Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2010; Brief regering; Informatie over de vijftiende Conferentie van Partijen bij het CITES-verdrag (CoP15)
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140415
 2009-2010
 
 32 123 XIV
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 146
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 29 januari 2010
 
 Hierbij ontvangt u informatie over de vijftiende Conferentie van Partijen
bij het CITES-verdrag (CoP15) en tevens de Nederlandse inzet op belangrijke
agendapunten die besproken zullen worden.
 
 Van 13 maart tot en met 25 maart vindt de Conferentie in Doha,
Qatar, plaats. CITES (the Convention on International Trade in Endangered
Species of Wild Flora and Fauna) reguleert of verbiedt de internationale handel
van bedreigde wilde planten en dieren of bewerkingen daarvan. Het CITES-verdrag
is in 1975 in werking getreden en is een van de oudste milieuverdragen. In
al die tijd is geen enkele soort die op de CITES-lijsten opgenomen is uitgestorven.
Dit is mede te danken aan het verdrag.
 Inleiding
 Het CITES-verdrag bestaat uit artikelen en drie appendices met lijsten
van planten- en diersoorten.
 Op Appendix I staan met uitsterven bedreigde soorten. In principe is handel
in deze soorten verboden. Er zijn enkele uitzonderingen voor bijvoorbeeld
fokprogramma’s, dierentuinen en pre-conventie antiek.
 Op Appendix II staan soorten waarvan de handel gereguleerd moet worden
om te waarborgen dat zij niet door de handel met uitsterven bedreigd raken.
 Op Appendix III kunnen (groepen van) landen soorten zetten waarvoor zij
de hulp van de CITES-partijen inroepen bij het controleren van de handel.
 
 De Nederlandse inzet dient als inbreng in EU-kader. In Qatar moet de EU
als blok stemmen. Op dit moment vindt reeds EU overleg plaats, al is er nog
geen formeel standpunt van de Europese Commissie bekend op alle onderwerpen.
 Door het organiseren van een stakeholdersbijeenkomst op 4 februari
a.s. worden Nederlandse ngo’s en het bedrijfsleven de mogelijkheid geboden hun gedachten ten aanzien van de geagendeerde onderwerpen in te brengen.
 In totaal worden in Qatar 43 voorstellen besproken om soorten op lijsten
te plaatsen of te verplaatsen. Daarnaast vindt een discussie met betrekking
tot een aantal meer algemene onderwerpen over de werking van het verdrag plaats.
 Internethandel
 De handel via internet zal een belangrijk onderwerp zijn tijdens de CoP.
Het totale volume van de illegale handel in CITES-soorten is zeer gering aangezien
er, anders dan bij zuiver financiële transacties, altijd een fysieke
overdracht plaats moet vinden. Wel is het zo dat (potentiële) handelaren
elkaar sneller en beter weten te vinden. Mijn inzet is erop gericht de internationale
samenwerking in de handhaving te stimuleren.
 Enforcement
 Bij een aantal soorten is de politieke wil in landen om de illegale handel
aan te pakken een kritische factor. De soorten zijn vaak wettelijk adequaat
beschermd maar het ontbreekt aan capaciteit, bijvoorbeeld rangers, of prioriteit
om de regels af te dwingen. Met name soorten die gewild zijn bij stropers,
zoals primaten en tijgers, maar ook olifanten, zijn hiervan de dupe. Ik ben
van mening dat deze landen aangespoord moeten worden hun verantwoordelijkheid
te nemen voor het beschermen van deze belangrijke soorten. Ook de landen waar
de handel naar toe gaat hebben een belangrijke verantwoordelijkheid. Sancties
zijn uiteindelijk een middel om landen die structureel nalatig zijn in deze
te straffen. Capacity building is een positieve manier om de situatie ten
goede te keren.
 Stategische Visie
 Tijdens de vorige CoP die in juni 2007 in Den Haag plaatvond, is een strategische
visie uitonderhandeld. In deze visie is met name de ambitie vastgelegd dat
CITES zich meer zou moeten richten op soorten met een substantieel handelsvolume.
Ik heb dit toen ten aanzien van mariene soorten en tropisch hout op ministerieel
niveau ook met mijn collega’s besproken. Ik ben dan ook verheugd te
zien dat voor een aantal commercieel verhandelde soorten nu voorstellen voorliggen
voor plaatsing op de CITES Appendices.
 Haaien
 Ik ben in het licht van het voorgaande punt verheugd dat voor acht haaiensoorten
voorstellen voorliggen om ze op Appendix II te plaatsen. De handel in haaienvinnen
bedreigt het voortbestaan van deze toppredatoren en dient streng gereguleerd
te worden. Ik steun deze voorstellen dan ook van harte.
 Blauwvintonijn
 Monaco heeft het initiatief genomen om de blauwvintonijn op Appendix I
op te nemen. De wetenschappelijke adviezen wijzen uit dat de blauwvintonijn
voldoet aan de criteria voor opname op Appendix I. Eerder heb ik al aangegeven
dit een voorstel te vinden dat steun verdient en ik zal bij dit standpunt
blijven.
 
 Ik wil hier wel bij aantekenen dat ik de beheersmaatregelen die ICCAT
(International Comission for the Conservation of Atlantic Tuna) in haar novembervergadering
genomen heeft een bemoedigende stap in de goede richting vind.
De maatregelen in ICCAT-kader en binnen CITES zijn complementair.
 Ivoor
 In Den Haag is tijdens de vorige CoP een breed gedragen compromis over
de handel in ivoor en de bescherming van de Afrikaanse olifant gesloten. Binnen
het kader van dit compromis heeft vorig jaar een eenmalige verkoop van ivoor
vanuit vier landen in Zuidelijk Afrika naar Japan en China plaatsgevonden.
 Cijfers laten zien dat in de afgelopen 2 jaar de illegale handel in ivoor
is toegenomen. Een verband met de legale handel is op dit moment niet aan
te tonen. Wel is er een verband aangetoond tussen het niveau van corruptie
en habitatverlies en het niveau van stroperij. Ik ben van mening dat zolang
de evaluatie van de eenmalige verkoop niet is afgerond, er geen verdere handel
plaats dient te vinden.
 Tanzania en Zambia hebben voorstellen ingediend om hun legale stockvoorraden
te verkopen. Kenya, Mali en andere landen stellen juist een 20-jarig moratorium
voor. Ik ben van mening dat deze voorstellen het best ingetrokken kunnen worden,
zodat er ruimte komt om de cijfers te verzamelen en te interpreteren conform
de afspraken. Tevens kan dan pan-Afrikaans gewerkt worden aan het opzetten
van het Olifantenfonds, een onderdeel van het compromis van Den Haag.
 IJsberen
 De Verenigde Staten hebben een voorstel ingediend om de ijsbeer van Appendix
II naar Appendix I te verplaatsen. Met de wetenschappelijke adviezen en de
meerderheid van de EU-lidstaten ben ik van mening dat deze uplisting geen
toegevoegde waarde heeft. Het smelten van het poolijs bedreigt de ijsbeer,
niet de internationale handel. Er vindt nauwelijks internationale handel plaats
en de Inuit die vanuit hun traditie de ijsbeer bejagen houden zich aan de
regels; kortom er is draagvlak voor het huidige duurzame beheer. Een uplisting
zal niet leiden tot minder bejaging maar wel het commitment van de Inuit om
zich aan de regels te houden ondermijnen. Ik steun dit voorstel dan ook niet,
net als een meerderheid van EU-lidstaten.
 Ten slotte
 Nederland heeft een naam hoog te houden in CITES-kader. Tijdens de voorlaatste
CoP was Nederland EU-Voorzitter en de laatste CoP vond in Den Haag plaats
onder mijn voorzitterschap.
 
 Het gaat er bij deze CoP om de bereikte resultaten te consolideren en
CITES te ondersteunen in de effectieve rol die zij speelt bij de bescherming
van soorten.
 
 De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 G. Verburg