Arbeidsmarktbeleid onderwijs; Verslag algemeen overleg van vaste comm. OCW van 30-3-2000 met min. Hermans, over de voortgangsrapportage Maatwerk voor morgen (23328, nr. 61-63)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23328, nr. 66

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

23328 nr. 66

13-04-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23328Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 328Arbeidsmarktbeleid onderwijsnr. 66VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 13 april 2000De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 30 maart 2000 overleg gevoerd met minister Hermans en staatssecretaris
Adelmund van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over de
voortgangsrapportage Maatwerk voor morgen (23 328, nrs. 61 t/m
63).Hierbij konden betrokken worden:– de brief van de minister van OCW d.d. 14 september 1999 ter aanbieding
van het eindrapport de positie van leraren op basisscholen in de grote steden
(OCW-99-869);– de brief van de minister en de staatssecretaris van OCW d.d. 11
oktober 1999 ter aanbieding van de voortgangsrapportage Maatwerk voor morgen
(OCW-99-1052);– de brief van de minister van OCW d.d. 2 november 1999 inzake de
arbeidsmarktrapportage onderwijs 1999 (OCW-99-1086);– de brief van de minister van OCW d.d. 29 november 1999 inzake
de reactie op het ROA-rapport «De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep
tot 2004» (OCW-99-1253);– de brief van de minister en staatssecretaris van OCW d.d. 13 januari
2000 ter beantwoording van vragen inzake de voortgangsrapportage Maatwerk
voor morgen (23 328, nr. 62);– de brief van de staatssecretaris van OCW d.d. 31 januari 2000
ter aanbieding van de inspectierapporten «Schrijvenderwijs» en
«Taak- en functiedifferentiatie; opnieuw een stand van zaken»
(OCW-00-152);– de brief van de staatssecretaris van OCW d.d. 31 januari 2000
inzake allochtoon onderwijspersoneel (23 328, nr. 63);– de brief van de minister van OCW d.d. 28 februari 2000 inzake
lerarentrek in de vier grote steden (OCW-00-290);– de brief van de minister van OCW d.d. 22 maart 2000 ter aanbieding
van de tweede voortgangsrapportage Maatwerk voor morgen en enkele andere bijlagen
waaronder Arbeidsmarktramingen BVE, Meer handen in de klas en Startbekwaamheden
leraar secundair onderwijs (23 328, nr. 64).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Barth (PvdA) maakte zich grote zorgen
over het lerarentekort en de gevolgen daarvan voor het onderwijs. Het ontstane
beeld van een sector die in een vrije val is geraakt en die niet langer de
kwaliteit van het onderwijs weet te waarborgen, moet vooral voor het kabinet
een signaal zijn. De ontwikkelingen in de Bijlmer, waar leerlingen massaal
terug naar huis worden gestuurd en de verwikkelingen rond de onderhandelingen
over een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) geven immers aan dat
er stevig in kwaliteit geïnvesteerd moet worden. Is de minister bereid
een actueel beeld te geven van de lopende CAO-onderhandelingen?Er zijn ook positieve ontwikkelingen te melden op dit vlak. Sinds 1998
hebben 2500 herintreders de weg naar de klas gevonden. Er is tevens een sterke
groei te zien in de toeloop naar met name de PABO's (pedagogische academie
voor het basisonderwijs). Ook bij de lerarenopleidingen voor het voortgezet
onderwijs is er sprake van een flinke stijging. Dit alles neemt niet weg dat
het nodig blijft om de vinger aan de pols te houden.Mevrouw Barth toonde zich blij met het geld dat de minister heeft gevonden
om aan de slag te gaan met preventie van het ziekteverzuim en reïntegratie
van langdurig zieken. De ronduit onaanvaardbare situatie in Amsterdam-Zuidoost,
waar het ziekteverzuim tussen de 14% en 17% ligt, maakt de noodzaak hiervan
duidelijk. Kan de minister een instrument ontwikkelen om met het hoge verzuim
in enkele regio's aan de slag te gaan? Van het werk van het vervangingsfonds
hebben de directeuren in Amsterdam-Zuidoost nog niets gemerkt.In de tweede voortgangsrapportage wordt ingegaan op de werkdruk. Er wordt
aan de Onderwijsraad een aantal factoren meegegeven voor een uit te brengen
advies. Hieraan kunnen de volgende factoren worden toegevoegd: het belang
van een professionele arbeidsorganisatie en goed personeelsmanagement, het
verband met conflicten in een team, het verband tussen werkdruk en conflicten
met leerlingen en ouders en dus het belang van opvoedingsondersteuning. Op
dit laatste vlak moet de schoolleiding op een zakelijke en heldere manier
beleid kunnen maken over hun pedagogische opdracht. Worden deze aspecten meegenomen
in het advies van de Onderwijsraad?Mevrouw Barth ontbrak het aan een goed beeld op de zij-instroom. Nu het
wetsvoorstel er ligt moet het met voortvarendheid worden opgepakt. Er blijkt
immers een enorm enthousiasme te zijn onder niet-bevoegden om onderwijs te
geven. Deze mensen blijken zelfs bereid om zich qua salaris te schikken naar
de gewone onderwijs-CAO. Zij-instroom is dan ook een waardevolle bijdrage
aan het onderwijs. Het is een oplossing van het lerarentekort en een structurele
verrijking binnen de scholen. De angst voor verlaging van de kwaliteit van
het onderwijs is overigens ongegrond, zeker als er sprake is van goede «assesments».Niet-bevoegden die aan de slag willen in het primair onderwijs wordt door
het ministerie verteld dat dit ten minste twee jaar opleiding vergt. Het gaat
toch om ten hoogste twee jaar? Hier geldt toch een ander «assesment»
dan voor het voortgezet onderwijs? Ook doorstroming van het voortgezet onderwijs
naar het primair onderwijs of vice versa moet toch op een snellere termijn
kunnen plaatsvinden dan twee jaar? Het ministerie moet het getoonde enthousiasme
kunnen verzilveren. Op bladzijde 17 van de tweede voortgangsrapportage komt
de zij-instroom voor het voortgezet onderwijs aan bod. Maar liefst 540 mensen
reageerden op een advertentie van het ministerie, waarna er uiteindelijk zes
mensen over zijn gebleven. Dat is toch betreurenswaardig? Kan op deze cijfers
een toelichting worden verstrekt?Mevrouw Barth gaf aan dat ook de taak- en functiedifferentiatie grote
mogelijkheden biedt om zowel het lerarentekort terug te dringen als het onderwijs
te verrijken. Het kabinet moet hiervoor dan ook voluit de ruimte creëren.
Als er niet genoeg leraren gevonden kunnen worden, is een oplossing te vinden
in het beperken van de taak van de leraar tot het lesgeven. Voor de andere
taken moeten andere mensen aangetrokken worden, opdat de leraren kunnen worden
ondersteund: conciërges, onderwijsassistenten, systeembeheerders en personeelsfunctionarissen.
Wil de minister hierop inhoudelijk reageren? Is het geen tijd om hiermee voortvarend
aan de slag te gaan, ook met het oog op de onderhandelingen over de Voorjaarsnota?De Vereniging van conciërges heeft laten weten dat velen van hen
zich ondergewaardeerd en onderbetaald voelen. Zij zijn immers de spreekwoordelijke
stofjas ontgroeid en worden geacht veel dingen op te vangen. Elke school zou
eigenlijk over een conciërge moeten kunnen beschikken. Veel scholen hebben
echter een conciërge op een ID (instroom/doorstroom)- of Melkerttitel
of via de WSW (Wet sociale werkvoorziening). Deze mogelijkheden blijken in
de praktijk echter aangetast te worden. Wat is de reactie van de minister
op dit vlak?Mevrouw Barth wees erop dat na drie kamerbreed ondersteunde moties de
mening van de Kamer over de positie van de directeur duidelijk is. De minister
is van zins om een en ander te gaan regelen tijdens de lopende CAO-onderhandelingen.
Het is echter gebleken dat de bovenschoolse directeuren en de directeuren
in het speciaal basisonderwijs de toeslag van de huidige CAO niet hebben ontvangen.
De bovenschoolse directeuren bezetten volgens het rechtspositiebesluit geen
normfunctie. Is dat niet wat formeel geredeneerd? Het is daarnaast toch helder
dat juist de grote werklast van de directeuren in het speciaal basisonderwijs
een toeslag zou rechtvaardigen? Hoe denkt de minister deze onrechtvaardigheid
in de uitwerking van de lopende CAO recht te zetten?De uitwerking van de motie-Melkert inzake de achterstandsgebieden is naar
tevredenheid verlopen. De minister gaat er daarbij optimistisch van uit dat
de uitstroom uit de achterstandsgebieden in het primair onderwijs is afgelopen.
De achtergebleven leraren vormen gemotiveerde teams, die dus wel zullen blijven.
Hier lijkt echter de wat meer optimistische Nijmeegse bestuurskundige school
het ten onrechte te winnen van het zwarte scenario van de Amsterdamse bestuurskundige
school. In de Bijlmer is immers te zien dat het fout gaat. Waarop baseert
de minister zijn optimisme op dit punt?Mevrouw Barth wees erop dat bij de vorige voortgangsrapportage de vraag
is gesteld of het budget voor de scholen inzake nascholing toereikend is.
Met de Wet op het leraarschap wordt de weg ingeslagen van een permanente en
kwalitatief goede kwalificatie. Er moeten dan wel voldoende mogelijkheden
voor nascholing zijn. De bevestiging van de minister dat er voldoende geld
aanwezig is, wordt echter ondergraven door het feit dat er sprake is van marktwerking
en er dus commerciële prijzen zullen worden berekend voor nascholingscursussen.
Wat is de reactie hierop van de minister?Leerkrachten met een deeltijdbaan die onder de BAPO-regeling (bevordering
arbeidsparticipatie ouderen) vallen, kunnen het overgebleven deel van hun
werkweek inzetten voor vervanging van een zieke collega. Naar blijkt kunnen
zij daarbij echter hun BAPO-rechten verspelen, waarmee een extra probleem
lijkt te zijn gecreëerd. Wat gaat de minister hieraan doen?De heer Cornielje (VVD) wilde niet ingaan
op de perikelen rond de CAO-onderhandelingen en beperkte zich tot de voortgangsrapportage
Maatwerk voor morgen. De Kamer komt immers volop aan bod als de resultaten
van de onderhandelingen op tafel liggen.Uit de tweede voortgangsrapportage blijkt een voortvarende aanpak, die
een compliment aan de bewindslieden waard is. De problematiek is groot en
ernstig, maar binnen tien maanden is er door de minister, de staatssecretaris,
de ambtenaren en de lerarenopleiders al heel veel in gang gezet. De fractie
van de VVD zal bovendien het wetsvoorstel inzake zij-instromers voortvarend
behandelen, natuurlijk met inachtneming van behoud van de kwaliteit van het
onderwijs.De heer Cornielje noemde een paar overblijvende knelpunten. De PABO's
maken duidelijk dat de «t min 2-systematiek» inzake de bekostiging
in het geval van een stijging in het aantal studenten een groot probleem oplevert.
De systematiek bevat nu een rem in plaats van een prikkel. Is het niet mogelijk
om overbruggingsmiddelen ter beschikking te stellen? Een ander knelpunt is
de toelating van studenten na 1 oktober. Er is sprake van een teldatum, die
maakt dat er voor deze studenten geen bekostiging optreedt.Bij het oplossen van het grote knelpunt, het lerarentekort, moet de term
verantwoordelijkheidsdeling voorop staan. De onderwijsarbeidsmarkt moet meer
open worden gemaakt. De voortgangsrapportage biedt echter geen inzicht in
wat de andere partijen, de onderwijsvakorganisaties en -werkgevers doen. De
Kamer heeft een aantal maatregelen genomen. Deze worden echter voortdurend
geblokkeerd door de onderwijsvakorganisaties. Het principe van «last
in, first out» houdt herintredende vrouwen tegen. Al vanaf 1993
wordt geprobeerd om deze maatregel af te schaffen, maar de bonden houden dat
tegen bij de CAO-onderhandelingen. In het regeerakkoord is extra geld vrijgemaakt
voor competentiebeloning. Dit voor jongeren belangrijke perspectief op versnelde
doorloop van de salarisschaal wordt door de bonden geblokkeerd. Ook het mogelijk
maken van uitzendarbeid in de onderwijssector, al vanaf 1996 naar voren
gebracht, wordt door de vakbonden op schoolniveau tegengehouden. Het onderwijs
kent veel deeltijdwerkers, waarvan velen vrijwillig af willen zien van de
ADV (arbeidsduurverkorting). Verzilvering van de ADV is echter verboden door
de CAO. Als slechts een gedeelte van de leraren hun ADV zou mogen verzilveren,
zou echter het hele lerarenprobleem in één klap zijn opgelost.
Van de AOB (Algemene onderwijsbond) is bovendien vernomen dat men gekant is
tegen het wetsvoorstel inzake zij-instromers. Het kan toch niet dat de bonden
voorkomen dat een enthousiaste groep mensen in het onderwijs treedt? Nota
bene in Amsterdam is de campagne «Word leraar» van antwoord voorzien
met de leuze «Word geen leraar»! Tot slot wordt ook het creëren
van ondersteunende functies niet gesteund door de bond.De heer Cornielje legde uit dat de genoemde maatregelen door de Tweede
Kamer zijn aangenomen en goedgekeurd. Nu de bonden, eenzijdig, een en ander
blijven tegenhouden komt het politieke primaat in het geding. Een vakbond
heeft twee taken: individuele belangenbehartiging, ook middels CAO's, en het
invullen van een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het is aan ouders,
scholieren noch aan individuele leraren uit te leggen dat er een tekort is
aan leraren, maar dat een reeks van maatregelen op dit vlak op het verzet
van de bonden stuit. Het is dan ook tijd, de bonden op te roepen hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid te nemen en bij te dragen aan de oplossing van het vraagstuk.In de nota Maatwerk voor morgen wordt de wet op het leraarschap aangekondigd.
De minister is voornemens om de bonden een grotere verantwoordelijkheid te
geven. Dat is echter zinloos en ook onmogelijk, nu blijkt dat zij die niet
kunnen waarmaken. Instemming met deze wet hangt dan ook rechtstreeks samen
met eventuele vorderingen bij de door de bonden tegengehouden maatregelen.
Het gedrag van de bonden heeft daarnaast ook gevolgen voor de opstelling inzake
de gevraagde wijzigingen bij de herziening van de Wet medezeggenschap onderwijs.
Hopelijk wordt de komende periode dan ook benut om enige beweging te krijgen
op het voorliggende dossier. De heer Cornielje vroeg de bewindslieden in een
volgende rapportage inzake Maatwerk voor morgen te melden wat de voortgang
is op de genoemde punten.De oprichting van het onderwijsbureau, een goed initiatief, is gericht
op een nieuwe wijze van bemiddeling van docenten. Nu dit werk als enige binnen
de onderwijssector BTW-plichtig (belasting over de toegevoegde waarde)
blijkt, is er sprake van een rare constructie. Is de minister van zins hieraan
iets te doen?Mevrouw Van der Hoeven (CDA) vond de dreigende
taal van de heer Cornielje aan het adres van de onderwijsbonden verbazingwekkend.
Er is immers sprake van een gedeelde verantwoordelijkheid, zodat ook de minister
op de resultaten aangesproken moet worden. De minister heeft immers, bijvoorbeeld
bij de ADV en de BAPO, de zaken middels regelgeving dichtgetimmerd.Het lerarentekort moet opgelost worden. De oplossingen daarbij moeten
gezocht worden in regels, geld en ruimte. Het gaat om mensen, werkdruk, kwaliteit
en geld. Daarbij is bovendien aan de orde dat een aantal kamerbreed gesteunde
politieke «commitments» middels CAO-onderhandelingen en uitvoering
anderszins uitgewerkt moeten worden. Als er daarbij sprake is van blokkades,
moeten die weggenomen worden.Mevrouw Van der Hoeven wees erop dat er voortgang gemaakt moet worden
op het punt van het loongebouw in samenhang met de taak- en functiedifferentiatie.
De salarislijnen moeten korter. Bovendien moet de nadruk liggen op het professionaliseren
van het lesgeven. Daarbij behoren zaken als taken splitsen en taken differentiëren.
Het creëren van nieuwe functies betekent immers het verlagen van de werkdruk.
Het actieplan van de bewindslieden moet al met al gericht zijn op het inpassen
van goed omschreven nieuwe functies in het loongebouw, mede met het oog op
de doorstroming.Voor onderwijsassistenten bestaat er een opleiding op zowel niveau drie
als vier. Dit staat doorstroming, en dus het opvangen van het lerarentekort,
in de weg. Uit de salarissystematiek blijkt dat een onderwijsassistent en
een leerkracht samen ongeveer evenveel kosten als 1,7 fte aan leerkracht.
Dat ondermijnt de kansen van de onderwijsassistent op de arbeidsmarkt.De positie van de conciërges is verontrustend. Velen van hen zijn
op een school binnengekomen op een assistentfunctie, zonder dat duidelijk
is aan wie men wordt toegevoegd. De conciërgefunctie binnen het basisonderwijs
moet nodig worden geregeld. Elke basisschool moet een conciërge hebben.Mevrouw Van der Hoeven vond dat herziening van het loongebouw ook moet
leiden tot meer beslissingsruimte op het niveau van het bevoegd gezag. Een
school moet zelf kunnen besluiten op welke wijze aan functies en de invulling
van het loongebouw vorm wordt gegeven. Op dit terrein wordt echter tot nu
toe weinig voortgang geboekt. Hopelijk leiden de CAO-onderhandelingen tot
enige beweging op dit vlak.Het schoolprofielbudget is een decentraal, door het bevoegd gezag in te
vullen beleidsbudget. Dit is een prima, specifiek op problemen in te zetten
instrument. Dit moet echter niet zodanig met regels worden dichtgetimmerd
dat het budget niet volledig ingezet kan worden.Mevrouw Van der Hoeven legde de nadruk op een integraal personeelsbeleid,
met name met het oog op de competentiebeloning bij de instellingen. Het geld
hiervoor komt beschikbaar in het jaar 2001. Ook hier geldt dat dit geld vrij
moet worden ingezet. De binnen een arbeidsorganisatie benodigde flexibiliteit,
qua structuur, inrichting en functies, wordt immers niet bereikt als de boel
wordt dichtgetimmerd.De Kamer heeft tot drie keer toe een motie aangenomen om qua waardering
en financiering de positie te verbeteren van de directeur bovenschools management
en de locatiedirecteur in het primair onderwijs. De toezegging om een en ander
te regelen is nog niet nagekomen. De bedoelde toeslagen kunnen juist voor
deze mensen niet uitgekeerd worden. Wat gaan de minister en de staatssecretaris
hieraan doen? Juist deze mensen zijn toch nodig om vorm en inhoud te geven
aan de school als lerende organisatie. Mevrouw Van der Hoeven ging ervan uit
dat een en ander alsnog wordt geregeld bij Voorjaarsnota en binnen
het CAO-overleg.Mevrouw Van der Hoeven gaf aan dat het nascholingsbudget neerkomt op een
paar honderd gulden per fte. Als deze fte-plaatsen echter worden opgevuld
met «parttimers», kom je niet ver met deze bedragen. Mede omdat
er sprake is van een marktconforme financiering, moet de hoogte en omvang
van het nascholingsbudget worden veranderd. Dit punt moet aan de orde komen
bij de verdeling van de meevallers in het kader van de Voorjaarsnota.Het ziekteverzuim neemt toe in de onderwijssector. In het kader van de
acties hieromtrent worden er helaas duizenden kinderen naar huis gestuurd.
Het signaal is echter dat het oplossen van het ziekteverzuim een kwestie van
spoed is. Daarbij lijkt er meer aan de orde dan een eenvoudige geldkwestie.
Het gaat ook om het functioneren van vervangingspools, ruimte in de regelgeving
en het vroegtijdig starten van reïntegratietrajecten. Het idee is om
de tekorten in het vervangingsfonds aan te zuiveren met overschotten van het
participatiefonds. Waar blijft dan de ingebouwde malus in het geval scholen
een te hoog ziekteverzuim laten zien? Waarom kunnen daarnaast scholen die
zorgen voor een interne oplossing geen aanspraak maken op een vergoeding uit
het vervangingsfonds? Creatieve oplossingen moeten toch worden beloond? Belemmert
de huidige regelgeving hier niet een oplossing? Wat is meer in het algemeen
de oorzaak van de verschillen tussen de regio's? Er is daarnaast geen geld
om boventallig personeel in dienst te nemen bij de vervangingspools. Dit kan
echter in sommige gebieden een oplossing zijn. Kan de regelgeving op dit gebied
niet anders worden geïnterpreteerd?Mevrouw Van der Hoeven wees op de uitspraak van de rechter in Zutphen
over artikel 7.36 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Binnen het bijzonder onderwijs
zijn er mensen in dienst op basis van het BW, wat ertoe leidt dat ziekte of
zwangerschapsverlof op vakantiedagen leidt tot extra op te nemen dagen. Klopt
deze mededeling? Leidt dat niet tot nieuwe, grote problemen inzake de vervanging?
Waar ligt hier de oplossing, ook met het oog op een ongewenst verschil in
situatie tussen bijzonder onderwijs en openbaar onderwijs?Vutters mogen sinds 1 januari 2000 tot 100% bijverdienen in het onderwijs.
Deze goede maatregel geldt echter niet voor wachtgelders. Over het punt van
vervanging in het onderwijs door wachtgelders zonder sollicitatieplicht zijn
vragen gesteld. De minister heeft daarop aangegeven dat wachtgelders, ook
zonder actieve sollicitatieplicht, werkloos zijn. Als zij net als vutters
tot 100% mogen bijverdienen, ontstaan er niet gewenste verschillen met wachtgelders
met sollicitatieplicht en werklozen buiten het onderwijs. Deze formeel correcte
antwoorden bieden echter toch geen soelaas bij het vervangingsprobleem? Wat
vindt de minister van de suggestie om deze mensen niet direct uit te betalen,
maar later middels het pensioen?Mevrouw Van der Hoeven maakte uit de arbeidsmarktramingen op dat 96% van
de PABO-studenten in het onderwijs start. Andere signalen wijzen echter uit
dat binnen twee jaar grote aantallen leraren, zo'n 25%, afhaken. Klopt dit
verhaal? Zo ja, wat doet de minister hieraan?De inhoud van het voorgelegde «assesment» inzake de zij-instroom
staat niet in verhouding tot de startbekwaamheden van een leraar secundair
onderwijs. Het gaat hier om een portfolio, een proefles en een interview op
een halve dag. Dat is nauwelijks voldoende om iemand als een zij-instromer
te beoordelen.Mevrouw Lambrechts (D66) wilde absoluut wegblijven
van het duivelse perspectief van «onderwijs geven zonder leraar».
Het is dan ook noodzakelijk om, zeker voor de langere termijn, een kentering
te bewerkstelligen bij de lerarentekorten. De tweede voortgangsrapportage
laat gelukkig zien dat er de nodige zaken op de rails gezet zijn en dat die
bovendien enig resultaat afwerpen. Het aantal PABO-studenten groeit
met 25%, er is een lichte groei bij de tweedegraadsopleidingen en er is een
stabilisatie bij de universitaire opleidingen. Bovendien komt langzaamaan
de zij-instroom op gang. Ook de «stille reserves» zijn inmiddels
gegroeid tot ongeveer 2 500 mensen. Daarnaast blijkt het werken met een
VUT-uitkering (vervroegd uittreden) mogelijk. Daarbij moet opgemerkt worden
dat reeds eerder door de minister is aangegeven dat het werken met een BAPO-uitkering
geen negatieve gevolgen heeft voor opgebouwde rechten. Het tijdelijk vervangen
van leerkrachten moet lonend worden gemaakt. Er zijn ook «native speakers»
en allochtone leerkrachten aan het werk gezet. Tot slot is er het extra budget
voor de knelpunten op de arbeidsmarkt.Het slechte nieuws is echter dat ook als alle genomen maatregelen succesvol
blijken, de kloof tussen de vraag en het aanbod van leerkrachten nog steeds
groter wordt. Het aantal benodigde leerkrachten per jaar voor het basisonderwijs
zal in de periode 1998–2009 8 500 tot 10 000 leerkrachten
behelzen. Dit betekent dat het lerarentekort, ondanks de maatregelen, zal
oplopen. In het voortgezet onderwijs is deze situatie iets gunstiger, met
een tekort van 1 800 leraren, vooral bij de technische vakken en Grieks
en Latijn. Ook voor BVE (beroepsonderwijs en volwasseneneducatie) liggen de
zaken iets gunstiger, al komen er op termijn grote tekorten bij de technische
vakken en economie. Dit vormt al met al een bedreiging voor een kennisintensieve
samenleving. Er valt immers geen goed onderwijs te geven zonder leraren, ook
al is er een alternatief met teleonderwijs.Mevrouw Lambrechts concludeerde dat er nog een schepje bovenop moet. Daarnaast
moet onder meer het ziekteverzuim aangepakt worden. Zeker als het jaar 1999
bij de cijfers wordt betrokken, is duidelijk dat het ziekteverzuim binnen
twee jaar op een percentage van 10 zal uitkomen. Het terugdringen van dit
percentage zal ertoe leiden dat de werkelijke «stille reserves»
aangesproken kunnen worden. De hiervoor uitgetrokken fondsen zijn zonder meer
positief te noemen, al ontbreekt het voorlopig aan een mentaliteitsverandering
op het gebied van reïntegratie. Zo vallen mensen met een tijdelijke «burn
out» buiten de gekozen systematiek van het vervangings- en participatiefonds.
Scholen ontvangen dus geen prikkels om aan reïntegratie te werken. Moet
hier geen «laag» uit de regelgeving worden gehaald om decentralisatie
mogelijk te maken? Kan niet aan de schoolbesturen worden overgelaten om een
samenwerkingsverband aan te gaan, waarbij men de risico's deelt?De positie van de minister omtrent de CAO-onderhandelingen is zonder meer
buitengewoon sterk te noemen. In een tijd van arbeidskrapte en een bloeiende
economie moet er dan ook sprake zijn van een marktconforme groei van de lonen,
zeker gezien het slechte perspectief van de onderwijssector. Zowel de politiek
als het veld zien daarbij bovendien de behoefte te werken met zowel een generieke
als een specifieke aanpak, met integraal personeelsbeleid, inclusief taak-,
functie- en beloningsdifferentiatie en versnelling in de carrièrelijnen.
Zonder over te gaan tot bemoeienis met de CAO-onderhandelingen mag het duidelijk
zijn dat er verwacht wordt dat op deze punten een grote stap voorwaarts en
een inhaalslag wordt gemaakt. Daarnaast is de ADV in de huidige vorm een absoluut
obsoleet instrument. Er moet dan ook overgegaan worden tot afschaffing van
de ADV of op zijn minst tot de mogelijkheid tot het uitbetalen van de ADV.
Dit kan de druk van de ketel halen bij de vervangers en de schoolleiders.Mevrouw Lambrechts bracht het idee naar voren om het instrument van de
studiefinanciering te benutten om mensen voor het onderwijs te porren en een
aantal jaren in deze sector werkzaam te laten zijn. Zijn er al vorderingen
gemaakt op dit terrein? Of ziet de minister dit idee niet zitten? Kan bovendien
de reclamecampagne Word leraar niet stopgezet worden? Als het niet leuker
en beter kan, moet dit geld anderszins aangewend worden. Met de urgentieroutes wordt een zeker risico gelopen. Dat betekent echter
niet dat de zij-instroom van tafel moet worden gehaald. Het gaat hier niet
alleen om het lenigen van nood, maar ook om een extra impuls van buiten. Het
risico ligt in de «assesment» en het scenario van onbevoegden
voor de klas. Duidelijke afspraken over eventuele en tijdelijke noodmaatregelen –
nood breekt wet – en een duidelijke monitoring kunnen hierbij echter
zekerheid geven.De heer Rabbae (GroenLinks) legde uit dat
de problemen inmiddels overbekend zijn en dat het wachten is op het «orakel
van Zoetermeer».In Amsterdam moeten dagelijks ongeveer 80 leerkrachten worden gemist.
Het ziekteverzuim is daar 17%. De bijdrage voor het opvangen van het ziekteverzuim
staat echter op slechts 3% van het budget. Er is dus sprake van een grote
kloof tussen geconstateerde problemen en aangedragen oplossingen. Wat doen
de bewindslieden om uit deze ellende te geraken? De initiatieven in Maatwerk
voor morgen verdienen alle waardering. Het is dan ook met name de bijbehorende
financiële paragraaf die ver onder de maat is. Er is ongeveer 100 mln.
gevoteerd, waarvan ongeveer 60 mln. naar aanleiding van bij de algemene beschouwingen
ingediende moties.De heer Rabbae wees erop dat er inmiddels, door de vele meevallers, een
situatie is ontstaan van ruimere middelen. Het is dan ook verbazingwekkend
en een totaal verkeerd signaal aan het veld dat de minister in het VNO/NCW-blad
Forum (Verbond van Nederlandse ondernemingen/Nederlands christelijk werkgeversverbond)
aangeeft een «tweede Zalm» te zijn door bij de keuze tussen onderwijs
en staatsschuld voor vermindering van de staatsschuld te kiezen. Wordt ook
de minister van Onderwijs gegijzeld door de Zalmnorm? Kiest ook de minister
voor private rijkdom en publieke armoede? Wat belet de minister om zich bij
de Voorjaarsnota, bij de verdeling van de meevallers, sterk te maken voor
het onderwijs? Uiteindelijk is het toch een kwestie van kwaliteit door geld?De formele positie van de Kamer bij CAO-onderhandelingen neemt niet weg
dat er ruimte is voor een waardering van deze onderhandelingen. Hier gaat
het niet om een strijd tussen geld (de bonden) en kwaliteit (het ministerie).
Het onderwijs staat of valt immers met goede leerkrachten met een sterke financiële
positie. Een bod van 2,25%, slechts een correctie van de inflatie, is dan
ook verre van reëel en zal de problemen slechts groter maken.Ook het probleem rond de ADV moet opgelost worden, het liefst in een financiële
setting tussen de minister en de bonden. Een aantal scholen in Amsterdam-Zuidoost
is daarnaast bereid om op lokaal niveau de zaken te regelen, mits er voldoende
financiën voorhanden zijn. Wat hebben de inspanningen van de minister
op dit vlak opgeleverd?De heer Rabbae voegde nog twee aspecten toe aan de oplossing van het lerarentekort.
Er is door GroenLinks aangedrongen op een plan om allochtonen toe te leiden
tot de arbeidsmarkt voor leerkrachten. Inmiddels heeft de staatssecretaris
een plan gelanceerd. Het gevoteerde geld blijkt vooral te blijven hangen in
een voorlichtingscampagne onder potentiële PABO- en leraaropleidingengangers.
Er moet echter ook aandacht besteed worden aan mensen die zich willen omscholen
tot leerkracht. Wat is de reactie van de staatssecretaris op dit punt?De heer De Wit (SP) vond het debat over Maatwerk
voor morgen plaatsvinden op een zeer geschikt moment. De acties in de Bijlmer
maken duidelijk dat er een noodsituatie is in het basisonderwijs. In de Volkskrant
van 27 maart zegt de Vereniging van schoolleiders bovendien dat het basisonderwijs
zowel financieel als kwalitatief op een bankroet afstevent. In hetzelfde artikel
blijkt de staatssecretaris het daarmee «lichtelijk eens». Wat
zeggen de bewindslieden hierover? Momenteel is ook de miljardendans rond de
meevallers volop in gang. Daarbij is de vraag aan de orde welke positie de
minister en de staatssecretaris innemen. Het lijkt nu immers meer
dan ooit het moment om de wensen op het vlak van onderwijs te verzilveren.Aan het instrument van de zij-instroom kleven de nodige bezwaren. Zo kan
een kwaliteitsvermindering van het onderwijs worden gevreesd. Tevens zal het
imago van het onderwijs worden aangetast. Ten slotte zal de rechtspositie
van de zittende leraren met een normale opleiding ten opzichte van de nieuwkomers
verslechteren. Denkt ook de minister niet dat dit tot onderlinge wrevel zal
leiden?De heer De Wit maakte duidelijk competentie in de vorm van prestatiebeloning
niet te zien zitten. De rivaliteit tussen leraren wordt daardoor vergroot.
Het kan bovendien invloed hebben op de kwaliteit, omdat er een prikkel ontstaat
om, ondanks de hoge werkdruk, nog harder te gaan werken. In de media vallen
tevens berichten te lezen over de opkomst van nieuwe privé-scholen,
waar ouders voor f 25 000 hun kinderen in een klas van zes leerlingen
kunnen plaatsen. Moet deze ontwikkeling door de bewindslieden worden gehonoreerd?Uit het interview met de minister in het VNO/NCW-blad Forum valt op te
maken dat de minister «meer tendeert in de richting van schuldreductie».
Hopelijk ziet ook hij in dat de verdeling van de huidige meevallers een uitgelezen
mogelijkheid is om meer fondsen aan het onderwijs te spenderen. Daarbij moet
gedacht worden aan de salarissen in het kader van de huidige CAO-onderhandelingen.
De standpunten van de bonden in de CAO-discussie over de diverse maatregelen
is overigens genuanceerder dan eerder door de heer Cornielje is aangegeven.
Men heeft bovendien een andere verantwoordelijkheid. Ook de positie van de
vervangers moet bij dit alles worden versterkt. Tevens moet er meer aandacht
komen voor betaalde stagiaires in het voorgezet onderwijs en moet er meer
geld komen voor ondersteunende functies in het onderwijs. Uit onderzoek van
het ITS blijkt dat 80% van de Nederlanders de voorkeur geeft aan beter onderwijs
boven meer belastingverlaging. Dit rechtvaardigt de keuze voor extra geld
en maatregelen voor het onderwijs.Antwoord van de regeringDe minister maakte duidelijk dat hij in het
interview in het VNO/NCW-blad Forum, inzake de meevallers, geen keuze heeft
gemaakt tussen investeren in het onderwijs of het terugbrengen van de staatsschuld.
De bedoelde opmerking had betrekking op de keuze tussen besteding van de meevallers
aan belastingverlaging of aan schuldreductie. In dat geval tendeert de minister
naar schuldreductie, omdat de hogere renteopbrengsten direct hogere structurele
uitgaven mogelijk maken. De vraag was dus niet onderwijs of staatsschuld,
maar lastenverlaging of staatsschuld. Daarnaast moge het duidelijk zijn dat
de minister uiteindelijk een zo groot mogelijk gedeelte van de totale, door
het kabinet vastgestelde beschikbare financiële ruimte voor het onderwijs
zal claimen.Meer in het algemeen is bij het lerarentekort niet «het orakel van
Zoetermeer» aan zet. Dit probleem moet gezamenlijk aangepakt worden,
met de sociale partners uit het onderwijsveld en de mensen in het onderwijsveld.De minister gaf aan dat in de tweede voortgangsrapportage bij de nota
Maatwerk voor morgen, inclusief een aantal andere brieven, een groot aantal
maatregelen is opgesomd. Over de richting die daarmee is ingeslagen, bestaat
grote politieke overeenstemming. De meeste van die maatregelen zijn inmiddels
in uitvoering en leveren resultaat op. Omdat een en ander nog onvoldoende
is, blijft de zoektocht gaande naar nieuwe instrumenten om, met behoud van
kwaliteit, het onderwijsaanbod te vergroten. In mei–juni zal er dan
ook een nadere notitie volgen over nieuwe initiatieven bij de aanpak van het
lerarentekort.Veel van de vragen en opmerkingen uit de Kamer hebben betrekking op de
lopende CAO-onderhandelingen. De insteek van de minister is daarbij dat over
het totale pakket, een goede algemene loonontwikkeling plus specifieke
moderniseringen, gesproken moet worden. Daarin zitten immers een aantal elementen
die vragen om een heroriëntering en herijking. Inzake de competentiebeloning
is al eerder een aanzet gegeven in CAO-verband. Dit is mede van belang voor
een versterking van het management en een integraal personeelsbeleid. De budgetten
(In de periode 2005–2006 zal het competentiebeloningsmodel 215 mln.
omvatten) worden allereerst ingezet voor competentiemanagement, om het systeem
in te voeren van specifieke beloning van specifieke kwaliteiten of competenties.
Hierbij gaat de gedachte uit naar budgettering op het niveau van de scholen
in het kader van schoolprofiel- en competentiebudgetten. In dat kader spelen
ook vragen over differentiatie van functies, scholing, zij-instromers en kinderopvang.
De scholen moeten op deze wijze de ruimte krijgen om in te kunnen spelen op
specifieke problemen, al zullen uiteindelijk de eindtermen natuurlijk door
de overheid worden vastgesteld. Inzake de besteding van dergelijke budgetten
moeten overigens zowel het management, de docenten als de ouders een duidelijke
positie krijgen in de medezeggenschap. Mede daarom moet de bestaande bestuurlijke
krachtenbundelingsregeling overeind blijven. De ontwikkeling van de kwaliteit
van het personeelsmanagement moet meer in het algemeen simultaan lopen met
het inzetten van budgetten.De minister maakte duidelijk dat de discussie over de Voorjaarsnota, de
CAO, de begroting en het probleem van het lerarentekort de noodzaak duidelijk
maken van modernisering van het arbeidsgebouw in het onderwijs. Hierover zijn
duidelijke lijnen uitgezet met de Kamer, die nu waargemaakt moeten worden.
Dat gebeurt voor een groot deel met de CAO-onderhandelingen, waarbij de minister
natuurlijk niet de vrijheid heeft om in te gaan op de posities in het onderhandelingsproces.De mening van de Kamer over het ziekteverzuim onder leraren werd door
de minister gedeeld. Omdat de discussies met het bestuur van het vervangings-
en participatiefonds vrij vergaand van karakter waren, heeft de brief op dit
punt enige tijd op zich laten wachten. Er is een nog onbekend tekort bij het
vervangingsfonds. Er wordt een bedrag van 70 mln. genoemd. Bij het participatiefonds
is er echter sprake van een overschot. Over een mogelijke synergie middels
ontschotting tussen beide fondsen zal de Kamer binnenkort worden bericht.
Momenteel worden er afrondende besprekingen gevoerd. Bij een en ander is er
ook aandacht voor het inbouwen van een bonus-malussysteem. Het voortgezet
onderwijs zal uit de huidige systematiek worden gelicht. Bij het primair onderwijs
zijn er de risico's voor de heel kleine scholen. De door mevrouw Lambrechts
genoemde variant van het weghalen van een laag behoort daarbij tot de mogelijkheden.
Al met al is dus ook de toekomst van het vervangings- en participatiefonds
in de discussie besloten.Mede omdat er een taakstelling ligt bij het wachtgelddossier en vanwege
de complicaties bij het vervangings- en participatiefonds is er reeds nu het
nodige geld vrijgemaakt om het ziekteverzuim aan te pakken. Er is in totaal
60 mln. beschikbaar voor ziekteverzuimbestrijding en voor individuele reïntegratie.
Dit geld is hard nodig, want als het ziekteverzuim met één procentpunt
teruggebracht kan worden, betekent dat maar liefst 1 500 fte's meer beschikbaar
in het onderwijs.De minister gaf aan op 28 maart samen met de staatssecretaris een gesprek
te hebben gevoerd met de sociale partners in het onderwijs over «matching»,
met name in het voortgezet onderwijs. De grote animo enerzijds om in het onderwijs
te komen werken: bij zij-instromers, herintreders en het ziekteverzuim anderzijds
door spanningen in het team, geeft aan dat het nuttig is om de hulp van een
commerciële bemiddelingsorganisatie in te roepen. Hierbij is het tevens
aan de orde om het zittende personeel mobieler te maken. Op het punt van de
BTW-problematiek worden overigens goede vorderingen gemaakt. Een dergelijke
aanpak, samen met de sociale partners, kan van groot belang zijn voor oplossing
van het lerarentekort. Voor het basisonderwijs moet een iets andere aanpak
worden gekozen, reden waarom het «assesment» daar nog volop in
ontwikkeling is. In het primair onderwijs is een en ander al geregeld via
het CCO, het Career center onderwijs.De effecten van de huidige CAO-afspraken voor de positie van directeur
speciaal onderwijs en het bovenschools management, de locatiedirecteur, zullen
door de minister in kaart worden gebracht. Als er mensen uitvallen door de
regelgeving op dit vlak, zal bekeken worden hoe een en ander kan worden aangepakt.
De specifieke wens van de Kamer op dit punt is helder. Reeds eerder is toegezegd
dit te zullen regelen binnen de CAO-discussie, waarvoor ook enige ruimte op
de begroting is vrijgemaakt. Overigens moet opgemerkt worden dat een directeur
speciaal onderwijs reeds een schaal meer heeft dan een directeur basisonderwijs.De minister deelde de opvatting van de Kamer dat ondersteunende functies
uitermate belangrijk zijn in het onderwijs. Docenten moeten de les- en leeractiviteiten
centraal kunnen stellen. Het bij alle scholen onderbrengen van een conciërge
kost echter 400 mln. structureel. Het aantal ID-banen is overigens sterk gegroeid,
al neemt het aantal kandidaten af vanwege de toenemende werkgelegenheid. Wellicht
dat sommige ID-banen naar OCW overgeheveld kunnen worden, zodat er ingroeimomenten
en -mogelijkheden komen. Hierover vindt overleg plaats met Sociale Zaken en
Werkgelegenheid. Ook hier is de inzet om de scholen een budget te verstrekken
zodat men zelf de beste oplossing kan kiezen.De uitspraak van de rechter in Zutphen over ziekte en zwangerschapverlof
op vakantiedagen heeft verstrekkende en specifieke gevolgen voor het bijzonder
onderwijs. Er loopt echter nog een hoger beroep van het ROC Zeeland (regionaal
opleidingscentrum) tegen de uitspraak van de kantonrechter Middelburg. De
minister gaat na wat de effecten zijn van de uitspraken van de rechterlijke
macht over zorgverlof en rapporteert hierover aan de Kamer. Meer in het algemeen
werken overigens maatregelen inzake zorg- en ouderschapsverlof hard door in
het onderwijs, wat een extra vervangingsdiscussie oplevert.De minister wees erop dat het aantal vervangingspools geweldig is toegenomen,
van 60 naar 123. Het aantal fte's is uitgebreid van 290 naar 565. Ook op dit
punt kan overigens «matching» wellicht goede resultaten opleveren.
Kan men LIO's uit het oosten van het land geen stage laten lopen op scholen
in het westen van het land? Daar lijkt enige animo voor te zijn.Bij de vutters lijken inmiddels, net als bij de BAPO-regeling, alle problemen
opgelost. Deze mensen hebben, net als zij die vallen onder de BAPO-regeling,
de mogelijkheid om bij te verdienen tot 100%. Het zou echter verkeerd zijn
als dit ertoe zou leiden dat mensen in staat worden gesteld om met enig gemak
een tweede salaris te betrekken. Bij de wachtgelders moet, net als bij WW'ers
(Werkloosheidswet), gekeken worden of zij in het onderwijs getrokken kunnen
worden door zaken te regelen in de pensioensfeer. Daarbij moet men niet dwars
door de VUT- en wachtgeldregelingen heen willen fietsen.De minister gaf aan in mei te komen met een verkenning van de mogelijkheden
om via de studiefinanciering mensen te prikkelen tot het volgen van een opleiding
tot leraar en het werken in de onderwijssector. Eind april komt een onderzoek
gereed over kwalificatieniveau drie/vier bij de onderwijsassistent. In de
maand mei zal een definitief standpunt ingenomen worden over de doorstroom
van onderwijsassistenten.Er zijn Kamervragen gesteld over het verschijnsel van de privé-school.
Nederland kent vrijheid van stichting van scholen en vrijheid van schoolkeuze.
Vrijheid van schoolkeuze is voorbehouden aan ouders. Mensen mogen op basis
van hun eigen financiële inspanning een school kiezen voor hun kinderen.
Dat is iets van alle tijden. Het is dan ook niet in te zien waarom de overheid
hieraan paal en perk zou moeten stellen. De overheid is verplicht om ervoor
te zorgen dat Nederland een kwalitatief goed en voor iedereen toegankelijk
onderwijssysteem kent. Dat betekent dat er sprake zal moeten zijn van extra
kwalitatieve impulsen en injecties. De overheid is dan ook bezig
met klassenverkleining en is bezig met de aanpak van andere problemen in het
reguliere onderwijs. Er is geen aanwijzing voor een eventueel groeiende groep
ouders die vlucht uit het publiek bestel. Dat zou bovendien haaks staan op
de eerder geconstateerde grote oudertevredenheid. Een en ander zal echter
nader worden onderzocht.De minister erkende dat er soms wat wrange, incidentele verschillen kunnen
ontstaan tussen geschoolde leerkrachten die reeds in het onderwijs werken
en nieuwkomers zoals de zij-instromers. Deze nieuwkomers worden ingeschaald
op het laatstgenoten salaris, binnen het schaalmaximum in het onderwijs. Anders
maakt natuurlijk niemand de overstap naar het onderwijs. Reeds werkende leerkrachten
moeten zich realiseren dat deze instroom noodzakelijk is om het enorme tekort
aan leraren op te heffen.De bekostigingssystematiek bij de PABO's van «t-2» kan bij
een groeiend aantal studenten nadelige consequenties hebben. Naar de mogelijkheid
van een eventuele overbrugging zal worden gekeken.De staatssecretaris noemde de zij-instroom
een belangrijke ontwikkeling. Het is daarbij opvallend hoeveel hoog opgeleide
mensen zich melden in reactie op de verschillende advertenties. Daarbij heeft
het ministerie echter niet het grote aantal mensen kunnen bedienen die een
baan achter zouden laten. De opengestelde functies waren slechts klein en
tijdelijk. Daarin ligt ook de oorzaak dat van de 540 mensen die hebben gereageerd
op de advertentie van het ministerie maar 6 mensen zijn geplaatst. De doelgroep
die «fulltime» wil overstappen naar het onderwijs kan pas goed
bereikt worden als er andere maatregelen genomen worden, nadat de wet over
de zij-instroom is aangenomen. Het «assesment» op dit vlak is
volop in ontwikkeling. Bovendien is een maatregel voor «matching»
getroffen om andere groepen aan te boren.In het primair onderwijs loopt al een tijdje een vorm van «matching»
via het CCO, waarbij 2500 herintreders zijn begeleid en bemiddeld. Er is nu
ook sprake van een groep spontane aanmelders, die nog geen baan hebben. Het
contract met CCO is uitgebreid naar wachtgelders, WAO'ers (Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering)
en PABO-gediplomeerden. Bemiddeling naar de randstad komt CCO bovendien op
een extra vergoeding te staan. Voor het voortgezet onderwijs is, zoals gezegd,
afgelopen maandag een initiatief over «matching» besproken.De staatssecretaris noemde de belangrijkste vraag van het moment hoe men
de vele enthousiaste mensen naar het primair onderwijs kan leiden. Die mensen
moeten enigszins ontmoedigd worden, omdat daarvoor de verkorte deeltijd-PABO-opleiding
gevolgd moet worden, althans tot de wet inzake de zij-instroom is aangenomen.
Pas daarna kan een opleiding die korter is dan twee jaar worden toegestaan.
Het ministerie zal overigens proberen om het enthousiasme van deze mensen
te behouden door hen goed te informeren. Er mag immers niemand verloren gaan
voor de oplossing van dit vraagstuk. Daarnaast blijft er natuurlijk het vraagstuk
van genoemde «matching».Den Haag (primair onderwijs) en Rotterdam (voortgezet onderwijs) hebben
bij dit alles zeer effectieve beleidsinitiatieven genomen. In Den Haag ziet
men: het stedelijk projectbureau werving onderwijs, een verkorte opleiding
tot leraar voor hoogopgeleide allochtonen, een verkorte opleiding tot groepsleerkrachten
voor mensen met een beperkte bevoegdheid, werving van betaalde leraren in
opleiding, woonruimte voor nieuw personeel, plaatsen bij de kinderopvang en
een duale leerweg voor onderwijsassistenten in de PABO-opleiding. In Rotterdam
ziet men dat derdejaarsstudenten van de tweedegraadsopleidingen als docentassistent
aan scholen worden verbonden met speciale taken zoals individuele begeleiding,
taalgroepen en huiswerkklassen. Voor productie wordt men betaald en er kan
tevens een doorlopende leerlijn ontstaan als men aan de school
verbonden blijft. Voor dit alles is vrij veel geld uitgetrokken. Uiteindelijk
kan overigens ook het traject van de zij-instromers hieraan gekoppeld worden.
Juist dit soort fijnmazigheid binnen de steden is dan ook gewenst om de problemen
goed aan te pakken, waarbij men ook de scheidslijn tussen publiek en openbaar
onderwijs ziet verdwijnen.De staatssecretaris noemde ook taak- en functiedifferentiatie zeer belangrijk.
Een en ander moet dan ook volop gestalte kunnen krijgen binnen een professionele
onderwijsorganisatie. Een inspectierapport laat zien dat 86% van de scholen
aan taakdifferentiatie doet en dat 17% een onderwijsassistent kent, een vorm
van functiedifferentiatie. Deze ontwikkeling neemt dus gelukkig alsnog toe.
Er loopt een Prickexperiment naar taakverlichting voor docenten door leraarassistenten,
waarover de scholen enthousiast zijn. Het gaat dan vooral om wat oneigenlijke
taakelementen. Binnenkort komt er daarnaast een overleg in de Bijlmer-Amsterdam.
Daar wordt aan een plan van aanpak gewerkt, conform dat in Den Haag en Rotterdam.De lerarentrek, de vergrote mobiliteit onder leerkrachten bij een krappe
arbeidsmarkt om de eigen positie te verbeteren, neemt af. Op de achterstandsscholen
blijkt 75% van de leraren tevreden te zijn en niet actief op zoek naar een
andere baan. Een voordeel van de krapte van de arbeidsmarkt is overigens dat
juist dan plannen opkomen om, in dit geval, ziekteverzuim tegen te gaan en
te investeren in integraal personeelsbeleid en reïntegratie.De staatssecretaris maakte duidelijk dat het geld voor de allochtone leerkrachten
niet alleen in voorlichting gaat zitten. Er is geld beschikbaar voor hoog
opgeleide allochtonen, onder meer een verkorte opleiding voor OALT-leraren
in Utrecht (onderwijs in allochtone levende talen), een verkorte opleiding
voor hoog opgeleide allochtonen in Den Haag en een zij-instroomtraject voor
allochtonen in Utrecht. In de bestanden van arbeidsvoorziening, NCB (Nederlands
centrum voor buitenlanders) en Forum wordt bovendien gescreend op hoog opgeleide
allochtonen die toe te leiden zijn naar het onderwijs. Dat geldt ook voor
de regionale bestanden.Bij de nascholingsbudgetten is een overgang van aanbod- naar vraagfinanciering
in gang gezet. Er zijn geen aanwijzingen dat die marktwerking prijsverhogend
werkt. De scholen tonen zich tevreden. De Kamer krijgt binnenkort een evaluatie
nieuwe financiering scholing, zodat ook aanwijzingen die in een andere richting
duiden aan bod kunnen komen.De staatssecretaris gaf aan dat zij verkeerd geciteerd is in de Volkskrant
als zou zij het «lichtelijk eens» zijn met de stelling dat het
basisonderwijs kwalitatief en financieel op een bankroet afstevent. Het onderwijs
is op een aantal punten niet in conditie. Deze knelpunten worden door de bewindslieden
niet ontkend en hebben dan ook hun weerslag gevonden in het regeerakkoord
met tal van investeringen. De scholen hebben echter nog niet echt kunnen proeven
van, bijvoorbeeld, de klassenverkleiningsmiddelen en de ICT-budgetten (informatie-
en communicatietechnologie). Daarnaast lopen er nog onderhandelingen met de
bonden en, binnen het kabinet, over de Voorjaarsnota. De staatssecretaris
ging er daarbij van uit dat het onderwijs een prioriteit vormt bij de verdeling
van de extra middelen.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,MattijssenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Schutte (RPF/GPV), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, De Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA),
Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich (D66), Cornielje (VVD), Dijksma
(PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD),
Wijn (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Örgü (VVD), Nicolaï (VVD),
Kortram (PvdA), Halsema (GroenLinks), Eurlings (CDA), Belinfante (PvdA), Van
Bommel (SP), Barth (PvdA) en Hamer (PvdA).Plv. leden: Schimmel (D66), Stellingwerf (RPF/GPV), Mosterd
(CDA), Atsma (CDA), Van Baalen (VVD), De Cloe (PvdA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Valk (PvdA), Udo (VVD), Van
der Hoek (PvdA), Blok (VVD), Verhagen (CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Rijpstra
(VVD), Brood (VVD), Middel (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Visser-van Doorn
(CDA), Gortzak (PvdA), Poppe (SP), Arib (PvdA) en Spoelman (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23328-66.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl