Wijziging van enkele bepalingen van de Wet op de rechtsbijstand; Brief staatssecretaris over de conclusies die zij verbindt aan het rapport 'Rechtsbijstand: kiezen of moeten' van het WODC
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25066, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

16-06-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25066 nr. 11

10-06-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingAlgemeen BeeldAlgemene kanttekeningen bij de onderzoeksbevindingenVoorgenomen maatregelen 1. Het bereik van de Wrb2. De eigen bijdragen3. Cumulatie van eigen bijdragen4. Vernieuwing en versterking spreekuurvoorziening5. Betalende praktijk stichtingen rechtsbijstand6. VermogenstoetsSlotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25066Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 066Wijziging van enkele bepalingen van de Wet op de rechtsbijstandnr. 11BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 10 juni 1997 InleidingBij brief van 16 mei jl. zond ik u het rapport «Rechtsbijstand:
kiezen of moeten» van het WODC. In vervolg daarop wil ik hierbij
aangeven welke conclusies ik aan dit rapport verbind en welke maatregelen
ik voorsta met betrekking tot de gefinancierde rechtsbijstand. Ik betrek daarbij
tevens de adviezen die ik hieromtrent heb ontvangen van de raden voor rechtsbijstand
en het rapport «Kleine ombuigingen ...?» dat ik op
29 mei jl. uit handen van de Vereniging voor Rechtshulp (VvR) in ontvangst
heb genomen. Algemeen BeeldMet de invoering van de Wet op de rechtsbijstand (Wrb) werd – onder
meer – beoogd een stelsel in te voeren dat voldoende toegankelijk zou
zijn, maar ook instrumenten zou bevatten die de in het verleden onbeheersbaar
gebleken uitgavenontwikkeling zou kunnen beteugelen. Ik stel met enige tevredenheid
vast dat de uitgaven thans beter beheerst kunnen worden. Dat is belangrijk
voor de continuïteit van de voorziening. Wat betreft de toegankelijkheid
zijn de resultaten van de Wrb minder eenduidig.Het onderzoek van het WODC maakt – in samenhang met eerdere onderzoeken –
duidelijk dat het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand aanzienlijk minder
mensen heeft bereikt dan werd verondersteld ten tijde van de totstandkoming
van de Wrb. Tegelijkertijd is het beeld minder ongunstig dan op basis van
eerdere rapporten het geval leek te zijn.Er is weliswaar een veel grotere afname van het gebruik dan verwacht,
maar enige nuancering is op zijn plaats. Het beeld dat uit het onderzoek naar
voren komt is dat van een stelsel waarin mensen met serieuze problemen zich
door de hoogte van de eigen bijdrage niet laten afhouden van het inroepen
van rechtsbijstand, maar waarbij de mensen de hoogte van de eigen bijdrage
wel als (zeer) bezwaarlijk ervaren. Een stelsel ook waarvan mensen met door
henzelf als minder serieus ervaren problemen minder vaak dan voorheen
gebruik maken. Het rapport van de VvR leidt niet tot een wezenlijk ander beeld.
In dit rapport is ook de optiek van de juridische deskundige betrokken.Uiteraard roepen de resultaten, zoals bij elk onderzoek, nieuwe vragen
op. Ten koste waarvan verschaffen mensen zich immers rechtsbijstand in gevallen
waarin zij menen dat dat noodzakelijk is? Wat is de kwaliteit van de alternatieven
waarop mensen een beroep doen in zaken waarin zij menen daarvoor te kunnen
kiezen? Het antwoord op die vragen is echter niet nodig om vast te stellen
dat het wenselijk is thans maatregelen voor te bereiden die duidelijk onbedoelde
gevolgen van de Wrb teniet doen en die nieuwe perspectieven bieden voor de
gefinancierde rechtsbijstand.Gefinancierde rechtsbijstand is een belangrijk maatschappelijk goed. Voor
iedere burger dient de toegang tot de rechter te zijn gewaarborgd wanneer
hij serieuze zaken ter toetsing wil voorleggen. Een effectieve toegankelijkheid
tot het recht geeft burgers vertrouwen in het functioneren van de rechtsstaat.
Het kan bijdragen aan het voorkomen van gevoelens van onveiligheid en onzekerheid,
van eigen richting en criminaliteit. Zonder een effectieve rechtsbescherming
kunnen mensen het vertrouwen verliezen in de werking van het maatschappelijk
en economisch stelsel. De gefinancierde rechtsbijstand moet mensen die de
kosten daarvan niet geheel zelf kunnen dragen daarom in staat stellen niet
alleen problemen die tot ernstige juridische kwesties zijn verworden aan een
rechtsbijstandverlener toe te vertrouwen en aan de rechter voor te leggen,
maar ook om serieuze geschillen in een vroegtijdige fase op een relatief eenvoudige
wijze tot een oplossing te brengen. Het aanbod van gefinancierde rechtsbijstand
moet daar in de breedte in voorzien. De voorziening zal voldoende ruimte moeten
bieden om geschillen in een vroege fase eenvoudig op te lossen.Ik stel mij voor een zodanig pakket van maatregelen voor te bereiden dat
de onbedoelde gevolgen van de Wrb worden weggenomen. Ik zal daarbij rekening
houden met de wensen die ik uit uw Kamer heb menen te mogen beluisteren. Uitgangspunt
daarbij zal zijn dat wat de laatste jaren aan beheersbaarheid is gewonnen
moet blijven behouden.Met betrekking tot de kosten die verbonden zijn aan de te treffen maatregelen,
kan ik u melden dat ik hiervoor een bedrag van structureel f 15 miljoen
zal reserveren op de rechtshulpbegroting. Ik meen dat dit bedrag een toereikende
basis biedt om de knelpunten die om een oplossing vragen op aanvaardbare wijze
te verhelpen.Op de concrete invulling van dat bedrag kom ik binnenkort terug bij gelegenheid
van de ontwerp-begroting 1998. Op de kosten gemoeid met het tijdens de behandeling
van wetsvoorstel 25 066 ingediende amendement verwijs ik naar de daarop
betrekking hebbende paragraaf. Algemene kanttekeningen bij de onderzoeksbevindingenAlvorens de maatregelen die ik wil treffen toe te lichten wil ik nog het
volgende opmerken met betrekking tot het onderzoeksrapport «Rechtsbijstand:
kiezen of moeten». De algemene conclusie van het WODC ten aanzien van
de Wrb luidt dat deze «geen eenduidig succes, geen evidente mislukking»
is. Ik ben het met deze karakteristiek niet eens.Op tal van terreinen is met de Wrb een positieve ontwikkeling ingezet.
Ik noemde al de betere beheersing van uitgaven. Ik voeg daar aan toe de verhoging
(en het door middel van indexering op peil houden) van de vergoeding voor
de advocatuur, de in gang gezette verdere professionalisering van de stichtingen
rechtsbijstand, de uniformering van regelgeving en beleid en – niet
in de laatste plaats – de bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik.
Ik stel bovendien vast dat de raden voor rechtsbijstand er in slagen de productieprocessen
steeds beter af te stemmen op de wensen van de gebruikers en in
toenemende mate een initiërende rol vervullen in de rechtshulp-ontwikkeling.
Niettemin dienen zich ook knelpunten aan die om een oplossing vragen, vooral
op het gebied van de toegankelijkheid en de positie van de advocatuur binnen
het stelsel. Maar als de balans tussen de behaalde resultaten en de knelpunten
wordt opgemaakt, slaat deze mijns inziens duidelijk naar de positieve kant
door. Voorgenomen maatregelen 1. Het bereik van de WrbDe hoogste inkomensgrens in de Wrb bedraagt thans voor alleenstaanden
f 2230 en voor samenwonenden f 3185. Boven deze grens kunnen mensen
geen aanspraak meer maken op gefinancierde rechtsbijstand. Zij zijn dan aangewezen
op voorzieningen in de private sector, zoals rechtsbijstandverzekeraars, juridische
diensten van vakorganisaties en advocaten wier declaratie geheel voor rekening
van de rechtzoekende komt.In de verscheidene WODC-onderzoeken is uitgebreid aandacht besteed aan
de ontwikkeling van de reikwijdte van de voorziening. Voorafgaande aan de
invoering van de Wet werd door het SCP/WODC voorspelt dat het bereik van de
Wrb 62% van de bevolking zou zijn. Later bleek dat dit percentage moest worden
bijgesteld tot naar schatting 43%. Gedeeltelijk is deze bijstelling, aldus
het WODC, het gevolg van de feitelijke inkomensontwikkeling, welke hoger was
dan voorzien. Gedeeltelijk is deze bijstelling echter ook het gevolg van een
onjuiste, en derhalve onbedoelde, toepassing van het indexeringsmechanisme
in de periode voorafgaande aan de Wrb (de jaren 1982 tot 1993).Bij uw Kamer is aanhangig het wetsvoorstel 25 066, waarmee een verdere
sluipende vermindering van het bereik van de Wrb in de toekomst wordt voorkomen.
Daarnaast is terugwinning van het onbedoeld verloren gegane terrein noodzakelijk.
Tijdens de behandeling van het wetsontwerp is een daarop gericht amendement
ingediend (25 066 nr. 8), waarvan intussen vaststaat dat de kosten kunnen
worden geraamd op circa f 4,5 mln.Het WODC becijfert in het rapport «Rechtsbijstand: kiezen of
moeten» de noodzakelijke verhoging van de hoogste inkomensgrens
op f 345. Het genoemde amendement sluit daarbij aan. Het bereik van de
wet neemt daarmee toe tot circa 50% van de bevolking. Dat bereik vind ik,
zoals ik u eerder1 meedeelde, alleszins redelijk.
Boven een inkomen van f 2 470 netto per maand voor alleenstaanden
en f 3 530 voor samenwonenden zijn er voldoende mogelijkheden om
zich zelfstandig, zonder overheidssteun, van rechtsbijstand te voorzien. Mede
gezien de initiatieven die met name vanuit de advocatuur worden genomen om
tegen een aanvaardbare prijs aan mensen met dergelijke inkomens rechtsbijstand
aan te bieden acht ik dat niet bezwaarlijk. 2. De eigen bijdragenDe eigen bijdragen in de WRb hebben ten doel mensen een afweging te laten
maken tussen de kosten en de baten die met de rechtsbijstand zijn gemoeid.
Daarnaast dienen zij ter medefinanciering van de uitgaven.Het WODC trekt in haar rapportage de conclusie dat het belang van de afwegingsfunctie
sterk gerelativeerd kan worden, enerzijds omdat de vraag naar rechtsbijstand
zich weinig aan zou trekken van de hoogte van de prijs (vrijwel inelastisch
is), anderzijds omdat een betrouwbaar controle-instrumentarium beschikbaar
is. Ook wijst het WODC op nog bestaande onevenwichtigheden in de opbouw van
de eigen bijdragen. De conclusie van het WODC betekent dat niet zozeer de prijs als wel de
controle ertoe zou leiden dat vooral mensen met door hen als minder ernstig
ervaren problemen vaker afhaken. Ik betwijfel dat. Uit het onderzoek blijkt
dat mensen met door hen als ernstig ervaren zaken ook nu nog doorzetten, ook
al zal het hen wellicht grote moeite kosten het daarvoor benodigde geld bij
elkaar te brengen. In dat soort gevallen werkt het prijsmechanisme kennelijk
niet. Ik meen echter tegelijkertijd dat in de gevallen waarin de zaak als
minder ernstig beleefd wordt, diezelfde eigen bijdragen wel degelijk hebben
geleid tot een selectief gebruik van de gefinancierde rechtsbijstand. Dat
blijkt ook uit het onderzoek, waar wordt vastgesteld dat juist de prijs (in
strikte zin) heeft geleid tot een afgenomen beroep op de advocaat bij zaken
met een geringe belevingsernst. Een afweging van de burger, naast de controle
door de raden, blijft dus mijns inziens geboden. Bovendien zijn de eigen bijdragen
belangrijke inkomsten in het stelsel. Uit een oogpunt van kostenbeheersing
acht ik ze dan ook noodzakelijk. Het stelsel zou zonder die bijdragen onbetaalbaar
worden.Desondanks is er reden tot zorg. Mensen met ernstige problemen typeren
de eigen bijdragen in overwegende mate als (zeer) bezwaarlijk. Voor hen kan
het een grote last zijn, louter ter bevordering van een afweging op dat moment,
een hoge bijdrage te betalen. Een herbezinning van dit aspect van de eigen
bijdrage vind ik gerechtvaardigd. Deze dient te worden meegenomen bij de wetsevaluatie
in 1998. Ook het gegeven dat minder ernstige zaken in mindere mate aan bod
komen is niet in alle opzichten bevredigend. Het stelsel kan daardoor een
te karig karakter krijgen. Het kan er toe leiden dat problemen niet tijdig
worden voorgelegd en daardoor onnodig escaleren. Dit rechtvaardigt op zichzelf
geen bijstelling van, of herbezinning op, de eigen bijdragen. Om daar iets
aan te doen is een andersoortig instrumentarium noodzakelijk. Onderdelen daarvan
kunnen zijn een versterking van de spreekuurfunctie, waarbij bemiddeling een
rol zou kunnen spelen, evenals een grotere betrokkenheid van de advocatuur
daarbij. Ik kom daarop verderop terug.De hierboven genoemde optrekking van de bovengrens van de Wrb leidt uiteraard
tot de vraag hoe om te gaan met het stelsel van eigen bijdragen. Ik acht het
aanvaardbaar om, zoals in eerder genoemd amendement wordt voorgesteld, de
hoogste eigen bijdrage van f 975 ook van toepassing te laten zijn op
de rechtzoekenden die met de verhoging van de inkomensgrens binnen het stelsel
worden gebracht. Juist in deze categorie zouden bij de vaststelling van een
hoger tarief de middeninkomens onevenredig worden belast. Een afweging van
kosten en baten van het beroep op gefinancierde rechtsbijstand wordt bovendien
met een eigen bijdrage van f 975 voldoende verzekerd.Daarbij komt dat uit het oogpunt van controle en vereenvoudiging van regelgeving
juist een vergroving van de huidige categorieën verdedigbaar is. Het
nu nog grote aantal categorieën leidt tot veel geschillen over de vaststelling
van het juiste inkomen, welke met dergelijke vergroving aanzienlijk zouden
kunnen worden verminderd. Deze, en mogelijke andere varianten, dienen naar
mijn mening onderwerp te zijn van de aangekondigde herbezinning. Dat leidt
ertoe dat ik vooralsnog geen wijziging wil brengen in het stelsel van eigen
bijdragen. Mocht de herbezinning op de functie en hoogte van de eigen bijdragen
daar aanleiding toe geven, dan kan alsnog aanpassing worden overwogen.Volledigheidshalve merk ik nog op dat andere varianten waarbij verhoging
van de inkomensgrens gepaard gaat met een algehele aanpassing van het stelsel
van eigen bijdragen, zodanig dat bijvoorbeeld tussen de hoogste eigen bijdrage
van f 975 en de laagste eigen bijdrage van f 110 nieuwe, gelijke
inkomenscategorieën worden gecreëerd leiden tot dusdanige kosten
dat deze iedere ruimte voor andere maatregelen zal wegnemen. Ik
ben daarvan geen voorstander, omdat ik andere maatregelen belangrijk vind
voor de vitaliteit van het stelsel. 3. Cumulatie van eigen bijdragenDe anti-cumulatiebepaling is in atikel 10 van het Besluit draagkrachtcriteria
rechtsbijstand (Bdr) betrekkelijk strak geformuleerd. Onder de huidige wettelijke
regeling is nihilstelling van de eigen bijdrage alleen mogelijk indien de
rechtzoekende binnen drie maanden ter zake van hetzelfde rechtsbelang opnieuw een procedure moet voeren.Deze formulering is destijds gekozen om te voorkomen dat minder serieuze
zaken ter hand zouden worden genomen uitsluitend omdat de eigen bijdrage op
nihil wordt gesteld en dus de prikkel tot afweging ontbreekt. Het gevolg is
dat wanneer rechtzoekenden binnen korte tijd meer dan één probleem
aan de rechtsbijstand-verlener moeten voorleggen zij meerdere eigen bijdragen
moeten betalen en daarmee voor extra hoge kosten worden gesteld.Hoewel ik de hoogte van de eigen bijdragen vooralsnog ongewijzigd wil
laten vind ik de cumulatie van bijdragen in dit soort gevallen wel bezwaarlijk.
Ik sta daarom een ruimere mogelijkheid voor om de cumulatie te matigen of
geheel teniet te doen. Die verruiming zou kunnen plaatsvinden door één
of meer van de thans in artikel 10 van het Bdr gegeven criteria te verruimen
c.q. te schrappen. Mevrouw Sipkes heeft daarvoor gepleit in haar bijdrage
aan het debat over wetsvoorstel 25 066 en ook mevrouw Soutendijk-van
Appeldoorn heeft in die richting gewezen. De gevolgen van een dergelijke verruiming
zijn echter – ook in financiële zin – onvoldoende voorspelbaar.
Het is mogelijk dat een ruime anti-cumulatie-regeling een groot aantal door
de rechtzoekenden zelf als minder ernstig ervaren problemen in het stelsel
betrekt, omdat het afwegingsproces – waarvan ik hierboven heb aangegeven
daaraan ten zeerste te hechten – niet of nauwelijks plaatsvindt. Voor
deze weg wil ik dan ook niet kiezen, maar geef er de voorkeur aan de raden
voor rechtsbijstand de mogelijkheid te geven te bezien of toepassing van de
huidige regeling tot een voor de rechtzoekende kennelijk onredelijke financiële
belasting zou leiden. In dat geval kan de raad geen of een lagere eigen bijdrage
vaststellen. Deze aanpak moet voorkomen dat uitsluitend de cumulatie van eigen
bijdragen rechtzoekenden er van weerhoudt gebruik te maken van gefinancierde
rechtsbijstand, zonder daarmee overigens het afwegingsmechnisme voor de rechtzoekende
aan te tasten ten aanzien van met name minder ernstige zaken.Op grond van het bepaalde in artikel 35 lid 6 van de Wrb kunnen bij algemene
maatregel van bestuur regels worden gesteld over de gevallen waarin het bureau
rechtsbijstandvoorziening van de raad voor rechtsbijstand bevoegd is geen
of een lagere eigen bijdrage op te leggen. Dat is gebeurd in artikel 10 van
het Bdr. Voor de introductie van een hardheidsclausule volstaat aanpassing
van dat besluit. 4. Vernieuwing en versterking spreekuurvoorzieningDe spreekuurvoorziening beoogt de burger een laagdrempelige toegang tot
het stelsel te bieden en tevens antwoorden te geven op betrekkelijk eenvoudige
juridische vragen, waarvoor een toevoeging een te kostbare oplossing zou zijn.
Het eerste gesprek is kosteloos. Daarna kan (thans nog) twee uur rechtsbijstand
worden geboden tegen een bijdrage van f 30.De spreekuren kunnen worden verzorgd door zowel de juristen van de stichtingen
rechtsbijstand als door advocaten. In de praktijk wordt van de mogelijkheid
om met advocaten spreekuurovereenkomsten aan te gaan nog vrijwel geen gebruik
gemaakt. In het voorgaande gaf ik al aan dat minder ernstige zaken, waarvan blijkt
dat deze in verminderde mate aan de advocatuur worden voorgelegd, niet geheel
uit de gefinancierde rechtsbijstand zouden moeten worden gestoten. Juist de
tijdige en adequate aanpak van nog niet tot ernstige juridische geschillen
uitgegroeide zaken kan bijdragen aan de maatschappelijke functie van het recht.
Daarmee is niet gezegd dat dergelijke zaken moeten worden afgehandeld op identieke
wijze als ernstige juridische conflicten. Innovatie op het gebied van rechtsbijstand
kan bij uitstek bijdragen aan een adequate voorziening voor deze zaken.Mogelijkheden voor dergelijke innovatie zie ik met name op het terrein
van moderne informatie- en cummunicatietechnologie en in de alternatieve geschillenbeslechting.De spreekuurvoorziening, door zowel de stichtingen rechtsbijstand als
de advocatuur, kan daarvoor een kader bieden. Daarnaast zie ik nog andere
redenen voor een versterking van de spreekuurvoorziening.In de eerste plaats kan dit bijdragen aan de verdere professionalisering
van de stichtingen rechtsbijstand waarvan de juristen zich als gevolg van
de nieuwe Verordening op de advocaat in dienstbetrekking sinds 1 mei jl. als
advocaat kunnen inschrijven.In de tweede plaats kan het betrekken van de advocatuur bij deze voorziening
de gefinancierde praktijk voor de advocaat, of het advocatenkantoor, aantrekkelijker
maken. Weliswaar zijn voldoende advocaten beschikbaar voor de gefinancierde
praktijk, maar de aantrekkingskracht ervan loopt terug, zo blijkt ook uit
onderzoek van het WODC. Het op deze manier versterken van de binding van de
advocatuur met de gefinancierde rechtsbijstand kan zowel financiële als
kwalitatieve impulsen opleveren. Financiële impulsen zouden met name
van belang kunnen zijn voor de sociale advocatuur, over de positie waarvan
zowel in de Eerste als de Tweede Kamer bij de behandeling van de begroting
van het Ministerie van Justitie voor het jaar 1997 zorgen zijn geuit. Ik zal
de raden voorstellen de advocatuur veel nadrukkelijker bij de spreekuurvoorziening
te betrekken.In de derde plaats zou dit instrument gebruikt kunnen worden om mogelijke
geografische leemten (witte vlekken) in het aanbod op te lossen. Op die plaatsen
kan immers tegen relatief geringe kosten een spreekuurcontract worden aangeboden.
Een inventarisatie van de geografische spreiding van de voorziening levert
overigens nog geen indicaties op voor het bestaan van witte vlekken. De raden
voor rechtsbijstand voeren momenteel onderzoek uit naar de spreiding in het
gebruik van de voorziening.Om de versterking van de spreekuurvoorziening mogelijk te maken zal ik –
in de lijn van wetsvoorstel 25 066 – de zogenaamde verlengde spreekuurvoorziening
bij de stichtingen rechtsbijstand uitbreiden van twee naar drie uur. De raden
voor rechtsbijstand hebben mij gemeld geen voorstander te zijn van een algemene
uitbreiding van de spreekuurvoorziening, omdat dat geen bijdrage aan de doelmatigheid
van het stelsel levert. Ik kan mij voorstellen dat uit een oogpunt van doelmatigheid
op micro-niveau een zeker risico wordt gezien aan het verleggen van de prikkel
om een zaak binnen een bepaalde tijd af te doen. Veel zaken worden nu immers
binnen twee uur afgehandeld.Daar staat tegenover dat op macro-niveau de doelmatigheid van het stelsel
als geheel kan worden bevorderd door te pogen zoveel mogelijk zaken af te
doen binnen de spreekuurvoorziening. Ook de rechtzoekende wordt daarmee een
dienst bewezen; hij is immers slechts een geringe eigen bijdrage verschuldigd.
De risico's op micro-niveau lijken mij goed te ondervangen door heldere prestatie-afspraken
tussen de raden en de stichtingen. Het mag niet zo zijn dat zaken die nu binnen
twee uur kunnen worden afgehandeld straks drie uur vergen. De raden en de
stichtingen werken thans gezamenlijk aan de totstandkoming van een landelijk afsprakenkader ten aanzien van de bekostigingssystematiek. In dat kader
passen afspraken over de doelmatigheid van de spreekuurvoorziening. Wanneer
de raden voor de spreekuurvoorziening tevens meer gebruik gaan maken van de
diensten van de advocatuur kan een concurrentie ontstaan die voldoende prikkels
oplevert voor een doelmatige afdoening door zowel stichtingen rechtsbijstand
als advocatuur.De wijze waarop een de mate waarin in de lokale of regionale situatie
gebruik kan en moet worden gemaakt van deze instrumenten staat primair ter
beoordeling van de raden voor rechtsbijstand. Ook de vernieuwing van producten
en van de benadering van zaken dienen zij te stimuleren. 5. Betalende praktijk stichtingen rechtsbijstandIn mijn brief van 12 september 1996 heb ik u medegedeeld de betalende
praktijk bij de stichtingen rechtsbijstand af te wijzen. Bij de behandeling
van de begroting voor het jaar 1997 heb ik uw Kamer toegezegd dat de afbouw
daarvan niet zal beginnen alvorens de gelegenheid is geboden over de betalende
praktijk nader te debatteren in het licht van de maatregelen waartoe het WODC-onderzoek
aanleiding zou kunnen geven. De maatregelen die ik in deze brief schets sterken
mij in de opvatting dat de betalende praktijk moet worden afgewezen. De betalende
praktijk is door de stichtingen rechtsbijstand immers in de eerste plaats
beargumenteerd vanuit de zorg voor rechtzoekenden die juist buiten bereik
van de Wrb vallen. Met het vergroten van het bereik van de Wrb ontvalt dit
argument. Het andere gehanteerde argument, dat de ontwikkeling van de betalende
praktijk om bedrijfsmatige redenen gewenst zou zijn, wordt afgezwakt door
de perspectieven die vernieuwing en een versterking van de spreekuurvoorziening
en de inschrijving als advocaat kunnen bieden.Bij mijn standpunt speelt mede een rol het eindrapport van de werkgroep
Markt en Overheid dat in het kader van de operatie Marktwerking, Deregulering
en Wetgevingskwaliteit is gepresenteerd. Ingevolge dat rapport, ten aanzien
waarvan het Kabinet een implementatietraject heeft vastgesteld, kan een door
de overheid gesubsidieerde instelling zich slechts onder bepaalde omstandigheden
op de commerciële markt bewegen, namelijk indien en voorzover de marktactiviteit
onlosmakelijk is verbonden met de publieke taak, nodig is om een minimumcapaciteit
te verzekeren of indien de publieke dienstverlening in concurrentie wordt
geplaatst. Deze omstandigheden doen zich niet voor ten aanzien van de stichtingen.
De betalende praktijk hangt immers niet onlosmakelijk samen met de publieke
taak. Alle stichtingen zijn van voldoende omvang om een voldoende kwaliteitsniveau
te garanderen. Daar waar een spreekuurvoorziening moet bestaan hoeft deze
niet per se door een stichting rechtsbijstand te worden verzorgd (op ondoelmatige
wijze, dan wel voorzien van een betalende praktijk om de overcapaciteit te
benutten), maar kan de raad voor rechtsbijstand eveneens een spreekuurcontract
aangaan.Ook aan de voorwaarde dat de publieke dienstverlening in concurrentie
wordt aangeboden wordt niet voldaan. Een systeem waarbij dat wel gebeurt zou
ik mij overigens in de gefinancierde rechtsbijstand kunnen voorstellen. De
raden voor rechtsbijstand zouden dan de spreekuurvoorziening kunnen aanbesteden
aan de stichtingen rechtsbijstand, de advoca- tuur en wellicht andere rechtsbijstandverleners
die bereid zijn de gewen- ste kwantiteit en kwaliteit tegen een gunstige prijs
te leveren. In een der- gelijk systeem zou tegen een betalende praktijk bij
de stichtingen rechts- bijstand in beginsel minder bezwaar bestaan. Zoals
ik in mijn brief van 12 september 1996 echter al aangaf hebben alle betrokken
partijen, ook de stichtingen, veranderingen van het stelsel in deze richting
afgewezen. Ik heb uw Kamer toegezegd er inzicht in te verschaffen op welke wijze
de betalende praktijk kan worden afgebouwd. Op mijn verzoek hebben de raden
voor rechtsbijstand te Leeuwarden en Den Haag zich daarover verstaan met de
stichtingen rechtsbijstand te Assen, Leeuwarden en Dordrecht. De stichtingen
hebben in dat overleg, zo hebben de raden mij meegedeeld, geen medewerking
willen verlenen aan het inzichtelijk maken van de afbouw. Zij menen dat de
betalende praktijk zou kunnen worden voortgezet op een wijze die beter dan
voorheen zou verzekeren dat de betalende praktijk wordt afgescheiden van de
reguliere werkzaamheden van de stichting rechtsbijstand. Zij hebben zich over
een dergelijke opzet laten adviseren door Boer & Croon Management Consultants.
Dat advies leidt, zo blijkt uit de mij aangeboden rapportage, weliswaar tot
een verdere scheiding van de stichting rechtsbijstand en de stichting waarin
de betalende praktijk is ondergebracht, maar deze is nog altijd onvoldoende.
Het onderbrengen van de betalende praktijk in een landelijke stichting, waarbij
regionale stichtingen per ressort zijn aangesloten, voldoet niet aan een volledige
afscheiding (in de meest ruime zin, derhalve juridisch, bestuurlijk, organisatorisch,
financieel en personeel) van de betalende praktijk. Elke binding kan –
in het huidige stelsel – immers leiden tot oneerlijke concurrentie met
andere rechtsbijstandverleners en tot oneigenlijk gebruik van publieke middelen.
De raden hebben mij meegedeeld gezien de omvang en opzet van de betalende
praktijk bij de genoemde stichtingen een zorgvuldige afbouw mogelijk te achten. 6. VermogenstoetsHet WODC heeft geen aanbevelingen gedaan met betrekking tot de vermogensvrijstellingen
in de Wrb. De Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO) heeft mij erop
gewezen dat mensen met een aanvullende oudedagsvoorziening in de vorm van
vermogen niet meer in aanmerking komen voor gefinancierde rechtsbijstand,
omdat dit vermogen doorgaans de vermogensvrijstelling van de Wrb overschrijdt.
Ik deel de opvatting van de ANBO dat dit ongewenst is en meen dat dit knelpunt
moet worden opgelost. Ik stel mij voor dat middelen die een bestemming hebben
als oudedagsvoorziening bij de vermogenstoets buiten beschouwing worden gelaten.
In overleg met de raden voor rechtsbijstand zal ik bezien tot welke aanpassing
van de bestaande hardheidsclausule voor de vermogensvaststelling (artikel
9 van het Bdr) dit moet leiden.Bij de mondelinge behandeling in uw Kamer van wetsvoorstel 25 066
is melding gemaakt van het project tot verbetering van de inkomens- en vermogenstoets.
In dat project worden eventuele verdere aanpassingen van de vermogenstoets,
zoals een verhoging en een mogelijke indexering, onderzocht. Zoals ik heb
toegezegd zal ik de resultaten van dit project aan uw Kamer melden. Ik stel
mij voor bij die gelegenheid voorstellen te doen voor eventuele verdere aanpassing
van de vermogenstoets. SlotDe verruiming van het bereik van de Wrb vereist een wijziging van de wet.
Het op voorstel 25 066 onder nr. 8 ingediende amendement voorziet daarin.
De overige maatregelen, aangenomen dat wetsvoorstel 25 066 wordt aanvaard,
kunnen bij algemene maatregel van bestuur worden geëffectueerd. Alvorens
deze ter hand te nemen zal ik gaarne met uw Kamer hierover in overleg treden. De Staatssecretaris van Justitie,E. M. A. Schmitz XNoot1Zie mijn brief aan u van 13 september 1995, in antwoord op schriftelijke
vragen van 30 augustus 1995. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25066-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl