Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Algemene Zaken, het Kabinet der Koningin en de Commissie van toezicht betreffende inlichtingen- en veiligheidsdiensten (III) voor het jaar 2009; Verslag werkbezoek minister-president en minister van Buitenlandse Zaken aan Washington
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134223
 2008-2009
 
 31 700 III
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Algemene
Zaken, het Kabinet der Koningin en de Commissie van toezicht betreffende inlichtingen-
en veiligheidsdiensten (III) voor het jaar 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 20
 BRIEF VAN DE MINISTER PRESIDENT, MINISTER VAN ALGEMENE ZAKEN EN DE
MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 28 augustus 2009
 
 Graag bieden wij u hierbij, in reactie op het verzoek van de Vaste Commissie
voor Buitenlandse Zaken van 17 juli 2009 met kenmerk 2009Z14114, een
verslag aan van het bezoek dat minister-president Balkenende en minister Verhagen
brachten aan Washington. De minister-president informeert u in dit verband
tevens over zijn deelname aan de G8 top in L’Aquila op 9 en 10 juli
2009.
 Ontmoeting met President Obama
 Op 14 juli jl. hadden de minister-president en minister Verhagen
een ontmoeting met President Barack Obama en Secretary of State Clinton in
het Witte Huis. De minister-president had voorts separate ontmoetingen met
de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi en de Managing
Director van het Internationale Monetaire Fonds, Dominique Strauss-Kahn. De
minister van Buitenlandse Zaken had separate ontmoetingen met Secretary of
State Clinton en de Speciale Assistent van de President voor de Perzische
Golf en Zuidwest Azië, Dennis Ross.
 
 Het gesprek met president Obama verliep in goede sfeer en bevestigde de
goede stand van de Nederlandse betrekkingen met de Verenigde Staten. Gesproken
werd met name over de aanpak van de financiële en economische crisis,
Afghanistan, de sluiting van Guantánamo Bay gevangenis, de viering
van 400 jaar goede betrekkingen in het kader van NY 400, de aanpak van klimaatverandering,
het Midden-Oosten vredesproces, en de hervormingen in het Amerikaanse en het
Nederlandse gezondheidsstelsel.
 
 Ten aanzien van de financiële en economische crisis benadrukte de
minister-president het belang van verdere implementatie van de in het kader
van de G20 gemaakte afspraken. De president was het er mee eens dat belangrijke
voortgang is gemaakt sinds de G20 top in april in Londen. President Obama
nodigde de minister-president uit namens Nederland deel te nemen aan de G20
bijeenkomst in Pittsburgh in september van dit jaar. De president
sprak met waardering over de bijdrage die Nederland, als de 16e economie in
de wereld en gewaardeerde speler als het gaat om internationale samenwerking,
inhoudelijk kan leveren aan het oplossen van de economische crisis en het
vormgeven van toekomstige duurzame groei. Dit laatste zal het hoofdthema op
de agenda van Pittsburgh zijn. In dit licht bracht de minister-president de
tijdige planning van«exit strategieën» op, mede in relatie
tot het belang van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op langere
termijn. Ook vroeg hij aandacht voor verdere uitwerking van het handvest voor
duurzame economische activiteit, zoals bekend een initiatief van Kanselier
Merkel.
 
 President Obama sprak grote waardering uit voor de Nederlandse militaire
bijdrage aan Afghanistan. Hij erkende de Nederlandse rol in de ontwikkeling
en toepassing van de zogeheten «3D»-aanpak. Hij sprak de hoop
uit dat ook na 2010 de Nederlandse kennis en expertise ingezet kan worden
om duurzame veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling in Afghanistan te verankeren.
De minister-president verwelkomde de nieuwe VS-strategie in Afghanistan en
Pakistan. Hij benadrukte het belang van verbetering van het bestuur en bestrijding
van corruptie in Afghanistan. Hij zette tevens langs bekende lijnen de Nederlandse
betrokkenheid bij Afghanistan uiteen, waarbij de minister-president aangaf
dat Nederland de Afghaanse bevolking niet de rug zal toekeren.
 
 Voorts werd gesproken over de sluiting van Guantánamo Bay. Minister-president
Balkenende sprak zijn waardering uit voor het snelle besluit van President
Obama om deze gevangenis te sluiten. Tevens gaf hij aan dat, indien de sluiting
van Guantánamo Bay in het laatste stadium voor wat betreft enkele gevangenen
op onoverkomelijke problemen zou stuiten indien Nederland niet verder betrokken
zou zijn, Nederland bereid is tot nader overleg over het vinden van een oplossing.
De minister van Justitie heeft vervolgens in contacten met de pers aangegeven
dat mocht dit uiteindelijk aan de orde komen, dat dan de volledige dossiers
zullen moeten worden overgelegd en uiteraard zeer zorgvuldig zullen moeten
worden bestudeerd. In de komende periode zal moeten blijken of een situatie
zoals hiervoor geschetst, zich daadwerkelijk zal voordoen.
 
 President Obama roemde de Nederlandse expertise m.b.t. watermanagement,
die in relevantie is toegenomen door de huidige klimatologische uitdagingen.
De minister-president sprak zijn waardering uit voor hetgeen op klimaatgebied
bij de G8 top in l’Aquila is bereikt, maar drong vooral aan op verregaande
afspraken bij de klimaat top in Kopenhagen om dit najaar het huidige momentum
niet verloren te laten gaan. President Obama noemde het van essentieel belang
dat alle grote economieën, ook India en China, worden betrokken bij dit
proces.
 
 President Obama toonde belangstelling voor het vernieuwde Nederlandse
gezondheidszorgstelsel. De minister-president lichtte het Nederlandse zorgstelsel
toe en wees daarbij ook op een conferentie die het ministerie van VWS voornemens
is hierover te organiseren.
 
 Over Servië stelde president Obama dat hij zich bewust was van de
principiële Nederlandse positie dat volledige medewerking met het Joegoslavië
Tribunaal (ICTY) noodzakelijk is, alvorens Servië verdere stappen in
het toenaderingsproces met de EU kan zetten. Hij stelde dat incorporatie van
Servië in de Europese en trans-Atlantische structuren van belang is voor
de stabiliteit van het land en sprak met waardering over de inspanningen en
oriëntatie van de huidige Servische regering. Minister-president Balkenende
zette langs bekende lijnen de Nederlandse visie uiteen.
 
 Wat betreft de situatie in het Midden-Oosten wees president Obama op de
rol die de Arabische landen kunnen spelen, wier positieve betrokkenheid vooralsnog
achterblijft bij de toezeggingen gedaan tijdens de recente top in Sharm el
Sheikh. De minister-president en minister Verhagen onderstreepten het belang
van een moratorium op de bouw van nederzettingen en afbraak van illegal outposts en de kansen die dit kan bieden voor het heropenen
van gesprekken tussen alle spelers in het Midden-Oosten vredesproces. Secretary
of State Clinton was positief over de rol van het Kwartet en de noodzaak voor
de EU en de VS om gezamenlijk op te trekken en vroeg de EU alle noodzakelijke
steun aan de Palestijnse Autoriteit te verlenen. Zij zag kansen om voortgang
te boeken op afzienbare termijn.
 
 Voorts werd stilgestaan bij de herdenking van het feit dat 400 jaar geleden
Henry Hudson, in dienst van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, aanlegde
op Manhattan. De hierop volgende stichting van Nieuw Nederland en Nieuw Amsterdam
had volgens president Obama een belangrijke bijdrage geleverd aan de grondbeginselen
van de latere Verenigde Staten.
 Ontmoeting minister-president met voorzitter Huis van
Afgevaardigden Pelosi
 De minister-president had vervolgens een ontmoeting met de voorzitter
van het Huis van Afgevaardigden Pelosi in aanwezigheid van de co-voorzitters
van de Dutch Caucus van het Congres, Congresleden Van Hollen (Democraat) en
Hoekstra (Republikein). Zij spraken over de 400 jaar betrekkingen tussen de
VS en Nederland, de G20, Afghanistan, Irak, klimaat en de Nederlandse gezondheidszorg.
De minister-president nodigde mevrouw Pelosi uit om deel te nemen aan de feestelijkheden
in New York in september a.s. in het kader van NY400. Mevrouw Pelosi dankte
Nederland voor zijn deelname in Afghanistan en vroeg naar onze visie op de
situatie aldaar. Zij was tevens bijzonder geïnteresseerd in de Nederlandse
visie op de klimaatproblematiek.
 Ontmoeting minister-president met Managing Director IMF
Strauss-Kahn
 In een gesprek van de minister-president met IMF Managing Director Strauss-Kahn
is ingegaan op de implicaties van de financiële en economische crisis.
Strauss-Kahn toonde zich tevreden over de door Nederland genomen crisismaatregelen,
zowel ten aanzien van de stimuleringsmaatregelen als de herkapitalisatie van
de banken. Minister-president Balkenende bracht in dit verband op dat de discussie
nu ook zal moeten gaan over «exit-strategieën» in verband
met de oplopende begrotingstekorten. Tot slot kwam de noodzaak tot herverdeling
van de zetels in het IMF aan de orde om het economisch gewicht van opkomende
economieën beter te weerspiegelen.
 Ontmoeting minister van Buitenlandse Zaken met Secretary
of State Clinton
 In het aparte onderhoud van de minister van Buitenlandse Zaken met Secretary
of State Clinton werd gesproken over Afghanistan. Ook Secretary Clinton begon
met het uitspreken van haar waardering voor de Nederlandse bijdrage in Afghanistan.
Minister Verhagen zegde toe dat Nederland de opgebouwde expertise over de
geïntegreerde «3 D»-benadering, zal blijven delen. Hij benadrukte
ook de noodzaak na de komende verkiezingen in Afghanistan serieus werk te
maken van bestuursvraagstukken, en met name corruptie.
 
 Wat betreft Iran waren minister Verhagen en Secretary Clinton het eens,
dat nu reeds moest worden nagedacht over de inhoud van nieuwe sancties, indien
deze in latere instantie nodig mochten blijken.
 Onderhoud minister van Buitenlandse Zaken met Speciaal
Assistent Ross
 Ook in het gesprek van minister Verhagen met Speciaal Assistent Ross kwam
Iran aan de orde. Minister Verhagen deelde daarbij zijn impressies van zijn
recente reis naar het Midden-Oosten, waarover u reeds eerder werd geïnformeerd.
President Obama’s beleid van engagement is een middel om Iran te bewegen
op het nucleaire dossier, en geen doel op zich. Afhankelijk van de huidige
ontwikkelingen zal de VS bezien of dit beleid bijstelling behoeft. Vanzelfsprekend
is de positie van andere landen met een permanente zetel in de VN-Veiligheidsraad
zoals China en Rusland hierbij van belang.
 Deelname G8 L’Aquila
 Voorafgaand aan het bezoek aan President Obama vond van 8 tot en met 10 juli
in L’Aquila de G8 Top plaats, onder Italiaans voorzitterschap. Minister-president
Balkenende nam, op uitnodiging van Premier Berlusconi, deel aan de tweede
en derde dag van deze bijeenkomst. Hij was daarbij aanwezig bij een bijeenkomst
van de aanwezige Europese landen, het officiële diner op donderdag 9 juli
en aan de voedselzekerheid bijeenkomst op vrijdag 10 juli. Tevens bracht
hij een bezoek aan het door de aardbeving getroffen dorp Lucoli.
 
 Traditiegetrouw neemt een aantal landen van buiten de G8 deel aan de jaarlijkse
top. Naast de grote opkomende economieën (waaronder China, India en Brazilië)
waren dit jaar enkele Afrikaanse landen alsmede Turkije, Spanje en Nederland
aanwezig op de tweede en derde dag van de top. De Nederlandse deelname aan
deze G8 top paste in de eerdere aanwezigheid van Nederland bij de G20 toppen
in Washington en Londen. De uitnodiging voor de bijeenkomst in Pittsburgh
die door president Obama aan de minister-president werd gedaan, is hiermee
dan ook verbonden.
 
 De dialoog over voedselzekerheid vormde een belangrijk onderdeel van de
bijeenkomst. Op initiatief van de VS – President Obama heeft dit tot
een speerpunt in zijn ontwikkelingsbeleid gemaakt – was dit geagendeerd.
Ook in Pittsburgh zal de G20 hierover spreken. De VS onderkent de belangrijke
rol die Nederland op dit gebied speelt. In zijn interventie benadrukte de
minister-president dat voedselzekerheid niet in de eerste plaats voedselhulp
betreft, maar gaat over verhoging van voedselproductie en -productiviteit,
stimuleren van handel en werkgelegenheid, vergroten van publieke en private
investeringen en het scheppen van de juiste omstandigheden voor innovatie
en duurzame verandering. Minister-president Balkenende meldde dat ons land
meer dan 10% van de officiële ontwikkelingshulp aan deze problematiek
besteedt. Nederland zal middels het budget voor ontwikkelingssamenwerking
de komende jaren ruim 1,4 miljard euro investeren in voedselzekerheid.
 
 De G8 onderschreef expliciet de uitkomsten van de London Summit om de
economische crisis te bestrijden. Op het terrein van klimaat, handel en duurzame
economische ontwikkeling werden belangrijke stappen gezet zoals de brede steun
voor de zogenoemde «2-graden doelstelling» (om grote risico’s
t.g.v. klimaatverandering te voorkomen is het nodig om de mondiale temperatuurstijging
te beperken tot maximaal 2 graden Celsius), afronding Doha ronde in 2010 en
het «Lecce framework» voor duurzaam economisch handelen (uitkomst
van top van ministers van Financiën, aangenomen tijdens G8). Mede gezien
de urgentie, bijvoorbeeld met het oog op het bereiken van een
nieuw klimaatakkoord in Kopenhagen, zullen deze onderwerpen ook op de Pittsburgh
agenda terugkeren. Nederland verwelkomt dit en zal de uitnodiging om bij deze
G20 top aanwezig te zijn gebruiken om een bijdrage te leveren aan de oplossing
van deze belangrijke mondiale uitdagingen.
 
 De minister-president,
 De minister van Algemene Zaken,
 J. P. Balkenende
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen