Wetsvoorstel van het lid Dittrich tot wijziging Wetboek van Strafvord. (spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden); Nadere memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20032004-27632, nr. A h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

05-03-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

27632 nr. A

27-02-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningBIJLAGENADERE MEMORIE VAN ANTWOORD
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27632Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 27632, nr. AOrigineel van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: onbekend

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 632Voorstel van wet van het lid Dittrich tot wijziging van enige bepalingen
van het Wetboek van Strafvordering (invoering van spreekrecht voor slachtoffers
en nabestaanden)A1NADERE MEMORIE VAN ANTWOORD2Ontvangen 27 februari 2004Met belangstelling heeft de indiener kennis genomen van de nadere vragen
en opmerkingen van de fracties van het CDA en de PvdA.De leden van de CDA-fractie staan nogmaals stil bij de invloed die het
slachtoffer mogelijkerwijs zou kunnen krijgen op de beslissing van de officier
van Justitie om een ander feit in de tenlastelegging op te nemen, waardoor
het slachtoffer spreekrecht in de rechtszaal toekomt. Deze veronderstelling
is niet de kern van wat het initiatiefwetsvoorstel regelt. De CDA-fractie
richt zich op een uitzonderlijke situatie. De indiener benadrukt dat het het
Openbaar Ministerie is dat verantwoordelijk is voor de beslissingen die het
neemt. Laat het zich beïnvloeden door het slachtoffer dan is het slachtoffer
kennelijk overtuigend geweest in de aangedragen argumentatie. Gaat het om
een art. 12 Sv-procedure, dan is het aan het Gerechtshof om te beoordelen
of het slachtoffer gelijk heeft in zijn klacht dat het Openbaar Ministerie
niet wil vervolgen of een bepaald feit ten laste wil leggen. Wanneer het Gerechtshof
de officier van justitie vervolgens opdraagt wel te vervolgen of een ander
feit in de tenlastelegging op te nemen, dan is het niet het slachtoffer dat
het Openbaar Ministerie tot koerswijziging dwingt, maar het Gerechtshof. De
officier van Justitie moet de beslissing van het Gerechtshof uitvoeren.De leden van de CDA-fractie stellen nadere vragen over televisieregistratie
in de rechtszaal. Deze vragen raken de onafhankelijkheid van de rechter. De
CDA-leden vragen de indiener of hij uitsluit dat een rechter, wellicht door
externe factoren onder druk gezet, ooit een verklaring van een slachtoffer
met een televisiecamera zal laten registreren. En zij vragen of de indiener
uitsluit dat er ooit in de rechtszaal live-opnames worden gemaakt die door
de rechter niet anders worden voorkomen dan door abrupt de behandeling beëindigen.De indiener wijst erop dat het de rechter is die toestemming verleent
om (live-)tv-opnames tijdens de behandeling in de rechtszaal te laten maken.
In de praktijk komt het niet voor dat er live-tv-opnames worden gemaakt. Tv-beelden
die door de rechter zijn toegestaan, kunnen met enige vertraging worden doorgegeven.
Het is aan de onafhankelijke rechter om daarover te beslissen. De wetgever
laat die ruimte ook aan de rechter. De indiener respecteert de onafhankelijkheid
van de rechter en kunnen dus niet uitsluiten dat een rechter ooit
in een gegeven situatie een bepaalde tv-registratie toestaat. Het lijkt de
indiener overigens zeer voor de hand te liggen dat de rechter het slachtoffer
van te voren laat weten dat hij een mogelijke aanvraag tot tv-registratie
van het verhaal van het slachtoffer zal toestaan. Het is dan aan het slachtoffer
om te beoordelen of het alsnog van het spreekrecht gebruik wil maken of dat
het ervoor kiest een schriftelijke verklaring af te leggen.De opmerking van de CDA-leden dat de formele onafhankelijkheid van de
rechter op zich geen voldoende waarborg is tegen de invloed die druk van buitenaf
op rechters legt, kan de indiener niet plaatsen. De CDA-leden verwijzen naar
recente gevallen van bedreiging van rechters. De indiener ziet niet direct
een relatie tot hetgeen hij in zijn initiatief wetsvoorstel regelt, het spreekrecht
voor slachtoffers. Van de zijde van de NVVR heeft de indiener geen berichten
bereikt dat er een toenemende druk op rechters is die hen het werken bemoeilijkt.
De indiener vraagt de leden van de CDA-fractie zich bij de mondelinge behandeling
van het initiatief wetsvoorstel nader te verklaren.De CDA-fractie wijst op de kwestie van de tenlastelegging, waarin een
primair en een subsidiair feit is opgenomen, bijvoorbeeld een gekwalificeerde
vorm van mishandeling en een eenvoudige mishandeling. De indiener merkt op
dat het slachtoffer spreekt over de gevolgen die het misdrijf op zijn leven
heeft. Zijn verklaring draagt niet bij aan het bewijs. Het slachtoffer wordt
niet als getuige gehoord, tenzij een van de procesdeelnemers dat wil en de
rechter dat goedkeurt. De keuze van de feiten in de tenlastelegging die de
officier van justitie heeft gemaakt, wordt ingegeven door de bewijsbaarheid
van het verweten feit. Meent een officier dat de gekwalificeerde mishandeling
bewezen kan worden, dan zal hij voorafgaand aan de zitting het slachtoffer
als getuige hebben laten horen. Bovendien zal de officier medische verklaringen
aan het strafdossier kunnen laten toevoegen. Het slachtoffer behoeft zich
bij de uitoefening van het spreekrecht niet met dit soort juridische kwesties
bezig te houden, maar kan gewoon spreken over de gevolgen van het misdrijf.
Noch de NvvR, noch de NOVA hebben aangegeven dat hier een probleem ligt.De CDA-leden vragen naar een nadere afbakening tussen de hoedanigheden
waarin het slachtoffer in het proces kan optreden.Een slachtoffer kan als getuige worden opgeroepen. Zijn beëdigde
verklaring kan aan het bewijs bijdragen. Als getuige is hij verplicht de waarheid
en niets dan de waarheid te verklaren.Een slachtoffer kan verder in de Terwee-procedure optreden en materiële
schade vergoed proberen te verkrijgen. Inzet in het optreden in die hoedanigheid
is een financiële vergoeding voor de schade die het slachtoffer vanwege
het misdrijf heeft geleden. Het slachtoffer wordt niet beëdigd, maar
legt een verklaring af. Zijn formele positie is dus een andere dan die van
de getuige die de eed of de belofte heeft afgelegd de waarheid en niets dan
de waarheid te verklaren.Het initiatiefwetsvoorstel introduceert het spreekrecht. Ook hier wordt
het slachtoffer niet beëdigd, maar kan hij zich uitspreken over de gevolgen
van het misdrijf.Er zullen situaties zijn dat het slachtoffer zowel een financiële
vergoeding wil als van het wettelijk spreekrecht gebruik wil maken. Het is
aan de rechter om de meest praktische benadering te kiezen. De indiener meent
dat het wettelijk spreekrecht het beste na de ondervraging over de schadeclaim
kan plaatsvinden, voordat het onderzoek ter terechtzitting wordt gesloten.
In de rechtspraktijk komt het voor dat rechters nu al zonder wettelijke regeling
aan het slachtoffer vragen hoe het nu met hem gaat, zonder dat het slachtoffer
beëdigd wordt.De indiener heeft geen regeling opgenomen dat een slachtoffer het recht
krijgt eerst een advocaat te raadplegen, alvorens ter plekke als getuige ter
zitting te worden gehoord, nadat hij van het wettelijk spreekrecht gebruik
heeft gemaakt. Het slachtoffer wordt in die situatie niet als verdachte, maar
als getuige gehoord. Een getuige is verplicht de waarheid en niets anders
dan de waarheid te spreken. In het wetboek is geen verplichting tot advocatenbijstand
voor getuigen opgenomen. De indiener wil ook niet een dergelijke verplichting
in het leven roepen voor de – uitzonderlijke – situatie dat een
slachtoffer ter zitting verschijnt en onverwachts als getuige zal worden gehoord.Op de vraag van de CDA-leden of het slachtoffer verplicht moet worden
een voorgelezen verklaring niet alleen voor het gemak aan de griffier te geven,
maar ook aan de verdediging, antwoordt de indiener ontkennend. Het is de griffier
die zakelijk weergegeven in het proces-verbaal opneemt hetgeen ter zitting
is besproken. Dat proces-verbaal zal onderdeel uitmaken van de processtukken.Op de nadere vraag van de CDA-leden over de minderjarige die plotseling
ter zitting verschijnt en wil spreken, terwijl zijn komst niet van te voren
werd aangekondigd, antwoordt de indiener dat de rechter naar bevind van zaken
zal moeten handelen. Hoofdregel is dat tevoren aan de officier van justitie
gemeld moet zijn dat het slachtoffertje van het spreekrecht gebruik wil maken.
Aanhouding kan in de rede liggen, maar er kunnen zich situaties voordoen dat
het doorgaan met de zitting beter is. De indiener wil dat aan het oordeel
van de rechter overlaten.Op de door de CDA-leden beschreven situatie dat meerdere nabestaanden
die van het spreekrecht gebruik willen maken ter zitting verschijnen, reageert
de indiener dat de rechter een praktische oplossing zal moeten kiezen. Degenen
die hun komst schriftelijk van tevoren hebben gemeld, zullen voorgaan. Vervolgens
zal een keuze moeten worden gemaakt. De meest gerede partij maakt dan de meeste
kans. Die keuze hangt van de omstandigheden van het geval af. De nabestaanden
die niet van het spreekrecht gebruik kunnen maken, omdat een andere nabestaande
daartoe wordt toegelaten, hebben de mogelijkheid een schriftelijke verklaring
af te leggen. Bedacht dient te worden dat in het geval er sprake is van een
misdrijf met dodelijke afloop en er dus nabestaanden zijn, de officier van
justitie voor de zitting kontakt zal hebben gehad met de nabestaanden. De
door de CDA-leden beschreven situatie zal zich in de praktijk niet snel voordoen.Om de Terwee-procedure voor niet-directe nabestaanden open te stellen
is een wetswijziging nodig, zo beantwoordt de indiener de leden van de CDA-fractie.
Het is niet aan hem, maar aan de minister van Justitie om daar stappen toe
te ondernemen. Het gaat het bestek van dit initiatiefwetsvoorstel te boven.
De indiener ziet er geen overwegende bezwaren tegen, maar zou daarover eerst
adviezen willen zien van de NVVR en de NOVA. Ook zou hij willen peilen of
daar bij slachtofferorganisaties behoefte aan is.De leden van de PvdA-fractie vragen om een nadere onderbouwing van de
stelling dat het voor het verwerkingsproces van het slachtoffer goed kan zijn
om op de strafzitting het woord te voeren in plaats van het afleggen van een
verklaring buiten de strafzitting in een minder belastende omgeving. De indieners
baseert zijn standpunt op de vele gesprekken die hij met slachtoffers en nabestaanden
hebben gevoerd en op de positieve adviezen van Slachtofferhulp Nederland en
de Vereniging van ouders van een vermoord kind. Uiteraard zijn niet alle slachtoffers
en nabestaanden gelijk. Daarom introduceert het initiatief wetsvoorstel een vrije keuze om van het spreekrecht gebruik te maken. Diegenen die menen
dat het beter is om een schriftelijke verklaring af te leggen of om te volstaan
met een gesprek met de officier van justitie hebben daartoe de volledige vrijheid.
Het wetsvoorstel introduceert geen spreekplicht, maar een spreekrecht. Van
dit recht hoeft geen gebruik te worden gemaakt.De indiener heeft het wettelijk spreekrecht geregeld voor bepaalde categorieën
misdrijven. Daartoe wil hij het spreekrecht beperken. Die beperking is juist
aangebracht op verzoek van de NVVR. De indiener kan niet uitsluiten dat het
in de praktijk zal blijven voorkomen dat een rechter die een slachtoffer hoort
in het kader van een Terwee-procedure, een vraag stelt over de gevolgen van
het misdrijf. Een dergelijke vraag moet dan gezien worden als een menselijk
gebaar in het zakelijke strafproces.Op de vraag van de PvdA-leden over het spreekrecht van minderjarigen op
de openbare terechtzitting en de mogelijkheid hen ingevolge art. 269 lid 5
van het Wetboek van Strafvordering uit de rechtszaal te weren, antwoordt de
indiener als volgt. De hoofdregel is dat geen minderjarigen worden toegelaten
tot het bijwonen van een openbare terechtzitting. In de praktijk worden er
vaak uitzonderingen op toegestaan, bijvoorbeeld wanneer schoolklassen onder
begeleiding van de docent de zitting bijwonen. Een minderjarige die van het
spreekrecht gebruik wil maken, behoeft niet tot het bijwonen van de zitting
worden toegelaten, maar kan voor zijn onderdeel naar binnen worden geroepen.
De minderjarige kan dan spreken om vervolgens de zaal weer te verlaten. Een
andere mogelijkheid zou kunnen zijn hem onder begeleiding wel toe te laten.
De indiener zou dit graag aan de officier van Justitie willen overlaten die
tevoren met de minderjarige en diens vertegenwoordigers over de uitoefening
van het spreekrecht kontakt zal hebben gehad.Op 4 februari 2004 heeft in de plenaire vergaderzaal van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal een debat plaatsgevonden over het algemeen kader van de
herziening van het wetboek van strafvordering, ook wel herijking strafvordering
2001 genaamd (29 271). Dit debat was eigenlijk voorzien voor de tweede
helft van 2003, maar was uitgesteld. De indiener heeft bij die gelegenheid
van de minister van Justitie vernomen dat deze verwacht in de loop van 2004
het kernprofiel van het slachtoffer in de vorm van een wetsvoorstel gereed
te hebben. De minister heeft in tweede termijn van dat debat geantwoord dat
hij de behandeling van dit initiatiefwetsvoorstel in de Eerste kamer afwacht.«Als de discussie in de Eerste Kamer heeft plaatsgevonden voordat
de voorstellen ter consultatie worden rondgestuurd, kunnen wij bekijken of
wij het initiatiefwetsvoorstel daarin opnemen.»De indiener,DittrichBIJLAGENADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 28 mei 2003De leden van de CDA-fractie vroegen om een nadere toelichting op de stelling
dat minder aannemelijk is dat de toekenning van het spreekrecht een doorslaggevend
element zal zijn bij de beoordeling van een beklag wegens niet vervolging.
Het argument dat de vervolgingsbeslissing wordt genomen na een zorgvuldige
belangenafweging verwijst naar de bestaande situatie waar het primair gaat
om de vervolging van de verdachte in diens concrete omstandigheden voor een
vermoedelijk door hem gepleegd strafbaar feit, waarvoor de meest passende
vorm moet worden gekozen. De belangen van het slachtoffer moeten daarbij zeker
worden meegewogen, maar zullen – juist ten aanzien van de inhoud van
de telastelegging – daarbij zelden de doorslag geven. Met de kwalificatie
«minder aannemelijk» heb ik inderdaad beoogd te betogen dat niet
kan worden uitgesloten dat een dergelijk geval zich ooit kan voordoen, maar
ik wil wel iets verder gaan met het uitspreken van de verwachting dat het
«hoogst onwaarschijnlijk» is. De vrees dat de officier van justitie
met het oog op een mogelijk artikel 12 beklag van het slachtoffer toch maar
de zwaardere variant zal kiezen en daardoor tot een minder zorgvuldige vervolgingsbeslissing
zal komen, doet geen recht aan de professionele taakuitoefening van het openbaar
ministerie.Deze leden wilden ook graag weten of valt uit te sluiten dat de rechter
zal instemmen met een registratie van de verklaring van het slachtoffer op
de terechtzitting door een televisiecamera, zelf door middel van live-opnamen.
Het uitgangspunt dat het aan de rechter is om te beoordelen of hij na afweging
van alle – uiteenlopende – belangen van de procesdeelnemers dergelijke
opnamen wil toestaan, brengt mee dat op voorhand niets kan worden uitgesloten.
De huidige praktijk geeft evenwel geen enkele aanleiding voor beduchtheid
dat rechters geneigd zullen zijn op dit punt enig risico te nemen, gelet op
hun verantwoordelijkheid voor de orde op de terechtzitting en een behoorlijke
behandeling van en besluitvorming over de strafzaak.Ten slotte vragen deze leden naar een reactie op de suggestie van het
Clara Wichmanninstituut om de Terwee-procedure open te stellen voor nabestaanden.
Op grond van artikel 51a, tweede lid, Wetboek van Strafvordering hebben directe
nabestaanden reeds toegang tot de strafrechter. Of daaraan nog uitbreiding
moet worden gegeven, wil ik bezien bij gelegenheid van de herziening van het
wetboek ter versterking van de positie van het slachtoffer, die al is aangekondigd.
Dit onderdeel is in het Hoofdlijnenakkoord bevestigd.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerXNoot1De eerder verschenen stukken inzake dit wetsvoorstel zijn gedrukt onder
EK nrs. 104 t/m 104c, vergaderjaar 2002–2003.XNoot2Zie bijlage. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20032004-27632-A-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl