtlijn beoogd. Deze bepaling is niet van toepassing
op biociden.Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft in het arrest
van 10 november 2005, Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie tegen
het college, zaak C-316/04, een uiteenzetting gegeven van de betekenis van
voornoemd artikel.In het kort weergegeven komt de uitspraak van het Hof van Justitie van
de Europese Gemeenschappen op het volgende neer:• een lidstaat is in de overgangsperiode die de beide richtlijnen
kennen vrij om te bepalen onder welke voorwaarden middelen op zijn markt worden
toegelaten;• deze vrijheid wordt slechts beperkt door het verdragsrechterlijk
vereiste dat de gestelde voorwaarden bij toelating niet het met de richtlijnen
beoogde resultaat ernstig in gevaar brengen;• indien een lidstaat op eigen initiatief, dus niet op aanvraag,
overgaat tot een nieuw onderzoek van een lopende toelating van een gewasbeschermingsmiddel,
dan dienen, voorafgaand aan het toepassen van de nationale toelatingsvoorwaarden,
eerst de in artikel 8, derde lid, van de gewasbeschermingsmiddelenrichtlijn
opgesomde voorwaarden te worden toegepast;• ondanks de verschillende bewoordingen beogen de beide richtlijnen
een identiek overgangsregiem tot stand te brengen;• een lidstaat mag zijn nationaal toelatingssysteem in de overgangssituatie
wijzigen, met andere woorden er is geen «stand-still» verplichting.
Ook hier geldt weer dat de wijziging van het nationale toelatingssysteem het
resultaat van de richtlijnen niet ernstig in gevaar mag brengen.Het Hof van Justitie kan zich in zijn uitspraak op alle punten in het
standpunt van de Nederlandse regering vinden. Daarom is de regering van mening
dat de herprioritering (artikel 122 van het wetsvoorstel) en de gekozen aanpak
van de knelpunten (artikel 123 van het wetsvoorstel), die immers op dezelfde
leest geschoeid is, niet in strijd zijn met de beide richtlijnen.
Daarbij dient opgemerkt te worden dat de gekozen aanpak niet het resultaat
van beide richtlijnen in gevaar brengt. Nederland heeft een toelatingssystematiek
die in overeenstemming is met de richtlijnen. Nederland heeft er zelfs voor
gekozen om als eerste de nationale toelatingssystematiek aan te passen aan
het strenge niveau zoals dat is voorgeschreven na de overgangsperiode van
beide richtlijnen. Er is daarna slechts gekozen voor een temporisering in
verband met de trage besluitvorming op Europees niveau. Alle middelen zijn
reeds beoordeeld en toelaatbaar geacht. De meest schadelijke stoffen worden
nog steeds beoordeeld op hun toelaatbaarheid. Zie hierover ook het algemeen
deel van deze toelichting onder paragraaf 2.5.2.Artikel 123De regering heeft vanaf 2003 toepassing gegeven aan artikel 16aa
van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 om knelpunten in de bestrijding van plagen
en ziekten als gevolg van een onvoldoende middelenpakket aan te kunnen pakken.
De regering heeft daartoe vrijstellingen verleend van het verbod van het op
de markt brengen of gebruiken van een gewasbeschermingsmiddel dat is gebaseerd
op bestaande, nog niet op bijlage I bij de richtlijnen
opgenomen werkzame stoffen die voor toelating of uitbreidingstoelating in
aanmerking komen. Landbouworganisaties kunnen een vrijstelling vragen voor
een categorie van gebruikers of een individuele gebruiker als er sprake is
van een erkend knelpunt (teelt/plaag combinatie
dat volgens advies van de Plantenziektenkundige Dienst niet met een methode
van geïntegreerde bestrijding is te voorkomen). Het college zal voor
toelatingen op grond van dit artikel een zelfde toets uitvoeren als voor vrijstellingen
op grond van artikel 16aa van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962, zoals is vastgelegd
in de brief aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal van 31 maart 2004
(Kamerstukken II 2004/05, 27 858, nr. 44).In het eerste lid is bepaald dat bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur regels worden gesteld over de wijze van toelaten. De regering is voornemens
met deze algemene maatregel van bestuur de nu in kamerbrieven en diverse beleidsdocumenten
geformuleerde uitgangspunten voor het verstrekken van vrijstellingen bij algemeen
verbindend voorschrift te codificeren (artikel 123, eerste lid).De beoordeling door het college van een aanvraag voor een dringend vereist
gewasbeschermingsmiddel of biocide houdt in dat voor het aspect milieu bij
eventuele normoverschrijdingen die zouden optreden bij een toelating, waar
mogelijk, maatregelen worden voorgeschreven gericht op het verlagen van het
risico voor het desbetreffende aspect. Voor de aspecten arbeidsbescherming
en volksgezondheid wordt uitgegaan van het gebruikelijke toetsingskader (de
zogenoemde septemberbrief van 30 september 2004 aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal (Kamerstukken II 2004/05, 27 858, nr. 51, blz. 4, derde
alinea).Het college besluit aan de hand van gegevens die bij het college over
het middel bekend zijn onder toepassing van het nodige expert-judgement over
de toelaatbaarheid. Wanneer in een dossier specifieke gegevens ontbreken wordt
door toepassen van expert-judgement waar mogelijk voorkomen dat het middel
direct wegens ontbrekende gegevens niet wordt toegelaten (artikel 123, tweede
lid, zie ook artikel 122, tweede lid) (zie ook voornoemde septemberbrief,
Kamerstukken II 2004/05, 27 858, nr. 51, blz. 4, derde alinea).Artikel 123, derde lid, in samenhang met artikel 122, vierde lid, vormt
de omzetting naar Nederlands recht van artikel 8, derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn.
Artikel 122, vierde lid, is niet van toepassing op biociden.Met artikel 123, vierde lid, wordt een elektronische wijze van bekendmaken
mogelijk gemaakt.Artikel 124Artikel 124 geeft een met artikel 123 vergelijkbare regeling voor besluiten
inzake gewasbeschermingsmiddelen of biociden die werkzame stoffen bevatten
die in de vierde fase van het werkprogramma van de Europese Commissie zijn
opgenomen of zijn bestemd voor de biologische landbouw. De vierde fase van
het werkprogramma van de Europese Commissie bevat veel werkzame stoffen die
ook een algemeen gebruik kennen zoals bijvoorbeeld knoflookextracten. Er zijn
voor diverse stoffen geen dossiers ingeleverd door de betrokken industrie.
Daarom is het van belang om middelen die op dergelijke werkzame stoffen zijn
gebaseerd waar mogelijk met een deskundigenoordeel te bezien op de mogelijke
toelaatbaarheid voor de Nederlandse markt en niet op het oordeel van de Europese
Commissie vooruit te lopen.Voorts is in het eerste lid aangegeven dat gewasbeschermingsmiddelen of
biociden gebaseerd op in de genoemde communautaire maatregel voor biologische
landbouw opgenomen werkzame stoffen onder de in die communautaire maatregel
opgenomen voorwaarden toegelaten kunnen worden. Deze werkzame stoffen zijn
evenals alle andere nog niet opgenomen bestaande werkzame stoffen in onderzoek
bij de Europese Commissie en vallen eveneens onder de bepalingen inzake de
overgangsperiode van de gewasbeschermingsrichtlijn en de biocidenrichtlijn.Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gegeven
voor de toelating van middelen gebaseerd op werkzame stoffen die in de betrokken
communautaire verordeningen zijn opgenomen. Daarbij kan in de eerste plaats
gedacht worden aan de wijze van toelating van werkzame stoffen waarvoor op
communautair niveau een bedrijf zich bij de Europese Commissie heeft gemeld
om het dossier voor de betrokken werkzame stof aan te leveren. Voorts kan
worden gedacht aan het formuleren van specifieke toelatingsvoorwaarden. Het
toelaten van middelen gebaseerd op werkzame stoffen waarvoor nog geen bedrijf
zich heeft gemeld ligt minder voor de hand maar is afhankelijk van het risico
dat betrokken stof met zich meebrengt niet uitgesloten.De werkzame stoffen die zijn opgenomen in bijlage II, onderdeel B, bij
Verordening nr. 2092/91/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
24 juni 1991 inzake de biologische produktiemethode en aanduidingen dienaangaande
op landbouwprodukten en levensmiddelen (PbEG L 198) zijn inmiddels door
het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu bezien op milieu-effecten.
De adviezen van het RIVM terzake zullen in de bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur te stellen regels worden betrokken.Artikel 124, tweede en derde lid, is analoog aan artikel 123, tweede en
derde lid.Artikel 125Artikel 125 geeft bepalingen voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden, gebaseerd op nog niet door de Europese Commissie beoordeelde
werkzame stoffen die ten opzichte van een bestaande toelating een herformulering
van de samenstelling van het middel inhouden. Een toelating van een herformulering
kan alleen door de houder van een toelating of een houder van een verklaring
van toegang als bedoeld in de artikelen 25 of 45 worden aangevraagd (artikel
125, tweede lid). Artikel 125, derde en vierde lid, is analoog aan artikel
123, tweede en derde lid.Artikel 126Artikel 126 geeft bepalingen voor een vereenvoudigde uitbreidingstoelating
van biociden, gebaseerd op nog niet door de Europese Commissie beoordeelde
werkzame stoffen. De biocidenrichtlijn voorziet niet in een vereenvoudigde
uitbreidingstoelating zoals de gewasbeschermingsrichtlijn (vergelijk artikel
31 voor gewasbeschermingsmiddelen). Vereenvoudigde uitbreidingstoelating van
biociden is derhalve alleen mogelijk op basis van de nationale bevoegdheden
tijdens de overgangsperiode van de biocidenrichtlijn. Artikel 126, vierde
en vijfde lid, zijn analoog aan artikel 122, tweede en derde lid.Het derde alsmede het zesde tot en met negende lid zijn identiek aan artikel
31.Artikel 127Dit artikel voorziet in de aanpassing van bestaande toelatingen aan communautaire
maatregelen tot niet opneming van een werkzame stof in één van
de genoemde bijlagen van de gewasbeschermingsrichtlijn of de biocidenrichtlijn
(het eerste en tweede lid) en indien nodig de verlenging van een toelating
die is aangemerkt als essential-use (het derde lid). Het college kan de beoordelingsmethoden
die in de artikelen 122 tot en met 126 worden gehanteerd voor bestaande, nog
niet geplaatste werkzame stoffen, ook hanteren voor gewasbeschermingsmiddelen
en biociden gebaseerd op werkzame stoffen die door de Commissie tijdelijk
onmisbaar worden geacht voor een specifieke teelt (zogenoemde essential-uses)
(het vierde lid).Dit artikel is eveneens van toepassing na een communautaire maatregel
tot niet opneming van een werkzame stof in één van de genoemde
bijlagen van de gewasbeschermingsrichtlijn of de biocidenrichtlijn als bedoeld
in de artikelen 34, eerste lid, en 54, eerste lid.Artikel 128Dit artikel voorziet in de aanpassing van bestaande toelatingen aan communautaire
maatregelen tot opneming van een werkzame stof in één van de
genoemde bijlagen van de gewasbeschermingsrichtlijn of de biocidenrichtlijn
(het eerste lid) en de herbeoordeling van de bestaande toelating (het tweede
en derde lid). Het college besluit in overeenstemming met de termijnen en
onder de voorwaarden opgenomen in de communautaire maatregel (het vierde lid).
Dit artikel is eveneens van toepassing na een communautaire maatregel tot
opneming van een werkzame stof in één van de genoemde bijlagen
van de gewasbeschermingsrichtlijn of de biocidenrichtlijn als bedoeld in de
artikelen 34, eerste lid, en 54, eerste lid.Artikelen 129 en 130De met dit wetsvoorstel getroffen nieuwe regeling voor de toelating, het
op de markt brengen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en biociden,
roept uiteraard de vraag op hoe op het moment van inwerkingtreding van de
wet gehandeld dient te worden ten aanzien van diverse besluiten, die op basis
van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 zijn genomen alsmede aanvragen, verzoeken
en beroepen die op basis van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 zijn gedaan of
bezwaarschriften die zijn ingediend.In de voorgestelde artikelen 129 en 130 wordt voor deze overgangsproblematiek
een regeling getroffen, waarbij het algemene uitgangspunt dat aan de wet onmiddellijke
werking toekomt, gehandhaafd blijft. Wel wordt hiertoe een aantal voorzieningen
getroffen, die bewerkstelligen dat de aanhangige aanvragen,
verzoeken en geschillen zo veel mogelijk conform de nieuwe wet kunnen worden
afgehandeld en dat de bestaande toelatingen onder de nieuwe wet zoveel mogelijk
gecontinueerd blijven. In het wetsvoorstel is sprake van een nadere explicitering
van besluiten voor middelen gebaseerd op bestaande werkzame stoffen. Voor
andere middelen is er geen sprake van wijzigingen. Gezien de lange proceduretijd
van aanvragen en besluiten zou een andere wijze van in werking treden dan
onmiddellijke werking voor lopende procedures betekenen dat de bestaande wetgeving
nog tot in lengte van jaren toegepast moet worden. Dit komt niet overeen met
het door de regering voorgestane beleid van besluitvorming op basis van heldere
vereenvoudigde regelgeving.Concreet houdt dit in, dat alle op grond van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 verleende toelatingen of registraties, vrijstellingen, of uitzonderingen
onder de nieuwe wet in beginsel van kracht blijven. Voorts is bepaald dat
het college ervoor zorgdraagt dat de middelen waarop die besluiten betrekking
hebben, worden ingeschreven in het in artikel 42 bedoelde register. Vervolgens
is bepaald, dat alle aanvragen, verzoeken en bezwaarschriften met betrekking
tot de toelating of registratie van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
vanaf het tijdstip van inwerkingtreding van de wet van rechtswege aanhangig
zijn bij het met deze wet ingestelde college.Tot slot is in afwijking van het uitgangspunt van onmiddellijke werking
van de nieuwe wet, wat betreft bezwaarschriften en de bij het College van
Beroep voor het bedrijfsleven aanhangige zaken bepaald, dat deze worden behandeld
overeenkomstig de bepalingen van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962.Voor bezwaarschriften en zaken die aanhangig zijn bij het College van
Beroep voor het bedrijfsleven wordt directe toepassing van de nieuwe wet te
bezwaarlijk geacht.Artikel 131Onderhavig artikel wijzigt de Wet op de economische delicten. Zoals in
hoofdstuk 3 van deze memorie is aangegeven, ligt het accent bij de handhaving
op bestuurlijke boetes, maar blijft daarnaast inzet van het strafrecht mogelijk.
Dit betekent dat tevens moet zijn voorzien in strafbaarstelling van overtredingen
op grond van de Wet op de economische delicten.Artikel 132Met de onderhavige wijziging worden de aanmaning tot betaling van de bestuurlijke
boete en het uitvaardigen van het dwangbevel strekkende tot invordering van
de verschuldigde boete opgenomen in de lijst van besluiten waartegen geen
bezwaar en beroep open staat. Verwezen zij naar de toelichting bij de voorgestelde
artikelen 107 en 108.Artikelen 134 tot en met 137Deze artikelen bevatten aanpassingen van verwijzingen in andere wetten
naar de Bestrijdingsmiddelenwet 1962.Artikel 138Dit artikel voorziet in een periodieke evaluatie van de wet. Aan de hand
van het verslag dat de minister aan beide kamers der Staten-Generaal zendt,
dient een beoordeling mogelijk te zijn van de doeltreffendheid en de effecten
van de wet in de praktijk. Onderdeel van het verslag zal zijn een rapportage
over de doelmatigheid van het functioneren van het met de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden belaste college. Een dergelijke rapportage is overeenkomstig
aanwijzing 124ij van de Aanwijzingen voor de regelgeving.Artikel 139Het voorgestelde artikel 139 strekt tot intrekking van de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 en een zestal inmiddels uitgewerkte wijzigingswetten.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,C. P. VeermanDe Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,P. L. B. A. van GeelBIJLAGE 1HET BEOORDELINGSSYSTEEM VAN DE RICHTLIJNEN1.1. De betekenis van bijlage I bij de richtlijnenGewasbeschermingsmiddelen en biociden kunnen vanuit het perspectief van
bijlage I bij de richtlijnen in twee hoofdcategorieën en 5 ondercategorieën
worden ingedeeld:A. Op bijlage I opgenomen werkzame stoffen:1. Bestaande, op bijlage I bij de richtlijnen opgenomen werkzame stoffen;2. Nieuwe, op bijlage I bij de richtlijnen opgenomen werkzame stoffen.B. Niet op bijlage I opgenomen werkzame stoffen:1. Bestaande, niet op bijlage I bij de richtlijnen
opgenomen werkzame stoffen;2. Bestaande, nog niet op bijlage I bij de
richtlijnen opgenomen werkzame stoffen;3. Nieuwe, nog niet op bijlage I bij de richtlijnen
opgenomen werkzame stoffen;Het verschil tussen opgenomen en niet opgenomen werkzame stoffen komt
tot uitdrukking in de bevoegdheid om de werkzame stof te beoordelen. Voor
niet op bijlage I opgenomen werkzame stoffen heeft Nederland een zekere beoordelingsmarge
op basis van de bestaande praktijk zelf de op deze werkzame stoffen gebaseerde
middelen te toetsen.De biocidenrichtlijn bevat naast bijlage I twee extra bijlagen die dezelfde
functie als bijlage I vervullen:– bijlage IA bevat een lijst van werkzame stoffen voor biociden
met een gering risico.– bijlage IB bevat een lijst van basisstoffen.De Europese Commissie heeft een werkprogramma waarbij aan de hand van
bijlage VI bij de richtlijnen wordt bepaald of een werkzame stof voor ten
minste 1 toepassing op de Europese markt voldoet aan de door de richtlijnen
gestelde voorwaarden. Een door de Europese Commissie positief beoordeelde
stof komt op bijlage I van de gewasbeschermingsrichtlijn of bijlagen I, IA
of IB bij de biocidenrichtlijn. Het is de bedoeling dat alle bestaande werkzame
stoffen worden beoordeeld en geen enkele werkzame stof onbeoordeeld blijft.
Inmiddels zijn meer dan 500 bestaande werkzame stoffen voor gewasbeschermingsmiddelen
als onvoldoende beoordeeld of wegens gebrek aan gegevens van de industrie
door de Europese Commissie van de markt geweerd. Door de uitbreiding van de
Europese Unie met 10 lidstaten in 2004 is bij de resterende 400 werkzame stoffen
een extra beoordelingslast van circa 200 bestaande werkzame stoffen gekomen.
De beoordeling van werkzame stoffen voor biociden is voortvarend gestart maar
pas aan het begin van het traject. De beoordeling van bestaande werkzame stoffen
zal daarom nog een geruim aantal jaren duren.1.2. De overgangsperiodeHet doel van de richtlijnen om een hoog beschermingsniveau voor mens,
dier, plant en milieu te bereiken kan niet aanstonds worden gerealiseerd.
In beide richtlijnen is daarvoor een periode van twaalf jaar uitgetrokken
waarin de Europese Commissie alle bij de inwerkingtreding van de betrokken
werkzame stoffen beoordeelt en op bijlage I van een van beide richtlijnen
plaatst. De toelating van middelen gebaseerd op werkzame stoffen die in het
werkprogramma van de Europese Commissie zijn opgenomen en derhalve nog niet
zijn beoordeeld voor opneming in bijlage I bij de richtlijnen,
blijft volledig een bevoegdheid van de nationale autoriteiten tot het moment
dat een werkzame stof op bijlage I bij de richtlijn is geplaatst (artikel
8, tweede lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn en artikel 16, eerste lid,
van de biocidenrichtlijn). De beoordelingsmarge is wel beperkt door het uitgangspunt
van de gemeenschapstrouw. Het is de bedoeling dat de beoordeling van middelen
door de lidstaten geharmoniseerd wordt.Het ligt enerzijds niet voor de hand om als lidstaat vooruit lopend op
de Europese besluitvorming een middel van de markt te weren. Het gevolg daarvan
kan zijn dat een middel wegens gebrek aan gegevens van de nationale markt
wordt gehaald om later als nog na opneming op bijlage I van een bij de richtlijnen
te worden toegelaten. Een voor de burger onoverzichtelijke wijze van besluitvorming.Anderzijds volgt uit artikel 8, derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn
en artikel 16, eerste lid, van de biocidenrichtlijn dat het niet de bedoeling
is om middelen waarvan het de autoriteiten bekend is dat deze te grote risico’s
inhouden op de markt te laten in afwachting van een besluit tot niet opnemen
van de werkzame stof in bijlage I van de Europese Commissie. Een dergelijke
marktprotectionistische opstelling is in strijd met de gedachte om te streven
naar een hoog beschermingsniveau. Maar de nationale autoriteit mag zich wel
beperken tot de nationale vereisten, omdat het niet duidelijk is of de nog
niet op Europees niveau beoordeelde stoffen al dan niet aan de te stellen
eisen voldoen.1.3. Toelating door de lidstaatDe lidstaten blijven ook in het geharmoniseerde systeem verantwoordelijk
voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden.In schema is de beoordelingssystematiek als volgt:Bijlage I van de gewasbeschermingsrichtlijn
en biocidenrichtlijnBestaande, niet
opgenomen werkzame stof (zie 1)Bestaande,
nog niet opgenomen werkzame stof (zie 2)Nieuwe nog niet opgenomen werkzame stof (zie 3)Bestaande opgenomen werkzame stof (zie 4)Nieuwe opgenomen werkzame stof (zie 4) Norm in de richtlijn voor de werkzame stofVerbod met uitzonderingGeen norm behalve artikel 8, derde
lid (gewas-bescherming) en artikel 16 (biociden)Nationale autoriteit past Europese norm toeEuropese Commissie past Europese norm
toeNederlandse toelatingsnorm voor het middel (formulering)Wanneer uitzondering voor Nederland geldt: Toelating conform richtlijn met
Nederlandse keuzenNederlandse keuze
met toepassing artikel 8,3 artikel 16,1 Bindende Europese norm met conform richtlijn Nederlandse keuzen Bindende Europese norm met
conform richtlijn Nederlandse keuzen Besluit tot al dan niet toelating     In beginsel wordt door Europese normen bepaald of een werkzame stof voor
toelating in een gewasbeschermingsmiddel of biocide in aanmerking komt. Dit
betekent echter nog niet dat een gewasbeschermingsmiddel of biocide ook werkelijk
in een lidstaat kan worden toegelaten. Niet alleen de werkzame stof is bepalend
voor het risico dat met een middel gepaard gaat, maar ook de wijze van toepassen,
de vorm waarin het middel op de markt wordt gebracht, de agrarische praktijk
en de fytosanitaire, milieu- (met in begrip van klimatologische) omstandigheden
alsmede voor biociden onaanvaardbare tolerantie, resistentie of het juiste
gebruik. Pas na weging van deze omstandigheden kan tot toelating
van een middel worden besloten. De Europese norm en de Nederlandse keuzen
bij de invulling van die norm zijn in hun onderlinge samenhang beslissend
voor de vraag welke normen gelden en of een aanvraag uiteindelijk tot een
toelating kan leiden.De beoordelingssystematiek is als volgt:1. Middelen gebaseerd op bestaande werkzame
stoffen waarvan is besloten ze niet op bijlage
I op te nemen, kunnen soms onder de voorwaarden die in het communautaire besluit
tot niet-opneming zijn vermeld voor een beperkte periode op de markt blijven
voor producten die in dat besluit zijn aangegeven. Dit zijn de zogenoemde
essential-use toepassingen.2. Voor de beoordeling van middelen gebaseerd op bestaande werkzame stoffen die nog niet op bijlage
I bij de richtlijn zijn opgenomen, geldt het nationale beoordelingskader (de
bestaande praktijk) met toepassing van artikel 8, derde lid, van de gewasbeschermingsrichtlijn
en artikel 16, eerste lid, van de biocidenrichtlijn.3. Voor de beoordeling van middelen door de nationale toelatingsautoriteiten
gebaseerd op nieuwe werkzame stoffen die nog niet op bijlage I bij de richtlijn zijn opgenomen,
geldt een voorlopige nationale beoordeling aan de hand van Europese normen.4. Voor de beoordeling van middelen gebaseerd op nieuwe
en bestaande werkzame stoffen die op bijlage I bij de richtlijn zijn opgenomen, gelden de toelatingseisen van bijlage
VI bij de richtlijnen. De lidstaten mogen die normen invullen voor zover deze
(a) onduidelijk of niet uitgewerkt zijn (vaak verduidelijkt in niet bindende
technical guidance documenten), (b) de richtlijn daartoe een bevoegdheid geeft
(bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden) of (c) voor gewasbeschermingsmiddelen,
de specifiek nationale agrarische, fytosanitaire, milieu- (met in begrip van
de klimatologische) omstandigheden daartoe aanleiding geven.Nederland geeft in de nadere regelgeving alleen een nadere invulling aan
Europese normen indien de gewasbeschermingrichtlijn en biocidenrichtlijn daartoe
mogelijkheden bieden. Het gaat daarbij op dit moment om (1) de toepassing
van het Maximaal Toelaatbaar Risico (hierna: MTR), een uitgangspunt van het
Nederlandse milieukwaliteitsbeleid, dat wordt gehanteerd voor de beoordeling
van risico’s voor waterorganismen en het risico van persistente stoffen
alsmede (2) het op de Nederlandse agrarische situatie toegesneden uitspoelingsmodel
voor gewasbeschermingsmiddelen. In de zogenoemde septemberbrief (Kamerstukken
II 2004/05, 27 858, nr. 51) aangegeven op welke wijze het MTR zal worden
toegepast. Dit uitgangspunt blijft onder het wetsvoorstel gehandhaafd.1.4. Verschillen tussen de gewasbeschermingsrichtlijn
en de biocidenrichtlijnBij de opstelling van de biocidenrichtlijn is gebruik gemaakt van de ervaring
die met de gewasbeschermingsrichtlijn was opgedaan. De biocidenrichtlijn kent
in tegenstelling tot de gewasbeschermingsrichtlijn een systeem van vereenvoudigde
procedures. Dit vormt een essentieel verschil tussen beide richtlijnen. De
vereenvoudigde procedures zijn (1) de registratie van biociden met een gering
risico, (2) de kaderformulering als specificatie voor een groep biociden voor
hetzelfde gebruik en dezelfde gebruikerssoort en (3) de lijst van basisstoffen
met op gemeenschapsniveau overeengekomen eisen.Voorts kent de biocidenrichtlijn in vergelijking met de gewasbeschermingsrichtlijn:– een limitatieve lijst van 23 soorten biociden,– het bij de toelating of registratie rekening houden met de voordelen
van het gebruik van de biocide,– een alternatieventoets voor werkzame stoffen;– en de bestrijding van vergiftigingen ten gevolge van biociden.BIJLAGE 2 TRANSPONERINGSTABELArtikelen van richtlijn 91/414/EEGArtikelen van het wetsvoorstel Wet gewasbeschermingsmiddelen
en biociden 1, eerste lid1, eerste
lid 1, tweede lidGeen implementatie
nodig 1, derde lid1, eerste
lid 1, vierde lidGeen implementatie
nodig2, eerste tot en met achtste lid1, eerste lid 2, negende lidGeen implementatie
nodig 2, tiende tot en met dertiende lid1, eerste lid 3, eerste lid19 tot en
met 21 3, tweede lid74, eerste
lid 3, derde lid1, eerste
lid, 22, 29 en 78 tot en met 81 3, vierde lid22, tweede
lid 4, eerste tot en met vierde lid28 4, vijfde en zesde lid415Geen implementatie nodig 6Geen implementatie nodig740 8, eerste lid34 8, tweede lid, eerste alineaHoofdstuk 9 8, tweede lid, tweede tot en met vierde alineaGeen implementatie nodig 8, derde lid122, vierde
lid, 123, tweede lid, 124, derde lid, 125, vierde lid en 126, vijfde lid8, vierde lid38 9, eerste lid, eerste alinea23 en 24, eerste lid, onder a 9, eerste lid, tweede alinea24, eerste lid, onder b tot met e en tweede lid 9, eerste lid, derde alinea319, tweede en derde lid24, eerste lid, aanhef 9, vierde lidGeen implementatie
nodig, artikel 4:13 Algemene wet bestuursrecht 9, vijfde lidArtikel
42, tweede lid 103611, eerste lid40, derde
en vierde lid 11, tweede lidGeen implemenatie
nodig 12Geen implementatie
nodig13, eerste en tweede lid25, eerste lid 13, derde en vierde lid27 13, vijfde lidGeen implementatie
nodig 13, zesde lidHoofdstuk
9, paragraaf 2 en 3 13, zevende lid261443 15Nadere regels verpakking
en aanduiding milieugevaarlijke stoffen en preparaten 16, eerste lid, onder a tot en met g29, tweede lid, onder c 16, eerste lid, onder h29, tweede lid, onder c tot en met e 16, eerste lid, onder i29, eerste lid, onder a, tweede lid, onder b en c en derde lid 16, eerste lid, onder j29, tweede lid, onder c 16, eerste lid, onder k29, eerste lid, onder a en tweede lid, onder b en e 16, eerste lid, onder l29, tweede lid, onder b, sub 3 16, eerste lid, onder m en n29, tweede lid, onder e 16, eerste lid, onder o tot en met q29, tweede lid, onder c 16, tweede lidGeen implemenatie
nodigArtikelen van richtlijn 91/414/EEGArtikelen van het wetsvoorstel Wet gewasbeschermingsmiddelen
en biociden 16, derde lid29, tweede
lid, onder a 16, vierde en vijfde lid29, tweede lid, onder c 17Hoofdstuk 7 18 tot en met 21Geen
implementatie nodig 2237 23 en 24Geen implementatie
nodigArtikelen van richtlijn 98/8/EGArtikelen van het wetsvoorstel Wet gewasbeschermingsmiddelen
en biociden 1, eerste lid1, eerste
lid 1, tweede, derde, en vierde lidImplementatie bij amvb artikel 49, derde lid2, eerste lid1, eerste
lid 2, tweede lid, onder a1, eerste lid 2, tweede lid, onder b1, eerste lid 2, tweede lid, onder c64 2, tweede lid, onder d64 3, eerste lid49, eerste
en tweede lid 3, tweede lid, onder i57, tweede lid, 58 en 59, tweede lid 3, tweede lid, onder ii633, derde lid, onder iGeen implementatie nodig, artikel 4:13 Algemene wet bestuursrecht 3, derde lid, onder ii59, derde lid3, vierde lid62 3, vijfde lid50 3, zesde lid49, vierde
lid en 66, eerste lid 3, zevende lid1, eerste
lid, 22, 50 en 78 tot en met 81 4, eerste lid56 en 60 4, tweede lid56, derde
lid 4, derde lid61 4, vierde lid56, vijfde
lid 4, vijfde lid56, zevende
lid 4, zesde lid56, vierde
lid 5, eerste lid49, eerste
lid 5, tweede lid49, derde
lid 5, derde lid50, eerste
lid 5, vierde lid2, derde
lid 668 768 8, eerste lid44, eerste
lid en 45, eerste lid 8, tweede lid45, tweede
lid 8, derde tot en met vijfdelid45, tweede lid 8, zesde lid en elfde lid44, tweede lid, onder b 8, zevende tot en met negende lid49, derde lid 8, tiende lid69, tweede
lid 8, twaalfde lid45, eerste
lid 919 en 21 10Geen implementatie
nodig11Geen implementatie
nodig 1247 1346 14, eerste lid67, eerste
lid 14, tweede lid67, derde
lid15, eerste lid65 15, tweede lid54 16, eerste lid121 tot
en met 12616, tweede lidGeen implementatie
nodig 16, derde en vierde lid127 en 128 1764 18Geen implementatie
nodig19, eerste lid70, tweede
en derde lid 19, tweede lid70, vierde
lid 19, derde lid70, vijfde
en zesde lid 19, vierde lidGeen implementatie
nodig 2050 2170, vijfde lid, onder
j en 69 22, eerste lid72, vijfde
lid 22, tweede lid72, derde
en vierde lid 23Warenwetbesluit deponering
informatie preparaten, artikelen 3 en 4 24Hoofdstuk 72510, 45, derde lid,
64, tweede lid en 68, eerste lid26Hoofdstuk 2 27 tot en met 30Geen
implementatie nodig 31Geen implementatie
nodig 326733 tot en met 36Geen
implementatie nodig«Geen implementatie nodig»: het betreft hier verplichtingen
die verwijzen naar de desbetreffende richtlijn zelf, of die een opdracht bevatten
die niet hoeft te worden verwerkt in de nationale wetgeving, dan wel bepalingen
die een optie inhouden.XNoot1Kamerstukken II 1983/84, 18 100 hoofdstuk XIV, nr. 3, blz. 94 tot
en met 111 (bijlage IX).XNoot2Kamerstukken II 1990/91, 21 677, nrs. 3 en 4.XNoot3Richtlijn nr. 91/414/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
15 juli 1991 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen
(Pb EG L 230).XNoot4Richtlijn nr. 98/8/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 16 februari 1998 betreffende het op de markt brengen van biociden
(Pb EG L 123).XNoot1Motie Te Veldhuis, kamerstukken II 2001/02, nr. 27 858, nr. 26.XNoot2Kamerstukken II 2004/05, 27 858, nr. 51.XNoot1Een gedetailleerdere uiteenzetting van het systeem van de richtlijnen
is opgenomen in bijlage I.XNoot1Een gedetailleerdere uiteenzetting van het systeem van de richtlijnen
is opgenomen in bijlage 1.XNoot2Zie ook het schema in bijlage 1.XNoot1Inventarisatie nulmeting Bestrijdingsmiddelen, Economisch Instituut voor
Midden- en Kleinbedrijf (Zoetermeer 1-4-2003).XNoot1Berekend op basis van de nulmeting administratieve lasten Arbeidsomstandighedenwet
1998, verzonden aan de Tweede Kamer bij brief van 28 november 2002, Kamerstukken
II 2002/03, 24 036, nr. 271.XNoot1Voorzitter van de afdeling Rechtspraak van de Raad van State, 15 februari
1993, R01.921420/P60 en S01.920276, Stichting Natuur en Milieu e.a./ Minister
van LNV, Milieu en Recht 1993//10, nr. 78. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30474-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl