Nota van wijziging
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota van wijziging
Datum: 2024-01-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2023-2024
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 410
 XIV
 
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2024
 
 
 Nr. 21
 NOTA VAN WIJZIGING
 Ontvangen 25 januari 2024
 
 
 
 Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
 A
 De begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) voor het jaar 2024 komt te luiden:
 
 Vastgestelde begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) voor het jaar 2024 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 6.453.959
 
 
 
 
 3.929.261
 
 
 
 
 77.875
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 
 
 6.177.919
 
 
 
 
 3.653.221
 
 
 
 
 73.513
 
 
 
 
 
 21
 
 
 Land- en tuinbouw
 
 
 3.047.083
 
 
 1.299.109
 
 
 31.780
 
 
 
 
 22
 
 
 Natuur, visserij en gebiedsgericht werken
 
 
 2.275.145
 
 
 1.447.043
 
 
 34.190
 
 
 
 
 23
 
 
 Kennis en innovatie
 
 
 328.288
 
 
 379.608
 
 
 7.543
 
 
 
 
 24
 
 
 Uitvoering en toezicht
 
 
 527.403
 
 
 527.461
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 
 276.040
 
 
 
 
 276.040
 
 
 
 
 4.362
 
 
 
 
 
 50
 
 
 Apparaat
 
 
 229.031
 
 
 229.031
 
 
 4.362
 
 
 
 
 51
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 47.009
 
 
 47.009
 
 
 
 
 
 
 TOELICHTING
 Algemeen
 Deze nota van wijziging wijzigt het wetsvoorstel Begroting van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, vanwege budgettaire ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden na het indienen van het oorspronkelijke voorstel. De wijzigingen hebben betrekking op de raming van de verplichtingen en de uitgaven.
 Artikelsgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen
 Artikel 21 Land- en tuinbouw
 Subsidies
 Landelijke beëindigingsregelingen veehouderijlocaties
 Voor de eerste openstelling van de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) worden de uitgaven verhoogd. Deze uitgaven worden verhoogd in verband met het hoge aantal inschrijvingen voor beide regelingen waardoor de oorspronkelijke subsidieplafonds van beide regelingen overschreden worden. Voor de Lbv wordt meerjarig in totaal € 612 mln. toegevoegd. Deze middelen zijn afkomstig uit de gereserveerde middelen voor de structurele aanpak stikstof op de aanvullende post. Voor de Lbv-plus wordt meerjarig in totaal € 850 mln. toegevoegd. Deze middelen zijn afkomstig uit de reservering voor het Transitiefonds op de aanvullende post.
 Verplaatsingsregeling
 Voor de Landelijke verplaatsingsregeling veehouderijen met piekbelasting (LVVP) wordt meerjarig in totaal € 115 mln. overgeheveld vanuit de reservering voor het Transitiefonds op de aanvullende post. De regeling gaat financiële ondersteuning bieden voor veehouders met een locatie die voldoet aan de criteria van de aanpak piekbelasting en die hun bedrijf willen verplaatsen. Verplaatsing van piekbelasters was onderdeel van het advies Remkes, dat door het kabinet integraal is overgenomen.
 Ecoregeling
 Ter compensatie van de korting op de tarieven van de ecoregeling (Europees gefinancierd uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid) wordt € 50 mln. beschikbaar gesteld uit de reservering voor het Transitiefonds op de aanvullende post. Door de hoge deelnamebereidheid onder agrariërs voor het uitvoeren van eco-activiteiten bleken de Europese middelen (ELGF) ontoereikend te zijn voor een volledige vergoeding van de geleverde ecosysteemdiensten. Omdat een korting een negatief effect heeft op de deelnamebereidheid voor komende jaren en liquiditeit van landbouwbedrijven in gevaar kan brengen, heeft het kabinet besloten tot compensatie van de tariefkorting, met middelen uit de reservering voor het Transitiefonds (Kamerstuk 2024D00852). Aangezien er nog geen definitieve goedkeuring is afgegeven vanuit de Europese Commissie (EC) voor het compenseren met nationale middelen, zullen de middelen terugvloeien naar de reservering voor het Transitiefonds als het niet mogelijk is deze in te zetten voor compensatie van de tariefkorting voor de ecoregeling.
 Artikel 22 Natuur, visserij en gebiedsgericht werken
 Bijdrage aan medeoverheden
 Uitvoeringskosten provincies
 De ophoging van het budget voor de uitvoeringskosten van de medeoverheden voor de opgaven in het landelijk gebied bedraagt € 36,1 mln., die worden overgeheveld vanuit de reservering voor het Transitiefonds op de aanvullende post. De medeoverheden hebben in 2022 en 2023 een voorschot ontvangen ter dekking van de apparaatskosten die samenhangen met de uitvoering van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). In 2023 is er onderzoek gedaan naar de daadwerkelijke aanvullende kosten die gemaakt worden door de medeoverheden in het kader van de transitie. Gelet op de noodzaak om verder tot uitvoering te komen en de nodige voorbereidingen te treffen voor uitvoering van de maatregelpakketten, is het van belang dat het voorschot gecorrigeerd en opgehoogd worden met € 28,3 mln. Daarnaast vindt een correctie plaats over de toekenning van het bedrag voor de uitvoeringskosten van 2024. Het beschikbare budget wordt daarmee opgehoogd met € 7,8 mln.
 Financiering maatregelpakketten
 Voor de financiering van de door de provincies ingediende maatregelpakketten in het kader van de Provinciale Programma’s Landelijk Gebied wordt € 1,28 mld. gereserveerd op de LNV begroting. De middelen worden overgeheveld vanuit de reservering voor het Transitiefonds op de aanvullende post. Dit bedrag is onderbouwd met de appreciatie door Wageningen Economic Research (WEcR), naar maatregelen gericht op de meest urgente gebieden (veenweide, beekdalen, overgangsgebieden), natuur of dragen bij aan meerdere NPLG-doelen die zij als low regret beoordelen. Daarnaast zijn de middelen bedoeld voor de opstart van gebiedsprocessen, randvoorwaardelijk voor de gebiedsgerichte aanpak, om in de gebieden én samen met gebiedspartijen tot uitvoerbare keuzes te komen. Provincies worden gevraagd de adviezen van WEcR te verwerken en uiterlijk 1 april 2024 aangepaste maatregelpakketten in te dienen, die wederom integraal door het Rijk worden getoetst. Middels deze nota van wijziging wordt het naar verwachting mogelijk om in Q2 2024 middelen beschikbaar te stellen aan de provincies en te zorgen dat alle provincies in 2024 maatregelen met doelbereik kunnen gaan uitvoeren. Daarmee wordt ook gezorgd dat alle partijen gezamenlijk voortgang boeken in de aanpak van de natuur-, stikstof-, water- en klimaatopgaven in het landelijk gebied en niet stilvallen.
 Agroprogramma Groningen (PEGA)
 Voor het Agroprogramma Groningen wordt de LNV begroting met € 221 mln. opgehoogd vanuit de reservering op de aanvullende post voor de kabinetsreactie op het eindrapport van de Parlementaire Enquêtecommsie Groningen Aardgaswinning (PEGA). Dit bedrag komt bovenop de al beschikbare € 19 mln. De ophoging zal verspreid over vijf jaar beschikt worden aan de provincie, waarbij de eerste tranche van € 64 mln. in 2024 beschikbaar wordt gemaakt. Het Agroprogramma is onderdeel van het herstelplan naar aanleiding van de PEGA. Het beschikbaar maken van de middelen is onderdeel van het Agroconvenant dat in juni van 2023 is getekend met de agrarische sector, aardbevingsgemeenten en de provincie Groningen. De maatwerkregeling heeft als doel agrariërs in het aardbevingsgebied te helpen met schadeafhandeling, versterkingsoperaties en investeringen. Deze is in december 2023 al opengesteld om schrijnende gevallen te kunnen helpen.
 
 Meerjarige doorwerking
 In de onderstaande tabellen is de meerjarige doorwerking per artikel opgenomen.
 
 Tabel 2 Meerjarige doorwerking verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art
 
 
 Omschrijving
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 21
 
 
 Land- en tuinbouw
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vóór nota van wijziging
 
 
 
 
 1.540.083
 
 
 
 
 593.906
 
 
 
 
 538.993
 
 
 
 
 365.797
 
 
 
 
 292.501
 
 
 
 
 
 
 
 Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv)
 
 
 
 
 612.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv-plus)
 
 
 
 
 825.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplaatsingsregeling
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 
 
 Ecoregeling
 
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand na nota van wijziging
 
 
 
 
 3.047.083
 
 
 
 
 648.906
 
 
 
 
 568.993
 
 
 
 
 385.797
 
 
 
 
 307.501
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 22
 
 
 Natuur, visserij en gebiedsgericht werken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vóór nota van wijziging
 
 
 
 
 737.688
 
 
 
 
 604.307
 
 
 
 
 503.512
 
 
 
 
 499.597
 
 
 
 
 495.866
 
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten provincies
 
 
 
 
 36.057
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiering maatregelpakketten
 
 
 
 
 1.280.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agroprogramma Groningen
 
 
 
 
 221.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand na nota van wijziging
 
 
 
 
 2.275.145
 
 
 
 
 604.307
 
 
 
 
 503.512
 
 
 
 
 499.597
 
 
 
 
 495.866
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vóór nota van wijziging
 
 
 
 
 3.409.502
 
 
 
 
 2.214.016
 
 
 
 
 2.002.378
 
 
 
 
 1.831.988
 
 
 
 
 1.746.381
 
 
 
 
 
 
 
 Lbv, Lbv-plus en ecoregeling (art. 21)
 
 
 
 1.507.000
 
 
 55.000
 
 
 30.000
 
 
 20.000
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten provincies, financiering maatregelpakketen en agroprogramma Groningen (art. 22)
 
 
 
 1.537.457
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand na nota van wijziging
 
 
 
 
 6.453.959
 
 
 
 
 2.269.016
 
 
 
 
 2.032.378
 
 
 
 
 1.851.988
 
 
 
 
 1.761.381
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 3 Meerjarige doorwerking uitgaven (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art
 
 
 Omschrijving
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 21
 
 
 Land- en tuinbouw
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vóór nota van wijziging
 
 
 
 
 909.109
 
 
 
 
 1.345.856
 
 
 
 
 695.407
 
 
 
 
 347.550
 
 
 
 
 245.154
 
 
 
 
 
 
 
 Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv)
 
 
 
 
 150.000
 
 
 
 
 375.000
 
 
 
 
 75.000
 
 
 
 
 12.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv-plus)
 
 
 
 
 170.000
 
 
 
 
 450.000
 
 
 
 
 180.000
 
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplaatsingsregeling
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 
 
 Ecoregeling
 
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand na nota van wijziging
 
 
 
 
 1.299.109
 
 
 
 
 2.195.856
 
 
 
 
 980.407
 
 
 
 
 434.550
 
 
 
 
 260.154
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 22
 
 
 Natuur, visserij en gebiedsgericht werken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vóór nota van wijziging
 
 
 
 
 770.485
 
 
 
 
 624.738
 
 
 
 
 502.324
 
 
 
 
 499.158
 
 
 
 
 495.850
 
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten provincies
 
 
 
 
 36.057
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiering maatregelpakketten
 
 
 
 
 576.200
 
 
 
 
 525.000
 
 
 
 
 179.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agroprogramma Groningen
 
 
 
 
 64.301
 
 
 
 
 59.174
 
 
 
 
 62.650
 
 
 
 
 18.575
 
 
 
 
 16.300
 
 
 
 
 
 
 
 Stand na nota van wijziging
 
 
 
 
 1.447.043
 
 
 
 
 1.208.912
 
 
 
 
 744.174
 
 
 
 
 517.733
 
 
 
 
 512.150
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand vóór nota van wijziging
 
 
 
 
 2.862.703
 
 
 
 
 3.057.685
 
 
 
 
 2.207.798
 
 
 
 
 1.846.430
 
 
 
 
 1.710.731
 
 
 
 
 
 
 
 Lbv, Lbv-plus en ecoregeling (art. 21)
 
 
 
 
 390.000
 
 
 
 
 850.000
 
 
 
 
 285.000
 
 
 
 
 87.000
 
 
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten provincies, financiering maatregelpakketen en agroprogramma Groningen (art. 22)
 
 
 
 
 676.558
 
 
 
 
 584.174
 
 
 
 
 241.850
 
 
 
 
 18.575
 
 
 
 
 16.300
 
 
 
 
 
 
 
 Stand na nota van wijziging
 
 
 
 
 3.929.261
 
 
 
 
 4.491.859
 
 
 
 
 2.734.648
 
 
 
 
 1.952.005
 
 
 
 
 1.742.031
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 
 P.
 Adema
 
 
 
 De Minister voor Natuur en Stikstof,
 
 Ch. van der
 Wal-Zeggelink