Besluit van 31 augustus 2009, houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met aanpassingen in de te verzekeren prestaties en in de regels voor het eigen risico per 1 januari 2010
Staten-Generaal — Staatsblad 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Staatsblad
 van het Koninkrijk der Nederlanden
 
 
 Besluit van 31 augustus 2009, houdende wijziging van het Besluit
	 zorgverzekering in verband met aanpassingen in de te verzekeren prestaties en
	 in de regels voor het eigen risico per 1 januari 2010
 
 
 Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses
		 van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
 
 Op de voordracht van Onze Minister
			 van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 31 juli 2009,
			 Z/VU-2942907;
 Gelet op de artikelen 11, derde lid,
			 en 20, tweede en derde lid, van de Zorgverzekeringswet;
 De Raad van State gehoord (advies van
			 12 augustus 2009, no. 13.09.0316/I);
 Gezien het nader rapport van Onze
			 Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 25 augustus 2009,
			 Z/VU-2951114;
 
 
 Hebben goedgevonden en verstaan:
 
 
 
 
 
 ARTIKEL
 I
 
 Het Besluit zorgverzekering wordt gewijzigd als
			 volgt:
 
 A
 Artikel 1, onderdeel e, wordt gewijzigd als volgt:
 
 1.
 De komma’s worden telkens vervangen door puntkomma’s.
 
 
 2.
 In subonderdeel 2° wordt «het afnemen van eicellen» vervangen
				 door: de follikelpunctie.
 
 
 3.
 Aan het slot van subonderdeel 3° vervalt het woord: en.
 
 
 
 B
 Artikel 2.4 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1.
 In het eerste lid, aanhef, wordt «artikel 2.5a» vervangen
				 door: artikel 2.5a, zorg bij stoppen-met-rokenprogramma als bedoeld in artikel
				 2.5b.
 
 
 2.
 Het eerste lid, onderdeel a, subonderdeel 3°, komt te
				 luiden:
 
 
 
 3°.
 de vierde of volgende in-vitrofertilisatiepoging per te
						 realiseren zwangerschap, nadat drie pogingen zijn geëindigd tussen het moment
						 dat een follikelpunctie is geslaagd en het moment dat er sprake is van een
						 doorgaande zwangerschap van tien weken te rekenen vanaf het moment van de
						 follikelpunctie en indien de implantatie van gecryopreserveerde embryo’s niet
						 heeft geleid tot een doorgaande zwangerschap van negen weken en drie dagen te
						 rekenen vanaf de implantatie;.
 
 
 
 
 
 3.
 Het eerste lid, onderdeel c, komt te luiden:
 
 
 
 c.
 transplantaties van weefsels en organen slechts tot de
						 zorg behoren indien de transplantatie is verricht in een lidstaat van de
						 Europese Unie, in een staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de
						 Europese Economische Ruimte of in een andere staat indien de donor woonachtig
						 is in die staat en de echtgenoot, de geregistreerde partner of een bloedverwant
						 in de eerste, tweede of derde graad van de verzekerde is.
 
 
 
 
 
 
 C
 Na artikel 2.5a wordt een artikel 2.5b ingevoegd,
				luidende:
 
 
 
 Artikel
 2.5b
 
 
 1.
 Zorg bij stoppen-met-rokenprogramma omvat geneeskundige en
						farmacotherapeutische interventies ter ondersteuning van gedragsverandering met
						als doel te stoppen met roken.
 
 
 2.
 De zorg, bedoeld in het eerste lid, omvat slechts het
						volgen van het programma een keer per kalenderjaar.
 
 
 
 
 
 D
 Artikel 2.17 wordt gewijzigd als volgt:
 
 1.
 In het eerste lid, aanhef, wordt «indien deze verband houden
				 met» vervangen door: betreffen.
 
 
 2.
 Het eerste lid, onderdeel a, komt te luiden:
 
 
 
 a.
 verloskundige zorg en kraamzorg,.
 
 
 
 
 
 3.
 In het tweede lid, onderdeel b, wordt «of overgewicht»
				 vervangen door: , overgewicht of stoppen met roken.
 
 
 
 
 
 ARTIKEL
 II
 
 
 1.
 Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2010.
 
 
 2.
 In afwijking van het eerste lid treden de onderdelen B, C en D
				van artikel I, voor zover het betreft zorg bij stoppen-met-rokenprogramma, in
				werking met ingang van een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
 
 
 
 
 
 Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van
			 toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst.
 
 
 Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt op grond
		van artikel 25a, vijfde lid j° vierde lid, onder b van de Wet op de Raad van
		State, omdat het zonder meer instemmend luidt.
 
 
 
 ’s-Gravenhage,
 31 augustus 2009
 
 Beatrix
 
 
 De Minister van
		 Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 
 A.
 Klink
 
 
 
 Uitgegeven de tweeëntwintigste september
			 2009
 
 De Minister van
			 Justitie,
 
 E. M. H.
 Hirsch
				 Ballin
 
 
 
 
 
 
 NOTA VAN TOELICHTING
 
 
 
 1.
 Algemeen
 
 
 Met dit besluit is het Besluit zorgverzekering (Bzv)
				gewijzigd.
 De wijzigingen betreffen:
 
 
 a.
 het wegnemen van onduidelijkheden en aanpassing in verband
					 met medische ontwikkelingen met betrekking tot de op grond van de
					 Zorgverzekeringswet (Zvw) te verzekeren prestatie in-vitrofertilisatiepoging;
 
 
 b.
 het regelen dat transplantaties buiten de landen van de
					 Europese Unie en van de landen die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende
					 de Europese Economische Ruimte van de te verzekeren prestaties worden
					 uitgesloten, tenzij de verzekerde kan aantonen dat het een donatie betreft van
					 een bloedverwant, echtgenoot of geregistreerde partner;
 
 
 c.
 het regelen van zorg bij stoppen-met-rokenprogramma als
					 onderdeel van de te verzekeren Zvw-prestaties;
 
 
 d.
 het helder formuleren dat verloskundige zorg en kraamzorg
					 buiten het verplicht eigen risico vallen.
 
 
 
 Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2010, met
			 uitzondering van het opnemen van het stoppen-met-rokenprogramma in het pakket
			 van te verzekeren Zvw-prestaties. De onderdelen van dit besluit die betrekking
			 hebben op het stoppen-met-rokenprogramma, treden in werking op een bij
			 koninklijk besluit te bepalen tijdstip, maar in ieder geval met ingang van
			 1 januari 2011.
 Het ontwerpbesluit is op 11 juni 2009 op grond van artikel 124 van
			 de Zvw aan beide Kamers der Staten-Generaal overgelegd (Kamerstukken II
			 2008/09, 29 689, nr.
			 265). Het ontwerp zoals dat was overgelegd, bevatte nog een bepaling
			 waarmee een lid aan artikel 2.8 van het Bzv werd toegevoegd. Dat lid strekte
			 ertoe zorgverzekeraars met betrekking tot bepaalde groepen van geneesmiddelen
			 een ruimere aanwijzingsbevoegdheid te geven en voor deze groepen geen
			 vergoedingslimiet meer vast te stellen. De vaste commissie voor
			 Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft bij brief van 2 juli 2009,
			 2009Z12557/2009D34551, meegedeeld besloten te hebben dit onderdeel van het
			 ontwerpbesluit te stuiten. De vaste commissie heeft dit besluit genomen op
			 grond van mijn toezegging, gedaan in het algemeen overleg van 25 juni 2009 over
			 het geneesmiddelenbeleid (Kamerstukken II 2008/09,
			 29 477, nr.
			 101), na het zomerreces een nader standpunt aan de Kamer te doen
			 toekomen. In verband hiermee is dit onderdeel uit het ontwerp verwijderd.
 
 
 
 2.
 Artikelsgewijs
 
 
 
 Artikel I
 
 
 
 A en B, voor zover het betreft
					 in-vitrofertilisatiepoging
 
 
 In zijn Pakketadvies 2009, heeft het College voor
					 zorgverzekeringen (CVZ) geadviseerd de definitie voor
					 «in-vitrofertilisatiepoging» in artikel 1, eerste lid, onderdeel e, van het Bzv
					 alsmede de uitsluiting van de vierde en volgende pogingen per te realiseren
					 zwangerschap in artikel 2.4, eerste lid, onderdeel a, subonderdeel 3°, van het
					 Bvz aan te passen. Dit advies is overgenomen. Het woord «en» is in artikel 1,
					 eerste lid, onderdeel e, komen te vervallen om de verwarring weg te nemen dat
					 een «in-vitrofertilisatiepoging» alleen meetelt voor het aantal van
					 maximaal drie pogingen indien alle in die bepaling genoemde onderdelen door de
					 verzekerde zijn afgenomen.
 Artikel 2.4, eerste lid, onderdeel a, subonderdeel 3°, van
					 het Bzv, is aangepast teneinde duidelijk te regelen wanneer een poging als een
					 poging telt en wanneer er dus sprake is geweest van drie pogingen. Daarbij is
					 tevens rekening gehouden met de medische ontwikkeling die gericht is op zo laag
					 mogelijke dosering hormonale stimulatie. Een poging gaat pas als een poging
					 tellen indien er een geslaagde follikelpunctie (het verkrijgen van rijpe
					 eicellen) heeft plaatsgevonden. Alleen pogingen die daarna zijn afgebroken
					 tellen mee voor het aantal pogingen. De terugplaatsing van de/alle bij een
					 poging verkregen embryo’s (al dan niet tussentijds gecryopreserveerd) maakt
					 deel uit van de poging waarmee de embryo’s verkregen zijn.
 Verder is de tekst aangepast omdat de oude tekst niet
					 duidelijk maakte wanneer er sprake was van een gerealiseerde zwangerschap. Dat
					 is nu verduidelijkt door aan te geven wanneer er geen sprake is van een
					 doorgaande zwangerschap in de zin van de te verzekeren prestaties op grond van
					 de Zvw. Van belang hierbij is dat onderzoek heeft bevestigd dat de uitkomstmaat
					 doorgaande zwangerschap (clinical pregnancy) een valide maat is om het
					 succespercentage van in-vitrofertilisatiebehandeling te bepalen. Een doorgaande
					 zwangerschap is te definiëren als een levend embryo van ten minste 12 weken
					 zwangerschapsduur vanaf de laatste menstruatie bij een fysiologische
					 zwangerschap. Voor de zwangerschapsduur bij IVF betekent dat 10
					 weken na het moment van follikelpunctie. De bevruchting van de eicel vindt
					 direct aansluitend aan de punctie plaats. Bij cryo-embryo’s geldt niet de
					 punctie, maar het tijdstip van implantatie als beginpunt van de telling voor
					 het begrip doorgaande zwangerschap en daarmee wordt de telperiode enige dagen
					 korter. Indien drie pogingen niet hebben geleid tot een zwangerschap van
					 minimaal 10 weken te rekenen vanaf het moment van de follikelpunctie, dan is er
					 geen recht meer op een vierde of volgende poging. Een nieuwe poging na een
					 doorgaande zwangerschap – spontaan of na in-vitrofertilisatie – geldt als een
					 eerste poging. Omdat conform het advies van het CVZ in artikel 2.4, eerste lid,
					 onderdeel a, subonderdeel 3°, van het Bzv, gesproken wordt van
					 «follikelpunctie» en niet meer van het afnemen van eicellen, is de in
					 artikel 1, eerste lid, onderdeel e, van het Bzv, gehanteerde definitie daarmee
					 in overeenstemming gebracht.
 
 De macro-meerkosten van mogelijke extra follikelpuncties worden
				 grofweg geschat op € 0,8 mln. De mogelijke besparingen als gevolg van lagere
				 dosering hormonale stimulatie (circa € 5 mln) wegen daar ruimschoots
				 tegenop.
 
 
 
 Onderdeel B, C, D, voor zover het betreft zorg bij
					 stoppen-met-rokenprogramma, en Artikel II, tweede lid
 
 
 Met het wijzigen van artikel 2.4, eerste lid, aanhef, en de
					 toevoeging van een artikel 2.5b aan het Bzv zijn de te verzekeren prestaties
					 uitgebreid met een stoppen-met-rokenprogramma. Daarmee is tevens uitvoering
					 gegeven aan het advies van het CVZ «Stoppen-met-rokenprogramma te verzekeren
					 zorg» van 21 april 2009, volgnummer: 29006531.
 Dit programma bestaat uit een combinatie van op
					 gedragsverandering gerichte interventies (in een groep of individueel) met
					 farmacotherapeutische interventies. Verzekerden kunnen dit programma maximaal
					 één keer per kalenderjaar voor rekening van de zorgverzekering
					 volgen.
 
 In 2008 rookte 26,7% van de Nederlandse bevolking van 15 jaar
				 en ouder. Ons land telde in 2008 dus ongeveer 3,5 miljoen rokers. Jaarlijks
				 sterven in Nederland circa 19.000 mensen als gevolg van aan roken gerelateerde
				 ziekten. Roken is daarmee de belangrijkste vermijdbare doodsoorzaak. Daarnaast
				 is roken voor de meeste rokers ook een verslavingsziekte: weinig rokers die een
				 stoppoging doen, lukt het ook echt om met roken te stoppen. In 2008 meldde 74%
				 van de rokers van plan te zijn in de toekomst te stoppen met roken. Iets meer
				 dan 35% van de rokers wil binnen een jaar stoppen. Ondanks dat slechts zo’n 5%
				 van de stoppogingen zonder ondersteuning succesvol is, wordt nog steeds 70% van
				 de stoppogingen ondernomen zonder dat daarbij ondersteuning wordt gebruikt. Het
				 gebruik van ondersteuning bij stoppen met roken kan de slaagkans van een
				 stoppoging verhogen tot circa 20–30%.
 
 Een integraal stoppen-met-rokenprogramma is de meest
					 effectieve manier om rokers te laten stoppen met roken. Het stoppen-met-rokenprogramma
					 bestaat uit een combinatie van gedragsmatige begeleiding met
					 farmacotherapeutische ondersteuning. Bij dit programma gaat het om een aanpak
					 voor het stoppen met roken volgens de vigerende richtlijnen van het Nederlands
					 Huisartsen Genootschap en Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO. Door
					 het integrale programma als een afzonderlijke Zvw-prestatie te regelen, kan een
					 roker op het integrale programma aanspraak maken. Een dergelijke afzonderlijke
					 Zvw-prestatie biedt partijen in de markt een herkenbaar en transparant
					 product.
 Met het advies van het CVZ is de wetenschappelijk bewezen
					 effectiviteit van een integrale stopondersteuning benadrukt. Een integrale
					 aanpak is sterker dan het aanbieden van diverse therapeutische componenten
					 afzonderlijk. De basis van de integrale aanpak is de gedragsmatige begeleiding.
					 Dit betekent dat er altijd een vorm van erkende gedragsmatige begeleiding
					 ingezet wordt met mogelijke aanvulling van effectief bewezen farmacotherapie,
					 maar dat farmacotherapie nooit zonder gedragsmatige ondersteuning kan worden
					 ingezet. Gekochte nicotinepleisters kunnen bijvoorbeeld niet bij de
					 zorgverzekeraar gedeclareerd worden indien er geen gedragsmatige begeleiding
					 wordt ingezet.
 De daadwerkelijke zorg en begeleiding binnen het
					 stoppen-met-rokenprogramma wordt op de persoon afgestemd en indien nodig
					 geleidelijk in het zorgproces aangepast door de zorgverlener (stepped care
					 principe). De richtlijnen en standaarden voor de behandeling van
					 tabaksverslaving hebben dit ook zo verwoord.
 
 
 De kosten van het stoppen-met-rokenprogramma bedragen per
					 stoppoging gemiddeld € 250. Het CVZ raamt de totale kosten bij landelijke
					 invoering op een bedrag tussen de ongeveer € 20 en € 33 miljoen op jaarbasis.
					 Het CVZ heeft deze cijfers onder meer gebaseerd op enquêtegegevens waarin
					 ondervraagden zelf aan gaven of zij een stoppoging hebben gedaan en of zij
					 daarbij ondersteuning hebben gekregen. In opdracht van mij heeft
					 zorgverzekeraar Agis een «Vergoeding stoppen met rokenondersteuning»
					 uitgevoerd. De proef is onderzocht door Regioplan Beleidsonderzoek. Op basis
					 daarvan becijferen Agis en Regioplan de kosten van stoppen met roken op
					 landelijk niveau tussen de ongeveer € 14 en € 23 miljoen. Gelet op deze
					 becijfering, de voorwaarde dat de verzekerde het programma maximaal één keer
					 per kalenderjaar kan volgen en de verwachting dat zorgverzekeraars efficiënt
					 stoppen-met-rokenprogramma’s zullen inkopen, verwacht ik dat een raming van
					 ongeveer € 20 op jaarbasis reëel is.
 Voor opname van preventieve interventies in de
					 zorgverzekering zijn in de Rijksbegroting in ieder geval met ingang van 2011
					 gelden gereserveerd. Daarbij is rekening gehouden met een bedrag van € 20
					 miljoen per jaar voor het stoppen-met-rokenprogramma. Als de binnenkort te
					 verwachten afronding van de besluitvorming over de begroting 2010 daarvoor de
					 financiële ruimte biedt, wordt het stoppen-met-rokenprogramma met
					 ingang van 1 januari 2010 in de Zvw-prestaties opgenomen. Daarom is
					 ervoor gekozen de inwerkingstredingsdatum van het stoppen-met-rokenprogramma
					 bij koninklijk besluit te bepalen.
 De uitgaven voor het stoppen-met-rokenprogramma zullen
					 gemonitord worden. Als in de praktijk blijkt dat de uitgaven hoger zijn dan het
					 beschikbare jaarbudget, kan afhankelijk van de situatie en wijze
					 van overschrijding overwogen worden om de te verzekeren prestatie
					 aan te passen.
 
 Om de zorgverzekeraar te ondersteunen dat het programma wordt
				 gevolgd waarover hij goede afspraken heeft gemaakt, is artikel 2.17, tweede
				 lid, onderdeel b, aangepast. Geregeld is dat de zorgverzekeraar kan bepalen dat
				 als een door hem aangewezen stoppen-met-rokenprogramma wordt
				 gevolgd, kosten van verzekerde zorg die samenhangt met stoppen met roken geheel
				 of gedeeltelijk buiten het eigen risico vallen.
 
 
 
 Onderdeel B, voor zover het betreft transplantaties van
					 weefsels en organen
 
 
 Artikel 2.4, eerste lid, onderdeel c, van het Bzv is om twee
					 redenen gewijzigd.
 In de eerste plaats is artikel 2.4, eerste lid, onderdeel c,
					 gewijzigd ter uitvoering van het in de brief van 3 november 2008 aan de Tweede
					 Kamer (Kamerstukken II 2008/09,
					 28 140, nr. 62)
					 aangekondigde voornemen om de regelgeving zodanig aan te vullen dat de
					 zorgverzekeraar in die gevallen dat ernstig twijfel bestaat over de ethische
					 aanvaardbaarheid van een transplantatie de vergoeding voor rekening van de
					 zorgverzekering moet weigeren. Aanleiding voor deze toezegging waren de
					 problemen waarmee zorgverzekeraars werden geconfronteerd in geval van
					 declaraties van niertransplantaties buiten Nederland waarbij er sprake was van
					 het afstaan van een nier door een levende donor tegen betaling. Een dergelijke
					 vergoeding verzet zich tegen de ethische en wettelijke normen in Nederland dat
					 een orgaan om niet wordt afgestaan. Zorgverzekeraars Nederland heeft daarom bij
					 brief van 29 september 2008, BDIR 2008/0022, aangegeven het wenselijk te achten
					 dat geregeld zou worden dat transplantaties buiten de landen van de
					 Europese Unie en van de landen die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende
					 de Europese Economische Ruimte van de te verzekeren prestaties zouden worden
					 uitgesloten, tenzij de verzekerde kan aantonen dat het een donatie betreft van
					 een bloedverwant, echtgenoot of geregistreerde partner. In dat geval zal er
					 geen sprake zijn van extra financiële compensatie, zo is de redenering. Deze
					 aanbeveling van Zorgverzekeraars Nederland is gevolgd. Wat betreft de
					 bloedverwantschap is gekozen voor bloedverwanten in de eerste, tweede of derde
					 graad.
 Deze regeling laat de bepalingen met betrekking tot de hoogte
					 van de vergoeding, te weten artikel 13 van de Zvw en artikel 2.2, tweede lid,
					 van het Bzv, onverlet.
 In de tweede plaats is de limitatieve opsomming van
					 transplantaties van weefsels en organen achterhaald gebleken. Zo worden
					 geïsoleerde pancreastransplantaties voor rekening van de zorgverzekering
					 verricht, terwijl deze niet afzonderlijk in artikel 2.4, eerste lid, onderdeel
					 c, zijn genoemd. Deze transplantaties voldoen echter wel aan het criterium van
					 artikel 2.2, de stand van de wetenschap en praktijk, zoals het CVZ mij bij
					 brief van 6 mei 2008, PAK/28038238, heeft laten weten. Het CVZ stelde daarom
					 voor de bepaling op dit punt aan te passen. Aan deze aanbeveling is uitvoering
					 gegeven door de limitatieve opsomming te laten vervallen.
 
 
 
 
 Onderdeel D, voor zover het betreft verloskundige zorg en
					 kraamzorg
 
 De kosten van verloskundige en kraamzorg vallen niet onder het
				 verplichte eigen risico. Dit is dezelfde uitzondering als voorheen bij de
				 no-claimteruggave op grond van de Ziekenfondswet en later op grond van de Zvw
				 gold. Bij de invoering van de Zvw is bij de formulering van de tekst voor deze
				 uitzondering, in plaats van de woorden «verloskundige zorg en kraamzorg»
				 gekozen voor een formulering die aansloot bij de omschrijvingen van paragraaf 1
				 van hoofdstuk 2 van het Bzv. De term «kosten in verband met zwangerschap,
				 bevalling en kraamzorg» leidt in de praktijk tot verwarring of daaronder meer
				 zou vallen dan voorheen. Dat is niet het geval. Het gaat om de directe kosten
				 voor verloskundige zorg en voor kraamzorg, zoals ook duidelijk blijkt uit de
				 nota van toelichting op het Bzv. Tot de directe kosten behoren kosten zoals
				 bijvoorbeeld de kosten van echoscopisch onderzoek uitgevoerd door de
				 verloskundige en niet de kosten van zorg die onder andere te verzekerde
				 prestaties vallen zoals bijvoorbeeld de kosten van geneesmiddelen,
				 bloedonderzoeken, vlokkentesten of ziekenvervoer. Om de verwarring
				 weg te nemen is artikel 2.17 van het Bzv aangepast.
 
 
 
 
 De Minister van
			 Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 
 A.
 Klink