Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (adoptie door personen van hetzelfde geslacht); Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26673, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

14-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26673 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26673Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 673Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (adoptie door personen
van hetzelfde geslacht)BADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 23 maart
1999 en het nader rapport d.d. 2 juli 1999, aangeboden aan de Koningin door
de staatssecretaris van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 1 december 1998, no. 98.005679, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Justitie, bij de Raad van State
ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting
tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (Adoptie door personen
van hetzelfde geslacht).Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 1 december
1998, nr. 98.005679, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 23 maart 1999, nr. W03.98.0547/I, bied ik U hierbij
aan.1. Het wetsvoorstel strekt ertoe zowel adoptie van een kind door personen
van hetzelfde geslacht mogelijk te maken als de in artikel 227 van Boek 1
van het Burgerlijk Wetboek (BW) opgenomen voorwaarde voor adoptie, te weten
dat zij in het kennelijk belang van het kind is, aan te vullen met de voorwaarde
dat moet komen vast te staan dat het kind niets meer van zijn oorspronkelijke
ouders te verwachten heeft.2a. In de memorie van toelichting wordt gesteld dat kinderen die in een
duurzame relatie van twee personen van hetzelfde geslacht geboren worden en/of
daarbinnen worden verzorgd en opgevoed, ook in juridisch opzicht de bescherming
dienen te krijgen die zij behoeven. Nu kent de wet sinds 1 januari 1998 de
mogelijkheid van gezamenlijk gezag of voogdij van een ouder en zijn/haar partner
over het kind en zijn wetsvoorstellen in voorbereiding om zowel het gezamenlijk
gezag van rechtswege te laten ontstaan bij geboorte van het kind binnen het
geregistreerde partnerschap als erfrechtelijk gevolgen aan het gezag te verbinden.
In de toelichting wordt niet duidelijk gemaakt waarom naast deze uitgebreide
gezagsregeling adoptie mogelijk moet worden teneinde de nodige juridische
bescherming te bieden aan kinderen die opgroeien binnen een relatie van twee
personen van hetzelfde geslacht. Weliswaar bestaan er verschillen tussen de
erkenning van feitelijk ouderschap door de toekenning van gezamenlijk gezag
en ouderschap op grond van adoptie, maar deze verschillen hebben naar het
oordeel van de Raad van State niet zozeer betrekking op de juridische bescherming
van de positie van het kind, maar zijn veeleer van emotionele aard. Het wetsvoorstel beoogt een zeer ingrijpende wijziging van het afstammingsrecht,
die niet aansluit bij de ontwikkelingen op dat rechtsgebied die geleid hebben
tot de herziening ervan in 1998. De Raad wijst er in dit verband op dat in
het nieuwe afstammingsrecht juist aan de biologische band tussen ouders en
kind een groter belang is toegekend dan aan een juridische die gebaseerd is
op een fictie van ouderschap. Ook het rapport van de Commissie openstelling
burgerlijk huwelijk (hierna: de commissie-Kortmann), dat ten grondslag heeft
gelegen aan dit wetsvoorstel, draagt geen argumenten aan die deze breuk met
het geldende recht rechtvaardigen.b. Met dit wetsvoorstel wijkt Nederland niet alleen af van alle rechtsstelsels
in de omringende landen, maar ook valt niet te verwachten dat de in Nederland
uitgesproken adoptie door personen van hetzelfde geslacht in het buitenland
zal worden erkend, zoals ook blijkt uit bijlage 4 van het rapport van de commissie-Kortmann.
Dat andere landen het standpunt van Nederland niet delen kan overigens ook
worden afgeleid uit artikel 2 van het op 29 mei 1993 te 's-Gravenhage totstandgekomen
Verdrag inzake de internationale samenwerking en de bescherming van kinderen
op het gebied van interlandelijke adoptie, dat op 1 oktober 1998 voor Nederland
in werking is getreden. In artikel 2 van dat Verdrag is na uitgebreide discussies
gekozen voor een beperking van het bereik van het verdrag tot adoptie door
«echtgenoten» of door «één persoon». Op grond van het vorenstaande komt de Raad tot de conclusie dat de motivering
in de memorie van toelichting de voorgestelde regeling, die een belangrijke
breuk met het bestaande afstammingsrecht betekent, niet rechtvaardigt.c. Te verwachten is dat het bij adoptie door personen van hetzelfde geslacht
vooral zal gaan om adoptie door de vrouwelijke partner van de moeder van het
kind, dan wel door de mannelijke partner van de vader van het kind. In het
laatste geval is het niet uitgesloten dat er een draagmoeder betrokken is
bij de verwekking van het kind en het draagmoederschap door het wetsvoorstel
dus in zekere zin wordt gehonoreerd. Dit terwijl het draagmoederschap niet
onbetwist is vanwege de (ook juridische) problemen die dit met zich brengt.
Als, zoals te verwachten is, door de voorgestelde regeling het draagmoederschap
als vorm van hulpverlening bij ongewenste kinderloosheid zal worden gestimuleerd,
zal dat naar de mening van de Raad een zeer ongewenste ontwikkeling zijn.d. De toelichting schept geen duidelijkheid over de vraag hoe de landen
die thans kinderen ter adoptie afstaan, zullen reageren als Nederland in de
mogelijkheid van adoptie door twee personen van hetzelfde geslacht voorzien
zal hebben. De Raad acht het niet onwaarschijnlijk dat deze regeling voor
deze landen aanleiding kan zijn om hun standpunt ten aanzien van het ter adoptie
afstaan van kinderen aan Nederlandse ouders te heroverwegen. Op grond van het vorenstaande adviseert de Raad het wetsvoorstel te heroverwegen.1, 2a en 2b. Naar het oordeel van de Raad betekent het onderhavige wetsvoorstel
een zeer ingrijpende wijziging van en een belangrijke breuk met het bestaande
afstammingsrecht. De Raad merkt terecht op dat in het nieuwe afstammingsrecht
de biologische band tussen ouder en kind meer gewicht heeft gekregen. Ik teken
daarbij aan dat dit in veel mindere mate geldt voor de in het afstammingsrecht
opgenomen regeling van de erkenning. Zo is in de wet bij voorbeeld niet tot
uitdrukking gebracht dat de erkenner vermoed wordt de verwekker van het kind
te zijn. Ook de niet-verwekker kan een kind erkennen.Belangrijk verschil tussen het afstammings- en adoptierecht is dat het
adoptierecht steeds een abstractie van de afstamming is. Het gaat om, zoals
de Raad het noemt, een fictie van ouderschap. Dat is ook de reden dat in de
memorie van toelichting het afstammings- en adoptierecht niet in één
adem genoemd worden. Juist in het adoptierecht is het juridische ouderschap
van de adoptiefouders – uitzonderingen daargelaten – niet gebaseerd
op het biologische ouderschap. Dit is voor de commissie Kortmann reden geweest
om de mogelijkheid van adoptie door personen van hetzelfde geslacht voor te
stellen als de beste juridische bescherming – beter dan het gezamenlijk
gezag van een ouder en zijn partner – van het gezinsleven
van paren van hetzelfde geslacht en het kind dat zij verzorgen en opvoeden.Tussen erkenning van feitelijk ouderschap door middel van toekenning van
gezag op basis van artikel 253t van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en ouderschap
op grond van afstamming of adoptie bestaan verschillen. De gezagsuitoefening
eindigt in ieder geval bij de meerderjarigheid van het kind. Ouderschap eindigt
niet. Gezamenlijk gezag kan eindigen door aan de rechter beëindiging
en toekenning van het gezag aan één van beide betrokkenen te
vragen. Van ouderschap kan in principe geen afstand worden gedaan. Ouderschap
betekent ook opneming in de familie van de ouders. Gezag betekent dat niet.
Het gezamenlijk gezag werkt niet altijd door in andere regelgeving. Deels
hebben deze verschillen, zoals de Raad terecht opmerkt, geen betrekking op
de juridische positie van het kind, maar zijn zij van emotionele aard. Maar
er zijn wel degelijk juridische verschillen van meer of minder verstrekkende
aard. Ik noem er twee die voortvloeien uit Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.
De positie van de niet-ouder bij de beëindiging van het gezamenlijk gezag
door de rechter is, als het gaat om de omgang, een andere dan die van een
ouder. De niet-ouder die samen met de ouder het gezag uitoefent, geeft, gelet
op de huidige wettelijke regeling, niet mede toestemming tot het huwelijk
van het minderjarige kind.Het gezamenlijk gezag van een ouder en zijn partner zal in veel gevallen
een adequaat alternatief voor adoptie zijn teneinde het gezinsleven van een
kind met zijn feitelijke verzorgers en opvoeders te beschermen. Maar in die
gevallen dat een kind niets meer van zijn oorspronkelijke ouders als ouder
te verwachten heeft, is er geen goede reden om, mits ook aan de andere voorwaarden
voor adoptie is voldaan, adoptie wel toe te staan aan twee personen van verschillend
geslacht of aan de niet-ouder alleen, maar niet aan twee personen van hetzelfde
geslacht.Dat een adoptie door twee personen van hetzelfde geslacht in het buitenland
een onbekend verschijnsel is, is onderkend. Eveneens is onderkend dat in het
Haagse Adoptieverdrag van 1993 de mogelijkheid van erkenning van adopties
door personen van gelijk geslacht niet is opgenomen. In het buitenland zijn
de opvattingen over dit onderwerp (nog) niet zover voortgeschreden als in
Nederland. Dit zal ertoe leiden dat de familierechtelijke betrekkingen die
uit de adoptie door twee personen van hetzelfde geslacht voortvloeien, in
het buitenland niet erkend zullen worden. Wel zou het mogelijk zijn dat in
het buitenland het uit de adoptie voortvloeiende gezag wordt erkend.2c. De Raad verwacht dat draagmoederschap als vorm van hulpverlening bij
ongewenste kinderloosheid gestimuleerd zal worden. Hij acht dit een zeer ongewenste
ontwikkeling. Gelet op het feit dat al vele jaren de vraag naar adoptiekinderen
het aanbod verre overtreft, zou er alle aanleiding zijn te veronderstellen
dat draagmoederschap als vorm van hulpverlening bij ongewenste kinderloosheid
reeds lange tijd gestimuleerd wordt. Duidelijke signalen zijn mij hierover
niet bekend. Om genoemde reden deel ik de verwachting van de Raad niet dat
door invoering van adoptie door personen van hetzelfde geslacht het draagmoederschap
wel gestimuleerd zou worden.2d. Het wetsvoorstel ziet alleen op de adoptie van kinderen die hun gewone
verblijfplaats in Nederland hebben. De Wet opneming buitenlandse kinderen
ter adoptie wordt in verband met dit wetsvoorstel niet aangepast in die zin
dat ook twee personen van hetzelfde geslacht in aanmerking zouden kunnen komen
voor adoptie van een buitenlands kind. Achtergrond van deze beperking is dat
landen die kinderen ter adoptie afstaan, zeer waarschijnlijk niet bereid zullen
zijn deze kinderen af te staan voor adoptie door personen van hetzelfde geslacht.
Of de invoering van adoptie door personen van hetzelfde geslacht van kinderen
in Nederland ertoe zal leiden dat landen die kinderen afstaan hun standpunt
ten aanzien van Nederland in meer algemene zin zullen heroverwegen, is onduidelijk.
De per 1 januari 1998 in de wet opgenomen mogelijkheid van gezamenlijk gezag
door personen van gelijk geslacht en de per 1 april 1998 bestaande mogelijkheid
van eenouderadoptie (onder meer door een van de beide partners van hetzelfde
geslacht) hebben tot nu toe in ieder geval geen wijziging in de situatie gebracht.3. Voor het geval het wetsvoorstel niettemin wordt gehandhaafd, geeft
de Raad het volgende in overweging. a. Uit de memorie van toelichting blijkt dat het wetsvoorstel in feite
een weergave is van de aanbevelingen van de commissie-Kortmann. De Raad adviseert
in de toelichting meer aandacht te besteden aan standpunten van organisaties
die zich ook met deze materie hebben beziggehouden, zoals de Gezinsraad, de
Emancipatieraad en de Raad voor het Jeugdbeleid.b. In de inleiding van de memorie van toelichting wordt vermeld dat niet
het afstammingsrecht wordt aangepast, maar het adoptierecht. De Raad acht
dit een onjuiste voorstelling van zaken. Het adoptierecht is een onderdeel
van het afstammingsrecht (bijvoorbeeld artikel 198 Boek 1 BW). Door adoptie
worden bestaande familierechtelijke betrekkingen beëindigd en nieuwe
geschapen. De Raad adviseert de memorie van toelichting aan te passen.c. Op voorstel van de commissie-Kortmann wordt de in het huidige artikel
227 Boek 1 BW opgenomen voorwaarde voor adoptie, te weten dat de adoptie in
het kennelijk belang van het kind moet zijn, aangevuld met de voorwaarde dat
moet komen vast te staan dat het kind niets meer van zijn oorspronkelijke
ouders te verwachten heeft. Het gaat hierbij niet om de vraag of het kind
met zijn oorspronkelijke ouders geen feitelijke contacten meer heeft of nog
zal krijgen, maar of al dan niet de verwachting bestaat dat de ouders nog
enige inhoud kunnen/willen geven aan het ouderschap. De Raad mist in de toelichting
aandacht voor de vraag, op welke gronden de rechter zal kunnen vaststellen
dat een dergelijke situatie zich voordoet. Het college wijst in dit verband
in het bijzonder op de voorgestelde adoptie van een Nederlands kind door twee
volwassenen van hetzelfde geslacht. In deze situatie zal er meestal nog sprake
zijn van een geboorte-ouder die wellicht op het moment van ter adoptie afstaan
niets wil of kan bieden aan het kind, maar van wie toch moeilijk duidelijk
vastgesteld kan worden dat dit in de (nabije) toekomst niet anders kan liggen. De Raad adviseert in de toelichting hieraan aandacht te besteden.3a. De adviezen van de Emancipatieraad, de Raad voor het Jeugdbeleid en
de Nederlandse Gezinsraad inzake het afstammingsen adoptierecht zijn reeds
betrokken bij de notitie Leefvormen (kamerstukken II 1995/96 22 700,
nr. 5, pp. 6/7). Voorts zijn deze adviezen aan de orde gekomen in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel dat heeft geleid tot de Wet van 30 oktober
1997 tot wijziging van, onder meer, Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband
met de invoering van gezamenlijk gezag voor een ouder en zijn partner en van
gezamenlijke voogdij (kamerstukken II 1993/94, 23 714, nr. 3, p. 1).
Tenslotte is een recenter advies van de Nederlandse Gezinsraad over deze gehele
materie (Nieuw gezinsrecht: rapport over ouderschap en partnerschap (1996))
door de Commissie Kortmann bij haar werkzaamheden betrokken. Gelet hierop
zie ik onvoldoende aanleiding dezelfde adviezen – die behoudens het
laatst genoemde advies van de Nederlandse Gezinsraad niet van recente datum
zijn – opnieuw in de memorie van toelichting te behandelen.3b. In de memorie van toelichting zal aandacht besteed worden aan de vraag
waarom onderscheid gemaakt wordt tussen aanpassing van het adoptierecht en
aanpassing van het afstammingsrecht in overeenstemming met hetgeen onder punt
1, 2a en 2b is opgemerkt.3c. In de memorie van toelichting zal aandacht geschonken worden aan de
vraag hoe de rechter kan beoordelen of een ouder in de toekomst als ouder
nog iets aan het kind te bieden zal hebben.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om de artikelen 204 en 207 van Boek
1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de adoptie door personen van hetzelfde
geslacht aan te passen. In de artikelsgewijze toelichting is op deze wijzigingen
ingegaan.De Raad van State heeft mitsdien bezwaar tegen het voorstel van wet en
geeft U in overweging dit niet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,P. J. Boukema Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Staatssecretaris van Justitie,M. J. Cohen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26673-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl