Jaarverslag en slotwet Fonds Economische Structuurversterking 2009; Rapport Bij het Jaarverslag 2009 van het Fonds Economische Structuurversterking (D)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2021-10-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139612
 2009-2010
 
 32 360 D
 Jaarverslag en slotwet Fonds economische structuurversterking 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 2
 RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2009 VAN HET FONDS ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING
(D)
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 ’s-Gravenhage, 19 mei 2010
 
 Hierbij bieden wij u het op 7 mei 2010 door ons vastgestelde «Rapport
bij het Jaarverslag 2009 van het Fonds economische structuurversterking (D)»
aan.
 
 Algemene Rekenkamer
 
 drs. Saskia J. Stuiveling,
 president
 dr. Ellen M.A. van Schoten RA,
 secretaris 
 
 Inhoud 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Samenvatting
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Inleiding
 
 
 7
 
 
 
 1.1
 Over dit onderzoek
 7
 
 
 1.2
 Over het Fonds economische structuurversterking
(D)
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Kwaliteitskaart
 
 
 9
 
 
 
 2.1
 Toelichting op het instrument kwaliteitskaart
 9 
 
 
 2.2
 Toelichting op de kwaliteitskaart
van het FES
 11 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 Oordelen over het jaarverslag
 
 
 12
 
 
 
 3.1
 Oordeel over de financiële
informatie
 12 
 
 
 3.2
 Oordeel over saldibalans en toelichting
 12 
 
 
 3.3
 Oordeel over totstandkoming informatie
in jaarverslag over bedrijfsvoering
 13
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 Bedrijfsvoering
 
 
 15
 
 
 
 4.1
 Opzet controle en verantwoording
FES-gelden
 15 
 
 
 4.2
 Bevindingen rechtmatigheid en FES-waardigheid
 17
 
 
 4.2.1
 Controleprotocol
 17 
 
 
 4.2.2
 Tijdige aanlevering van relevante
stukken
 18 
 
 
 4.2.3
 Problemen in het verantwoordingsproces
 19 
 
 
 4.2.4
 Wijzigingen in de Financiële-verhoudingswet
 19 
 
 
 4.2.5
 Administratieve verwerking
 19 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 Reactie minister
 
 
 21
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overzicht
van fouten en onzekerheden in de financiële informatie in het Jaarverslag
2009 van het Fonds economische structuurversterking
 
 
 22
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gebruikte
afkortingen
 
 
 28
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Literatuur
 
 
 29
 
 
 
 
 
 SAMENVATTING
 Voor u ligt ons rapport bij het Jaarverslag 2009 van het Fonds economische
structuurversterking (FES). In dit rapport presenteren wij de resultaten van
ons rechtmatigheidsonderzoek naar het jaarverslag en de bedrijfsvoering van
dit fonds.
 
 De belangrijkste uitkomsten van ons onderzoek naar het Jaarverslag 2009
van het FES zijn:
 • De financiële informatie en de informatie in de saldibalans
in het Jaarverslag 2009 van het FES voldoen aan de eisen die de CW 2001 stelt.
 • De informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2009 van
het FES is op deugdelijke wijze tot stand gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
 • Het voorstel tot wijziging van de FES-wet van 29 juni 2009
maakt het mogelijk om decentralisatie-uitkeringen te verstrekken uit het FES.
 • Bij FES-projecten wordt niet altijd specifiek gecontroleerd op
de FES-voorwaarden die in de toezeggingsbrieven zijn opgenomen.
 • Eventuele fouten die in de assurancerapporten geconstateerd worden
over het voorafgaand jaar, worden door de FES-beheerders voor het huidige
verslagjaar gebruikt voor de oordeelsvorming.
 Financiële informatie
 De financiële informatie en de informatie in de saldibalans in het
Jaarverslag 2009 van het FES voldoen aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit
betekent dat wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid
en de deugdelijke weergave hebben geconstateerd die onze tolerantiegrenzen
overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
 Bedrijfsvoering
 De informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2009 van het
FES is op deugdelijke wijze tot stand gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
Het Ministerie van Economische Zaken (EZ) voert de administratie voor het
FES.
 Voorgestelde wetswijziging FES
 Het voorstel tot wijziging van de FES-wet van 20 mei 2009 is controversieel
verklaard door de Tweede Kamer. Dit voorstel maakt het mogelijk via een decentralisatie-uitkering
bijdragen aan gemeenten of provincies te verstrekken die een project uitvoeren
dat voldoet aan de criteria van het FES. Wij merken hierover op dat achteraf
niet meer de garantie kan worden gegeven dat de bijdragen inderdaad zijn besteed
aan projecten die vallen onder de categorieën zoals genoemd in de FES-wet.
 Bevindingen controleprotocol
 Uit ons onderzoek naar het FES blijkt dat er niet altijd specifiek is
gecontroleerd op de FES-voorwaarden die in de toezeggingsbrieven worden opgenomen.
Dit zou wel moeten volgens het controleprotocol. Deze bevinding kan tot onzekerheden
of fouten leiden in de verantwoordingen van de bestedende departementen. Komend
jaar gaan wij hier gericht onderzoek naar doen.
 
 Verder merken wij op dat de systematiek van het FES een assurancerapport
wordt afgegeven over het voorgaand jaar. Hierdoor loopt de controle van de
DAD’s van de bestedende departementen een jaar achter ten
opzichte van het jaarverslag. Met andere woorden: fouten die in de assurancerapporten
geconstateerd zijn over het voorafgaand jaar, worden door de FES-beheerders
voor het huidige verslagjaar gebruikt voor de oordeelsvorming. 
 1 INLEIDING
 In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons rechtmatigheidsonderzoek
bij het Fonds economische structuurversterking (FES).
 Hieronder gaan we eerst in op onze onderzoeksaanpak en wijze van rapporteren.
Daarna volgt een korte beschrijving van het FES.
 In hoofdstuk 2 tonen we de kwaliteitskaart van het FES.
 In hoofdstuk 3 presenteren wij vervolgens onze oordelen over het Jaarverslag
2009 van het FES. In hoofdstuk 4 gaan wij in op de bedrijfsvoering.
 In hoofdstuk 5 ten slotte, geven wij de reactie van de minister van Economische
Zaken (EZ) op dit onderzoek weer, aangevuld met ons nawoord.
 1.1 Over dit onderzoek
 De Algemene Rekenkamer doet jaarlijks rechtmatigheidsonderzoek bij het
Rijk. Wij doen dit onderzoek uit hoofde van onze wettelijke taak zoals beschreven
in de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001).
 Wij gaan ieder jaar na of de informatie in de jaarverslagen over het gevoerde
beleid, over de bedrijfsvoering en over de financiën tot stand is gekomen
volgens de daarvoor geldende regels en goed is weergegeven in de jaarverslagen.
 Daarnaast onderzoeken we ook de bedrijfsvoering zelf. Hiervoor gaan we
onder andere na of het financieel beheer en het materieelbeheer voldoen aan
de eisen die de CW 2001 (artikel 82) stelt.
 Het Ministerie van EZ voert de administratie voor het FES.
 
 In ons rapport bij het jaarverslag melden we zowel de fouten en onzekerheden
in de financiële informatie die de kwantitatieve
tolerantiegrenzen overschrijden, als de fouten en onzekerheden in de financiële
informatie die naar hun aard de kwalitatieve tolerantiegrenzen
overschrijden.
 Onder «fouten» verstaan we financiële informatie die
niet rechtmatig tot stand gekomen is (dat wil
zeggen: het begrotingsgeld is niet volgens de regels ontvangen of uitgegeven),
of die niet deugdelijk is weergegeven (dat wil
zeggen: er is geen goede verantwoording afgelegd in het jaarverslag).
 Van «onzekerheden» spreken we wanneer we door onvolkomenheden
in het financieel beheer niet kunnen vaststellen of er al dan niet sprake
is van fouten.
 Op www.rekenkamer.nl kunt u meer lezen over hoe onze rapporten bij de
jaarverslagen tot stand komen. Een lijst met afkortingen die specifiek zijn
voor dit rapport is achterin als bijlage opgenomen.
 1.2 Over het Fonds economische structuurversterking
(D)
 Wij rapporteren over de resultaten van ons onderzoek per jaarverslag.
In totaal zijn er 28 jaarverslagen. Dit rapport gaat over jaarverslag D: het
Fonds economische structuurversterking (FES).
 Het FES heeft als doel om investeringsprojecten te financieren die de
economische structuur van Nederland versterken. De ministers van EZ en van
Financiën zijn de FES-beheerders. Volgens artikel 3 van de Wet Fonds
economische structuurversterking (FES-wet) kan de ministerraad ten laste van
dit fonds bijdragen toekennen aan andere begrotingen van het Rijk voor de
financiering van: 
 a. investeringsprojecten van nationaal belang waarmee beoogd wordt de
economische structuur te versterken, voor zover betrekking hebbend op:
 1. de verkeers- en vervoersinfrastructuur met inbegrip van kosten die
samenhangen met milieumaatregelen;
 2. de technologie-, telecommunicatie- en kennisinfrastructuur;
 3. bodemsanering, voor zover verband houdend met de projecten genoemd
onder 1 of met bouwprojecten in de binnensteden;
 4. de stedelijke hoofdstructuur, voor zover die samenhangt met en een
functionele relatie heeft met de projecten genoemd onder 1;
 5. de ecologische hoofdstructuur, voor zover een functionele relatie bestaat
met projecten genoemd onder 1;
 b. de projecten in het kader van de investeringsimpuls, zoals bedoeld
in de Voorjaarsnota 1993 (Kamerstukken II 1992/93,
23 100, nr. 1).
 
 Daarnaast is bepaald dat ten laste van het fonds bepaalde bijdragen kunnen
worden toegekend aan andere begrotingen van het Rijk voor de financiering
van investeringsprojecten en programma’s van nationaal belang waarmee
beoogd wordt de economische structuur te versterken voor zover deze betrekking
hebben op:
 – de technologie- en kennisinfrastructuur;
 – de bevordering van verduurzaming van de energiehuishouding;
 – het gebied van waterbeheer;
 – ruimtelijke investeringen.
 
 Ten laste van het fonds komen geen directe betalingen aan projecten. De
feitelijke projectuitgaven worden verantwoord in de jaarverslagen van de vakdepartementen.
Deze zijn ervoor verantwoordelijk dat zij de FES-bijdragen rechtmatig en doelmatig
uitgeven.
 
 De uitgaven en de ontvangsten van het FES in 2009 bedroegen elk € 1 724 134 000. 
 2 KWALITEITSKAART
 2.1 Toelichting op het instrument kwaliteitskaart
 De kwaliteitskaart is een nieuw instrument van de Algemene Rekenkamer,
dat we voor het eerst hebben opgenomen in onze rapporten bij de jaarverslagen
2008.
 
 De kwaliteitskaart bestaat uit twee delen. In deel I zijn onze bevindingen
gekoppeld aan de begrotingsartikelen. Dit deel van de kaart laat per artikel
zien:
 • of het begrotingsartikel wordt geraakt door geconstateerde onvolkomenheden
in de bedrijfsvoering van het Ministerie van EZ, met mogelijk gevolgen voor
de rechtmatigheid, de betrouwbaarheid van gegevens of de kwaliteit van beleidsinformatie;
 • of wij als gevolg van geconstateerde onvolkomenheden daadwerkelijk
fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid of deugdelijke weergave hebben
geconstateerd;
 • of de geconstateerde fouten en onzekerheden de kwantitatieve tolerantiegrenzen
overschrijden.
 
 In deel II van de kwaliteitskaart vormen de organisatieonderdelen en de
te beheersen bedrijfsvoeringsprocessen het uitgangspunt. Omdat de bedrijfsvoering
van het FES wordt gevoerd door het Ministerie van EZ is dit deel van de kwaliteitskaart
niet van toepassing.
 
 Voor een verdere toelichting op het instrument kwaliteitskaart verwijzen
wij naar onze website: www.rekenkamer.nl. Hier vindt u achtergrondinformatie
over de kwaliteitskaart en over de gehanteerde criteria en ordeningsprincipes.
 
 2.2 Toelichting op de kwaliteitskaart van het FES
 Bedrijfsvoering
 Deel I van de kwaliteitskaart laat zien dat geen van de begrotingsartikelen
van het FES worden geraakt door de onvolkomenheden die wij bij het Ministerie
van EZ hebben geconstateerd.
 Financiële informatie
 Uit deel I van de kwaliteitskaart van het FES blijkt dat bij geen van
de begrotingsartikelen de tolerantiegrens voor de omvang van fouten en onzekerheden
in de rechtmatigheid en de deugdelijke weergave wordt overschreden. De tolerantiegrens
voor het jaarverslag van het FES als geheel wordt evenmin overschreden. 
 3 OORDELEN OVER HET JAARVERSLAG
 De Algemene Rekenkamer heeft het Jaarverslag 2009 van het FES beoordeeld.
Wij hebben onderzocht of de ministers het begrotingsgeld volgens de regels
hebben ontvangen en uitgegeven en of zij daarover in het jaarverslag goed
verantwoording hebben afgelegd.
 Verder hebben we onderzocht of de informatie in het jaarverslag over de bedrijfsvoering en over het gevoerde beleid deugdelijk tot stand is gekomen en voldoet aan de daaraan
te stellen kwaliteitsnormen.
 
 In dit hoofdstuk lichten wij ons oordeel over het jaarverslag toe. Dit
oordeel bestaat uit deeloordelen over:
 • de financiële informatie (§ 3.1);
 • de saldibalans (§ 3.2);
 • de totstandkoming van de informatie over de bedrijfsvoering (§ 3.3).
 3.1 Oordeel over de financiële informatie
 De financiële informatie in het jaarverslag bestaat uit de verantwoordingsstaat
waarin de uitgaven en ontvangsten zijn weergegeven, en de toelichting daarbij.
 
 De financiële informatie dient op grond van de CW 2001:
 • rechtmatig tot stand te zijn gekomen;
 • deugdelijk te zijn weergegeven;
 • te voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oordeel 
 
 
 De financiële informatie
in het Jaarverslag 2009 van het FES voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt.
Dit betekent dat wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid
en de deugdelijke weergave hebben geconstateerd die onze tolerantiegrenzen
overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de verslaggevingsvoorschrif-
ten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Het totaalbedrag van alle geconstateerde
fouten en onzekerheden blijft onder de tolerantiegrens voor de financiële
informatie in het jaarverslag als geheel.
 
 
 
 
 
 De controle op de rechtmatigheid van de uitgaven en de ontvangsten van
het FES is onderdeel van de accountantscontrole van de vakdepartementen. Deze
uitgaven en ontvangsten maken deel uit van het jaarverslag van de vakdepartementen
waaraan bijdragen in de begroting worden verleend respectievelijk van welke
ontvangsten worden overgedragen aan het FES.
 
 Achter in het rapport is een overzicht opgenomen van alle fouten en onzekerheden.
 3.2 Oordeel over saldibalans en toelichting
 De saldibalans is een overzicht van de posten die aan het eind van het
jaar nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden meegenomen.
Bij de saldibalans hoort een toelichting waarin nadere informatie wordt verstrekt
over de afzonderlijke posten op deze balans. 
 
 De informatie in de saldibalans dient op grond van de CW 2001:
 • rechtmatig tot stand te zijn gekomen;
 • deugdelijk te zijn weergegeven;
 • te voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oordeel 
 
 
 De informatie in de saldibalans in het
Jaarverslag 2009 van het FES voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit
betekent dat wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid
en de deugdelijke weergave hebben geconstateerd die de tolerantiegrenzen overschrijden,
en dat de informatie voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Het totaalbedrag van alle geconstateerde
fouten en onzekerheden in de saldibalansposten blijft onder de tolerantiegrens
voor de saldibalans als geheel.
 
 
 
 
 
 Achter in het rapport is een overzicht opgenomen van alle fouten en onzekerheden.
 3.3 Oordeel over totstandkoming informatie in jaarverslag
over bedrijfsvoering
 In de bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag verantwoordt de minister
zich over de rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering (of het begrotingsgeld
volgens de regels is uitgegeven).
 
 De informatie over de bedrijfsvoering dient op grond van de CW 2001:
 • op deugdelijke wijze tot stand te zijn gekomen;
 • te voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 Deze twee aspecten, die geen betrekking hebben op de kwaliteit van de
informatie zelf, betrekken wij in ons oordeel over de informatie over de bedrijfsvoering.
 
 Om tot een oordeel te komen over de totstandkoming van de informatie hebben
wij de volgende aspecten ervan onderzocht:
 • Beschikt de minister over een procedure voor de totstandkoming
van de bedrijfsvoeringparagraaf waarin de bevoegdheden en verantwoordelijkheden
van alle actoren zijn vastgelegd?
 • Heeft de minister vooraf criteria geformuleerd om te bepalen wat
opmerkelijke zaken en tekortkomingen in de bedrijfsvoering zijn?
 • Is het verloop van het totstandkomingsproces controleerbaar en
is het afwegingsproces daarbij transparant vastgelegd?
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oordeel 
 
 
 De informatie over de bedrijfsvoering
in het Jaarverslag 2009 van het FES is op deugdelijke wijze tot stand gekomen
en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 
 
 
 
 Kenmerkend voor de bedrijfsvoeringsparagraaf van het FES is dat de FES-beheerders
aangeven dat de controle op de rechtmatigheid van de uitgaven en de ontvangsten
onderdeel is van de accountantscontrole van de vakdepartementen. Deze uitgaven
en ontvangsten maken deel uit van het jaarverslag van de vakdepartementen
waaraan bijdragen in de begroting worden verleend respectievelijk van welke
ontvangsten worden overgedragen aan het FES. 
 
 De resultaten van ons onderzoek naar de bedrijfsvoering van het FES zijn
beschreven in hoofdstuk 4. 
 4 BEDRIJFSVOERING
 De Algemene Rekenkamer heeft de bedrijfsvoering van het FES onderzocht.
Onder de bedrijfsvoering vallen alle bedrijfsprocessen die ervoor zorgen dat
een ministerie functioneert. Het gaat dan om de primaire processen, de faciliterende
processen en de sturing en beheersing daarvan.
 In § 4.1 beschrijven we eerst de opzet van de controle en verantwoording
van de FES-gelden. Daarna besteden we in § 4.2 aandacht aan de vraag
of de bijdragen uit het FES rechtmatig en FES-waardig zijn uitgegeven.
 4.1 Opzet controle en verantwoording FES-gelden
 De ministerraad besluit of projecten binnen de FES-wet vallen en stelt
de toekenning van de bijdragen uit het FES aan de departementen vast. De FES-beheerders
ontvangen elk jaar in januari verrekenstukken van de betrokken departementen.
Deze stukken gaan over de projectuitgaven in het jaar daarvoor. De betrokken
departementale auditdienst (DAD) zet een medeparaaf op deze verrekenstukken
en geeft daarmee aan dat de bedragen overeenstemmen met de administratie van
het betrokken begrotingshoofdstuk. De FES-beheerders ontvangen elk jaar vóór
31 mei van elk betrokken departement een verantwoording over de FES-uitgaven
in het jaar daarvoor. Deze verantwoording is voorzien van een assurancerapport
van de departementale auditdienst. Daarin geeft deze dienst een oordeel over
de vraag of de uitgaven FES-waardig zijn (dat wil zeggen: verricht in overeenstemming
met de voorwaarden uit de toezeggingsbrieven van de FES-beheerders). De departementale
auditdiensten van de vakdepartementen controleren bij de controle van hun
jaarverslag de rechtmatigheid van de ontvangsten
en uitgaven. De DAD van het Ministerie van EZ controleert de financiële
verantwoording van het FES en geeft hierbij een accountantsverklaring af over
het getrouwe beeld.
 
 In de volgende figuur hebben we de opzet van deze controle en verantwoording
van de FES-gelden schematisch weergegeven.
 
 * De audit van de auditdienst van het Ministerie van EZ heeft betrekking
op het getrouwe beeld van het jaarverslag en niet op de FES-waardigheid van
de verantwoorde uitgaven. 
 4.2 Bevindingen rechtmatigheid en FES-waardigheid
 4.2.1 Controleprotocol
 In ons Rapport bij het Jaarverslag 2007 (Algemene
Rekenkamer, 2008) hebben wij aangegeven dat wij risico’s zien met betrekking
tot de rechtmatigheid van de FES-uitgaven bij de ministeries die de uitgaven
doen voor de FES-projecten. Omdat de controle hiervan onderdeel is van de
reguliere controle van het departement is niet duidelijk óf en met
welke diepgang deze uitgaven bij de ministeries zijn gecontroleerd. Naar aanleiding
hiervan zijn Kamervragen gesteld (Tweede Kamer, 2008), waarbij de minister
van EZ concludeert dat de huidige controlestructuur voldoende waarborgen biedt
voor de rechtmatigheid van de FES-uitgaven.
 In ons Rapport bij het Jaarverslag 2008 (Algemene
Rekenkamer, 2009) hebben wij aangekondigd nader onderzoek te gaan doen of
de departementale auditdiensten de FES-uitgaven in de praktijk met voldoende
diepgang controleren. In 2009 hebben we dit nadere onderzoek uitgevoerd bij
de Ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en Verkeer en Waterstaat
(VenW) omdat zij grote bijdragen uit het FES krijgen.
 
 Bij de audit van de DAD’s zijn de toezeggingsbrieven het uitgangspunt.
 De diepgang en reikwijdte van de audit worden bepaald door het FES-controleprotocol.
Verder moeten de DAD’s nagaan of is voldaan aan de voorwaarden die aanvullend
in de toezeggingsbrieven zijn gesteld.
 Bij de assurancerapporten, die moeten worden opgeleverd vóór
31 mei, wordt assurance (zekerheid) gegeven over het voorgaande jaar.
 Uitkomsten algemeen
 Uit ons verkennend onderzoek naar het FES blijkt dat er niet altijd specifiek
is gecontroleerd op de FES-voorwaarden die in de toezeggingsbrieven worden
opgenomen. Dit zou wel moeten volgens het controleprotocol. Deze bevinding
kan mogelijkerwijs tot onzekerheden of fouten leiden in de verantwoordingen
van de bestedende departementen. Komend jaar gaan wij hier gericht onderzoek
naar doen.
 
 Verder merken wij op dat de systematiek van het FES een assurancerapport
wordt afgegeven over het voorgaand jaar. Hierdoor loopt de controle van de
DAD’s van de bestedende departementen een jaar achter ten opzichte van
het jaarverslag. Met andere woorden: fouten die in de assurancerapporten geconstateerd
zijn over het voorafgaand jaar, worden door de FES-beheerders voor het huidige
verslagjaar gebruikt voor de oordeelsvorming.
 Bevindingen bij het Ministerie van OCW
 De DAD van het Ministerie van OCW had het FES-proces in 2007 als tekortkoming
aangemerkt. De Directie FEZ en de Directie Kennis namen onvoldoende verantwoordelijkheid
en de interne beheersing was niet toereikend. Er is toen een proces in gang
gezet om de tekortkoming op te heffen. Onder meer door het aanpassen van de
administratieve organisatie, door betrokkenen via bijeenkomsten en het intranet
kennis bij te brengen van het FES, en door inzicht te bieden in de FES-uitgaven
via periodieke overzichten. In 2009 heeft de DAD veel aandacht besteed aan
de controle van het FES voor de mededeling bij het verrekenstuk en het assurancerapport.
 Bij het assurancerapport wordt zekerheid gegeven over het voorgaande jaar. De verantwoordingscyclus van de onderwijsinstellingen is echter
gericht op een deadline van 1 juli t+1. Verantwoordingsinformatie is
daarmee per definitie te laat beschikbaar.
 Bij de meeste projecten kan de FES-waardigheid van de uitgaven pas volledig
worden vastgesteld als het project is afgesloten. In de toelichting bij de
financiële verantwoordingen FES van het Ministerie van OCW wordt in deze
gevallen een passage opgenomen waarin erop wordt gewezen dat nog geen uitsluitsel
gegeven wordt of in het betrokken jaar aan de FES-voorwaarden is voldaan.
In het assurancerapport verwijst de DAD dan naar deze passage via een toelichtende
paragraaf. In feite wordt er dus in het assurancerapport geen zekerheid gegeven
over de FES-waardigheid van alle uitgaven, terwijl het assurancerapport wel
die bedoeling heeft. Als een project is afgesloten, wordt alsnog assurance
gegeven over het desbetreffende project.
 Op basis van ons onderzoek bij het Ministerie van OCW concluderen we dat
de DAD van het Ministerie van OCW volgens het controleprotocol en met voldoende
diepgang controleert. Wij bevelen aan dat in de assurancerapporten van OCW
duidelijker wordt aangegeven dat er in sommige gevallen nog geen zekerheid
kan worden gegeven over de FES-waardigheid van alle uitgaven.
 Bevindingen bij het Ministerie van VenW
 Voor de FES-uitgaven die worden gecontroleerd, is de toezeggingsbrief
het uitgangspunt. In deze toezeggingsbrief staan voorwaarden waaraan de uitgaven
moeten voldoen, de zogenaamde FES-waardigheid. De DAD van het Ministerie van
VenW heeft voor het assurancerapport 2008 niet gecontroleerd of is voldaan
aan de nadere voorwaarden die in een aantal toezeggingsbrieven zijn opgenomen.
Dit zou wel moeten volgens het controleprotocol. We bevelen aan dat de FES-beheerders
dit punt aan de orde stellen bij het Ministerie van VenW.
 4.2.2 Tijdige aanlevering van relevante stukken
 Uit de audit door de auditdienst van het Ministerie van EZ is gebleken
dat de tijdige aanlevering van de bevindingenrapportage die de departementale
auditdiensten over de verrekenstukken uitbrengen wederom een aandachtspunt
is. Meerdere departementen hebben de bevindingenrapportage namelijk ná
de opleverdatum van 15 januari 2010 opgeleverd. Hoewel de vertragingen
beheersbaar bleven, blijft dit een punt van aandacht.
 Ook de tijdige indiening van de assurancerapporten blijft een zorgpunt.
 De vakdepartementen moesten de assurancerapporten met betrekking tot de
verantwoording 2008 vóór 31 mei 2009 opleveren. Deze datum
is voor twaalf van de 49 rapportages niet gehaald. De FES-beheerder heeft
tijdig gerappelleerd en de auditdienst van het Ministerie van EZ heeft de
FES-beheerder geadviseerd alert te blijven op de tijdige aanlevering.
 Verder blijkt uit de controle van de DAD van EZ dat zes projecten in de
administratie waren opgenomen op basis van een minute. De toezeggingsbrieven
zijn op een later moment, vóór het opmaken van de verantwoording
over 2009, getekend. Ook komt het af en toe voor dat toezeggingsbrieven worden
verstuurd in het jaar na besluitvorming. We bevelen aan dat alle betrokken
partijen meer aandacht hebben voor de tijdige aanlevering van relevante stukken
om zowel de start van de projecten als de verantwoording erover goed te laten
verlopen. 
 4.2.3 Problemen in het verantwoordingsproces
 Bij één departement bleek uit het assurancerapport van de
auditdienst dat er problemen waren in het verantwoordingsproces. Het betreft
een accountantsverklaring van het Ministerie van VROM inzake het project Nicis
Institute. De accountant heeft de FES-waardigheid
van uitgaven van ruim € 2 miljoen niet kunnen vaststellen en heeft
zich van een oordeel onthouden. Dit leidt tot een onzekerheid met betrekking
tot de uitgaven van artikel 13 in de FES-verantwoording 2009.
 4.2.4 Wijzigingen in de Financiële-verhoudingswet
 Per 1 augustus 2008 zijn enige wijzigingen in de Financiële-verhoudingswet
(FVW) van kracht geworden. Volgens de gewijzigde FVW zijn uitkeringen aan
provincies en gemeenten mogelijk in de vorm van specifieke uitkeringen, verzameluitkeringen
en decentralisatie-uitkeringen. Bij de regeling van de specifieke uitkeringen
moeten en kunnen de ministers van de vakdepartementen de FES-voorwaarden verplicht stellen en hierop controleren. Onder de huidige
FES-wet zijn verzameluitkeringen en decentralisatie-uitkeringen niet mogelijk.
 
 Inmiddels ligt er een voorstel tot wijziging van de FES-wet van 20 mei
2009 (EZ, 2009). Dit voorstel sluit deels aan op de wijzigingen in de Financiële-verhoudingswet.
Het gaat om het verstrekken van bijdragen aan gemeenten of provincies die
een project uitvoeren dat voldoet aan de criteria van het FES via een decentralisatie-uitkering.
Bij decentralisatie-uitkeringen vervallen de gedetailleerde financiële
verantwoording en accountantscontrole van de bijdrage. Het wetsvoorstel eist
echter wel dat aannemelijk wordt gemaakt dat de ontvangende gemeente of provincie
een project dat voldoet aan de criteria daadwerkelijk zal uitvoeren. Hiertoe
zal de betrokken minister bij het indienen van het voorstel waarvoor een bijdrage
wordt gevraagd, bij de beheerders van het FES aangeven dat de realisatie van
het project aannemelijk is. De beheerders van het fonds zullen zich hiervan
bij de toekenning van de bijdrage vergewissen. Het wetsvoorstel waarborgt
voorts dat over het project voortgangsinformatie kan worden opgevraagd bij
de uitvoerende gemeente of provincie. Nadere uitwerking hiervan moet nog plaatsvinden.
 
 De DAD van het Ministerie van EZ adviseert de FES-beheerders in overleg
met de vakdepartementen een leidraad te ontwikkelen voor de praktische invulling
van de (nog niet ingevoerde) regelgeving. Tevens adviseert de DAD maatregelen
te treffen in het besluitvormings- en toekenningsproces zoals opgenomen in
de memorie van toelichting.
 
 Wij merken op dat, ook als de genoemde aanvullende maatregelen worden
getroffen, achteraf niet meer de garantie kan worden gegeven dat de bijdragen
inderdaad zijn besteed aan projecten die vallen onder de categorieën
zoals genoemd in artikel 3 van de (oude en nieuwe) FES-wet. Door de uitloop
van de parlementaire behandeling in het parlementaire jaar 2009/2010 van het
voorstel tot wijziging van de FES-wet doet de geschetste problematiek zich
in 2009 nog niet voor. Inmiddels is het wetsvoorstel controversieel verklaard
door de Tweede Kamer.
 4.2.5 Administratieve verwerking
 Er wordt door de FES-beheerders geen vorderingenadministratie bijgehouden
in het financiële administratiesysteem SAP; buiten SAP vindt een
eenvoudige registratie plaats. Mede gelet op de groei van het aantal projecten
heeft de DAD geadviseerd om in het vervolg een vorderingenadministratie in
SAP bij te houden om de volledigheid van de registratie van de vorderingen
te waarborgen. Het gaat hierbij met name om de met de ministeries te verrekenen
posten, waarbij het in 2009 ging om substantiële bedragen, die ultimo
2009 nog verrekend dienden te worden. De FES-beheerder heeft hierop toegezegd
deze administratie met ingang van 2010 in SAP te zullen gaan voeren. 
 5 REACTIE MINISTER
 
 De minister van EZ heeft op 27 april 2010 gereageerd op ons Rapport bij het Jaarverslag 2009 bij het Jaarverslag 2009 van het
Fonds economische structuurversterking (D). Hieronder volgt een bewerking
van haar reactie De integrale reactie staat op onze website: www.rekenkamer.nl.
De reactie gaf ons geen aanleiding tot een nawoord.
 
 De minister van EZ vindt duidelijkheid over de huidige controlestructuur
voor alle betrokken actoren belangrijk en heeft de vakdepartementen betrokken
bij de ontwikkeling van het nu geldende controleprotocol. Conform onze aanbeveling
zal zij de auditdienst en directie FEZ van het Ministerie van EZ vragen te
overleggen met de auditdienst en de directie FEZ van het Ministerie van VenW
over de gebleken tekortkoming in de accountantscontrole 2008. Zij benadrukt
dat de vakministers verantwoordelijk blijven voor de rechtmatige en doelmatige
uitvoering van FES-projecten en de controle daarop.
 Over het voorstel tot wijziging van de FES-wet, dat het mogelijk maakt
om decentralisatie-uitkeringen te verstrekken uit het FES, merkt zij op dat
dit voortvloeit uit de in het coalitieakkoord vastgelegde ambitie van het
kabinet op het punt van decentralisatie en vermindering van bestuurlijke lasten. 
 
 BIJLAGE 1
 OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN IN DE FINANCIELE INFORMATIE
IN HET JAARVERSLAG 2009 VAN HET FONDS ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING (D)
 A. Verplichtingen (€ x 1000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 Omschrijving
 Verantwoord
bedrag
 Fout
 Onzekerheid
 Totaal F + O
 Tolerantie overschreden?
 Onzekerheid over volledig-heid
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 11
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van verkeer en vervoer
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 12
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van milieu en duurzaamheid
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 13
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van kennis en innovatie
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 – 
 
 
 
 14
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van ruimtelijke ordening
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 – 
 
 
 
 15
 Projecten in voorbereiding
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 21
 Ontvangsten uit aardgasbaten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 22
 Voeding uit incidentele baten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 31
 Voordelig
eindsaldo/beginsaldo
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 
 Totaal
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 
 
 Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie
overschrijden 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 Post
 Fout
 
 
 
 
 
 
 Totaal individuele fouten
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal verplichtingen
 –
 
 
 
 
 Procentuele fout
 0,00% 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 0,00%
 
 
 
 
 
 B/C. Uitgaven + ontvangsten (€ x 1000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 Omschrijving
 Verantwoord
bedrag
 Fout
 Onzekerheid
 Totaal F + O
 Tolerantie overschreden?
 Onzekerheid over volledig-heid
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 11
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van verkeer en vervoer
 747 081
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 12
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van milieu en duurzaamheid
 288 406
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 13
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van kennis en innovatie
 525 146
 –
 –
 2 014
 –
 2 014
 nee
 –
 
 
 14
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van ruimtelijke ordening
 163 501
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 15
 Projecten in voorbereiding
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 21
 Ontvangsten uit aardgasbaten
 1 724 134
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 22
 Voeding uit incidentele baten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 31
 Voordelig
eindsaldo/beginsaldo
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 Totaal
 
 3 448 268
 –
 –
 2 014
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 * Uitsplitsing van
het verantwoord bedrag naar uitgaven en ontvangsten vindt plaats in bijlagen
B en C 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 Totaal Uitgaven en Ontvangsten
 3 448 268
 Omvangsbasis uitgaven + ontvangsten
 
 
 
 
 Procentuele fout
 0,00% 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 0,06%
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (2)
 Totaal
 3 448 268
 Omvangsbasis
uitgaven + ontvangsten + bijdrage(n) van derden baten-lastendiensten
 
 
 
 
 Procentuele fout
 0,00% 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 0,06%
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 
 B. Uitgaven (€ x 1000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 Omschrijving
 Verantwoord
bedrag
 Fout
 Onzekerheid
 Totaal F + O
 Tolerantie overschreden?
 Onzekerheid over volledig-heid
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 11
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van verkeer en vervoer
 747 081
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 12
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van milieu en duurzaamheid
 288 406
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 13
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van kennis en innovatie
 525 146
 –
 –
 2 014
 –
 2 014
 nee
 –
 
 
 14
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van ruimtelijke ordening
 163 501
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 15
 Projecten in voorbereiding
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 21
 Ontvangsten uit aardgasbaten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 22
 Voeding uit incidentele baten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 31
 Voordelig
eindsaldo/beginsaldo
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 Totaal
 
 1 724 134
 –
 –
 2 014
 –
 –
 
 –
 
 
 
 
 Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie
overschrijden 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 Post
 Fout
 
 
 
 
 
 
 Totaal individuele fouten
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 1 724 134
 
 
 
 
 Procentuele fout
 0,00% 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 0,12%
 Tolerantiegrens niet overschreden
 
 
 
 
 C. Ontvangsten (€ x 1000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 Omschrijving
 Verantwoord
bedrag
 Fout
 Onzekerheid
 Totaal F + O
 Tolerantie overschreden?
 Onzekerheid over volledig-heid
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 11
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van verkeer en vervoer
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 12
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van milieu en duurzaamheid
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 13
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van kennis en innovatie
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 – 
 
 
 
 14
 Bijdragen aan andere begrotingen
in het kader van ruimtelijke ordening
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 – 
 
 
 
 15
 Projecten in voorbereiding
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 21
 Ontvangsten uit aardgasbaten
 1 724 134
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 22
 Voeding uit incidentele baten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 31
 Voordelig
eindsaldo/ beginsaldo
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 Totaal
 
 1 724 134
 –
 –
 –
 –
 –
 
 –
 
 
 
 
 Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie
overschrijden 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 Post
 Fout
 
 
 
 
 
 
 Totaal individuele fouten
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten
 1 724 134
 
 
 
 
 Procentuele fout
 0,00% 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 0,00%
 
 
 
 
 
 E. Saldibalans (€ x 1000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 Omschrijving
 Verantwoord
bedrag
 Fout
 Onzekerheid
 Totaal F +O
 Onzekerheid over volledig-heid
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 3
 Liquide middelen
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 – 
 
 
 5
 Uitgaven buiten begrotingsverband
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 6
 Ontvangsten buiten begrotingsverband
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 7
 Openstaande rechten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 8
 Extra-comptabele vorderingen
 113 500
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 9
 Extra-comptabele schulden
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 10
 Voorschotten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 11
 Garantieverplichtingen
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 12
 Openstaande verplichtingen
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 13
 Deelnemingen
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 Totaal beoordeeld
 113 500
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (De tolerantiegrens
wordt afgeleid van totaal beoordeeld) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal saldibalans
 113 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele fout
 0,00%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele onzekerheid
 0,00%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 F. Afgerekende voorschotten (€ x 1000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 Verantwoord
bedrag
 Fout
 Onzekerheid
 Totaal F + O
 Tolerantie overschreden?
 Onzekerheid over volledig-heid
 
 
 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 Rechtmatigheid
 Deugdelijke weergave
 
 
 
 
 
 Totaal afgerekende voorschotten
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 –
 
 
 
 
 
 
 GEBRUIKTE AFKORTINGEN
 Op www.rekenkamer.nl staat een verklarende woordenlijst met begrippen
die veel voorkomen in onze rapporten bij de jaarverslagen. Hieronder lichten
wij een aantal begrippen toe die specifiek zijn voor dit rapport. 
 
 
 
 
 
 
 AEP
 (Directie) Algemene
Economische Politiek 
 
 
 CW 2001
 Comptabiliteitswet
2001
 
 
 DAD
 Departementale auditdienst 
 
 
 EZ
 (Ministerie van) Economische
Zaken 
 
 
 FES
 Fonds economische
structuurversterking
 
 
 FVW
 Financiële-verhoudingswet 
 
 
 OCW
 (Ministerie van) Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap 
 
 
 SAP
 Automatiseringssysteem
dat wordt gebruikt bij de administratie van het FES 
 
 
 VenW
 (Ministerie van)
Verkeer en Waterstaat 
 
 
 VROM
 (Ministerie van)
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
 
 
 
 
 LITERATUUR
 Financiën (1993). Voorjaarsnota 1993.
Tweede Kamer, vergaderjaar 1992–1993, 23 100, nr. 1. Den Haag:
Sdu.
 
 Algemene Rekenkamer (2008). Rapport bij het Jaarverslag
2007 Fonds economische structuurversterking (D). Tweede Kamer, vergaderjaar
2007–2008, 31 444 D, nr. 2. Den Haag: Sdu.
 
 Tweede Kamer (2008). Jaarverslag en slotwet Fonds economische
structuurversterking 2007; Lijst van vragen en antwoorden bij het rapport
van de Algemene Rekenkamer bij het FES-jaarverslag 2007. Tweede Kamer,
vergaderjaar 2007–2008, 31 444 D, nr. 6. Den Haag: Sdu.
 
 Algemene Rekenkamer (2009). Rapport bij het Jaarverslag
2008 Fonds economische structuurversterking (D). Tweede Kamer, vergaderjaar
2008–2009, 31 924 D, nr. 2. Den Haag: Sdu.
 
 EZ (2009). Wijziging van de Wet Fonds economische structuurversterking
(voedingssystematiek, categorieën te financieren investeringsprojecten
en overige bijdragen buiten het fonds). Tweede Kamer, vergaderjaar
2008–2009, 31 993, nrs. 1–3. Den Haag: Sdu. 
 
 
 
 
 Rechtmatigheid is in dit geval het voldoen aan: de eisen van de FES-wet,
nadere voorwaarden uit de toezeggingsbrieven, begrotingswetten en eventuele
nadere afspraken tussen FES-beheerders en het ministerie.
 
 
 Het Nicis Institute laat op innovatieve wijze onderzoek doen naar vraagstukken
die spelen in de steden.
 
 
 Als het gaat om uit het FES gefinancierde projecten, moeten de voorwaarden
die gesteld worden in overeenstemming zijn met de voorwaarden die de FES-wet
stelt en met eventueel nader gestelde voorwaarden.