Wijziging van de Kieswet inzake kiesrecht voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement; Nadere Memorie van Antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20082009-31392, nr. E

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

28-10-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31392 nr. E

27-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31392Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 18 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 392Wijziging van de Kieswet in verband met het verlenen van het kiesrecht
voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement aan alle Nederlanders
die in de Nederlandse Antillen en Aruba woonachtig zijnENADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 27 oktober 2008Met belangstelling heb ik kennisgenomen van het nader voorlopig verslag
van het voorbereidend onderzoek van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken
en de Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken en het Huis der Koningin.In deze nadere memorie van antwoord ga ik in op de vragen en opmerkingen
in het nader voorlopig verslag waarbij zoveel mogelijk de volgorde van het
verslag is gevolgd.Kern van het betoog van de leden van de CDA fractie betreft de vraag wie
bevoegd is om het kiesrecht voor het Europees Parlement te verlenen aan Nederlanders
die ingezetenen zijn van de Nederlandse Antillen en Aruba: de Nederlandse
wetgever, de Rijkswetgever of de Antilliaanse en Arubaanse wetgever?Het Europees Parlement is een van de organen van de Europese Unie. De
verkiezing van de leden is geregeld in de door de Raad van ministers vastgestelde
Akte betreffende de rechtstreekse verkiezing van de leden van het Europees
Parlement. Volgens artikel 7, tweede lid van de Akte gelden voor de verkiezingsprocedure
in elke lidstaat de nationale bepalingen. De Akte behelst zelf geen bepalingen
over de vereisten voor de uitoefening van het actief en passief kiesrecht.
In elk lidstaat dient dus de nationale wetgever te regelen wie het actief
en passief kiesrecht voor het Europees Parlement hebben.De nationale wetgever in dit verband is de Nederlandse wetgever. Alleen
het grondgebied van Nederland behoort namelijk tot de Europese Unie. De Nederlandse
Antillen en Aruba worden als zogenaamde LGO’s aangemerkt. De lidstaten
hebben met deze landen een associatie tot stand gebracht. Slechts het vierde
deel van het verdrag, dat bepalingen over de associatie bevat, geldt voor
de Antillen en Aruba. Dit betekent dat de bepalingen over het Europees Parlement,
die in het vijfde deel van het EG-verdrag staan, niet in deze landen van toepassing
zijn en dat de lidstaten niet gehouden zijn om aldaar verkiezingen voor het
Europees Parlement te houden. Het Europees parlement is volgens het Hof geen vertegenwoordigend orgaan van de LGO’s. Dit wordt ook expliciet
door het Hof van Justitie EG in de zaak Eman en Sevinger overwogen.1Het Hof stelt in Eman en Sevinger tevens vast dat territorialiteit in
artikel 17 EG niet ter zake doet en bepaalt dat «degenen die de nationaliteit
van een lidstaat hebben en ingezetenen zijn van, dan wel woonachtig zijn in
een gebied dat behoort tot de landen en gebieden overzee zich kunnen beroepen
op de in het tweede deel van het Verdrag aan de burgers van de Unie toegekende
rechten».2 Het Hof overweegt evenwel expliciet
dat het tweede deel geen onvoorwaardelijk actief of passief kiesrecht toekent
aan de burgers van de Unie.3 Dat Nederlanders
op de Nederlandse Antillen en Aruba burger van de EU zijn betekent dus niet
dat zij op grond van het EG-verdrag kiesrecht voor het Europees Parlement
hebben.Het Hof stelt in de zaak Eman en Sevinger ook niet dat het kiesrecht aan
de Arubaanse en Antilliaanse Nederlanders verleend moet worden. Het stelt
alleen dat het beginsel van gelijke behandeling, een algemeen rechtsbeginsel
van gemeenschapsrecht, met zich meebrengt dat gelijke gevallen gelijk behandeld
moeten worden tenzij er een objectieve rechtvaardigingsgrond voor het onderscheid
bestaat. Wat betreft het onderscheid dat de Nederlandse Kieswet maakt tussen
Nederlanders in niet-lidstaten en Nederlanders in de Antillen en Aruba was
dit laatste onvoldoende aannemelijk gemaakt.4
Het is dan ook de Nederlandse Kieswet die nu moet worden aangepast, wat met
dit wetsvoorstel gebeurt.Het Europees Parlement kan dus niet als vertegenwoordigend orgaan van
deze landen worden beschouwd.De leden van de CDA-fractie delen deze mening, zo concludeer ik, wanneer
zij opmerken dat de LGO-status voor de Nederlandse Antillen en Aruba met zich
meebrengt dat het Europees Parlement niet zonder meer als een vertegenwoordigend
orgaan van deze landen kan gelden. De bevolking van de Nederlandse Antillen
en Aruba kan zijn stem via de vertegenwoordigende organen van hun eigen land
laten horen. De landen (Antillen en Aruba) handelen dan vervolgens weer met
de EU, via de associatie. Daar komt nog bij dat de desbetreffende Europese
verdragen niet bekrachtigd zijn voor de Nederlandse Antillen en Aruba en de
Europese regelgeving daar ook niet onverkort van toepassing is.5In termen van het Statuut behoort de toekenning van het kiesrecht voor
het Europees Parlement aan de Nederlanders in de Nederlandse Antillen en Aruba
dan ook tot de bevoegdheid van de Nederlandse wetgever. Het is geen Koninkrijksaangelegenheid
en betreft ook geen bevoegdheid van de Antilliaanse of Arubaanse wetgever.In het Statuut wordt in artikel 46 een regeling getroffen voor het actief
en passief kiesrecht. Dat artikel ziet echter alleen op verkiezingen voor
de vertegenwoordigende lichamen van het betrokken land, niet van internationale
organisaties. Het Europees Parlement is een orgaan van de Europese Unie. De
verkiezing geschiedt weliswaar per lidstaat, maar het is een verkiezing voor
een Europees orgaan.De Nederlandse wetgever kan de toekenning van het kiesrecht beperken tot
ingezetenen van Nederland, maar heeft ook de vrijheid om dit recht toe te
kennen aan Nederlanders die buiten Nederland wonen. Deze mogelijkheid is gerealiseerd,
toen in 1985 zowel voor de Tweede Kamer als voor het Europees Parlement het
actief kiesrecht werd uitgebreid tot alle Nederlanders in het buitenland.
In de Nederlandse Antillen en Aruba kreeg echter slechts een beperkte groep
Nederlanders het kiesrecht. Naar aanleiding van de gerechtelijke uitspraken
stelt de regering nu voor het kiesrecht voor het Europees Parlement te verlenen
aan alle Nederlanders in het buitenland, inclusief de Nederlanders woonachtig
in de Nederlandse Antillen en Aruba. Door de verlening van dit
kiesrecht (het actieve kiesrecht, want van het passieve kiesrecht zijn zij
nooit uitgesloten geweest), worden de Nederlandse leden van het Europees Parlement
mede gekozen door Nederlanders woonachtig op de Nederlandse Antillen en Aruba.Het land Nederland heeft de bevoegdheid te beslissen dat niet slechts
de in het land Nederland wonende Nederlandse onderdanen kiesrecht hebben voor
de Nederlandse leden van het Europees parlement maar dat dit kiesrecht mede
wordt uitgeoefend door alle Nederlandse onderdanen waar ook ter wereld zij
woonachtig zijn. Dat de lidstaat Frankrijk heeft bepaald dat de inwoners van
de Franse LGO’s kiesrecht voor het EP bezitten en als gevolg van de
in Frankrijk gehanteerde indeling van kiesdistricten zelfs een eigen zetel,
is de eigen keuze van de lidstaat Frankrijk. Daarmee is het Europese Parlement
nog geen vertegenwoordigend orgaan geworden van de Franse LGO’s.Volgens Hoogers heeft met name de toekenning in 1992 van het Europees
burgerschap aan alle personen die de nationaliteit van een lidstaat hebben,
het gevolg dat de bevoegdheid tot toekenning van kiesrecht voor het Europees
Parlement aan de Nederlandse ingezetenen van de Nederlandse Antillen en Aruba
aan de wetgevers van die landen toeviel. Zoals ik eerder heb aangegeven, hebben
de Nederlandse Antillen en Aruba die bevoegdheid niet en de uitspraak van
het Hof van Justitie EG in de zaak Eman en Sevinger bevestigt dit.De lidstaat Nederland en dus het land Nederland is bevoegd om het kiesrecht
voor het Europees Parlement te verlenen aan Nederlanders op de Nederlandse
Antillen en Aruba. Het verlenen van het kiesrecht aan Nederlanders op de Nederlandse
Antillen en Aruba door de landregeringen aldaar is dus niet mogelijk, terwijl
er evenmin reden is de verlening van het kiesrecht te regelen door middel
van consensusregelgeving op grond van artikel 38 van het Statuut. De veronderstelling
van de leden van het CDA dat hiermee Nederland een autonome landsbevoegdheid
van de andere landen uit eigen hoofde en zonder machtiging uitoefent is dan
ook onjuist.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Th. B. Bijleveld-Schouten XNoot1Hof van Justitie Europese Gemeenschappen, 12 september 2006, C-300/04
(Eman en Sevinger), r.o. 47 en 48.XNoot2Eman en Sevinger, r.o. 29.XNoot3Eman en Sevinger, r.o. 52.XNoot4Eman en Sevinger, r.o. 57–60.XNoot5Wet van 5 december 1957, houdende goedkeuring van het Verdrag tot
oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, met Bijlagen, Protocollen
en Overeenkomst, Stb. 1957, 493 (goedkeuring voor Nederland en Nederlands
Nieuw-Guinea). Bekrachtiging voor deze landen: Trb. 1957, 249. Rijkswet van
17 december 1992, houdende goedkeuring van het op 7 februari 1992
te Maastricht tot stand gekomen Verdrag betreffende de Europese Unie, met
Protocollen, en een Overeenkomst betreffende de sociale politiek tussen de
Lidstaten van de EG, met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, Stb. 1992,
692 (goedkeuring voor het hele Koninkrijk). Bekrachtiging voor Nederland:
Trb. 1993, 51. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20082009-31392-E.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl