Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris over het fiche Verordening inzake gasvoorzieningszekerheid
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134670
 2008-2009
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 924
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 14 september 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 4 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 1. Verordening inzake anjovisbestand in de Golf van Biskaje en de daarop
vissende visserijtakken (Kamerstuk 22 112, nr. 921);
 2. Kaderbesluit betreffende het recht op tolk- en vertaaldiensten in strafprocedures
(Kamerstuk 22 112, nr. 922);
 3. Verordening inzake de vaststelling van een vangstdocumentatieprogramma
voor blauwvintonijn (Kamerstuk 22 112, nr. 923);
 4. Verordening inzake gasvoorzieningszekerheid.
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans 
 
 Fiche: Verordening inzake gasvoorzieningszekerheid
 1. Algemene gegevens
 
 Titel voorstel: Voorstel voor een Verordening
van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen tot veiligstelling
van de aardgasvoorziening en houdende intrekking van Richtlijn 2004/67/EG
 
 
 Datum Commissiedocument: 16 juli 2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM(2009)363
 
 
 Prelex:http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=
198459
 
 
 Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board SEC(2009) 980 final. De impact assessment is verder samengevat
in het document waarmee het voorstel voor de verordening wordt gepresenteerd
(COM(2009)363). Verder heeft de Commissie ter nadere onderbouwing twee aanvullende
documenten gepubliceerd:
 – The January 2009 Gas Supply Disruption to the EU: An Assessment
(SEC(2009)977).
 – Assessment Report of Directive 2004/67/EC on Security of Gas Supply
(SEC(2009)978).
 
 
 Behandelingstraject Raad: De ontwerp verordening
is op 16 juli door de Europese Commissie gepresenteerd in de Raadswerkgroep
Energie. Naar verwachting start in de eerste week van oktober de inhoudelijke
discussie in de Raadswerkgroep Energie. Op 7 december 2009 volgt de eerste
formele bespreking in de VTE-Raad. De Commissie streeft naar afronding van
de besluitvorming over de verordening tijdens de VTE-Raad van 12 maart
2010, dan onder Spaans voorzitterschap.
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie
van Economische Zaken
 
 
 Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement
en comitologie
 
 
 a) Rechtsbasis
 
   De Commissie hanteert artikel 95 EG als rechtsbasis. Nederland
bestrijdt deze keuze (zie 4a).
 
 
 b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement
 
   Stemwijze Raad: gekwalificeerde meerderheid.
   Rol Europees Parlement: co-decisie bij artikel 95 EG; zie verder
opmerkingen onder 4 a.
 
 
 c) Comitologie
 
   N.v.t. Wel wordt er een Gas Coordination Group opgericht, die bestaat
uit vertegenwoordigers van de bevoegde instanties, energieregulators, netbeheerders,
representatieve organen van de betrokken bedrijfstak en afnemers. De Gas Coordination
Group heeft geen invloed op de besluitvorming, maar kan slechts adviserend
optreden. De lidstaten zijn als zodanig niet vertegenwoordigd in de Groep
en de Groep is verder niet ingekaderd conform het Comitologiebesluit. Daarmee
kan de ontwerp-verordening op dit punt niet bij voorbaat op instemming rekenen.
Nader wordt bezien of naast de Gas Coordination Group nog een (beheers)comité
dient te worden ingesteld. 
 2. Samenvatting BNC-fiche
 Korte inhoud voorstel
 De ontwerp verordening beoogt de leveringszekerheid van gas in de Europese
Unie te versterken. De voorgestelde maatregelen dienen de lidstaten beter
in staat te stellen de leveringszekerheid ten tijde van aanvoeronderbrekingen
te kunnen blijven garanderen. Lidstaten worden verplicht een Bevoegde Autoriteit
voor de leveringszekerheid aan te wijzen, die onder meer tot taak krijgt het
(doen laten) opstellen van risico-analyses en noodplannen.
 
 Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Bevoegdheidsvaststelling: de Commissie neemt artikel 95 EG als rechtsbasis.
Nederland is van mening dat dit artikel 100 EG moet zijn.
 
 Subsidiariteitsoordeel: positief.
 
 Proportionaliteitsoordeel: negatief.
 
 Risico’s/implicaties/kansen
 
 Een risico is dat met de verordening de indruk wordt gewekt dat problemen
met de gasaanvoer kunnen worden opgelost door (het bouwen van) voldoende transportcapaciteit.
De beschikbaarheid van transportcapaciteit garandeert echter nog niet dat
ten tijde van een onderbreking van de aanvoer, langs andere wegen gas kan
en zal worden geleverd. De fysieke beschikbaarheid van gas is een minstens
zo belangrijke factor. Die beschikbaarheid wordt grotendeels bepaald door
de markt en ligt daarmee voor een groot deel buiten de directe invloedssfeer
van overheden. Voor de Nederlandse situatie geldt bijvoorbeeld dat de overheid
in beginsel geen directe zeggenschap heeft over de binnenlandse gasproductie.
Daarom is het, buiten het kader van deze verordening, van groot belang dat
de lidstaten inzetten op een diversificatie van aanvoerbronnen en aanvoerroutes
om zodoende de markt, en daarmee de fysieke beschikbaarheid van gas ook ten
tijde van een aanvoeronderbreking te bevorderen.
 
 Positief is dat iedere lidstaat wordt gedwongen de eigen positie in termen
van leveringszekerheid te evalueren en preventieve maatregelen te nemen. Ook
positief is de intentie van de Commissie om de markt zoveel mogelijk ruimte
te bieden om eventuele verstoringen in de gaslevering zelf op te vangen. Die
intentie zou wel duidelijker vertaald moeten worden in de tekst van het voorstel.
 Nederlandse positie en eventuele acties
 Nederland staat positief tegenover de grondgedachte en de doelstelling
van de Commissie met de verordening. Wel heeft Nederland op een aantal onderdelen
kritiek (te korte termijnen, te veel bevoegdheden naar de Commissie) en vindt
dat de soevereiniteit over nationale bodemschatten beter dient te worden verankerd.
 3. Samenvatting voorstel
 Inhoud voorstel
 De ontwerp verordening beoogt de leveringszekerheid van gas in de EU en
lidstaten te versterken. De voorgestelde maatregelen dienen de lidstaten beter
in staat te stellen de leveringszekerheid van huishoudens ten tijde van aanvoeronderbrekingen
te kunnen blijven garanderen (het staat lidstaten overigens vrij om een bredere
groep van te beschermen gebruikers te kiezen). De kern van het voorstel bestaat
dan ook uit concrete verplichtingen voor de lidstaten om zich op een dergelijke
eventualiteit voor te bereiden en uit bepalingen die in die situatie de coördinatierol
van de Commissie regelen. 
 
 Om voorbereid te zijn op een onderbreking in de aanvoer, stelt de ontwerp-verordening
minimum eisen aan de infrastructuur van de individuele lidstaten. De infrastructuur
van elke lidstaat zal in staat moeten zijn de uitval van zijn grootste aanvoerbron
te kunnen opvangen (de zogenaamde N-1 indicator). Verder worden de lidstaten
verplicht om risico-analyses te maken en preventieve actie- en noodplannen
te ontwikkelen, met daarin maatregelen als het afschakelen van bepaalde groepen
van gebruikers en de inzet van voorraden (zie verder annex II van de verordening).
Deze plannen dienen ter instemming te worden voorgelegd aan de Commissie.
Deze kan de lidstaten aanbevelen hun maatregelen te wijzigen en die wijzigingen
uiteindelijk af te dwingen als zij is van mening is dat de maatregelen gezien
de onderkende risico’s ontoereikend zijn of strijdig met bestaande EU
wet- en regelgeving.
 
 Lidstaten dienen verder een Bevoegde Autoriteit aan te wijzen, die verantwoordelijk
is voor de uitvoering en monitoring van deze verordening. Het is mogelijk
om bepaalde taken in het kader van de verordening te laten uitvoeren door
andere entiteiten onder toezicht van de Bevoegde Autoriteit.
 
 De Commissie krijgt een sterke(re) coördinerende bevoegdheid, en
kan de Bevoegde Autoriteiten van de lidstaten en aardgasbedrijven ten tijde
van een «communautaire noodsituatie» bindende aanwijzingen geven.
Er is sprake van een «communautaire noodsituatie» als de Commissie
die uitroept op verzoek van een Bevoegde Autoriteit of als de EU 10%
van de gasimport uit derde landen verliest.
 Impact assessment Commissie
 Bij de effectbeoordeling heeft de Commissie de volgende opties bestudeerd:
 1) geen nieuwe actie van de Gemeenschap;
 2) betere handhaving van Richtlijn 2004/67/EG;
 3) aanpak op basis van vrijwilligheid door de industrie;
 4) een herziene richtlijn;
 5) een nieuwe verordening.
 
 Met betrekking tot optie 1 en 2 heeft de Commissie een evaluatie uitgevoerd
van de tenuitvoerlegging van de bestaande richtlijn. Die heeft haar tot de
conclusie geleid dat de bestaande richtlijn niet volstaat gezien de groeiende
invoerafhankelijkheid en de toegenomen leverings- en doorvoerrisico’s
in derde landen, alsmede de steeds grotere gasstromen en de ontwikkeling van
de interne gasmarkt binnen de Gemeenschap. Wat optie 3 betreft, is de Commissie
van mening dat een nadeel van een aanpak op basis van vrijwilligheid is dat
een consistente deelname van alle marktspelers niet geheel kan worden gewaarborgd.
Bovendien is de Commissie van mening dat marktkrachten niet in alle omstandigheden
(kunnen) zorgen voor de totstandbrenging van de benodigde extra capaciteit
die nodig is om de leveringszekerheid te garanderen. Wat de opties 4 en 5
(keuze van het juridisch instrument) betreft, is de Commissie van mening dat
een verordening een geschikter instrument is dan een richtlijn, en wel om
de volgende redenen: een verordening is rechtstreeks toepasselijk voor de
bevoegde instanties van de lidstaten, de aardgasbedrijven en de consument;
er is geen omslachtige omzetting vereist; een verordening waarborgt de duidelijkheid
en samenhang van de normen en verplichtingen in de hele Gemeenschap en de
betrokkenheid van de communautaire instellingen wordt hierdoor duidelijk omschreven. 
 4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel
 Bevoegdheid
 De voorstellen van de Commissie passen binnen de bevoegdheden die de EG
op grond van artikel 100 EG (economisch en monetair beleid) heeft.
 
 De Commissie hanteert artikel 95 EG als rechtsbasis. Nederland bestrijdt
deze keuze. Artikel 95 EG is alleen van toepassing wanneer de interne markt
het hoofddoel van de regeling is, zoals blijkt uit het arrest van het Hof
van Justitie van 5 oktober 2000 in de tabaksreclamezaak over de reikwijdte
van artikel 95 EG (destijds artikel 100A). De Commissie heeft niet voldoende
duidelijk gemaakt welke belemmeringen voor de handel met het voorstel worden
weggenomen, die het gebruik van artikel 95 EG als rechtsgrondslag kunnen rechtvaardigen.
 
 De Commissie legt bij de onderbouwing van het voorstel vooral de nadruk
op het bevorderen van de gasinfrastructuur en interconnectoren (de leidingen
die de verbinding vormen tussen, veelal nationale, gastransportnetwerken)
en stelt dat daarmee een goed functioneren van de interne markt wordt bevorderd
en tegelijkertijd ook de leveringszekerheid wordt geholpen. Hierdoor zou een
keuze voor artikel 95 EG te billijken zijn. Het voorstel (artikelen + overwegingen)
gaat echter vooral in op noodvoorzieningen. Weliswaar wordt er veel nadruk
gelegd op infrastructuur en het voldoende beschikbaar hebben van reservecapaciteit,
maar er is geen sprake van focus op alleen interconnectoren, noch op het bevorderen
van marktintegratie. Het gaat vooral om plannen van (extra) capaciteit en
het voorzien in noodplannen voor het geval dat zich een ernstige onderbreking
in de aanvoer van gas voordoet. Dit vergt een rechtsgrondslag op basis van
artikel 100 EG en niet artikel 95 EG. Na inwerkingtreding van het Verdrag
van Lissabon zou het voorstel gebaseerd moeten worden op artikel 194 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Overigens kan het definitieve
standpunt betreffende de rechtsbasis pas op basis van de uiteindelijke tekst
van het voorstel worden bepaald.
 
 Bij de totstandkoming van een besluit op grond van artikel 100 EG heeft
het Europees Parlement geen rol, terwijl er bij artikel 194 van het Werkingsverdrag
sprake is van codecisie. Nederland pleit er daarom voor rekening te houden
met de rol die het Europees Parlement zal krijgen bij artikel 194 Werkingsverdrag
en roept de Commissie en de Raad op om het Europees Parlement voldoende te
betrekken in afwachting van inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon.
 Functionele toets:
 
 Subsidiariteit: positief
 
 Dit voorstel heeft tot doel de continuïteit van de energievoorziening
van de Gemeenschap te versterken. Met de verwezenlijking van de interne energiemarkt
en zoals aangetoond door de verstoring van de gaslevering in januari 2009,
is de aardgasleveringszekerheid een zorg waarbij de communautaire dimensie
steeds belangrijker wordt. In een grensoverschrijdende noodsituatie is samenwerking
en coördinatie tussen overheden wenselijk. Gecoördineerde acties
van de bevoegde instanties van de lidstaten dragen bij aan een spoedige oplossing
van crises. Daartoe kan sterkere coördinatie op regionaal niveau wenselijk
zijn. Ook coördinatie op communautair niveau kan bijdragen aan een spoedige
oplossing van crises. Bovendien kan de Commissie een belangrijke rol spelen
in de dialoog met derde landen. Door te spreken met één stem
staan de Europese lidstaten sterker vis-a-vis derde landen. Nederland staat
daarom positief tegenover versterkte Europese samenwerking. 
 Proportionaliteit: negatief
 Er dient een Bevoegde Autoriteit te worden aangewezen, die onder meer
verantwoordelijk wordt voor preventieve maatregelen en maatregelen in geval
van nood en de daartoe uit te voeren risico-analyse en op te stellen plannen.
De maatregelen die de Bevoegde Autoriteit voorstelt kunnen echter worden overstemd
door de Commissie indien die daar aanleiding toe ziet. Ook kan Commissie maatregelen
die een Bevoegde Autoriteit neemt ten tijde van een crisis overstemmen en
eventueel andere maatregelen afdwingen. Verder geeft het voorstel de Commissie
het recht om investeringen in de transportinfrastructuur van de lidstaten
af te dwingen indien deze noodzakelijk zijn om gas in twee richtingen te kunnen
laten stromen. De vraag of deze investeringen maatschappelijk en economisch
verantwoord zijn komt echter niet aan de orde. Nederland is van mening dat
deze bevoegdheden een stap verder gaan dan noodzakelijk voor het gestelde
doel en vindt dat een zware aanbeveling van de Commissie volstaat om tot adequate
noodplannen en crisismaatregelen te komen.
 
 Ook geeft het voorstel de Commissie het recht om te beslissen over de
samenstelling van de Gas Coordination Group. Nederland is echter van mening
dat elke lidstaat zelf moet kunnen beslissen over zijn afvaardiging naar deze
groep.
 
 Het voorgestelde rechtsinstrument (een verordening) kan op Nederlandse
instemming rekenen omdat het rechtstreeks van toepassing is en daarmee minder
risico bestaat op verschillende interpretaties en uitvoeringspraktijken. Met
een verordening kan de implementatielast worden beperkt omdat omzetting van
alle bepalingen in nationale wetgeving in beginsel niet nodig is. Wel zijn
uitvoeringsmaatregelen nodig, zie punt 6a.
 Nederlands oordeel
 Hoewel de soevereiniteit van lidstaten over hun bodemschatten is vastgelegd
in één van de overwegingen, valt op basis van de huidige tekst
niet uit te sluiten dat de bevoegdheid van de Commissie zich uitstrekt tot
zeggenschap over bijv. de Nederlandse gasproductie. Dit kan afbreuk doen aan
de soevereiniteit van lidstaten. Dit is voor Nederland niet acceptabel.
 
 De Commissie moet weliswaar het instrumentarium hebben om lidstaten aan
te spreken op de maatregelen en acties die zij nemen om voorbereid te zijn
op een crisis en ten tijde van een crisis. Maar daarbij kan het niet zo zijn,
zoals nu wel het geval is, dat de Commissie het laatste woord claimt t.a.v.
de preventieve actie- en noodplannen die de Bevoegde Autoriteiten van de lidstaten
moeten opstellen en de maatregelen die worden genomen ten tijde van een crisis.
Ook het recht dat de Commissie claimt om investeringen in nationale gastransport-netwerken
af te dwingen, gaat te ver aangezien dit tot omvangrijke investeringen en
daarmee tot hogere tarieven voor eindgebruikers kan leiden, zonder dat daar
een economische rechtvaardiging tegenover staat. Nederland vindt dat dit vergaand
ingrijpt in bevoegdheden van de lidstaten waar volstaan kan worden met peer-review
via de Gas Coordination Group, rapportage aan en monitoring door de Commissie
alsmede verantwoordingsplicht voor lidstaten richting de Commissie en andere
lidstaten.
 5. Implicaties financieel
 Consequenties EG-begroting
 Het voorstel heeft geen grote consequenties voor de EG-begroting.
 De kosten zijn vooral gelegen in het houden van bijeenkomsten van de Gas
Coordination Group en de kosten voortvloeiende uit de inzet (op grond
van artikel 10) van een eventuele EU monitoring-missie naar landen/regio’s
waar zich problemen voordoen met de gaslevering (aan de EU). De totale lasten
voor het EG-budget bedragen volgens inschatting van de Europese Commissie € 5,3
miljoen tot en met de eerste vijf jaar na inwerkingtreding van de verordening.
 Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid
en/of decentrale overheden
 Nederland beschikt nu niet over een nationaal noodplan en een preventief
actieplan zoals voorgesteld door de Commissie. Deze dienen te worden gemaakt
en moeten periodiek worden bijgesteld, net als de periodiek te herhalen risico-analyse,
wat extra ambtelijke capaciteit zal vergen van het Ministerie van Economische
Zaken en de toezichthouder (de raad van bestuur van de Nederlandse mededingingsautoriteit).
In totaal 1,5 à 2 fte op jaarbasis.
 Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven
en burger
 Het voorstel voorziet in een minimumstandaard waar de nationale infrastructuur
aan dient te voldoen. Bovendien worden betere interconnecties, d.w.z. betere
verbindingen met gastransportnetwerken in omringende landen, voorgeschreven.
Hoewel Nederland beschikt over een kwalitatief en kwantitatief zeer goed gastransportnet
met veel internationale verbindingen, valt niet uit te sluiten dat de verordening
eventuele uitbreiding noodzakelijk maakt. Dit komt vooral door de bepaling
dat alle internationale verbindingen, alsmede de daaraan gekoppelde transportnetten,
tweerichtingsverkeer van gas moeten kunnen ondersteunen om zo het gas vrijer
binnen de EU te kunnen doen circuleren. De hiermee gepaard gaande investeringen
zullen eerst en vooral moeten worden gedragen door het bedrijfsleven, en indirect
de Nederlandse burger (via hogere gastransporttarieven). Financiering uit
andere bron ligt niet in de rede.
 Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale
overheden
 De administratieve lasten zullen als gevolg van het voorstel naar verwachting
toenemen, en in het geval van een crisis zelfs aanzienlijk toenemen. De monitoring-
en rapportageverplichtingen aan de Commissie nemen ten opzichte van de bestaande
praktijk sterk toe.
 Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger
 De administratieve lasten voor het bedrijfsleven nemen eveneens toe, aangezien
de gegevens voor de rapportages dienen te worden aangeleverd door het bedrijfsleven.
Tevens wordt het bedrijfsleven verplicht om informatie m.b.t. gascontracten
die met derde landen zijn gesloten, aan de Commissie te melden. Het toenemen
van de regeldruk en administratieve lasten voor het bedrijfsleven (evenals
de nalevingskosten en toezichtslasten) dienen zo laag mogelijk te worden gehouden.
Dit streven vormt nadrukkelijk onderdeel van de Nederlandse onderhandelingsinzet.
 
 Ten aanzien van het nationale programma administratieve lasten voor bedrijven
is sprake van een netto reductiedoelstelling van 25%. Dit betekent
dat onvoorziene stijgingen van de administratieve lasten (voortvloeiend uit
zowel nationale als Europese wet- en regelgeving) dienen te worden gecompenseerd
door het beleidsverantwoordelijke departement, conform de interdepartementale
hoofdafspraken voor compensatie van administratieve lasten-tegenvallers. Om
te komen tot een merkbare vermindering van de administratieve lasten, dienen
compensaties zoveel mogelijk te geschieden binnen het domein waarin de tegenvaller
plaatsvindt (Bijlage 7 Miljoenennota). 
 
 Voor de administratieve lasten van burgers heeft dit voorstel geen consequenties.
 6. Implicaties juridisch
 Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving
en/of sanctionering beleid
 Nederland zal een Bevoegde Autoriteit moeten aanwijzen die verantwoordelijk
wordt voor de leveringszekerheid en de uitvoering van deze verordening. Deze
aanwijzing zal hoogstwaarschijnlijk bij wet moeten gebeuren.
 Nederland zal vermoedelijk de Minister van Economische Zaken aanwijzen
als Bevoegde Autoriteit. Bezien zal worden of het wenselijk is dat bepaalde
werkzaamheden onder toezicht van de Bevoegde Autoriteit door andere, nader
te bepalen entiteiten worden uitgevoerd.Ten slotte vereist de verordening
aanpassing van onder meer de Gaswet (bijv. ten aanzien van calamiteitenplannen)
en het Besluit leveringszekerheid.
 Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen en
kaderbesluiten), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen
en beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid
 De voorgestelde inwerkingtredingsdatum is de 20e dag na publicatie in
het publicatieblad van de Europese Unie.
 De Commissie streeft ernaar het voorstel te bekrachtigen in het voorjaar
van 2010. Die planning lijkt optimistisch, want pas in december vindt de eerste
discussie op politiek niveau plaats (VTE-Raad van 7 december a.s.). De
kans is aanwezig dat er in maart nog geen consensus is over de tekst van de
verordening.
 Artikel 3, derde lid, van het voorstel stelt dat de lidstaat de Commissie
uiterlijk binnen 3 maanden na inwerkingtreding van de verordening in kennis
stelt van de aangewezen bevoegde instantie. Gezien de lengte van een formeel
wetstraject zal de bevoegde instantie naar verwachting niet binnen drie maanden
zijn aangewezen. Nederland pleit daarom voor een ruimere termijn.
 Na de inwerkingtreding dient er verder binnen 6 maanden een risico-analyse
te zijn uitgevoerd en binnen 12 maanden dienen er een Preventief Actieplan
en een Noodplan te zijn uitgewerkt, die zijn afgestemd met andere landen en
de Commissie. Ook hier zal Nederland pleiten voor verlenging van de termijn,
aangezien het opstellen van beide plannen pas gerealiseerd kan worden na formele
aanwijzing van de Bevoegde Autoriteit.
 Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
 Een evaluatiebepaling wordt alleen genoemd bij de overwegingen, maar komt
niet terug in de artikelen. Nederland acht het opnemen van een dergelijke
bepaling in de artikelen bij het voorstel wel wenselijk en zal dit opbrengen
in de onderhandelingen.
 7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
 Uitvoerbaarheid
 De verordening levert naar verwachting geen grote problemen op ten aanzien
van de uitvoering, tenzij uitgebreide investeringen in de infrastructuur worden
afgedwongen. Wel dienen er goede afspraken te worden gemaakt tussen de Bevoegde
Autoriteit, de landelijk netbeheerder (GTS), de toezichthouder (de raad van
bestuur van de Nederlandse mededingingsautoriteit) en de gassector over de
verdeling van taken en over de wijze van communiceren. De Bevoegde Autoriteit
zal een coördinerende rol moeten (kunnen) spelen.
 Ten aanzien van de haalbaarheid kunnen er mogelijk knelpunten ontstaan.De termijn waarbinnen lidstaten een Bevoegde Autoriteit aan dienen
te wijzen en vervolgens risico-analyses en nationale preventie en noodplannen
moeten opstellen zijn (te) kort.
 De beperkte zeggenschap van nationale overheden over de gasproductie,
gashandel en gasopslag zou eveneens een belemmerende factor kunnen vormen
bij het uitvoeren van alle bepalingen uit deze verordening. De verordening
gaat er impliciet vanuit dat lidstaten volledige zeggenschap hebben over het
op hun grond gebied aanwezige gas. In de meeste lidstaten is dat echter niet
het geval.
 Handhaafbaarheid
 Het is aan de individuele lidstaten om de handhavingsstructuur nader vorm
te geven binnen de kaders van deze verordening, hetgeen mogelijk nationale
wetgeving vereist.
 8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
 Niet voorzien
 9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene
standpunt)
 Nederland bekleedt binnen de Europese Unie een unieke positie, als enige
lidstaat met een omvangrijk exportpotentieel, en beschikt tevens als enige
lidstaat nog over aanzienlijke resterende gasreserves (de omslag van netto-exporteur
naar netto-importeur wordt pas rond 2025 verwacht). Nederland wil zelf kunnen
blijven beslissen over zijn gas en hecht er daarom aan dat de soevereiniteit
over nationale bodemschatten sterker dan momenteel is voorzien, wordt herbevestigd
en verankerd in deze verordening.
 
 Het Nederlandse uitgangspunt is dat de markt en marktpartijen zo lang
mogelijk hun werk moet kunnen doen. De meest recente gascrisis als gevolg
van een dispuut tussen Rusland en Oekraïne (januari 2009) heeft aangetoond
dat de markt, daar waar die aanwezig was, in staat was om snel, efficiënt
en adequaat te reageren. Problemen met de energievoorziening in sommige regio’s
werden niet veroorzaakt door marktfalen, maar door een gebrekkige infrastructuur.
Het is dan ook onduidelijk waarom de drietrapsraket uit de huidige richtlijn
niet meer wordt benadrukt. Volgens deze drietrapsraket is eerst de industrie
aan zet om problemen met de gaslevering weg te nemen, vervolgens de lidstaat
in kwestie en daarna de EU. Tijdens de gascrisis van januari 2009 heeft dit
systeem goed gewerkt en blijft daarom een verstandige aanpak die past bij
de uitgangspunten van de interne markt en zou dus expliciet moeten terugkeren.
 Daarom dient de interne marktwerking te worden versterkt en, daar waar
dat maatschappelijk en economisch verantwoord en noodzakelijk is, de infrastructuur
te worden aangepast en uitgebreid, teneinde de interconnecties tussen lidstaten
te verbeteren. Tevens is het van belang dat de lidstaten inzetten op een diversificatie
van aanvoerbronnen en aanvoerroutes.
 
 Nederland onderkent het belang van solidariteit ten tijde van crisis.
Producenten zouden kunnen bezien of hun aanbod kan worden verhoogd en gashandelaren
zouden in overleg met de netbeheerders kunnen bezien of gasstromen kunnen
worden verlegd naar gebieden waar zich (ernstige) tekorten voordoen.
 Daarbij tekent Nederland wel aan dat solidariteitsmaatregelen marktconform
dienen te zijn en dat niet in mag worden gegrepen in bestaande contracten.
Wanneer Nederlandse producenten bijvoorbeeld gevraagd zouden worden om extra
gas te produceren en te leveren, dient hiervoor een financiële vergoeding
te komen. 
 
 Nederland is het verder eens met de Commissie dat het bestaan van solidariteitsmechanismen
geen excuus mag zijn voor lidstaten om niet te investeren in hun eigen voorzienings-
en leveringszekerheid. Het blijft eerst en vooral een nationale verantwoordelijkheid.