Vaststelling begroting van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2006; Brief minister en staatssecretaris over levensbeëindiging niet op verzoek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-XVI, nr. 90

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-XVI nr. 90

29-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Aanleiding2. Reikwijdte van het voorstela. levensbeëindiging bij pasgeborenenb. late zwangerschapsafbreking3. Toetsingsprocedure4. Zorgvuldigheidsnormen5. Samenstelling en werkwijze commissie6. TenslotteOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 XVIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2006nr. 90BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
EN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 november 2005Hierbij doen wij u de brief over levensbeëindiging niet op verzoek
toekomen, zoals is toegezegd in het standpunt over het rapport «Medische
besluitvorming aan het einde van het leven» (Kamerstukken II 2003/04,
29 200 XVI, nr. 268).1. AanleidingLevensbeëindiging op verzoek is wettelijk geregeld in de Wet toetsing
levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding.Levensbeëindiging niet op verzoek is strafbaar op grond van artikel
293 van het Wetboek van Strafrecht. Onder omstandigheden kan de arts in een
dergelijk geval een beroep doen op overmacht in de zin van noodtoestand. Er
moet dan sprake zijn van een ernstig lijdende patiënt. De arts kan zich
dan genoodzaakt zien te kiezen tussen enerzijds zijn plicht het leven te behouden
en anderzijds zijn plicht om al het mogelijke te doen om een ondraaglijk lijden
van de patiënt te voorkomen. De keuze tussen deze plichten is in situaties
betreffende levensbeëindiging niet op verzoek niet eenvoudig. Indien
de arts zeer zorgvuldig heeft gehandeld, kan levensbeëindiging gerechtvaardigd
zijn. Wanneer van zorgvuldig handelen kan worden gesproken is aan de orde
gesteld in de arresten Prins (Hof Amsterdam 7 november 1995, NJ 1996,
113) en Kadijk (Hof Leeuwarden 4 april 1996, Tijdschrift voor gezondheidszorg
1996, nr. 1).Levensbeëindiging niet op verzoek van een ernstig lijdende patiënt
leidt tot een niet natuurlijke dood. Daarom moet dit worden gemeld bij het
openbaar ministerie. Het openbaar ministerie onderzoekt de wijze waarop de
levensbeëindiging heeft plaats gevonden en besluit vervolgens of tot
vervolging wordt overgegaan.Artsen ervaren de procedure als belastend, omdat zij ondanks hun overtuiging
dat zij zorgvuldig hebben gehandeld van moord worden verdacht. Met het oog
hierop hebben de toenmalige Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
en van Justitie een overleggroep in het leven geroepen die tot
taak had op grond van zorgvuldigheidseisen voor medisch handelen ten aanzien
van pasgeborenen met ernstige aandoeningen voorstellen te formuleren voor
een procedure voor het melden en toetsen van gevallen waarin dat handelen
heeft geleid tot opzettelijke levensbeëindiging. Die overleggroep heeft
in 1997 haar rapport uitgebracht genaamd«Toetsing als spiegel van de
medische praktijk». De conclusies van de overleggroep sluiten aan bij
de zorgvuldigheidseisen die in voornoemde arresten zijn weergegeven.Op 29 januari 2003 ontvingen wij een brief van de KNMG. Mede namens
een aantal andere organisaties1 vroeg de KNMG
in deze brief aandacht voor de meldings- en toetsingsprocedure in het geval
van levensbeëindigend handelen niet op verzoek. Nadat het nieuwe kabinet
was geformeerd, heeft de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport op 10 februari 2004 een aantal vertegenwoordigers van deze organisaties
en andere deskundigen uitgenodigd voor een overleg. Tijdens dit overleg drongen
genodigden aan op een inzichtelijke procedure met betrekking tot de melding
van levensbeëindigend handelen niet op verzoek.In de zomer van 2004 hebben wij een standpunt geformuleerd naar aanleiding
van de bevindingen in het rapport «Medische besluitvorming aan het einde
van het leven». (Kamerstukken II 2003/04, 29 200 XVI, nr. 268).
In deze brief hebben we aangegeven aan het einde van 2004 een brief naar de
Tweede Kamer der Staten-Generaal te zullen zenden waarin we zouden ingaan
op de wijze waarop tegemoet kan worden gekomen aan de behoefte van de medici
om meer duidelijkheid te creëren over het omgaan met levensbeëindiging
niet op verzoek.Met het oog daarop is nadien nader overleg geweest. Zo is in het voorjaar
van 2005 overleg gevoerd met vertegenwoordigers van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en van Justitie en van het Parket-Generaal over de zorgvuldigheidseisen
waaraan een levensbeëindiging bij ernstig zieke pasgeborenen dient te
voldoen om aan strafvervolging te ontkomen.Ook de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde heeft niet stil gezeten.
In juni 2005 heeft zij het protocol actieve levensbeëindiging bij ernstig
zieke pasgeborenen (het zogenaamde Gronings protocol) aanvaard als landelijke
richtlijn. Dit protocol is destijds opgesteld door het Academisch Ziekenhuis
Groningen (thans UMCG). In dit protocol wordt aangegeven op welke wijze artsen
op een zorgvuldige wijze dienen om te gaan met levensbeëindiging van
ernstig lijdende pasgeborenen. Het openbaar ministerie is destijds in informerende
zin bij het opstellen van dit protocol betrokken geweest. Het openbaar ministerie
te Groningen heeft het Academisch Ziekenhuis Groningen (thans UMCG) met het
oog op het opstellen van dit protocol destijds het rapport «Toetsing
als spiegel van de medische praktijk» van de Overleggroep toetsing zorgvuldig
medisch handelen rond het levenseinde van pasgeborenen aangereikt en daarbij
aangegeven dat dit rapport goed lijkt aan te sluiten bij de jurisprudentie
over deze materie. Het openbaar ministerie heeft daarbij benadrukt dat aan
het (concept)protocol noch aan het genoemde rapport verwachtingen kunnen worden
ontleend omtrent de afdoening van zaken door het openbaar ministerie in concrete
gevallen. Het openbaar ministerie geeft aan dat het protocol voldoende feitelijke
informatie biedt om de zorgvuldigheid van de levensbeëindiging bij pasgeborenen
te kunnen beoordelen.Naast de wens om duidelijkheid te creëren over levensbeëindiging
bij ernstig lijdende pasgeborenen, leeft in toenemende mate eenzelfde wens
bij de beroepsgroep met betrekking tot de strafbare gevallen van late zwangerschapsafbreking. Dit betreft gevallen inzake het afbreken van
de zwangerschap na 24 weken in uitzonderlijke gevallen.In 1999 heeft het toenmalige kabinet in een brief aan de Voorzitter van
de Tweede Kamer der Staten-Generaal aangegeven de zorgvuldige besluitvorming
bij bepaalde, strafbare, gevallen van late zwangerschapsafbreking te willen
ondersteunen door deze gevallen te laten melden bij en toetsen door een centrale
deskundigencommissie (Kamerstukken II, 1998/99, 26 717, nr. 1, blz. 7
en 8).Op grond van de bovenstaande ontwikkelingen willen wij op de volgende
wijze tegemoet komen aan de behoefte van de medici om duidelijkheid te creëren
in het omgaan met levensbeëindiging van ernstig lijdende pasgeborenen
alsmede de wijze van omgaan met de strafbare gevallen van late zwangerschapsafbreking.
Daarbij nemen wij in ogenschouw dat het ook voor de ouders en de – ongeboren –
kinderen van belang is dat duidelijkheid ontstaat over de wijze waarop met
de hierboven geschetste problematiek wordt omgegaan.2. Reikwijdte van het voorstelAlvorens de procedure te beschrijven die bij levensbeëindiging bij
ernstig zieke pasgeborenen en late zwangerschapsafbreking dient te worden
gevolgd, is van belang inzichtelijk te maken om welke gevallen het gaat. Daarbij
dient bedacht te worden dat niet alle gevallen die betrekking hebben op het
levenseinde tot een niet natuurlijke dood leiden. Bij een natuurlijk overlijden
is geen strafbaar feit aan de orde. Een bijzondere procedure behoeft dan niet
te worden gevolgd.a. levensbeëindiging bij pasgeborenenKinderen kunnen worden geboren met zeer geringe levenskansen of met een
slechte prognose betreffende de latere gezondheid. Op grond van heersend medisch
wetenschappelijke inzichten wordt beoordeeld of in die gevallen een medische
behandeling zinvol is. De situatie van het kind kan van zodanige aard zijn
dat vaststaat dat het na de geboorte komt te overlijden. Dit overlijden kan
binnen enkele dagen tot enkele maanden intreden. In een dergelijk geval is
een medische behandeling zinloos. Het is een vorm van normaal medisch handelen
om dan de behandeling niet te beginnen of te staken. Het overlijden leidt
dan tot een natuurlijke dood.Ook kan zich de situatie voordoen dat het kind – ondanks de behandeling –
weliswaar een beperkte kans heeft op overleven, maar dat de prognose voor
de latere gezondheid bijzonder slecht is. Of sprake is van een zinloze behandeling
wordt ook dan beoordeeld op grond van de heersende medisch wetenschappelijke
inzichten. De arts maakt een totaalbeeld van de huidige en toekomstige gezondheidstoestand.
Daarbij kan het volgende in onderlinge samenhang worden meegewogen: de te
verwachten mate van lijden, de te verwachten levensduur, de te verwachten
zwaarte van het behandelingstraject, de te verwachten mogelijkheden tot communicatie,
de te verwachten mogelijkheden tot zelfredzaamheid en de mate van afhankelijkheid
van het medisch zorgcircuit.Ingeval sprake is van een ernstige situatie is het een vorm van normaal
medisch handelen om de behandeling niet te beginnen of te staken. Palliatieve
zorg tot het moment van overlijden kan worden toegepast. De palliatie kan
mogelijk een levensbekortend effect hebben.In vernoemde gevallen is er geen sprake van levensbeëindiging, maar
van een natuurlijke dood. Deze zaken behoeven dus niet te worden gemeld.Van levensbeëindiging bij pasgeborenen is wel sprake wanneer het
leven van de pasgeborene wordt beëindigd. In sommige gevallen zou het
kind weliswaar na enige tijd zijn komen te overlijden, maar wordt
de levensduur gelet op de ernst van het lijden bewust verkort.In andere gevallen kan het kind weliswaar blijven leven, maar is enige
verbetering in de gezondheidstoestand van het kind uitgesloten met als gevolg
dat het kind voortdurend ondraaglijk en uitzichtloos lijdt. De gezondheid
van het kind biedt in die gevallen geen enkel uitzicht op enige vorm van zelfstandig
leven.In deze gevallen wordt ook palliatieve zorg toegepast. De levensbeëindiging
leidt tot een niet natuurlijke dood die aan de lijkschouwer moet worden gemeld.Doordat voornamelijk gevallen van (zeer ernstige) spina bifida worden
gemeld, is helaas het beeld ontstaan dat bepaalde aandoeningen altijd of vaak
zouden leiden tot levensbeëindiging. Dit is echter niet het geval. Alleen
het actuele lijden vormt de basis voor een beslissing tot levensbeëindiging.
Patiëntenorganisaties hebben hun zorg uitgesproken over de beeldvorming
van bepaalde aandoeningen. Zo is een spina bifida in de meeste gevallen zodanig
te behandelen, dat patiënten een zeer acceptabel leven kunnen leiden.
Wij sluiten ons hierbij aan. Het leven is beschermwaardig. Dat geldt ook voor
gehandicapten.b. late zwangerschapsafbrekingLate zwangerschapsafbreking hangt in die zin samen met levensbeëindiging
van een pasgeborene dat de beëindiging van de zwangerschap in ieder geval
met zich brengt dat het leven van de nog ongeborene eindigt bij of kort na
het afbreken van de zwangerschap. Daarbij is van belang om het onderscheid
in de zogenaamde categorie 1 en 2 gevallen te memoreren (zie de brief van
het toenmalige kabinet aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
van 6 september 1999, Kamerstukken II, 1998/99, 26 717, nr. 1 inzake
Late zwangerschapsafbreking). Hieronder wordt nader ingegaan op het verschil
tussen categorie 1 en categorie 2.Mede naar aanleiding van de uitgangspunten en conclusies die in het rapport «Late
zwangerschapsafbreking: zorgvuldigheid en toetsing» van de Overleggroep
late zwangerschapsafbreking zijn vermeld, wordt onder late zwangerschapsafbreking
het volgende verstaan. Late zwangerschapsafbreking is een behandeling gericht
op het afbreken van een zwangerschap na 24 weken wegens geconstateerde ernstige
foetale aandoeningen, met als beoogd gevolg het overlijden van de foetus.
In voornoemd rapport wordt aangegeven dat op grond van medisch wetenschappelijke
normen het aanvaardbaar kan zijn het leven van de ongeborene te beëindigen.
Er wordt onderscheid gemaakt in twee categorieën van ernstige foetale
aandoeningen waarbij een late zwangerschapsafbreking toelaatbaar kan worden
geacht.Het afbreken van een zwangerschap valt onder de werking van artikel 296
van het Wetboek van strafrecht juncto de Wet afbreking zwangerschap. Medisch
wetenschappelijk gezien wordt de levensvatbaarheidsgrens gelegd bij 24 weken
of meer. Dit houdt op grond van artikel 296, vijfde lid, in dat zwangerschapsafbreking
tot 24 weken niet strafbaar is als aan de eisen gesteld in de Wet afbreking
zwangerschap is voldaan.Bij late zwangerschapsafbrekingen gaat het als gezegd om de afbreking
van een zwangerschap na 24 weken. In die gevallen is artikel 82a van het Wetboek
van Strafrecht van belang. Ingevolge dat artikel is het doden van een vrucht
die naar redelijkerwijs verwacht mag worden buiten het moederlichaam in leven
te blijven strafbaar. In categorie 1 valt de ongeborene die naar redelijkerwijs verwacht mag
worden niet in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven. De aandoening
is onbehandelbaar. De baby zal praktisch altijd tijdens of direct na de geboorte
overlijden. Vanwege de ernstige aangeboren aandoeningen is het kind niet levensvatbaar
en zal het dat ook niet worden. De ratio van artikel 82a van het Wetboek van
Strafrecht komt hiermee te vervallen, aangezien met deze bepaling is beoogd
het ongeboren leven strafrechtelijk te beschermen. Zwangerschapsafbreking
in een zodanige situatie valt om die reden niet onder de werking van artikel
82a WvSr. Alhoewel het afbreken van de zwangerschap bij een vrucht zonder
zelfstandige levensvatbaarheid niet valt onder de werking van artikel 82a
WvSr, valt het wel onder de werking van artikel 296, van het Wetboek van Strafrecht
juncto de Wet afbreking zwangerschap. Dit houdt op grond van artikel 296,
vijfde lid, WvSr in dat zwangerschapsafbreking niet strafbaar is als aan de
eisen gesteld in de Wet afbreking zwangerschap is voldaan. Het nemen van een
vervolgingsbeslissing door de officier van justitie is alsdan niet aan de
orde.Op grond van de Wet op de lijkbezorging moet wel melding worden gemaakt
van de afbreking van de zwangerschap aan de gemeentelijk lijkschouwer die
op zijn beurt de officier van justitie op de hoogte stelt. Het betreft immers
een niet natuurlijke dood, aangezien late zwangerschapsafbreking een actief
ingrijpen is met als beoogd gevolg het sterven van de vrucht.De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie heeft in de ledenvergadering
van november 2003 een richtlijn vastgesteld waarin voor de categorie 1 gevallen
de besluitvormingsprocedure voorafgaand aan late zwangerschapsafbreking is
beschreven. In deze richtlijn wordt ook in een vorm van intercollegiale toetsing
achteraf voorzien. Een beroepscommissie beoordeelt nadien of een arts zorgvuldig
heeft gehandeld. De richtlijn is tot stand gekomen met inachtneming van de
wettelijke regelingen.De tweede categorie heeft betrekking op gevallen waarin sprake is van
aandoeningen bij de ongeborene die tot ernstige en niet te herstellen functiestoornissen
leiden maar waarbij naar redelijke verwachting een (veelal beperkte) kans
op overleven bestaat. Zonder medisch ingrijpen zou de aandoening tot de dood
leiden. Medisch ingrijpen heeft een levenslang lijden tot gevolg en kan zelfs
schadelijk worden geacht. Zwangerschapsafbreking in geval van aandoeningen
behorende tot categorie 2 valt wel onder de werking van artikel 82a WvSr en
is dus in beginsel strafbaar. Een beroep op een rechtvaardigingsgrond in de
zin van noodtoestand kan in een voorkomend geval de strafbaarheid van het
feit wegnemen. Van een noodtoestand is alleen dan sprake indien naar medisch
wetenschappelijke inzichten vast staat dat de aandoeningen van de ongeborene
van een zodanige aard zijn dat medisch ingrijpen na de geboorte medisch zinloos
is.3. ToetsingsprocedureOp grond van de hierboven aangehaalde stukken, jurisprudentie en uitgangspunten
stellen wij de volgende procedure voor.Levensbeëindiging bij ernstig lijdende pasgeborenen alsmede late
zwangerschapsafbreking in de categorie 2 gevallen blijft strafbaar. Wel wordt
ervoor gekozen om een commissie in het leven te roepen die het openbaar ministerie
voorziet van een deskundigenoordeel in een concrete zaak.De behandelend arts die de levensbeëindiging bij de pasgeborene heeft
uitgevoerd of de zwangerschap heeft afgebroken maakt geen verklaring van overlijden
op, maar meldt de levensbeëindiging op grond van artikel 7,
derde lid, van de Wet op de lijkbezorging, aan een gemeentelijke lijkschouwer
door invulling van een formulier. De vorm van dit formulier is vastgesteld
bij Besluit van 6 maart 2002, Stb 2002, 140, artikel 2. De gemeentelijk
lijkschouwer verricht de lijkschouw en meldt de zaak aan de officier van justitie
door invulling van een formulier dat is vastgesteld bij Besluit van 17 december
1993, Stb 1993, 688 (pasgeborenen) alsmede het Besluit van 6 maart 2002,
Stb 2002, 140, artikel 3 (late zwangerschapsafbreking). Op dit formulier moet
onder andere worden aangegeven hoe het ziektebeeld eruit zag en of er nog
een andere arts is geconsulteerd. Op dit moment zendt de gemeentelijk lijkschouwer
deze stukken naar de officier van justitie. In de nieuw voorgestelde situatie
zendt de lijkschouwer de stukken naar een centrale deskundigencommissie. Deze
commissie bestaat uit vijf leden: een voorzitter, drie artsen met gezamenlijk één
stem en een ethicus. De drie medici zijn gespecialiseerd in de kindergeneeskunde.
Daarbij kan worden gedacht aan bijvoorbeeld een neonatoloog, een kinderneuroloog
en een gynaecoloog (in verband met gevallen van late zwangerschapsafbreking).
Deze commissie beoordeelt aan de hand van de hieronder aangegeven zorgvuldigheidsnormen
of de arts bij de levensbeëindiging bij de pasgeborene of de late zwangerschapsafbreking
zorgvuldig heeft gehandeld. Het oordeel van de commissie wordt gezonden naar
het College van procureurs-generaal. Ook het College beoordeelt of de betrokken
arts aan deze zorgvuldigheidsnormen heeft voldaan en kan het oordeel van de
commissie betrekken bij zijn beslissing om al dan niet tot vervolging over
te gaan. Het oordeel van de commissie komt dus niet in de plaats van de beslissing
van de officier van justitie, maar dient als deskundigenoordeel. Indien het
College in voorkomend geval van oordeel is dat strafvervolging moet worden
ingesteld, zal de desbetreffende officier van justitie daartoe een opdracht
van het College krijgen. Niet iedere schending van de zorgvuldigheidsnormen
zal tot vervolging behoeven te leiden.De voorgestelde werkwijze wordt opgenomen in een aanwijzing van het College
van procureurs-generaal.De werkwijze faciliteert niet alleen het openbaar ministerie, maar ook
de arts. Zowel de opgestelde normen, als het oordeel van de commissie, bieden
de arts de wetenschap dat de zaak niet alleen vanuit juridisch oogpunt, maar
ook vanuit medisch en ethisch oogpunt wordt bekeken. Daarnaast heeft de arts
een houvast bij zijn handelen in situaties inzake levensbeëindiging niet
op verzoek alsmede late zwangerschapsafbreking. Met deze werkwijze wordt tegemoet
gekomen aan de onzekerheid van artsen op dit punt.4. ZorgvuldigheidsnormenLevensbeëindiging bij ernstig lijdende pasgeborenen alsmede late
zwangerschapsafbreking in categorie 2 dienen met de grootst mogelijke zorgvuldigheid
te geschieden. De criteria op grond waarvan deze handelingen worden getoetst,
zijn ontleend aan de jurisprudentie en de hierboven aangehaalde literatuur.
Het openbaar ministerie zal bij de beslissing tot vervolging met deze criteria
rekening houden. De deskundigencommissie zal met inachtneming van deze criteria
oordelen of de arts zorgvuldig heeft gehandeld.De arts heeft ingeval van levensbeëindiging bij pasgeborenen zorgvuldig
gehandeld, indien:a. er sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden van het kind naar
heersend medisch inzicht hetgeen onder andere betekent dat de beslissing tot
abstineren gerechtvaardigd moet zijn. Op grond van de heersende medische wetenschap
bestaat er dus geen twijfel over de diagnose en de daarop gebaseerde prognose; b. de ouders hebben ingestemd met de levensbeëindiging;c. de arts de ouders volledig op de hoogte heeft gesteld van de diagnose
en de daarop gebaseerde prognose. Dit houdt onder andere in dat de arts met
de ouders tot de overtuiging is gekomen dat er voor de situatie waarin het
kind zich bevond geen redelijke andere oplossing was;d. de arts ten minste één andere, onafhankelijke arts heeft
geraadpleegd die het kind heeft gezien en schriftelijk zijn oordeel heeft
gegeven over de hier genoemde zorgvuldigheidseisen. In de plaats van het oordeel
van één andere onafhankelijke arts kan worden gesteld het oordeel
van een behandelteam;e. de levensbeëindiging medisch zorgvuldig is uitgevoerd.De arts heeft op een zorgvuldige manier de zwangerschap afgebroken, indien:a. het betreft een aandoening die in categorie 2 valt, hetgeen betekent
dat de aandoening van zodanige aard is dat na de geboorte wordt afgezien van
een medische behandeling wegens de medische zinloosheid daarvan volgens medisch
wetenschappelijke inzichten. Op grond van de heersende medische wetenschap
bestaat er dus geen twijfel over de diagnose en de daarop gebaseerde prognose.
Voorts kan het voortzetten van de zwangerschap naar heersend medisch wetenschappelijk
inzicht geen wezenlijke bijdrage meer betekenen voor het bereiken van een
grotere nauwkeurigheid met betrekking tot de diagnose;b. bij het kind is sprake van een actueel of te voorzien uitzichtloos
lijden;c. de moeder uitdrukkelijk heeft verzocht om beëindiging van de zwangerschap
wegens lichamelijk of psychisch lijden onder de situatie;d. de arts de ouders volledig op de hoogte heeft gesteld van de diagnose
en de daarop gebaseerde prognose. Dit houdt onder andere in dat de arts met
de ouders tot de overtuiging is gekomen dat er voor de situatie waarin het
kind zich bevond geen redelijke andere oplossing was;e. de arts ten minste één andere, onafhankelijke arts heeft
geraadpleegd die schriftelijk zijn oordeel heeft gegeven over de hier genoemde
zorgvuldigheidseisen. In de plaats van het oordeel van één andere
onafhankelijke arts kan worden gesteld het oordeel van een behandelteam;f. de afbreking van de zwangerschap medisch zorgvuldig is uitgevoerd.Met het oog op de beoordeling van de zorgvuldigheidsnormen is het van
belang dat de melding van de behandelend arts aan de gemeentelijk lijkschouwer
een goed inzicht verschaft in die normen. Daartoe zal het meldingsformulier
worden uitgebreid met vragen die op die normen betrekking hebben.5. Samenstelling en werkwijze commissieZoals hierboven is aangegeven bestaat de commissie uit vijf leden: een
voorzitter, drie artsen, elk uit een andere op kindervraagstukken gerichte
medische discipline, en een ethicus. De voorzitter is een jurist. Allen worden
benoemd voor zes jaar door de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en de Minister van Justitie. Zij kunnen worden herbenoemd voor zes
jaar. De commissie wordt ondersteund door een secretaris. De secretaris heeft
in de commissievergaderingen een raadgevende stem. De leden van de commissie
kunnen op eigen verzoek en wegens disfunctioneren worden ontslagen. De leden
ontvangen een vacatiegeld en reiskostenvergoeding volgens de bestaande rijksregelen.Met het oog op de beoordeling van een zaak is de commissie bevoegd de
arts die de levensbeëindiging heeft toegepast schriftelijk of mondeling
om een toelichting te vragen. Ook mag de commissie nadere informatie
vragen aan een of meer artsen van het behandelteam dat bij de zaak is betrokken.
Daarnaast kan de commissie derden raadplegen vanwege hun specifieke deskundigheid.Het oordeel van de commissie wordt gebaseerd op de hierboven beschreven
zorgvuldigheidsnormen. Het oordeel kan uitsluitend worden vastgesteld als
alle leden aan de stemming hebben deelgenomen. Het oordeel wordt ter kennis
gesteld van het openbaar ministerie. Het openbaar ministerie kan dit oordeel
als een soort deskundigenbericht bij zijn beslissing tot vervolging betrekken.
Het oordeel wordt – wanneer sprake is van onzorgvuldigheid – ook
ter kennis gesteld aan de Inspectie voor de gezondheidszorg. De behandelend
arts ontvangt een afschrift van het oordeel. Een geanonimiseerde versie van
het oordeel wordt gepubliceerd in een openbaar toegankelijke databank.De leden hebben een geheimhoudingsplicht en verschoningsrecht. De commissie
brengt een jaarverslag uit aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en de Minister van Justitie.De commissie wordt ingesteld bij ministeriële regeling. De werkwijze
van de commissie wordt neergelegd in een bestuursreglement.6. TenslotteWij zijn van mening dat aan de roep mede vanuit de medische praktijk om
meer duidelijkheid te verschaffen in de wijze waarop levensbeëindiging
bij pasgeborenen en late zwangerschapsafbreking strafrechtelijk worden beoordeeld
met het bovenstaande tegemoet wordt gekomen. Het verwoorden van de zorgvuldigheidsnormen
alsmede het ontwikkelen van een meldingsformulier aan de hand waarvan de behandelend
arts wordt geleid langs alle processtappen die moeten worden ondernomen en
vragen die moeten worden beantwoord in het kader van het voldoen aan deze
normen geven een uniforme structuur aan het omgaan met deze in veel opzichten
moeilijke situaties. Dit betekent overigens niet dat de arts aan de commissie
vooraf goedkeuring kan vragen om tot levensbeëindigend handelen dan wel
afbreking van de zwangerschap over te gaan. De commissie oordeelt achteraf.Wij onderkennen dat ook al in verschillende medische beroepsorganisaties
en overleggroepen, waarnaar hierboven is verwezen, de afgelopen jaren veel
werk is verzet om tot een goede medisch juridische benadering van levensbeëindiging
bij pasgeborenen alsmede late zwangerschapsafbreking te komen. Dit werk is
niet voor niets geweest. In de voorgestelde regeling wordt daarmee rekening
gehouden.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. I. J. M. Ross-van DorpDe Minister van Justitie,J. P. H. Donner XNoot1De Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst
(KNMG) stuurde deze brief mede namens de volgende organisaties: de Nederlandse
Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK), de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
(NVvP), GGZ-Nederland, de Stichting Patiëntenvertrouwenspersoon Geestelijke
Gezondheidszorg (Stichting PVP), de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige
Euthanasie, inmiddels de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde
(NVVE). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-XVI-90.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl