Buitenlandvergoedingen rijksambtenaren 2002-2008; Rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31910, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

09-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31910 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31910Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 7 Mb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 910Buitenlandvergoedingen rijksambtenaren 2002–2008nr. 2RAPPORTDeel A: Detacheringen zonder bezoldigingInhoud Samenvatting5   1Inleiding71.1Aanleiding voor het verzoek7 1.2Over detacheringen bij internationale
organisaties8 1.3Vragen van de Tweede Kamer en leeswijzer11    2Beleid en regelgeving132.1Beleid13 2.2Nationale en internationale regelgeving13 2.3Departementale procedures17 2.3.1Aanvaarding voorwaarden18   3Verstrekte vergoedingen193.1Registratie door ministeries19 3.2Aantal gedetacheerden en verstrekte
vergoedingen20 3.3Vergelijking met eerdere beantwoording28    4Terugbetalen pensioenpremies294.1Norm pensioenpremie294.2Bevindingen pensioenpremie295Conclusies en aanbevelingen32   6Bestuurlijke reactie en nawoord Algemene Rekenkamer346.1Bestuurlijke reactie346.1.1Algemeen34 6.1.2Procedure aanvaarding voorwaarden34 6.1.3Vergoedingen346.1.4Pensioenpremies35 6.1.5Procedures en registratie35 6.2Nawoord Algemene Rekenkamer36   Bijlage 1Overzicht conclusies, aanbevelingen en bestuurlijke reactie37   Bijlage 2Internationale organisaties waar de onderzochte rijksambtenaren
gedetacheerd worden38   Bijlage 3Gebruikte afkortingen40    Literatuur41SAMENVATTINGDe Algemene Rekenkamer heeft op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek
gedaan naar Nederlandse rijksambtenaren die tussen 1 januari 2002 en
1 juni 2008 werkzaam zijn geweest bij een internationale organisatie.
We hebben naar de regelgeving gekeken en geïnventariseerd hoeveel ambtenaren
in die periode gedetacheerd zijn geweest en welke vergoedingen zijn verstrekt.
In dit rapport presenteren we onze bevindingen over de rijksambtenaren die
gedetacheerd zijn (geweest) op basis van buitengewoon verlof zonder bezoldiging. De bevindingen over gedetacheerden met bezoldiging volgen in deel B van ons onderzoek, waarvan publicatie
is voorzien in september 2009.Uit ons onderzoek blijkt dat slechts een klein aantal rijksambtenaren
zonder bezoldiging gedetacheerd is (geweest). Het gaat om 184 ambtenaren1, over een periode van meer dan zes jaar. Op een totaal
aantal ambtenaren van ruim 180 0002 in 2007
is dat een zeer kleine groep. Binnen die groep gaat echter relatief veel mis.Om te beginnen hebben veel ministeries de registratie van hun gedetacheerden
en de verstrekte vergoedingen niet op orde. Verder hebben we geconstateerd
dat veel vergoedingen worden verstrekt zonder overleg met de internationale
organisatie, terwijl dit volgens regelgeving van de meeste van deze internationale
organisaties niet is toegestaan. Ten slotte hebben we ook geconstateerd dat
de regelgeving voor pensioenen slecht wordt nageleefd en dat pensioenpremies
na afloop van de detachering vaak niet worden terugbetaald, terwijl dat wel
de bedoeling is.Onze belangrijkste aanbeveling luidt: geef vergoedingen bij detachering
zonder bezoldiging alleen in hoge uitzonderingsgevallen en alleen na consultatie
van de desbetreffende internationale organisatie.Daarnaast bleek het voor veel departementen soms zeer problematisch om
de voor het onderzoek benodigde gegevens te leveren. De personeelssystemen
van de departementen waren vaak niet ingericht op detacheringen, zodat het
ministerie afhankelijk was van het salarissysteem of de opgaven van de verschillende
afdelingen «Internationale Zaken». Dat dit een risico vormde voor
de volledigheid blijkt uit het gegeven dat het tijdens het onderzoek is voorgekomen
dat er nog «extra» gedetacheerden boven tafel kwamen, die bij
een bepaalde afdeling «Internationale Zaken» niet bekend waren.
Verder lopen de verstrekte vergoedingen vaak buiten het salarissysteem om
en ontbreekt een koppeling met het financiële systeem, zodat ook binnen
dit systeem de vergoedingen zelf slecht identificeerbaar zijn. Een en ander
maakt duidelijk dat deze informatie geen onderdeel uitmaakt van de reguliere
managementinformatie van de departementen en dat daarmee ook de informatie
om te beoordelen of het beleid op dit gebied rijksbreed doeltreffend is vrijwel
volledig ontbreekt.De groep gedetacheerden is niet evenredig verdeeld over de verschillende
departementen. Er zijn ministeries die in de onderzochte periode relatief
veel ambtenaren zonder bezoldiging detacheerden: naast het Ministerie van
Buitenlandse Zaken (40) geldt dat ook voor de Ministeries van Financiën
(28) en van Verkeer en Waterstaat (26). Ministeries waar het niet of nauwelijks
voorkomt zijn het Ministerie van Algemene Zaken (0), het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (1) en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(3).Ook verstrekken niet alle ministeries vergoedingen aan gedetacheerde ambtenaren.
Het komt voornamelijk voor bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken (vergoedingen
aan meer dan de helft van de gedetacheerden). Overigens is dat
wel het enige ministerie dat de administratie van gedetacheerden redelijk
op orde heeft.Ten slotte heeft de Algemene Rekenkamer geconstateerd, dat er regelmatig
vooraf afspraken zijn gemaakt om (deels) af te zien van terugbetaling van
verschuldigde pensioenpremies en ook dat achteraf verschuldigde pensioenpremies
niet werden ingevorderd. Dit is in strijd met de regelgeving.Over de onderzochte periode van zes-en-een-half jaar heeft ruim 40%
van de gedetacheerden in totaal voor bijna € 2,5 miljoen –
ten onrechte – pensioenbijdragen genoten.De minister van BZK heeft op 20 maart gereageerd op ons rapport.
In haar reactie gaat de minister in op alle in het rapport genoemde punten.
Zij benadrukt dat het kabinet het stimulerende beleid voor ambtenaren om een
internationale functie te vervullen wil voortzetten. Bij de voorwaardenbrieven
heeft zij kritiek op de door ons gebruikte tabel, volgens haar geeft die tabel
de verkeerde suggestie van een juridische tekortkoming. In haar ogen is een
besluit hetzelfde als een voorwaardenbrief. Zij gaat wel op termijn bekijken
of de formulering van het ARAR-artikel niet beter kan.Bij de vergoedingen zegt ze toe dat voortaan bij alle ministeries de procedure
gevolgd gaat worden dat vergoedingen pas worden verstrekt na goedkeuring van
de internationale organisatie.Volgens de minister verdient de door ons toegepaste norm bij het verhalen
van pensioenpremies enige nuancering. Volgens haar heeft de werkgever de mogelijkheid
anders te bepalen dan het verhalen van zowel het werkgevers- als het werknemersdeel
van de pensioenpremie. Zij wil de regelgeving verduidelijken, maar wil deze
mogelijkheid behouden.Wel zegt ze toe de niet ingevorderde premies alsnog in te gaan vorderen.
Verder geeft ze een verklaring voor de door ons gesignaleerde gebrekkige registraties.
Zij ziet in onze aanbeveling de besluitvorming te centraliseren een aansporing
om in de nieuwe circulaire de condities voor detachering scherp te omschrijven.
De reactie op de overige aanbevelingen stelt de minister uit tot de publicatie
van deel B van ons onderzoek.In ons nawoord nemen we met instemming kennis van alle toezeggingen van
de minister. Wij maken verder duidelijk dat de door ons gebruikte tabel geen
verkeerde suggestie wekt, omdat er ons inziens wel degelijk een verschil zit
tussen een besluit en een voorwaardenbrief.Bij de pensioenpremies geven we aan dat het bevoegd gezag in uitzonderingsgevallen
de mogelijkheid heeft om alleen het werkgeversdeel niet te verhalen en dat
daar een duidelijke aanleiding voor moet zijn. Wij vinden dat je het toepassen
van deze regel bij een derde van het aantal gevallen geen uitzondering kan
noemen. 1 INLEIDINGDe Algemene Rekenkamer heeft op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek
verricht naar Nederlandse rijksambtenaren die, in de periode 1 januari
2002 tot 1 juni 2008 of een deel van die periode, werkzaam zijn geweest
bij een internationale organisatie. De Tweede Kamer heeft op 24 juni
2008 om dit onderzoek gevraagd (Tweede Kamer, 2008) omdat zij een integraal
beeld wil van de aard, de omvang en de rechtmatigheid van vergoedingen die
de rijksoverheid verstrekt aan ambtenaren die tijdelijk zijn gedetacheerd.Rijksambtenaren kunnen op twee manieren gedetacheerd worden:• op basis van buitengewoon verlof zonder
bezoldiging;• op basis van buitengewoon verlof met
bezoldiging.Deze twee vormen van detachering kennen elk hun eigen problematiek. In
het eerste deel van ons onderzoek hebben we ons geconcentreerd op detacheringen zonder bezoldiging. Ambtenaren zonder bezoldiging wil
zeggen dat ze niet meer door de Nederlandse rijksoverheid worden betaald,
maar door de internationale organisatie.Tijdens het onderzoek kwam naar voren dat er ook nog een soort «tussenvorm»
bestaat. Deze ambtenaren worden weliswaar gedetacheerd zonder bezoldiging,
maar de door de internationale organisatie gemaakte kosten, zowel salaris
als overige vergoedingen, werden achteraf bij het ministerie gedeclareerd.
Soms vrijwel volledig, soms voor de helft, afhankelijk van de met de betreffende
organisatie gemaakte afspraken. Dit kwam voornamelijk voor bij het Ministerie
van VWS en éénmaal bij het Ministerie van LNV en bij het Ministerie
van Financiën.1In het nu voorliggende rapport presenteren wij de resultaten van dat eerste
deel van het onderzoek. In september 2009 publiceren wij het tweede deel van
het onderzoek, over detacheringen met bezoldiging.
De detacheringen zonder bezoldiging van het Ministerie van Defensie zijn niet
meegenomen in dit rapport. Deze zullen worden meegenomen in deel B van ons
onderzoek, over detacheringen met bezoldiging (zie § 3.1).1.1 Aanleiding voor het verzoekDe aanleiding voor het verzoek van de Tweede Kamer was de betaling van
vergoedingen aan een gedetacheerde ambtenaar van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (BuiZa). De Tweede Kamer heeft daarover vragen gesteld aan de minister
van BuiZa (Aanhangsel Handelingen TK 2007–2008, nr. 1500). Ook
heeft de Tweede Kamer de andere ministers gevraagd of zij vergoedingen hebben
betaald aan medewerkers die gedetacheerd zijn bij een internationale organisatie.De Tweede Kamer kon uit de antwoorden van de ministers niet opmaken of
zij de vraag op dezelfde wijze hadden geïnterpreteerd en volledig hadden
beantwoord. Bovendien kon uit de antwoorden geen volledig beeld worden opgemaakt
van hoe rijksbreed wordt omgegaan met het toekennen van vergoedingen door
ministeries aan Nederlandse medewerkers bij multilaterale en internationale
organisaties. Om hiervan toch een volledig beeld te krijgen heeft de Tweede
Kamer ons verzocht er onderzoek naar te doen. 1.2 Over detacheringen bij internationale organisatiesDe Nederlandse overheid kan rijksambtenaren detacheren bij internationale
organisaties. Op die manier kan de Nederlandse overheid een bijdrage leveren
aan het werk van die organisaties en de gedetacheerde ambtenaren doen internationale
ervaring op die nuttig kan zijn voor de rijksdienst.De meeste gedetacheerde rijksambtenaren vervullen een functie bij de Europese
Unie (EU), of één van haar agentschappen, of bij de Verenigde
Naties (VN), of één van de gespecialiseerde organisaties van
de VN. Verder vinden onder meer detacheringen plaats bij de Noord-Atlantische
Verdragsorganisatie (NAVO) en de Organisatie voor Economische Samenwerking
en Ontwikkeling (OESO). Een volledig overzicht van de organisaties waar de
in dit onderzoek betrokken ambtenaren worden gedetacheerd, is opgenomen in
bijlage 2.Figuren 1a en 1b laten zien hoe de detacheringen zonder bezoldiging over
de wereld zijn verspreid.Onder een gedetacheerde rijksambtenaar verstaan wij binnen dit onderzoek
het volgende:Een rijksambtenaar, in de zin van artikel 1 van de Ambtenarenwet1, die op basis van artikel 34 van het Algemeen Rijksambtenarenreglement
(ARAR) buitengewoon verlof van lange duur heeft verkregen in het algemeen
belang voor het vervullen van een functie bij een internationale (volkenrechterlijke)
organisatie. Dit verlof kan zowel met als zonder
bezoldiging plaatsvinden2.Zoals bekend werken bij internationale (volkenrechterlijke) organisaties
ook Nederlanders, die rijksambtenaar of bewindspersoon zijn geweest en die
gewoon in dienst zijn getreden van deze organisatie. Op hen heeft dit onderzoek
geen betrekking.Daarnaast is er in sommige gevallen sprake van een zogenoemde Permanente
Vertegenwoordiging (PV) bij een internationale organisatie. Aangezien er sprake
is van een zelfde dienstverband als in Nederland, dus geen detachering, is
ook deze categorie buiten het onderzoek gehouden. 1.3 Vragen van de Tweede Kamer en leeswijzerDe Tweede Kamer heeft ons verzocht bij het onderzoek naar buitenlandvergoedingen
de volgende vragen aan de orde te laten komen:Situatie per departement:1. Welke vergoedingen worden met welke reden aan gedetacheerde medewerkers
verstrekt die (tijdelijk) bij multilaterale/internationale organisaties werkzaam
zijn?2. Hoeveel personen betreft het en wat is het budgettaire beslag?3. Op welke (departementale) reglementen of richtlijnen zijn deze vergoedingen
gebaseerd?4. Op welke wijze worden reglementen of richtlijnen terzake in de praktijk
toegepast?5. Op welke wijze is of wordt door het ministerie getoetst of nationale
reglementen en/of feitelijk verstrekte vergoedingen niet strijdig zijn met
reglementen of richtlijnen van multilaterale/internationale instellingen?6. Zijn of worden ook vergoedingen verstrekt die in strijd zijn met de
reglementen of richtlijnen van multilaterale/internationale organisaties?7. Hoe verhouden de antwoorden op de bovenstaande vragen zich ten opzichte
van de beantwoording door de minister van de schriftelijke vraag van de Kamer
van 7 februari 2008 (van de leden Gill’ard en Voordewind)? Is deze
beantwoording juist (betrouwbaar en valide) en volledig geweest?Rijksbreed beeld:8. Wat is het rijksbrede totaalbeeld dat ontstaat op basis van de bevindingen
per ministerie? Welke (categorieën van) vergoedingen worden er door het
Rijk verstrekt? Om hoeveel geld en hoeveel mensen gaat het?9. Is er sprake van controle op mogelijke strijdigheid van nationale reglementen
en richtlijnen met reglementen van multilaterale/internationale organisaties?10. In welke mate en op welke wijze wordt er op dit punt beleid gevoerd
of gecoördineerd?11. Wat kan op basis van de bevindingen per ministerie gezegd worden over
de volledigheid en juistheid van de beantwoording van de schriftelijke vraag
van de Kamer van 7 februari 2008 (van de leden Gill’ard en Voordewind).
(Gill’ard c.s. 2008).Wij hebben de vragen van de Tweede Kamer in drie categoriën gegroepeerd.Vragen 3, 4, 5, 9 en 10 betreffen het beleid en de regelgeving, zowel
departementaal, nationaal als internationaal. Hier gaan we op in in hoofdstuk
2, waarbij we ook stil staan bij de procedures die verschillende departementen
hanteren.In hoofdstuk 3 beantwoorden we de vragen 1, 2, 6, en 8; we gaan in dat
hoofdstuk dieper in op de vergoedingen zelf. Ook komen daar vragen 7 en 11
aan bod. We vergelijken onze onderzoeksresultaten met de antwoorden die de
verschillende ministers hebben gegeven op de vraag van de Tweede Kamer over
buitenlandvergoedingen.Ten slotte gaan we in hoofdstuk 4 in op het terugbetalen van pensioenpremies.
Dit valt weliswaar buiten de vragen van de Tweede Kamer, maar maakt het beeld
van detacheringen zonder bezoldiging wel completer. In hoofdstuk 5 staan onze conclusies en aanbevelingen en we sluiten het
rapport af met de reacties van de bewindspersonen en ons nawoord, in hoofdstuk
6.Het rapport bevat verder een aantal bijlagen: In bijlage 1 staat een overzicht
van onze conclusies en aanbevelingen en de bestuurlijke reactie daarop. In
bijlage 2 staat een overzicht van organisaties waar Nederlandse rijksambtenaren
worden gedetacheerd. Bijlage 3 is een lijst met gebruikte afkortingen en achter
in het rapport staat een literatuurlijst. 2 BELEID EN REGELGEVINGIn dit hoofdstuk beschrijven we het beleid en de regelgeving voor buitenlandvergoedingen.
Aangezien dit rapport gaat over detacheringen zonder bezoldiging is specifieke
regelgeving voor detacheringen met bezoldiging buiten beschouwing gelaten,
die behandelen we in deel B van dit onderzoek.Achtereenvolgens komen aan bod: het beleid voor detacheringen van rijksambtenaren
bij internationale organisaties (§ 2.1), de nationale en internationale
regelgeving voor vergoedingen aan gedetacheerde ambtenaren (§ 2.2),
de interne procedures op departementen (§ 2.3) en de aanvaarding
van de voorwaarden door de gedetacheerde (§ 2.4).2.1 BeleidVolgens het kabinet dient het vervullen van functies bij internationale
volkenrechtelijke organisaties het belang van de Nederlandse overheid (BZK,
1996):• de gedetacheerde ambtenaar kan het Nederlandse gezichtspunt tot
uitdrukking laten komen in het werk van de internationale organisatie;• de gedetacheerde ambtenaar doet ervaring op die nuttig kan zijn
voor de rijksoverheid, als de betreffende ambtenaar terugkeert in rijksdienst.In 1996 besluit het kabinet dan ook tot een «krachtige voortzetting
van het stimulerend beleid met betrekking tot de verlening van buitengewoon
verlof aan Nederlandse ambtenaren met het oog op het gaan vervullen van een
functie bij een internationale organisatie» (BZK, 1996). De circulaire
waarin dit besluit is opgenomen, is mede tot stand gekomen naar aanleiding
van het Juniverslag 1995 van de Algemene Rekenkamer
(Algemene Rekenkamer 1994), waarin wij onder meer rapporteerden over ons rijksbrede
onderzoek naar de uitvoering van de regelgeving voor het verlenen van buitengewoon
verlof van lange duur.In 2003 herhaalt het kabinet dit besluit in de circulaire «Buitengewoon
verlof in verband met functie aanvaarding bij een internationale volkenrechtelijke
organisatie». Hierin uit het kabinet de wens «dat departementen
een positief beleid voeren met betrekking tot het verlenen van verloffaciliteiten
aan Nederlandse ambtenaren die een dergelijke stap in hun loopbaan overwegen.
Afwijzing dient slechts plaats te vinden indien het belang van de dienst zich
daartegen ernstig verzet» (BZK, 2003).2.2 Nationale en internationale regelgevingNationale regelgevingAls een rijksambtenaar met of zonder bezoldiging wordt gedetacheerd bij
een internationale organisatie, gebeurt dit in vrijwel alle gevallen op basis
van artikel 34 van het ARAR. Dit artikel regelt het buitengewoon verlof van
lange duur, zowel met als zonder bezoldiging. ARAR Artikel 34. Buitengewoon verlof
van lange duur. Lid 1. Buitengewoon verlof van lange
duur kan aan de ambtenaar op zijn aanvraag worden verleend, al dan niet met
behoud van bezoldiging en al dan niet onder bepaalde voorwaarden.Lid 2. Het verlof, bedoeld in het eerste
lid, gaat niet in dan nadat de ambtenaar schriftelijk heeft verklaard dat
hij de daaraan verbonden voorwaarden aanvaardt. Lid 3. Indien het verlof, bedoeld in
het eerste lid, naar het oordeel van het bevoegd gezag uitsluitend strekt
in het persoonlijk belang van de ambtenaar, wordt hem dit niet verleend dan
zonder behoud van bezoldiging en voor ten hoogste een jaar. Lid 4. Aan de ambtenaar die wordt uitgezonden
om in de burgerlijke landsdienst van de Nederlandse Antillen of Aruba tijdelijk
een betrekking te vervullen, wordt het verlof, bedoeld in het eerste lid,
verleend op de voet van de bepalingen van het West-Indisch Detacheeringsbesluit
1930, met dien verstande dat dit verlof in afwijking van genoemd besluit ook
kan worden verleend met behoud van bezoldiging. Lid 5. Indien het verlof, bedoeld in
het eerste lid, verband houdt met een benoeming van de ambtenaar tot bezoldigd
bestuurder van een vereniging van ambtenaren, van een centrale of van een
internationale organisatie van zodanige verenigingen, wordt hem dit niet verleend
dan zonder behoud van bezoldiging en voor ten hoogste twee jaren. Artikel
33b, vijfde lid, is van overeenkomstige toepassing.Lid 6. Het bevoegd gezag biedt de ambtenaar
aan wie buitengewoon verlof is verleend op grond van het eerste lid in verband
met het vervullen van een functie bij een internationale volkenrechtelijke
organisatie, dan wel van een functie als bedoeld in het vierde of vijfde lid,
na afloop van het verlof een passende functie aan.Lid 7. Een passende functie als bedoeld
in het achtste lid, dient zo mogelijk ten minste gelijkwaardig te zijn aan
de functie waarop het buitengewoon verlof betrekking had.Het Ministerie van BuiZa hanteert in plaats van het ARAR eigen regelgeving:
het Reglement Dienst Buitenlandse Zaken (RDBZ).
Detacheringen bij dit departement vinden plaats op basis van artikel 46 van
het RDBZ. RDBZ Artikel 46. Buitengewoon verlof
van lange duur. Lid 1. Buitengewoon verlof van lange
duur kan aan de ambtenaar op zijn aanvraag worden verleend, al dan niet met
behoud van bezoldiging en al dan niet onder bepaalde voorwaarden.Lid 2. Het verlof, bedoeld in het eerste
lid, gaat pas in nadat de ambtenaar schriftelijk heeft verklaard dat hij de
daaraan verbonden voorwaarden aanvaardt. Lid 3. Indien het verlof, bedoeld in
het eerste lid, uitsluitend strekt in het persoonlijk belang van de ambtenaar,
wordt dit verleend zonder behoud van bezoldiging en voor ten hoogste een jaar. Lid 4. Aan de ambtenaar die wordt uitgezonden
om in de burgerlijke landsdienst van de Nederlandse Antillen of Aruba tijdelijk
een betrekking te vervullen, wordt het verlof, bedoeld in het eerste lid,
verleend op de voet van de bepalingen van het West-Indisch Detacheeringsbesluit
1930, met dien verstande dat dit verlof in afwijking van genoemd besluit ook
kan worden verleend met behoud van bezoldiging. Lid 5. Indien het verlof, bedoeld in
het eerste lid, verband houdt met een benoeming van de ambtenaar tot bezoldigd
bestuurder van een vereniging van ambtenaren, van een centrale of van een
internationale organisatie van zodanige verenigingen, wordt dit verleend zonder
behoud van bezoldiging en voor ten hoogste twee jaren. Artikel 43c, vijfde
lid, is van overeenkomstige toepassing. Lid 6. Indien het verlof,
bedoeld in het eerste lid, ten doel heeft de ambtenaar in de gelegenheid te
stellen de huwelijkspartner, indien deze als ambtenaar buiten Neder- land
wordt geplaatst, te vergezellen, wordt dat verlof in beginsel verleend voor
de duur van de plaatsing van de huwelijkspartner, zonder behoud van bezoldiging. Lid 7. Het bevoegd gezag biedt de ambtenaar
aan wie buitengewoon verlof is verleend op grond van het eerste lid in verband
met het vervullen van een functie bij een internationale volkenrechtelijke
organisatie, dan wel van een functie als bedoeld in het vierde of vijfde lid,
na afloop van het verlof een passende functie aan. Indien plaatsing niet aanstonds
mogelijk is, wordt de ambtenaar ter beschikking gehouden overeenkomstig artikel
27, vierde lid. Lid 8. Een passende functie als bedoeld
in het zevende lid, dient zo mogelijk ten minste gelijkwaardig te zijn aan
de functie waarop het buitengewoon verlof betrekking had.Inhoudelijk komen de twee artikelen vergaand overeen. Beide artikelen
bepalen dat rijksambtenaren buitengewoon verlof kunnen krijgen voor een door
het bevoegd gezag te bepalen periode als met het verlof overwegend het algemeen
belang wordt gediend.Verder is in beide artikelen geregeld dat het buitengewoon verlof pas
ingaat nadat de betreffende ambtenaar schriftelijk heeft verklaard de daaraan
verbonden voorwaarden, die opgenomen kunnen zijn in een zogenoemde voorwaardenbrief1, te aanvaarden.Internationale regelgevingAls de gedetacheerde ambtenaar zijn of haar bezoldiging (en eventuele
andere vergoedingen) van de internationale organisatie krijgt, geldt niet
alleen de Nederlandse regelgeving, maar ook die van de betreffende organisatie.
Voor detacheringen zonder bezoldiging is dus ook internationale regelgeving
van belang.Om een zo volledig mogelijk beeld te kunnen geven van internationale regelgeving
op het gebied van buitenlandvergoedingen, hebben we de regels van de instellingen
van de VN en de EU onderzocht, daarnaast hebben we gekeken naar de regelgeving
van OESO. We zijn daarbij nagegaan of er regelgeving van toepassing is op
het ontvangen van vergoedingen van buiten de betreffende organisatie.De VN hebben dergelijke regelgeving vastgelegd in de «Standards of conduct for the international civil service»
(United Nations, 2001). In de artikelen 46 en 47 staat, vrij vertaald, dat
het omwille van de onafhankelijkheid van de betreffende ambtenaar verboden
is om zonder toestemming van het hoofd van dienst giften en betalingen te
ontvangen van welke derde dan ook, dus ook niet van overheden. Het is volgens
VN-voorschriften ook «niet behoorlijk» om aansluitend op de detacheringsperiode gelden te ontvangen die met deze detachering te
maken hebben, zoals verhuiskostenvergoeding. Volgens de VN brengen deze bepalingen
met zich mee dat overheden en andere derden de gedetacheerde ambtenaar geen
vergoedingen zouden moeten aanbieden (zie kader). Regels VN met betrekking tot vergoedingen
van buiten de organisatie De VN hebben in de «Standards of conduct for the international civil service»
de volgende artikelen opgenomen over vergoedingen van buiten de organisatie:      Gifts, honours and remuneration from
outside sources 46. To protect the
international civil service from any appearance of impropriety, international
civil servants must not accept, without authorization from the executive head,
any honour, decoration, gift, remuneration, favour or economic benefit of
more than nominal value from any source external to their organizations; it
is understood that this includes Governments as well as commercial firms and
other entities.47. It is not proper
for international civil servants to accept supplementary payments or other
subsidies from a Government or any other source prior to, during or after
their assignment with an international organization if the payment is related
to that assignment. Balancing this requirement, it is understood that Governments
or other entities should not make or offer such payments, recognizing that
they are at variance with the spirit of the Charter and the constitutions
of the organizations of the United Nations system.Bij de EU is sprake van dezelfde soort regelgeving als bij de VN. In artikel
11 van het Statuut van de ambtenaren der Europese Gemeenschappen (Europese Gemeenschappen, verordening no. 31) is geregeld dat
de gedetacheerde ambtenaar zonder toestemming geen vergoedingen van buiten
de organisatie mag accepteren, van wie dan ook en in welke vorm dan ook, om
zijn of haar onpartijdigheid en loyaliteit tegenover de EU-organisatie te
waarborgen (zie kader). Statuut van de ambtenaren der Europese
Gemeenschappen In het «Statuut
van de ambtenaren der Europese Gemeenschappen» staat het volgende
over vergoedingen van buiten de organisatie:      Artikel 11De ambtenaar dient bij het uitoefenen
van zijn werkzaamheden en bij het bepalen van zijn gedrag uitsluitend de belangen
van de Gemeenschappen voor ogen te houden, zonder aanwijzingen te vragen of
te aanvaarden van enige regering of van enig gezag, enige organisatie of persoon
buiten zijn instelling. Hij vervult de hem toevertrouwde taken op objectieve
en onpartijdige wijze en met inachtneming van zijn loyaliteitsplicht tegenover
de Gemeenschappen.De ambtenaar mag, zonder machtiging van
het tot aanstelling bevoegde gezag, van een regering of wie dan ook buiten
zijn instelling, geen eerbewijzen, onderscheidingen, gunsten, giften of beloningen
van welke aard ook aanvaarden, behalve wegens vóór zijn aanstelling
bewezen diensten of wegens diensten welke gedurende een bijzonder verlof ter
zake van militaire dienst of andere nationale dienst uit hoofde van zodanige
dienst zijn bewezen.Ook de OESO is op dit punt vrij duidelijk. In haar «Staff regulations,
rules and instructions applicable to officials of the organisation»
staat al in het begin aangegeven dat medewerkers geen instructies mogen ontvangen
van lidstaten van de OESO en/of enige andere externe bron. Daarnaast is het
medewerkers niet toegestaan om zonder toestemming van het hoofd van dienst
giften en betalingen te ontvangen. Ook bij de OESO speelt de onafhankelijkheid
van de medewerkers hierbij een duidelijke rol. Regels OESO met betrekking tot vergoedingen
van buiten de organisatie De OESO hebben in de «Staff regulations, rules and instructions applicable to officials of
the organisation» de volgende artikelen opgenomen over vergoedingen
van buiten de organisatie:     Title II – Basic principles, rights
and duties Independence and international character REGULATION 2 a) The duties of officials of the Organisation
are international in character. Officials are subject to the authority of
the Secretary-General, and are responsible to him for the discharge of their
duties. b) Officials shall carry out their duties
and regulate their conduct always bearing in mind the interests of the Organisation
and the international character of their duties. c) Officials shall neither seek nor accept
from any Member country of the Organisation or any source external to the
Organisation any instructions. Unless authorised to do so, they shall neither
seek nor accept, any: i) gratuity or benefit in connection
with their official duties or by reason of their status as an official of
the Organisation; ii) honorary distinction; or iii) remuneration.De
tekst is voor het laatst gewijzigd in okto- ber 2002.Deze artikelen zijn uiteraard alleen van toepassing op detacheringen zonder bezoldiging. Een gedetacheerde met bezoldiging
krijgt immers al geld van buiten de organisatie.2.3 Departementale proceduresAlle ministeries hebben interne procedures met betrekking tot het detacheren
van hun medewerkers. Deze procedures hebben allemaal betrekking op zowel detachering
met bezoldiging als detachering zonder bezoldiging. Binnen de procedures wordt
echter geen onderscheid gemaakt tussen met en zonder bezoldiging. Buiten de
procedures bij BuiZa en V&W is in de andere procedures niet opgenomen
dat in het geval van detachering zonder bezoldiging ook rekening gehouden
moet worden met de regelgeving van de betreffende internationale organisatie.De procedure van het Ministerie van BuiZa voorziet daar inmiddels wel
in. Daarin is in september 2008 de volgende passage opgenomen over het verstrekken
van vergoedingen in het geval van detachering zonder bezoldiging (hierin wordt
met «een dergelijke regeling» bedoeld: een regeling waarin voor
de gedetacheerde vergoedingen worden geregeld).«Voorwaarde hiervoor is dat de regelgeving van de ontvangende (internationale)
organisatie een dergelijke regeling toestaat en zo ja, dat vooraf schriftelijk
toestemming door deze organisatie is verleend voor het verstrekken van de
vergoedingen.» (BuiZa, 2008)Ook het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (VenW) besteedt aandacht
aan het verstrekken van vergoedingen bij detacheringen zonder bezoldiging,
namelijk bij detacheringen bij de Internationale Rijn Commissie (IRC) (VenW,
2003):«Aan de hand van de door de IRC aangeboden voorwaarden en toelagen
bepaalt VenW – in dit geval DG Water – of deze vergoedingen toereikend
zijn. Het bevoegd gezag kan er voor kiezen om de toelagen aan te passen, daar
waar IRC of de Duitse regelgeving niet in voorziet. Deze aanvullende vergoedingen
gelden echter tot een maximum van wat in de Regeling VenW deskundigen in het
buitenland (RVWDB) is opgenomen.»Kortom, op vraag 5, op welke wijze is of wordt door het ministerie getoetst
of nationale reglementen en/of feitelijk verstrekte vergoedingen niet
strijdig zijn met reglementen of richtlijnen van multilaterale/internationale
instellingen? Is het antwoord dat het bij VenW in voorkomende gevallen wel
wordt getoetst en dat sinds september 2008 dit bij BuiZa ook in de procedure
is opgenomen. Bij BuiZa is naar aanleiding van de kamervragen alsnog, bij
de meeste gedetacheerden, met terugwerkende kracht, een toets uitgevoerd.
Ook bij VenW hebben we tijdens het onderzoek kunnen constateren dat de procedure
in de praktijk worden toegepast. Bij de andere departementen is dit niet het
geval.2.3.1 Aanvaarding voorwaardenNorm aanvaarding voorwaardenDe brief waarin de voorwaarden waaronder het verlof wordt toegekend zijn
opgenomen, dient te worden ondertekend door het bevoegd gezag en betrokkene
als bewijs dat hij/zij de voorwaarden aanvaardt. Eerder gaat het verlof niet
in (artikel 34, lid 2 ARAR). Er dient op te worden toegezien dat de voorwaarden
zijn aanvaard door betrokkene.De voorwaardenbrief kan gezien worden als de set van afspraken waarin
de voorwaarden zijn opgenomen waaronder de detachering plaatsvindt. Hierin
kan bijvoorbeeld opgenomen worden dat het werkgeversdeel van de pensioenpremie
achteraf in één keer wordt voldaan. Mochten hier later conflicten
over ontstaan dan kan een ondertekende voorwaardenbrief hierin een doorslaggevende
rol spelen.Bevindingen aanvaarding voorwaardenGebleken is dat in een deel van de gevallen de voorwaardenbrief niet mede
is ondertekend door de betreffende ambtenaar. Tijdens het onderzoek bleek
dat, bij de ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en VenW, gewerkt werd met een besluit waartegen
binnen zes weken bezwaar kan worden gemaakt. Juridisch gezien bleek dit een
alternatief te zijn voor de voorwaardenbrief. Indien bezwaar binnen zes weken
achterwege blijft zijn de voorwaarden, juridisch gezien, geaccepteerd door
betrokkene.In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van het aantal ontbrekende
of niet door gedetacheerde mede ondertekende voorwaardenbrieven.Tabel 1 Voorwaardenbrieven MinisterieAantal gedetacheerden zonder bezoldingAantal detacheringen zonder bezoldiging1Aantal ontbrekende
voorwaardenbrieven2HoCoSta’s (Algemene Rekenkamer)330 AZ000 BZK341BuiZa404111 DefensieVolgt in deel BVolgt in deel BVolgt in deel B EZ21213Financiën28280 Justitie161810LNV1818– OCW110SZW34– VWS12137VROM131412 VenW2626–Totaal184191441 Een aantal ambtenaren zijn meerdere keren gedetacheerd
geweest. Daardoor is het aantal detacheringen hoger dan het aantal gedetacheerden.2 Bij de departementen die werken met een besluit in plaats
van een voorwaardenbrief staat een streepje, besluiten zijn niet in het onderzoek
meegenomen. 3 VERSTREKTE VERGOEDINGENIn dit hoofdstuk presenteren we het aantal rijksambtenaren dat volgens
ons onderzoek in de periode 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 gedetacheerd
is zonder bezoldiging en de door de verschillende ministeries verstrekte vergoedingen
(§ 3.2). Voor we daarop ingaan, staan we stil bij de manier waarop
ministeries gedetacheerden en de verstrekte vergoedingen registreren (§ 3.1).3.1 Registratie door ministeriesDetacheringen vinden plaats bij alle ministeries behalve het Ministerie
van Algemene Zaken (AZ). Ook bij de Hoge Colleges van Staat (HoCoSta’s)
komen detacheringen voor, namelijk bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal
en bij de Algemene Rekenkamer.Behalve op het Ministerie van BuiZa worden detacheringen nergens afzonderlijk
geregistreerd. De personeelssystemen van de departementen zijn hier niet op
ingericht. Bij de meeste departementen is wel bekend hoeveel medewerkers op
dit ogenblik gedetacheerd zijn, maar het achterhalen van detacheringen uit
het verleden blijkt een stuk problematischer te zijn. Sommige ministeries
hebben een aparte stafafdeling Internationale Zaken, maar detacheringen vinden
niet altijd verplicht via deze afdeling plaats.Vooral bij de Ministeries van Financiën en Defensie bleek het samenstellen
van de lijst met gedetacheerde ambtenaren een moeizame operatie te zijn. Het
Ministerie van Defensie kon tijdens het afronden van het onderzoek voor deze
eerste publicatie nog geen volledig overzicht geven van ambtenaren van dit
departement die gedetacheerd waren (geweest) zonder bezoldiging. De afwijkende
regelgeving voor militairen, de wijze van registratie in het personeelssysteem
en de omvang en de diversiteit van de buitenlandplaatsingen spelen hierbij
een rol.De detacheringen zonder bezoldiging van het Ministerie van Defensie nemen
we daarom pas mee in deel B van ons onderzoek, over detacheringen met bezoldiging.Doordat veel departementen moeite hadden te achterhalen hoeveel gedetacheerden
zij hadden tussen 1 januari 2002 en 1 juni 2008, kunnen we niet
garanderen dat de populatie die wij hebben onderzocht volledig is. Wij hebben
gezocht naar onafhankelijke bronnen waarmee we de opgaven van de departementen
konden vergelijken. In het verleden hebben we daarvoor een beroep kunnen doen
op het centrale Interdepartementaal Personeelsinformatie Automatiseringssysteem
(IPA-salarissysteem), maar tegenwoordig gebruiken vrijwel alle departementen
hun eigen salarissysteem. Bij navraag bij de huidige beheerder van het IPA-systeem
bleek dat het systeem voor het onderzoek te weinig meerwaarde had. Het salarissysteem
van een aantal departementen is echter wel van nut gebleken voor het eerste
deel van het onderzoek.Ook de volledigheid van de informatie over de verstrekte vergoedingen
kan niet worden gegarandeerd. Voor het onderzoek hebben we naast de personeelsdossiers
ook de gegevens opgevraagd uit de financiële administraties, zodat we
de vergoedingen vanuit twee afzonderlijke bronnen konden inventariseren. Helaas
bleken vrijwel alle geautomatiseerde financiële systemen in 2004 en 2005
te zijn vervangen. De gegevens van voor die tijd zijn weliswaar gearchiveerd,
maar slecht toegankelijk. Financiële gegevens op papier worden namelijk
gearchiveerd op naam van de crediteur, bijvoorbeeld het verhuisbedrijf of
de verhuurder, en niet op naam van de opdrachtgever: de gedetacheerde.
Alleen bij het Ministerie van LNV was een oud financieel systeem aanwezig
waardoor wel voor de gehele periode deze gegevens opgeleverd konden worden.Ook in de nieuwe financiële systemen zijn de vergoedingen niet altijd
gekoppeld aan een bepaald persoon. Een ander probleem is dat de vergoedingen
voor gedetacheerden zonder bezoldiging in de financiële administratie
soms opgaan in een totaalbedrag van het departement aan de ambassade van het
land waar de gedetacheerde geplaatst is (zie kader). Twee voorbeelden van problemen met de
registratie van vergoedingen Vergoedingen niet
gekoppeld aan gedetacheerdeVergoedingen die worden
verstrekt zijn uiteraard zichtbaar in het financiële systeem van een
departement. Alleen zijn ze niet in alle gevallen als vergoeding te koppelen
aan een bepaald persoon. Stel, iemand wordt gedetacheerd en krijgt een verhuiskos-
tenvergoeding. In de praktijk huurt de betreffende gedetacheerde een verhuisbedrijf
in en stuurt de rekening na afloop naar het ministerie die deze direct voldoet
aan de verhuizer. In de administratie staat het bedrag in dat geval geboekt
op naam van het verhuisbedrijf en niet op naam van de gedetacheerde.     Vergoedingen via ambassadeHet departement maakt per maand totaalbedragen
over aan de ambassade van het land waar de gedetacheerde geplaatst is. Het
financiële systeem splitst deze bedragen niet zelf verder uit. Omdat
in het totaalbedrag ook vergoedingen zitten voor bijvoorbeeld rijksambtenaren
die als permanente vertegenwoordiging bij de ambassade zijn gestationeerd,
was het niet mogelijk om het gehele bedrag als vergoeding in het onderzoek
mee te nemen. Dit was bijvoorbeeld het geval bij het Ministerie van Financiën.Het bovenstaande maakt duidelijk dat informatie over gedetacheerden, zowel
uit de financiële als personele systemen, geen onderdeel uitmaakt van
de reguliere managementinformatie van de departementen. Dit maakt het zowel
op departements- als op rijksniveau, vrijwel onmogelijk om te beoordelen hoe
doeltreffend en efficient het beleid op dit gebied is.3.2 Aantal gedetacheerden en verstrekte vergoedingenHet aantal detacheringen verschilt per departement. Bij de Ministeries
van BuiZa, van Financiën en van VenW komt het regelmatig voor dat ambtenaren
zonder bezoldiging worden gedetacheerd. Daarentegen maken de Ministeries van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (OCW) en van SZW nauwelijks tot geen gebruik van die mogelijkheid.In tabel 2 staat een overzicht van de aantallen ambtenaren die per departement
gedetacheerd zijn (geweest) in de periode 1 januari 2002 tot 1 juni
2008. Tabel 2 Aantal gedetacheerde rijksambtenaren zonder bezoldiging
tussen 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 MinisterieAantal gedetacheerden zonder bezoldigingTer vergelijking: totaal aantal personen werkzaam (in fte) in 20071HoCoSta3985 AZ0404 BZK33 383BuiZa403 137 Defensievolgt in deel B67 0002EZ213 600Financiën2832 576 Justitie1638 055LNV186 919 OCW12 758 SZW32 750VenW2612 073 VWS123 888VROM133 717Totaal184181 2451 Bron: De rapporten bij de jaarverslagen 2007 van alle
ministeries en HoCoSta’s. De aantallen zijn inclusief agentschappen
en exclusief rechtspersonen met een wettelijke taak.2 Van hen is 48 000 militair personeel en 19 000
burger personeel.De constructie «buitengewoon verlof van lange duur zonder bezoldiging»
is er voornamelijk voor bedoeld om de pensioenopbouw bij het Algemeen Burgerlijk
Pensioenfonds (ABP) door te laten lopen (zie hoofdstuk 4). Overige vergoedingen
zijn in principe niet nodig, omdat de organisatie waar de gedetacheerde een
functie vervult voor de eventuele benodigde vergoedingen kan zorgen. Als er
toch vergoedingen worden verstrekt door de Nederlandse werkgever, zoals verhuiskostenvergoeding,
vergoeding herinrichtingskosten, vergoeding huisvesting (huur) en reiskosten,
dan moet daar een goede verklaring voor zijn. De Nederlandse werkgever zal
na moeten gaan of het verstrekken van vergoedingen wel is toegestaan volgens
de regelgeving van de internationale organisatie (zie hoofdstuk 2). Verder
zal het departement dat bepaalde vergoedingen wil verstrekken zich er in ieder
geval ook van op de hoogte moeten stellen of de internationale organisatie
deze vergoedingen niet zelf verstrekt.In de praktijk blijkt dat maar weinig vergoedingen worden verstrekt bij
detacheringen zonder bezoldiging. Slechts enkele departementen maken hier
gebruik van en dan meestal in beperkte mate. In totaal blijken van de 184
gedetacheerden 42 een vergoeding te hebben gekregen, dat is bijna 23%
van het totaal. Het totale bedrag aan uitgekeerde vergoedingen in de periode
1 januari 2002 tot 1 juni 2008 bedraagt bijna twee miljoen euro.
In tabel 3 staat een overzicht van de aantallen verstrekte vergoedingen per
departement. Tabel 3 Aantallen vergoedingen aan gedetacheerden zonder
bezoldiging in de periode 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 MinisterieTotaal aantal gedetacheerden zonder bezoldigingAantal gedetacheerden zonder
bezoldiging aan wie vergoedingen zijn verstrektHoCoSta30 AZ00 BZK30BuiZa4023 DefensieVolgt in deel BVolgt in deel B EZ210 Financiën287 Justitie160LNV187 OCW10 SZW30VenW263 VWS122 VROM130Totaal18442Uit tabel 3 blijkt dat het verstrekken van vergoedingen alleen bij het
Ministerie van BuiZa veel voorkomt. Hieronder wordt per ministerie aangegeven
welke vergoedingen zijn verstrekt en per vergoeding, hoeveel gedetacheerden
het betreft (frequentie) en het totaal financieel belang. Als er vergoedingen
worden verstrekt is de verklaring in vrijwel alle gevallen geweest dat de
betreffende persoon zonder deze vergoeding niet bereid was om die specifieke
functie te vervullen bij de betreffende internationale organisatie. In uitzonderingsgevallen,
bijvoorbeeld bij het Ministerie van VenW (zie tabel 7), wordt een vergoeding
verstrekt waar de internationale organisatie zelf niet in voorziet.Figuur 2 vat de informatie uit tabel 2 en 3 samen.Voor de specifieke beantwoording van kamervraag 6 wordt aangegeven of
de vergoedingen zijn verstrekt aan gedetacheerden bij de EU en één
van haar agentschapen, de OESO of de VN en haar gespecialiseerde organisaties.
Bij deze organisaties is bekend dat zij regelgeving hebben die het ontvangen
van vergoedingen, zonder voorafgaande toestemming, verbiedt.Ministerie van BuiZaTabel 4 Overzicht vergoedingen Ministerie van BuiZa in
de periode 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 Soort vergoedingFinancieel belangFrequentie1Periodiek of eenmaligVerhuiskosten€ 40 3577Eenmalig Opslag boedel€ 9 4085PeriodiekHerinrichtingskosten€ 21 2853EenmaligOnderwijs€ 232 9845PeriodiekGarderobe€ 9101EenmaligHuur€ 710 56710PeriodiekBezoldiging€ 5 0001EenmaligRecuperatiereis€ 3 9591EenmaligBuitenlandvergoeding€ 41 0432EenmaligAfschrijving€ 2 1781EenmaligTotaal€ 1 067 69123 1 Voor de tabellen 4 tot en met 8 geldt het volgende:
Aangezien er meerdere gedetacheerden zijn die meer dan één vergoeding
ontvangen, telt deze kolom niet op. Bij het totaal daarentegen staat het totale
aantal gedetacheerden dat één of meerdere vergoedingen hebben
ontvangen.Voor een bedrag van € 302 274 bleken de vergoedingen niet
in strijd met de regelgeving van de internationale organisatie, voor een bedrag
van € 483 668 bleek dit achteraf wel strijdig. De overige vergoedingen
(in totaal € 281 749) zijn niet door het Ministerie van BuiZa
onderzocht.Ministerie van FinanciënTabel 5 Overzicht vergoedingen Ministerie van Financiën
in de periode 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 Soort vergoedingFinancieel belangFrequentiePeriodiek of eenmaligVerhuiskosten€ 23 8352EenmaligOnderwijs€ 4 7931EenmaligRepresentatie€ 3 2321EenmaligPensionkosten€ 223 1422PeriodiekDiverse kosten€ 109 7322Eenmalig en periodiek Totaal€ 364 7347 Voor het Ministerie van Financiën geldt dat geen vergoedingen zijn
verstrekt aan gedetacheerden bij gespecialiseerde organisaties van de VN,
de EU of de OESO1. Ministerie van LNVTabel 6 Overzicht vergoedingen Ministerie van LNV in de
periode 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 Soort vergoedingFinancieel belangFrequentiePeriodiek of eenmalig Verhuiskosten en opslagkosten€ 39 3455Eenmalig en periodiekRepresentatiekosten€ 3 1251PeriodiekReiskosten€ 3 7662Eenmalig Diverse kosten€ 22 8561PeriodiekParkeerkosten€ 8 1801PeriodiekOndersteuning carière echtgenote€ 3 8601EenmaligTotaal€ 81 1327 Bij «diverse kosten» waren de afzonderlijke componenten niet
meer te onderscheiden, het betreft naast huurondersteuning en makelaarskosten
ook een aanvulling op het salaris. Over deze kosten is overleg geweest met
de betreffende organisatie. Verder is er nog een vergoeding van € 3 276
betaald aan een gedetacheerde bij de Wereldorganisatie voor Diergezondheid.
De overige vergoedingen zijn betaald aan gedetacheerden bij gespecialiseerde
organisaties van de VN, dit betreft een bedrag van €55 000.Ministerie van VenWTabel 7 Overzicht vergoedingen Ministerie van VenW in
de periode 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 Soort vergoedingFinancieel belangFrequentiePeriodiek of eenmaligOnderwijs€ 38 1912PeriodiekHuurkosten€ 83 4802PeriodiekStandplaatstoelage€ 253 9432PeriodiekWAO-verrekening€ 5 0751EenmaligReiskosten€ 2 0601EenmaligTotaal€ 382 7493 De verstrekte vergoedingen bij het Ministerie van VenW waren niet in strijd
met de bepalingen van de betreffende internationale organistie.Ministerie van VWSTabel 8 Overzicht vergoedingen Ministerie van VWS in de
periode 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 Soort vergoedingFinancieel belangFrequentiePeriodiek of eenmalig VerhuiskostenNiet bekend1EenmaligWoonkosten€ 16 9001PeriodiekReiskosten€ 10 4001PeriodiekTotaal€ 27 3001 Tabel 8 betreft de vergoedingen van één van de twee begunstigden.
Deze was gedetacheerd bij de World Health Organization (WHO), een gespecialiseerde
VN-organisatie. De andere begunstigde heeft alleen een vergoeding voor reiskosten
ontvangen. Dit betrof acht retourtickets, waarbij afgesproken was dat betrokkene
zo goedkoop mogelijk zou vliegen.Figuur 3 geeft een overzicht van de verschillende soorten vergoedingen
per departement.3.3 Vergelijking met eerdere beantwoordingDe resultaten van dit deel van het onderzoek zijn vergeleken met de beantwoording
van de Kamervragen van de leden Gill’ard (Partij van de Arbeid) en Voordewind
(ChristenUnie) over het verstrekken van vergoedingen aan Nederlanders die
in het buitenland werkzaam zijn voor internationale organisaties (BuiZa, 2008a).
Een van de vragen betrof een verzoek aan alle ministeries1 om op te geven hoeveel medewerkers een arbeidsovereenkomst hebben
met een internationale organisatie en daarbij nog in aanmerking komen voor
enigerlei (aanvullende) vergoeding vanuit het ministerie.De antwoorden en onze bevindingen zijn samengevat in onderstaande tabel.Tabel 9 Antwoorden ministeries in algemene termen op Kamervragen
naast bevindingen Algemene Rekenkamer MinisterieAntwoord ministerieOnderzoeksresultaat
Algemene Rekenkamer per 1-6-2008AZGeenGeen BZKEen aantal maar geen
vergoedingenÉén en geen vergoeding BuiZaAchttien onbezoldigd
en tussen 2001–2007 zeven bij de VNAchttien
onbezoldigd en tussen 2001–2007 zeven bij de VN DefensieZeven in dienst,
twee met vergoedingVolgt in deel B EZEen aantal maar geen
vergoedingenNegen onbezoldigd en geen vergoedingFinanciënZes medewerkers
onbezoldigdZes medewerkers onbezoldigd JustitieEen aantal maar
geen vergoedingenZeven onbezoldigd en geen vergoeding LNVDertien gedetacheerd,
bezoldigd en onbezoldigdZes onbezoldigd OCWNu geen gedetacheerdenNu geen gedetacheerden SZWEnkele medewerkers
bezoldigdNu geen onbezoldigd gedetacheerden VenWNegen bezoldigd en
een aantal onbezoldigd en geen dubbele vergoeingenNegen onbezoldigd en geen dubbele vergoedingenVWSVeertien gedetacheerd,
onbezoldigd en bezoldigdVeertien onbezoldigd gedetacheerd VROMVijf onbezoldigd
en geen vergoedingVijf onbezoldigd en geen vergoedingNet zoals de Kamervragen hebben ook onze onderzoeksresultaten uitsluitend
betrekking op onbezoldigd gedetacheerden. Zoals uit de tabel blijkt hebben
een aantal ministeries echter moeite met het onderscheid tussen bezoldigd
en onbezoldigd gedetacheerd zijn. Dit geldt met name voor de ministeries van
LNV en VWS, de daar gegeven antwoorden zijn daarom ook niet één
op één vergelijkbaar met onze onderzoeksresultaten. In deel
B komen we hierop terug. 4 TERUGBETALEN PENSIOENPREMIESDe constructie «Buitengewoon verlof van lange duur zonder bezoldiging»
is er voornamelijk voor bedoeld dat de pensioenopbouw bij het ABP blijft doorlopen
en de arbeidsrelatie in stand blijft. Detacheringen duren doorgaans nooit
langer dan een aantal jaren en na de detacherings-periode komt de gedetacheerde
weer in actieve dienst. Om te voorkomen dat dit tot een pensioenbreuk leidt
blijft de pensioenopbouw in stand. Het is daarom niet vreemd dat de meeste
overige bevindingen hier betrekking op hebben. Deze bevindingen komen in dit
hoofdstuk aan de orde. Daarnaast bleek uit het onderzoek nog dat er een aantal
ambtsjubileumgratificaties ten onrechte was uitbetaald, de bezoldiging niet
altijd tijdig was gestopt en dat enkele bevorderingen plaatsvonden tijdens
het verlof.4.1 Norm pensioenpremieEen deel van de pensioenpremie wordt betaald door de werknemer (het werknemersdeel)
en het andere deel van de pensioenpremie wordt betaald door de werkgever (het
werkgeversdeel). Beide delen moeten bij detachering volledig door de werknemer
worden betaald. Deze norm is afkomstig uit de circulaires van 2 oktober
1996 (BZK, 1996) en de circulaire van 15 april 2003 (BZK, 2003), beide
van het Ministerie van BZK.In de praktijk betaalt de gedetacheerde zijn werknemersdeel maandelijks
of periodiek terug en wordt het werkgeversdeel vaak pas aan het eind van de
verlofperiode in één keer terugbetaald. De reden hiervoor is
dat aan het einde van de detacheringsperiode betrokkene vaak een vertrekpremie
krijgt ter grootte van de door de internationale organisatie aan het eigen
pensioenfonds van de internationale organisatie afgedragen pensioenpremies.
Deze pensioenpremies hebben niet geleid tot pensioenopbouw bij die organisatie
omdat in de meeste gevallen de drempeltijd niet is bereikt.4.2 Bevindingen pensioenpremieIn onderstaande tabel is per ministerie aangegeven over welk deel van
de pensioenpremie voorafgaande aan de detacheringsperiode is afgesproken dat
dit, in afwijking van de norm, niet hoeft te worden terugbetaald. Dit wordt
in de tabel aangegeven als «niet verhaald». Tevens is in de tabel
het bedrag aangegeven waarover was afgesproken dat het wel zou worden terugbetaald,
maar dat uiteindelijk toch niet blijkt te zijn ingevorderd. Dit wordt in de
tabel aangegeven als «niet ingevorderd». In de tabel is tevens
tussen haakjes steeds aangegeven hoeveel personen het betreft. Tabel 10 Rijksbreed overzicht van niet verhaalde en niet
ingevorderde pensioenpremies Ministeriewerknemersdeel niet verhaaldwerknemersdeel niet ingevorderdwerkgeversdeel niet verhaaldwerkgeversdeel niet ingevorderdTotaal HoCoSta (AR)–––––BZK€ 10 498 (1)€ 17 277 (1)€ 24 724 (2)–52 499BuiZa€ 13 381 (3)€ 45 525 (5)1€ 330 292 (14)–389 198DefensieVolgt in deel BVolgt in deel BVolgt in deel BVolgt in deel B EZ–€ 6 853 (2)€ 52 708
(2)€ 29 382 (4)88 943Financiën–€ 15 598 (6)€ 360 947
(14)€ 151 607 (8)528 152Justitie€ 7 081 (2)€ 113 798 (7)€ 155 989 (6)€ 127 493
(4)404 361LNV€ 59 160 (2)–€ 108 852
(2)€ 97 603 (5)265 615OCW€ 17 087 (1)–€ 36 432
(1)–53 519SZW€ 442 (1)–€ 139 073
(3)€ 18 505 (1)158 020VenW––€127 988 (6)–127 988VWS––€ 67 118 (7)–67 118VROM€ 7 075
(2)€ 56 990 (6)€ 36 713 (4)€ 212 787 (8)313 565Totaal€ 114 724 (12)€ 256 041 (27)€ 1 440 836 (61)€ 637 377 (30)2 448 9781 In 2009 is bij één persoon het volledige
bedrag van € 8 970,– ingevorderd; het aantal personen
van wie het werknemersdeel nog moet worden ingevorderd daalt hiermee tot 4.Uit de tabel blijkt dat het per persoon om flinke bedragen kan gaan. Verder
blijkt alleen de Algemene Rekenkamer gedurende de gehele periode de norm volledig
toe te passen. Bij alle ministeries zijn er of voorafgaande aan de detachering
afspraken gemaakt over het niet verhalen van (een deel van) de premie of is
achteraf (een deel van) de premie niet ingevorderd. In beide gevallen is dit
in strijd met de regelgeving. Over de onderzochte periode van zes-en-een-half
jaar heeft ruim 40% van de gedetacheerden in totaal voor bijna € 2,5
miljoen – ten onrechte – pensioenbijdragen genoten.Bij onder meer het Ministerie van BuiZa werd verder afgeweken van de hoofdregel
dat ook het werkgeversdeel volledig moet worden terugbetaald. Bij dit ministerie
werd in alle gevallen genoegen genomen met alleen de vertrekpremie, die de
gedetacheerde aan het einde van zijn of haar detacheringsperiode had ontvangen
van de internationale organisatie. Deze vertrekpremie blijkt in bijna alle
gevallen echter te laag te zijn om het totale werkgeversdeel mee te voldoen.
Het verschil werd dan kwijt gescholden. Ook deze verschillen zijn in de tabel
verwerkt.In figuur 4 is de informatie uit tabel 10 samengevat weergegeven.5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGENAlles bij elkaar genomen blijkt het aantal gedetacheerde ambtenaren zonder
bezoldiging in de periode 1 januari 2002 tot 1 juni 2008 klein te
zijn. Op het totale aantal ambtenaren dat bij de Rijksoverheid werkzaam is
(ruim 180 000), is een aantal van bijna 200 over een periode van zes-en-een-half
jaar een zeer kleine groep. Wel gaat er binnen zo’n kleine groep relatief
gezien veel mis. Veel vergoedingen worden gegeven zonder overleg met de internationale
organisatie, terwijl internationale organisaties regelgeving hebben die dit
zonder hun expliciete toestemming niet toestaat. Daarnaast wordt de regelgeving
voor pensioenen slecht nageleefd en blijft de invordering van pensioenpremies
relatief vaak achterwege.Binnen de aangetroffen procedures worden weliswaar alle vormen van detachering
genoemd, maar wordt nauwelijks ingegaan op de verschillen. Pas sinds kort
wordt er in een procedure van het Ministerie van BuiZa op gewezen dat het
verstrekken van vergoedingen bij buitengewoon verlof zonder bezoldiging strijdig
kan zijn met de regelgeving van internationale organisaties. Met voorwaardenbrieven,
die in de regelgeving als belangrijke documenten worden omschreven, wordt
slordig omgegaan. Wij doen de volgende aanbevelingen:• Maak een rijksbrede procedure met een duidelijk onderscheid tussen
buitengewoon verlof met en zonder bezoldiging.• Centraliseer per ministerie de besluitvorming om te voorkomen dat
verschillende ambtenaren onder verschillende condities worden gedetacheerd
en maak gebruik van op Rijksniveau gecentraliseerde expertise.• Houd bij het inrichten van het P-direkt salarissysteem rekening
met de verschillende detacheringsmogelijkheden en geef binnen het systeem
met een code aan waar de betreffende ambtenaar gedetacheerd is en op welke
manier (bijvoorbeeld met of zonder bezoldiging), zodat snel managementinformatie
hierover samengesteld kan worden.• Houd rekening met de bepaling dat het verlof niet eerder ingaat
dan nadat betrokkene schriftelijk heeft verklaard dat hij/zij de daaraan verbonden
voorwaarden aanvaardt.De meeste organisaties waar Nederlandse ambtenaren worden gedetacheerd
hebben regelgeving die, onder meer vanwege de onafhankelijkheid van de gedetacheerde,
het ontvangen van gelden etc. van derden verbiedt. Zowel bij de VN als bij
de EU is het geven van vergoedingen wel mogelijk na toestemming van de leidinggevende.
Dit, samen met artikel 125, lid 3 en 4 van de Ambtenarenwet, waarin wordt
gesteld dat «het bevoegd gezag en de ambtenaar verplicht zijn zich als
een goed werkgever en een goed ambtenaar te gedragen» en op een integere
wijze, leidt tot de volgende aanbeveling:• Geef vergoedingen bij detachering zonder bezoldiging alleen in
hoge uitzonderingsgevallen en alleen na consultatie van de desbetreffende
internationale organisatie.Regelgeving voor het verhalen van pensioenpremies wordt slecht nageleefd.
Kwijtschelding van pensioenpremies wordt vaak gebruikt ter compensatie van
bijvoorbeeld salarisachteruitgang. Dit leidt tot de volgende aanbevelingen:• Volg de regelgeving voor het verhalen van pensioenpremies.• Indien salarisachteruitgang gecompenseerd moet worden, doe dat
via een meer geëigend artikel of breid de regelgeving hiervoor uit. • Indien om welke reden dan ook de verschuldigde pensioenpremies
(deels) niet zijn ingevorderd, overweeg dan om dit alsnog te doen.Bij een aantal ministeries is de praktijk gegroeid dat, indien de vertrekpremie
die betrokkene na afloop van de detachering meekrijgt niet toereikend blijkt
te zijn om het totale werkgeversdeel van de pensioenpremie te voldoen, het
resterende bedrag voor rijksrekening wordt genomen. Dit leidt tot de volgende
aanbeveling:• Pas de regelgeving voor het verhalen van pensioenpremies aan aan
de praktijk. 6 BESTUURLIJKE REACTIE EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMERDe minister van BZK heeft op 20 maart 2009, mede namens haar collega-ministers,
op ons rapport gereageerd. De Algemene Rekenkamer heeft op 20 maart 2009
gereageerd, zij had geen aanleiding tot opmerkingen.In dit hoofdstuk hebben wij de reactie van de minister van BZK samengevat
en van een nawoord voorzien. De volledige tekst van de reacties is te vinden
op onze website: www.rekenkamer.nl.6.1 Bestuurlijke reactieDe minister van BZK reageert eerst in algemene zin op ons rapport. Daarna
gaat zij op specifieke punten nader in.6.1.1 AlgemeenDe minister van BZK benadrukt dat het kabinet het stimulerende beleid
voor ambtenaren om een internationale functie te vervullen wil voortzetten.
Dit heeft volgens haar de aandacht in het programma Vernieuwing Rijksdienst.
Zij geeft verder aan dat het belang voor Nederland van internationale vertegenwoordiging
groot is.Onze conclusie dat er relatief veel mis gaat bij de detacheringen verdient,
volgens de minister, in het licht van de uitkomsten aanmerkelijke nuancering.Zij geeft aan onze aanbeveling om eventuele vergoedingen alleen na consultatie
van de desbetreffende internationale organisatie toe te kennen over te nemen.
Onze aanbeveling over pensioenpremies ziet zij – ook in het licht van
het vorig jaar in het onderzoek bij het Ministerie van BuiZa gebleken verschil
van mening over de regelgeving ter zake – als bevestiging van de noodzaak
om de circulaire van haar ministerie uit 1996 over buitengewoon verlof te
verduidelijken. De minister is daarmee begonnen.Zij is het ook eens met onze aanbeveling om verschuldigde pensioenpremies
die, tegen met gedetacheerden gemaakte afspraken in, niet zijn ingevorderd,
alsnog te verhalen.6.1.2 Procedure aanvaarding voorwaardenOver de voorwaardenbrieven constateert de minister dat de door ons gebruikte
tabel de verkeerde suggestie wekt, namelijk dat er bij een aantal departementen
sprake is van een juridische tekortkoming. Verder geeft ze aan op termijn
te bezien of de formulering van het genoemde ARAR-artikel niet beter is aan
te sluiten op die van de andere bepalingen betreffende de (eenzijdige) aanstelling
van ambtenaren. De minister voegt toe dat ze daarbij geen afbreuk wil doen
aan de bedoeling van het artikel, namelijk dat aan de ambtenaar geen buitengewoon
verlof wordt verleend, zonder dat deze bekend is met de daarvoor geldende
voorwaarden.6.1.3 VergoedingenDe minister zegt namens de andere ministers toe dat voortaan in voorkomende
gevallen bij alle ministeries de procedure zal worden gevolgd dat een vergoeding
pas wordt toegekend als de betreffende organisatie daarmee schriftelijk heeft
ingestemd. Onze aanbeveling om een vergoeding slechts bij hoge uitzondering toe te
kennen sluit, volgens haar, aan bij het feit dat alle ministeries in beginsel
geen vergoeding toekennen, behalve als daar in specifieke individuele situaties
goede argumenten voor zijn. De minister vindt dat er een zekere ruimte moet
blijven bestaan om van dat beginsel af te wijken, ook in het licht van het
stimuleringsbeleid ten aanzien van buitenlandse detacheringen.6.1.4 PensioenpremiesVolgens de minister valt het onderwerp pensioenpremies buiten de vraagstelling
van de Tweede Kamer en behoeft de conclusie dat de regelgeving slecht wordt
nageleefd nuancering. De minister geeft aan dat in de regelgeving expliciet
de mogelijkheid genoemd is om door of namens de werkgever anders te bepalen
dan het volledig verhalen van de premies op de gedetacheerde. Zij merkt op
dat dit punt vorig jaar eveneens naar voren kwam in ons Rapport bij het Jaarverslag 2007 van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Haar is toen verzocht de circulaire uit 1996, en in het bijzonder
de verhaalsregeling, te verduidelijken. De minister geeft aan dat ze dat gaat
doen, daarbij gaat zij uit van het staande beleid dat (gedeeltelijke) kwijtschelding
mogelijk is. Ook zal ze het door ons genoemde punt van kwijtschelding van
premies ter compensatie van inkomensverlies bij indiensttreding bij een internationale
organisatie meenemen.Ten aanzien van het niet invorderen van pensioenpremies, waarvan voorafgaande
aan de detachering met de betrokkene was afgesproken die wel te verhalen,
is zij met ons van mening dat invordering zo mogelijk alsnog moet gebeuren.
Beginselen van behoorlijk bestuur en juridische kaders zijn volgens haar bepalend
voor de mogelijkheden.6.1.5 Procedures en registratieAls verklaring voor de problemen die wij hebben ondervonden met de registratieprocedures
rond detacheringen en vergoedingen geeft de minister aan dat het om een lange
onderzoeksperiode ging, die in sommige gevallen de bewaartermijnen overschreed.
Ook maakten de financiële en personele systemen in die periode grote
veranderingen door. Daardoor moesten door de departementen relatief grote
inspanningen worden gedaan om gegevens te verzamelen over een betrekkelijk
klein aantal medewerkers.De minister zal de aanbeveling om de besluitvorming rond buitenlandse
detacheringen per ministerie te centraliseren, interpreteren als een aansporing
om in de nieuwe circulaire de condities voor detachering scherp te omschrijven.
Dit zal, volgens haar, de eenduidigheid en overzichtelijkheid al vergroten,
zonder vergaande wijzigingen in bevoegdheidsregelingen en registratiesystemen
ten behoeve van deze specifieke groep.De reactie op de aanbevelingen over het vastleggen van de verschillende
detacheringsvormen en het maken van een duidelijk onderscheid tussen bezoldigd
en onbezoldigd buitengewoon verlof stelt de minister uit tot na onze tweede
publicatie. 6.2 Nawoord Algemene RekenkamerMet instemming nemen we kennis van de toezegging van de minister dat zij
de niet ingevorderde pensioenpremies alsnog wil gaan invorderen. Wij zijn
ook verheugd dat de minister de regelgeving ten aanzien van de pensioenpremies
en de voorwaardenbrief wil gaan verduidelijken.Over de bij de voorwaardenbrieven gebruikte tabel kunnen we opmerken dat
binnen het onderzoek verschil is gemaakt tussen het ontbreken van een handtekening
op een voorwaardenbrief en het niet reageren op een besluit. Een besluit is
een eenzijdige overeenkomst waarop altijd duidelijk
aangegeven staat dat daartegen bezwaar kan worden gemaakt. De voorwaardenbrief
is een tweezijdige overeenkomst, die door beide partijen ondertekend dient te worden.De nuancering die de minister geeft bij de pensioenpremies verdient op
haar beurt weer een nuancering. Het bevoegd gezag heeft namelijk geen mogelijkheid
om af te zien van het werknemersdeel, wat bij twaalf mensen wel gebeurd is.
Evenmin kan er afgezien worden van invordering. In al deze gevallen is er
sprake van onrechtmatigheden. Bij uitzondering kan het bevoegd gezag wel afzien
van het (deels) verhalen van het werkgeversdeel. Daarvoor moet het bevoegd
gezag dan wel een duidelijke aanleiding hebben en aangeven.Tijdens het onderzoek bleek dat bij een derde van het aantal gedetacheerden
het werkgeversdeel van de pensioenpremie niet (geheel) bij betrokkene werd
verhaald. Vaak werd als aanleiding gegeven dat de salarisachteruitgang voor
de gedetacheerde te groot was.Met het volgende deel van het onderzoek, dat naar verwachting vroeg in
september dit jaar wordt uitgebracht, wordt het beeld over de hele groep gedetacheerden
gecompleteerd. Graag komen we dan op een aantal aspecten terug, waaronder
de pensioenpremieskwestie. We hopen dan ook nadere informatie te kunnen geven
over de resultaten van de door de minister aangekondigde invordering van nog
verschuldigde pensioenpremies.BIJLAGE 1OVERZICHT CONCLUSIES, AANBEVELINGEN EN BESTUURLIJKE REACTIEConclusiesAanbevelingenReactie en toezeggingenAlles bij elkaar genomen blijkt het aantal
gedetacheerde ambtenaren zonder bezoldiging in de periode 1 januari 2002
tot 1 juni 2008 klein te zijn. Op het totale aantal ambtenaren dat bij
de Rijksoverheid werkzaam (circa 180 000) is een aantal van minder dan
200 over een periode van ruim zes jaar verwaarloosbaar. De minister is het hiermee
eens.Veel vergoedingen worden
gegeven zonder overleg met de internationale organisatie, terwijl internationale
organisaties regel- geving hebben die dit zonder hun expliciete toestemming
niet toestaat.Geef vergoedingen bij
detachering zonder bezoldiging alleen in hoge uitzonderingsgevallen en alleen
na consultatie van de desbetreffende internationale organisatie.Deze aanbeveling neemt de minister over.Binnen de aangetroffen procedures worden
weliswaar alle vormen van detachering genoemd, maar wordt nauwelijks ingegaan
op de verschillen. Pas sinds kort wordt er in een procedure van het Ministerie
van BuiZa op gewezen dat het verstrekken van vergoedingen bij buitengewoon
verlof zonder bezoldiging strijdig kan zijn met de regelgeving van internationale
organisaties. Maak een
rijksbrede procedure met een duidelijk onderscheid tussen buitengewoon verlof
met en zonder bezoldiging;   Centraliseer per ministerie de besluitvorming
om te voorkomen dat verschillende ambtenaren onder verschillende condi- ties
worden gedetacheerd en maak gebruik van op rijksniveau gecentraliseerde expertise;  
Houd bij het inrichten van het P-direkt salarissysteem rekening met de verschillende
detacheringsmogelijkheden en geef binnen het systeem met een code aan waar
de betreffende ambtenaar gedetacheerd is en op welke manier (bijvoorbeeld
met of zonder bezoldiging), zodat snel manage- mentinformatie hierover samengesteld
kan worden.De minister gaat in een
nieuwe circulaire de condities voor detachering scherp omschrijven.  
Op de aanbeveling voor het inrichten van P-direkt komt de minister terug na
de publicatie van deel B van ons rapport.Met voorwaardenbrieven, die in de regelgeving
als belangrijke documenten worden omschreven, wordt slordig omgegaan.Houd rekening met de bepaling dat het verlof
niet eerder ingaat dan nadat betrokkene schriftelijk heeft verklaard dat hij
de daaraan verbonden voorwaarden aanvaardt. De minister gaat hiermee rekening houden wanneer zij op termijn de formulering
van het betreffende ARAR-artikel gaat herzien.Daarnaast wordt de regelgeving voor het
verhalen van pensioenpremies slecht nageleefd en blijft de invordering van
pensioenpremies relatief vaak achterwege. Kwijtschelding van pensioenpremies
wordt vaak gebruikt ter compensatie van bijvoorbeeld salarisachteruitgang.Volg de regelgeving voor het verhalen
van pensioenpremies;   Indien salarisachteruitgang gecompenseerd moet
worden, doe dat via een meer geëigend artikel of breid de regelgeving
hiervoor uit;   Indien om welke reden dan ook de verschuldigde pensioenpremies
(deels) niet zijn ingevorderd overweeg om dit alsnog te doen. De minister vindt dat kwijtschelding van pensioenpremies
tot de mogelijkheden moet blijven behoren.   De niet ingevorderde premies
worden alsnog ingevorderd voor zover beginselen van behoorlijk bestuur en
juridische mogelijkheden dit toelaten. Bij een aantal ministeries is de praktijk
gegroeid dat indien de vertrekpremie die betrokkene na afloop van de detachering
mee- krijgt niet toereikend blijkt te zijn om het totale werkgeversdeel van
de pensioenpremie te voldoen het resterende bedrag voor rijksrekening zal
worden genomen.Pas de regelgeving voor het verhalen
van pensioenpremies aan de praktijk aan. De minister
gaat de regelgeving op dit punt verduidelijken. Zij zal ons punt over het
compenseren van salarisachteruitgang hierin meenemen.BIJLAGE 2INTERNATIONALE ORGANISATIES WAAR DE ONDERZOCHTE RIJKSAMBTENAREN
GEDETACHEERD WORDENType organisatieNaam organisatieLand, plaats en aantal gedetacheerdenVNVerenigde Naties en gespecialiseerde VN-organisatiesIn de periode 01-01-2002 tot 01-06-2008VNVerenigde Naties (VN)New York:
1 Genève: 1 Onbekend: 1 VNUnited Nations Relief and Work Agency (UNRWA)Israel, Ashkelon: 2 VNUnited Nations; the High Commissioner for Refugees
(UNHCR)Zwitserland, Genève: 2VNUnited Nations Development Programme (UNDP)VS, New York: 1 Laos, Vientiane: 1 VNUnited Nations Human Settlements Programme (UN-Habitat)Kosovo: 1 VNUnited Nations Population Fund (UNFPA)Haiti, Port-au-Prince: 1 Yemen, Sana’a: 1VNUN-university for peace (Upeace)Costa Rica, San José: 1VNUnited Nations Environment Programme (UNEP)Kenya, Nairobi: 6 Frankrijk, Parijs: 1 VS, New York: 1 Zwitserland,
Genève: 2 Canada, Montreal: 1 Onbekend: 2VNUnited Nations Advance Mission (UNAMIS)Soedan, Khartoem: 1 VNUnited Nations Mission in Kosovo (UNMIK)Kosovo, Prishtina: 3 VNUnited Nations Framework Convention on Climate
Change (UNFCCC)Duitsland, Bonn: 3 VNUnited Nations Convention to combat desertification
(UNCCD)Duitsland, Bonn: 1VNWorld Health Organization (WHO)Zwitserland, Geneve: 4 Denemarken, Kopenhagen: 7 VNInternational Labour Organization (ILO)België, Brussel: 1 Trinidad, Port of Spain: 1VNUnited nations Transitional administration East
Timor (UNTAET)Oost Timor:1 VNUnited Nations Economic Commission for Asia and
the Far East (UNESCAP)Thailand, Bangkok: 1VNUnited Nations Centre for International Crime
Prevention (UNCICP)Oostenrijk, Wenen: 1 VNInternational Fund for Agricultural Development
(IFAD)Italië, Rome: 1 VNFood and Agricultural Organization (FAO)Italië, Rome: 3 VNUnited Nations Educational, Scientific and Cultural
Organization (UNESCO)Frankrijk, Parijs: 2 VNInternational Atomic Energy Agency (IAEA)Oostenrijk, Wenen: 4 VNEuropean and Mediterranean Plant Protection Organization
(EPPO)Frankrijk, Parijs: 1  Totaal VN61   EUEU en EU-agentschappen EUEuropese Commissie (EC)België,
Brussel: 12 EUEuropese Unie (EU)België,
Brussel: 5EUEuropean Economic Interest Grouping (EEIG)Frankrijk, Lille: 1 EUEuropese Rekenkamer (ERK)Luxemburg:
3EUCommissie van de EG (CvdEG)Luxemburg:
2 EUHof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
(HvJ EG)Luxemburg: 2EUEuropean Maritime Safety Agency (EMSA)België, Brussel: 3 EUEuropean Aviation Safety Agency (EASA)Duitsland, Keulen: 3 EUGallileo joint Undertaking (Gallileo)België, Brussel: 1 EUEconomic Interest Grouping of the National Meteorological
Services (Ecomet)België, Brussel: 1EUOffice for Harmonization in the Internal Market
(OHIM)Spanje, Alicante: 1 EUEuropean Central Bank (ECB)Duitsland,
Frankfurt: 2 EUEuropean Police Office (Europol)Nederland, Den Haag: 5 EUEuropean body for the enhancement of judicial
co-operation (Eurojust)Nederland, Den Haag: 1 EUCouncil of Europe (CCE)Frankrijk,
Straatsburg: 1 Totaal EU43   OverigOverige organisaties overigNoord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO)België, Brussel: 9overigWereldbankVS, Washington e.a.:
15 overigAsian Development Bank (ADB)Filippijnen, Manilla: 4 overigOrganisation for the Prohibition of Chemical
Weapons (OPCW)Nederland, Den Haag: 1 overig Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking
(OVSE)Oostenrijk, Wenen: 1 Kosovo: 1overigOrganisation for economic cooperation and
development (OESO)Frankrijk, Parijs: 5 overigEuropean Centre for Medium-Range Weather
Forecasts (ECMWF)Engeland, Reading: 1overigCommunity of European Railways (CER)België, Brussel: 1 overigTweega medica foundation (TMF)Nederland, Amsterdam: 1overigMatsuaJapan: 1 overigOslo and Paris commission (Ospar)Engeland, Londen: 1 overigInternationale Rijn Commissie (IRC)Duitsland, Koblenz: 2 overigMeghna Eastuary project (MEP)Bangladesh:1 overigInternational Council for the exploration
of the seas (ICES)Denemarken, Kopenhagen: 2 overigEuropean Radiocommunications Office (ERO)Denemarken, Kopenhagen: 2 overigCedexSpanje, Madrid: 1 overigUniversiteit Brazilië (UB)Brazilië: 1overigInternational Criminal Court (ICC)Nederland, Den Haag: 2 overigInternational Criminal Tribunal for the former
Yugoslavia (ICTY)Nederland, Den Haag: 1 overigPermanent Hof van Arbitrage (PHA)Nederland, Den Haag: 1 overigEuropean Bank for Reconstruction and Development
(EBRD)Engeland, Londen: 4overigInternational Energy Agency (IEA)Frankrijk, Parijs: 5overigInternational Energy Forum (IEF)Saoedi Arabië, Rijahd:1 overigEuropean Patent Office (EPO)Duitsland, München: 2 overigThe institute for Macroeconomic Analysis
and Development (IMAD)Slovenië: 1 overigEuropean Media Laboratory GmbH (EML)Duitsland, Heidelberg:1 overigReturn and Reconstruction Task Force Tuzia
(RRTF)Bosnië & Herzegovina, Tuzia: 1 overigWereld Douaneorganisatie (WDO)België, Brussel: 3 overigInter American Development Bank (IADB)VS, Washington: 3 overigEuropean Southern Agency (ESA)Frankrijk, parijs: 2 overigInternational Maritime Organization (IMO)Engeland, Londen: 1 overigOffice International des Epizooties (OIE)Frankrijk, Parijs; 1overigInternational Service for National Agriculture
Research (ISNAR)Nederland, Den Haag: 1 overigInternationaal Monetair Fonds (IMF)VS, Washington: 5 overigWissenschaftkolleg (WIKO)Duitsland, Berlijn: 1 onbekendAfghanistan: 1  Totaal overig (en onbekend)87TOTAAL 191BIJLAGE 3GEBRUIKTE AFKORTINGENABPAlgemeen Burgerlijk
PensioenfondsARARAlgemeen Rijksambtenarenreglement AZ(Ministerie van) Algemene
Zaken BuiZa(Ministerie van)
Buitenlandse ZakenBZK(Ministerie van) Binnenlandse
Zaken en KoninkrijksrelatiesDefensie(Ministerie van)
Defensie DG WaterDirecteur-generaal
Water EUEuropese UnieEZ(Ministerie van) Economische
Zaken HoCoStaHoge Colleges
van Staat IPAInterdepartementaal
Personeelsinformatie Automatiseringssysteem IRCInternationale Rijn
CommissieLNV(Ministerie van) Landbouw,
Natuur en VoedselkwaliteitNAVONoord-Atlantische
VerdragsorganisatieOESOOrganisatie voor
Economische Samenwerking en OntwikkelingOCW(Ministerie van) Onderwijs,
Cultuur en WetenschapRDBZReglement Dienst
Buitenlandse Zaken RVWDBRegeling VenW deskundigen
in het buitenland SZW(Ministerie van) Sociale
Zaken en Werkgelegenheid VenW(Ministerie van)
Verkeer en Waterstaat VNVerenigde Naties VROM(Ministerie van)
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerVWS(Ministerie van) Volksgezondheid,
Welzijn en SportLiteratuurAanhangsel Handelingen TK 2007–2008, nr. 1500 (onder meer gevraagd
naar informatie over betalingen van vergoedingen aan Nederlanders die bij
internationale organisaties werkzaam zijn door andere departementen).Algemene Rekenkamer (1994). Juniverslag 1995 van de
Algemene Rekenkamer. Tweede Kamer, vergaderjaar 1994–1995.
Kamerstuknummer 24 230, nrs. 1–2.BZK (1996). Circulaire buitengewoon verlof van lange duur bij de sector
Rijk.BZK (2003), Circulaire: Buitengewoon verlof in verband met functie aanvaarding
bij een internationale volkenrechtelijke organisatie, 15 april 2003.BuiZa (2008), Detacheringen: beleid en procedures.BuiZa (2008a), Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, Kamerstuknummer
31 200 V, nrs. 94–101, 108–110, 119 en aanhangsel van de
handelingen II, nr. 1500.Europese Gemeenschappen. Verordening No. 31 (E.E.G.), 11 (E.G.A.), tot
vaststelling van het statuut van de ambtenaren en de regeling welke van toepassing
is op de andere personeelsleden van de Europese Economische Gemeenschappen
en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.Gill’ard c.s. (2008) Brief van het lid Gill’ard
c.s. (voorstel voor Rekenkameronderzoek naar vergoedingen aan Nederlanders
die werkzaam zijn bij internationale organisaties). Tweede Kamer, vergaderjaar
2007–2008, Kamerstuknummer 31 200 V, nr. 129Handelingen (2008). Brief van Tweede Kamer
(Nederlanders bij internationale organisaties). TK 100, 24 juni 2008.Tweede Kamer (2008). Verzoekbrief van Tweede Kamer (aan de Algemene Rekenkamer om een onderzoek uit te voeren naar
vergoedingen aan Nederlanders die werkzaam zijn bij internationale organisaties),
Den Haag, 24 juni 2008.United Nations(2001). «Standards of conduct for
the international civil service», paragrafen 46 en 47.VenW (2003), Handboek Personeel Buitenland. XNoot1Exclusief het Ministerie van Defensie.XNoot2Inclusief 48 000 militaire ambtenaren.XNoot1VWS: bij 6 van de 8 bij de «World Health Organisation» (WHO)
onbezoldigd gedetacheerden werden het volledige salaris en alle kosten door
het ministerie vergoed aan de WHO. LNV: bij 1 bij de «Food and Agriculture
Organisation» (FAO) gedetacheerde werd het salaris en kosten voor de
helft door het ministerie vergoed aan de FAO. Financiën: bij 1 bij de «Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling» (OESO) gedetacheerde
werd het salaris en kosten voor een deel door het ministerie vergoed aan de
OESO.XNoot1Ambtenarenwet, artikel 1, lid 1: Ambtenaar in de zin van deze wet is degene,
die is aangesteld om in openbare dienst werkzaam te zijn. Lid 2. Tot den openbaren
dienst behooren alle diensten en bedrijven door den Staat en de openbare lichamen
beheerd. Lid 3. Niet is ambtenaar in de zin van deze wet degene, met wie een
arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht is gesloten. Lid 4. Tenzij het tegendeel
blijkt, zijn in deze wet onder ambtenaren gewezen ambtenaren begrepen.XNoot2In plaats van «gedetacheerd zonder bezoldiging» wordt ook
wel gesproken over «buitengewoon verlof zonder behoud van bezoldiging»
of «verlof BB». Deze laatste term betekent voluit «verlof
buiten bezwaar van ’s-Rijks schatkist».XNoot1Juridisch is het ook mogelijk hiervan een besluit te maken waarop binnen
zes weken bezwaar kan worden gemaakt. Indien bezwaar achterwege blijft zijn
de voorwaarden ook geaccepteerd.XNoot1Aangezien alleen de regelgeving van deze drie organisaties is onderzocht
kan over vergoedingen verstrekt aan gedetacheerden bij andere internationale
organisaties geen uitspraak worden gedaan.XNoot1Deze vraag is niet aan de Hoge Colleges van Staat gesteld. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31910-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl