Gehandicaptenbeleid; Brief staatssecretarissen met onder meer de Voortgangsnotitie Wet Gelijke Behandeling Gehandicapten en chronisch zieken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24170, nr. 55

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

06-07-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

24170 nr. 55

29-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingInhoud en strekking gelijkheidsbeginsel in de WGBGDe verplichting tot redelijke aanpassingenReikwijdte WGBGKosten en effectiviteitTijdpadOndertekeningLichaamVoortgangsnotitie Wet Gelijke Behandeling Gehandicapten
en chronische zieken1. InleidingVoorgeschiedenis en recente ontwikkelingenDoel van deze voortgangsnotitie2. Kabinetsstandpunt ten aanzien van de doelstelling van
wetgeving op dit terrein3. Juridische uitwerking3.1 Inhoud en strekking van het gelijkheidsbeginsel op
het terrein van handicap en chronische ziekte3.1.1 De verplichting tot het doen van redelijke aanpassingen3.1.2. Een halfopen systeem van toelaatbare uitzonderingen3.2. De reikwijdte van de wet3.3. De definitie van handicap en chronische ziekte3.4 De botsing met andere grondrechten (met name het recht
van vereniging)3.5 De afstemming tussen de WGBG en bestaande integratie-
en participatiebevorderende instrumenten3.6. Kosten, handhaafbaarheid en effectiviteit
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24170Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 170Gehandicaptenbeleidnr. 55BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
EN VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 juni 2000InleidingOp 26 oktober 1999 heeft het kabinet u geïnformeerd over de stand
van zaken bij de ontwikkeling van wetgeving op het terrein van gehandicapten
en chronisch zieken. Geconstateerd is toen dat zich een aantal knelpunten
voordoen. Deze hebben onder meer betrekking op de inhoud en de strekking van
het gelijkheidsbeginsel, de reikwijdte van de wet, definities, kosten en handhaafbaarheid.Aangekondigd is dat daarvan een inventarisatie gemaakt zou worden. De
afgelopen periode hebben wij ons gebogen over deze knelpunten en daarbij optredende
dilemma's en heeft het kabinet een standpunt ingenomen. In deze brief informeren
wij u als bewindspersonen belast met de coördinatie van het beleid voor
mensen met een handicap of chronische ziekte respectievelijk emancipatiebeleid,
mede namens de bewindspersonen van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Justitie en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, over de
hoofdlijnen. Een meer gedetailleerde, juridische uitwerking is opgenomen in
bijgaande voortgangsnotitie.Voor de goede orde zij opgemerkt dat het kabinet constateert dat er tussen
uw kamer en het kabinet nog steeds overeenstemming bestaat over de wenselijkheid
van een Wet Gelijke Behandeling Gehandicapten en Chronisch Zieken (WGBG).Inhoud en strekking gelijkheidsbeginsel in de WGBGHet kabinet volgt, zoals reeds eerder aangegeven, ten aanzien van de gelijke
behandeling van gehandicapten en chronisch zieken een tweesporenbeleid. Dat
betekent enerzijds het bieden van rechtsbescherming tegen ongerechtvaardigde
(on)gelijke behandeling, anderzijds het bieden van noodzakelijke voorzieningen
aan gehandicapten en chronisch zieken.Gelijke behandeling brengt mee, dat in voorkomende gevallen wordt voorzien in het bieden van noodzakelijke voorzieningen als compensatie
voor de beperkingen en van speciale aanpassingen. Dit is afgezien van een
eventuele voorkeursbehandeling.De gelijke behandelingsnorm brengt mee dat:• Mensen met een handicap of chronische ziekte niet op basis van
vooroordelen worden geweigerd te participeren;• Er bereidheid is hen te ondersteunen bij het overwinnen van belemmeringen;• Er in algemene zin bij het ontwerpen van producten (goederen en
diensten in de meest brede zin van het woord) rekening mee wordt gehouden
dat er mensen zijn met beperkingen die ook gebruik moeten kunnen maken van
dit product;• Er speciale voorzieningen voor mensen met beperkingen noodzakelijk
kunnen zijn.Naarmate het recht op gelijke behandeling om meer maatschappelijke inspanningen
vraagt om dit recht ook daadwerkelijk te realiseren dient er meer bekendheid
aan te worden gegeven, ter bevordering van het bewustwordingsproces in de
samenleving. Het kabinet heeft besloten de gelijkheidsnorm zoals hiervoor
geformuleerd als basis te hanteren voor de WGBG.De verplichting tot redelijke aanpassingenDe gelijke behandelingsnorm hangt nauw samen met het doen van die aanpassingen
die nodig zijn om mensen met een handicap of chronische ziekte gelijk te laten
participeren. Over de inhoud en reikwijdte van deze norm bestaat politiek-maatschappelijk
nog geen consensus. Werkgevers bijvoorbeeld worden tot nu toe vooral via het
voorzieningenbeleid gestimuleerd gehandicapten in dienst te nemen.In de Proeve van Wet (1998) wordt uitgegaan van een zekere onderzoeksplicht;
een gehandicapte of chronisch zieke kan niet zonder meer geweigerd worden.
Het kabinet is van mening dat omwille van de duidelijkheid de verplichting
tot het desgevraagd doen van redelijke aanpassingen expliciet in de normstelling
van de WGBG moet worden opgenomen. Dit sluit aan bij de concept-richtlijn
op grond van artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam, waarin deze norm ook
is opgenomen.In het belang van de rechtszekerheid zal deze verplichting zo duidelijk
mogelijk worden begrensd, zonder een verdere ontwikkeling te belemmeren. Hiervoor
zullen in de memorie van toelichting bij het wetsontwerp WGBG wegingsfactoren
worden opgenomen. Aangesloten kan worden bij jurisprudentie in het kader van
«goed werkgeverschap». De begrenzing ligt verder in het «redelijkheidsbegrip».
In procedures bij de Commissie Gelijke Behandeling of bij de rechter zal dit
begrip moeten leiden tot een zorgvuldige toetsing waarbij proportionaliteit
tussen de gevraagde voorziening en de kosten en inspanningen die gemoeid zijn
met de realisatie ervan, een belangrijke richtsnoer is.Reikwijdte WGBGHet vorig kabinet heeft er destijds voor gekozen de wet in eerste instantie
betrekking te laten hebben op een drietal terreinen, te weten:• werving, selectie en aanstelling bij arbeid• het aanbieden van goederen en diensten en het sluiten, uitvoeren
of beëindigen van overeenkomsten op het terrein van sport/spel• inrichting en beheer van openbare ruimten in gebouwenIn de bijgevoegde voortgangsnotitie is beschreven hoe het kabinet denkt
deze drie terreinen nader af te bakenen. Omdat het een aanbouwwet betreft
kunnen hier later, ook na de inwerkingtreding van de WGBG, terreinen aan toegevoegd
worden.Vanuit maatschappelijke organisaties is er op aangedrongen reeds nu uitbreiding te laten plaatsvinden naar onder meer vervoer/mobiliteit,
het aanbieden van alle goederen en diensten en onderwijs.Het kabinet kiest daar vooralsnog niet voor. De eerste reden is dat eerst
de effecten en kosten daarvan in kaart gebracht zouden moeten worden. Nu kiezen
voor uitbreiding van de reikwijdte, leidt tot ernstige vertraging in de totstandkoming
van de wet. Het kabinet acht dit maatschappelijk niet gewenst. De tweede reden
is dat juist vanwege het aanbouwkarakter van de voorziene WGBG latere invoering
technisch eenvoudig te realiseren is.Dit wil niet zeggen dat op genoemde terreinen geen actie wordt ondernomen
om de positie van gehandicapten te verbeteren. Zo bestaat op het terrein van
toegankelijkheid van het openbaar vervoer de beleidslijn van de Minister van
Verkeer en Waterstaat dat het openbaar vervoer toegankelijk zal moeten worden
(2010 voor bussen en 2030 voor treinen); in feite betekent dit dat alle nieuw
te ontwikkelen en te bouwen vervoersvoorzieningen aan moderne toegankelijkheidseisen
zullen gaan voldoen.Kosten en effectiviteitDe kosten en de effecten van de voorgenomen wetgeving spelen een belangrijke
rol bij de ontwikkeling van een wetsvoorstel WGBG. Het kabinet hecht eraan
de voorzienbare effecten zo nauwkeurig mogelijk in te schatten en geeft daarvan
in de bijgevoegde voortgangsnotitie een voorlopige beoordeling. De exacte
kosten en het precieze beroep op de wet is echter nog niet in te schatten.
Overigens bestaan in veel gevallen voor gevraagde aanpassingen regelingen
om in de kosten tegemoet te komen.Dit mag geen reden zijn deze wetgeving achterwege te laten. Discriminatie
van gehandicapten en chronisch zieken moet krachtig bestreden worden. Nederland
heeft zich daar in het recente verleden ook internationaal sterk voor gemaakt.De reserves tegen de WGBG zijn deels verklaarbaar uit onbekendheid met
de normstelling en onzekerheid over het personele en materiële bereik.
De WBGB moet aan deze onzekerheid en onduidelijkheid een eind maken en tegelijkertijd
ruimte bieden voor verdere rechtsontwikkeling. Dit wordt mogelijk door in
de normstelling het open begrip «redelijkheid» op te nemen. Daarnaast
kiest het kabinet voor een halfopen systeem van toelaatbare uitzonderingen.
Naast een beroep op in de wet genoemde rechtvaardigingsgronden is het voorts
mogelijk zich te beroepen op een objectieve rechtvaardiging voor de ongelijke
behandeling.Het kabinet vindt het van belang dat het beginsel van gelijke behandeling
van gehandicapten en chronisch zieken duidelijk wordt neergezet als belangrijke
maatschappelijke norm die in een ontwikkelde rechtsorde als de Nederlandse
niet mag ontbreken. Het kabinet vertrouwt erop dat met een stapsgewijze uitbreiding
van het aantal terreinen waarop de wet van toepassing is, deze norm geleidelijk
maatschappelijke ingang zal vinden. Erkend moet worden dat een aantal zaken,
zoals het geheel toegankelijk maken van het openbaar vervoer voor mensen met
functiebeperkingen en het toegankelijk maken van alle openbare gebouwen en
ruimten voor rolstoelgebruikers en andere personen met beperkingen, een zaak
van de lange adem is.TijdpadHet kabinet gaat op korte termijn aan de slag met het opstellen van een
wetsvoorstel WGBG. Het wetsvoorstel zal in beginsel in het voorjaar van 2001
naar de Raad van State worden gestuurd. De in deze brief en in de bijgevoegde
voortgangsnotitie geschetste doelstellingen, uitgangspunten en oplossingen,
vormen de basis voor het wetsvoorstel. Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel
zal tevens rekening worden gehouden met de uitkomsten van de evaluatie van
de Algemene Wet Gelijke Behandeling en het resultaat van de onderhandelingen
over een Europese Richtlijn tot instelling van een algemeen kader voor gelijke
behandeling in werkgelegenheid en beroep op het terrein van arbeid en beroep.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. M. VliegenthartDe Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. E. Verstand-Bogaert Voortgangsnotitie Wet Gelijke Behandeling Gehandicapten
en chronische ziekenJuni 20001. InleidingOvereenkomstig de toezegging in de brief van 26 oktober 1999 (TK 1999–2000,
24 170, nr. 46) wordt in deze notitie de stand van zaken beschreven bij
de ontwikkeling van gelijke behandelingswetgeving ten aanzien van gehandicapten
en chronisch zieken. De afgelopen periode zijn dilemma's besproken die de
voortgang van het ontwikkelingsproces hebben beïnvloed. Thans is er overeenstemming
over de richting, waarin verder zal worden gewerkt. Over de wenselijkheid
van wetgeving op dit terrein bestaat nog steeds consensus tussen de Tweede
Kamer en het kabinet.Voorgeschiedenis en recente ontwikkelingenBij de parlementaire behandeling van de AWGB in 1993 is door de Tweede
Kamer gevraagd om ook op het terrein van handicap gelijke behandelingswetgeving
tot stand te brengen. Daarop is onderzoek verricht, zowel ten aanzien van
de vraag in welke mate discriminatie van gehandicapten voorkomt, als ten aanzien
van de juridische lacunes en mogelijkheden1. Het
kabinet heeft in een reactie op de onderzoeksresultaten het standpunt ingenomen
te willen komen tot een wet gelijke behandeling van mensen met een handicap
of chronische ziekte (in het vervolg: WGBG), waarin ongerechtvaardigd onderscheid
op deze grond wordt verboden2. De wet dient zich
uiteindelijk uit te strekken over alle terreinen van het maatschappelijk leven.Omdat nog onvoldoende zicht bestond op de effecten en op de uitvoerbaarheid
en handhaafbaarheid van een dergelijke wet is besloten een Proeve van wet
uit te werken voor een beperkt aantal terreinen, te weten werving en selectie
bij arbeid, sport en spel en de inrichting en het beheer van openbare gebouwen.
Bij de aanbieding van de Proeve aan de Tweede Kamer3
heeft het kabinet het standpunt ingenomen dat het voornemens blijft om tot
een WGBG te komen, volgens het model van een aanbouwwet, te beginnen met de
genoemde terreinen. Ook in het Regeerakkoord 1998 is aangegeven dat bezien
zal worden of deze Proeve kan worden uitgewerkt tot een voorstel van wet.Bij brief van 26 oktober 1999 is de Tweede Kamer op de hoogte gebracht
van de voortgang bij het tot stand brengen van deze wetgeving. In de afgelopen
periode is nader onderzoek gedaan naar de in die brief beschreven dilemma's
en is met de meest betrokken ministeries overleg gevoerd over mogelijke oplossingsrichtingen4. Daarbij is in aanmerking genomen de wens van de Tweede
Kamer om ook via het strafrecht een verbod van discriminatie van gehandicapten
te realiseren (motie Rouvoet en Van der Staaij); op deze wens is door de Minister
van Justitie, in overleg met de Minister van VWS inmiddels positief gereageerd
(TK 1999–2000, 26 800 VI, nr 60.).De voortgang van dit gelijke behandelingstraject wordt beïnvloed
door de uitwerking van artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam. Juist nu
de ontwikkeling van de Nederlandse en Europese regelgeving gelijktijdig gaan
verlopen, is het van belang te komen tot een zo goed mogelijke afstemming
(TK 1999–2000, 22 112, fiches 8, 9 en 10 en TK 1999–2000,
22 112, nr 155). Hierover heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
met de Tweede Kamer gesproken tijdens het Algemeen Overleg van 30 mei jl.Tevens is van invloed de in gang zijnde evaluatie van de AWGB, waaruit
aandachtspunten en dilemma's naar voren komen die bij het ontwerp van een
WGBG moeten worden meegenomen. Doel van deze voortgangsnotitieMet deze notitie concretiseert het kabinet de toezegging uit het Regeerakkoord
en geeft aan hoe de gelijke behandeling vorm zou kunnen krijgen. Bij verschillende
gelegenheden, zoals hiervoor genoemd is van de zijde van de Tweede Kamer gevraagd
om een concreet voorstel van wet. Van de zijde van het kabinet is aangegeven,
dat er een aantal zaken opgelost moest worden voordat een voorstel van wet
zou kunnen worden geformuleerd. De Tweede Kamer is daarop toegezegd een overzicht
te geven van de knelpunten, die nog opgelost moeten worden. In deze notitie
wordt aangegeven hoe de knelpunten kunnen worden opgelost en kan concreet
worden aangegeven, wanneer een voorstel van wet tegemoet kan worden gezien.Verder biedt deze notitie de mogelijkheid om de oplossingsrichtingen met
de Tweede Kamer en met de belangenorganisaties te bespreken.2. Kabinetsstandpunt ten aanzien van de doelstelling van
wetgeving op dit terreinHet kabinet heeft in de kabinetsreactie op het rapport Gehandicapt[en]recht
en in de aanbiedingsbrief en toelichting bij de Proeve beschreven dat ten
aanzien van de gelijke behandeling van gehandicapten en chronische zieken
een tweesporenbeleid wordt gevolgd: het spoor van de individuele rechtsbescherming
tegen ongerechtvaardigde (on)gelijke behandeling en het spoor van het bieden
van noodzakelijke1 voorzieningen aan gehandicapten
en chronisch zieken.Artikel 1 Grondwet beoogt discriminatie in de Nederlandse samenleving
tegen te gaan. Het gelijkheidsbeginsel bepaalt dat gelijke gevallen gelijk
moeten worden behandeld. Dit betekent dat als er geen objectieve rechtvaardiging
is om mensen anders te behandelen, alle mensen op dezelfde manier behandeld
moeten worden. De WGBG vormt een uitwerking van deze grondwettelijke norm.
Deze wet beoogt op een aantal terreinen van het maatschappelijk leven het
gelijkheidsbeginsel van artikel 1 GW, in die zin uit te voeren dat de gelijkheidsnorm
wordt geëxpliciteerd, dat uitzonderingsgronden worden geformuleerd en
dat handhavingsmogelijkheden worden aangegeven2.
Als zodanig biedt de wet aan gehandicapten en chronisch zieken (en hun belangenorganisaties)
rechtsbescherming tegen inbreuken op het grondrecht van gelijke behandeling.
Het recht op gelijke behandeling hangt, voor gehandicapten en chronisch zieken
samen met het doen van die redelijke aanpassingen die hen in staat moet stellen
op voet van gelijkheid te participeren in de samenleving3.De overheid stimuleert het totstandkomen van noodzakelijke aanpassingen
door het voeren van een algemeen voorzieningenbeleid voor gehandicapten en
chronisch zieken. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan het in artikel 22 GW
opgenomen sociale grondrecht op bescherming en ondersteuning van gehandicapten
en chronisch zieken. Op basis van deze norm worden voorzieningen bekostigd,
die noodzakelijk zijn voor de integratie en participatie van gehandicapten
en chronisch zieken, welk pakket van maatregelen deze burgers in staat moet
stellen zo autonoom mogelijk en op basis van gelijkwaardigheid aan de samenleving
deel te nemen. Het samenspel tussen individuele rechtsbescherming tegen discriminatie
en het algemeen participatiebevorderend beleid wordt door het kabinet uitgedrukt
met de term «tweesporenbeleid». Het eerste en het tweede spoor
dienen tezamen het algemene doel: de volwaardige participatie van mensen met
een handicap of chronisch ziekte in de samenleving.Deze twee sporen kunnen vanuit het oogpunt van gelijke behandeling worden
benaderd door gelijke behandeling van gelijke gevallen. Het gelijkheidsbeginsel
eist eveneens dat rekening wordt gehouden met relevante verschillen tussen
mensen1. In het geval van handicap en chronische
ziekte wordt gelijkheid mede bereikt door het treffen van voorzieningen, die
specifiek gericht zijn op mensen met beperkingen. Daarmee worden zij in staat
gesteld te participeren, maar andere mensen zonder handicap of chronische
ziekte worden van deze voorzieningen uitgesloten. In dit opzicht moet gezocht
worden naar zodanige formuleringen dat aan het gelijkheidsbeginsel optimaal
recht wordt gedaan. Het verschil tussen de invulling van de gelijke behandelingsnorm
voor mensen met een handicap of chronische ziekte en de gelijke behandelingsnorm
zoals vastgelegd in de Algemene Wet Gelijke Behandeling is hiermee aangegeven.
In de AWGB wordt op voorhand uitgegaan van gelijke gevallen waarop slechts
een beperkt aantal in de wet genoemde uitzonderingen mogelijk is. Onder meer
is een voorkeursbeleid toegestaan om een (aangetoonde) achterstand weg te
weg te werken. In het geval van de WGBG wordt vanaf het begin (meer dan bij
de discriminatiegronden die uitgewerkt zijn in de AWGB) erkend dat er sprake
is van relevante verschillen. Dat wil zeggen dat wordt erkend dat een voorziening
ter compensatie van beperkingen en speciale aanpassingen ten behoeve van gehandicapten
of chronisch zieken in voorkomende gevallen een voorwaarde kunnen zijn voor
gelijke behandeling. Dit is nog afgezien van een eventuele voorkeursbehandeling.De gelijke behandelingsnorm brengt ten aanzien van gehandicapten en chronisch
zieken onder meer mee dat• mensen met een handicap of chronische ziekte niet op basis van
vooroordelen worden geweigerd te kunnen participeren in de samenleving,• er de bereidheid is hen te ondersteunen bij het overwinnen van
belemmeringen,• er in algemene zin bij het ontwerpen van producten (goederen en
diensten, in de meest brede zin van het woord) rekening mee wordt gehouden,
dat er mensen zijn met beperkingen die ook gebruik moeten kunnen maken van
dit product (universal design)• er speciale voorzieningen voor mensen met beperkingen noodzakelijk
kunnen zijn.In deze opsomming is de behoefte zichtbaar gemaakt om het recht op gelijke
behandeling en de maatschappelijke inspanningen die nodig zijn om dat recht
te realiseren aan te pakken. Door in een vroeg stadium rekening te houden
met de brede schakering van mogelijkheden en onmogelijkheden van mensen (diversiteitsbeleid)
kunnen de kosten laag blijven (zoals levensloop bestendige woningen); aanpassingen
in een latere fase zijn veel moeilijker te verwezenlijken en de kosten zullen
veel hoger zijn.Het formuleren van een voorstel van een WGBG is ingewikkeld. Het kabinet
heeft besloten de gelijkheidsnorm zoals hiervoor geformuleerd als basis te
kiezen voor de WGBG. Hiermee is tevens aansluiting gezocht bij de concept-richtlijn
van de Europese Commissie op basis van artikel 13 EG-verdrag, waarin bij de
overwegingen is opgenomen dat bij het bevorderen van gelijke behandeling van
gehandicapten (...) op aanpassing van de werkplek aan de
behoefte van gehandicapten gerichte maatregelen (...) bij de bestrijding van
discriminatie op grond van een handicap, een belangrijke rol vervullen.
De hiervoor geformuleerde gelijkheidsnorm wordt voorlopig voor drie terreinen
uitgewerkt, waarbij geleidelijk aan alle aspecten van het maatschappelijk
leven onder de werking van de wet zullen worden gebracht.In de volgende paragraaf wordt op basis van deze gedachtegang een juridische
uitwerking gegeven zoals die nu door het kabinet wordt voorgestaan, waarbij
op relevante plaatsen een relatie gelegd wordt met genoemde EG-richtlijn. 3. Juridische uitwerking3.1 Inhoud en strekking van het gelijkheidsbeginsel op
het terrein van handicap en chronische ziekteUit de analyse van de tot nu toe gevoerde discussies over de mogelijkheid
van invoering van een WGBG in Nederland blijkt dat onduidelijkheid en/of gebrek
aan consensus bestaat over de reikwijdte van de wet op het punt van de normstelling.
In dat verband zijn de twee meest problematische punten het wel of niet opnemen
van een verplichting tot het doen van redelijke aanpassingen in de wet en
de vraag of de wet van een open danwel van een gesloten systeem van uitzonderingen
moet uitgaan.3.1.1 De verplichting tot het doen van redelijke aanpassingenZoals bij de doelstelling is aangegeven hangt het verbod op discriminatie
van gehandicapten en chronische zieken samen met het doen van redelijke aanpassingen,
die deze mensen zoveel mogelijk in staat kunnen stellen om op gelijke wijze
te participeren als personen die de daaruit voortvloeiende beperkingen niet
ondervinden. Er is evenwel nog geen consensus over de inhoud en reikwijdte
van deze norm.Een belangrijk vraagstuk is hoe deze verplichting zodanig in wetgeving
neer te leggen dat voldoende rechtszekerheid ontstaat voor de burgers en tegelijk
de rechtsontwikkeling op dit punt niet wordt belemmerd. Hierbij moet er voor
worden gewaakt dat het vastleggen van de verplichting tot het doen van redelijke
aanpassingen in de praktijk geen averechts effect heeft op de arbeidsparticipatie
van gehandicapten. Tot op heden werden werkgevers voornamelijk via positieve
prikkels gestimuleerd om gehandicapten in dienst te nemen. Voorkomen moet
worden dat werkgevers met de totstandkoming van anti-discriminatiewetgeving
kopschuw worden gemaakt t.a.v. de werving en aanstelling van gehandicapten.Het kabinet is van mening dat de verplichting tot het desgevraagd doen
van redelijke aanpassingen – omwille van de duidelijkheid – expliciet
in de normstelling van de WGBG moet worden opgenomen. Ten opzichte van de
Proeve, waarin uitsluitend in de toelichting gesproken werd van een zekere
onderzoeksplicht op dit punt, is dit een verduidelijking. Dit standpunt is
mede beïnvloed door de discussie over de concept-richtlijn op grond van
artikel 13 EG-Verdrag, waarin deze norm ook is opgenomen.De genoemde verplichting moet omwille van de rechtszekerheid zo duidelijk
mogelijk worden begrensd, zonder een verdere ontwikkeling op dit punt te belemmeren.
Voor een deel ligt die begrenzing besloten in het «redelijkheidsbegrip»:
dit begrip dwingt de Commissie gelijke behandeling en de rechter tot een zorgvuldige
toetsing, waarbij de proportionaliteit tussen de gevraagde voorziening en
de kosten en inspanningen die gemoeid zijn met de realisatie ervan een belangrijk
richtsnoer is. In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel WGBG zal
worden aangeven welke wegingsfactoren in de toetsing moeten worden betrokken.
Aangesloten kan worden bij bestaande jurisprudentie op het punt van de betekenis
van het «goed werkgeverschap» in relatie tot de (re)integratie
van arbeidsongeschikten in de arbeidsorganisatie. Per maatschappelijk terrein
dat onder de WGBG valt, zullen wegingsfactoren worden benoemd. In de wet zal
worden opgenomen dat in ieder geval als «redelijk» geldt het treffen
van die voorzieningen waarvoor bij wet of andere regeling van overheidswege
is voorzien of voorschriften worden gegeven.3.1.2. Een halfopen systeem van toelaatbare uitzonderingenEen beroep op gelijke behandeling door een gehandicapte/chronisch zieke
kan worden beantwoord met het verweer dat er omstandigheden zijn die dat rechtvaardigen. De vraag, die naar aanleiding van de Proeve is
opgekomen, is of een gesloten systeem van wettelijke rechtvaardigingsgronden
kan worden ontwikkeld, of dat – ook bij directe discriminatie op deze
grond – een beroep op een objectieve rechtvaardigingsgrond mogelijk
moet zijn.Het halfopen systeem dat in de Proeve is voorgesteld leent zich voor verdere
uitwerking, met inachtneming van de evaluatie van de AWGB en de uitkomst van
de discussie over de concept-richtlijn op grond van art. 13 EG-Verdrag. Dit
halfopen systeem behelst het volgende:Er zijn omstandigheden die in de ogen van de wetgever zeker een rechtvaardiging
vormen, zoals het bestaan van beschermende maatregelen en positieve actie.
Omwille van de duidelijkheid en de rechtszekerheid is het daarom van belang
per terrein, dat onder de reikwijdte van de wet valt, specifieke rechtvaardigingsgronden
in de wet te benoemen. De mogelijkheid een beroep te kunnen doen op een objectieve
rechtvaardigingsgrond is daarnaast noodzakelijk omdat de normstelling nog
niet volledig is uitgekristalliseerd en omdat bij handicap het meer dan bij
andere discriminatiegronden afhankelijk is van de concrete omstandigheden
van het geval of sprake is van een (on)gerechtvaardigd onderscheid. De Commissie
gelijke behandeling en/of de rechter moet daarom de mogelijkheid hebben om,
aan de hand van daarvoor in het Europese gelijke behandelingsrecht te ontwikkelen
toetsingsmodel, na te gaan of deze omstandigheden een objectieve rechtvaardiging
vormen. Daarmee wordt de rechtsontwikkeling op dit terrein het meest gediend1.3.2. De reikwijdte van de wetVoorop staat het voor de Proeve reeds gekozen uitgangspunt dat het gaat
om een aanbouwwet. De Proeve bestrijkt drie terreinen: werving, selectie en
aanstelling bij arbeid, het aanbieden van goederen en diensten op het terrein
van sport/spel en inrichting en beheer van openbare ruimten. Vanuit maatschappelijke
(belangen)organisaties is aangedrongen op een uitbreiding van de terreinen,
met name in de richting van vervoer/mobiliteit, het aanbieden van alle goederen
en diensten en onderwijs. Opname van deze terreinen op dit moment zou tot
onaanvaardbare vertraging in het wetgevingsproces leiden, omdat de effecten
en de kosten van een dergelijke uitbreiding eerst in kaart zullen moeten worden
gebracht2. Ook moet per terrein worden onderzocht
welke uitzonderingen, met het oog op het bestaande voorzieningenbeleid voor
gehandicapten, noodzakelijk zijn. Omdat het om een aanbouwwet gaat kunnen
deze terreinen als dit mogelijk is later – na advies van de Interdepartementale
Commissie voor Samenhangend Gecoördineerd beleid voor mensen met een
handicap of chronische ziekte (ISG) –, onder het bereik van de WGBG
worden gebracht. Vooralsnog wordt de keuze voor de drie in de Proeve gekozen
terreinen gehandhaafd, zij het dat daarbij enkele kanttekeningen worden gemaakt.Arbeid: Dit terrein blijft voorlopig beperkt
tot werving en selectie voor een betrekking en aanstelling voor arbeid in
een dienstbetrekking of ambtenarenverhouding. (Zie artikel 3 Proeve). Op grond
van artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam is door de Europese Commissie
een Richtlijn voorgesteld, waarin discriminatie bij arbeid wordt verboden.
In deze concept-Richtlijn wordt een gesloten systeem van rechtvaardigingsgronden
voorgesteld en worden naast werving en selectie ook arbeidsvoorwaarden (waaronder
beloning, scholing) en ontslag onder de werking van de Richtlijn gebracht.
Momenteel wordt nader onderzoek gedaan naar de consequenties hiervan. Teneinde
te voorkomen dat het bestaande Nederlandse beleid ten aanzien van de gelijke
beloning van arbeidsgehandicapten (art. 7 REA), de speciale ontslagbescherming
van arbeidsgehandicapten en de speciale werkvoorzieningen in gevaar komen, moeten in deze concept-richtlijn uitzonderingsgronden voor deze situaties
worden geformuleerd. Daartoe zijn reeds voorstellen ontwikkeld, die door de
Nederlandse delegatie in de Brusselse besprekingen over het artikel 13 pakket
naar voren zijn gebracht. De uiteindelijke reikwijdte van de WGBG op het terrein
van arbeid en beroep zal mede worden bepaald door de definitieve tekst van
deze Richtlijn.Sport: Dit terrein is beperkt tot het openbaar
aanbod van goederen en diensten en het sluiten, uitvoeren of beëindigen
van overeenkomsten op het gebied van de sportbeoefening. (Zie artikel 4 Proeve.)1 Het (openstellen van het) lidmaatschap van sportverenigingen
is in het algemeen niet te kwalificeren als het doen van een openbaar aanbod
en/of het sluiten van een overeenkomst. Daarmee is – evenals in de AWGB –
het gevaar van een botsing tussen artikel 1 GW en artikel 8 GW vermeden2. Verenigingen kunnen evenwel worden gestimuleerd zich
open te stellen voor deelname van gehandicapten en chronisch zieken. Dit kan
worden bevorderd door convenanten op te (laten) stellen tussen de koepels
van gehandicaptensport (NEBAS/NSG) en sportbonden, waarin concrete afspraken
worden gemaakt over participatie van mensen met een handicap en ondersteuning
en begeleiding van de sportverenigingen op dit terrein3.De WGBG bestrijkt alleen de actieve sportbeoefening. Het (kunnen) bezoeken
van sportevenementen (passieve sportbeoefening) zal te gelegener tijd tezamen
met het aanbod van andere sociale en culturele evenementen onder het bereik
van de WGBG kunnen worden gebracht. Wat betreft het begrip «spel»:
vooralsnog is dit begrip te weinig afgebakend (ten opzichte van bijvoorbeeld
recreatie) om het in de WGBG op te nemen.Inrichting en beheer van openbare ruimten in gebouwen4: De inrichting en het beheer van openbaar
toegankelijke ruimtes in particuliere gebouwen is geen verantwoordelijkheid
van de overheid. Behoudens eisen met betrekking tot brandveiligheid heeft
de overheid daarop geen invloed, ook niet middels het Bouwbesluit.In de Proeve is voorgesteld de norm van gelijke behandeling van toepassing
te verklaren op de inrichting en het beheer van openbare ruimten. Dat wil
zeggen dat aan de inrichting en het beheer van alle openbare ruimten eisen
zouden kunnen worden gesteld wat betreft de bruikbaarheid daarvan voor gehandicapten
en chronisch zieken. De norm, zoals geformuleerd in de Proeve, komt er de
facto op neer dat alle aanbod van goederen en diensten, wat betreft eisen
die aan het gebouw waar dit aanbod wordt gedaan kunnen worden gesteld, onder
de WGBG zou komen te vallen. Vooralsnog kiest het kabinet op dit punt voor
een meer geleidelijke aanpak. Deze behelst het volgende:Wat betreft inrichting en beheer van gebouwen waar arbeid wordt verricht
en van sportaccommodaties geldt vanaf de invoering van de WGBG dat deze vallen
onder de verplichting tot het doen van redelijke aanpassingen bij arbeid en
sport. Welke aanpassingen ten aanzien van de inrichting en beheer van deze
gebouwen en accommodaties als «redelijk» gelden zal door de Commissie
gelijke behandeling en de rechter moeten worden gewogen aan de hand van een
aantal door de wetgever genoemde wegingsfactoren. Daarbij blijft ruimte voor
rechtsontwikkeling.Door stapsgewijs nieuwe terreinen van maatschappelijke activiteiten onder
de werkingssfeer van de WGBG te brengen, zullen in de toekomst vanzelf de
gebouwen en locaties waar deze activiteiten plaatsvinden onder de reikwijdte
van de wet komen te vallen.Wat betreft de overheid neemt het kabinet het standpunt in dat vanwege
de verplichting van de overheid om alle burgers gelijkelijk, dus ook ongeacht
handicap of chronische ziekte, van haar diensten gebruik te kunnen laten maken,
de gelijke behandelingsnorm mee brengt dat bij de inrichting
en het beheer van die ruimtes in gebouwen in gebruik bij de overheid, voor
zover de betreffende diensten en goederen daar worden aangeboden daarmee rekening
moet worden gehouden1. Ook lagere overheden en
zelfstandige bestuursorganen vallen onder deze norm.De vraag doet zich voor of, gezien het beperkt aantal normadressaten (het
betreft immers alleen de overheid zelf) vanuit wetgevingseconomisch oogpunt
opname in de WGBG van het verbod van ongelijke behandeling op grond van handicap/chronische
ziekte bij inrichting en beheer van overheidsgebouwen met een publieksfunctie
de meest aangewezen weg is. Andere mogelijkheden, zoals het sluiten van convenanten
waarbij de overheid zichzelf verplicht om deze norm na te leven, kunnen vanuit
dat oogpunt eveneens worden overwogen. Opname van de norm in de WGBG heeft
evenwel het voordeel dat de individuele benadeelde (of een belangenorganisatie
voor gehandicapten / chronisch zieken) bij de Commissie gelijke behandeling
en/of in rechte tegen ongelijke behandeling kan opkomen en eventueel redelijke
aanpassingen kan afdwingen. Op dit punt zal nog nadere studie worden verricht.3.3. De definitie van handicap en chronische ziekteIn de Proeve is het begrip handicap/chronische ziekte niet sluitend gedefinieerd.
Van verschillende kanten is daarop in verband met de rechtszekerheid wel aangedrongen.
Als tussenoplossing is in de Proeve gekozen voor een bij AMvB op te stellen
lijst van handicaps en chronische ziekten, die door de wet zouden moeten worden
beschermd. Ook dit roept echter weer aanzienlijke problemen op, omdat daarmee
een statisch element in de wet wordt gebracht dat bovendien voor nieuwe interpretatieproblemen
kan zorgen.De kwestie van de definitiebepaling is voor een deel juridisch-technisch
van aard (in verband met noodzakelijke aansluiting bij andere wettelijke bepalingen)
en zal door de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in samenspraak
met de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie
en Sociale Zaken en Werkgelegenheid nader worden onderzocht. Daarbij zal met
name de in ontwikkeling zijnde strafbepaling een rol spelen.Vooralsnog is het kabinet van mening dat een sluitende definitie van het
begrip handicap of chronische ziekte in de WGBG noodzakelijk noch wenselijk
is2. Het betreft situationeel bepaalde begrippen,
geen nauw te omschrijven eigenschap(pen) van een persoon. Of sprake is van
een handicap is, met andere woorden, afhankelijk van de context waarbinnen
de persoon wil/moet functioneren3. Wanneer een
sluitende definitie zal kunnen worden gegeven, zal uiteraard worden bezien
in hoeverre de rechtszekerheid versterkt zou kunnen worden door het opnemen
van deze definitie.3.4 De botsing met andere grondrechten (met name het recht
van vereniging)In de twee brieven die aan de Tweede Kamer zijn gestuurd naar aanleiding
van het verschijnen van de Proeve4 is opgemerkt
dat het recht van vrijheid van Vereniging een drempel opwerpt om het verbod
van onderscheid op grond van handicap onverkort toe te passen op (de voorwaarden
voor) het lidmaatschap van sportverenigingen. De AWGB kent in relatie tot
het aanbieden van goederen en diensten (artikel 7) geen expliciete mogelijkheid
om zich op de verenigingsvrijheid te beroepen. De Commissie gelijke behandeling
legt dit, in navolging van hetgeen bij de parlementaire behandeling van de
wet is opgemerkt, zo uit dat het recht van artikel 8 GW wijkt voor het recht
op gelijke behandeling wanneer het gaat om een vereniging met een openlijk
en zakelijk karakter en het lidmaatschap in feite niet meer inhoudt dan dat
aan de leden een goed of een dienst wordt aangeboden. Deze invulling
blijkt in de praktijk goed te werken. Uit stukken ter evaluatie van de AWGB
komen op dit punt geen problemen naar voren. Het kabinet is daarom voornemens
in het wetsvoorstel aan te sluiten bij de normstelling in de AWGB.Voor zover sportverenigingen het recht hebben gehandicapten of chronisch
zieken te weigeren streeft VWS er naar dat organisaties van gehandicaptensport
en algemene sportbonden onderling convenanten op dit punt sluiten. Hiervan
zijn in de praktijk reeds voorbeelden aanwezig1.
Waar mogelijk zal de uitvoering daarvan door het Ministerie van VWS worden
ondersteund.3.5 De afstemming tussen de WGBG en bestaande integratie-
en participatiebevorderende instrumentenVoorkomen moet worden dat de eisen die aan burgers worden gesteld op grond
van de WGBG strijdig zijn met eisen die aan hen worden gesteld op grond van
andere (publiekrechtelijke) normen. Op een aantal punten vereist dit nadere
studie, met name wat betreft de consequenties van de hiervoor genoemde verplichting
tot het doen van redelijke aanpassingen en wat betreft het effect van het
formuleren van bepaalde uitzonderingsgronden. Zo kunnen bijvoorbeeld tegenstrijdigheden
ontstaan tussen de Wet Medische Keuringen en de verplichting tot het doen
van redelijke aanpassingen door de aanstaande werkgever.Per beleidsterrein dat onder de WGBG valt, zal een «effectstudie»
worden verricht: het vooraf doordenken wat de consequenties van bepalingen
in de WGBG voor het (uitvoeren van het) sociale voorzieningenbeleid zijn en
vise versa. Zo nodig zullen aanpassingen van de relevante wetgeving worden
voorgesteld2.3.6. Kosten, handhaafbaarheid en effectiviteitDe discussie over een WGBG kenmerkt zich door een relatief sterke roep
om, voordat tot wetgeving wordt overgegaan, de effecten van de wet (vooral
in de sfeer van kosten voor het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties)
nauwkeurig in kaart te brengen. Ook zijn vragen en twijfels opgeworpen ten
aanzien van de handhaafbaarheid en effectiviteit van een dergelijke gelijkebehandelingswet.Het kabinet hecht aan een zo nauwkeurig mogelijke inschatting van de voorzienbare
(bedrijfs)effecten van voorgenomen wetgeving3,
maar erkent tevens dat niet exact vastgesteld kan worden in welke mate een
beroep op gelijke behandelingswetgeving zal worden gedaan en de belasting
die dit, onder meer voor de handhavingsorganen maar ook voor de aangesprokenen,
zal meebrengen. Voor zover evenwel in de samenleving discriminatie van gehandicapten
en chronisch zieken voorkomt dient dit krachtig te worden bestreden, een standpunt
dat het kabinet ook heeft ingenomen door tegemoet te komen aan de wens van
de Tweede Kamer om over te gaan tot strafbaarstelling van discriminatie op
deze grond.Gezien de voorgeschiedenis is het kabinet van mening dat deze WGBG er
moet komen, waarbij de discussie nog gaat over de manier waarop de hiervoor
beschreven oplossingsrichtingen zullen worden vormgegeven4. Nederland heeft in het recente verleden ook in EU-verband sterk aangedrongen
om tot daadwerkelijke discriminatiebestrijding op (o.m.) het terrein van handicap
te komen.De reserves tegen een WGBG zijn deels verklaarbaar door onbekendheid met
de normstelling en door onzekerheid over het personele en materiële bereik
van de wet: welke vormen van ongelijke behandeling zijn onder de nieuwe wetgeving
wel of niet geoorloofd en welke aanpassingen moeten worden getroffen? In de
discussies over gelijke behandeling van gehandicapten worden soms extreme
voorbeelden (van de blinde buschauffeur tot en met een miljoenenverbouwing
voor één rolstoelgebruiker) aangehaald. De WGBG moet aan deze
onzekerheid en onduidelijkheid een eind maken, zonder dat de maatschappelijke
discussie over deze norm en de rechtsontwikkeling op dit punt geheel wordt
stilgelegd. Door in de normstelling het open begrip «redelijkheid»
te gebruiken en door een halfopen systeem van rechtvaardigingsgronden te introduceren
denkt het kabinet aan deze beide doeleinden tegemoet te komen.Het is van belang dat in deze aanbouwwet het beginsel van gelijke behandeling
van gehandicapten en chronisch zieken duidelijk wordt neergezet als belangrijke
maatschappelijke norm, die in een ontwikkelde rechtsorde als de Nederlandse
niet mag ontbreken. Het kabinet vertrouwt er op dat door een stapsgewijze
uitbreiding van het aantal terreinen waarop de wet van toepassing is deze
norm geleidelijk maatschappelijk ingang zal vinden. Daarbij zijn een aantal
zaken pas echt oplosbaar op de langere duur, zoals het geheel toegankelijk
maken van het openbaar vervoer voor personen met functiebeperkingen1 en het toegankelijk maken van alle openbare gebouwen
en ruimten voor rolstoelgebruikers en andere personen met beperkingen in het
verplaatsen2. Op deze terreinen wordt ervoor
gezorgd dat nieuw te ontwikkelen of te bouwen vervoersmaterialen en nieuwbouw
en verbouw van gebouwen aan goede toegankelijkheidseisen voldoen.Met name omdat de norm van gelijke behandeling meebrengt dat er een verplichting
bestaat om in het concrete geval, indien daarom wordt verzocht, over te gaan
tot het doen van redelijke aanpassingen, kunnen er voor de aangesprokenen
kosten zijn verbonden aan de invoering van de WGBG. Hierbij kan worden aangetekend
dat in veel gevallen voor deze aanpassingen regelingen bestaan om in deze
kosten tegemoet te komen.Op de voorgestelde terreinen zijn de volgende effecten, in de zin van
nieuwe verplichtingen en kosten voor de burgers, het bedrijfsleven en de overheid,
te verwachten:Arbeid: Op het terrein van arbeid bestaan
voor het treffen van aanpassingen reeds verplichtingen en voorzieningen, zoals
de Arbeidsomstandighedenwetgeving en de Wet (Re)ïntegratie Arbeidsgehandicapten.
De WGBG kan in dat verband een belangrijke stimulans zijn, voor zowel werkgevers
als arbeidsgehandicapten zelf, om deze aanpassingen ook daadwerkelijk te gaan
(aan)vragen. Op dit punt moet een actieve voorlichtingscampagne worden gevoerd
om onbekendheid van deze voorzieningen weg te nemen.Sport: Op het terrein van de sport is voor
de aanpassing van accommodaties in het verleden subsidie verstrekt vanuit
het ministerie en is daarnaast gebruik gemaakt van middelen uit het Nationaal
Fonds Sport Gehandicapten. Daardoor is een landelijk dekkend netwerk van accommodaties
ontstaan waar aangepast sporten mogelijk is. Aangezien er in de afgelopen
jaren geen specifieke aanvragen meer ingediend zijn is deze mogelijkheid van
ondersteuning beëindigd.Die beëindiging was ook mogelijk omdat bij de verstrekking van subsidies
voor algemene sportaccommodaties door het ministerie al geruime tijd als bindende
voorwaarde is opgenomen dat deze toegankelijk dient te zijn voor de in haar
bewegingen beperkte mens. De voorziening dient derhalve te voldoen aan de
toegankelijkheidseisen van de Stichting Nationaal Fonds Sport Gehandicapten.
Ook NOC*NSF hanteert deze voorwaarden. Bovendien wordt bij de advisering door
NOC*NSF aan gemeenten in het kader van de kwaliteitseisen van accommodaties
ook gewezen op de toegankelijkheid ervan voor gehandicapten.Gezien het gevoerde beleid in de afgelopen jaren zullen alleen bij reeds
langer bestaande accommodaties wellicht nog beperkte aanpassingen noodzakelijk
zijn. Onderzocht zal worden of de WVG mogelijkheden biedt voor
de dekking van deze beperkte aanpassingen analoog aan de mogelijkheid die
de WVG reeds biedt voor de gehandicaptensport.Inrichting en beheer overheidsgebouwen: Wat
betreft de inrichting en het beheer van overheidsgebouwen met een publieksfunctie
stelt het kabinet zich op het standpunt dat de overheid (binnen de grenzen
van wat in het algemeen redelijkerwijs van haar mag worden verwacht) ervoor
dient te zorgen dat alle burgers, ook zij die door een handicap of chronische
ziekte beperkingen ondervinden, onder zoveel mogelijk gelijke en anders gelijkwaardige
omstandigheden van deze publieksfuncties gebruik kunnen maken. De Rijksgebouwendienst
zou daarbij een adviserende en ondersteunende rol kunnen spelen. De financiële
consequenties van deze verplichting zullen zo goed mogelijk in kaart worden
gebracht.De kosten voor de overheid zullen worden opgevangen binnen de relevante
begrotingen.Wat betreft de handhaafbaarheid en de effectiviteit geldt dat de WGBG
zoveel mogelijk1 van dezelfde handhavingsinstrumenten
en sanctionering zal worden voorzien als de AWGB. De uitkomsten van de evaluatie
van de AWGB op deze punten worden bij de voorbereiding van de WGBG betrokken. XNoot1«Onderzoek naar discriminatie van mensen met een handicap»,
door het Willem Pompe Instituut & het Hilde Verwey Jonker Instituut, Utrecht
1994 en «Gehandicapt[en]recht», door Mr. A. Hendriks, 1996.XNoot2Kabinetsreactie op het rapport Gehandicapt[en]recht dd 2 juni 1997, DGB/ISG 972769.XNoot3TK 1997–1998, 24 170, nr. 36.XNoot4De maatschappelijke discussie op dit terrein is o.a. opnieuw aangezwengeld
door het proefschrift van A.C. Hendriks, Gelijke toegang tot de arbeid voor
gehandicapten; een grondwettelijke en rechtsvergelijkende analyse, Academisch
proefschrift Amsterdam, 2000.XNoot1Met de begrippen noodzakelijke aanpassingen en voorzieningen wordt gedoeld
op die zaken die voor een gehandicapte noodzakelijk zijn om te kunnen functioneren.
Een hoortoestel is noodzakelijk voor een slechthorende. Deze noodzakelijkheid
impliceert niet dat vanzelfsprekend een bepaald type hoortoestel verstrekt
zal worden. Bij de verstrekking spelen ook zaken als de kwaliteit/prijsverhouding
een rol; bij andere voorzieningen speelt een rol welke kosten redelijkerwijs
gevraagd kunnen worden. Wanneer deze zaken aan de orde zijn wordt gesproken
van een redelijke aanpassing of voorziening.XNoot2Voor die terreinen die vooralsnog niet onder de WGBG vallen blijft vanzelfsprekend
wel de norm van artikel 1 van de Grondwet van toepassing. Deze norm werkt
ook tussen burgers onderling. Het valt te verwachten dat van de WGBG een zekere
reflexwerking zal uitgaan, waardoor voor andere terreinen de onrechtmatigheid
van ongelijke behandeling van gehandicapten en chronisch zieken eenvoudiger
zal zijn vast te stellen.XNoot3Deze norm komt nader aan de orde in paragraaf 3.1.1. van deze brief.XNoot1Dit is in overeenstemming met de recente uitspraak van het Europees Hof
voor de Rechten van de Mens in de zaak Thlimmenos vs Greece, waarin het Hof
stelt: «The right not to be discriminated against (...) is also violated
when States without an objective and reasonable justification fail to treat
differently persons whose situations are significantly different.» (EHRM
6 april 2000; appl.nr. 34369/97).XNoot1Zie ook het advies van de Commissie gelijke behandeling naar aanleiding
van het conceptinitiatiefwetsvoorstel Rosenmöller, waar de Commissie
pleit voor een «meer open» systeem. Dit advies is te vinden in
de bijlagen bij de Proeve voor een WGBG.XNoot2Dit wil niet zeggen dat op deze terreinen in het geheel geen actie wordt
ondernomen om de positie van gehandicapten te verbeteren. Zo bestaat op het
terrein van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer de beleidslijn van
de minister van V&W dat alle nieuw te ontwikkelen en te bouwen vervoersvoorzieningen
aan moderne toegankelijkheidseisen zullen voldoen. Zie TK 1998/1999 26 200
XII, nr 43.XNoot1Hieronder wordt verstaan zowel de sportbeoefening in verenigingsverband
als de sportbeoefening bij commerciële aanbieders van sportfaciliteiten,
zoals sportscholen. Het gaat om circa 280 dansscholen, circa 350 verhuurders
van sport- en recreatie-artikelen en circa 1000 accommodaties voor maneges
en sportscholen.XNoot2Behalve wanneer de vereniging een open en zakelijk karakter heeft en het
lidmaatschap in feite niet meer inhoudt dan dat een goed of een dienst wordt
aangeboden. Zie daarover nader paragraaf 3.4.XNoot3Er zijn op dit moment door NEBAS-NSG met 5 bonden convenanten gesloten,
met een veel groter aantal bonden vindt samenwerking plaats of zijn er intensieve
contacten. Uit onderzoek van NEBAS-NSG is gebleken dat veel bonden aandacht
besteden aan sporters met een handicap en daarvoor bijvoorbeeld zelf opleidingen
of voorlichtingsmateriaal verzorgen.XNoot4Inrichting en beheer moeten goed worden onderscheiden van de algemene
toegankelijkheid van alle openbare gebouwen. Bij de Proeve heeft de regering
reeds het standpunt ingenomen dat in zijn algemeenheid ten aanzien van alle
bestaande gebouwen geen volledige toegankelijkheid kan worden geëist.
Voor nieuwbouw en verbouw gelden de normen van het Bouwbesluit waardoor toegankelijkheid
voor met name rolstoelgebruikers ten dele is geregeld. Voor de terreinen die
onder de WGBG vallen (vooralsnog alleen arbeid en sport) geldt dat ook ten
aanzien van de toegankelijkheid van het gebouw waarin deze activiteiten plaatsvinden
de verplichting tot redelijke aanpassingen geldt, waarbij het redelijkheidsbegrip
in elk geval een proportionaliteitstoets inhoudt tussen de gevraagde voorziening
en de daarmee gemoeid zijnde kosten.XNoot1De essentie van deze stellingname is dat als iemand een paspoort wil halen
bij de gemeente er geen (fysieke) belemmeringen mogen zijn veroorzaakt door
de inrichting of het beheer van het gebouw. Anders ligt het voor bijvoorbeeld
scholen: het beleid is er op gericht om kinderen met een handicap indien gewenst
in het regulier onderwijs te laten participeren; eventuele aanpassingen aan
het gebouw vallen niet onder de verplichting zoals hier geformuleerd; onderwijs
is geen exclusieve publieke overheidsdienst.XNoot2Dit standpunt is conform de concept-richtlijn op grond van artikel 13
EG-Verdrag, waarin de lidstaten vrij worden gelaten dit begrip – indien
gewenst – zelf te definiëren.XNoot3Het is van belang hierbij aan te geven dat deze wetgeving geen strijdigheid
mag opleveren met wetgeving op het terrein van ondersteuning van mensen met
een handicap (o.a. onderwijswetgeving in het kader van de invoering van leerlinggebonden
financiering), waar de inspanning en discussie erop gericht is te komen tot
een duidelijke doelgroepomschrijving. Hier gaat het er juist om de doelgroep
zo nauwkeurig mogelijk te omschrijven om te komen tot de inrichting van een
objectief en rechtvaardig systeem van indicatiestelling, dat ook nog financieel
beheersbaar is.XNoot4TK 24 170, nrs 40 en 46. Zie ook de betreffende passage in de Proeve,
pag. 64 sub c.XNoot1Zie voetnoot 12.XNoot2Ook zal moeten worden bezien in hoeverre afstemming met de redelijkheidstoets
in de ARBO-wet, Rea en WAO noodzakelijk is en de rol van de UWV's daarbij.XNoot3Daarom zal hieronder per beleidsterrein dat onder de WGBG zal vallen een
voorlopige inschatting worden gegeven. In het kader van de voorbereiding van
een wetsvoorstel zullen deze effecten voor zover mogelijk nader in kaart worden
gebracht. Over de uitkomsten van deze Bedrijfseffecten Toets en handhaafbaarheidstoets
zal in de Memorie van Toelichting uitgebreid worden gerapporteerd.XNoot4Zie paragraaf 1.XNoot1Zie voetnoot 10; zie voorts artikel 32 Wet personenvervoer 2000, waarin
wordt bepaald dat aan een concessie (voor openbaar vervoer) in ieder geval
voorschriften worden verbonden ten aanzien van eisen van toegankelijkheid
ten behoeve van reizigers met een handicap. Voorts zullen op verzoek van de
Kamer (Kamerstukken II 1999/2000, 26 456, stuk 78) bij algemene maatregel
van bestuur regels worden gesteld over het minimale niveau van fysieke toegankelijkheid
dat de concessieverleners dus via voorschriften veilig moeten stellen.XNoot2Zie hiervoor, voetnoot 14, waar de normstelling in het Bouwbesluit ter
sprake is gekomen.XNoot1Omdat de wet de verplichting tot het doen van redelijke aanpassingen meebrengt
kan het zijn dat vaker dan in het geval van de AWGB een beroep zal (moeten
worden) gedaan op de rechter om deze verplichtingen in concreto vast te stellen
e/o op te leggen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24170-55.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl