Besluit van 23 april 1997, houdende vaststelling nadere regels inzake gebruik geweld bij uitoefening van buitengewone bevoegdheden (Besluit geweldgebruik bij uitoefening buitengewone bevoegdheden)
Staten-Generaal — Staatsblad 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Staatsblad 1997, 173

 
 
 

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Datum publicatie
Organisatie
Jaargang en nummer
Rubriek
Datum ondertekening

29-04-1997

Ministerie van Defensie

Staatsblad 1997, 173

AMvB

23-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam Paragraaf 1. Algemene bepalingen Artikel 1 Artikel 2 Paragraaf 2. Algemene voorwaarden voorafgaand aan gebruik van geweld Artikel 3 Artikel 4 Paragraaf 3. Waarschuwing Artikel 5 Paragraaf 4. Geweld en geweldmiddelen Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Paragraaf 5. Melding geweldgebruik Artikel 12 Paragraaf 6. Slotbepalingen Artikel 13 Artikel 14 Ondertekening NOTA VAN TOELICHTING InleidingInhoud en indeling van het besluitArtikelen Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikelen 6 tot en met 11Artikel 12
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Printen

Delen

 
 
 
Besluit van 23 april 1997, houdende vaststelling
nadere regels inzake gebruik geweld bij uitoefening van buitengewone bevoegdheden
(Besluit geweldgebruik bij uitoefening buitengewone bevoegdheden)Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Op de voordracht van Onze Minister van Defensie, directie juridische zaken,
afdeling wet- en regelgeving, van 30 oktober 1996, nr. CWW 88/014;Gelet op artikel 8, vierde lid, van de Oorlogswet voor Nederland;De Raad van State gehoord (advies van 20 december 1996, nr. W07.96.0515);Gezien het nader rapport van Onze Minister van Defensie van 22 april 1997,
nr. CWW 88/014;HEBBEN GOEDGEVONDEN EN VERSTAAN:Paragraaf 1. Algemene bepalingen Artikel 1 1. In dit besluit wordt verstaan onder:a. wet: Oorlogswet voor Nederland;b. meerdere: degene die ingevolge het bepaalde bij of krachtens artikel
67 van het Wetboek van Militair Strafrecht de meerdere is;c. geweld: elke dwangmatige kracht van meer dan geringe betekenis, uitgeoefend
op personen of zaken;d. geweldmiddel: geweldmiddel, genoemd in artikel 6;e. het gebruik van een vuurwapen: het richten, het gericht houden en het
daadwerkelijk gebruik van een vuurwapen.2. Onder gebruik van geweld wordt mede verstaan het dreigen met geweld.Artikel 2 Dit besluit is niet van toepassing in geval van een internationaal gewapend
conflict of een intern gewapend conflict als bedoeld in de gemeenschappelijke
artikelen 2 en 3 van de op 12 augustus 1949 tot stand gekomen Verdragen van
Genève (Trb. 1951, 72 t/m 75), alsmede de op 10 juni 1977 te Genève
tot stand gekomen Aanvullende Protocollen (Trb. 1980, 87 en 88), in welk geval
de voor dat internationaal gewapend conflict of intern gewapend conflict vastgestelde
geweldsinstructie van toepassing is op het gebruik van geweld
door militairen in de uitoefening van de buitengewone bevoegdheden uit hoofdstuk
II van de wet.Paragraaf 2. Algemene voorwaarden voorafgaand aan gebruik van geweld Artikel 3 Het gebruik van een geweldmiddel is uitsluitend toegestaan aan een militair:a. aan wie dat geweldmiddel rechtens is toegekend, enb. die in het gebruik van dat geweldmiddel is geoefend.Artikel 4 1. Indien de militair onder leiding van een ter plaatse aanwezige meerdere
optreedt, gebruikt hij geen geweld dan na een vooraf gegeven uitdrukkelijke
last van deze meerdere. De meerdere geeft daarbij aan van welk geweldmiddel
gebruik wordt gemaakt.2. Het gebruik van een waterwerper of van CS-traangas is slechts geoorloofd
in opdracht van de meerdere na vooraf verkregen toestemming van het militair
gezag.Paragraaf 3. Waarschuwing Artikel 5 1. Tenzij de omstandigheden dit niet toelaten, gaat aan het gebruik van geweld
een duidelijke waarschuwing vooraf.2. Indien het gebruik van geweld bestaat in het gericht schieten met een
vuurwapen, kan de in het eerste lid bedoelde waarschuwing zo nodig worden
vervangen door een waarschuwingsschot.3. Een waarschuwingsschot wordt op zodanige wijze gegeven dat gevaar voor
personen of zaken zoveel mogelijk wordt vermeden.Paragraaf 4. Geweld en geweldmiddelen Artikel 6 De militair mag naast het gebruik van fysiek geweld uitsluitend gebruik
maken van de volgende geweldmiddelen:a. een vuurwapen;b. een vuurwapen als slag- of stootwapen;c. een wapenstok;d. een waterwerper;e. CS-traangas.Artikel 7 Bij gebruikmaking van fysiek geweld dan wel een geweldmiddel wordt in
verhouding tot het beoogde doel de meest lichte vorm van geweld gebruikt en
worden de daaraan verbonden risico's zo veel mogelijk beperkt.Artikel 8 Het gebruik van geweld met gebruikmaking van een vuurwapen als slag- of
stootwapen of een wapenstok, is slechts toegestaan, indien de militair bij
de rechtmatige uitoefening van de buitengewone bevoegdheden uit
hoofdstuk II van de wet wordt geconfronteerd met een of meer personen die
tegenwerken.Artikel 9 Het gebruik van een waterwerper of van CS-traangas is slechts toegestaan,
indien de militair bij de rechtmatige uitoefening van de buitengewone bevoegdheden
uit hoofdstuk II van de wet wordt geconfronteerd met samenscholingen of volksmenigten
die een ernstige en onmiddellijke bedreiging vormen voor de veiligheid van
personen of voor zaken.Artikel 10 1. Het gebruik van een vuurwapen is slechts toegestaan, indien de militair
bij de rechtmatige uitoefening van de buitengewone bevoegdheden uit hoofdstuk
II van de wet wordt geconfronteerd met een persoon ten aanzien van wie redelijkerwijs
mag worden aangenomen:a. dat hij een voor onmiddellijk gebruik gereed zijnd vuurwapen bij zich
heeft en dit tegen personen zal gebruiken, dan wel dat hij ander levensbedreigend
geweld tegen personen zal gebruiken;b. dat hij een ernstige en onmiddellijke bedreiging vormt voor zaken die
van essentieel belang zijn voor de handhaving van de inwendige of uitwendige
veiligheid.2. Bij gebruikmaking van een vuurwapen wordt het volgende in acht genomen:a. zwaar lichamelijk letsel of erger wordt zo veel mogelijk voorkomen;b. zo mogelijk wordt op de benen geschoten;c. risico's voor derden worden zo veel mogelijk vermeden.Artikel 11 De militair mag slechts uit voorzorg een vuurwapen ter hand nemen, indien
redelijkerwijs mag worden aangenomen dat een situatie als bedoeld in artikel
10, eerste lid, ontstaat waarin hij bevoegd is het vuurwapen te gebruiken.
Zodra blijkt dat een dergelijke situatie zich niet voordoet, wordt het ter
hand nemen van het vuurwapen beëindigd.Paragraaf 5. Melding geweldgebruik Artikel 12 1. De militair die geweld heeft gebruikt, waaronder begrepen het geven van
een waarschuwingsschot, meldt dit gebruik van geweld, de redenen welke hem
daartoe hebben geleid alsmede de daaruit voortvloeiende gevolgen onverwijld
aan zijn meerdere.2. De meerdere maakt van het in het eerste lid bedoelde gebruik van geweld
onverwijld schriftelijk rapport op.3. Indien het gebruik van geweld zwaar lichamelijk letsel of erger tot gevolg
heeft, wordt dit rapport ter kennis gebracht van een brigadecommandant van
de Koninklijke marechaussee.Paragraaf 6. Slotbepalingen Artikel 13 Dit besluit treedt in werking op het tijdstip waarop artikel 8, vierde
lid, van de wet in werking treedt. Indien het Staatsblad waarin dit besluit
wordt geplaatst, wordt uitgegeven na dat tijdstip, treedt het in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin
het wordt geplaatst.Artikel 14 Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit geweldgebruik bij uitoefening
buitengewone bevoegdheden.Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota
van toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst.histnoot's-Gravenhage, 23 april 1997Beatrix De Minister van Defensie,J. J. C. VoorhoeveUitgegeven de negenentwintigste april 1997De Minister van Justitie,W. Sorgdrager NOTA VAN TOELICHTING InleidingIn de nieuwe Oorlogswet voor Nederland (hierna: OWN) is een artikel 8
opgenomen inzake het gebruik van geweld door de militair die de in de wet
voorziene buitengewone bevoegdheden uitoefent. Met dit artikel 8 en de daarop
berustende algemene maatregel van bestuur wordt voorzien in wettelijke beperkingen
als bedoeld in artikel 11 van de Grondwet op het in dat artikel vervatte grondrecht
betreffende de onaantastbaarheid van het lichaam. Het gebruik van geweld kan
onder omstandigheden geboden zijn om de in de OWN voorziene buitengewone bevoegdheden
effect te laten sorteren.Artikel 8 van de OWN bevat een aantal wezenlijke beginselen die bij elke
mogelijke uitoefening van geweld in acht moeten worden genomen. Het betreft
hier de eisen inzake proportionaliteit en subsidiariteit, waaronder de uitdrukkelijke
eis dat aan het uitoefenen van geweld zo mogelijk een waarschuwing vooraf
gaat.Het vierde lid van artikel 8 bevat de basis om bij algemene maatregel
van bestuur nadere regels vast te stellen over het gebruik van geweld. Aan
dit vierde lid wordt uitvoering gegeven met het voorliggende Besluit geweldgebruik
bij uitoefening buitengewone bevoegdheden.Het onderhavige besluit staat geheel los van het Besluit geweldgebruik
krijgsmacht in de uitoefening van de bewakings- en beveiligingstaak. Laatstgenoemd
besluit betreft het gebruik van geweld in het kader van de bewaking en beveiliging
van door de Minister van Defensie aangewezen objecten, en geldt zowel onder
normale omstandigheden als onder buitengewone omstandigheden. Het Besluit
geweldgebruik bij uitoefening buitengewone bevoegdheden daarentegen betreft
het gebruik van geweld bij het uitoefenen van de in de Oorlogswet voor Nederland
voorziene buitengewone bevoegdheden. Dit besluit kan uitsluitend worden toegepast
indien er zich buitengewone omstandigheden voordoen en er op grond van artikel
1 van de OWN, dan wel op grond van artikel 7 of 8 van de Coördinatiewet
uitzonderingstoestanden, bevoegdheden uit de OWN zijn geactiveerd.Er zij voorts op gewezen dat de OWN – en daarmee het onderhavige
besluit – ziet op het uitoefenen van buitengewone bevoegdheden door
militairen jegens ingezetenen. Gevechtshandelingen jegens een eventuele vijand
vallen daar derhalve niet onder. Deze worden immers beheerst door het recht
van toepassing in gewapende conflicten. Verwezen wordt voorts naar de toelichting
bij artikel 2. Inhoud en indeling van het besluitTer uitvoering van artikel 8, vierde lid, van de OWN regelt het Besluit
geweldgebruik bij uitoefening buitengewone bevoegdheden een aantal aspecten.In de eerste plaats geeft het besluit aan welke vormen van geweld in voorkomend
geval ter beschikking van de militair staan. Deze worden in artikel 6 limitatief
opgesomd. Verwezen wordt naar de artikelsgewijze toelichting.In de tweede plaats regelt het besluit wanneer de diverse geweldmiddelen
kunnen worden toegepast (artikelen 8, 9 en 10). Daarbij is gestreefd naar
een algemene en voor de gebruiker gemakkelijk toegankelijke regeling.De OWN bevat in artikel 8 zelf reeds de belangrijkste waarborgen voor
een terughoudend geweldgebruik. Het betreft hier de eisen inzake proportionaliteit
en subsidiariteit, die in artikel 8 als volgt worden verwoord:– het met het gebruik van geweld beoogde doel rechtvaardigt dit
gebruik, waarbij tevens wordt gelet op de aan het gebruik van geweld verbonden
gevaren;– het beoogde doel kan niet op andere wijze dan met gebruik van
geweld worden bereikt;– het gebruik van geweld dient in verhouding tot het beoogde doel
redelijk en gematigd te zijn.Bij het beantwoorden van de vraag of geweld mag worden toegepast, zullen
de concrete buitengewone omstandigheden een cruciale rol spelen. Blijkens
het eerste lid van artikel 8 van de OWN is de militair onder omstandigheden
bevoegd geweld te gebruiken «in de rechtmatige uitoefening van de buitengewone
bevoegdheden uit hoofdstuk II» van de wet. Dit betekent dat de mogelijkheid
tot het gebruik van geweld bestaat in alle drie de rechtstoestanden die het
staatsnoodrecht onderscheidt, derhalve zowel in het geval van separate toepassing
van buitengewone bevoegdheden (artikel 1 van de OWN), als in de beperkte noodtoestand
en in de algemene noodtoestand (artikelen 7 en 8 van de Coördinatiewet
uitzonderingstoestanden).Dit onderscheid separate toepassing, toepassing in de beperkte noodtoestand,
dan wel toepassing in de algemene noodtoestand zal bij de beslissing tot geweldgebruik
van invloed zijn, aangezien hierin een indicatie ligt besloten van de ernst
van de buitengewone omstandigheden. Immers, het feit dat de ernstigste rechtstoestand
(de algemene noodtoestand) is afgekondigd, kan meebrengen dat eerder voor
het toepassen van geweld aanleiding bestaat dan wanneer een lichtere toestand
van kracht is. De op het spel staande belangen kunnen in de eerste situatie
veel groter zijn, waardoor de afweging omtrent proportionaliteit en subsidiariteit
anders kan uitvallen.In het Besluit geweldgebruik bij uitoefening buitengewone bevoegdheden
wordt voor de toepassing van geweld dan ook geen onderscheid gemaakt naar
de rechtstoestand die zich voordoet. Dat wordt afdoende geregeld in de OWN
zelf. In het besluit is derhalve gekozen voor een algemene benadering van
de gevallen waarin een bepaalde vorm van geweld geoorloofd kan zijn. Daarbij
is mede overwogen dat ook de hoeveelheid van buitengewone bevoegdheden en
de diversiteit van die bevoegdheden (artikelen 9 tot en met 44 van de OWN)
noopt tot een algemene benadering.De mate waarin geweld wordt toegepast, wordt beheerst door artikel 8 van
de OWN. Als uitwerking daarvan bevat artikel 7 van het onderhavige besluit
de eis dat bij het gebruik van geweld de meest lichte vorm van geweld wordt
toegepast.Als derde belangrijk element biedt het besluit een nadere regeling van
de ingevolge artikel 8 van de wet vereiste waarschuwing alvorens geweld wordt
gebruikt. Met name wordt voorzien in de mogelijkheid van een waarschuwingsschot
(artikel 5).Tenslotte is voorzien in een meldingsplicht indien geweld is toegepast
(artikel 12). Doel hiervan is het gebruik van geweld achteraf te kunnen toetsen
op rechtmatigheid.Voor de indeling van het besluit is gekozen voor de volgorde waarin de
bepalingen door de gebruiker worden toegepast:1. Algemene bepalingen.2. Algemene voorwaarden, voorafgaand aan gebruik van geweld. Het gaat
daarbij om de vraag aan welke algemene voorwaarden (zoals opleiding) moet
worden voldaan om geweld te mogen toepassen. 3. Waarschuwing. In beginsel moet ieder gebruik van geweld worden voorafgegaan
door een waarschuwing.4. Geweld en geweldmiddelen. Opgesomd wordt welke geweldmiddelen naast
het fysieke geweld ter beschikking staan, en wanneer deze mogen worden gebruikt.5. Melding geweldgebruik. Nadat geweld is aangewend, dient hiervan melding
te worden gemaakt.6. Slotbepalingen.De onderhavige geweldsinstructie brengt voor het Ministerie van Defensie
marginale beleidslasten mee, die zonder probleem binnen de opleidingen van
de krijgsmachtdelen kunnen worden opgevangen. Artikelen Artikel 1De definities onder c en e zijn ontleend aan artikel 1, derde lid, van
de Ambtsinstructie voor de politie, de Koninklijke marechaussee en de buitengewoon
opsporingsambtenaar, hierna te noemen de Ambtsinstructie. De definitie van
het begrip «meerdere» is opgenomen aangezien artikel 67 van het
Wetboek van Militair Strafrecht daarvoor een specifieke regeling kent. Artikel 2In een situatie waarin er sprake is van een internationaal gewapend conflict
of een intern gewapend conflict als bedoeld in artikel 2, kunnen de omstandigheden
van zodanige aard zijn dat de onderhavige geweldsinstructie niet toereikend
is om adequaat op die omstandigheden te kunnen reageren. Met het oog daarop
bepaalt artikel 2 dat in dergelijke omstandigheden het onderhavige besluit
geen toepassing vindt en dat de uitoefening van buitengewone bevoegdheden
in plaats daarvan wordt beheerst door de voor die specifieke omstandigheden
opgestelde geweldsinstructie (zoals Rules of Engagement). Op die wijze wordt
tevens bereikt dat in een dergelijke situatie slechts één geweldsinstructie
van toepassing is, zodat militair (en burger) niet worden geconfronteerd met
verschillende – en wellicht onderling niet verenigbare – geweldsinstructies.
Ook aan deze in gewapende conflicten van toepassing zijnde geweldsinstructies
liggen de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit ten grondslag,
zodat strijd met artikel 8 van de OWN zich niet voor zal doen. Artikel 3Artikel 3 strekt ertoe te waarborgen dat op verantwoorde wijze met geweldmiddelen
wordt omgegaan. Het artikel is ontleend aan artikel 4 van de Ambtsinstructie.
Voor de volledigheid wordt nog opgemerkt dat ingevolge artikel 8, eerste lid,
van de OWN de bevoegdheid tot gewelduitoefening slechts bestaat «in
de rechtmatige uitoefening van de buitengewone bevoegdheden uit hoofdstuk
II» van de wet. De geweldmiddelen worden aan de militair toegekend ingevolge
de Wet wapens en munitie. In navolging van de Ambtsinstructie is geen relatie
gelegd met artikel 41 van het Wetboek van Strafrecht (noodweer). Hiertoe is
immers geen reden aangezien onder de in artikel 41 genoemde omstandigheden
de militair zich – evenals iedere andere burger – kan beroepen
op de strafuitsluitingsgronden van dat artikel. Artikel 4Ook artikel 4, eerste lid, is ontleend aan de Ambtsinstructie (artikel
5). Het brengt tot uitdrukking dat in beginsel geweld slechts wordt gebruikt
op uitdrukkelijke last van een aanwezige meerdere. De mogelijkheid bestaat
dat de meerdere vooraf bepaalt dat zo nodig geweld zal moeten worden toegepast.
Is geen meerdere aanwezig, dan beslist de militair zelf of geweld wordt aangewend.
Het gebruik van een waterwerper en van CS-traangas ingevolge artikel 4, tweede
lid, is, vanwege het feit dat het zal gaan om gebruik tegen groepen van personen,
hetgeen een beoordeling van de omstandigheden van het geval noodzakelijk maakt,
gebonden aan de opdracht van de meerdere na vooraf verkregen toestemming van
het militair gezag.De mindere blijft zelf verantwoordelijk voor de naleving van artikel 8
van de OWN. Zo zal hij – mocht zijn meerdere niet reeds het bevel geven
het geweld te staken – zelf moeten beslissen het aanwenden van geweld
te staken indien het beoogde doel is bereikt. Artikel 5Aan ieder aanwenden van geweld dient een waarschuwing vooraf te gaan.
Dit is slechts anders indien de omstandigheden zulks niet toelaten, waarbij
met name moet worden gedacht aan een acuut levensbedreigende situatie die
geen uitstel duldt. Indien het te bezigen geweldmiddel een vuurwapen is, kan
de mondelinge waarschuwing zonodig worden vervangen door een waarschuwingsschot.
Het derde lid van artikel 5 inzake het beperken van risico's bij een waarschuwingsschot,
is ontleend aan artikel 12, tweede lid, van de Ambtsinstructie. Artikelen 6 tot en met 11De in de OWN voorziene buitengewone bevoegdheden kunnen alleen dan effect
sorteren, indien de nakoming van verordeningen en maatregelen zonodig kan
worden afgedwongen. Het gebruik van geweld daartoe kan onder omstandigheden
geboden zijn.In artikel 6 wordt bepaald dat de militair naast het fysieke
geweld uitsluitend gebruik mag maken van een limitatief aantal geweldmiddelen
dat onder a tot en met e is opgesomd. Dit artikel gaat uit van de huidige
behoefte aan te gebruiken geweldmiddelen. Het is denkbaar dat in de nabije
toekomst ook andere, niet-letale geweldmiddelen binnen de krijgsmacht beschikbaar
zullen komen. Indien het gewenst voorkomt dergelijke middelen te kunnen gebruiken,
zal het voorliggende besluit daartoe worden aangepast.De artikelen 8, 9 en 10 regelen onder welke omstandigheden geweld mag
worden toegepast.In zijn algemeenheid geldt voor alle bevoegdheden van de OWN dat zij gefrustreerd
kunnen worden door een gebrek aan medewerking dan wel door tegenwerking door
degene jegens wie de bevoegdheid wordt uitgeoefend. Om toch de bevoegdheden
te kunnen uitoefenen, zal in eerste instantie een lichte vorm van gewelduitoefening
geboden kunnen zijn. Uitgangspunt is dat in verhouding tot het beoogde doel,
zo min mogelijk geweld wordt gebruikt en risico's zoveel mogelijk worden beperkt. Artikel 7 brengt dit in zijn algemeenheid tot uitdrukking voor zowel
het fysieke geweld als de ter beschikking staande geweldmiddelen. Bij het
toepassen van fysiek geweld, zonder gebruikmaking van een geweldmiddel, gaat
het om de meest lichte vorm van geweld. Gedacht kan worden aan het opzij duwen
van een persoon die in de weg staat en weigert opzij te gaan. Voor een zodanig
gebrek aan medewerking zal duwen of trekken in beginsel voldoende geweld moeten
zijn om de belemmering ongedaan te maken. Gaat het gebrek aan medewerking
over in tegenwerking, dan kan eveneens fysiek geweld in de vorm
van duwen of trekken worden toegepast, maar kan ook een verdergaande vorm
van geweld geboden zijn. Artikel 8 voorziet daartoe in het
gebruik van een slag- of stootwapen of wapenstok. De waterwerper en traangas
zijn zware middelen die slechts in zeer ernstige situaties zullen mogen worden
toegepast. De Ambtsinstructie (artikel 13) noemt voor wat betreft traangas
het aanhouden van een vuurwapengevaarlijk persoon in een levensbedreigende
situatie, en het verspreiden van een samenscholing die een onmiddellijke en
ernstige bedreiging vormt. In het kader van de buitengewone bevoegdheden van
de OWN zal alleen het verspreiden van menigten een rol kunnen spelen, bijvoorbeeld
bij het ontruimen van gebieden. Met het oog daarop biedt artikel 9 een regeling terzake.Het gebruik van een vuurwapen in het kader van de OWN zal alleen mogelijk
zijn indien zulks noodzakelijk is om de in die wet voorziene buitengewone
bevoegdheden uit te kunnen oefenen. Twee situaties zijn daarbij denkbaar,
welke hun neerslag hebben gevonden in artikel 10 van het besluit.
In de eerste plaats zal het gebruik van een vuurwapen noodzakelijk kunnen
zijn in een levensbedreigende situatie. Voorts zal – gelet op de bijzondere
situatie waarvan sprake is indien bevoegdheden van de OWN zijn geactiveerd –
het gebruik van een vuurwapen geboden kunnen zijn in geval van een dreigende
aantasting van voor de handhaving van de inwendige of uitwendige veiligheid
van belang zijnde zaken. Gedacht moet daarbij worden aan een persoon die voor
de staatsveiligheid van essentieel belang zijnde zaken of gebouwen dreigt
te vernielen. Het criterium inzake de uitwendige of inwendige veiligheid is
ontleend aan artikel 3 van de wet. In het besluit is niet voorzien in een
afzonderlijke regeling voor het gebruik van vuurwapens waarmee automatisch
vuur kan worden afgegeven. Dit betekent dat het gebruik van automatisch vuur
in de twee hiervoor genoemde situaties niet is uitgesloten. Reden hiervoor
is dat het bij die situaties gaat om zeer extreme gevallen waarin het gebruik
van automatisch vuur niet uitgesloten moet worden. Onverkort gelden uiteraard
voor het gebruik van automatisch vuur de eisen inzake proportionaliteit en
subsidiariteit, voor het gebruik van vuurwapens deels nader uitgewerkt in
het tweede lid van artikel 10. Ook het in artikel 3, onderdeel b, genoemde
vereiste dat de militair in het gebruik van het geweldmiddel moet zijn geoefend,
vormt een waarborg tegen onverantwoord gebruik van automatisch vuur. Artikel 11 voorziet in een regeling inzake het uit voorzorg ter hand
nemen van het vuurwapen, welke regeling is ontleend aan artikel 10 van de
Ambtsinstructie. Artikel 12Ingevolge deze bepaling dient van het gebruik van geweld melding te worden
gemaakt aan de meerdere. Doel van de melding is achteraf te kunnen toetsen
of geweld terecht is toegepast. Dit is in het belang van zowel de burger die
met geweld wordt geconfronteerd, als de militair die geweld heeft toegepast.
Voorts kunnen dergelijke meldingen bijdragen aan het te voeren beleid bij
het toepassen van geweld in buitengewone omstandigheden. Indien het geweld
zwaar lichamelijk letsel of de dood ten gevolge heeft, wordt het rapport ter
kennis van de Koninklijke marechaussee gebracht. De Minister van Defensie,J. J. C. VoorhoeveXHistnootHet advies van de Raad van State is openbaar gemaakt door terinzagelegging
bij het Ministerie van Defensie.Tevens zal het advies met de daarbij ter inzage gelegde stukken worden
opgenomen in het bijvoegsel bij de Staatscourant van 13 mei 1997, nr. 88. 
 
 Naar boven

 

Permanente linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-1997-173.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl