Wet basisregistraties adressen en gebouwen; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30968, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-02-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30968 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN1. Inleiding1.1 Aanleiding tot het wetsvoorstel1.2 Eén wet voor basisregistraties van adressen
en van gebouwen1.3 Inhoud van het algemeen deel2. Verantwoordelijkheden en structuur2.1 Algemeen2.2 De landelijke voorziening2.3 Het beheer3. Inhoud van de registraties3.1 Adressen als eigenschap van adresseerbare objecten3.1.1 De ontwikkeling van het begrip adres3.1.2 De schrijfwijze van adressen3.1.3 De keuze voor een objectbenadering3.1.4 De aanwijzing van objecten en vaststelling
van adressen3.2 De geregistreerde objecten en eigenschappen4. De administratiemethodiek4.1 Algemeen4.2 De registers4.3 De registraties5. De werking van de registraties6. Het gebruik van de basisregistraties6.1 De kring van afnemers6.2 Eenmalige gegevensverstrekking en verplicht gebruik6.3 Terugmeldplicht6.4 Gegevens «in onderzoek»6.5 Aansprakelijkheid7. Bescherming van persoonsgegevens, correctieverzoek
en rechtsbescherming7.1 Bescherming van persoonsgegevens7.2 Correctieverzoek7.3 Rechtsbescherming8. Toezicht en handhaving8.1 Kwaliteitstoezicht8.2 Handhaving9. Toetsing van de gevolgen van het wetsvoorstel9.1 Lasten voor burgers, bedrijven en instellingen9.2 Bestuurlijke lasten9.3 Financiering9.4 Relatie met andere wetgeving9.5 Internationale aspecten10. Overleg en adviseringII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1onderdeel donderdeel konderdeel londerdeel nonderdeel oonderdeel ponderdeel qonderdeel rArtikel 2Artikel 3Artikel 4eerste lidtweede lidderde lidArtikel 5Artikel 6derde lidArtikel 7Artikel 8Artikel 9Artikel 10eerste lidtweede lidArtikel 11eerste lidtweede lidArtikel 12Artikel 13Artikel 14eerste lidtweede lidArtikel 15Artikel 16Artikel 17eerste lidonderdeel aonderdeel btweede lidArtikel 18eerste lidtweede lidArtikelen 19 tot en met 21artikel 19, eerste lid, onderdeel a, en derde lidartikelen 19, eerste lid, onderdeel b, en 20, eerste lid,
onderdeel cartikelen 19, tweede lid, onderdeel a, 20, tweede lid,
onderdeel a, en 21, tweede lid, onderdeel bartikelen 19, tweede lid, onderdeel b, 20, tweede lid,
onderdeel b, en 21, tweede lid, onderdeel cartikel 21, tweede lid, onderdeel aArtikelen 22 tot en met 25artikelen 22, eerste lid, onderdeel b, 23, eerste lid,
onderdeel f, 24, eerste lid, onderdeel c, en 25, eerste lid, onderdeel cartikelen 22, eerste lid, onderdeel d, 23, eerste lid,
onderdeel g, 24, eerste lid, onderdeel d, en 25, eerste lid, onderdeel dartikel 23, eerste lid, onderdeel cArtikel 26Artikel 27Artikel 28Artikel 29eerste lidtweede lidderde lidArtikel 30eerste lidtweede lidArtikel 31eerste lidtweede lidArtikel 32eerste lidtweede lidvierde lidArtikel 33, onderdeel aArtikel 34Artikel 35tweede lidArtikel 36Artikel 37eerste en tweede lidderde lidArtikel 38Artikel 39eerste lidtweede lidderde lidArtikel 40Artikel 41eerste lidtweede lidderde lidArtikel 42eerste lidtweede lidderde lidvierde lidArtikel 44, eerste lidArtikel 45Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30968Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 139 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 968Regels omtrent de basisregistraties adressen en gebouwen (Wet basisregistraties
adressen en gebouwen)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI. ALGEMEEN1. Inleiding1.1 Aanleiding tot het wetsvoorstelOm te kunnen voldoen aan de ambities van de overheid ten aanzien van onder
meer dienstverlening en de wenselijk geachte handhaving van beleidsuitvoering,
zijn diverse aanpassingen in de gegevenshuishouding van de overheid noodzakelijk.
Dit heeft in 1998 geleid tot het opzetten van het programma Stroomlijning Basisgegevens. De algemene doelstelling van het programma
is een verbetering van de gegevenshuishouding binnen de overheid door een
impuls te geven aan de totstandkoming van een stelsel van zogenaamde «basisregistraties
met authentieke gegevens». Hiermee wordt beoogd te komen tot een eenmalige
inwinning van gegevens en het hergebruik van deze gegevens door de overheid,
onder het motto «de overheid vraagt niet naar de bekende weg».Een basisregistratie met authentieke gegevens is gedefinieerd als «een
kwalitatief hoogwaardig en met expliciete garanties voor de borging van die
kwaliteit omkleed bestand van, gezien het geheel van wettelijke taken, vitale
en/of veelvuldig en om uiteenlopende redenen benodigde gegevens over personen,
instellingen, zaken, verrichtingen of gebeurtenissen, dat bij wet als de enig
officieel erkende registratie voor de betreffende gegevens is aangemerkt en
dat in het gehele land verplicht wordt gebruikt door alle overheidsinstanties,
alsook zo mogelijk door private organisaties, tenzij dat gebruik om zwaarwegende
redenen expliciet is uitgesloten» (Kamerstukken II 2001/02, 26 387,
nr. 11).In bijlage 2 bij de brief van het kabinet aan de Tweede Kamer van 3 maart
2003 (Kamerstukken II 2002/03, 26 387, nr. 18) zijn de kenmerken
van een basisregistratie verwoord in de vorm van eisen die daaraan moeten
worden gesteld. Het wetsvoorstel geeft uitwerking aan deze eisen. Naast deze
specifieke eisen die aan basisregistraties moeten worden gesteld, gelden ten
aanzien van registraties in zijn algemeenheid eisen betreffende beveiliging,
bescherming van persoonsgegevens, aansluiting op een netwerk voor elektronisch
berichtenverkeer en dergelijke.Enkele basisregistraties met authentieke gegevens kenmerken zich door
een groot aantal hergebruikende partijen afkomstig uit verschillende sectoren.
Het betreft hier registraties van objecten die fundamenteel geacht worden
voor de inrichting van het stelsel, omdat zij een duurzame relatie met de
overheid hebben en de overheid kennis moet hebben van deze objecten om het
land te kunnen besturen. Het gaat hierbij om basisregistraties ten aanzien
van natuurlijke personen, rechtspersonen en ondernemingen, kleinschalige topografische
kaarten, kadastrale percelen, panden en verblijfsobjecten en adressen.1.2 Eén wet voor basisregistraties van adressen
en van gebouwenHet voorliggende wetsvoorstel voorziet in een basisregistratie met gegevens
over adressen (hierna: basisregistratie adressen) en een basisregistratie
met gegevens over enkele met gebouwen samenhangende objecten (hierna: basisregistratie
gebouwen). Op de inhoud van deze registraties wordt in hoofdstuk 3 teruggekomen.
Beide basisregistraties vervullen, naast de relaties met de gemeentelijke
basisadministratie persoonsgegevens (hierna: GBA) en het handelsregister,
een belangrijke rol binnen de informatievoorziening over ruimtelijke objecten
(geo-informatie) in Nederland. Zij sluiten daarbij aan op andere basisregistraties
die tot het domein van de geo-informatie gerekend kunnen worden: de basisregistratie
kadaster en de basisregistratie topografie (zie voor dat wetsvoorstel: Kamerstukken
II 2005/06, 30 544, nr. 2). De basisregistraties adressen en gebouwen
kennen daarnaast ook onderling een sterke verwevenheid op zowel inhoudelijke,
technische als organisatorische aspecten. Zo worden adressen in de basisregistratie
adressen opgevat als een eigenschap van objecten die in de basisregistratie
gebouwen worden geregistreerd. De benodigde technische voorzieningen voor
ontsluiting van de in de basisregistraties opgenomen gegevens zijn identiek.
Het beheer van beide basisregistraties is bovendien belegd bij de gemeenten,
alwaar beide basisregistraties ook nu al in toenemende mate binnen één
organisatieonderdeel worden bijgehouden. Vanwege deze onderlinge verwevenheid
is ervoor gekozen beide basisregistraties in één wetsvoorstel
op te nemen.1.3 Inhoud van het algemeen deelIn dit algemeen deel van deze memorie van toelichting worden allereerst,
in hoofdstuk 2, de verantwoordelijkheden met betrekking tot de basisregistraties
adressen en gebouwen geschetst, alsmede de op basis daarvan gedachte beheerstructuur.
Vervolgens wordt in de hoofdstukken 3, 4 en 5 ingegaan op de inhoudelijke
aspecten van beide basisregistraties, zoals de definiëring van registreerbare
objecten en het adresbegrip, de methode van registratie en de relatie met
andere basisregistraties. In hoofdstuk 6 wordt beschreven hoe de belangrijke
principes van verplicht gebruik van de basisregistraties en van eenmalige
inwinning van gegevens in het wetsvoorstel zijn geregeld. Voorts wordt onder
meer aandacht besteed aan de op afnemers rustende plicht tot terugmelden aan
burgemeester en wethouders van vermoede onjuistheden in de adressen- of gebouwenregistratie.
Rechten van burgers, met betrekking tot de inhoud van de registratie, worden
besproken in hoofdstuk 7. Hoofdstuk 8 handelt over instrumenten van toezicht
op de registratiehouders. Tenslotte worden in hoofdstuk 9 de gevolgen van
het wetsvoorstel beschreven en in hoofdstuk 10 is aangegeven welke instanties
bij de totstandkoming van het wetsvoorstel zijn betrokken.2. Verantwoordelijkheden en structuur2.1 AlgemeenBij de basisregistraties adressen en gebouwen zijn een viertal (groepen
van) partijen betrokken: de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer (hierna: de Minister van VROM), de gemeenten, een landelijke
voorziening en de afnemers.De Minister van VROM is primair verantwoordelijk voor de totstandkoming
van de voor de basisregistraties adressen en gebouwen benodigde regelgeving
en eindverantwoordelijk voor de (uitvoering van de) basisregistraties adressen
en gebouwen.De primaire verantwoordelijkheid voor het opzetten en bijhouden van de
(decentrale) basisregistraties is gelegd bij de gemeenten, waar de «eigendom»
van gegevens berust en de juistheid en volledigheid van de gegevens het beste
kan worden gewaarborgd. Bij algemene maatregel van bestuur worden kwaliteitscriteria
vastgesteld, waaronder ook een kwaliteitsdrempel voor aansluiting op een –
ten behoeve van overheidsbreed gebruik in te richten – landelijke voorziening
en regels omtrent de toetsing daarvan. De landelijke voorziening levert diensten
aan afnemers. De kwaliteit van deze diensten kan deze beheerder slechts bepalen
voor zover het gaat om bijvoorbeeld snelheid van leveren, beschikbaarheid
van de voorziening en beschikbaarheid van gebruikershulp. De inhoudelijke
kwaliteit van de gegevens (juistheid, volledigheid, actualiteit) wordt namelijk
bepaald door datgene wat de gemeenten vanuit de gemeentelijke registratie
aanleveren. Deze kwaliteit wordt in de wet- en regelgeving geborgd en via
toezicht door de Minister van VROM bewaakt, waarbij echter een actieve signalering
door de beheerder van de landelijke voorziening (zie nader paragraaf 2.3)
bij eventuele tekortkomingen gewenst is.2.2 De landelijke voorzieningHet gebruik van de basisregistraties adressen en gebouwen zal naast binnengemeentelijk
gebruik – waaronder wordt verstaan het gebruik binnen de gemeente die
zelf ook bronhouder van de registratie is – voor een belangrijk deel
buitengemeentelijk gebruik betreffen. Ten behoeve van het buitengemeentelijk
gebruik – door derde-instanties zoals andere overheidsinstellingen –
voorziet het wetsvoorstel in instelling van een centrale landelijke voorziening
voor raadpleging van de basisregistraties. Deze landelijke voorziening is
het centrale opvraagpunt van de adres- en gebouwgegevens. De inrichting van
de landelijke voorziening vraagt onder meer een goede technische infrastructuur
en om die reden zal deze worden ondergebracht bij de Dienst voor het kadaster
en de openbare registers als genoemd in artikel 2 van de Organisatiewet Kadaster
(hierna: Kadaster). Een instantie die reeds is geëquipeerd voor en ervaring
heeft met het functioneren als landelijke databank van gegevens die vergelijkbaar
zijn met die in de basisregistraties adressen en gebouwen.De landelijke voorziening heeft regeling gekregen in het wetsvoorstel.
In nadere regelgeving worden de functie van de landelijke voorziening, de
aan de landelijke voorziening te stellen eisen ten aanzien van onder meer
functionaliteit en beveiliging, autorisatie van raadpleging, het beheer en
de relatie met (het beheer van) de gemeentelijke basisregistraties adressen
en gebouwen nader uitgewerkt.2.3 Het beheerIn het wetsvoorstel worden – naast de algemene verantwoordelijkheidstoedeling
en de regeling van (gebruiks)verplichtingen – regelingen getroffen of
mogelijk gemaakt voor het strategisch beheer van de basisregistraties
adressen en gebouwen en inbreng van gebruikers. Met de term strategisch beheer
wordt in dit verband vooral gedoeld op het signaleren van ontwikkelingen in
de praktijk die ertoe leiden dat beleid en eventueel wetgeving aanpassing
behoeven. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan eventuele uitbreiding
van de set te registreren authentieke gegevens.In overleg tussen de Minister van VROM, het Kadaster en de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten zijn een aantal (bestuurlijke) randvoorwaarden voor
de beheerorganisatie geformuleerd. Ten eerste is uitgangspunt dat de Minister
van VROM op afstand stuurt. Voorts dient de inbreng van de zogeheten bronhouders –
de voor decentrale basisregistraties verantwoordelijke colleges van burgemeester
en wethouders – in het beheer van de landelijke voorziening te zijn
gewaarborgd. Ten derde dient de beheerder van landelijke voorziening op zijn
beurt de mogelijkheid te hebben om de kwaliteit van de door de bronhouders
aangeleverde gegevens te monitoren. En tenslotte dienen de afnemers inbreng
te hebben in het beheer van de basisregistraties als geheel (de decentrale
gemeentelijke basisregistraties én de landelijke voorziening).Een en ander heeft geleid tot een verplichting voor het Kadaster om met
een representatieve vertegenwoordiging van burgemeester en wethouders van
de gemeenten overleg te voeren over het beheer van de landelijke voorziening.
Aan de gemeenten, als houders van de basisregistraties adressen en gebouwen,
wordt overleg met het Kadaster opgedragen.Aangezien het strategisch beheer een samenspel is tussen wensen van afnemers,
de gemeenten en het Kadaster, zullen de belangrijkste onderwerpen van overleg
in het kader van het beheer, de afstemming tussen aanbieders en afnemers betreffen.
Daarom dienen het Kadaster en de representatieve vertegenwoordiging van burgemeester
en wethouders overleg te voeren met een representatieve vertegenwoordiging
van de afnemers.De uitkomsten van beide overleggen worden medegedeeld aan de Minister
van VROM die daarmee invulling kan geven aan zijn verantwoordelijkheid voor
het stelsel.3. Inhoud van de registraties3.1 Adressen als eigenschap van adresseerbare objecten3.1.1 De ontwikkeling van het begrip adresAdressering is historisch gezien ontstaan vanuit een behoefte door middel
van een eenvoudige benaming een gebouwd object in de werkelijkheid aan te
kunnen duiden. In de Middeleeuwen werden huizen in de stad daartoe soms al
aangeduid met de familienaam van de bewoner, een gevelsteen of een uithangbord.
Later is men begonnen met het formeel toekennen van straatnamen die voor de
herkenbaarheid werden aangebracht op houten naambordjes die op hoeken van
straten werden geplaatst. Vanaf de eerste volkstelling aan het begin van de
negentiende eeuw worden ook voor het eerst formele huisnummers toegekend,
waarmee de basis wordt gelegd voor de adresseringssystematiek die we heden
ten dage nog steeds kennen.In de daarop volgende eeuwen is het adres in het maatschappelijk verkeer
een steeds belangrijkere functie gaan vervullen als communicatiemechanisme.
Hierbij is het adres in toenemende mate als een zelfstandig begrip in het
maatschappelijk verkeer gaan functioneren, daar waar het oorspronkelijk een
eenvoudige benaming van een bepaald object was. Adressen werden daarbij niet
meer alleen gezien als een benaming waarmee een object in de werkelijkheid
kan worden aangeduid, maar ook als een aanduiding van elementen
van dat object. Op deze wijze is het adres in de loop der jaren in toenemende
mate vereenzelvigd met de brievenbus of de deur die zich in dat object bevinden
dan wel met het terrein waarop het object is gelegen. Het gebruik van het
adres ten behoeve van de postbezorging en het spraakgebruik heeft hieraan
in belangrijke mate bijgedragen.Met de opkomst van de automatisering vanaf het einde van de jaren zestig
worden de gevolgen duidelijk van deze wijze van benaderen van adressen. Voor
de verwerking van gegevens in geautomatiseerde informatiesystemen, is gegevensstandaardisatie
noodzakelijk. Daarbij liep men in het kader van adressen met name aan tegen
een weinig consistente schrijfwijze van straatnamen en een onduidelijke opbouw
van de huisnummering. Bovendien is de afgelopen decennia ook in toenemende
mate duidelijk geworden welke knelpunten binnen de geautomatiseerde gegevensverwerking
ontstaan op het moment dat adressen worden gebruikt om gegevens binnen verschillende
registraties te koppelen. Momenteel zijn er per gemeente circa 30 registraties
van adressen in gebruik. Naast knelpunten door verschillen in schrijfwijze,
maken ook de verschillende betekenissen die daarin aan adressen worden toegekend
een koppeling tussen registraties op adressen niet zonder meer mogelijk dan
wel de betekenis van een dergelijke koppeling beperkt. Dit soort verschillen
komt doorgaans voort uit het feit dat de inhoud van het gehanteerde adresbegrip
is toegesneden op een bepaalde taak, waarbij een adresdefinitie voor die toepassing
adequaat, maar overigens niet steeds bruikbaar is. Hierna wordt zowel op de
schrijfwijze van adressen als de beperkingen van een adresgerichte benadering
nader ingegaan.3.1.2 De schrijfwijze van adressenHet toegenomen gebruik van adressen heeft ook voor de schrijfwijze daarvan
gevolgen gehad. Daar waar oorspronkelijk sprake was van een uniforme adressering
is om diverse redenen in de loop der tijd een variëteit aan adresaanduidingen
ontstaan. Sommige benamingen behoefden in het dagelijks gebruik inkorting;
vanuit het oogpunt van postbezorging en opneming van lange straatnamen in
geautomatiseerde registraties deden inkortingsregels hun intrede. De toepassing
van adresgegevens binnen verschillende werkprocessen heeft bovendien geleid
tot specifieke invullingen van de nummeringsystematiek. Daarbij werden bijvoorbeeld
specifieke aanduidingen aan een adres toegevoegd om een onderdeel daarvan
te kunnen aanduiden. Omdat deze adressen vervolgens binnen andere registraties
werden overgenomen, ontstond onduidelijkheid over de wijze waarop de uniforme
nummeringsystematiek van adressen is opgebouwd.Al in 1978 heeft de Bestuurlijke Overlegcommissie voor Overheidsautomatisering
een advies over standaardadressering uitgebracht. Aanbevolen werd een adresstandaard
te hanteren die de officiële schrijfwijze het meeste benaderde. In augustus
1986 heeft ook de voorlopige Raad voor de persoonsinformatievoorziening een
advies uitgebracht aan de Minister van Binnenlandse Zaken over standaardadressering.
Het op 22 februari 1988 vastgestelde Besluit standaardadressering (Stcrt.
1988, 49) is grotendeels op dit advies gebaseerd. De adressen in de GBA volgden
het Besluit standaardadressering. Het besluit was voor het Nederlands Normalisatie
Instituut aanleiding na te gaan in hoeverre deze standaard ook buiten de overheid
toepasbaar zou kunnen zijn. Dit heeft geleid tot de in 1991 initieel vastgestelde
afwijkende norm NEN 5825, die op 1 januari 1993 ook formeel voor de overheid
verplicht is geworden op grond van het Besluit standaardschrijfwijze persoonsgegevens
(Stcrt. 1992, 176). In de praktijk heeft deze norm binnen de overheid echter
nauwelijks ingang gevonden, omdat veel adresgegevens daar zijn gebaseerd op
de adresgegevens zoals opgenomen in de GBA. Daarmee is in de praktijk
een situatie ontstaan waarin er, ondanks het bestaan van diverse standaarden,
feitelijk nog steeds geen sprake is van een volledig gestroomlijnde gegevenshuishouding
aangaande adresgegevens. Met dit wetsvoorstel wordt mede beoogd een adresstandaard
binnen de overheid in te voeren.3.1.3 De keuze voor een objectbenaderingMet dit wetsvoorstel wordt daarnaast ook beoogd een eenduidige betekenis
van adressen die zijn opgenomen in de basisregistratie adressen te definiëren.
Daarbij wordt er expliciet voor gekozen om de in de registratie opgenomen
adressen op te vatten als een benaming van een vooraf nauwkeurig gedefinieerd
object, zodat de communicatie over dat object kan worden vereenvoudigd. Deze
benadering wijkt af van de in de loop van de afgelopen decennia op veel plaatsen
gehanteerde locatiebenadering. Binnen die benadering wordt het adres vooral
opgevat als een aanduiding van een locatie. Daarbij kan een adres dus betrekking
hebben op elk willekeurig object dat zich op de desbetreffende locatie bevindt.
De in het kader van de basisregistratie adressen gehanteerde objectbenadering
sluit echter beter aan op de wijze waarop binnen het stelsel van basisregistraties
met authentieke gegevens wordt omgegaan. Daarbij dient immers duidelijkheid
te bestaan over inhoud en bereik van de registraties. Ook past een dergelijke
benadering beter in de richting waarin de geo-informatievoorziening zich thans
beweegt. Daarbij wordt in toenemende mate gewerkt volgens een werkwijze waarin
de objecten zelf centraal staan.De objecten waaraan adressen ingevolge de basisregistratie adressen kunnen
worden toegekend, worden aangeduid als «adresseerbare objecten».
Op dit moment geldt dat alleen voor drie soorten objecten, te weten verblijfsobjecten,
standplaatsen en ligplaatsen. De definiëring van die objecten en de feitelijke
afbakening en identificatie daarvan maken geen onderdeel uit van de basisregistratie
adressen. Dit gebeurt in het kader van registraties, die ten behoeve van het
vastleggen van gegevens over het betreffende soort object zijn opgezet. Voor
de op dit moment voorziene «adresseerbare objecten» is dat de
basisregistratie gebouwen. In deze registratie wordt een aantal met gebouwen
samenhangende objecten gedefinieerd en geregistreerd. Ook worden daarbij een
aantal eigenschappen van de objecten geregistreerd. Eén van die eigenschappen
is het hiervoor genoemde adres.Op deze wijze ontstaat een duidelijke relatie tussen de adressering en
het object waarop het adres betrekking heeft en wordt een aanzet gegeven tot
het leggen van meer eenduidige relaties tussen verschillende registraties.
Strikt genomen is bijvoorbeeld een vaststelling dat een bepaald persoon op
een bepaald adres woont niet juist. De persoon bewoont een bepaald verblijfsobject
waaraan een adres is toegekend. Ook een bedrijf is niet gevestigd op een adres,
maar in een bedrijfsruimte waaraan een bepaald adres is toegekend. De waarde
van een dergelijke objectbenadering wordt duidelijk in die gevallen waarbij
aan een enkel object meerdere adressen zijn toegekend. Inschrijving van een
groot aantal bewoners verspreid over meerdere adressen zal minder snel leiden
tot de constatering van overbewoning dan het geval is op het moment dat de
inschrijving gerelateerd kan worden aan het feitelijke object woning waarin
de bewoners daadwerkelijk woonachtig zijn. De basisregistratie adressen moet
dan ook vooral worden gezien als een registratie waarin de namen zijn opgenomen
die zijn toegekend aan elders afgebakende objecten. De basisregistratie adressen
is in deze dus volgend en niet leidend.3.1.4 De aanwijzing van objecten en vaststelling
van adressenGezien de beoogde status van basisregistraties met authentieke gegevens
bevat de basisregistratie adressen uitsluitend adressen die formeel als zodanig
zijn aangewezen. De bevoegdheid tot naamgeving aan openbare ruimten en tot
toekenning van «huisnummers» berust, als aangelegenheid die de
gemeentelijke huishouding betreft, ingevolge artikel 108 van de Gemeentewet
bij het gemeentebestuur. Volgens een modelverordening van de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten wordt de bevoegdheid tot naamgeving van openbare ruimten
en tot nummering toegekend aan burgemeester en wethouders. De definitie van
het adresbegrip brengt mee dat in de basisregistratie adressen uitsluitend
adressen kunnen worden opgenomen die door het bevoegde gemeentelijke orgaan
als zodanig zijn benoemd. Namen van viaducten en verkeerspleinen, zoals die
door Rijkswaterstaat worden gegeven, of gedeelten van de openbare ruimte die
bijvoorbeeld wel in de volksmond een bepaalde benaming kennen, welke benaming
echter niet bij besluit van het gemeentebestuur is vastgesteld, komen dan
ook niet in aanmerking voor opneming in de basisregistratie adressen.Overigens blijven het bedenken van namen (waaronder de schrijfwijze daarvan),
de vaststelling van het deel van de openbare ruimte waaraan een bepaalde naam
wordt gegeven en de wijze van nummeren van objecten (waaronder de keuze van
soorten nummertoevoegingen die worden uitgegeven), vrije gemeentelijke bevoegdheden.Ten behoeve van een goede registratie is het noodzakelijk dat alle adresseerbare
objecten daadwerkelijk worden aangewezen en dat daaraan daadwerkelijk adressen
worden toegekend. Daarom is in artikel 6 van het wetsvoorstel bepaald dat
naamgeving en nummering daadwerkelijk moeten worden vastgesteld en dat standplaatsen
en ligplaatsen formeel moeten worden afgebakend. Hiermee is niet beoogd wijziging
aan te brengen in de gebruikelijke bevoegdheidsverdeling, die veelal inhoudt
dat de gemeenteraad bij verordening heeft bepaald dat burgemeester en wethouders
besluiten tot naamgeving en nummering. Juist om niet te treden in de interne
bevoegdheidsverdeling binnen gemeenten, is de gemeenteraad in het wetsvoorstel
primair verantwoordelijk gemaakt voor de besluiten zodat de bestaande binnengemeentelijke
regeling bij verordening – waarbij het de gemeenteraad vrij staat om
(op grond van artikel 156 van de Gemeentewet) taken te delegeren aan burgemeester
en wethouders – mogelijk blijft.Bij invoering van de voorgestelde Wet basisregistraties adressen en gebouwen
zal aandacht worden geschonken aan de wijze waarop moet worden omgegaan met
bestaande naamgeving waaraan geen besluit ten grondslag ligt.3.2 De geregistreerde objecten en eigenschappenDe hiervoor genoemde objectbenadering is ook het uitgangspunt voor het
samenhangende gegevensmodel van de basisregistraties adressen en gebouwen.
De afbakening en identificatie van de objecten vindt daarbij plaats in het
kader van de basisregistratie gebouwen. Die registratie is dus een zogenaamde
objectenregistratie. In de basisregistratie gebouwen worden alle met «gebouwen»
samenhangende objecten geregistreerd. Daartoe worden in de gebouwenregistratie
alle panden, verblijfsobjecten, standplaatsen en ligplaatsen in Nederland
opgenomen. De genoemde objecten representeren als zodanig een ruimtelijke
locatie. Deze locatie kan het onderwerp vormen van zowel (publiekrechtelijke)
rechtshandelingen als van feitelijk gebruik. Met name vanuit deze laatste
hoedanigheid kent de basisregistratie gebouwen relaties met basisregistraties
waarin de locatie van het feitelijk gebruik wordt geregistreerd. In het geval van bewoning door natuurlijke personen betreft dit een relatie met
de GBA. In het geval van bedrijfsmatig gebruik betreft dit een relatie met
de basisregistratie waarin rechtspersonen en ondernemingen, alsmede de vestigingen
van waaruit activiteiten worden uitgevoerd worden geregistreerd (het nieuwe
handelsregister).De definities van de in het kader van de basisregistratie gebouwen te
registreren objecten zijn onder andere na uitvoerige en zorgvuldige beproeving
in een aantal proefprojecten tot stand gekomen. Begrippen zijn in woordkeus
en definitie onderscheidend gemaakt ten behoeve van de eenduidigheid die in
het kader van basisregistraties van belang is. Zo is niet gekozen voor gebruik
van het begrip «gebouw», omdat dit begrip in de context van deze
registratie veelal wordt gebruikt voor het benoemen van objecten van een andere
schaalgrootte dan met het benoemen van het hier gehanteerde begrip pand wordt
beoogd. Volgens artikel 1, onderdeel o, van het wetsvoorstel wordt onder een
pand verstaan de kleinste, bij de totstandkoming functioneel en bouwkundig-constructief
zelfstandige eenheid die direct en duurzaam met de aarde is verbonden. Hiermee
wordt – meer dan met bijvoorbeeld een voor andere dan registratiedoeleinden
gehanteerde term gebouw – aangesloten bij datgene wat in de praktijk
als pand wordt gezien. De pandbegrenzing wijzigt niet door samenvoeging of
splitsing. Hiermee worden complicaties voorkomen die in het kader van de registratie
kunnen ontstaan in geval van doorbraken in scheidingsmuren tussen gebouwen.
Voor een nadere toelichting op de afbakening van de objecten wordt verwezen
naar het artikelsgewijze deel van deze memorie van toelichting.Van deze verschillende objecten wordt slechts een beperkt aantal eigenschappen
bijgehouden. Het gaat hierbij in de eerste plaats om identificerende kenmerken,
zoals unieke identificatienummers. Bijzondere aandacht bestaat hierbij ook
voor de geometrie van de verschillende objecten. Geometrie is feitelijk niets
meer en niets minder dan de afbeelding van het fysieke object in een model
van punten, lijnen en vlakken (de kaart). Ook geometrie is daarmee een van
de eigenschappen van het feitelijke object. Geometrie heeft echter nog wel
een belangrijke andere component. Omdat geometrie wordt afgebeeld op basis
van dezelfde referentie – «getekend op hetzelfde ruitjespapier» –
kan de geometrie van twee objecten met elkaar in verband worden gebracht.
Zonder dat met gegevens wordt vastgelegd hoe twee objecten zich tot elkaar
verhouden kan dan toch de samenhang tussen deze objecten worden gezien. Daarnaast
wordt een beperkt aantal meer beschrijvende gegevens van deze objecten bijgehouden,
zoals het oorspronkelijke bouwjaar van een pand en de oppervlakte van een
verblijfsobject. Het aantal gegevens is beperkt gehouden omdat met de basisregistratie
gebouwen bovenal wordt beoogd een uniform gebouwbegrip te introduceren. Ter
bevordering van een tijdige implementatie van de registratie wordt het daarbij
niet wenselijk geacht een te brede gegevensset te implementeren. De huidige
gegevensset is in het kader van de eerder genoemde proefprojecten vastgesteld.
Naast de identificerende en beschrijvende gegevens zijn ook een aantal gegevens
opgenomen waarmee wordt beoogd een goede werking van de registratie te verkrijgen.Daarnaast kent de basisregistratie gebouwen een relatie met de basisregistratie
adressen, waarin de adressen worden geregistreerd die aan de in de basisregistratie
gebouwen opgenomen adresseerbare objecten (verblijfsobject, standplaats en
ligplaats) kunnen worden toegekend. De basisregistratie adressen is een registratie
van alle woonplaatsen, openbare ruimten en nummeraanduidingen in Nederland.
Openbare ruimten is daarbij het verzamelbegrip voor onder meer straten, pleinen,
wateren en plantsoenen. De aanduiding «openbaar» in het kader
van dit wetsvoorstel heeft geen relatie met het al dan niet openbare
karakter dat bijvoorbeeld wegen hebben in het kader van andere wetten. Met
het begrip nummeraanduidingen wordt het samenstel van huisnummer, huisletter
en huisnummertoevoeging bedoeld. De registratie is daarmee vooral een overzichtstabel
van alle officiële adressen die zijn toegekend aan objecten, waarvan
is vastgesteld dat hieraan een adres kán worden toegekend. Ook van
adressen worden identificerende, beschrijvende en meer administratieve gegevens
bijgehouden. Van de in de basisregistratie adressen opgenomen objecten wordt
alleen van de woonplaatsen ook de geometrie geregistreerd. De nummeraanduidingen
worden immers als eigenschap van een aantal adresseerbare objecten opgevat.
De geometrie van deze objecten wordt in de betreffende objectenregistratie –
de basisregistratie gebouwen – bijgehouden. De geometrie van openbare
ruimten behoeft vooralsnog niet te worden opgenomen in de basisregistratie
adressen. Daarmee wordt in de eerste plaats beoogd de implementatie van de
basisregistratie adressen te vereenvoudigen. Daarnaast is het geenszins de
bedoeling om door middel van de basisregistratie adressen feitelijk een wegenregistratie
in te stellen. De basisregistratie adressen is primair een registratie van
geformaliseerde benamingen. Het staat gemeenten overigens vrij om buiten de
basisregistratie adressen de geometrie van openbare ruimten in eigen registraties
op te nemen.Vanwege de geringe omvang, het te verwachten beperkte aantal mutaties
in woonplaatsen en het ontbreken van een andere natuurlijke basis om te komen
tot een registratie van woonplaatsen, is besloten ten aanzien van woonplaatsen
wel de geometrie te registreren. Woonplaatsen kunnen binnen de basisregistratie
adressen feitelijk worden aangemerkt als objecten bezien vanuit een objectenbenadering.4. De administratiemethodiek4.1 AlgemeenDe grondslagen voor de basisregistraties adressen en gebouwen gaan uit
van een administratiemethodiek die bestaat uit een combinatie van een brondocumentenregister
en een geautomatiseerde registratie. Dit onderscheid tussen de adressen- respectievelijk
gebouwenregistratie als feitelijke registratie en het adressen- respectievelijk
gebouwenregister als een verzameling van authentieke (bron)documenten is in
proefprojecten goed uitvoerbaar gebleken.Deze methodiek volgt het principe dat brondocumenten (waarin (rechts-)feiten
zijn neergelegd) in een register worden opgenomen en dat de van belang zijnde
gegevens uit deze documenten in een registratie met actuele gegevens worden
verwerkt. Deze administratiemethodiek van brondocumentenregister en gegevensregistratie
wordt ook toegepast bij andere administraties, zoals de GBA waaraan onder
meer brondocumenten uit het openbaar register van de burgerlijke stand ten
grondslag liggen.Het register en de registratie kunnen in principe beide elektronisch worden
bijgehouden. Vooralsnog zal echter veelal sprake zijn van een niet-geautomatiseerd
register. De registraties dienen in elk geval geautomatiseerd te zijn vanwege
het belang van toegankelijkheid daarvan.4.2 De registersHet adressen- respectievelijk gebouwenregister is een verzameling volgtijdelijk
verwerkte authentieke documenten, al dan niet in geautomatiseerde vorm, waarin
rechtsfeiten en andere relevante feiten zijn neergelegd, die ten grondslag
liggen aan in de adressen- respectievelijk de gebouwenregistratie opgenomen
gegevens. Onder authentieke documenten worden daarbij zowel originele rechtsgeldige
documenten als gewaarmerkte kopieën van dergelijke documenten
verstaan. Het register behoeft geen daadwerkelijk fysiek afzonderlijk register
te zijn. Als bronregister kan ook (een deel van) een bestaand archief of register
worden aangewezen. Dat register of archief dient dan wel te voldoen aan alle
eisen die worden gesteld aan een adressen- respectievelijk gebouwenregister,
zoals eisen ten aanzien van unieke nummering, toegankelijkheid en ontsluiting
van de daarin aanwezige documenten.Om de inhoud van het register eenduidig te definiëren worden beperkingen
gesteld aan de soorten documenten die in het register worden ingeschreven
en daarmee als brondocument dienen. Een limitatieve opsomming zal bij algemene
maatregel van bestuur worden gegeven (zie artikel 10 van het wetsvoorstel).
Het kan voorkomen dat een overheidsorganisatie daarnaast andere (authentieke)
documenten betreffende een object in haar gegevensverzameling heeft. Deze
documenten kunnen dan geen deel uitmaken van het adressenrespectievelijk gebouwenregister
en zijn geen brondocument voor de respectieve registraties.4.3 De registratiesVolgens de definiëring van het adresbegrip kan een adres uitsluitend
worden toegekend aan een zogeheten adresseerbaar object. De adresseerbare
objecten zijn het verblijfsobject, de standplaats en de ligplaats, zoals deze
zijn gedefinieerd in het kader van de gebouwenregistratie. Door de toekenning
van adressen te beperken tot die objecten, wordt uniformiteit en daarmee een
landelijk homogene registratie verkregen.Met hetzelfde doel is geregeld welke gegevens in de adressenregistratie
worden opgenomen. De adressenregistratie bevat ten aanzien van adresseerbare
objecten slechts een beperkt aantal gegevens die noodzakelijk zijn voor identificatie,
beschrijving en verificatie. Daarnaast worden in de adressenregistratie ook
een aantal administratieve gegevens opgenomen, waarbij het vooral gaat om
gegevens aan de hand waarvan de onderliggende brondocumenten in het adressenregister
kunnen worden achterhaald.De in de adressenregistratie opgenomen gegevens betreffen de benaming
van adresseerbare objecten, welke benaming bestaat uit naamgeving en nummeraanduiding.
Bij naamgeving gaat het om twee aggregatieniveaus, de woonplaats en de openbare
ruimte. Gemeenteraden zijn bevoegd tot het afbakenen en van een naam voorzien
van (gedeelten van) het eigen gemeentelijk grondgebied en voor de adressenregistratie
is nodig dat van die bevoegdheid gebruik wordt gemaakt. De aldus vastgestelde
woonplaatsnaam, die overigens gelijkluidend kan zijn aan de naam van de gemeente,
vormt onderdeel van de adressenregistratie. Op het tweede aggregatieniveau
betreft het de naamgeving van afgebakende (delen van de) openbare ruimte binnen
de woonplaats, zoals wegen, terreinen en wateren.Naast de naamgeving is binnen de adressenregistratie de entiteit nummeraanduiding
opgenomen. De nummeraanduiding bestaat uit een nummer en eventuele toevoegingen.
Dit komt in essentie overeen met de reeds bekende «huisnummers».Het staat gemeenten overigens vrij om additionele procesgegevens vast
te leggen. Te denken valt aan gegevens die gemeenten ook nu soms ten behoeve
van specifieke toepassingen koppelen aan adresgegevens, zoals wijk- en buurtcoderingen
van het Centraal bureau voor de statistiek, alternatieve ingekorte schrijfwijzen
van de benaming van openbare ruimten, en in de praktijk soms gebruikte «adrescoördinaten».
Alhoewel dergelijke «vrije» gegevens fysiek in hetzelfde registratiesysteem
kunnen zijn opgenomen, is het van groot belang dat ze goed zijn te onderscheiden
van de gegevens zoals die in het kader van de basisregistratie adressen worden opgenomen. Aan de additionele gemeentelijke gegevens wordt immers
geen bijzondere status toegekend, vanwege de specifieke inhoud van het adresbegrip
in de basisregistratie adressen en vanwege het karakter van de adressenregistratie
als domeintabel waarin een beperkte set aan gegevens is opgenomen. Van de
adressen- en gebouwenregistraties maken uitsluitend de in het wetsvoorstel
aangewezen authentieke en niet-authentieke gegevens deel uit, eventueel aangevuld
met krachtens de wet aan te wijzen andere niet-authentieke gegevens.5. De werking van de registratiesIn de voorgestelde systematiek vindt de afbakening van objecten plaats
in het kader van de (basis)registratie waarin het desbetreffende object wordt
geregistreerd. Voor gebouwen is dit de gebouwenregistratie. De aan adresseerbare
objecten toegekende benaming wordt opgenomen in de adressenregistratie. Deze
registratie van adressen heeft, op zichzelf staand, betrekkelijk weinig voordelen.
De voordelen zijn vooral te behalen bij het gebruik van deze adresgegevens
in relatie tot andere binnen de overheid in gebruik zijnde registraties. Het
wordt voor de beheerders van dit soort registraties niet alleen eenvoudiger
te toetsen in hoeverre een in hun registratie opgenomen adres als geldig kan
worden aangemerkt, maar het wordt ook eenvoudiger koppelingen te leggen met
gegevens die in andere registraties zijn opgenomen. Adresgegevens komen als
zodanig immers in een groot aantal registraties voor. Dit betekent dat koppelingen
op basis van adresgegevens zeker in de opbouw van een stelsel van basisregistraties
een belangrijke rol zullen spelen. Bij een verdere ontwikkeling van dit stelsel
zal de rol van het adres als koppelingsmechanisme op termijn weer gaan afnemen.
Deze rol zal dan steeds meer worden overgenomen door op zichzelf betekenisloze
identificatienummers.De wijze waarop adressen uit de adressenregistratie aan een andere registratie
worden gekoppeld, staat overigens los van de betekenis die in de afnemende
registratie aan een adres wordt toegekend. De betekenis die aan een adres
wordt toegekend is namelijk altijd afhankelijk van de toepassing waarvoor
het adres wordt gebruikt. De relatie tussen een specifieke toepassing en een
adres (bijvoorbeeld in de sfeer van «is woonachtig op») zal dan
ook altijd moeten worden gelegd vanuit de afnemende registratie. Zo kan het
adres Hoofdstraat 12 in een registratie voorkomen als het woonadres van de
heer Jansen. Het adres Hoofdstraat 12 geeft in dat geval iets aan over de
verblijfplaats waar de heer Jansen zich gewoonlijk bevindt. In een andere
registratie kan de Hoofdstraat 12 voorkomen als correspondentieadres van de
onderneming toebehorend aan de besloten vennootschap waarvan de heer Jansen
enig aandeelhouder is. Vanuit die optiek is de Hoofdstraat 12 een aanduiding
van een plaats waarnaar de post van de onderneming van de heer Jansen dient
te worden gezonden. Een zinvolle relatering tussen beide adressen kan echter
pas plaatsvinden als de hierboven beschreven verificatie is uitgevoerd. Met
name daar waar adressen worden gebruikt als correspondentieadres kan het zonder
meer koppelen van adressen zonder verificatie leiden tot betekenisloze informatie.
In dat verband zou bijvoorbeeld de conclusie kunnen worden getrokken dat de
heer Jansen in zijn woning onrechtmatig een fabriek heeft gevestigd, terwijl
zijn woning in feite slechts als postadres voor zijn buiten de stad gelegen
fabriek fungeert.Voor sommige werkprocessen zullen de adresgegevens die zijn opgenomen
in de adressenregistratie niet volstaan. Zo zal het soms nodig zijn om binnen
de officiële adressering een nadere verfijning aan te brengen. Dit is
bijvoorbeeld het geval bij bepaalde WOZ-objecten in het kader van de uitvoering
van de Wet waardering onroerende zaken. Om te voorkomen dat dergelijke aanvullende
gegevens het onmogelijk maken om op basis van een adres een koppeling
te leggen tussen registraties, is het van belang dat er binnen de afnemende,
voor specifieke taken opgezette registraties een onderscheid wordt aangebracht
tussen het adres uit de adressenregistratie en de voor de specifieke taak
aangebrachte nadere verfijning. Een dergelijke verfijning zou in de voor die
taak opgezette registratie dan bijvoorbeeld kunnen worden ondergebracht in
een aanvullend gegeven «nadere adresaanduiding». Door een dergelijk
onderscheid blijft het altijd mogelijk om de adressenregistratie op basis
van het authentieke adres (zonder de verdere verfijningen) aan andere registraties
te relateren.Ook zal het soms wenselijk zijn om benamingen toe te kennen aan objecten
die niet als adresseerbaar zijn aangemerkt. Een dergelijke behoefte kan bijvoorbeeld
voortkomen uit een inschrijving van een burger in de GBA op een locatie waarvan
in de adressenregistratie geen adres is opgenomen (zoals een caravan die is
geplaatst op een perceel bosgrond). Om toch de locatie van een dergelijk object
te kunnen aangeven, kan binnen een dergelijke registratie waarvoor gegevens
uit de adressenregistratie worden afgenomen, een onderscheid worden aangebracht
tussen relatering aan hetzij een adres uit de adressenregistratie hetzij een
voor deze specifieke taak in de registratie van de afnemer opgenomen locatieomschrijving.
Een locatieomschrijving is geen officieel adres (en maakt als zodanig dus
ook geen onderdeel uit van de adressenregistratie), maar slechts een omschrijving
van de ligging. Bij voorkeur dient een locatieomschrijving dan ook een vorm
te hebben die niet de indruk wekt dat er wel sprake is van een officieel adres
dat is opgenomen in de adressenregistratie.Voor de bestuurspraktijk kan de koppeling aan de basisregistratie adressen
of de basisregistratie gebouwen het volgende betekenen.In de huidige situatie kan sprake zijn van verlening van een bepaalde
uitkering aan een persoon die volgens de GBA woonachtig is op Kerkstraat 24.
Indien het pand met verblijfsobject Kerkstraat 24 wordt gesloopt, kan het
woonadres nog in de GBA en in de uitkeringenadministratie voorkomen, terwijl
een objectenregistratie bij bijvoorbeeld Bouw- en Woningtoezicht aangeeft
dat er ter plaatse geen verblijfsobject meer bestaat. Door het ontbreken van
goede mogelijkheden om uitkeringenadministraties via een objectgerichte adressenregistratie
te koppelen aan een gebouwenregistratie, kan dan voortzetting van uitkering
plaatsvinden. Na invoering van de voorgestelde Wet basisregistraties adressen
en gebouwen zal dit anders zijn. In de gebouwenregistratie wordt als status
van het pand en verblijfsobject opgenomen dat een sloopvergunning is verleend,
en vervolgens dat deze daadwerkelijk zijn gesloopt. Door koppeling aan de
adressenregistratie blijkt dat het door de persoon opgegeven adres niet langer
als woonadres kan gelden.6. Het gebruik van de basisregistraties6.1 De kring van afnemersHet stelsel van basisregistraties komt voort uit het actieprogramma Andere
Overheid en heeft tot doel om bij de uitoefening van overheidstaken, meervoudig
gebruik te maken van authentieke gegevens. Sommige registraties hebben een
breder bereik; zo worden bijvoorbeeld gegevens uit de basisregistratie kadaster
en het handelsregister ook veelvuldig gebruikt in bredere maatschappelijke
kring, zij het dat ook bij die registraties het deel dat als basisregistratie
binnen het stelsel dient, wordt onderscheiden van de overige inhoud en meer
specifiek voor overheidstoepassing is bedoeld. Hoewel met name adresgegevens
in algemene zin eveneens een brede maatschappelijke toepassing hebben, zijn
de basisregistraties adressen en gebouwen als zodanig bedoeld
als registraties ten behoeve van een goede uitoefening van overheidstaken.
In elk geval bestuursorganen, waaronder houders van andere basisregistraties,
zullen tot de afnemers van de basisregistraties adressen en gebouwen behoren.Daarnaast kunnen gegevens uit de basisregistraties adressen en gebouwen
ook aan anderen worden verstrekt. Gedacht kan worden aan gebruik van de gegevens
door woningcorporaties. Voor gebruikers die geen bestuursorgaan zijn geldt
echter niet de – hierna te bespreken – terugmeldplicht. De zorgplicht
van burgemeester en wethouders als registratiehouder is ook beperkt tot de
rol van de basisregistratie in de publiekrechtelijke taakuitoefening.6.2 Eenmalige gegevensverstrekking en verplicht gebruikGegevens uit basisregistraties met authentieke gegevens moeten de feitelijke
basis vormen voor de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van overheidsbeleid.Indien een bestuursorgaan behoefte heeft aan een gegeven dat is opgenomen
in een basisregistratie is dit bestuursorgaan verplicht van de inhoud van
die basisregistratie gebruik te maken. Hiermee wordt voorkomen dat reeds binnen
de overheid bekende gegevens opnieuw bij burgers of bedrijven worden ingewonnen.
Met het verplichte gebruik wordt aldus zowel het principe van eenmalige gegevensverstrekking
als het uitgangspunt van juistheid van gegevens uitgewerkt.Dat de gebruiksverplichting voortkomt uit het principe van eenmalige gegevensverstrekking,
alsmede het uitgangspunt van juistheid van gegevens in basisregistraties met
authentieke gegevens, betekent dat het verplichte gebruik niet zonder meer
als handelingsnorm kan worden beschouwd. Een bestuursorgaan handelt niet reeds
onrechtmatig indien bij de voorbereiding van een besluit of andere handeling
de basisregistratie als zodanig niet wordt geraadpleegd. Er geldt, met andere
woorden, geen absolute uitvraagverplichting bij elke handeling of voor elk
te nemen besluit. Het verplichte gebruik ziet vooral op het primaat van de
basisregistraties bij gegevensvergaring en vormt zodoende in wezen een invulling
van het in artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht gecodificeerde zorgvuldigheidsbeginsel.
Doorgaans zal raadpleging van (de landelijke voorziening van) de basisregistraties
adressen en gebouwen overigens wel nodig zijn, voor zover uit andere registraties
wel identificatiecodes van objecten, maar niet de onderliggende gegevens worden verkregen.Overigens is de plicht om gebruik te maken van de gegevens uit de basisregistraties
adressen en gebouwen, als uitwerking van het beginsel van eenmalige gegevensverstrekking,
niet absoluut en onbegrensd. Rekening moet worden gehouden met een veelheid
en variatie aan mogelijke handelingen in het kader van de publieke taakuitoefening;
niet voor alle situaties is voorgeschreven gebruik van de basisregistratie
voorafgaand aan het nemen van een besluit of het verrichten van enige andere
handeling, doelmatig en gewenst.Voor zover er in het algemeen voor bepaalde gevallen zwaarwegende argumenten
aanwezig zijn, die voor een afnemer of een categorie van afnemers nopen tot
afwijking van het verplichte gebruik van de authentieke gegevens uit de basisregistraties
adressen en gebouwen bij het nemen van besluiten of bij het verrichten van
andere handelingen, zal ten behoeve van dergelijke gevallen een afwijkende
voorziening bij wet kunnen worden getroffen, voor zover deze niet al aanwezig
is. Hierbij kan met name worden gedacht aan regelingen op het terrein van
controle, onderzoek en handhaving, opsporing en vervolging van strafbare feiten,
alsmede de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Gegevens uit de basisregistraties behoeven evenmin te worden gebruikt indien
uit een verdrag of uit een bindend besluit van de Europese Unie, welke van
hogere orde zijn dan een wet, anders voortvloeit.Voorts kunnen in specifieke gevallen bijzondere omstandigheden aanwezig
zijn die meebrengen dat van een afnemer in redelijkheid niet kan worden gevergd
dat deze (uitsluitend) de gegevens uit de desbetreffende basisregistratie
gebruikt. Bijvoorbeeld in gevallen van spoed, zoals een dreigende of zich
daadwerkelijk voordoende calamiteit, kan het onmogelijk of onwenselijk zijn
om handelingen afhankelijk te stellen van de authentieke gegevens uit de basisregistraties
adressen of gebouwen. Mede met het oog daarop is bepaald dat het verplichte
gebruik niet geldt indien en voor zover dit een goede vervulling van publiekrechtelijke
taken belet. De goede vervulling van publiekrechtelijke taken is een op zichzelf
staand geobjectiveerd criterium. Zo zal bijvoorbeeld een geval als waarop
artikel 5:24, zesde lid, van de Algemene wet bestuursrecht ziet – waarin
de situatie dermate spoedeisend is dat een beslissing tot toepassing van bestuursdwang
niet tevoren op schrift kan worden gesteld – niet zonder meer behoeven
mee te brengen dat de verplichting om relevante gegevens uit de basisregistratie
te verkrijgen, niet geldt voor het feitelijk handelen in het kader van bestuursdwang
en eerst zou gaan gelden op het moment dat de beslissing achteraf alsnog in
een besluit wordt vervat. Dit is anders indien onmiddellijk handelen is geboden
en raadpleging van de basisregistratie niet doelmatig is vanwege het daarmee
gepaard gaande tijdsverloop in relatie tot de relevantie van de daarin opgenomen
gegevens. Naast spoedeisende gevallen kunnen zich overigens ook andere gevallen
voordoen waarin verplicht gebruik van de basisregistratie objectief bezien
een goede taakuitoefening door het bestuursorgaan belemmert.Tenslotte is voor alle duidelijkheid bepaald dat van een verplichting
tot gebruik van een gegeven uit de adressen- of gebouwenregistratie evenmin
sprake is, indien het gegeven «in onderzoek» is geplaatst. De
verplichting geldt evenmin voor het bestuursorgaan dat een terugmelding met
betrekking tot het desbetreffende gegeven heeft gedaan omdat het gerede twijfel
heeft over de juistheid ervan. Op terugmelding en gegevens in onderzoek wordt
nader ingegaan in de paragrafen 6.3 en 6.4 van deze memorie van toelichting.Naast de verplichting tot gebruik van de gegevens uit de basisregistraties
is de eenmalige verstrekking van (authentieke) gegevens tevens gewaarborgd
in een afzonderlijke bepaling. Burgers en bedrijven behoeven geen gegevens
meer te verstrekken die reeds als authentiek gegeven in een basisregistratie
zijn opgenomen. De beschikbaarheid van gegevens in een basisregistratie is
aldus van invloed op de reikwijdte van de in artikel 4:2 van de Algemene wet
bestuursrecht aan de aanvrager van een besluit opgelegde verplichting om de
gegevens te verschaffen die voor de beslissing op de aanvraag nodig zijn.
Deze verplichting zal zich niet kunnen uitstrekken tot gegevens die het bestuursorgaan
uit een basisregistratie kan betrekken, al zal een aanvrager wel tenminste
enige identificerende gegevens moeten verschaffen om het bestuursorgaan in
staat te stellen de relevante feiten in één of meer basisregistraties
te achterhalen. Het burgerservicenummer zal bijvoorbeeld in zijn algemeenheid
voor wat betreft de persoon zo’n identificerend gegeven zijn. In het
kader van de basisregistraties adressen en gebouwen moet vooral worden gedacht
aan gegevens aan de hand waarvan een bepaald object kan worden geïdentificeerd;
in veel gevallen zal dit het adres zijn.6.3 TerugmeldplichtEén van de procedures binnen het van basisregistraties geëiste
wettelijke regime van kwaliteitsborging, is een wettelijke regeling van een
procedure van terugmelding. Deze houdt in dat, indien een afnemer
twijfelt aan de juistheid van een gegeven in een basisregistratie, deze de
plicht heeft om dit te melden aan de houder van die basisregistratie. De houder
heeft vervolgens de plicht zulke meldingen adequaat te onderzoeken en zo nodig
de gegevens te corrigeren. Door afnemers te verplichten om mogelijke onjuistheden
terug te melden aan de verantwoordelijke, verkrijgt de basisregistratie een «zelfreinigende
werking». De verplichting tot terugmelden geldt overigens uitsluitend
voor bestuursorganen. De terugmeldplicht geldt indien de afnemer gerede twijfel
heeft over de juistheid van een in de basisregistratie adressen of gebouwen
opgenomen gegeven. Van gerede twijfel zal in elk geval sprake zijn als de
afnemer tot de conclusie komt dat aannemelijk is dat een terugmelding tot
een wijziging van gegevens zal leiden. Aangezien de gegevens in de basisregistraties
adressen en gebouwen gebaseerd zijn op authentieke brondocumenten, zal er
in beginsel voldoende twijfel zijn om een terugmelding te rechtvaardigen als
aannemelijk is dat de vermelde bron van het gegeven onjuist is of als er een
bron aanwezig is met een hogere rangorde dan de in de registratie genoemde
bron. Voorts kan een door een aanvrager van een besluit gedane opgave die
afwijkt van de geregistreerde gegevens en waarvan de juistheid aannemelijk
voorkomt aanleiding zijn tot een terugmelding. Echter, indien de afwijkende
opgave op zichzelf niet behoeft te leiden tot gerede twijfel omtrent de juistheid
van de geregistreerde gegevens kan de afnemer aan wie die opgave is gedaan
de belanghebbende verwijzen naar burgemeester en wethouders (de houders van
de adressen- en gebouwenregistraties), alwaar de belanghebbende kan verzoeken
om correctie van de registratie (zie ook paragraaf 7.2 van deze memorie
van toelichting). Ook een door de afnemer van gegevens op andere wijze geconstateerde
frictie tussen hem bekende feiten en gegevens uit de basisregistratie adressen
of de basisregistratie gebouwen kan reden zijn voor terugmelding.Burgemeester en wethouders dienen binnen 2 dagen te reageren op een terugmelding.
In deze termijn is verdisconteerd dat een terugmelding via de landelijke voorziening
kan worden gedaan en dat niet elke gemeente een continue online-verbinding
met die landelijke voorziening behoeft te hebben. De reactie van burgemeester
en wethouders binnen de genoemde termijn kan, in eenvoudige gevallen waarin
nauwelijks nader onderzoek nodig is, inhouden dat het gegeven wordt gewijzigd.
Het kan ook zijn dat burgemeester en wethouders binnen de genoemde termijn
vaststellen dat er kennelijk geen reden bestaat tot wijziging of onderzoek
naar de juistheid van het gegeven in de adressenof gebouwenregistratie. Dit
laatste kan zich voordoen indien reeds onderzoek is verricht na een eerdere
terugmelding en sindsdien niet is gebleken van nieuwe feiten. Denkbaar is
bijvoorbeeld dat een straatnaam met een bijzondere schrijfwijze kan leiden
tot geregelde terugmeldingen vanwege twijfel omtrent de juistheid daarvan
en in zo’n geval behoeft een op die twijfel gebaseerde terugmelding
niet telkens opnieuw tot onderzoek te leiden. In andere gevallen zullen burgemeester
en wethouders het gegeven in onderzoek moeten plaatsen.Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gegeven
omtrent de wijze van terugmelden. Daarbij kan tevens worden geregeld dat de
terugmeldplicht voor bepaalde bestuursorganen of in bepaalde gevallen niet
geldt.6.4 Gegevens «in onderzoek»Indien de juistheid van een in de registratie opgenomen gegeven door de
verantwoordelijke (nog) niet is vastgesteld, wordt het gegeven voorzien van
de status «in onderzoek». Bijvoorbeeld een terugmelding van een afnemer van de registratie of een correctieverzoek van een belanghebbende
kunnen hiertoe aanleiding zijn.Indien een bestuursorgaan een terugmelding heeft gedaan op grond van gerede
twijfel omtrent de juistheid van een gegeven, behoeft dat bestuursorgaan dit
gegeven niet te gebruiken. Indien een gegeven in onderzoek is, kunnen alle
bestuursorganen handelen alsof in zoverre een basisregistratie ontbreekt.
In dat geval ontbreekt aan dat gegeven in feite (nog) het authentieke karakter
en staat de betrouwbaarheid ervan (nog) niet vast. De voorschriften van de
Algemene wet bestuursrecht voor een zorgvuldig handelend bestuursorgaan, in
het bijzonder die betreffende een goede voorbereiding en de eigen onderzoeksplicht,
kunnen in deze gevallen meebrengen dat de afnemer bij de uitvoering van publiekrechtelijke
taken gebruikt maakt van gegevens die op andere wijze worden verkregen dan
uit de basisregistraties adressen of gebouwen en die van de inhoud van die
basisregistraties afwijken. Ingevolge het wetsvoorstel behoeven deze gegevens
niet door de betrokken natuurlijke of rechtspersoon te worden verstrekt, behoudens
gegevens ter vaststelling van de identiteit.Volgens het wetsvoorstel is vereist dat de status «in onderzoek»
kenbaar is voor de gebruikers van de registratie.Er wordt van uitgegaan dat burgemeester en wethouders binnen twee dagen
kunnen vaststellen of een gegeven in onderzoek dient te worden geplaatst.
Ten aanzien van het vervolgens uit te voeren onderzoek naar de juistheid van
het desbetreffende gegeven valt geen eenduidige termijn te noemen. De met
het onderzoek gemoeide tijd is afhankelijk van de aard van het onderzoek.
Zo zal controle van een straatnaamaanduiding betrekkelijk eenvoudig aan de
hand van brondocumenten kunnen worden uitgevoerd. Indien echter het oppervlak
van een verblijfsobject wordt betwist dan zal dit zonodig nagemeten moeten
worden, waarvoor aanzienlijk meer tijd nodig zal zijn.Het feit dat tegen een beslissing omtrent wijziging van een gegeven naar
aanleiding van een correctieverzoek, rechtsbescherming open staat (waarvoor
verder wordt verwezen naar paragraaf 7.3 van deze memorie van toelichting)
kan mogelijk complicaties meebrengen. Indien een gegeven niet wordt gewijzigd
en de aantekening «in onderzoek» wordt verwijderd, kan vervolgens
een bezwaar- of beroepsprocedure leiden tot het wederom in onderzoek plaatsen
van dat gegeven. De omstandigheid dat het geregistreerde gegeven mogelijk
nog niet vaststaat, is in de tussentijd niet kenbaar voor de gebruikers van
de registratie. Het wordt echter niet wenselijk geacht om met het oog hierop
te bepalen dat een naar aanleiding van een correctieverzoek «in onderzoek»
geplaatst gegeven de aantekening «in onderzoek» behoudt zolang
de beslissing omtrent wijziging van het gegeven rechtens nog niet onaantastbaar
is. Voor de bruikbaarheid van de registratie verdient de voorkeur dat de aantekening «in
onderzoek» telkens wordt verwijderd wanneer burgemeester en wethouders
zich naar vermogen hebben vergewist van de juistheid van het gegeven.6.5 AansprakelijkheidAangezien het stelsel van basisregistraties voortkomt uit het streven
naar vermindering van administratieve lasten door eenmalige gegevensverstrekking
en meervoudig gebruik van die gegevens door de overheid, heeft de status van
de basisregistraties adressen en gebouwen vooral betekenis voor de publiekrechtelijke
taakuitoefening.Aan het voor bestuursorganen verplicht gestelde gebruik van gegevens uit
de basisregistraties adressen en gebouwen, welke verplichting dus ook voor
anderen dan de houders van die basisregistraties geldt, hangt overigens
de vraag naar aansprakelijkheid van een afnemer bij gebruik van achteraf onjuist
gebleken gegevens uit een andere dan de eigen basisregistratie. In dit verband
zij erop gewezen dat het stelsel van basisregistraties voorziet in een kwaliteitszorg
die waarborgt dat de gegevens in de basisregistraties de beste beschikbare
gegevens zijn. Indien een afnemer gerede twijfel heeft over de juistheid van
een gegeven, geldt de terugmeldplicht. Een afnemend bestuursorgaan dat geen
reden heeft om aan de juistheid te twijfelen en van de gegevens uit de basisregistraties
adressen of gebouwen gebruik maakt, handelt dan ook met de grootst mogelijke
zorgvuldigheid. Dit neemt niet weg dat bijvoorbeeld een op basis van die gegevens
genomen besluit achteraf onjuist kan blijken te zijn. In dat geval is er geen
aanleiding om burgemeester en wethouders tegenover die afnemer aansprakelijk
voor de gevolgen daarvan te achten, aangezien de basisregistraties adressen
en gebouwen ofwel aan hogere kwaliteitsmaatstaven voldoen dan een eventuele
eigen «registratie» van de afnemer, ofwel uitvoering had moeten
worden gegeven aan de terugmeldplicht. Aansprakelijkheid van de burgemeester
en wethouders kan slechts aan de orde zijn, indien zij niet aan hun zorgplichten
ten aanzien van de basisregistraties adressen en gebouwen hebben voldaan en
daardoor ontstane onjuistheden in die basisregistraties bij de afnemers ervan
niet behoefden te leiden tot gerede twijfel omtrent de juistheid.Voor zover sprake is van persoonsgegevens geldt overigens dat iemand die
schade lijdt door een met de Wet bescherming persoonsgegevens strijdig gebruik
van gegevens, ingevolge artikel 49 van die wet schadevergoeding kan vragen
ten laste van de houder van of de verstrekker van die gegevens.7. Bescherming van persoonsgegevens, correctieverzoek
en rechtsbescherming7.1 Bescherming van persoonsgegevensDe in de basisregistraties adressen en gebouwen opgenomen gegevens met
betrekking tot adressen en gebouwen zijn in principe niet te kwalificeren
als persoonsgegevens in de zin van de Wet bescherming persoonsgegevens, aangezien
deze gegevens op zichzelf niet zijn te herleiden tot identificeerbare personen.
Bij gebruik door afnemers zal echter veelal koppeling met andere gegevens
plaatsvinden, waarmee de gegevens uit de basisregistraties adressen en gebouwen
alsnog als persoonsgegevens zijn aan te merken. Degene die de gegevens verstrekt,
zal zich met het oog daarop moeten afvragen of de gegevens in de handen van
de afnemer moeten worden aangemerkt als gegevens die herleidbaar zijn tot
een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijk persoon. Indien de
verstrekker ervan uit mag gaan dat de afnemer de gegevens in combinatie met
andere gegevens kan herleiden tot een natuurlijk persoon, kan namelijk –
op grond van de geschiedenis van totstandkoming van de Wet bescherming persoonsgegevens
(Kamerstukken II 1997/98, 25 892, nr. 3, p. 48–49) – worden
gesteld dat de gegevens «van kleur verschieten» en in dat geval
wél als persoonsgegevens zouden moeten worden aangemerkt.De verstrekker is dan, aangezien verstrekking van gegevens een vorm van
verwerken is, voor deze gegevens in beginsel als verantwoordelijke in de zin
van de Wet bescherming persoonsgegevens aan te merken en deze moet dan voor
deze gegevens aan de verplichtingen van die wet voldoen.Het wetsvoorstel regelt in dit verband de zogeheten doelbinding voor verwerking
van adressen- en gebouwengegevens. Aangezien de basisregistraties adressen
en gebouwen openbaar zijn, behoeft er voor eventuele betrokkenen geen afzonderlijk
recht te bestaan om inzage te hebben in hun betreffende persoonsgegevens (daargelaten
dat de basisregistraties adressen en gebouwen geen eigenlijke persoonsgegevens
bevatten en daarmee niet steeds eenvoudig kan worden vastgesteld wie betrokkene is). Om die reden is bepaald dat artikel 35 van de Wet
bescherming persoonsgegevens niet van toepassing is. Voor de mogelijkheid
van verzoeken om correctie van in de registraties opgenomen gegevens bevat
het wetsvoorstel een eigen regeling. Bijgevolg is evenmin het in artikel 36
van de Wet bescherming persoonsgegevens geregelde inzake het correctierecht
van toepassing.Overigens wordt er vanuit gegaan dat voor de verstrekker van gegevens
in elk geval – op grond van het zorgvuldigheidsbeginsel – een
waarschuwingsplicht geldt. De verstrekker moet de afnemer ervan op de hoogte
stellen dat indien de gegevens uit de basisregistraties adressen en gebouwen –
al dan niet in combinatie met andere gegevens – kunnen worden herleid
tot een natuurlijk persoon, daarmee sprake is van een verwerking van persoonsgegevens
en dat deze verwerking onderworpen is aan de daarvoor geldende normen die
uit de wetgeving voortvloeien.7.2 CorrectieverzoekBelanghebbenden hebben op grond van het wetsvoorstel het recht om burgemeester
en wethouders te verzoeken een gegeven te wijzigen. Als belanghebbende kunnen
in beginsel worden beschouwd de eigenaar of zakelijk rechthebbende uit anderen
hoofde, alsmede de gebruiker van een verblijfsobject. Aan een correctierecht
voor de belanghebbende kan met name behoefte bestaan in een situatie waarin
een afnemend bestuursorgaan bij bijvoorbeeld het nemen van een besluit verplicht
is om een gegeven uit de basisregistraties adressen en gebouwen te gebruiken,
terwijl de juistheid daarvan door de belanghebbende bij het besluit wordt
betwist. Tenzij op basis van de door de belanghebbende verstrekte informatie
gerede twijfel over de juistheid van het geregistreerde gegeven bestaat –
in welk geval een terugmeldplicht geldt en de verplichting tot gebruik van
het gegeven vervalt – dient het afnemende bestuursorgaan de belanghebbende
in zo’n geval te verwijzen naar burgemeester en wethouders, alwaar de
belanghebbende een verzoek kan doen om het gegeven te wijzigen.Tenzij dit verzoek kennelijk niet kan worden ingewilligd, plaatsen burgemeester
en wethouders het desbetreffende gegeven in onderzoek totdat zij hebben beslist
over wijziging van het gegeven. Voor wat betreft de kenbaarheid van het in
onderzoek plaatsen en van de beslissing omtrent wijziging zij verwezen naar
paragraaf 6.4 van deze memorie van toelichting. Aangezien de beslissing
op een correctieverzoek wordt aangemerkt als een besluit in de zin van de
Algemene wet bestuursrecht, wordt deze beslissing tevens aan de verzoeker
bekendgemaakt op de in de Algemene wet bestuursrecht voorgeschreven wijze.7.3 RechtsbeschermingDe in de adressen- en gebouwenregistraties opgenomen gegevens zijn alle
terug te voeren op een in het adressen- of gebouwenregister opgenomen brondocument.
Dat houdt in dat de controle van een gegeven naar aanleiding van een terugmelding
of een correctieverzoek in vrijwel alle gevallen eenvoudig kan geschieden.
Er is voor burgemeester en wethouders geen interpretatievrijheid en ze hoeven
niet te rade te gaan bij andere partijen. Een uitzondering wordt gevormd door
de in de gebouwenregistratie opgenomen geometrie, indien daar gerede twijfel
over bestaat, zullen burgemeester en wethouders opdracht moeten geven tot
een hernieuwde opmeting van die geometrie.In alle gevallen is de juistheid van een gegeven eenvoudig vast te stellen
op basis van een formeel besluit of een feitelijke opmeting. In dit opzicht
verschillen de basisregistraties adressen en gebouwen van andere basisregistraties
die veelal afhankelijk zijn van opgave van gegevens door belanghebbenden.Omdat er slechts één uitkomst mogelijk is naar aanleiding
van een terugmelding of een correctieverzoek is het in het geval van de basisregistraties
adressen en gebouwen, anders dan bij bijvoorbeeld het handelsregister of de
basisregistraties kadaster en topografie, niet noodzakelijk om tegen de beslissing
van burgemeester en wethouders naar aanleiding van die terugmelding of dat
correctieverzoek rechtsbescherming open te stellen.In het wetsvoorstel is wel voorzien in rechtsbescherming ten aanzien van
de beslissing van burgemeester en wethouders naar aanleiding van een correctieverzoek.
Dit is een gevolg van het feit dat niet op voorhand kan worden uitgesloten
dat een in de adressen- of gebouwenregistratie opgenomen gegeven in een concreet
geval moet worden aangemerkt als een persoonsgegeven in de zin van de Wet
bescherming persoonsgegevens. Naar analogie van die wet is in dit wetsvoorstel
voorzien in rechtsbescherming ten aanzien van de beslissing naar aanleiding
van een correctieverzoek.Op deze wijze is afdoende in rechtsbescherming voorzien en worden onnodige
bestuurslasten voorkomen.Er is overigens geen aanleiding om de rechtsbescherming anders te laten
verlopen dan volgens de gewone lijnen van de Algemene wet bestuursrecht: bezwaar
bij burgemeester en wethouders, beroep bij de rechtbank en hoger beroep bij
de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.8. Toezicht en handhaving8.1 KwaliteitstoezichtVanwege het bestaan van diverse kwaliteitswaarborgen wordt van de basisregistraties
adressen en gebouwen een hoog kwaliteitsniveau verwacht. De kwaliteit zal
blijken in de diverse overheidsprocessen waarvoor deze basisregistraties worden
gebruikt, maar uit het verloop van die processen alleen kan geen meetbare
kwaliteit worden afgeleid. Om het kwaliteitsniveau te bewaken en burgemeester
en wethouders bij te staan in hun kwaliteitszorg, voorziet het wetsvoorstel
in een driejaarlijkse zogeheten audit. Een dergelijke periodieke audit is
een instrument dat bijvoorbeeld ook in het kader van de GBA wordt gebruikt.
De wijze van onderzoek en de te hanteren toetsingsmaatstaven in het kader
van deze audit worden bij algemene maatregel van bestuur geregeld.8.2 HandhavingIn het wetsvoorstel is geen instrumentarium opgenomen voor handhaving
van het verplichte gebruik van authentieke gegevens door bestuursorganen en
de terugmeldplicht. Toezicht en sancties op het niet naleven van dergelijke
verplichtingen zijn niet gebruikelijk in de bestuurlijke verhoudingen. Bovendien
voorziet het stelsel van basisregistraties in feite in zijn eigen naleving,
doordat afnemers van de basisregistraties alle belang hebben bij juiste gegevens
en daarom bereid zullen zijn om eventuele onjuistheden terug te melden aan
de registratiehouders. Voorts zal naar verwachting het gebruik van de basisregistratie
voor publiekrechtelijk handelen, als zorgvuldigheidsnorm een rol gaan spelen
bij rechterlijke toetsing van dat handelen.Gezien het grote belang van goed functionerende basisregistraties adressen
en gebouwen zal de Minister van VROM de nodige voorzieningen kunnen treffen
indien burgemeester en wethouders in ernstige mate tekort schieten. Van zodanige
situatie kan bijvoorbeeld sprake zijn indien basale processen in het kader
van de publieke taakuitoefening door het ontbreken van een (bruikbare) registratie
slechts kunnen worden uitgevoerd met voor elk besluit of elke handeling herhaalde
opvraging van in de basisregistraties adressen en gebouwen thuishorende
gegevens bij burgers en bedrijven. In dit verband kunnen ook de nader uit
te werken kwaliteitseisen voor aansluiting op de landelijke voorziening een
rol spelen.9. Toetsing van de gevolgen van het wetsvoorstel9.1 Lasten voor burgers, bedrijven en instellingenHet wetsvoorstel brengt geen nieuwe informatie- of andere verplichtingen
mee voor het bedrijfsleven of voor burgers. De basisregistraties adressen
en gebouwen dragen wel bij aan vermindering van administratieve lasten, doordat
bepaalde gegevens die in die basisregistraties zijn opgenomen, zoals oppervlakte,
bouwjaar en gebruiksdoel van panden, in beginsel niet meer bij burgers of
bedrijven mogen worden opgevraagd. Het adres als zodanig zal veelal nog wel
een opvraagbaar gegeven zijn, onder meer omdat dit nodig kan zijn om objecten
in de basisregistratie gebouwen te identificeren. De positieve effecten van
de basisregistraties adressen en gebouwen zullen dan ook voor een belangrijk
deel indirect zijn. Aangezien de kwaliteit van de door bestuursorganen te
gebruiken gegevens toeneemt zullen minder fouten – zoals onjuiste (spelling
van) straat- of woonplaatsnamen – voorkomen, waardoor burgers zich minder
genoodzaakt zien tot corrigerende reacties.Uit een door ECORYS-NEI uitgevoerd onderzoek blijkt dat met invoering
van de basisregistraties adressen en gebouwen een directe reductie van administratieve
lasten kan worden gerealiseerd van circa 700 000 euro voor bedrijven
en circa 9 600 uren voor burgers.9.2 Bestuurlijke lastenIn de door ECORYS-NEI uitgevoerde kosten-baten analyse (2002) is becijferd
dat de invoering van een stelsel van basisregistraties, zelfs indien moeilijk
kwantificeerbare baten buiten beschouwing worden gelaten, een substantieel
maatschappelijk rendement heeft. Naast vermindering van lasten voor burgers,
bedrijven en instellingen, draagt het stelsel ook bij aan efficiency binnen
de overheid. Weliswaar worden vooral van gemeenten de nodige inspanningen
gevraagd, met name in de fase van het opzetten van de basisregistraties adressen
en gebouwen, maar op basis van de kosten-baten analyse mag worden verwacht
dat dit zich op termijn terugverdient. Overleg met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten en met individuele gemeenten heeft uitgewezen dat de initiële
inspanningen ook niet onoverkomelijk worden geacht, mede omdat men binnen
de eigen organisatie reeds geruime tijd op de invoering van de basisregistraties
heeft kunnen anticiperen.De implementatie van de basisregistraties adressen en gebouwen houdt samengevat
in dat bestaande bestanden moeten worden geschoond en verrijkt, gemeentelijke
processen moeten worden (her)ingericht en dat aanpassingen in de automatiseringsomgeving
moeten worden doorgevoerd. De daarmee gepaard gaande belasting is uiteraard
sterk afhankelijk van de bestaande situatie en zal dan ook per gemeente verschillen.
Die verschillen zullen met name voortkomen uit de wijze van organisatie en
structurering van de huidige gegevenshuishouding, de kwaliteit van bestaande
registraties, de kwaliteit en toegankelijkheid van archieven, de kwaliteit
van de bestaande automatisering en uit bepaalde specifieke kenmerken van de
desbetreffende gemeente. Bij dit laatste moet worden gedacht aan het aantal
adressen en aan kenmerken van stedelijke inrichting, zoals aanwezigheid van
veel nieuwe of juist veel oude panden en aanwezigheid van veel hoogbouw of
juist veel laagbouw.9.3 FinancieringZoals in de brief van de Ministers van VROM en voor Bestuurlijke Vernieuwing
en Koninkrijksrelaties van 15 juni 2004 (Kamerstukken II 2003/04, 26 387,
nr. 22) is aangegeven, zullen betrokken partijen zelf hun kosten dragen. Dit
gelet op de mate van balans tussen de potentiële kosten enerzijds en
de te verwachten – ruimschoots compenserende – baten anderzijds.Dit betekent dat gemeenten de eigen kosten van invoering en exploitatie
dragen. Door vroegtijdige informatievoorziening rond de invoering van het
stelsel hebben gemeenten hiermee reeds bij het nemen van investeringsbeslissingen
rekening kunnen houden. De kosten van wetgeving en implementatieondersteuning
worden door het Rijk gedragen. De initiële investeringskosten voor de
landelijke voorziening worden deels gedragen door het Kadaster.Ten aanzien van de jaarlijkse exploitatiekosten dient het uiteindelijke
financieringsmodel nog te worden bepaald. Indien bij de start van het volledig
functioneren van de landelijke voorziening nog geen gedragen keuze is gemaakt,
zal een kostendekkende tarieffinanciering worden gehanteerd. Daarbij geldt
overigens als uitgangspunt dat het financieringsmodel zoveel mogelijk moet
bijdragen aan zowel een laagdrempelig als een doelmatig gebruik van de basisregistraties
adressen en gebouwen.9.4 Relatie met andere wetgevingHet wetsvoorstel houdt nauw verband met andere regelingen ten aanzien
van basisregistraties binnen het stelsel – de GBA, het handelsregister
en de basisregistraties kadaster en topografie – en is daarop afgestemd.9.5 Internationale aspectenHet Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie hebben recent een
richtlijn tot de oprichting van een infrastructuur voor ruimtelijke informatie
in de Europese Unie (INSPIRE) aangenomen. Deze richtlijn beoogt de toegang
tot en gebruik van ruimtelijke informatie te verbeteren en tot een kwalitatief
hoger niveau te brengen door inefficiënties, institutionele en beleidshindernissen
weg te nemen. Er is geen reden om aan te nemen dat het wetsvoorstel niet aansluit
op deze richtlijn.10. Overleg en adviseringHet wetsvoorstel is het resultaat van een interbestuurlijk traject dat
in 1999 is gestart met een mede door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(hierna: VNG) geïnitieerde voorstudie naar een basisregistratie gebouwen.
Op basis hiervan heeft de Staatssecretaris van VROM in januari 2002 de VNG
verzocht een inhoudelijk ontwerp voor zo’n registratie op te stellen.
Parallel hieraan was vanuit het programma Stroomlijning Basisgegevens een
haalbaarheidsonderzoek gestart naar een basisregistratie adressen. In dat
traject werd, op basis van een initieel ontwerp voor een adressenregistratie,
een aantal proefprojecten binnen gemeenten uitgevoerd waarin de haalbaarheid
van dit ontwerp werd getoetst. Het herziene ontwerp is vastgelegd in de studie «Adres
onbekend». Analoog aan deze werkwijze is ook het inhoudelijk ontwerp
van de basisregistratie gebouwen beproefd binnen een aantal proefprojecten
met gemeenten. Het herziene ontwerp hiervan is vervolgens vastgelegd in de
studie «De steigers weg». Beide documenten vormden de basis voor
het besluit van een stuurgroep (met daarin onder meer vertegenwoordigers vanuit
de rijksoverheid en de VNG) en later het kabinet tot de invoering van de beide
basisregistraties.Naar aanleiding van opmerkingen van de VNG in het kader van de totstandkoming
van het wetsvoorstel is onder meer de vrijheid van gemeenten bij het benoemen
van woonplaatsen en openbare ruimten in deze memorie van toelichting benadrukt.Het wetsvoorstel is voor advies voorgelegd aan het College bescherming
persoonsgegevens. Dit College heeft geconcludeerd dat het belang van de in
het wetsvoorstel beoogde doelstelling wordt ingezien en dat vanuit het gezichtspunt
van een zorgvuldige omgang met persoonsgegevens geen aanleiding bestaat tot
het maken van op- of aanmerkingen ten aanzien van het wetsvoorstel.Het wetsvoorstel is tevens voor advies aangeboden aan het Adviescollege
toetsing administratieve lasten. Dit college heeft geadviseerd om de mogelijkheid
van samenwerking met energiebedrijven te onderzoeken, omdat deze bedrijven
vaak snel op de hoogte zijn van mutaties en derhalve kunnen meewerken aan
het actueel houden van de registratie. Voorts hecht het college eraan dat één
instantie verantwoordelijk is voor het beheer van de basisregistraties adressen
en gebouwen. Het college heeft het belang van (her)gebruik van gegevens door
de overheid beklemtoond. Met het oog hierop is het college van mening dat
overheidsorganen ook verplicht gebruik zouden moeten maken van de registers,
wat zou betekenen dat zij achterliggende documenten (zoals een bouwvergunning)
in beginsel in het eigen register zouden moeten raadplegen. Daarnaast adviseert
het college om uitbreiding van de set van authentieke gegevens voortvarend
op te pakken. Om de gegevensset niet onnodig groot te laten worden, wordt
bovendien geadviseerd om begrippen en gevraagde gegevens in verschillende
wet- en regelgeving zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. Het college heeft
concluderend geadviseerd het wetsvoorstel in te dienen, nadat met het vorenstaande
rekening is gehouden.Naar aanleiding van het advies wordt het volgende opgemerkt.De voorgestelde samenwerking met energiebedrijven lijkt geen wezenlijke
bijdrage te kunnen leveren aan actualiteit van de basisregistraties adressen
en gebouwen. De hierin geregistreerde gegevens zijn immers, anders dan bijvoorbeeld
de gegevens opgenomen in de GBA en het handelsregister, gegevens die in beginsel
alle worden gegenereerd binnen de gemeente waar ook het houderschap van de
basisregistratie berust. Ontstaan en mutaties van deze gegevens zijn bij energiebedrijven
dan ook niet eerder bekend dan bij de gemeente zelf. Weliswaar kunnen energiebedrijven
wel snel op de hoogte zijn van mutaties in bewoning of ander gebruik van gebouwen,
maar dit betreft gegevens die geen deel uitmaken van de basisregistratie adressen
of gebouwen. Overigens hebben energiebedrijven in beginsel de mogelijkheid
om een verzoek tot wijziging van een gegeven te doen. Een verplichting daartoe,
of nadere afspraken daarover, zou niet bijdragen aan de actualiteit van de
registratie en zou overigens leiden tot toename van administratieve lasten
voor die bedrijven.Ten aanzien van de suggestie om naast het gebruik van de adressen- en
gebouwenregistraties ook het gebruik van de adressen- en gebouwenregisters
verplicht te stellen, wordt het volgende opgemerkt. De registers worden gevormd
door een verzameling documenten, veelal besluiten, die als bron dienen voor
opneming van bepaalde gegevens in de registraties. De functie van de registers
is dus dat deze als bron dienen voor de registraties en zodoende een waarborg
voor kwaliteit van die registraties bieden. Deze documenten kunnen, naast
de gegevens die in de registratie worden opgenomen, een veelheid aan gegevens
bevatten. Indien het verplichte gebruik zou gelden voor al die brondocumenten
en hun volledige inhoud, dan zou de set van authentieke gegevens niet bepaald
zijn. Mede omwille van de rechtszekerheid dient de set van authentieke, verplicht te gebruiken, gegevens nauwkeurig afgebakend te zijn. Overigens
doen situaties waarin raadpleging van een brondocument uit het adressen- of
gebouwenregister wenselijk is, zich vooral voor bij zogeheten binnengemeentelijk
gebruik. Het gaat dan veelal om raadpleging van besluiten van organen van
de desbetreffende gemeente zelf en het is in de huidige praktijk niet gebruikelijk
dat de gemeente in zo’n geval een afschrift van het besluit bij de burger
opvraagt in plaats van dit besluit uit het eigen archief te halen.Voor wat betreft de omvang van de set van authentieke gegevens wordt niet
zonder meer naar uitbreiding gestreefd. Het is wenselijk dat slechts gegevens
die veelvuldig worden gebruikt voor verschillende toepassingen en die kenmerkend
zijn voor de geregistreerde objecten, als authentiek gegeven worden geregistreerd.
Mede op basis van praktijkproeven zijn als zodanig de thans in het wetsvoorstel
genoemde gegevens geselecteerd. Uitbreiding van de set van authentieke gegevens
is op termijn mogelijk indien blijkt dat er nog andere gegevens zijn die aan
evengenoemde criteria voldoen. Mogelijkheden tot meervoudig gebruik van gegevens
nemen uiteraard toe naarmate begrippen en gevraagde gegevens in verschillende
wet- en regelgeving meer op elkaar zijn afgestemd. Mogelijkheden tot afstemming
zijn echter niet onbeperkt, aangezien voor verschillende overheidstaken verschillende
inhoudelijke informatie nodig is en begrippen in wet- en regelgeving daarom
voldoende op de desbetreffende overheidstaak moeten zijn toegespitst. Waar
mogelijk wordt wel gestreefd naar coördinatie van bijvoorbeeld vergunningstelsels.
Daarmee en door voortvarende invoering van de basisregistraties wordt een
efficiëntere overheid en vermindering van administratieve lasten bereikt.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1onderdeel dIn het stelsel van basisregistraties zal door elk wetsvoorstel dat betrekking
heeft op een basisregistratie onderscheid worden aangebracht tussen de verschillende
categorieën gegevens die daarin worden opgenomen. In ieder geval zal
een onderscheid worden gemaakt tussen authentieke gegevens en andere gegevens.
In dit onderdeel wordt een definitie gegeven van authentiek gegeven. In de
begripsomschrijving wordt een authentiek gegeven omschreven als een gegeven
dat bij of krachtens de wet als authentiek is aangemerkt. De categorie authentieke
gegevens betreft gegevens die door een groot aantal bestuursorganen in verschillende
processen in samenhang met andere gegevens worden gebruikt en die voldoende
betrouwbaar worden geacht om, verplicht en zonder nader onderzoek, door bestuursorganen
te worden gebruikt. Authentieke gegevens mogen bovendien in beginsel niet
meerdere malen worden opgevraagd bij burgers en bedrijven.onderdeel kNaast een tweetal met gebouwen samenhangende objecten worden in de gebouwenregistratie
ook enkele gegevens bijgehouden over locaties waarop permanent met gebouwen
vergelijkbare objecten kunnen worden geplaatst. Hierbij kan met name worden
gedacht aan de standplaatsen van woonwagens en de ligplaatsen van woonboten.
In dit onderdeel wordt een definitie gegeven van het begrip ligplaats. Essentieel
onderdeel in deze definitie is het permanente karakter van het afmeren van
een vaartuig op een dergelijke locatie. Het is daarbij van belang het begrip
ligplaats te onderscheiden van de in de praktijk veelvuldig voorkomende aanmeerplaatsen of afmeerplaatsen. Dergelijke plaatsen zijn bedoeld
voor het tijdelijk aan- en afmeren van onder meer pleziervaartuigen en beroepsvaartuigen
langs kades en in havens. Om het permanente karakter van de ligplaats te benadrukken
is in de definitie vastgelegd dat er sprake dient te zijn van een door een
besluit van de gemeenteraad of burgemeester en wethouders, als de gemeenteraad
die bevoegdheid heeft gedelegeerd, als zodanig aangewezen plaats in het water,
al dan niet aangevuld met een op de oever aanwezig terrein of een gedeelte
daarvan. In tegenstelling tot de ook in dit wetsvoorstel opgenomen begrippen
pand en verblijfsobject vloeit de begrenzing van dit object dus rechtstreeks
voort uit de genoemde formele aanwijzing.onderdeel lAlhoewel (huis)nummer in het taalgebruik een synoniem is – en waarschijnlijk
ook zal blijven – voor het begrip nummeraanduiding wordt er binnen de
basisregistratie adressen gesproken van een nummeraanduiding. Het verzamelbegrip
nummeraanduiding is opgebouwd uit een aantal samenstellende elementen, waarvan
het huisnummer er slechts één is. Door voor het verzamelbegrip
dezelfde terminologie te hanteren als voor één van de samenstellende
elementen, zou er mogelijk verwarring kunnen ontstaan. Bovendien worden er
ook nummeraanduidingen toegekend aan andere objecten dan huizen – zoals
standplaatsen van woonwagens en ligplaatsen van woonboten – waardoor
de benaming (huis)nummer niet direct voor de hand ligt.Een nummeraanduiding is samengesteld uit drie elementen: een huisnummer,
een huisletter en een huisnummertoevoeging. Hiermee wordt aangesloten op de
opbouw van een dergelijk element zoals dat binnen de overheid in veel registraties
is opgenomen (zoals binnen de GBA). Buiten de overheid wordt veelal geen onderscheid
gemaakt tussen een huisletter en een huisnummertoevoeging, maar worden beide
gegevens als één geheel aangeduid. Omdat de totale veldlengte
van beide velden gelijk is aan de buiten de overheid in gebruik zijnde gegevensopbouw
is een technische omzetting door gebruikers buiten de overheid van de in een
basisregistratie adressen opgenomen nummeraanduidingen naar een indeling zoals
bij hen in gebruik is in principe mogelijk.onderdeel nGemeentebesturen kennen namen toe aan buitenruimten gelegen op het gemeentelijk
grondgebied. In het algemeen zal deze benaming betrekking hebben op straten
en wegen. Om die reden wordt een dergelijke benaming in het dagelijks taalgebruik
meestal aangeduid met het begrip straatnaam. Gemeentebesturen kennen echter
ook vaak benamingen toe aan andere delen van de buitenruimte die een belangrijke
rol vervullen in het maatschappelijk verkeer, zoals terreinen, wateroppervlakten
en landschappelijke gebieden. In dit laatste geval kan onder meer worden gedacht
aan het benoemen van een bos of een landgoed. Al deze officieel toegekende
benamingen maken als openbare ruimte onderdeel uit van de basisregistratie
adressen. Het gaat hierbij om ieder deel van de binnen een woonplaats gelegen
buitenruimte dat een door de gemeenteraad of burgemeester en wethouders, als
de gemeenteraad die bevoegdheid heeft gedelegeerd, toegekende benaming draagt.
Een rijks- of provinciale weg met alleen een nummer wordt derhalve niet aangemerkt
als openbare ruimte tenzij de gemeenteraad deze weg formeel heeft benoemd
als bijvoorbeeld Rijksweg 3.onderdeel oBinnen de gebouwenregistratie wordt ten aanzien van met gebouwen samenhangende
objecten een onderscheid gemaakt tussen panden en verblijfsobjecten. Dit onderscheid
is met name ingegeven vanuit de gedachte dat beide soorten objecten een eigen
karakter en een eigen dynamiek kennen. Daar waar binnen de definiëring
van een verblijfsobject het samenhangende gebruik van een eenheid centraal
staat, gaat het bij de definiëring van het pand om het vaststellen van
een samenhangende (bouw)constructieve eenheid. Verblijfsobjecten zijn bij
de bouw altijd gelegen binnen een enkel pand. Als gevolg van telkens wisselend
gebruik en wijzigingen van gebruiksbehoeften zijn verblijfsobjecten in de
loop der tijd regelmatig aan wijzigingen onderhevig. Dit geldt in veel mindere
mate voor de bouwkundige constructie. Daar waar sprake is van een dergelijke
wijziging gaat het in veel gevallen om beperkte wijzigingen waarbij door enkele
kleinere aanpassingen de bestaande bouwconstructie enigszins wordt aangepast
om verbindingen tussen verschillende verblijfsobjecten of tussen verschillende
panden mogelijk te maken. Hierbij kan worden gedacht aan het aanbrengen van
een deuropening in een bouwmuur of het vervangen van een gedeelte van een
bouwmuur door een staalconstructie. Dit leidt in het algemeen niet tot wijziging
van de begrenzing van het pand. Dit laatste is overigens meestal wel het geval
als er bijvoorbeeld sprake is van een aanzienlijke aanbouw (dus niet bij een
erker).Binnen de definitie van pand staat dan ook centraal het eerder genoemde
element dat een pand bij de bouw een constructief zelfstandige eenheid betreft.
De mate waarin sprake is van een samenhangende zelfstandige constructie zal
derhalve in een vroegtijdig stadium moeten worden vastgesteld. In de definitie
is eveneens opgenomen dat een pand bij de totstandkoming functioneel zelfstandig
dient te zijn. Met dit laatste element wordt in praktische zin bedoeld dat
het betreffende pand bij de bouw slechts uit gehele verblijfsobjecten dient
te bestaan. Door het samenvoegen van in verschillende panden gelegen verblijfsobjecten
is het mogelijk dat hiervan in een later stadium geen sprake meer is. Dit
betekent dat doorbraken van panden niet worden doorvertaald in het aanpassen
van de pandbegrenzingen in de gebouwenregistratie.Aan de definitie is tenslotte nog als element toegevoegd, dat het pand
als zodanig direct en duurzaam met de aarde is verbonden. Met het aspect «duurzaam»
wordt beoogd tijdelijke bouwwerken en niet vast met de aarde verbonden bouwwerken
uit te sluiten. Met het aspect «direct» wordt beoogd aan te geven
dat in de gebouwenregistratie in principe geen sprake kan zijn van panden
die geen directe constructieve verbinding met de aarde hebben. Hiermee wordt
voorkomen dat de complexiteit van de afbakening van panden enorm zou toenemen,
omdat ook met stapeling van panden rekening zou moeten worden gehouden. Om
een eenduidige interpretatie van het begrip pand te bevorderen zal bij algemene
maatregel van bestuur een zogenoemd objectenhandboek worden vastgesteld (zie
artikel 6, derde lid, van het wetsvoorstel), waarin aan de beheerder van de
gebouwenregistratie wordt voorgeschreven op welke wijze met de afbakening
van panden dient te worden omgegaan in die gevallen waarin sprake is van meervoudig
voorkomende bouwvormen.Gekozen is voor de benaming pand. Hiervoor kunnen een aantal redenen worden
aangegeven. In de eerste plaats is het begrip gebouw op veel plaatsen in gebruik
voor een object dat is gedefinieerd als volledig vrijstaand. Vanuit de bestaande
behoeften ten aanzien van gebouwinformatie levert dit weinig bruikbare objecten
op. In het geval van bijvoorbeeld gebouwen met portiekwoningen bestaat er
vooral behoefte aan het onderkennen van de verschillende trappenhuizen met
daaraan gelegen woningen en minder aan het gebouw als geheel. Door de keuze
van het begrip pand, wordt de mogelijkheid opengehouden om het
gehele gebouw toch als een gebouw aan te merken. In de tweede plaats sluit
de beoogde invulling van het begrip pand in grote lijnen aan op de eerder
door de VNG opgestelde Gemeentelijk Functioneel Ontwerpen, met dien verstande
dat in tegenstelling tot de aldaar gedefinieerde panden de afbakening van
het pand op grond van dit wetsvoorstel na de bouw in principe niet meer wijzigt.
Bovendien is het voor het vaststellen van de kleinste bouwconstructieve eenheid
niet noodzakelijk in de objectdefinitie uit te gaan van de wel in de definitie
van de Gemeentelijk Functioneel Ontwerpen opgenomen doorlopende bouwmuren.
Binnen moderne constructietechnieken is bovendien lang niet altijd meer sprake
van de feitelijke aanwezigheid van bouwmuren. Een derde reden om het begrip
pand te gebruiken is dat de toepassing van de definitie ziet op objecten die
in het dagelijks taalgebruik ook als pand worden aangemerkt. Het meest evident
is dit het geval bij grachtenpanden.onderdeel pIn dit onderdeel wordt een definitie van het begrip standplaats voorgesteld.
Daaronder wordt verstaan de locatie waar met panden vergelijkbare bouwwerken
permanent of semi-permanent kunnen worden geplaatst. Hierbij kan onder meer
worden gedacht aan woonwagens en strandpaviljoens. De in de definitie opgenomen
geschiktheid van de ruimte voor woon-, bedrijfsmatige of recreatieve doeleinden
dient daarbij overigens ruim te worden opgevat. Hieronder vallen onder meer
ook ruimten die gebruikt worden voor maatschappelijke activiteiten en publieke
taken. Standplaatsen ingevolge dit wetsvoorstel dienen daarmee te worden onderscheiden
van de in de praktijk ook veelvuldig voorkomende tijdelijke standplaatsen
ten behoeve van de verkoop van bepaalde artikelen, zoals marktkramen, bloemenkramen,
verkooppunten van oliebollen of Vietnamese loempia’s. De term standplaats
houdt in die gevallen in het algemeen verband met een bepaald exploitatierecht.
Aangewezen locaties voor strandpaviljoens vallen nadrukkelijk wel onder het
begrip standplaats ingevolge dit wetsvoorstel. De definitie in dit wetsvoorstel
wijkt af van de definitie van standplaats in de Woningwet. De reden daarvoor
is dat de definitie in de Woningwet beperkter van karakter is dan de definitie
die gewenst is voor de basisregistratie gebouwen. Het gaat in de basisregistratie
gebouwen niet alleen om standplaatsen voor woonwagens, maar om alle locaties
waar met panden vergelijkbare bouwwerken op duurzame wijze kunnen worden geplaatst.
Zoals dit ook het geval is bij ligplaatsen is vastgelegd dat er sprake dient
te zijn van een bij een gemeentelijk besluit als zodanig aangewezen terrein
of een gedeelte daarvan. De begrenzing van het object standplaats vloeit dus
rechtstreeks voort uit de genoemde formele aanwijzing.onderdeel qDe kern van de voorgestelde definitie van verblijfobject wordt gevormd
door het begrip eenheid van gebruik. Daarmee wordt benadrukt dat de afbakening
van een verblijfsobject met name afhankelijk is van de functie die een ruimte
vervult. Door opneming van de zinsnede «voor woon-, bedrijfsmatige-
of recreatieve doeleinden geschikt» wordt beoogd aan te geven dat het
gaat om ruimten die voor specifieke doeleinden bestemd zijn. Hierbij dienen
woon- en bedrijfsmatige doeleinden overigens ruim te worden opgevat. Voor
woningen en winkels zal een dergelijk onderscheid in het algemeen duidelijk
zijn. Maar ook een losstaande garagebox kan worden opgevat als een voor woon-
of bedrijfsmatige doeleinden geschikte eenheid van gebruik en beheer. Indien
de garagebox wordt gebruikt als stalling van een auto van een bewoner van
een nabijgelegen flat zal de nadruk daarbij meer liggen op (ondersteunende)
woondoeleinden, dan dat dit het geval is bij het gebruik van
een dergelijke garagebox als opslagruimte voor een aannemersbedrijf (bedrijfsmatige
doeleinden).Het begrip «eenheid van gebruik» is op zichzelf nog onvoldoende
onderscheidend om tot een eenduidige objectafbakening te komen. Hiertoe dient
er nog een aantal nuanceringen op de kern van de definitie worden aangebracht.
Het eerste aspect dat hierbij van belang is, heeft betrekking op de «zelfstandigheid»
die een dergelijke eenheid dient te vertonen. Dit begrip zelfstandigheid blijkt
in de praktijk het eenvoudigst te toetsen door te bezien in hoeverre de genoemde
eenheid over een eigen toegang beschikt. Daartoe is in de definitie opgenomen
dat deze toegang dient te zijn gelegen aan de openbare weg, een eigen erf
of een gemeenschappelijke verkeersruimte. Met dit laatste element wordt bijvoorbeeld
uitgesloten dat afsluitbare kamers binnen een woning worden aangemerkt als
verblijfsobject. Er wordt dan ook gesproken over «een eenheid van gebruik
en beheer, die ontsloten wordt via een eigen toegang vanaf de openbare weg,
een erf of een gedeelde verkeersruimte». Een tweede nuancering heeft
betrekking op de aard van de eenheid van gebruik. In de eerste plaats dient
benadrukt te worden dat een verblijfsobject onderdeel moet vormen van één
of meer panden. Hiermee wordt onder meer uitgesloten dat tenten en tijdelijk
geplaatste bouwwerken worden aangemerkt als verblijfsobject. Een andere nuancering
heeft betrekking op de mogelijkheid dat het object van registratie onderwerp
kan zijn van goederenrechtelijke rechtshandelingen, zoals koop en verkoop.
Deze nuancering is aangebracht om bepaalde soorten eenheden die gezien al
de voorgaande nuanceringen als verblijfsobject zouden kunnen worden aangemerkt,
maar dat gezien hun aard niet zijn, niet als zodanig aan te merken. Hierbij
dient onder meer gedacht te worden aan vormen van institutioneel wonen (zoals
slaapruimten in verzorgingshuizen en cellen in gevangenissen) en hotelkamers.
Bijvoorbeeld een hotelkamer kan wel – evenals een woning – onderwerp
zijn van een huurovereenkomst, maar kan in tegenstelling tot een woning geen
onderwerp zijn van koop.In afwijking van de definitie van het begrip verblijfsobject in de eerder
door de VNG opgestelde Gemeentelijk Functioneel Ontwerpen en in aansluiting
op hetgeen daarover hiervoor bij het pand is opgemerkt, wordt bij de definitie
van het verblijfsobject niet langer uitgegaan van de aanname dat een verblijfsobject
altijd dient te zijn gelegen binnen een enkel pand. Initieel (bij de bouw)
zal dit weliswaar het geval zijn, maar latere doorbraken tussen meerdere panden
(zoals een doorbraak van een tweetal grachtenpanden) zullen leiden tot een
verblijfsobject gelegen binnen meerdere panden.Ook bij verblijfsobjecten zal ter bevordering van een eenduidige interpretatie
van het begrip bij algemene maatregel van bestuur een zogenoemd objectenhandboek
worden vastgesteld, waarin aan de beheerder van de gebouwenregistratie wordt
voorgeschreven op welke wijze met de afbakening van verblijfsobjecten dient
te worden omgegaan in die gevallen waarin sprake is van meervoudig voorkomende
gebruiksvormen.onderdeel rOnder een woonplaats wordt verstaan een door de gemeenteraad of burgemeester
en wethouders, als de gemeenteraad die bevoegdheid heeft gedelegeerd, als
zodanig aangewezen gedeelte van het grondgebied van de gemeente. De woonplaats
wordt in het kader van adressering vaak aangeduid met de benaming die daaraan
is toegekend (plaatsnaam). De naam van een woonplaats dient niet te worden
verward met de gemeentenaam. Binnen één gemeente kunnen namelijk
meerdere woonplaatsen voorkomen. De benaming van een woonplaats
komt vaak overeen met de naam van een kern die binnen een gemeente is gelegen.
Soms is de naam van een woonplaats gelijk aan de naam van een gemeente. In
alle gevallen is vereist dat de gemeenteraad of burgemeester en wethouders,
als de gemeenteraad die bevoegdheid heeft gedelegeerd, de betrokken woonplaats
expliciet heeft respectievelijk hebben benoemd. Het afbakenen en van een naam
voorzien van woonplaatsen is interbestuurlijk nooit eerder expliciet aan de
orde geweest. Om binnen de basisregistratie adressen te kunnen komen tot een
landelijk uniform woonplaatsenbegrip, wordt in het wetsvoorstel invulling
gegeven aan een uniforme benadering van woonplaatsen. Daarbij wordt voorgeschreven
dat het gehele grondgebied van de gemeente dient te worden ingedeeld in woonplaatsen
en dat daaraan benamingen moeten worden toegekend (artikel 6, eerste lid,
van het wetsvoorstel).Artikel 2In iedere gemeente komt een basisregistratie adressen en een basisregistratie
gebouwen. Beide basisregistraties bestaan uit een register en een geautomatiseerde
registratie. In het register worden de brondocumenten ingeschreven die ten
grondslag liggen aan de in de daaraan gekoppelde registratie opgenomen gegevens.De basisregistratie adressen en de basisregistratie gebouwen worden belegd
bij de gemeenten omdat hiermee op een maximale wijze invulling wordt gegeven
aan het begrip bronbeheer, zoals dat een van de uitgangspunten is binnen het
overheidsbeleid ten aanzien van informatievoorziening in de afgelopen decennia.
Gemeenten zijn namelijk de belangrijkste bron van besluiten die ten grondslag
liggen aan de opneming of wijziging van gegevens over objecten in de basisregistratie
adressen (woonplaatsbesluiten, straatnaambesluiten en huisnummerbesluiten)
en de basisregistratie gebouwen (bouwvergunningen en besluiten tot het benoemen
van standplaatsen en ligplaatsen).Artikel 3Het doel van de basisregistraties adressen en gebouwen is het aan eenieder
beschikbaar stellen van de in die basisregistraties op grond van de voorgestelde
Wet basisregistraties adressen en gebouwen beschikbare gegevens over adressen
en gebouwen. Voor het goed kunnen vervullen van publiekrechtelijke taken is
het voor bestuursorganen bijvoorbeeld essentieel dat zij kunnen beschikken
over betrouwbare gegevens. De basisregistraties adressen en gebouwen zullen
de betrouwbare algemene gegevens over adressen en gebouwen bevatten.De doelomschrijving in dit artikel is onder andere van belang voor de
toepassing van de Wet bescherming persoonsgegevens (hierna: Wbp). Zoals in
hoofdstuk 7 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting reeds is
aangegeven kunnen de in de basisregistraties opgenomen gegevens in principe
niet worden gekwalificeerd als persoonsgegevens. Omdat de in de basisregistraties
opgenomen gegevens in de handen van afnemers «van kleur kunnen verschieten»
tot persoonsgegevens is in dit wetsvoorstel een aantal bepalingen opgenomen
ter zake. De bepalingen vloeien voort uit het beginsel van doelbinding. Op
grond van dit beginsel dienen persoonsgegevens te worden verkregen voor welbepaalde,
uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden en dienen zij vervolgens
niet te worden verwerkt op een wijze die onverenigbaar is met die doeleinden.
Voor een wettelijke regeling van een openbaar register brengt het beginsel
met zich mee dat die regeling een welbepaald, uitdrukkelijk omschreven en
gerechtvaardigd doeleinde dient te bevatten. Vervolgens dient de wijze waarop
gegevens worden verstrekt overeen te stemmen met dit doeleinde.
De doelspecificatie zoals opgenomen in artikel 3 van het wetsvoorstel biedt
de vereiste doelomschrijving.Artikel 4eerste lidOm iedere onduidelijkheid weg te nemen over de vraag wie er op grond van
de Wbp verantwoordelijk is voor de gegevens die in de basisregistraties zijn
opgenomen worden in dit artikel burgemeester en wethouders respectievelijk
het bestuur van de Dienst aangemerkt als verantwoordelijke.Omdat zowel door burgemeester en wethouders als door de Dienst aan eenieder
inzage wordt verleend in de gegevens en die gegevens worden geleverd aan bestuursorganen
worden zowel burgemeester en wethouders als het bestuur van de Dienst aangemerkt
als verantwoordelijke.tweede lidArtikel 35 van de Wbp bevat een informatierecht voor diegenen over wie
persoonsgegevens worden gehouden in een registratie. Dit artikel wordt in
het wetsvoorstel niet van toepassing verklaard, omdat de basisregistraties
adressen en gebouwen naar hun aard openbaar zijn. Zo er al persoonsgegevens
zijn opgenomen in de basisregistraties adressen en gebouwen is het niet nodig
en voor burgemeester en wethouders onredelijk bezwarend om een apart informatierecht
op te nemen.derde lidDe Wbp legt beperkingen op aan houders van persoonsgegevens ten aanzien
van het verstrekken van dergelijke gegevens aan derden. In het voorgestelde
derde lid wordt bepaald dat indien gegevens uit de basisregistraties adressen
en gebouwen kunnen worden herleid tot een natuurlijk persoon de verstrekking
van die gegevens aan dezelfde eisen is gebonden als het verstrekken van persoonsgegevens
volgens de Wbp.Artikel 5Met deze bepaling wordt voorkomen dat ten aanzien van militaire objecten
gegevens in de registratie worden opgenomen terwijl dit niet wenselijk is.
Normale kantoorruimten en (delen van) kazernes die aan de openbare weg liggen,
vallen in beginsel niet onder deze uitzondering. Het gaat uitsluitend om die
objecten die wel in aanmerking zouden komen voor registratie, maar waarvan
de Minister van Defensie aangeeft dat registratie niet wenselijk is.Artikel 6Om het samenstel van de basisregistraties adressen en gebouwen te kunnen
laten functioneren is het noodzakelijk dat in alle gemeenten de in dit voorgestelde
artikel genoemde besluiten worden genomen. Zonder dergelijke besluiten kan
de noodzakelijke landelijke uniformiteit van de inhoud van de basisregistratie
niet gewaarborgd zijn. Het grondgebied van de gemeente waarop een object is
gelegen is bepalend voor de vraag binnen welke gemeente een object wordt geregistreerd.
In die gevallen dat een pand of verblijfsobject is gelegen op de grens van
twee of meer gemeenten, wordt het betreffende pand of verblijfsobject geregistreerd
in die gemeente op wier grondgebied het grootste gedeelte van het pand is
gelegen.De taak om deze besluiten te nemen wordt neergelegd bij de gemeenteraad.
De gemeenteraad kan deze bevoegdheden desgewenst delegeren aan bijvoorbeeld
burgemeester en wethouders (artikel 156 van de Gemeentewet).derde lidOm de uniformiteit te waarborgen is het noodzakelijk regels te geven omtrent
de afbakening van panden, verblijfsobjecten, standplaatsen en ligplaatsen.
Door de grote variëteit aan bouwvormen die er bestaan is het namelijk
onmogelijk om een sluitende definitie op te stellen van de genoemde begrippen.
Door middel van een objectenhandboek kan daarom voor meervoudig voorkomende
bouwvormen worden aangegeven hoe de feitelijke afbakening moet plaatsvinden.
In een dergelijk objectenhandboek wordt bijvoorbeeld vastgelegd dat een eengezinswoning
in rijtjesbouw dient te worden aangemerkt als één pand waarbinnen één
verblijfsobject is gelegen. Een flatgebouw bestaande uit galerijen met meerdere
woningen, wordt bijvoorbeeld aangeduid als één pand waarbinnen
elke woning wordt aangemerkt als één verblijfsobject. In het
voorgestelde derde lid wordt voorzien in de grondslag om die regels bij algemene
maatregel van bestuur te geven. De afbakening en benoeming van de objecten
is overigens een administratief proces, dat volledig losstaat van de feitelijk
bestaande eigendoms- en gebruiksverhoudingen ten aanzien van een object.Artikel 7Om de geometrie (kaartmateriaal) van panden of verblijfsobjecten in de
gebouwenregistratie te kunnen opnemen, zullen metingen gedaan moeten worden.
Omdat de metingen de nodige inspanningen met zich meebrengen, wordt voorgesteld
de termijn voor opneming van deze geometrie in de gebouwenregistratie zes
maanden na het gereedkomen van het pand of verblijfsobject – bijvoorbeeld
de oplevering van een huis of kantoorpand – of na de realisatie van
een wijziging – bijvoorbeeld de aanbouw van een serre – te laten
zijn. Deze bepaling sluit in belangrijke mate aan op de reeds bestaande praktijk
van mutatiesignalering door gemeenten ten behoeve van de vervaardiging van
de Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN). Gemeenten kunnen de werkzaamheden
in het kader van dit artikel dan ook in dat verband uitvoeren. Nieuw ten opzichte
van de bestaande praktijk is dat in dit artikel expliciet de verantwoordelijkheid
voor het beschikbaar komen van de geometrie en de opneming daarvan in de gebouwenregistratie
aan burgemeester en wethouders wordt opgedragen. Hiermee wordt recht gedaan
aan de in het algemeen deel van deze memorie van toelichting beschreven objectbenadering
die centraal staat binnen de in dit wetsvoorstel beschreven registraties.
Om duidelijkheid te verschaffen aan de afnemers van de registratie omtrent
de kwaliteit van de geometrie is bovendien expliciet een termijn gesteld voor
inmeting en opneming van de gegevens. De termijn van zes maanden is de uiterste
termijn. Het verdient de voorkeur inmeting en opneming in de registratie zo
snel als redelijkerwijs mogelijk is, te doen plaatsvinden. Aan het verstrijken
van de genoemde termijn zijn overigens geen rechtsgevolgen verbonden.Artikel 8Om de geometrie, bedoeld in artikel 7 van het wetsvoorstel, te kunnen
opnemen, zullen metingen gedaan moeten worden. Die metingen zullen soms ook
gedaan moeten worden op privé-terrein. Daartoe is het nodig dat de
ambtenaren die die metingen doen de bevoegdheid hebben om die terreinen te
betreden, ook als de rechthebbende niet wenst mee te werken.
Dit artikel voorziet daarin. De inhoud van de bepalingen is gelijk aan hetgeen
de Kadasterwet regelt voor metingen in het kader van de uitvoering van die
wet.De Wet bescherming staatsgeheimen is uiteraard onverkort van toepassing
ten aanzien van het in dit artikel bepaalde.Artikel 9De registers vormen de onderlegger van de registraties. De in de registraties
opgenomen gegevens moeten herleidbaar zijn tot een of meer in de registers
opgenomen brondocumenten. Als er twijfel ontstaat over een gegeven in een
registratie, moeten burgemeester en wethouders de brondocumenten kunnen raadplegen
teneinde uitsluitsel te kunnen geven over het betrokken gegeven. Hoewel de
registers naar verwachting niet veelvuldig geraadpleegd zullen hoeven te worden,
moeten ze wel voor raadpleging beschikbaar zijn.Artikel 10eerste lidAls brondocument kunnen onder meer dienen: straatnaambesluiten, bouwvergunningen
en besluiten tot aanwijzing van stand- of ligplaatsen alsmede processen-verbaal.
Kenmerkend voor brondocumenten is in elk geval dat ze aan bepaalde formele
vereisten voldoen, zoals vaststelling door een bevoegd orgaan. Omwille van
eenduidige definitie van de inhoud van het register, is echter tevens nodig
dat door limitatieve opsomming beperkingen worden gesteld aan de soorten documenten
die als brondocument dienen. Voorgesteld wordt om de brondocumenten die aan
de adressenregistratie en de gebouwenregistratie ten grondslag kunnen liggen,
behoudens het in het artikel genoemde proces-verbaal, aan te wijzen bij algemene
maatregel van bestuur. Door de brondocumenten bij algemene maatregel van bestuur
aan te wijzen, kan betrekkelijk eenvoudig worden ingespeeld op bijvoorbeeld
nieuwe of wijzigingen in bestaande vergunning- of ontheffingstelsels.tweede lidDe in dit lid neergelegde verplichting houdt in dat burgemeester en wethouders
ieder brondocument, bijvoorbeeld een straatnaambesluit in geval van een nieuw
aangelegde straat, inschrijven in de registers.Voor de bij de inwerkingtreding van de voorgestelde Wet basisregistraties
adressen en gebouwen reeds bestaande brondocumenten zal bij invoeringswetgeving
de wijze waarop en de termijn waarbinnen deze moeten worden ingeschreven worden
vastgelegd.Artikel 11eerste lidDe voorschriften in dit artikel richten zich op het borgen van een aantal
minimale inhoudelijke eisen aan de in het adressenrespectievelijk het gebouwenregister
op te nemen brondocumenten. Deze eisen worden gesteld om de beheerder van
de adressenregistratie en de gebouwenregistratie in de gelegenheid te stellen
om zijn taak goed uit te oefenen. Hiertoe is het onder meer noodzakelijk om
te kunnen beoordelen wat de betekenis van gegevens in een brondocument is
ten behoeve van de registraties. Dit vraagt in ieder geval om inzicht in de
rechtsgrond van een document en de datum waarop een in het brondocument opgenomen
besluit is genomen. Om gegevens over de specifieke in de adressenregistratie
en de gebouwenregistratie opgenomen objecten uit de brondocumenten te kunnen
overnemen, kan het noodzakelijk blijken nadere eisen te stellen aan de inhoud
van dergelijke brondocumenten.tweede lidIn het voorgestelde tweede lid wordt voorzien in de bevoegdheid om die
regels bij algemene maatregel van bestuur te geven. Om te kunnen vaststellen
bij welk verblijfsobject een bepaalde nummeraanduiding behoort is het bijvoorbeeld
wenselijk ten aanzien van een nummeraanduidingsbesluit de eis te stellen dat
daaraan een kaartje van de positionering van het verblijfsobject is toegevoegd.Artikel 12Het adressenregister en het gebouwenregister vormen de onderlegger voor
de adressenregistratie respectievelijk de gebouwenregistratie. Met het oog
op de betrouwbaarheid en de actualiteit van de adressenregistratie en de gebouwenregistratie
is het van belang dat een brondocument zo spoedig mogelijk na de totstandkoming
van dat brondocument in het adressenregister respectievelijk het gebouwenregister
wordt ingeschreven. De voorgestelde termijn waarbinnen een brondocument uiterlijk
moet zijn ingeschreven bedraagt vier werkdagen na de inwerkingtreding van
het in het brondocument opgenomen besluit, het onherroepelijk worden van de
in het brondocument opgenomen uitspraak of de vaststelling van het brondocument,
indien het brondocument geen besluit of uitspraak bevat. De voorgestelde termijn
van vier werkdagen geeft burgemeester en wethouders voldoende tijd om de inschrijving
te realiseren en is niet zo lang dat daar problemen van te verwachten zijn.
Deze termijn is overigens een termijn van orde.Wellicht ten overvloede wordt opgemerkt dat het opnemen van een brondocument
in het adressenregister of het gebouwenregister niet van invloed is op de
bekendmaking of inwerkingtreding van een in dat brondocument vervat besluit
of op bezwaar- of beroepstermijnen.Artikel 13Vanwege de werkingssfeer van authentieke gegevens is het noodzakelijk
dat achteraf altijd kan worden beoordeeld op welke grond een authentiek gegeven
in de adressenrespectievelijk de gebouwenregistratie is opgenomen. Hiermee
wordt de transparantie van de registratie en de controleerbaarheid van de
juiste bijhouding ervan bevorderd. Om dit mogelijk te maken is het onwenselijk
eenmaal in het adressen- respectievelijk gebouwenregister opgenomen brondocumenten
daaruit te verwijderen. Met het voorgestelde artikel 13 wordt dit geborgd.Uiteraard is de dagtekening van het besluit, van de definitieve rechterlijke
uitspraak dan wel van het brondocument zelf bepalend voor de rangorde van
brondocumenten. De gegevens die zijn opgenomen in het jongste brondocument
zijn steeds de «juiste» gegevens, ongeacht de volgorde van inschrijving.Artikel 14eerste lidBurgemeester en wethouders zijn als houder van de adressenregistratie
en de gebouwenregistratie verantwoordelijk voor een goede beschikbaarheid,
werking en beveiliging van die registraties. Dat houdt tevens in dat de adressenregistratie
en de gebouwenregistratie raadpleegbaar moeten zijn Dat zit begrepen in de
eis van beschikbaarheid.In het voorgestelde eerste lid wordt die zorgplicht neergelegd.tweede lidOm de werking van het stelsel en de voor de koppeling aan de landelijke
voorziening vereiste uniformiteit te waarborgen kan het noodzakelijk zijn
dat er regels worden gegeven omtrent de beschikbaarheid, de betrouwbaarheid,
de werking en de beveiliging van de adressenregistratie en de gebouwenregistratie.
Daarom wordt in het voorgestelde tweede lid voorzien in de bevoegdheid om
die regels bij algemene maatregel van bestuur te geven.Artikel 15De in de adressen- of gebouwenregistraties opgenomen gegevens kunnen uitsluitend
gebaseerd zijn op in de adressenonderscheidenlijk gebouwenregisters ingeschreven
brondocumenten. Voor een goede werking van de registraties moeten afnemers
er op kunnen vertrouwen dat de gegevens in de registraties overeenstemmen
met de in de registers ingeschreven brondocumenten. Daartoe wordt voorgesteld
in dit artikel een zorgplicht ter zake op te nemen voor burgemeester en wethouders.
Deze zorgplicht ziet onder meer ook op eigen controle en eventuele ambtshalve
correctie van in de adressenregistratie of de gebouwenregistratie opgenomen
gegevens.Artikel 16Met het oog op de betrouwbaarheid en de actualiteit van de adressenregistratie
en de gebouwenregistratie is het van belang dat de in een brondocument opgenomen
gegevens zo spoedig mogelijk na de inschrijving van dat brondocument in de
adressenregistratie respectievelijk de gebouwenregistratie worden verwerkt.
De voorgestelde termijn waarbinnen die gegevens uiterlijk moeten zijn verwerkt
bedraagt vier werkdagen na de dagtekening van het in het brondocument opgenomen
besluit of de daarin opgenomen onherroepelijke uitspraak of de datum van vaststelling
van het brondocument indien dat geen besluit of uitspraak bevat. Binnen die
vier werkdagen moet het brondocument dus eerst zijn ingeschreven in de registers
(zie artikel 12 van het wetsvoorstel) en vervolgens worden verwerkt in de
registraties. Aan overschrijding van deze termijn zijn overigens geen rechtsgevolgen
verbonden.Artikel 17eerste lidonderdeel aVoor een goede uitvoering van de adressen- en gebouwenregistraties kan
het wenselijk zijn daarin aanvullende niet-authentieke gegevens op te nemen.
Hierbij kan worden gedacht aan gegevens die zijn benodigd voor het goed kunnen
functioneren van de systemen waarmee die registraties worden beheerd en aan
gegevens die voor het samenhangend functioneren van een stelsel van basisregistraties
noodzakelijk worden geacht. Voorts kan worden gedacht aan een indicatie «geheim»
of aanduiding van de aanleiding tot een mutatie. Uit de praktijk moet blijken
of behoefte bestaat aan aanvullende niet-authentieke gegevens. Door de mogelijkheid
te bieden deze gegevens aan te wijzen bij algemene maatregel van bestuur,
is het niet noodzakelijk voor dit soort beperkte wijzigingen de wet te wijzigen.Een toelichting op reeds wettelijk aangewezen niet-authentieke gegevens
wordt hierna, in de toelichting op de artikelen 19 tot en met 21, gegeven.onderdeel bDe werking van de basisregistraties adressen en gebouwen is afhankelijk
van een zorgvuldige en eenduidige bijhouding van de diverse gemeentelijke
adressenregistraties en gebouwenregistraties. Om dit te waarborgen kan het
noodzakelijk zijn dat er ten aanzien van de bijhouding landelijke regels worden
gegeven. Daarom wordt in het voorgestelde onderdeel b voorzien in een grondslag
om die regels bij algemene maatregel van bestuur te geven.tweede lidOm de werking van het stelsel en de voor de koppeling aan de landelijke
voorziening vereiste uniformiteit te waarborgen is het noodzakelijk dat alle
adressenregistraties en gebouwenregistraties op dezelfde wijze als elektronisch
systeem worden opgebouwd. Daarom wordt in het voorgestelde tweede lid bepaald
dat bij ministeriële regeling een systeembeschrijving voor de adressenregistratie
en de gebouwenregistratie wordt vastgesteld. Deze systeembeschrijving bestaat
in ieder geval uit een catalogus met gegevensdefinities van de in paragraaf 2
en 3 van dit hoofdstuk genoemde gegevens alsmede uit een specificatie van
de berichten ten behoeve van elektronisch berichtenverkeer. Voorts kan worden
gedacht aan (andere) eisen ten aanzien van functionaliteit, beveiliging en
autorisatie van raadpleging.Artikel 18Ten behoeve van de publieke taakuitoefening kan het wenselijk zijn dat
naast officiële adressen, panden die met bouwvergunning zijn gerealiseerd,
en dergelijke, ook niet officiële adressen die in de praktijk voor adresseerbare
objecten worden gebruikt, alsmede objecten die niet tot enig besluit of ander
regulier brondocument zijn te herleiden maar wel feitelijk in gebruik respectievelijk
gerealiseerd zijn, kunnen worden opgenomen in de adressenregistratie of de
gebouwenregistratie. Bijvoorbeeld voor hulpdiensten, zoals de brandweer, is
een zo volledig mogelijk overzicht van feitelijkheden gewenst. Daarnaast kan
dit, onder andere in combinatie met andere registraties, behulpzaam zijn bij
handhaving van wettelijke voorschriften. Aangezien het systeem van registratie
primair uitgaat van een reguliere gang van zaken, waarbij adressen formeel
bij besluit worden vastgesteld en opneming van gegevens in de gebouwenregistratie
eveneens plaatsvindt op basis van bepaalde brondocumenten (bijvoorbeeld een
bouwvergunning), is voor registratie van niet-officiële – al dan
niet tevens illegale – zaken een afzonderlijke regeling nodig. Dit artikel
voorziet daarin. De hier voorgestelde bijzondere registratie kan eventueel
worden gevolgd door een reguliere registratie, indien nadere besluitvorming
over het adres of het object heeft plaatsgevonden en op basis daarvan een
reguliere registratie mogelijk is.eerste lidVoor een adres, en onderdelen daarvan, stellen de definitiebepalingen
in artikel 1 van het wetsvoorstel als voorwaarde dat een en ander is vastgesteld
door het bevoegde gemeentelijke orgaan. Soortgelijke formele vereisten voor
totstandkoming gelden voor standplaatsen en ligplaatsen. De hier onder a,
b en c genoemde gevallen betreffen die welke niet vallen binnen de respectieve
termen van artikel 1, reeds omdat aan het vereiste van formele vaststelling
dan wel aanwijzing niet is voldaan. Daardoor ontbreekt tevens
een regulier brondocument in het desbetreffende register.Voor de onder d en e genoemde objecten geldt dat het bestaan ervan louter
wordt bepaald door feitelijkheid. Reguliere registratie is in die gevallen
niettemin eveneens onmogelijk vanwege het ontbreken van een regulier brondocument
in het desbetreffende register. Onder d wordt bijvoorbeeld gedoeld op een
pand dat zonder bouwvergunning is gerealiseerd. Bij onderdeel e kan bijvoorbeeld
worden gedacht aan geconstateerde, al dan niet vergunningplichtige, samenvoeging
of splitsing van woonruimte. Voorts kan worden gedacht aan geconstateerd bedrijfsmatig
gebruik van een garage bij een woning.tweede lidDeze bepaling houdt in dat de geconstateerde zaken in beginsel op dezelfde
wijze worden geregistreerd als bij reguliere registratie. Dit betekent onder
meer dat er een brondocument zal moeten worden opgesteld dat als grondslag
voor de registratie dient en in het register wordt ingeschreven. Zo’n
brondocument zal een door een aangewezen ambtenaar opgesteld proces-verbaal
van feitelijke constatering zijn. Door de opneming in de registratie worden
gegevens tevens opgenomen in de landelijke voorziening. Vanwege het ontbreken
van reguliere brondocumenten kan aan de op basis van een proces-verbaal opgenomen
gegevens echter geen authentiek karakter worden toegekend.Artikelen 19 tot en met 21In deze voorschriften wordt aangegeven welke gegevens ten aanzien van
respectievelijk een woonplaats, een openbare ruimte en een nummeraanduiding
dienen te worden bijgehouden in de adressenregistratie. Daarbij wordt telkens
een onderscheid gemaakt tussen de in het eerste lid van de betreffende artikelen
opgesomde authentieke gegevens en de in het tweede lid van de betreffende
artikelen opgesomde niet-authentieke gegevens. De uitwerking van de precieze
definities van deze gegevens vindt plaats in de in artikel 17, tweede lid,
van het wetsvoorstel bedoelde ministeriële regeling.De authentieke en niet-authentieke gegevens vormen tezamen de inhoud van
de adressen- en gebouwenregistraties, welke ook aan de landelijke voorziening
wordt doorgegeven. Met het oog op uniformiteit en eenduidigheid van de registratie
is deze verzameling gegevens scherp afgebakend. De authentieke en niet-authentieke
gegevens zijn in het wetsvoorstel benoemd en de set niet-authentieke gegevens
kan bij algemene maatregel van bestuur worden uitgebreid.Als authentiek gegeven zijn aangewezen die gegevens die nodig zijn voor
de eenduidige identificatie van woonplaatsen, openbare ruimten en nummeraanduidingen
en die gegevens waarmee eigenschappen van die objecten worden beschreven die
veelvuldig of breed door publieke en private organisaties bij de uitvoering
van publieke taken worden gebruikt. Het gaat daarbij naast de identificerende
nummers van de verschillende geregistreerde objecten om de identificerende
nummers van aan het betreffende object gerelateerde andere objecten, de naamgeving
die aan het object is toegekend en een aanduiding waaruit de actuele status
dan wel het historische karakter van het object blijkt. Van deze gegevens
kan worden gewaarborgd dat zij zodanig accuraat, juist en volledig zijn, dat
deze zonder nader onderzoek in de werkprocessen van bestuursorganen kunnen
worden gebruikt.Bij de niet-authentieke gegevens gaat het om gegevens die burgemeester
en wethouders als houder van de adressenregistratie alleen nodig heeft voor
de uitvoering van zijn eigen registratietaak dan wel om gegevens waarvoor
geen inhoudelijke verantwoordelijkheid kan berusten bij burgemeester en wethouders.
Er is voor gekozen om de voornaamste niet-authentieke gegevens een basis te
geven in dit wetsvoorstel. In tegenstelling tot de andere basisregistraties
waarvoor wetsvoorstellen zijn ingediend, ligt aan dit wetsvoorstel een nieuwe
wettelijk geregelde registratietaak ter bevordering van een goede vervulling
van publiekrechtelijke taken ten grondslag. Bij die andere basisregistraties –
zoals het handelsregister, de GBA en de basisregistratie kadaster –
is reeds sprake van een lange traditie van registratie, waar in het kader
van een andere doelstelling reeds in belangrijke mate invulling is gegeven
aan het bij wettelijke regeling vastleggen van een aantal niet-authentieke
gegevens. Ter bevordering van een eenduidige uitvoering van de in het kader
van dit wetsvoorstel geregelde registraties, is het ook hier noodzakelijk
te voorzien in een regeling voor een aantal van dit soort aanvullende gegevens.Met de opneming van de voor de uitvoering van de registratietaak benodigde
gegevens wordt ook invulling gegeven aan het uitgangspunt, zoals geformuleerd
in het kader van het Programma Stroomlijning Basisgegevens (Kamerstukken II
2002/03, 26 387, nr. 18), dat in een basisregistratie altijd terug te
vinden moet zijn wat de bron van de gegevens is.artikel 19, eerste lid, onderdeel a, en derde lidTer bevordering van een eenvoudige beschikbaarheid van een tabel van unieke
eenduidige codes voor woonplaatsen, te vergelijken met de gemeentecodering
zoals deze wordt gehanteerd in het kader van de Wet gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens, is in artikel 19, derde lid, van het wetsvoorstel voorzien
in nadere regels ten aanzien van het beheer van een dergelijke tabel.artikelen 19, eerste lid, onderdeel b, en 20, eerste lid,
onderdeel cDe naam behelst vooral de schrijfwijze van de benaming van een woonplaats
of een openbare ruimte zoals die door de gemeenteraad of burgemeester en wethouders,
als de gemeenteraad die bevoegdheid heeft gedelegeerd, is bepaald bij de vaststelling
van de benaming. Dit kan van belang zijn omdat in de praktijk bepaalde woorden
in een benaming vaak worden afgekort.artikelen 19, tweede lid, onderdeel a, 20, tweede lid,
onderdeel a, en 21, tweede lid, onderdeel bDe eventuele aanduiding dat een object in de registratie is opgenomen
als gevolg van een feitelijke constatering van een bevoegde ambtenaar speelt
een belangrijke rol bij de opneming in de registratie van objecten die vanuit
de reguliere bijhouding van de adressenregistratie niet als zodanig in de
registratie zijn opgenomen. In dit verband kan worden gedacht aan de feitelijke
constatering van de aanwezigheid van een nummeraanduiding zonder dat daaraan
een besluit tot het toekennen van een nummeraanduiding ten grondslag ligt.artikelen 19, tweede lid, onderdeel b, 20, tweede lid,
onderdeel b, en 21, tweede lid, onderdeel cEen van de gegevens die een specifieke rol spelen bij de uitvoering van
de registratietaak is de ingangsdatum (en in voorkomende gevallen de einddatum)
van geldigheid van een bepaalde combinatie van gegevens. De ingangsdatum van
een besluit (zoals bijvoorbeeld een straatnaambesluit) kan immers
in de toekomst zijn gelegen. Daarnaast zijn deze gegevens van groot belang
voor het achteraf kunnen terugvinden van de op een bepaald moment geldende
gegevens.artikel 21, tweede lid, onderdeel aEen bijzonder niet-authentiek gegeven dat in de adressenregistratie is
opgenomen betreft het bij de nummeraanduiding opgenomen postcodegegeven. De
postcode wordt aangemerkt als een niet-authentiek gegeven omdat het gegeven
wordt bijgehouden in de adressenregistratie, zonder dat voor de betreffende
gegevens een inhoudelijke verantwoordelijkheid berust bij burgemeester en
wethouders. Burgemeester en wethouders zijn met andere woorden wel verantwoordelijk
voor een correcte en tijdige opneming van door Koninklijke TNT Post BV aangeleverde
postcodegegevens, maar heeft geen onderzoeksplicht ten aanzien van de inhoudelijke
juistheid daarvan. Onder meer ter bevordering van eenduidige werkafspraken
betreffende deze aanlevering zijn door de Minister van VROM, de VNG en Koninklijke
TPG Post BV (op 16 oktober 2006 omgedoopt tot Koninklijke TNT Post BV)
op 11 mei 2006 een convenant en een aanvullend convenant afgesloten (Stcrt.
218).Artikelen 22 tot en met 25In deze voorschriften wordt naar analogie van de artikelen 19 tot en met
21 van het wetsvoorstel aangegeven welke gegevens ten aanzien van respectievelijk
een pand, een verblijfsobject, een standplaats en een ligplaats dienen te
worden bijgehouden in de gebouwenregistratie. Ook hier wordt telkens een onderscheid
gemaakt tussen de in het eerste lid van de betreffende artikelen opgesomde
authentieke gegevens en de in het tweede lid van de betreffende artikelen
opgesomde niet-authentieke gegevens. De uitwerking van de precieze definities
van deze gegevens vindt eveneens plaats in de in artikel 6, derde lid, van
het wetsvoorstel genoemde algemene maatregel van bestuur.artikelen 22, eerste lid, onderdeel b, 23, eerste lid,
onderdeel f, 24, eerste lid, onderdeel c, en 25, eerste lid, onderdeel cVan alle in de gebouwenregistratie opgenomen objecten wordt ook geometrie
bijgehouden. Onder geometrie wordt verstaan de vertaling van het fysieke object
in een model van punten, lijnen en vlakken. Dit model kan vervolgens worden
gepresenteerd in de vorm van een (land)kaart. De geometrie van panden, standplaatsen
en ligplaatsen wordt daarbij dusdanig opgenomen, dat deze objecten minimaal
als een vlak op een kaart kunnen worden weergegeven. Verblijfsobjecten kennen
minimaal een punt als geometrie.artikelen 22, eerste lid, onderdeel d, 23, eerste lid,
onderdeel g, 24, eerste lid, onderdeel d, en 25, eerste lid, onderdeel dVan elk object in de gebouwenregistratie en de adressenregistratie wordt
ook het zogenaamde levensverloop (aangeduid met een status) bijgehouden. Daaronder
wordt verstaan de periode vanaf het als zodanig aangewezen ontstaan van een
in de registratie opgenomen object tot en met het als zodanig aangewezen verdwijnen
van een object. In de tussenliggende periode kunnen bij panden en verblijfsobjecten
tal van stadia in het levensverloop worden onderscheiden. Bij panden kan dan
bijvoorbeeld worden gedacht aan de perioden waarin een pand wordt gebouwd
en het bouwkundig gereed zijn van het pand; bij verblijfsobjecten gaat het
bijvoorbeeld om het in gebruik genomen zijn van het verblijfsobject of het
buiten gebruik stellen daarvan (bijvoorbeeld bij een onbewoonbaarverklaring). Standplaatsen en ligplaatsen (maar ook woonplaatsen, openbare
ruimten en nummeraanduidingen uit de adressenregistratie) kennen slechts twee
stadia in de levenscyclus: het object is aangewezen/uitgegeven of het object
is ingetrokken. Het ontstaan en verdwijnen van deze objecten hangt immers
samen met een besluit dat daarover als zodanig wordt genomen (zoals besluiten
tot het benoemen of intrekken van standplaatsen). De formulering in de verschillende
artikelen is daarop afgestemd.artikel 23, eerste lid, onderdeel cOnder het gebruiksdoel dan wel de gebruiksdoelen van een verblijfsobject
wordt verstaan een overzicht van de (gecategoriseerde) gebruiksdoelen die
bij het verlenen van een bouwvergunning aan het betreffende verblijfsobject
zijn toegekend. Deze gebruiksdoelen worden soms ook wel aangeduid als de bouwkundige
bestemming (conform de categorisering van het Bouwbesluit 2003). Om verwarring
met de planologische bestemming te voorkomen is gekozen voor het hanteren
van het begrip gebruiksdoel. De publiekrechtelijke bestemming volgens het
bestemmingsplan speelt in de gebouwenregistratie geen rol.Artikel 26De landelijke voorziening is het landelijke loket waar afnemers die grote
hoeveelheden gegevens behoeven terechtkunnen. De landelijke voorziening verzamelt
daartoe de gegevens uit alle gemeentelijke adressenregistraties en gebouwenregistraties.
Een afnemer hoeft dus geen honderden gemeenten af te gaan voor de gegevens
maar kan die op één plaats verkrijgen. Overigens kunnen afnemers
die de gegevens uit één gemeentelijke adressenregistratie of
gebouwenregistratie willen desgewenst ook bij de landelijke voorziening terecht.Artikel 27In artikel 15 van het wetsvoorstel is een zorgplicht voor burgemeester
en wethouders neergelegd. Daarmee wordt de verantwoordelijkheid voor de juistheid
van de in de adressenregistratie en de gebouwenregistratie opgenomen gegevens
bij burgemeester en wethouders gelegd.De voorgestelde zorgplicht voor het bestuur van de Dienst sluit aan op
de zorgplicht voor burgemeester en wethouders. Afnemers moeten er op kunnen
vertrouwen dat de gegevens die in de landelijke voorziening zijn opgenomen
gelijkluidend zijn aan de door burgemeester en wethouders verstrekte gegevens.Artikel 28Dit artikel biedt de mogelijkheid om, voor zover dit bijvoorbeeld op basis
van de uitkomsten van de in de artikelen 29 en 30 genoemde overleggen wenselijk
blijkt, nadere regels te geven voor het beheer van de landelijke voorziening
en de relatie met (het beheer van) de gemeentelijke adressen- en gebouwenregistraties.Artikel 29De voorgestelde landelijke voorziening kan slechts functioneren als er
een goede wisselwerking bestaat tussen de Dienst en de bronhouders –
burgemeester en wethouders die de gemeentelijke adressenregistraties en gebouwenregistraties
houden. Daartoe is het wenselijk dat de bronhouders en de Dienst gezamenlijk
overleggen over het beheer en de werking van de landelijke voorziening.
Aan deze betrokken partijen wordt overgelaten in welke vorm eventueel te maken
afspraken worden vastgelegd.eerste lidDe Dienst moet zijn taken in het kader van de landelijke voorziening uitvoeren
in overleg met de gemeenten als bronhouders. Dit moet ruim worden opgevat;
het verkeer tussen de bronhouders en de landelijke voorziening (zie ook artikel
31 van het wetsvoorstel) valt daar ook onder.Omdat het te ver zou voeren om voor iedere gemeente een vertegenwoordiger
aan het overleg te laten deelnemen is het de bedoeling dat gemeenten een representatieve
vertegenwoordiging afvaardigen. Te denken valt aan één vertegenwoordiger
namens de kleine en één namens de middelgrote gemeenten, één
namens de zogenoemde G4 en één namens de VNG. De samenstelling
van de vertegenwoordiging is uiteindelijk een zaak van de gemeenten zelf en
kan binnen het verband van de VNG, in overleg met de Dienst, worden bepaald.tweede lidBurgemeester en wethouders dienen hun taken als houder van de basisregistraties
adressen en gebouwen uit te voeren in overleg met de houder van de landelijke
voorziening.derde lidDe uitkomsten van het overleg worden medegedeeld aan de Minister van VROM.
Mocht daartoe aanleiding bestaan, bijvoorbeeld omdat partijen er samen niet
uitkomen, dan kan de Minister naar aanleiding daarvan in overleg treden met
betreffende partijen.Artikel 30eerste lidNaast de bronhouders en de Dienst is er nog een partij die betrokken is
bij de landelijke voorziening. Dat zijn de afnemers. Hierbij wordt vooral
gedacht aan de grote landelijke afnemers als bijvoorbeeld de Belastingdienst.
Voor een goed functioneren van de landelijke voorziening is het van belang
dat de Dienst en de vertegenwoordiging van de bronhouders gezamenlijk ook
overleg voeren met de afnemers.De samenstelling van de groep van deelnemers aan dit overleg – en
met name de samenstelling van de afvaardiging namens de afnemers – kunnen
de betrokken partijen in onderling overleg bepalen.Voorgenomen wijzigingen omtrent de basisregistraties adressen en gebouwen
kunnen worden voorgelegd aan dit overleg.tweede lidDe uitkomsten van het overleg worden medegedeeld aan de Minister van VROM.
Mocht daartoe aanleiding bestaan, bijvoorbeeld omdat partijen er samen niet
uitkomen, dan kan de Minister naar aanleiding daarvan in overleg treden met
betreffende partijen.Artikel 31eerste lidDe voorgestelde landelijke voorziening zal alle in de adressenregistraties en gebouwenregistraties opgenomen gegevens bevatten. Om dat te kunnen
realiseren wordt in het voorgestelde artikel bepaald dat burgemeester en wethouders
de gegevens uit de door hen beheerde adressenregistratie en gebouwenregistratie
verstrekken aan de Dienst.Ook na wijziging van gegevens zullen die gewijzigde gegevens aan de landelijke
voorziening geleverd moeten worden. Omdat het voor afnemers van de landelijke
voorziening van groot belang is dat eventuele wijzigingen in de gegevens zo
snel mogelijk worden verwerkt in de landelijke voorziening wordt voorgesteld
burgemeester en wethouders te verplichten om binnen een werkdag na het verwerken
van nieuwe of gewijzigde gegevens in de door hen gehouden adressenregistratie
of gebouwenregistratie die nieuwe of gewijzigde gegevens te verstrekken aan
de Dienst.tweede lidVoorgesteld wordt om een grondslag op te nemen voor het bij algemene maatregel
van bestuur geven van regels omtrent het verstrekken van de gegevens aan de
landelijke voorziening. Het zal daarbij gaan om de precieze wijze waarop de
gegevens verstrekt moeten worden.Artikel 32eerste lidHet voorgestelde eerste lid geeft invulling aan het in artikel 3 van dit
wetsvoorstel neergelegde doel van de basisregistraties adressen en gebouwen.
Dat doel is het aan eenieder beschikbaar stellen van de gegevens over adressen
en gebouwen die in de basisregistraties zijn opgenomen.Op grond van het voorgestelde eerste lid verlenen zowel burgemeester en
wethouders als de Dienst inzage in de gegevens. Het is naar keuze van degene
die inzage wil of hij naar de gemeente of naar de landelijke voorziening gaat.
Burgemeester en wethouders verlenen uiteraard alleen inzage in de door hen
gehouden adressen- en gebouwenregistraties, dus alleen in de gegevens omtrent
de binnen hun gemeente gelegen nummeraanduidingen, verblijfsobjecten en dergelijke.Het bepaalde in dit wetsvoorstel moet worden gezien als een bijzondere
en uitputtende regeling van de openbaarheid van deze bij de overheid berustende
informatie. Daarom is de Wet openbaarheid van bestuur (hierna: Wob) niet van
toepassing op de gegevens die krachtens de voorgestelde Wet basisregistraties
adressen en gebouwen in de basisregistraties adressen en gebouwen zijn opgenomen.
Het doel van dit wetsvoorstel is om eenieder inzage te verlenen in de in de
basisregistraties adressen en gebouwen opgenomen gegevens, volgens de daarover
in dit wetsvoorstel gegeven regels. Daarmee is de openbaarheid uitputtend
geregeld en is invulling gegeven aan de in artikel 2 van de Wob opgenomen
zinsnede «onverminderd het elders bij wet bepaalde».tweede lidVoorgesteld wordt desalniettemin om artikel 10 van de Wob is van overeenkomstige
toepassing te verklaren op het verlenen van inzage in de adressen- en gebouwenregistraties
en de landelijke voorziening en het verstrekken van gegevens uit die registraties
en de landelijke voorziening. Dat betekent dat inzage in de in de basisregistraties
opgenomen gegevens wordt geweigerd indien die gegevens: de eenheid van de
Kroon in gevaar zou kunnen brengen, de veiligheid van de Staat zou kunnen
schaden, bedrijfs- en fabricagegegevens betreffen, die door natuurlijke personen
of rechtspersonen vertrouwelijk aan de overheid zijn meegedeeld,
of persoonsgegevens betreffen, tenzij de verstrekking kennelijk geen inbreuk
maakt op de persoonlijke levenssfeer (artikel 10, eerste lid, van de Wob).
Bovendien wordt de inzage geweigerd als het belang daarvan niet opweegt tegen
de volgende belangen: de betrekkingen van Nederland met andere staten en met
internationale organisaties, de economische of financiële belangen van
de Staat, van andere publiekrechtelijke lichamen en van de in artikel 1a,
onderdelen c en d, van de Wob bedoelde bestuursorganen, de opsporing en vervolging
van strafbare feiten, inspectie, controle en toezicht door bestuursorganen,
de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, en het voorkomen van onevenredige
bevoordeling of benadeling van natuurlijke personen of rechtspersonen (artikel
10, tweede lid, van de Wob). In de genoemde gevallen kan het belang van het
geen inzage leveren zwaarder wegen dan het belang dat degene die om inzage
vraagt heeft bij die inzage. Te denken valt aan de gegevens van het pand waarin
de rechtbank Amsterdam haar extra beveiligde zittingszaal heeft gehuisvest.vierde lidNaast belangen van privacybescherming kunnen belangen als bedoeld in artikel
10 van de Wob vragen om een nadere regeling van inzage in en levering van
gegevens. Een en ander is mede afhankelijk van technische keuzes en kan samenhangen
met de op grond van artikel 17, tweede lid, van het wetsvoorstel vast te stellen
systeembeschrijving. Naast eventuele beperkingen aan inzage en levering, kan
het – bijvoorbeeld naar aanleiding van uitkomsten van overleg met de
afnemers – wenselijk zijn om nadere algemene regels te geven voor inzage
en levering. Alsdan bieden deze bepalingen daarvoor een basis, zodat aanpassing
van de wet niet nodig is. Voor wat betreft het laatste kan worden gedacht
aan termijnen voor en de wijze van leveren.Artikel 33, onderdeel aHet auteursrecht ten aanzien van de postcode is, op de wijze die is voorgeschreven
in artikel 15b van de Auteurswet 1912, uitdrukkelijk voorbehouden. De verstrekking
van de postcode vanuit de adressenregistratie doet dus niets af aan het auteursrecht
van Koninklijke TNT Post BV.Artikel 34Dit voorgestelde artikel biedt een grondslag om tarieven vast te kunnen
stellen voor het verlenen van inzage en het verstrekken van gegevens door
de Dienst. De tarieven kunnen verschillend worden vastgesteld voor het verlenen
van inzage en het leveren van gegevens. Voorts kan gedifferentieerd worden
naar de aard van het beoogde gebruik van de gegevens. Voor een afnemer die
de gegevens voor commerciële doeleinden wil verwerven, kan bijvoorbeeld
een hoger tarief vastgesteld worden. Binnen een bepaalde categorie van gebruik
zal – conform richtlijn nr. 2003/98 van het Europees parlement en de
Raad van de Europese Unie van 17 november 2003 inzake het hergebruik
van overheidsinformatie (PbEU L 345) – geen onderscheid gemaakt worden
tussen afnemers.Artikel 35Dit voorgestelde artikel regelt het verplichte gebruik van de authentieke
gegevens krachtens de voorgestelde Wet basisregistraties adressen en gebouwen,
die zijn opgenomen in de adressenregistratie respectievelijk de gebouwenregistratie.
Bestuursorganen zijn verplicht deze gegevens te gebruiken. Een bestuursorgaan
dat deze authentieke gegevens gebruikt voldoet, gelet op de kwaliteitsborging
van deze gegevens, in het algemeen aan het zorgvuldigheidsbeginsel, dat is
neergelegd in artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht. In paragraaf 6.2
van deze memorie van toelichting is reeds ingegaan op de aard van de gebruiksverplichting.
Onderzoek van authentieke gegevens is overigens niet verboden mits het burgers
en bedrijven niet raakt en kan leiden tot een terugmelding op grond van het
voorgestelde artikel 37 indien er gerede twijfel bestaat of de gegevens juist
zijn.tweede lidDit voorgestelde lid bevat enkele uitzonderingen op het verplichte gebruik
van de in de registraties opgenomen gegevens.Van verplicht gebruik kan volgens het wetsvoorstel geen sprake zijn indien
bij het authentiek gegeven de aantekening «in onderzoek» is geplaatst.
Die aantekening kan zijn oorzaak vinden in een melding van een bestuursorgaan,
in een verzoek van een belanghebbende of in de bevindingen van burgemeester
en wethouders.Daarnaast is het verplicht gebruik volgens het wetsvoorstel niet aan de
orde indien het betreffende bestuursorgaan een melding als bedoeld in artikel
36 heeft gedaan.Ook bij wettelijk voorschrift (formele wet, algemene maatregel van bestuur,
ministeriële regeling, provinciale of gemeentelijke verordening) kan
een uitzondering worden gemaakt op het verplicht gebruik.Naast de hiervoor toegelichte uitzonderingen zijn er ook uitzonderingen
mogelijk op grond van bindende besluiten van internationale organisaties (bijvoorbeeld
de Europese Unie) of een verdrag. De bindende besluiten van internationaalrechtelijke
organisaties of verdragsrechtelijke bepalingen gaan in de Nederlandse rechtsorde
in geval van strijd boven het bij wet geregelde. Dat behoeft derhalve geen
regeling.Artikel 36Een van de doelstellingen van het stelsel van basisregistraties is dat
de overheid niet moet vragen naar de bekende weg. Indien de overheid authentieke
gegevens heeft geregistreerd van een burger of bedrijf moet zij niet opnieuw
bij een andere gelegenheid om diezelfde gegevens vragen. Voorgesteld wordt
om op dit uitgangspunt een aantal uitzonderingen te maken, die in dit voorgestelde
artikel zijn neergelegd.De in het voorgestelde onderdeel e neergelegde uitzondering betreft de
identificatie van een object waarvan de gegevens in de gebouwenregistratie
zijn opgenomen. Bij de aanvraag van bijvoorbeeld een bouwvergunning kan de
gemeente beschikken over alle vereiste gegevens op basis van de gebouwenregistratie.
De gemeente moet daartoe echter wel weten over welk object het gaat. Daartoe
zal de aanvrager ten minste één identificerend gegeven moeten
opgeven, bijvoorbeeld het adres of het identificatienummer van het betrokken
object uit de gebouwenregistratie.Artikel 37eerste en tweede lidIn paragraaf 6.3 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting
is het belang van een verplichte terugmelding door bestuursorganen voor de
kwaliteit van de adressenregistraties en de gebouwenregistraties reeds aangegeven.Daarom wordt voorgesteld bestuursorganen die gerede twijfel hebben bij de juistheid van een in de adressenregistratie of de gebouwenregistratie
opgenomen authentiek gegeven of de juistheid van het ontbreken van een authentiek
gegeven in een of beide van die registraties te verplichten om daarvan onder
opgaaf van redenen melding te doen. Dat geldt ook voor die gevallen waarin
volgens een bestuursorgaan een bepaald object (pand, verblijfobject, standplaats
of ligplaats) volledig ontbreekt in de gebouwenregistratie. Afhankelijk van
de vraag of het bestuursorgaan het gegeven heeft verkregen van de Dienst of
van burgemeester en wethouders moet de melding worden gedaan aan de Dienst
respectievelijk aan burgemeester en wethouders.De melding kan zowel een aangetroffen authentiek gegeven betreffen als
een niet aangetroffen authentiek gegeven. Het belang van een melding van fouten
in een als authentiek aangemerkt gegeven in de adressenregistratie of de gebouwenregistratie
staat buiten kijf. Maar ook als het bestuursorgaan uit eigen informatie weet
heeft van een gegeven dat niet in de adressenregistratie of de gebouwenregistratie
is opgenomen maar daar wel als authentiek gegeven in zou moeten zijn opgenomen,
is het in het belang van de werking van de registraties dat het bestuursorgaan
daar melding van doet. In dat geval blijken de registraties niet compleet
te zijn.derde lidIn het kader van de uitoefening van sommige bestaande en eventuele nieuwe
overheidstaken kan het wenselijk zijn dat eigen wetenschap of een vermoeden
omtrent onjuistheid van een gegeven in de adressen- of gebouwenregistratie,
niet onmiddellijk een terugmeldplicht in het leven roept. Hierbij kan worden
gedacht aan gevallen waarin een overheidsinstantie beperkt is in wettelijke
mogelijkheden tot gebruik van wetenschap (zoals het Centraal bureau voor de
statistiek). Voorts kan worden gedacht aan gevallen waarin sprake is van onderzoek
naar strafbare feiten, waarbij het onwenselijk kan zijn dat het bestaan van
twijfel omtrent de juistheid van bepaalde gegevens naar buiten wordt gebracht.
Daarom wordt voorgesteld om bij algemene maatregel van bestuur beperkingen
aan de terugmeldplicht te kunnen stellen. Dergelijke mogelijkheden tot beperking
zijn eveneens voorzien in wetsvoorstellen tot wijziging van de Wet gemeentelijke
basisadministratie persoonsgegevens (Kamerstukken II 2005/06, 30 514,
nr. 2) en tot wijziging van de Kadasterwet (Kamerstukken II 2005/06, 30 544,
nr. 2).Artikel 38In paragraaf 7.2 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting
is reeds een algemene toelichting op het voorgestelde correctierecht voor
belanghebbenden gegeven.Naast het belang dat belanghebbenden zelf kunnen hebben bij het corrigeren
van foutieve authentieke gegevens dan wel het opnemen van ten onrechte ontbrekende
authentieke gegevens draagt dit recht uiteraard ook bij aan de kwaliteit van
de adressenregistraties en de gebouwenregistraties. Omdat het niet aannemelijk
is dat belanghebbenden bij de landelijke voorziening om inzage zullen verzoeken,
wordt voorgesteld belanghebbenden het recht te geven bij burgemeester en wethouders –
de houders van de adressenregistratie en de gebouwenregistratie – een
correctieverzoek te doen.Artikel 39eerste lidHet heeft de voorkeur dat burgemeester en wethouders na ontvangst van
de melding of het verzoek direct besluiten over de wijziging of de opneming van het gegeven. Dat kan dus betekenen dat zij besluiten het
gegeven te wijzigen dan wel in de registraties op te nemen, maar ook dat zij
besluiten dat gegeven niet te wijzigen dan wel niet op te nemen.tweede lidHet is zeer wel denkbaar dat burgemeester en wethouders niet direct kunnen
besluiten over de wijziging of de opneming. Bijvoorbeeld omdat zij onderzoek
moeten doen naar het gegeven. Voor die gevallen wordt voorgesteld dat burgemeester
en wethouders, als zij niet binnen twee dagen hebben besloten over de wijziging
of opneming van het gegeven, bij het gegeven de aantekening «in onderzoek»
plaatsen.Die aantekening betekent voor afnemers dat er twijfels bestaan over het
betreffende gegeven en ontslaat bestuursorganen van de verplichting om dat
gegeven te gebruiken (artikel 35, tweede lid, onderdeel a, van het wetsvoorstel).derde lidIndien burgemeester en wethouders niet direct kunnen besluiten over de
wijziging of de opneming dienen zij op grond van het voorgestelde derde lid
het betreffende authentieke gegeven te onderzoeken. Dat onderzoek moet zo
spoedig mogelijk worden verricht. De uiterste termijn voor het onderzoek is
zes maanden. Aan overschrijding van deze termijn verbindt het wetsvoorstel
geen rechtsgevolg. Deze periode van zes maanden is noodzakelijk in het geval
(landmeetkundige) inmeting van het object dient plaats te vinden. In alle
andere gevallen zal het onderzoek in het algemeen eerder afgerond kunnen zijn.Artikel 40Voorgesteld wordt om burgemeester en wethouders te verplichten zodra zij
hebben besloten over wijziging van een gegeven waarbij de aantekening «in
onderzoek» is geplaatst, die aantekening te verwijderen. Daarmee wordt
voor afnemers duidelijk dat het gegeven zoals dat is opgenomen in de desbetreffende
registratie naar het oordeel van burgemeester en wethouders juist is en «herleeft»
voor bestuursorganen de verplichting om dat gegeven te gebruiken.Artikel 41eerste lidVoor een toelichting omtrent de rechtsbescherming wordt verwezen naar
paragraaf 7.3 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.tweede lidVoorgesteld wordt dat burgemeester en wethouders indien er bezwaar wordt
aangetekend of beroep wordt ingesteld bij het betwiste gegeven de aantekening «in
onderzoek» plaatsen. Als de juistheid van het gegeven ter discussie
wordt gesteld, is het niet wenselijk dat afnemers daar geheel onkundig van
blijven en dat het verplicht gebruik door bestuursorganen van kracht blijft.derde lidVoorgesteld wordt om burgemeester en wethouders te verplichten om de aantekening «in
onderzoek» te verwijderen zodra op het bezwaar of het beroep onherroepelijk
is beslist. Dat betekent dus dat de aantekening «in onderzoek»
wordt verwijderd als hetzij op het bezwaar is beslist en de beroepstermijn
is verstreken hetzij door de rechter op het beroep is beslist en er geen rechtsgang
meer open staat.Met het verwijderen van de aantekening wordt voor afnemers duidelijk dat
het gegeven zoals dat is opgenomen in de betreffende registratie juist is
en «herleeft» voor bestuursorganen de verplichting om dat gegeven
te gebruiken.Artikel 42eerste lidVoor de kwaliteitsborging van de basisregistraties adressen en gebouwen
is niet alleen een regeling voor terugmelding en correctie van de in de adressenregistraties
en de gebouwenregistraties opgenomen authentieke gegevens van belang. Ook
een periodieke toets op de kwaliteit van het beheer door burgemeester en wethouders
van zowel de registers als de registraties kan daar een belangrijke bijdrage
aan leveren.Daarom wordt – naar analogie van de in de Wet gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens opgenomen audit – voorgesteld om te voorzien in een
driejaarlijkse audit door door de Minister van VROM aangewezen auditoren.tweede lidDe Minister van VROM zal bedrijven die beschikken over een erkenning van
de Raad voor accreditatie aanwijzen voor het uitvoeren van de audit. Het is
de bedoeling zoveel mogelijk de bedrijven aan te wijzen die door de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn aangewezen om de in het
kader van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens voorgeschreven
audit uit te voeren. Uiteraard zullen die bedrijven dan wel over de vereiste
kennis moeten kunnen beschikken. De aanwijzing zal worden gepubliceerd in
de Staatscourant. Gemeenten kunnen uit de lijst met aangewezen bedrijven vrijelijk
een bedrijf kiezen dat de audit uit zal voeren.derde lidVoorgesteld wordt om de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen
onderdelen van de controleresultaten aan de Minister van VROM te laten toezenden.
Het rapport van de audit wordt uitgebracht aan burgemeester en wethouders,
de opdrachtgevers. Vanwege de systeemverantwoordelijkheid van de Minister
van VROM is het echter wenselijk dat de Minister – in ieder geval een
samenvatting van – de resultaten van de audit ontvangt.Ten behoeve van de inzichtelijkheid voor eenieder van het functioneren
van het stelsel wordt voorgesteld om de resultaten van de audit bij het Ministerie
van VROM ter inzage te leggen.vierde lidOmdat het niet redelijk wordt geacht dat de kosten van de audit volledig
voor rekening van de gemeenten blijven wordt voorgesteld te voorzien in een
grondslag om bij ministeriële regeling regels te geven in welke mate
de kosten worden vergoed. Te denken valt daarbij aan een bepaald percentage
of over de vergoeding van bepaalde kostensoorten.Artikel 44, eerste lidOm de audit mogelijk te maken wordt voorgesteld de bedrijven die aangewezen
zijn om de audit uit te voeren toegang te geven tot de registers en de registraties.
Uiteraard geldt die toegang alleen voor het bedrijf dat van burgemeester en
wethouders de opdracht heeft gekregen de audit uit te voeren en alleen ten
behoeve van en voor de duur van die audit.Artikel 45Het uitgangspunt bij dit wetsvoorstel is dat gemeenten de hun opgedragen
taken naar behoren vervullen. Er is ook geen reden om daar aan te twijfelen.
Omdat de Minister van VROM verantwoordelijk is voor het stelsel van de in
dit wetsvoorstel geregelde basisregistraties is het desalniettemin gewenst
dat hij de mogelijkheid heeft in te grijpen als gemeenten hun taken niet adequaat
uitvoeren.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,P. Winsemius 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30968-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl