Wijziging van de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden, de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met de verruiming van de mogelijkheid onvrijwillige geneeskundige behandeling te verrichten; Voorstel van wet; Voorstel van wet
Staten-Generaal — Kamerstuk Voorstel van wet
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141797
 2009-2010
 
 32 337
 Wijziging van de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden,
de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen
in verband met de verruiming van de mogelijkheid onvrijwillige geneeskundige
behandeling te verrichten
 
 
 
 
 Nr. 
 2
 VOORSTEL VAN WET
 Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
 
 Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
 Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is de Beginselenwet
verpleging ter beschikking gestelden, de Penitentiaire beginselenwet en de
Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen te wijzigen teneinde de mogelijkheid
van het verrichten van onvrijwillige geneeskundige behandeling te verruimen;
 Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der
Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en
verstaan bij deze:
 ARTIKEL I
 De Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden wordt gewijzigd
als volgt:
 A
 Artikel 1 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. De onderdelen t tot en met bb worden geletterd u tot en met cc.
 
 2. Na onderdeel s wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
 t. gevaar:
 1. gevaar voor de verpleegde, die het veroorzaakt, hetgeen onder
meer bestaat uit:
 a. het gevaar dat de verpleegde zich van het leven zal beroven of
zichzelf ernstig lichamelijk letsel zal toebrengen;
 b. het gevaar dat de verpleegde maatschappelijk te gronde gaat;
 c. het gevaar dat de verpleegde zichzelf in ernstige mate zal verwaarlozen;
 d. het gevaar dat de verpleegde met hinderlijk gedrag agressie van
anderen zal oproepen.
 2. gevaar voor een of meer anderen, hetgeen onder meer bestaat uit:
 a. het gevaar dat verpleegde een ander van het leven zal beroven
of hem ernstig lichamelijk letsel zal toebrengen;
 b. het gevaar voor de psychische gezondheid van een ander;
 c. het gevaar dat de verpleegde een ander, die aan zijn zorg is toevertrouwd,
zal verwaarlozen.
 3. gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen;
 B
 Artikel 16 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het eerste lid wordt «zoveel mogelijk in overleg met
hem» gewijzigd in: na overleg met hem.
 
 2. Onder vernummering van het tweede lid en derde lid tot derde en
vierde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
 2. Het behandelingsplan, bedoeld in het eerste lid, is gericht op
het zodanig wegnemen van het gevaar dat de stoornis van de geestvermogens
de verpleegde doet veroorzaken, dat de terbeschikkingstelling kan worden beëindigd
of voorwaardelijk kan worden beëindigd. Zo mogelijk geschiedt dit door
het bewerkstelligen van een verbetering van de stoornis. Indien dit niet mogelijk
is, geschiedt dit door het anderszins wegnemen van het gevaar.
 C
 Na artikel 16 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:
 Artikel 16a
 Behandeling van de verpleegde vindt slechts plaats:
 a. voor zover deze is voorzien in het behandelingsplan
 b. indien het overleg over het behandelingsplan als bedoeld in artikel
16, eerste of vierde lid, tot overeenstemming heeft geleid, en
 c. indien de verpleegde of – indien van toepassing –
de in artikel 16, vierde lid, bedoelde persoon zich niet tegen behandeling
verzet.
 Artikel 16b
 Indien niet voldaan wordt aan de voorwaarden van artikel 16a, onderdelen
b en c, kan als uiterste middel niettemin behandeling plaatsvinden:
 a. voor zover aannemelijk is dat zonder die behandeling het gevaar
dat de stoornis van de geestvermogens de verpleegde doet veroorzaken niet
binnen een redelijke termijn kan worden weggenomen, of
 b. indien het hoofd van de inrichting daartoe een besluit heeft genomen
en dit naar het oordeel van een arts volstrekt noodzakelijk is om het gevaar
dat de stoornis van de geestvermogens de verpleegde binnen de inrichting doet
veroorzaken, af te wenden.
 Artikel 16c
 1. Behandeling overeenkomstig artikel 16b, onder a, vindt plaats
na een schriftelijke beslissing van het hoofd van de inrichting waarin wordt
vermeld voor welke termijn zij geldt.
 2. Ten behoeve van de in het eerste lid genoemde beslissing dient
te worden overgelegd een verklaring van de behandelend psychiater alsmede
een verklaring van een psychiater die de verpleegde met het oog daarop kort
tevoren heeft onderzocht maar niet bij diens behandeling betrokken was. Uit
deze verklaringen dient te blijken dat de persoon op wie de verklaring
betrekking heeft, is gestoord in zijn geestvermogens en dat een geval als
bedoeld in artikel 16b, onder a, zich voordoet. De verklaringen moeten met
redenen zijn omkleed en ondertekend.
 3. De termijn als bedoeld in het eerste lid is zo kort mogelijk,
maar niet langer dan drie maanden, gerekend vanaf de dag waarop de beslissing
tot stand komt. Het hoofd van de inrichting doet onverwijld een afschrift
van de beslissing toekomen aan de verpleegde of de persoon als bedoeld in
artikel 16, vierde lid.
 4. Indien na afloop van de termijn als bedoeld in het eerste lid,
voortzetting van de behandeling overeenkomstig artikel 16b, onder a, nodig
is, geschiedt dit slechts krachtens een schriftelijke beslissing van het hoofd
van de inrichting. Het bepaalde in de voorgaande volzin is eveneens van toepassing
indien binnen zes maanden na afloop van de termijn als bedoeld in artikel
16b, onder a, opnieuw behandeling nodig is. Het hoofd van de inrichting geeft
in zijn beslissing aan waarom van een behandeling alsnog het beoogde effect
wordt verwacht. Op zodanige beslissingen is het derde lid, tweede volzin,
van toepassing.
 5. Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld
omtrent de toepassing van het eerste, tweede, derde en vierde lid alsmede
omtrent de toepassing van artikel 16b, onder b.
 6. Deze in het vijfde lid bedoelde regels betreffen in ieder geval
de melding en de registratie van de behandeling alsmede de taak van de behandelend
arts. Tevens kunnen categorieën van behandelingsmiddelen of -maatregelen
worden aangewezen die niet mogen worden toegepast bij een behandeling als
bedoeld in artikel 16b. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen voorts ten
aanzien van daarbij aangegeven categorieën van behandelingsmiddelen of
-maatregelen regels worden gegeven met betrekking tot de wijze waarop tot
toepassing daarvan moet worden besloten.
 D
 Artikel 26 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het eerste lid worden na de woorden «wordt verricht»ingevoegd
de woorden «niet zijnde een behandeling als bedoeld in artikel 16b,
onder a of b».
 
 2. In het derde lid, de tweede volzin, vervalt: alsmede de taak van
de verantwoordelijke arts indien de geneeskundige handeling volstrekt noodzakelijk
is ter afwending van gevaar voortvloeiend uit de stoornis van de geestvermogens
van de verpleegde.
 E
 Artikel 56 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het eerste lid wordt onderdeel e geletterd onderdeel f.
 
 2. Na onderdeel d wordt een nieuw onderdeel ingevoegd, luidende:
 e. de beslissing tot het verrichten van geneeskundige behandeling
als bedoeld in artikel 16b, onder a of b.
 ARTIKEL II
 De Penitentiaire beginselenwet wordt gewijzigd als volgt:
 A
 Artikel 14 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het tweede lid worden na de woorden «de lichamelijke
of de geestelijke gezondheidstoestand van de gedetineerden,»ingevoegd:
de geneeskundige behandeling van de geestelijke gezondheidstoestand als bedoeld
in artikel 46d, onder a.
 
 2. Aan artikel 14 wordt een lid toegevoegd, luidende:
 4. Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld
omtrent de aanwezigheid van de benodigde voorzieningen in een inrichting of
afdeling voor de geneeskundige behandeling van de geestelijke gezondheidstoestand
als bedoeld in artikel 46d, onder a. In elk geval worden nadere regels gesteld
omtrent de beschikbaarheid van een psychiater en een verpleegkundige ten dienste
van deze inrichting of afdeling.
 B
 Na artikel 46 worden een paragraaf en vijf artikelen ingevoegd, luidende:
 Paragraaf 1a Verblijf in een bijzondere afdeling
in verband met de geestelijke gezondheidstoestand
 Artikel 46a
 Voor de toepassing van deze paragraaf wordt onder gevaar verstaan:
 Gevaar:
 1. gevaar voor de gedetineerde, die het veroorzaakt, hetgeen onder
meer bestaat uit:
 a. het gevaar dat de gedetineerde zich van het leven zal beroven
of zichzelf ernstig lichamelijk letsel zal toebrengen;
 b. het gevaar dat de gedetineerde maatschappelijk te gronde gaat;
 c. het gevaar dat de gedetineerde zichzelf in ernstige mate zal verwaarlozen;
 d. het gevaar dat de gedetineerde met hinderlijk gedrag agressie
van anderen zal oproepen.
 2. gevaar voor een of meer anderen, hetgeen onder meer bestaat uit:
 a. het gevaar dat de gedetineerde een ander van het leven zal beroven
of hem ernstig lichamelijk letsel zal toebrengen;
 b. het gevaar voor de psychische gezondheid van een ander;
 c. het gevaar dat de gedetineerde een ander, die aan zijn zorg is
toevertrouwd, zal verwaarlozen;
 3. gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen.
 Artikel 46b
 1. De directeur draagt zorg dat in overleg met de gedetineerde die
in verband met zijn geestelijke gezondheidstoestand verblijft in een daartoe
op grond van artikel 14 aangewezen afdeling of inrichting een geneeskundig
behandelingsplan wordt vastgesteld.
 2. Het geneeskundig behandelingsplan is gericht op het zodanig wegnemen
van het gevaar dat de stoornis van de geestvermogens de gedetineerde doet
veroorzaken dat de gedetineerde niet langer in verband met zijn geestelijke
gezondheidstoestand in een daartoe krachtens artikel 14 aangewezen afdeling
of inrichting behoeft te verblijven. Zo mogelijk geschiedt dit door het bewerkstelligen
van een verbetering van de stoornis. Indien dit niet mogelijk
is, geschiedt dit door het anderszins wegnemen van het gevaar.
 3. Bij algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld omtrent
de eisen waaraan een geneeskundig behandelingsplan tenminste moet voldoen
en de voorschriften die bij een wijziging daarvan in acht genomen moeten worden.
 4. Alvorens het geneeskundig behandelingsplan wordt vastgesteld,
wordt overleg gepleegd met
 a. de curator indien de gedetineerde onder curatele is gesteld
 b. de mentor, indien ten behoeve van de gedetineerde een mentorschap
is ingesteld.
 Artikel 46c
 Geneeskundige behandeling van de geestelijke gezondheidstoestand van de
gedetineerde vindt slechts plaats:
 a. voor zover deze is voorzien in het geneeskundig behandelingsplan
als bedoeld in artikel 46b, eerste lid
 b. indien het overleg over het geneeskundig behandelingsplan, bedoeld
in artikel 46b, eerste lid of vierde lid, tot overeenstemming heeft geleid,
en
 c. indien de gedetineerde of de persoon als bedoeld in artikel 46b,
vierde lid, zich niet tegen de behandeling verzet.
 Artikel 46d
 Buiten de situaties als bedoeld in artikel 32 kan, indien niet voldaan
wordt aan de voorwaarden van artikel 46c, onderdelen b en c, niettemin als
uiterste middel geneeskundige behandeling plaatsvinden:
 a. voor zover aannemelijk is dat zonder die geneeskundige behandeling
het gevaar dat de stoornis van de geestvermogens de gedetineerde doet veroorzaken
niet binnen een redelijke termijn kan worden weggenomen, of
 b. indien de directeur daartoe een besluit heeft genomen en dit naar
het oordeel van een arts volstrekt noodzakelijk is om het gevaar dat de stoornis
van de geestvermogens de gedetineerde binnen de inrichting doet veroorzaken,
af te wenden.
 Artikel 46e
 1. Geneeskundige behandeling overeenkomstig artikel 46d, onder a,
vindt plaats na een schriftelijke beslissing van de directeur waarin wordt
vermeld voor welke termijn zij geldt.
 2. Ten behoeve van deze beslissing dient te worden overgelegd een
verklaring van de behandelend psychiater alsmede een verklaring van een psychiater
die de gedetineerde met het oog daarop kort tevoren heeft onderzocht maar
niet bij diens behandeling betrokken was. Uit deze verklaringen dient te blijken
dat de gedetineerde op wie de verklaring betrekking heeft, is gestoord in
zijn geestvermogens en dat een geval als bedoeld in artikel 46d, onder a,
zich voordoet. De verklaringen moeten met redenen zijn omkleed en ondertekend.
 3. De termijn als bedoeld in het eerste lid is zo kort mogelijk,
maar niet langer dan drie maanden, gerekend vanaf de dag waarop de beslissing
tot stand komt. De directeur doet onverwijld een afschrift van de beslissing
toekomen aan de gedetineerde of de persoon als bedoeld in artikel 46b, vierde
lid.
 4. Indien na afloop van de termijn als bedoeld in het eerste lid,
voortzetting van de geneeskundige behandeling overeenkomstig artikel 46d,
onder a, nodig is, geschiedt dit slechts krachtens een schriftelijke beslissing
van de directeur. Het bepaalde in de voorgaande volzin is eveneens van toepassing
indien binnen zes maanden na afloop van de termijn als bedoeld
in artikel 46d, onder a, opnieuw behandeling nodig is. De gedetineerde of
de persoon als bedoeld in artikel 46b, vierde lid, ontvangt onverwijld een
afschrift van deze beslissing. De directeur geeft in zijn beslissing aan waarom
van een behandeling alsnog het beoogde effect wordt verwacht. Op zodanige
beslissingen is het derde lid, tweede volzin, van toepassing.
 5. Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld
omtrent de toepassing van het eerste, tweede, derde en vierde lid alsmede
omtrent de toepassing van artikel 46d onder b.
 6. Deze in het vijfde lid bedoelde regels betreffen in ieder geval
de melding en de registratie van de behandeling alsmede de taak van de behandelend
arts. Tevens kunnen categorieën van behandelingsmiddelen of -maatregelen
worden aangewezen die niet mogen worden toegepast bij een geneeskundige behandeling
als bedoeld in artikel 46d. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen voorts
ten aanzien van daarbij aangegeven categorieën van behandelingsmiddelen
of -maatregelen regels worden gegeven met betrekking tot de wijze waarop tot
toepassing daarvan moet worden besloten.
 C
 Artikel 57 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het eerste lid wordt onderdeel g tot en met j geletterd h tot
en met k.
 
 2. Na onderdeel f wordt een nieuw onderdeel ingevoegd, luidende:
 g. het verrichten van geneeskundige behandeling, als bedoeld in artikel
46d, onder a of b.
 ARTIKEL III
 De Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen wordt gewijzigd als
volgt:
 A
 Artikel 8 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het derde lid wordt na de woorden «of de uitvoering van
het perspectiefplan» ingevoegd: dan wel de verrichting van geneeskundige
behandeling als bedoeld in artikel 51d, onder a.
 
 2. Er wordt een lid toegevoegd dat luidt:
 7. Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld
omtrent de aanwezigheid van de benodigde voorzieningen in een inrichting of
afdeling voor de verrichting van geneeskundige behandeling als bedoeld in
artikel 51d, onder a. In elk geval worden nadere regels gesteld omtrent de
beschikbaarheid van een psychiater en een verpleegkundige ten dienste van
deze inrichting of afdeling.
 B
 Na artikel 51 worden een paragraaf en vijf artikelen ingevoegd, luidende:
 Paragraaf 1a Verblijf in een bijzondere zorgafdeling
in verband met de geestelijke gezondheidstoestand
 Artikel 51a
 Voor de toepassing van deze paragraaf wordt onder gevaar verstaan:
 1. gevaar voor de jeugdige, die het veroorzaakt, hetgeen onder meer
bestaat uit:
 a. het gevaar dat de jeugdige zich van het leven zal beroven of zichzelf
ernstig lichamelijk letsel zal toebrengen;
 b. het gevaar dat de jeugdige maatschappelijk te gronde gaat;
 c. het gevaar dat de jeugdige zichzelf in ernstige mate zal verwaarlozen;
 d. het gevaar dat de jeugdige met hinderlijk gedrag agressie van
anderen zal oproepen.
 2. gevaar voor een of meer anderen, hetgeen onder meer bestaat uit:
 a. het gevaar dat de jeugdige een ander van het leven zal beroven
of hem ernstig lichamelijk letsel zal toebrengen;
 b. het gevaar voor de psychische gezondheid van een ander;
 c. het gevaar dat de jeugdige een ander, die aan zijn zorg is toevertrouwd,
zal verwaarlozen;
 3. gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen.
 Artikel 51b
 1. De directeur draagt zorg dat binnen twee weken na plaatsing op
een afdeling voor intensieve zorg als bedoeld in artikel 22a of een afdeling
voor intensieve behandeling als bedoeld in artikel 22b, in overleg met de
jeugdige een geneeskundige behandelingsplan wordt vastgesteld.
 2. Het geneeskundig behandelingsplan is gericht op het zodanig wegnemen
van het gevaar dat de stoornis van de geestvermogens de jeugdige doet veroorzaken
dat de jeugdige niet langer in verband met zijn geestelijke gezondheidstoestand
op een afdeling voor intensieve zorg of intensieve behandeling behoeft te
verblijven. Zo mogelijk geschiedt dit door het bewerkstelligen van een verbetering
van de stoornis. Indien dit niet mogelijk is, geschiedt dit door het anderszins
wegnemen van het gevaar.
 3. Bij algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld omtrent
de eisen waaraan een geneeskundig behandelingsplan tenminste moet voldoen
en de voorschriften die bij een wijziging daarvan in acht genomen moeten worden.
 Artikel 51c
 Behandeling van de jeugdige op een afdeling voor intensieve zorg als bedoeld
in artikel 22a of een afdeling voor intensieve behandeling als bedoeld in
artikel 22b vindt slechts plaats:
 a. voor zover deze is voorzien in het geneeskundig behandelingsplan
bedoeld in artikel 51b, eerste lid
 b. indien het overleg over het geneeskundig behandelingsplan, bedoeld
in artikel 51b, eerste lid, heeft geleid tot overeenstemming met de jeugdige
en, indien de jeugdige de leeftijd van zestien jaar nog niet heeft bereikt,
met zijn ouders of voogd, stiefouder of pleegouders dan wel de stichting,
en
 c. indien de jeugdige of, indien de jeugdige de leeftijd van zestien
jaar nog niet heeft bereikt, zijn ouders of voogd, stiefouder of pleegouders
dan wel de stichting, zich niet tegen de geneeskundige behandeling verzetten.
 Artikel 51d
 Buiten de situaties bedoeld in artikel 37, kan, indien niet wordt voldaan
aan de voorwaarden van artikel 51c, onderdelen b en c, niettemin als uiterste
middel behandeling plaatsvinden:
 a. voor zover aannemelijk is dat zonder die behandeling het gevaar
dat de stoornis van de geestvermogens de jeugdige doet veroorzaken
niet binnen een redelijke termijn kan worden weggenomen, of
 b. voor zover dit volstrekt noodzakelijk is om het gevaar dat de
stoornis van de geestvermogens de jeugdige binnen de inrichting doet veroorzaken,
af te wenden.
 Artikel 51e
 1. Behandeling overeenkomstig artikel 51d, onder a, vindt plaats
na een schriftelijke beslissing van de directeur waarin wordt vermeld voor
welke termijn zij geldt.
 2. Ten behoeve van deze beslissing dient te worden overgelegd een
verklaring van de behandelend psychiater alsmede van een psychiater die de
jeugdige met het oog daarop kort tevoren heeft onderzocht maar niet bij diens
behandeling betrokken was. Uit de verklaringen dient te blijken dat de jeugdige
op wie de verklaring betrekking heeft, is gestoord in zijn geestvermogens
en dat een geval als bedoeld in artikel 51d, onder a, zich voordoet. De verklaringen
moeten met redenen zijn omkleed en ondertekend.
 3. De termijn als bedoeld in het eerste lid is zo kort mogelijk,
maar niet langer dan drie maanden, gerekend vanaf de dag waarop de beslissing
tot stand komt. De directeur doet onverwijld een afschrift van de beslissing
toekomen aan de jeugdige en, indien de jeugdige de leeftijd van 16 jaar nog
niet heeft bereikt,tevens aan zijn ouders of voogd, stiefouder of pleegouders
dan wel de stichting.
 4. Indien na afloop van de termijn als bedoeld in het eerste lid,
voortzetting van de behandeling overeenkomstig artikel 51d, onder a, nodig
is, geschiedt dit slechts krachtens een schriftelijke beslissing van de directeur.
Het bepaalde in de voorgaande volzin is eveneens van toepassing indien binnen
zes maanden na afloop van de termijn als bedoeld in artikel 51d, onder a,
opnieuw behandeling nodig is. De directeur geeft in zijn beslissing aan waarom
van een behandeling alsnog het beoogde effect wordt verwacht. Op zodanige
beslissingen is het derde lid, tweede volzin, van toepassing.
 5. Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld
omtrent de toepassing van het eerste, tweede, derde en vierde lid alsmede
omtrent de toepassing van artikel 51d, onder b.
 6. Deze in het vijfde lid bedoelde regels betreffen in ieder geval
de melding en de registratie van de behandeling alsmede de taak van de behandelend
arts. Tevens kunnen categorieën van behandelingsmiddelen of -maatregelen
worden aangewezen die niet mogen worden toegepast bij een behandeling overeenkomstig
het eerste lid. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen voorts ten aanzien
van daarbij aangegeven categorieën van behandelingsmiddelen of -maatregelen
regels worden gegeven met betrekking tot de wijze waarop tot toepassing daarvan
moet worden besloten.
 C
 Artikel 65 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het eerste lid wordt onderdeel j tot en met m geletterd k tot
en met n.
 
 2. Na onderdeel i wordt een nieuw onderdeel ingevoegd, luidende:
 j. het verrichten van geneeskundige behandeling als bedoeld in artikel
51d, onder a of b.
 ARTIKEL IV
 De artikelen van deze wet treden in werking op een bij koninklijk besluit
te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.
 
 Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat
alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks aangaat,
aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
 
 Gegeven
 
 De Minister van Justitie,
 
 De Staatssecretaris van Justitie,