Volkshuisvestingsbeleid; Verslag algemeen overleg over de ontwikkelingen in de woningbouw (Trendbrief 1995)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24508, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-03-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24508 nr. 5

14-03-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretaris van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerGedachtenwisseling in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24508Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 508Volkshuisvestingsbeleidnr. 5VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 14 maart 1996De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft op 24 januari 1996 overleg gevoerd met de staatssecretaris
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over zijn brief
van 17 november 1995 over de ontwikkelingen in de woningbouw (Trendbrief
1995) met uitzondering van de onderwerpen huurprijsbeleid en ouderenhuisvesting
(Kamerstuk 24 508, nr. 1).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Verbugt (VVD) zei dat de Trendbrief 1995 opnieuw voor
de nodige verrassingen heeft gezorgd. De beslissing van de ambtsvoorganger
van de staatssecretaris over te gaan tot een forse opwaartse bijstelling van
het woningbouwprogramma heeft provincies en gemeenten gedwongen tot een grootscheepse
inhaaloperatie om aan de verhoogde woningbouwtaakstelling te voldoen. Deze
staatssecretaris brengt nu een nieuwe schok teweeg met zijn optimistische
visie dat in de komende jaren met veel minder nieuwbouw kan worden volstaan.
De uitkomst van de nieuwe berekeningen is opmerkelijk, temeer daar bij de
behandeling van de nota Bouwprognoses in september 1995 nog werd gerekend
met veel hogere aantallen en ook de begroting voor 1996 op hogere aantallen
is gebaseerd. Dit opmerkelijk verschil in beleidsvisies wekt de indruk dat
op het ministerie met cijfers wordt gegoocheld. Hoe kan worden verklaard dat
het woningtekort is verdwenen en de noodzaak aan aanvullende woningbouwlocaties
is weggevallen, terwijl in de periode 1990–1994 ruim 100 000 woningen
te weinig zijn gebouwd in vergelijking met de berekende behoefte?Mevrouw Verbugt uitte haar waardering voor het actuele martkbeeld dat
de schat aan informatie in het Woningbehoefte-onderzoek (WBO) en de Trendbrief
opleveren, maar wees erop dat de onderzoeksgegevens bij de vertaling in beleid
moeten worden gerelativeerd. Zo is het onduidelijk in hoeverre de verandering
van het inkomen van jonge huishoudens zich als een structurele factor zal
ontwikkelen.Omdat het volgende woningbehoefte-onderzoek weer heel andere cijfers kan
opleveren, is het belangrijk een veilige marge in het beleid aan te
brengen. Met het ontwikkelen en bouwrijp maken van bouwlocaties is immers
veel tijd gemoeid en voorkomen moet worden dat de bouwontwikkeling over een
aantal jaren alsnog vastloopt. Overheden en partijen kunnen geen beleid ontwikkelen
als de rijksoverheid iedere twee jaar drastisch gewijzigde prognoses hanteert.
Daarom moet de verdere ontwikkeling van de plancapaciteit op papier in ieder
geval doorgaan. Verder zou de woningbouwprogrammering zich meer op de middellange
termijn en gemiddelde tekorten moeten richten. Dit biedt vooral voordelen
voor de ruimtelijke planning, want het is moeilijk de relatief lange procedures
daarvan te enten op het verloop van een «koortsthermometer».Mevrouw Verbugt vond dat de zoektocht van provincies en gemeenten naar
aanvullende locaties voor 24 000 extra woningen tot 1999 niet plotseling
mag worden gestaakt. De huidige Vinex-contracten bieden weinig ruimte voor
fluctuaties of compensatie voor tegenvallers of stagnatie. Daarom moet reservecapaciteit
achter de hand worden gehouden. Hoe kan de inzet daarvan worden gewaarborgd?De rekenmethodiek van het Trendrapport kent een aantal gebreken. Zo is
geen correctie toegepast voor de prijsontwikkeling. Verder is het een gemis
dat in de trendberekening niet is gewerkt met een aantal scenario's om de
gevoeligheid van de woningbehoefte voor prijsschommelingen inzichtelijk te
maken. Is de staatssecretaris het ermee eens dat een verbetering van de rekenmethodiek
op dit punt kan bijdragen aan een adequater beleid?Juist met het oog op de gunstige markt zijn de berichten over nieuwe vertragingen
in de uitvoering van de Vinex verontrustend. Als de huidige gunstige marktomstandigheden
niet optimaal worden gebruikt, is de kans groot dat eind jaren negentig opeens
veel woningen op de Vinex-locaties op de markt komen onder wellicht veel minder
gunstige marktomstandigheden. Hoe denkt de staatssecretaris hierover? Heeft
hij ter zake een scenario opgesteld met de betrokken partijen?De rapportage van het WBO biedt een totaalbeeld op basis van geaggreerde
cijfers. De woningmarkt mag dan landelijk redelijk in balans zijn, regionaal
gezien lijken er grote verschillen te bestaan. Ook al ontbreken precieze cijfers,
er lijkt toch reden tot zorg. Zo is het de vraag welke gevolgen de Trendbrief
heeft voor de ontwikkeling van bouwlocatiecapaciteit in de regio Amsterdam.
Verder kent Brabant een urgent tekort van 7 000 woningen. In dit verband
wees mevrouw Verbugt op een artikel in het Brabants Dagblad waarin wordt gesteld
dat het ministerie van VROM via een verborgen agenda de woningbouw buiten
de grote steden wil bevriezen. Alleen al de vrees hiervoor kan ertoe leiden
dat dorpen in allerijl aan het bouwen slaan op locaties die achteraf gezien
misschien niet zo gelukkig zijn. Kan de staatssecretaris bevestigen dat er
voornemens bestaan om de prognoses voor de woningbouw in en rond de steden
buiten de Randstad te verlagen? In de Trendbrief wordt terecht opgemerkt dat het welslagen van het Vinex-beleid
afhankelijk is van de mate waarin het aanbod aansluit op de overheersende
vraagvoorkeuren. Die voorkeur gaat in overgrote mate uit naar de eengezinswoning
met tuin. Zij stelde tot haar tevredenheid vast dat de staatssecretaris niet
voornemens lijkt paal en perk te stellen aan de bouw van eengezinswoningen
in stedelijk gebied en er ook niet op uit lijkt te zijn de «maakbare
woonconsument» als norm te stellen in het volkshuisvestingsbeleid. Het
is belangrijk dat steden een gedifferentieerd woonmilieu kunnen bieden dat
tegemoet komt aan de wensen van bewoners in de verschillende fasen van hun
leven. Om de uittocht van mensen met hogere inkomens uit de steden tegen te
gaan, moet tegemoet worden gekomen aan de vraag naar duurdere woningen in
binnensteden. Gelet op de gekozen beleidsrichting voor marktconform bouwen
en de leefbaarheid van buurten en wijken is het niet realistisch de woondichtheid
verder op te voeren. Bovendien sluit een dichtere bewoningsgraad
niet aan bij de trend in de samenleving. Dit laat onverlet dat aan de vraag
van bijvoorbeeld ouderen naar gestapelde woningen tegemoet moet worden gekomen,
maar die ontwikkeling past ook in het streven naar een gedifferentieerd woonmilieu.
Zij onderschreef de opmerking in de Trendbrief dat het volkshuisvestingsbeleid
een bijdrage kan leveren aan de oplossing van de problemen in wijken waar
vooral kansarmen wonen en de bewoners de aansluiting op de samenleving dreigen
te verliezen. Daarnaast zijn echter vele andere maatregelen geboden.Het bouwen van duurdere woningsegmenten brengt de doorstroming op gang.
Die doorstroming moet vooral worden gestimuleerd via het mechanisme van strategische
nieuwbouw waarbij de overheid de vrije keuze van de woningconsument in principe
onverlet laat. Mevrouw Verbugt was verheugd dat het kabinet afziet van dwangmaatregelen
zoals tijdelijke wooncontracten of de verfoeilijke woonbelasting. Via een
stringent toewijzingsbeleid kan worden voorkomen dat huishoudens in de sociale
huursector massaal in te dure woningen terechtkomen, maar ook hier is lokaal
maatwerk geboden om leefbaarheidsproblemen of ongewenste segregatie-effecten
te voorkomen.Beter gebruik van de bestaande voorraad is gezien het maatschappelijk
belang van het geïnvesteerde vermogen een belangrijk doel van het volkshuisvestingsbeleid
en verdient de nodige aandacht. Zij vond het bewoonbaar maken van leegstaande
kantoorpanden een bespreekbare optie voor zover het gaat om oude kantoorpanden
in binnensteden. Herinrichting van leegstaande complexen op kantorenparken
of aan de rand van de stad achtte zij minder gewenst. Dit hergebruik van de
bestaande voorraad kan echter geen alternatief zijn voor nieuwbouw; ook in
de komende jaren moet er fors worden gebouwd om het woningtekort te beperken.
Mevrouw Verbugt maakte zich daarom zorgen over berichten dat de geplande nieuwbouw
van 300 000 woningen tot 1997 vertraging oploopt, omdat de bouwlocaties
niet tijdig gereed zijn. Wat doet de staatssecretaris om stagnatie in de uitvoering
van de taakstelling te voorkomen? Hoe kan worden voorkomen dat de woningmarkt
in sommige regio's vastloopt?Het vorige Trendrapport ging uit van een taakstellend woningtekort tot
het jaar 2000 van 2%. Zou het, gelet op de huidige omstandigheden op de woningmarkt,
nuttig zijn voor bepaalde regio's een lager percentage te kiezen, bijvoorbeeld
1? Komt met het huidige programma de taakstelling van reductie van het woningtekort
tot 2% in 2000 in de Randstad niet nog verder weg te liggen?In het Trendrapport is een contingent van 7000 woningen die in eerdere
ramingen was opgenomen, niet meer terug te vinden. Is dit een aanpassing ten
opzichte van eerdere berekeningen ten behoeve van het Trendrapport?In de Vinex-contracten wordt ervan uitgegaan dat 30% van de nieuwbouw
in de uitbreidingsgebieden sociale woningbouw zal zijn. Op dit uitgangspunt
zijn de Vinex-afspraken gebaseerd. In het Trendrapport wordt echter de indruk
gewekt dat de regering nu naar andere verhoudingen streeft. Past dit wel in
de Vinex-afspraken, zo vroeg zij tot slot.De heer Jeekel (D66) zei dat de overgang van minder huurwoningen
naar meer koopwoningen als eerste dominante trend uit de Trendbrief naar voren
komt. Hij drong erop aan dat op dit punt een gevoeligheidsanalyse wordt uitgevoerd
waarin de totale economische groei in beschouwing wordt genomen. De Nationale
woningraad (NWR) wijst er in zijn reactie op de Trendbrief immers op dat bij
een terugloop van de economische groei van 3 naar 2 of 1% al snel een verschuiving
zal optreden in de richting van goedkopere huurwoningen.Een tweede trend die kan worden waargenomen is de overgang van koop- naar
huurwoningen, vooral onder mensen ouder dan 50 jaar. Deze trend
zal ertoe bijdragen dat doelstellingen als compact bouwen en bouwen in stedelijke
gebieden kunnen worden verwezenlijkt. Daarom en omdat deze trend zich in de
komende jaren zal voortzetten, moet dit gegeven zowel in volkshuisvestelijke
als in stedebouwkundige en ruimtelijke zin verder worden uitgewerkt.Een volgende trend is de vraaguitval. Huurwoningen worden steeds duurder
en in een aantal gevallen leidt dit tot uitstel van de beslissing tot huren.
Heeft de staatssecretaris enig inzicht in de omvang van de vraaguitval? Heeft
hij een politieke visie op dit punt?Een vierde, heel belangrijke trend is dat de huursector eenzijdiger wordt.
Op dit moment is 70% van de huurders uitkeringsgerechtigd en dit cijfer zal
naar verwachting oplopen tot 80% in 2005. De huursector wordt daardoor een
kerninstrument voor het instandhouden van de maatschappelijke cohesie in de
armere buurten en wijken in Nederland. De heer Jeekel meende dat dit een politiek
relevant gegeven moet zijn voor een regering die maatschappelijke samenhang
van wezenlijk belang acht. Welke consequenties trekt de staatssecretaris uit
deze trend?Over de vertaling van de trends in aantallen heeft de Kamer veel brieven
met evenzovele vragen ontvangen. Zo wordt gevraagd wat er gebeurt met de inboeking
van 46 000 woningen uit de evenwichtige verdeling van de woningvoorraad
(EVW). Verder wordt gevraagd naar de vervangingsbehoefte. De wethouders van
de vier grote steden wijzen erop dat de medewerking van de zittende bewoners
onmisbaar is voor de verwezenlijking van de stadsvernieuwing en dat daarvoor
extra woningen in de sector nodig zijn. Ook wordt gevraagd naar het woningtekort
dat thans is vastgesteld op 2%, maar dat, gelet op de huidige prognoses, in
een aantal gebieden wellicht op 1% kan worden gesteld.In de Vinex-afspraken is overeengekomen dat maximaal 30% van de woningen
in de Vinex-gebieden sociale woningen zullen zijn. In de contracten is deze
voorwaarde op verschillende manieren verwoord. De heer Jeekel vond een aandeel
van 30% wenselijk zowel voor de menging van de bevolking in de stedelijke
nieuwbouw in de Vinex als voor de herstructurering van bestaande stedelijke
gebieden. Op bladzijde 27 van de Trendbrief schrijft de regering dat «De
kwalitatieve verschuivingen in de woningvraag – en de doorvertaling
daarvan in het bouwprogramma – (...) in zijn algemeenheid (zullen) leiden
tot een groter aandeel marktsectorwoningen in Vinex-locaties dan gemiddeld
70% en daarbinnen tot een groter aantal woningen in de dure prijsklasse.»
Hij vroeg op welke bevindingen deze opmerking is gebaseerd en drong erop aan
dat een bouwprogramma wordt ontworpen dat recht doet aan de wens dat ongeveer
30% van de huurwoningen sociale woningen zullen zijn. Natuurlijk moet met
regionale verschillen rekening worden gehouden, maar dit laat onverlet dat
in alle regio's moet wordt gestreefd naar een aandeel van 30%. De voornemens
in het kader van de stedelijke herstructurering zouden er zelfs toe kunnen
leiden dat het aandeel van 30% wordt overschreden. Daarom moet dit getal als
tamelijk hard worden gehanteerd. In het bestaande stedelijke gebied moet een
forse inspanning worden geleverd om de toekomstwaarde van een aantal eenzijdige
wijken te verhogen. Daarnaast moeten in de nieuwe uitleg en de Vinex-gebieden
wijken worden gebouwd met een evenwichtige maatschappelijke samenhang en verdeling
van woningtypen. Dit dwingt tot handhaving van de eerder gekozen 30%.De heer Jeekel drong er op aan dat het Plan van aanpak voor de herstructureringsnieuwbouw
en woningdifferentiatie tijdig voor de behandeling van de Kaderbrief aan de
Kamer wordt voorgelegd.Hij vroeg vervolgens om een regionale vertaling van de getallen in de
Trendbrief, ook omdat het WBO, de Trendbrief en het Indicatief woningbouwprogramma
ver van de lokale en regionale bestuurders af lijken te staan. Hij pleitte
ervoor dat de WBO's in de toekomst meer maatwerk leveren en meer worden gericht
op de regionale behoefte. Overigens kan die regionale behoefte
wel enigszins worden afgeleid uit de ontvangen reacties die een beeld schetsen
van meer stedelijke herstructurering, beperkte sociale nieuwbouw in de grote
steden en een accent op bereikbare sociale nieuwbouw in de uitleggebieden.In de IHS-brief staat op bladzijde 7 dat de regering een groeikerncorrectie
IHS invoert voor een termijn van vijf jaar. Dit moet afdoende zijn, omdat
binnen die termijn voldoende goedkope woningen aan de voorraad worden toegevoegd.
Over extra woningen in groeikernen om tot een meer gemengde voorraad te komen,
is in de Trendbrief echter niets te vinden. Wil de staatssecretaris hierop
ingaan?Wil hij verder ingaan op het feit dat in de Trendbrief niet wordt gerept
over de behoefte aan 7000 woningen die in de nabije toekomst ontstaat als
gevolg van het besluit om de intramurale capaciteit constant te houden?De heer Jeekel kwam tot de slotsom dat de aantallen onvoldoende scherp
zijn. Hij pleitte ervoor dat zij in het traject naar de behandeling van de
Kaderbrief worden aangescherpt, waarbij het accent moet liggen op de herstructurering.
De aantallen nu vaststellen ging hem te ver, een definitieve beslissing is
ook nog niet echt nodig.Hij wees erop dat in een aantal gevallen de nieuwbouw die al in de pijplijn
zit, vertraging dreigt op te lopen. Doordat een deel van de oplevering hierdoor
in de tijd zal verschuiven, zal een grote stroom woningen vrijwel tegelijkertijd
op de markt komt. De marktpartijen zullen dit proberen te voorkomen door de
woningen in kleinere tranches aan te bieden. Dit zal opnieuw vertraging opleveren.
Hoe groot acht de staatssecretaris dit risico en hoe denkt hij dit te ondervangen?In berichten over de koopsector is sprake van het traag afkomen van bouwvergunningen,
weinig haast van lagere overheden in het proces van planontwikkeling, stagnatie
in de groei van de nieuwbouw door de dalende hypotheektarieven en een forse
stijging van de prijzen van huizen en bouwgrond. Dit alles wordt natuurlijk
voor een deel ingegeven door strategisch belang, maar dit neemt niet weg dat
ook in de koopsector enige vertraging en stagnatie lijken op te treden. Hoe
denkt de staatssecretaris hierover?De Trendbrief wijst erop dat de huursector van middelhoog en hoog niveau
concurrentie zal kunnen ondervinden van de koopsector. Dit betekent dat corporaties
moeten kiezen tussen kwaliteitsverbetering of verkoop van woningen op een
intensieve markt. Beide lijken risicovolle strategieën voor de corporaties.
Heeft de staatssecretaris een beeld van de aard en omvang van deze problematiek?Mevrouw Assen (CDA) stelde vast dat het Trendrapport heeft
laten zien dat het woningtekort minder is dan in de vorige Trendbrief werd
verwacht. De aanpassing van het bouwprogramma van de nieuwbouw aan deze bevinding
heeft de nodige consequenties. De vraag is waar in de toekomst nog huizen
mogen worden gebouwd en waar niet. De wisselende berekeningen maken de voortgang
in de volkshuisvesting moeilijk. Aan de hand van de behoefteberekeningen moet
kunnen worden ingespeeld op veranderingen in de woningmarkt, een markt die
grotendeels wordt bepaald door kwalitatieve woningbehoefte. Mede daarom zal
het bouwen voor de toekomst een andere inhoud moeten krijgen. In de eerste
plaats moet worden geanticipeerd op nieuwe ontwikkelingen en moet niet exact
op het huis nauwkeurig worden gepland. Waarom houdt de staatssecretaris vast
aan het tekort van 2% en past hij het oorspronkelijke bouwvolume daarop aan?
Het leek haar logischer het bouwprogramma te handhaven en zodoende te werken
aan een kleiner tekort. Het niet-opnemen van regionale gevolgen van de Trendbrief
leidt tot onduidelijkheden voor gemeenten en regio's. Zij hebben dan ook de
nodige vragen aan de Kamer voorgelegd, zoals de vraag welke gevolgen de nieuwe
gegevens hebben voor de herziening van het Streekplan. Mevrouw
Assen wees erop dat de afspraken met regio's, provincies en gemeenten in stand
kunnen blijven als de staatssecretaris het tekort niet op 2% stelt. In regio's
waar dat mogelijk is, zou het kunnen worden verlaagd.Op pagina 7 van zijn brief stelt de staatssecretaris dat de Vinex-contracten
met het voorgestelde bouwprogramma kunnen worden uitgevoerd. Hieruit zou kunnen
worden afgeleid dat voortaan voornamelijk en in de eerste plaats in de gecontracteerde
gebieden mag worden gebouwd. Als dit waar is, is in de nabije toekomst woningbouw
in alle andere gemeenten uitgesloten. Zij drong erop aan dat inzicht wordt
geboden in de gevolgen van het verminderd bouwprogramma en het prioriseren
van de uitvoering op de Vinex-locaties voor die gemeenten. Overigens wilde
zij aan dit laatste niet tornen.Het niet mogen bouwen gedurende lange tijd heeft grote gevolgen voor de
leefbaarheid buiten de Vinex-gebieden. Zeker, de bevolkingsgroei neemt af
en een schaars goed moet dan worden verdeeld, maar het is niet juist dat slechts
een handvol gemeenten daarvan kan profiteren. De relatie tussen ruimtelijke
ordening en volkshuisvesting komt dan ter sprake en wellicht op den duur ook
ter discussie. In die discussie zou de relatie met de spreiding van de werkgelegenheid
en de mobiliteitsremming aan de orde moeten komen.Het beleid in de Trendbrief lijkt geheel afhankelijk van de Vinex-locaties.
Vinex-locaties lijken een panacee voor alle volkshuisvestingsproblemen, maar
de vertraging bij het beschikbaar komen van deze locaties en het verminderd
aantal bouwvergunningen rechtvaardigen de veronderstelling dat de pijplijnproduktie
tot 1997 niet wordt gehaald. Bovendien zou de voorwaarde dat tijdig hoogwaardige
openbaar-vervoervoorzieningen tot stand moeten komen tot verdere vertraging
kunnen leiden. Het lijkt erop dat de staatssecretaris ook twijfelt aan de
haalbaarheid van de voornemens, want op bladzijde 27 van de Trendbrief vraagt
hij regio's en provincies waar nodig en mogelijk aanvullende locatie-capaciteit
zonder rijksbijdragen te reserveren.Het zou, gelet op de onzekerheid van de woningbehoefteramingen, verstandig
zijn naast de Vinex-locaties ook elders ruimte te zoeken om een fluctuerende
vraag dan wel vertraging op de Vinex-locaties op te vangen. Mevrouw Assen
onderschreef de idee van bufferlocaties, maar vroeg hoe dit kan worden gerealiseerd.
Wie financiert die buffercapaciteit? Wie draagt de risico's bij langdurig
braakliggen? Is hierover reeds overleg gevoerd met regio's en provincies en,
zo ja, hoe denken zij hierover?De daling van het aantal asielzoekers en starters wordt als belangrijke
reden voor de daling van de woningbehoefte genoemd. Het beleid kan echter
pas op deze trends worden afgestemd, als bekend is in hoeverre zij structureel
zijn. In het Trendrapport wordt niet ingegaan op de rol van demografische
ontwikkelingen en wordt niet aangegeven of woonvoorkeuren, die misschien tijdelijk
zijn, of de situatie op de woningmarkt ertoe bijdragen dat jongeren later
zelfstandig gaan wonen.Mevrouw Assen wees erop dat vooral de prijzen en de beschikbaarheid van
woningen bepalen of woonvoorkeuren kunnen worden gerealiseerd en de doorstroming
op gang komt. Voorwaarde is dat locaties snel ter beschikking komen, maar
het tekort aan bouwlocaties en de vertraging bij de oplevering hebben geleid
tot forse prijsstijgingen. Op den duur kan dit leiden tot een overspannen
woningmarkt waardoor stagnatie in de doorstroming zal ontstaan. Het is een
gemis dat de invloed van prijzen op de woningmarkt niet is meeberekend. Juist
om deze spiraal te doorbreken, moeten snel nieuwe Vinex-locaties gereed komen
en reservelocaties, voor het geval de Vinex-realisering tegenvalt.Mevrouw Assen beaamde dat als de scheefheid is verdwenen, er misschien
geen behoefte meer bestaat aan meer sociale nieuwbouw dan vervangende nieuwbouw.
De goedkope scheefheid is echter wel toegenomen. Verder kan de behoefte op
macro-niveau wel op nul worden gesteld, maar of dat op regionaal
en lokaal niveau ook het geval is, valt te betwijfelen. Bovendien is niet
duidelijk of en hoe er regionaal verschillend met differentiatie en bouwvolume
kan worden omgegaan. De VNG twijfelt aan de berekende vraag van urgent woningzoekenden
in de goedkoopste categorie en komt tot veel hogere aantallen. De staatssecretaris
schrijft dat de druk op de onderkant van de bestaande woningmarkt erg hoog
is, in het bijzonder in het stedelijk gebied. De nieuwbouw van sociale woningen
kan dus niet zonder meer op nul gesteld worden. Zij hield in ieder geval vast
aan de afgesproken 30% sociale woningbouw in de Vinex-locaties, ook omdat
het er naar uitziet dat dit binnenkort nog de enige locaties zijn waar sociale
nieuwbouw is toegestaan. Bovendien zijn de berekeningen onvoldoende onderbouwd
om de sociale nieuwbouw te verminderen. Verder moet aan de behoefte aan vervangingsbouw
kunnen worden voldaan. De woonruimteverdeling blijft een probleem; er zullen
voldoende goedkope woningen beschikbaar moeten blijven voor de laagste inkomensgroepen.
De staatssecretaris acht goedkope scheefheid een positieve ontwikkeling voor
de leefbaarheid. Dat is ook zo, maar het betekent wel dat daardoor de vraag
naar beschikbare goedkope woningen groter is dan nodig.Een ander probleem is het realiseren van kwalitatief goede, goedkope nieuwbouw.
Mevrouw Assen was het ermee eens dat kwalitatief bouwen ook voor de toekomst
van belang is, want bouwen voor de sloop betekent kapitaalvernietiging en
is bepaald geen teken van duurzaamheid. Hogere huursubsidies om woningen verhuurbaar
te maken, zouden, zeker op den duur, wel eens goedkoper kunnen zijn dan goedkoop
bouwen.Niet alleen in de oude wijken, maar ook in nieuwbouwwijken is leefbaarheid
in de bredere betekenis van het woord een belangrijk aspect. Dat wil zeggen
dat segregatie wordt tegengegaan en differentiatie van woningtypen wordt bevorderd.
Verder moet aandacht worden besteed aan de inrichting van de wijk, inclusief
aanwezigheid van voorzieningen, veilige speelruimtes voor kinderen, ruimte
voor bedrijvigheid van ondernemers en werkgelegenheid. Goed beheer van de
woningvoorraad is daarvoor een vereiste.Mevrouw Assen onderschreef de wens het herbergend vermogen van de bestaande
woningvoorraad beter te gebruiken. Om het splitsen van woningen en het herbestemmen
van kantoorpanden tot woningen mogelijk te maken, is in veel gemeenten herziening
van de bestemmingsplannen nodig. Dit is alleen mogelijk als de gemeenten daartoe
bereid zijn en de provincies toestemming verlenen. Met welke beleidsinstrumenten
wil de staatssecretaris dit bevorderen? Is hem bekend of gemeenten willen
meewerken aan deze plannen boven het realiseren van nieuwbouw?Door de sloop van sociale woningen en nieuwbouw op de opengekomen plaatsen
van dure woningen, moet een gedifferentieerd woningaanbod in de stad tot stand
komen. Op zich lijkt dit logisch, maar het mag niet zo zijn dat er ongenuanceerd
wordt gesloopt om dit doel te bereiken. Goede sociale woningen moeten uiteraard
blijven staan en zonodig worden gerenoveerd. Bovendien moet de vervangende
nieuwbouw klaar zijn voordat de oude woningen worden afgebroken. Dit kan tot
problemen leiden, zeker als sociale nieuwbouw alleen nog op Vinex-locaties
is toegestaan en de uitvoering van de Vinex-operatie lang op zich laat wachten.Mevrouw Assen vroeg ten slotte in hoeverre de uitvoering van het bouwprogramma
wordt belemmerd door procedures van gemeenten. Zij meende dat functionele
bodemsanering een uitkomst kan bieden als vertraging dreigt.De heer Duivesteijn (PvdA) was teleurgesteld dat de Trendbrief
zo versnipperd wordt besproken. Het zou nuttiger zijn een debat te voeren
over de volkshuisvesting in bredere termen, maar de mogelijkheden voor zo'n debat worden stelselmatig vermeden. Het Trendrapport biedt de
gelegenheid voor een fundamentele bezinning, maar de brief van 17 november
1995 is bloedeloos en getuigt nauwelijks van enige herbezinning op de ontwikkelingen
in de samenleving. Voor zover de gegevens al worden geactualiseerd, wordt
er met die actuele gegevens niets gedaan. De staatssecretaris gaat de uitdaging
uit de weg om bepaalde onderwerpen op de politieke agenda te krijgen. Zo ontbreken
in zijn brief de bevindingen van het Jaarrapport 1994 van het Sociaal cultureel
planbureau, evenals de opmerkingen in het Jaarrapport 1995 over de huurprijsontwikkeling,
terwijl bespreking van deze onderwerpen zou kunnen leiden tot bijvoorbeeld
heroverweging van de vraag of de betaalbare voorraad op termijn betaalbaar
zal blijven. Ook ontbreekt een balans tussen huren en kopen, ook al is duidelijk
dat de sociale huursector ernstig wordt bedreigd door de forse prijsverhogingen.Al deze ontwikkelingen dwingen tot een herbezinning op de volkshuisvesting,
zo meende de heer Duivesteijn. Als de rekenkundige veronderstelling waar is
dat de behoefte aan sociale huurwoningen afneemt, ontstaat daarmee de fantastische
mogelijkheid de ruimtelijke segregatie met de bestaande financiële middelen
aan te pakken, maar jammer genoeg worden er zelfs geen gedachten in die richting
ontwikkeld. Het beleid gaat niet verder dan de sloop van een aantal goedkope
woningen om plaats te maken voor dure woningen en zodoende de eenzijdige bevolkingssamenstelling
tegen te gaan. Door de huurharmonisatie komt een belangrijk deel van de voorraad
echter al in feite in de vrije sector; een deel van de herstructurering wordt
dus zonder al te veel moeite bereikt. Bovendien is de kwaliteit van een groot
deel van de bestaande voorraad zodanig dat de woningen de concurrentie met
de particuliere woningbouw glansrijk kunnen doorstaan. Hij had gehoopt dat al deze bevindingen voor de staatssecretaris aanleiding
zouden zijn geweest zijn visie op de veranderingen in de volkshuisvesting
op papier te zetten. De Trendbrief is helaas niet meer dan een herhaalde opsomming
van gegevens en een registratie van de thema's die eerder in de nota Volkshuisvesting
in de jaren negentig zijn aangesneden. De situatie in de samenleving is inmiddels
echter aanzienlijk gewijzigd. Tweederde deel van de bevolking behoort tot
de groepen met een beter inkomen. Wat overblijft, zijn de meest kwetsbaren
van de samenleving. Waarom wordt voor hen het volkshuisvestingsbeleid niet
instrumenteel gemaakt? In dit licht is het ook onbegrijpelijk dat het aandeel
van 30% sociale woningbouw in de Vinex-gebieden ter discussie wordt gesteld.
Alleen met betaalbaar bouwen kan de eenzijdigheid in het bestaande stedelijk
gebied werkelijk worden doorbroken. Een effectief beleid ter bestrijding van
de ruimtelijke segregatie kan pas worden geformuleerd als de vraag naar de
betaalbaarheid en toegankelijkheid van de sociale woningbouw is beantwoord.
Het staat buiten kijf dat randgemeenten liever duurdere woningen bouwen en
liever geen, althans niet teveel sociale woningbouw. Die gemeenten weren lagere
inkomensgroepen (en daarmee dus ook allochtonen) door de fiatteringsgrens
van de IHS.De staatssecretaris heeft externe capaciteit ingehuurd om de reserves
van de corporaties te kunnen berekenen. De heer Duivesteijn pleitte ervoor
die capaciteit te gebruiken voor een visie op de volkshuisvestingsbeleid na
2000. Iedere mogelijkheid die zich aandient om de stedelijke ordening te beïnvloeden,
moet worden aangegrepen. Welke afspraken zijn er met de minister van Financiën
gemaakt over de budgetten? Wat zijn de voornemens met het BWS? Welke vrijheid
heeft de Kamer nog? Hij ging ervan uit dat de regering alleen bereid is het
behoud van de sociale woningbouw en van de financiële middelen daarvoor
te steunen als aan het beleid een substantiële visie ten grondslag ligt.
Ervaringen in het buitenland leren dat herstructurering niet zozeer vraagt
om nieuwbouw, maar om prijsbeleid en herwaardering van wijken. Overigens is
herstructurering vooral nodig in de naoorlogse wijken waar, omdat
destijds in het algemeen niet werd gebouwd voor de laagste inkomensgroepen,
vaak goede woningen staan. De bouw op de Vinex-locaties zal niettemin leiden
tot een verdere leegloop van de stedelijke gebieden; dergelijke natuurlijke
processen kunnen niet worden gekeerd. Daar staat tegenover dat veel wijken
waarvoor in de periode van de stadsvernieuwing geen enkele belangstelling
bestond van de zijde van particuliere investeerders, inmiddels door de verandering
van klimaat heel aantrekkelijk zijn geworden.De heer Duivesteijn drong er tot slot op aan dat de staatssecretaris een
veel scherpere analyse opstelt om te voorkomen dat het geld voor de sociale
woningbouw verloren gaat.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks) vond de Trendbrief
veel te optimistisch; een realistischer kijk op de werkelijkheid zou beter
op zijn plaats zijn. In de Trendbrief wordt geconstateerd dat het woningtekort
lijkt af te nemen, evenals de relatieve omvang van de doelgroep. Er zou geen
sprake zijn van een verontrustende ontwikkeling van de ruimtelijke segregatie,
terwijl de huisvesting van de meeste ouderen zonder meer goed wordt genoemd.
De staatssecretaris komt dan ook tot de conclusie dat het wonen in Nederland
redelijk in balans is. Maar als dat zo zou zijn, is het de vraag wat de mensen
beweegt die zich overal in Nederland, in het bijzonder in de grote steden,
bundelen om tot actie over te gaan om meer goede en betaalbare woningen te
eisen.Zij stelde vast dat er een tekort is aan betaalbare huurwoningen, terwijl
er juist met het oog op de maatschappelijke samenhang zo dringend behoefte
bestaat aan dergelijke woningen. De staatssecretaris schrijft in zijn brief
dat het algemene beeld voor de komende jaren is dat de markt in belangrijke
mate zijn werk kan blijven doen in de volkshuisvesting. Geldt dit ook voor
sociale huurwoningen? Heeft de markt oog voor het belang van de sociale samenhang?
Zij wees erop dat het beperken van nieuwbouw schaarste creëert en de
keuzemogelijkheden beperkt.Het streven naar sociale samenhang vraagt om gedifferentieerd bouwen,
maar dan wel naar twee kanten. Dat wil zeggen dat niet alleen in de wijken
waar de segregatie problemen oproept, goedkope woningen plaats moeten maken
voor duurdere, maar ook dat in duurdere wijken goedkopere woningen moeten
worden gebouwd om ook daar een einde te maken aan de eenzijdigheid. Mevrouw
Varma wees erop dat, nu de sociale woningbouw in de Londense Dockyards is
vervangen door dure huisvesting, de mensen met een laag inkomen niet langer
welkom zijn in hun eigen wijk. Mede daarom moet worden vastgehouden aan de
eerdere afspraken dat 30% van de bouw in Vinex-gebieden wordt bestemd voor
sociale woningbouw. Overigens merkte zij op dat die woningen vooralsnog een
aanvangshuur hebben van f 700. Het is de vraag of er dan nog wel sprake
is van sociale woningen.Zij kwam tot de conclusie dat haar grootste zorg uitgaat naar de beschikbaarheid
van betaalbare, goede sociale woningen. Daarnaast pleitte zij voor het doorbreken
van de eenzijdigheid. In plaats daarvan moet worden gekozen voor gedifferentieerde,
multiculturele wijken, waar arm naast rijk woont, zwart naast wit en waar
leefbaarheid en levendigheid voorop staan.De heer Stellingwerf (RPF) stelde vast dat het volkshuisvestingsbeleid
zich richt op een van de eerste levensbehoeften van de mens: een dak boven
het hoofd. Voor de groepen die het betreft moet dat dak betaalbaar zijn. Daarom
moet het sociale aspect van het beleid in het oog worden gehouden. Hij had
waardering voor de doelstellingen van het beleid, maar was vooralsnog niet
overtuigd van de keuze van de regering om het programma in de sociale sector
vanaf 1997 te verlagen. Hij wees in dit verband op de reactie
van enkele meestbetrokken partijen als VNG en IPO en op het pleidooi het woningtekort
terug te brengen tot 1%.Het WBO geeft aan dat er nog een grote vraag is naar goedkope huurwoningen.
De heer Stellingwerf betwijfelde daarom of het door de staatssecretaris geïnitieerde
programma van 9500 woningen in de sociale sector wel voldoende is, vooral
omdat het is bedoeld voor vervanging in het kader van de herstructurering.
Herstructurering verdient steun, maar moet meer zijn dan alleen slopen en
verkopen. Sloop en verkoop zijn slechts elementen van een integraal beleid
gericht op verbetering van de wijken.Het is de vraag of de onderzoeksgegevens wel op de juiste wijze worden
geïnterpreteerd. Structuur en continuïteit lijken in ieder geval
te ontbreken nu in korte tijd zulke uiteenlopende prognoses uit de bus komen.
De heer Stellingwerf had begrip voor de reactie van de VNG en stelde vast
dat de staatssecretaris op dit punt nog heel wat heeft uit te leggen. Hoe
dan ook, de regering en andere partners zullen op één lijn moeten
komen: over de feiten mag geen verschil van inzicht bestaan en over de ontwikkelingen
en de trends moet consensus worden gezocht. De verschillen van inzicht zijn
nu te groot om de brief een Trendbrief te kunnen noemen. Hoe stelt de staatssecretaris
zich voor hier uit te komen? Het kwam de heer Stellingwerf voor dat er, zolang
geen forse winst wordt geboekt op het terrein van de goedkope scheefgroei,
ook na 1997 subsidies nodig blijven om in de behoefte aan betaalbare huurwoningen
te kunnen voorzien. Natuurlijk kan goedkope scheefheid worden gecorrigeerd
door de bouw van meer woningen, maar dat is een dure en trage oplossing. Met
het stimuleren van de doorstroming door middel van een financiële prikkel,
dat wil zeggen fiscalisering van het huurbeleid, kan een veel grotere slag
worden gemaakt. Die financiële prikkel moet vooral gelden voor diegenen
die met een veel te hoog inkomen goedkope woningen bezet houden en daardoor
jarenlang financieel voordeel trekken van gemeenschapsmiddelen.Hij vroeg vervolgens of de conclusies van de staatssecretaris niet te
grofmazig zijn. Een gemiddeld landelijk niveau kan immers sterk afwijken van
de regionale situatie. De heer Stellingwerf vreesde dat groeikernen en gemeenten
die Vinex-locaties moeten ontwikkelen in moeilijkheden komen als de oorspronkelijke
70 : 30 verhouding wordt losgelaten. Wordt er niet te sterk gekoerst op een
strikt rekenkundige benadering? Landelijk gezien is het wonen in Nederland
misschien redelijk in balans, maar regionaal gezien moet dit worden betwijfeld.
Hij hield de staatssecretaris aan zijn toezegging dat sociale ondersteuning
waar nodig zal worden gehandhaafd. Overigens was hij blij met de toezegging
dat het beleid in 1997 zal worden geëvalueerd en dat de inzichten dan
zonodig zullen worden bijgesteld.De conclusie uit het WBO dat locatiebeleid maar in beperkte mate bijdraagt
aan vermindering van de groeiende automobiliteit is zeker van belang. Het
optimisme in de Trendbrief over de mate waarin de mobiliteitsdoelstelling
zal worden gerealiseerd, is niet gebaseerd op onderzoeksgegevens. Omdat de
meeste Vinex-locaties bovendien niet tijdig over hoogwaardige openbaar-vervoervoorzieningen
zullen kunnen beschikken, moet vooralsnog rekening worden gehouden met bijna
twee auto's per huishouden. Ook het recente onderzoek van het SCP wijst uit
dat het mobiliteitsprobleem voor een belangrijk deel is terug te voeren op
de spanning tussen woorden en daden.De voornemens voor de vergroting van het herbergend vermogen verdienen
steun, ook omdat zij het woningbouwprobleem relativeren. Na een enorme verdunning
in de afgelopen decennia, verdient het streven naar een effectiever gebruik
van de ruimte en de woningvoorraad zeker aandacht. De heer Poppe (SP) wees erop dat de overheid aan het begin
van deze eeuw inzag dat de huisvesting in een zich snel industrialiserende
en urbaniserende samenleving niet aan de markt kan worden overgelaten en dat
sturing door de overheid was geboden. Nu, aan het einde van de eeuw, draait
de regering dit terug: zij is van mening dat handel en commercie het voortouw
moeten nemen. Handel en commercie richten zich echter vooral op die groepen
in de samenleving waar wat te halen valt en de doelgroep van het volkshuisvestingsbeleid
behoort daar zeker niet toe. De kracht van het instrument van huursubsidie
is twijfelachtig als de overheid overigens haar verantwoordelijkheid afschuift
naar de markt. Zij kan dan toch niet veel meer doen dan repareren wat fout
gaat. Is dat de bedoeling van het kerninstrument huursubsidie?De gevolgen van het beleid nemen nu al rampzalige vormen aan, zo vervolgde
hij. De groeiende huisvestingsproblemen zijn niet alleen financieel op te
lossen. De constatering dat het wonen in Nederland redelijk in balans is,
is mogelijk doordat alle problemen zijn weggemiddeld. Daarmee zijn die problemen
echter niet verdwenen. De betaalbaarheid van de sociale sector komt steeds
meer onder druk te staan, ook al omdat voor de doelgroep niet langer kan worden
gebouwd. De segregatie tussen wijken met hoge en met lage inkomens zal daardoor
alleen maar groeien en zichtbaarder worden. De aanpak van de segregatie door
stedelijke herstructurering is niet voldoende. Overigens gaat dit beleid niet
zover dat al voorgesteld is woningen in duurdere wijken te slopen en te vervangen
door betaalbare woningen. Per jaar zullen 3500 betaalbare woningen worden
gesloopt om plaats te maken voor koopwoningen of dure huurwoningen. De heer
Poppe wees dit beleid van de hand: met de sloop van betaalbare woningen worden
de lagere inkomensgroepen verder weggedrukt als een nieuwe onderklasse.De wethouders van de grote steden hebben aangegeven dat zij voor de uitvoering
van het beleid afhankelijk zijn van de medewerking van de huurders. Veel huurders
lopen inmiddels echter te hoop tegen dit beleid, omdat zij hun betaalbare
woningen zien verdwijnen en er niets voor in de plaats mogen verwachten. De
staatssecretaris is niettemin van mening dat er alleen nog maar behoefte bestaat
aan dure huur- en koopwoningen en dat er voldoende sociale woningen zijn,
maar hoe kan hij dergelijke uitspraken doen zonder dat is vastgesteld wat
een maatschappelijk aanvaardbare huurquote is? Ook de omvang van de zogenaamde
scheefheid kan toch alleen maar worden vastgesteld als vaststaat wat een redelijke
huurprijs is? Dit neemt niet weg dat die scheefheid algemeen wordt gebruikt
om aan te tonen dat er genoeg betaalbare huurwoningen zijn. Dit gegoochel
met cijfers en prognoses levert betrokkenen echter niets op.De heer Poppe vond de halvering van het bouwprogramma voor sociale huurwoningen
van 20 000 naar 9 500 onaanvaardbaar. Het is niet waar dat er voldoende
betaalbare woningen zijn, niet alleen omdat geen rekening wordt gehouden met
vermindering van het goedkope segment door huurverhogingen en huurharmonisatie,
maar ook omdat de woningmarkt als een geheel wordt gezien terwijl er in feite
sprake is van deelmarkten. Veel huurders die een goedkope huurwoning zoeken,
worden in een dure woning geplaatst en de vraag naar huurwoningen wordt omgezet
in koopwoningen. Dit is allemaal mogelijk omdat de huurquote niet is vastgesteld.Door het ontbreken van betaalbare woningen ontstaat vraaguitval. Veel
woningzoekenden blijven thuiswonen, gaan inwonen, maken gebruik van niet-zelfstandige
woonruimte of kopen boven hun financiële macht een woning. De bouw van
9 500 sociale woningen in de Vinex-locaties moet de sloop van 3 500
goedkope woningen en de verkoop van 6 000 sociale woningen in de bestaande
wijken compenseren. De combinatie van huurverhogingen en deze maatregel leidt
tot een afname van het aantal goedkope of betaalbare huurwoningen, terwijl
de doelgroep groeit. De heer Poppe vreesde dat het non-beleid van de regering ertoe leidt dat
van de gestelde, veel te lage norm van 30% sociale woningen op Vinex-locaties
niets terechtkomt. Omdat deze woningen bovendien niet bereikbaar zijn voor
de minima, is de sloop van betaalbare woningen desastreus. Voor de voortgang
van het stadsvernieuwingsproces en het tegengaan van segregatie is een veel
groter aandeel sociale woningbouw en modernisering van bestaande goedkope
huurwoningen een absolute vereiste. De halvering van het programma sociale
woningbouw is niet alleen in strijd met het regeerakkoord dat voorziet in
de bouw van 15 000 sociale woningen, maar zeker niet in overeenstemming
met een sociaal verantwoorde bestrijding van segregatie en verpaupering.De heer Poppe stelde vast dat de staatssecretaris de groeiende problemen
in de sociale huisvesting niet aan kan. Hij heeft geen antwoord op zijn marktfundamentalistische
collega's in het kabinet en heeft geen visie op, laat staan inzicht in de
nu reeds bestaande diepgaande sociale problemen op huisvestingsgebied. Als
hij op deze weg verder gaat, zullen er grote maatschappelijke problemen ontstaan
en zullen bestaande problemen groter worden. Met dit non-beleid krijgen projectontwikkelaars
en andere moderne huisjesmelkers nog meer de vrije hand. De segregatie en
spanning in de samenleving zullen toenemen tot de wal het schip keert en de
markt in de dure huur- en koopmarkt instort. De heer Poppe drong erop aan
dat deze Trendbrief wordt vervangen door een beleidsvisie op de samenleving
inclusief de problemen die het SCP heeft gesignaleerd. Het antwoord van de staatssecretaris van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerDe staatssecretaris zei dat hij bewust alle onderwerpen die
raken aan de Trendbrief in één brief in hun onderlinge samenhang
heeft gepresenteerd. Uit het Trendrapport blijkt dat er meer dan ooit behoefte
bestaat aan samenhang tussen voorraadbeheer, herstructurering van de bestaande
stad en de strategische toevoeging aan de woningvoorraad. De vraag is hoe
dit kan worden bereikt in een situatie waarin de consumentenvoorkeur steeds
prominenter wordt en het accent steeds meer verschuift naar duurdere woningen
en de koopsector. De doorstroming is in feite bepalend voor de woningvraag,
maar een succesvolle doorstroming bevordert segregatie doordat alleen diegenen
vertrekken die zich de uittocht kunnen permitteren. Alleen door een regionale
aanpak waarin de genoemde samenhang tot uitdrukking komt, is die ontwikkeling
te keren.Hij beaamde dat landelijke cijfers niet zonder meer kunnen worden vertaald
naar de regio. In het vervolgtraject zal in overleg met de regio's aan de
hand van regionale woningmarktprofielen worden gezocht naar een optimale combinatie
van instrumenten. Daarnaast moet het prognosemodel voor de sociale huursector
uitwijzen wat de sector zelf op deelterreinen kan doen. Het overleg hierover
is gaande en zal tijdig worden afgerond. Voorkomen moet worden dat de investeerders,
zowel de sociale als de particuliere, hun aandacht alleen nog richten op de
nieuwe wijken en de interesse voor investeringen in de bestaande stad verliezen.
Het is duidelijk dat differentiatie per regio is geboden. Zo is in bepaalde
gebieden in Groningen en Friesland al een evenwicht op de woningmarkt bereikt
en baart de leegstand in de huursector, ook in de goedkope, eigenlijk meer
zorgen.De staatssecretaris wees erop dat sinds het verschijnen van de brief van
17 november 1995 het nodige is gebeurd. Het overleg met de grote steden over
de segregatieproblematiek is van start gegaan. Hieruit zal blijken aan welke
randvoorwaarden het proces van herstructurering moet voldoen. De medewerking
van de bewoners is natuurlijk een van die voorwaarden: de overheid kan bewoners
niet dwingen hun huis te verlaten. Daarom ook kan alleen plaatselijk worden
vastgesteld welke mogelijkheden er zijn. De bevindingen van de
gemeenten zullen naast het prognosemodel worden gelegd om na te gaan wat de
sociale sector zelf kan financieren. Het bedrag dat dan eventueel overblijft,
moet wellicht door de rijksoverheid worden gefinancierd. Hij ging ervan uit
dat die discussie zal worden gevoerd bij de behandeling van de Kaderbrief.
Hij zegde toe ernaar te streven de uitkomsten van de verschillende exercities
voor die tijd aan de Kamer voor te leggen.Er zijn drie visies op de herstructurering, zo vervolgde hij. In de eerste
plaats de visie die is verwoord in de motie-Duivesteijn en ervan uitgaat dat
zowel in de Vinex-gebieden als in de bestaande stad zo gedifferentieerd mogelijk
moet worden gebouwd. Hij wees erop dat hij die opvatting deelt. In de tweede
plaats de visie van het SCP dat ervan uitgaat dat herstructurering geen oplossing
biedt. Deze fatalistische opstelling deelde hij niet. In de derde plaats de
visie dat er geen goedkope woningen mogen worden gesloopt, omdat er behoefte
bestaat aan die woningen. Hij zei dat hij die visie niet deelt, maar herhaalde
dat de overheid niemand tegen zijn zin uit een goedkoop huis zal jagen. De
staatssecretaris herinnerde eraan dat hij bij de behandeling van de begroting
heeft gezegd dat het volkshuisvestingsinstrumentarium niet het belangrijkste
instrument is in het proces van herstructurering. Het scheppen van werkgelegenheid,
het bieden van betere opleidingen e.d. zijn veel belangrijker.Hij had er begrip voor dat de cijfers voor sommigen als een verrassing
zijn gekomen, maar wees erop dat de omslag die zich daarin aftekent, zich
uitstrekt over de periode van vier jaar waarop de rapporten betrekking hebben.
Daarom ook mogen uit die cijfers niet te verstrekkende conclusies worden getrokken,
in die zin dat bijvoorbeeld het reserveren van voldoende bouwgrond en locaties
of het opstellen van bestemmingsplannen worden vertraagd, want juist als het
gaat om zaken die op lange termijn moeten worden gepland, moet behoedzaam
worden opgetreden. Het is de bedoeling een veilige marge aan te houden en
tijdig voldoende locaties te ontwikkelen; het zoekproces gaat dan ook verder.De bouwplannen in de pijplijn verlopen redelijk volgens schema, maar de
verwachting lijkt gerechtvaardigd dat in de periode tot 1997 iets minder wordt
gebouwd dan eerder was afgesproken. Daarom wordt gemeenten en regio's steeds
weer gevraagd van elke aanvraag voor bouwvergunningen of wijziging van bestemmingsplannen
na te gaan of de procedure kan worden versneld. Die mogelijkheid is er vrijwel
altijd en ieder die nu kans ziet extra te bouwen, dient daarmee een groot
aantal maatschappelijke doelstellingen. Dat door de lage rentestand op dit
moment goedkoop kan worden gebouwd, is zowel voor de huur- als de koopsector
dit van belang; gedurende een aantal jaren is er de zekerheid van een lage
rentestand met alle voordelen voor de woonlasten vandien. Om dit proces te
stimuleren wordt gezocht naar de oorzaken van de vertragingen die zich voordoen.
Als de bodemsanering de boosdoener is, wordt in samenwerking met de gemeente
een oplossing gezocht via voorfinanciering zodat de bouw zo snel mogelijk
kan beginnen. Dat die mogelijkheid in een behoefte voorziet, blijkt uit het
feit dat nu al het budget voor 1999 wordt aangesproken. De staatssecretaris
zegde toe de Kamer in maart te rapporteren over de voortgang en daarbij de
cijfers naar regio uit te splitsen.Hij bestreed dat alleen in Vinex-gebieden wordt gebouwd en wees erop dat
op dit moment zelfs grotendeels daarbuiten wordt gebouwd, omdat de grote Vinex-locaties
nog aan snee moeten komen. Die ontwikkeling wordt niet geremd. Wel wordt geprobeerd
om waar dat kan, op Vinex-gebied te bouwen om te voorkomen dat in kleine kernen
wordt gebouwd en het Vinex-beleid onder druk komt te staan. Aan de contracten
met de Vinex-partner wordt onveranderd vastgehouden, ondanks het feit dat
in kwantitatieve zin in de sociale sector minder gebouwd hoeft te worden. In de Trendbrief wordt opgesomd wat minimaal mogelijk en noodzakelijk
is. Hij ging ervan uit dat het aandeel sociale woningen in de Vinex-gebieden
in de buurt van 30% zal liggen, inclusief alle plannen in de pijplijn tot
1997. Het is niet uitgesloten dat in de niet-gesubsidieerde sector meer wordt
gebouwd dan verondersteld; die sector is immers niet aan een maximum gebonden.
Het aandeel sociale woningen wordt daarmee lager, maar het aantal woningen
niet. In de Trendbrief wordt aangegeven dat de minimale behoefte in de sociale
sector in ieder geval moet worden gerealiseerd. Overigens sloot hij zich aan
bij de opmerking dat de wensen van de woningmarkt waar mogelijk moeten worden
gehonoreerd. Omdat zowel de sociale sector als de projectontwikkelaars aan
de vraag lijken te voldoen en ook de gemeenten zich niet onbetuigd laten,
is het beeld van wat er wordt gebouwd, op zich niet ongunstig. De wens om
de koopkracht in de stad te houden, past in dit beeld en verdient steun. In
de afgelopen jaren is al te veel koopkracht uit de steden vertrokken met alle
negatieve gevolgen vandien.De cijfers zijn gebaseerd op de middenvariant van het SCP, aldus de bewindsman.
Hij zegde toe in de toegezegde rapportage ook de hoge en lage variant aan
de Kamer voor te leggen, opdat enig inzicht ontstaat in de doorwerking van
de verschillende scenario's aan de vraagkant. Overigens is de vraag of en
hoe het herbergend vermogen van de bestaande voorraad kan worden vergroot
een onzekere factor. In dit verband verwees hij naar het RAVO-advies dat eerder
aan de Kamer is voorgelegd. Uitbreiding van het herbergend vermogen lijkt
echter een substantieel resultaat te kunnen opleveren; daarom zal dit waar
mogelijk worden gestimuleerd. De wijziging van het BWS op 1 januari 1997 biedt
gemeenten in ieder geval de mogelijkheid woningsplitsing te subsidiëren
en dus te stimuleren. Uit reacties van de gemeenten op dit voornemen kan worden
afgeleid dat zij van plan zijn optimaal gebruik te maken van deze mogelijkheid.
Daarnaast kan wellicht ook gebruik worden gemaakt van leegstaande kantoren,
maar overspannen verwachtingen zijn niet op zijn plaats. De volkshuisvesting
kan nooit de fiasco's van misinvesteringen in de kantorensector opvangen.
Dit neemt niet weg dat leegstaande kantoren bijdragen aan de verloedering
van wijken en waar zij opnieuw kunnen worden gebruikt voor woningen of economische
activiteiten als winkels, moet die gelegenheid worden aangegrepen. De overheid
geeft het goede voorbeeld door leegstaande rijkskantoren niet te slopen, maar
een nieuwe bestemming te geven.Hij merkte vervolgens op dat de taakstelling van 2% een minimum is dat
in iedere regio moet worden gehaald, maar in sommige regio's is het tekort
al veel lager. De vraag is dan niet zozeer hoe de taakstelling kan worden
opgevoerd, maar eerder hoe met een huursector waar zelfs in de goedkopere
voorraad al leegstand bestaat, moet worden omgegaan. Zo is de leegstand in
de goedkopere voorraad in Winschoten, Veendam en Stadskanaal al opgelopen
tot 4,5%. Dit probleem zal zich in de toekomst in steeds grotere delen van
Nederland voordoen, ook al omdat de huurder in die sectoren in toenemende
mate kiest voor een koopwoning. In het overleg met de regio's wordt steeds
nadrukkelijk gewaarschuwd voor deze ontwikkeling. Natuurlijk moet tegemoet
worden gekomen aan de wens van de consument, maar dit proces moet geleidelijk
verlopen opdat men zich kan aanpassen aan de wijzigende omstandigheden. De heer Duivesteijn (PvdA) wees erop dat leegstand niet altijd
gelijk opgaat met de behoefte aan goede, betaalbare woningen. In de regio
Leeuwarden zijn voldoende woningen beschikbaar, maar heerst schaarste onder
de laagste inkomens.De staatssecretaris antwoordde dat daarom een regionale verfijning
van de cijfers nodig is. In bepaalde gebieden van Nederland is de kwantitatieve
behoefte nog groot, terwijl in andere delen feitelijk sprake is van
een overschot, ook in de goedkope sector. Maar het een biedt geen oplossing
voor het ander en daarom moet op regionale schaal worden nagegaan hoe dit
vraagstuk kan worden aangepakt en welke rol regionale overheden, gemeenten
en stadsgewesten op de woningmarkt kunnen spelen.De taakstelling voor de ex-groeikernen zal uit het regionale beeld naar
voren komen. Zij maken vrijwel alle onderdeel uit van een stadsgewest en uit
het prognosemodel en de verwachtingen voor de herstructurering, zal dus ook
blijken wat er in dit kader specifiek nodig is.De vervangingsbehoefte is in de behoeftecijfers verwerkt, evenals de extra
woningen die nodig zijn omdat meer ouderen zelfstandig blijven wonen.Het risico van marktonevenwichtigheden die kunnen optreden als alle bouwactiviteiten
tegelijk van start gaan, baart alle Vinex-partners zorgen. Daarom lijkt de
verwachting gerechtvaardigd dat ontwikkelaars en corporaties en corporaties
onderling hierover in overleg zullen treden. De gemeenten spelen hierbij een
actieve rol. De vrees dat er sterke onevenwichtigheden zullen ontstaan, deelde
hij dus niet, ook niet waar het risico misschien nog wel het grootst is, op
de grote Vinex-locaties die dicht bij elkaar liggen maar wel in verschillende
stadsgewesten zoals Rotterdam en Haaglanden. Juist daar zijn voor een belangrijk
deel dezelfde personen en instanties bij het beleid betrokken en zal er zeker
sprake zijn van afstemming. Hij was er meer benauwd voor dat betrokkenen op
elkaar zullen wachten. Dan ontstaat er wel een probleem en moet er actief
worden opgetreden.De staatssecretaris bestreed dat er een bouwstop is ingesteld voor locaties
buiten de Vinex-gebieden. Hij ging ervan uit dat in de discussie over de Huisvestingswet
zal worden gesproken over de vraag wat restrictief beleid is en wat niet en
welke consequenties daaraan worden verbonden. Hij onderschreef het pleidooi
voor voldoende buffercapaciteit evenals de opmerking over het aandeel van
30% sociale woningbouw in de Vinex-locaties.Vanzelfsprekend is het voornemen erop gericht woningen van goede kwaliteit
te bouwen. Overigens voldoet de kwaliteit van de nieuwbouw aan hoge eisen
en ook in de sociale sector wordt bepaald niet op een koopje gebouwd, want
de corporaties richten zich op een langjarige verhuurbaarheid van hun nieuwbouw.De staatssecretaris bevestigde dat in het kader van de herstructurering
alleen slechte woningen zullen worden gesloopt.Hij vond het jammer dat de behandeling van de begroting niet is aangegrepen
om het gewenste fundamentele debat te voeren. Hij wees erop dat in de begroting
wordt ingegaan op de budgetten en dat er ook daarna nogmaals melding van is
gemaakt. Uit de constatering dat er minder sociale woningbouw nodig is, heeft
de regering financiële consequenties getrokken. Er is nog een bedrag
beschikbaar dat in principe zou kunnen worden gebruikt voor de herstructurering,
maar dan moet eerst het financiële beeld daarvan beschikbaar zijn. De
regering heeft besloten dat zij, als dit beeld tijdig voor de Kaderbrief beschikbaar
is, nog voor de behandeling daarvan een beslissing zal nemen. De staatssecretaris
zei dat hij dit waar mogelijk zal bevorderen, maar voegde hieraan toe dat
hij voor het kwantitatieve beeld van de herstructurering ook afhankelijk is
van anderen, niet het minst de gemeentebesturen in de grote steden.Herstructurering kan inderdaad niet zonder de integrale wijkverbeteringsprogramma's
die de steden nu in het kader van het grote-stedenbeleid presenteren. Herstructurering
is zeker niet het einde van alle discussies over het volkshuisvestingsbeleid
en de inrichting van wijken, maar de integrale aanpak verloopt via het grote-stedenbeleid.In antwoord op de vraag of er vraaguitval ontstaat door de prijs van de
woningen en dan vooral onder jongeren, zei de staatssecretaris dat hij zich voorlopig niet rijk rekent door ervan uit te gaan dat die trend
zich voortzet. In de Trendbrief wordt ervan uitgegaan dat het huidige niveau
blijft gehandhaafd, ook weer om aan de veilige kant te blijven.Hij zei dat hij zich ernstige zorgen maakt over het feit dat de bouw in
bijvoorbeeld de Brabantse steden achterblijft bij de prognoses. Er is geen
sprake van verlaging van die prognoses; integendeel de bouw zal op die plaatsen
juist worden gestimuleerd.Ten slotte merkte hij op dat uit het WBO blijkt dat betrokkenen, ondanks
alles, over het algemeen zeer tevreden zijn over hun huisvesting. Gedachtenwisseling in tweede termijnMevrouw Verbugt (VVD) zei dat zij de beleidsvisie die de staatssecretaris
in zijn antwoord heeft ontvouwd, in grote lijnen kan onderschrijven. Zij benadrukte
dat de wens van regionaal maatwerk ook in het herstructureringsbeleid tot
uitdrukking moet komen. De vertaling van de stedelijke herstructurering naar
het programma sociale woningbouw moet zichtbaar worden in de strategische
toevoeging, waarin de regionale overheden en de grote steden een belangrijke
inbreng hebben.Sinds het verschijnen van de vorige Trendbrief is nog geen vier jaar verstreken
en in de tussentijd zijn ook nog verschillende bouwprognoses uitgebracht.
Het beeld dat daaruit naar voren komt, is heel verschillend en dit maakt het
voor de beleidsmakers in de regio moeilijk beleid te ontwikkelen.Het baarde haar zorgen dat het budget voor de bodemsanering voor 1999
nu al wordt aangesproken. Hoe denkt de staatssecretaris deze ontwikkeling
in de hand te kunnen houden?De staatssecretaris ziet de norm voor het terugdringen van het woningtekort
tot 2% in het jaar 2000 als een minimum dat in alle regio's moet worden behaald.
De vorige regering maakte zich echter zorgen dat die doelstelling ondanks
verhoogde inspanningen en versnelling in de planningprocedures vooral in de
Randstad niet zal kunnen worden gehaald. Hoe verklaart de bewindsman zijn
optimisme?De heer Jeekel (D66) zei dat de staatssecretaris sterk in processen
denkt: nieuw overleg en nieuwe ontwikkelingen, terwijl een aantal onderwerpen
in de volkshuisvesting urgent om een oplossing vragen. Over de sociale kant
van het beleid zal later worden gesproken, maar ook aan de fysieke kant van
het beleid is sprake van urgentie. Hij wees in het bijzonder op de wenselijkheid
van een «stevige» Vinex, een evenwichtige bevolkingsopbouw en
het handhaven van het aandeel van 30% sociale woningbouw op de Vinex-locaties.
Overigens ging hij ervan uit dat de trend van huur naar koop die in de Trendbrief
wordt gesignaleerd, zal worden genuanceerd naar aanleiding van de gevoeligheidsanalyse.
Een tweede urgent punt is de herstructurering van bestaand stedelijk gebied,
wat, gelet op uitlatingen tijdens het NWR-congres, een grote opgave zal zijn.
Een derde urgent punt is de leegstand in een aantal gebieden buiten de grote
steden.De handelwijze van de staatssecretaris leidt er toe dat er niet nadrukkelijk
een moment wordt gecreëerd waarop alle elementen gezamenlijk aan de orde
zijn, zo meende de heer Jeekel. Hij pleitte ervoor dat voorafgaande aan de
behandeling de Kaderbrief zo'n moment wordt gecreëerd waarin zowel de
sociale als de fysieke kant van het beleid worden gepresenteerd met hun consequenties,
opdat kan worden vastgesteld welke extra inspanningen nodig zijn, zowel financieel
als beleidsmatig. Daarvoor is inzicht in de cijfers nodig, ook in de regionale
cijfers. Hij vroeg of daarbij ook kan worden gereageerd op de aspecten die
in de vijf of zes relevante brieven ter zake worden aangegeven. Verder is
inzicht vereist in de reserves van de corporaties en het Plan van aanpak herstructureringsnieuwbouw/-segregatie.
Daarnaast hoort de brede rapportage Leefbaarheid in het kader
van het grote-stedenbeleid nadrukkelijk bij de fysieke kant van het beleid
en zou dus ook op dat moment beschikbaar moeten zijn. Tot slot zou een notitie
moeten worden opgesteld over de te verwachten leegstand en hoe daarmee zal
worden omgegaan.De heer Jeekel vroeg ten slotte om een notitie waarin aan de hand van
de oorspronkelijke Vinex-afspraken wordt ingegaan op de nuancering van de
Trendbrief en de percentages die VNG en NWR noemen. Nu dreigt de discussie
over het aandeel sociale woningen te verzanden in een taalkundig debat.Mevrouw Assen (CDA) wees erop dat de staatssecretaris de taakstelling
van een woningtekort van 2% een minimumnorm noemt. Wat betekent die nationale
norm voor het bouwvolume? Hoe strak zal die norm worden gehanteerd? Zijn regionale
afwijkingen mogelijk? Hoe zwaar is deze doelstelling van het beleid?Zij onderschreef de nadruk die de bewindsman legt op de regionale invalshoek.
Hoe wil hij bevorderen dat regio's en gemeenten hun taken oppakken en over
de instrumenten daarvoor kunnen beschikken?Mevrouw Assen vroeg of gemeenten in het kader van woningsplitsing of de
herbestemming van kantoorpanden tot versnelling van de wijziging van bestemmingsplannen
kunnen overgaan. Hoe kunnen zij hiertoe worden aangezet?Ten slotte vroeg zij hoe de relatie tussen woningbehoefte en woningvoorkeuren
en de prijs«setting», de beschikbaarheid van woningen en de doorstroming
tot uitdrukking komen in het onderzoek.De heer Duivesteijn (PvdA) was teleurgesteld dat de stellingen
die hij in eerste termijn heeft geuit, niet zijn beantwoord. Waarom gaat de
staatssecretaris niet in op de vraag naar de onbalans tussen huur en koop?
Waarom gaat hij de discussie uit de weg over de concurrentie tussen koop-
en huurwoningen? Waarom reageert hij niet op de overwegingen die door partijen
worden aangereikt, zoals de conclusie van de NWR dat de rekenkundige uitkomsten
van het Trendrapport niet te rijmen zijn met de feiten. De NWR vindt de gepresenteerde
gegevens bovendien minder geloofwaardig doordat tekorten en overschotten op
landelijk niveau tegen elkaar zijn weggestreept. Daarnaast vindt de VNG dat
de gegevens niet deugdelijk zijn onderbouwd. De heer Duivesteijn onderschreef
de opmerking dat consensus moet ontstaan over de interpretatie van gegevens.
Moet het dan zo ver komen dat de Kamer de regering in een motie vraagt in
overleg met betrokken partijen te zoeken naar een eenduidige uitleg van het
Trendrapport? Waarom gebruikt de staatssecretaris de stukken niet als basis
voor een fundamentele discussie over zijn gezichtspunten, ook in de regering?
Waarom mijdt hij de discussie over ontwikkelingen die toch algemeen worden
gesignaleerd? Hoe denkt hij het budget voor de volkshuisvesting veilig te
stellen?De heer Duivesteijn wees erop dat de onrendabele top van een sociale huurwoning
op een Vinex-locatie f 20 000 tot maximaal f 30 000 bedraagt.
De netto-aanwas op de formele reserve van 28 mln. is volgens de gegevens van
de staatssecretaris 1,9 mld. Bij 100 000 sociale woningen à f 20 000
levert dit een bedrag op van 2 mld. Dit betekent dat het hele programma kan
worden gerealiseerd door het «onbenullige» bedrag van de aanwas
van de formele reserve gedurende één jaar apart te houden en
in een Vinex-fonds voor sociale woningen te storten. Deze eenvoudige oplossing
wordt echter niet gekozen, maar in plaats daarvan wordt dure externe capaciteit
ingehuurd voor een analyse. Toch zou op deze manier de sociale woningbouw
als motor voor de Vinex-ontwikkeling kunnen dienen, terwijl nu vertragingen
dreigen en de woningbouwproduktie in gevaar komt. Door versnelling van de
sociale woningbouw op Vinex-locaties wordt bovendien een bouwstroom
in de bestaande stad uitgelokt.De heer Duivesteijn kwam tot de slotsom dat de staatssecretaris een bredere
visie moet ontplooien en moet proberen de budgetten voor de volkshuisvesting
zeker te stellen.De heer Stellingwerf (RPF) onderschreef het pleidooi dat er
waar mogelijk op korte termijn moet worden gebouwd. De staatssecretaris wekt
echter de indruk dat de regering zich vooral richt op de uitvoering van het
beleid en nieuwe beleidsontwikkelingen daarbij ten achter stelt. Hoe denkt
de staatssecretaris over het pleidooi voor een analyse van elders gesignaleerde
sociaal-economische en maatschappelijke problemen? Hoe denkt hij over de suggestie
een moment te kiezen waarop alle aspecten in hun onderlinge samenhang kunnen
worden besproken?De heer Stellingwerf ging ervan uit dat de discussie over de regionale
verfijning de gevraagde duidelijkheid zal opleveren en dat de Kamer te zijner
tijd over dit inzicht met de regering van gedachten zal kunnen wisselen.De staatssecretaris wijst erop dat in sommige regio's geen sociale woningbouw
meer nodig is. Dit betekent impliciet dat het in andere regio's juist harder
nodig is. Erkent hij daarmee de kritiek van de VNG? Erkent hij dat er wel
degelijk een kwantitatief probleem is?De heer Stellingwerf interpreteerde de 2%-discussie zo dat er wel financiële
middelen zijn, maar dat er gevochten moet worden om ze voor het woningbouwbeleid
te behouden. Zijn de partners in het proces hiervan voldoende op de hoogte
en ervan doordrongen dat zij de staatssecretaris moeten steunen in zijn strijd?De staatssecretaris zei dat al bij de begrotingsbehandeling
is afgesproken dat alle relevante aspecten van het woningbouwbeleid in het
kader van de Kaderbrief zullen worden gebundeld. De discussie over die gegevens
kan zo breed zijn als de Kamer wil. Hij wees erop dat hij alle elementen die
een rol spelen, in zijn brief van 17 november heeft samengevat. Overigens
was hij verheugd dat tegen geen van de daarin geuite voornemens bezwaar is
geuit.Een breed debat kan wellicht bijdragen aan het inzicht in de benodigde
bedragen, althans in de prioriteiten van de volkshuisvesting, want het is
natuurlijk niet uitgesloten dat in het licht van de Kaderbrief nog andere
sectoren en commissies prioriteiten naar voren brengen. In ieder geval zullen
alle gegevens worden verschaft voor een dergelijke bespreking. De staatssecretaris
ging ervan uit dat in dat overleg ook de belemmeringen bij de uitvoering van
het beleid aan de orde zullen komen. Om tijdig voldoende bouwgrond beschikbaar
te hebben, is aan het begin van het proces vaak bodemsanering nodig is en
daarvoor zijn vanzelfsprekend de nodige middelen vereist. Die middelen worden
voorgefinancierd met uitdrukkelijke afspraken over de betaling. Dit neemt
niet weg dat de bodemsanering in financiële zin zeker als knelpunt kan
worden bestempeld. Daarom ook is in het regeerakkoord voorzien dat het Fonds
economische structuurversterking kan worden ingezet voor binnensteden met
economische activiteiten. De wettelijke voorziening die daarvoor nodig is,
is inmiddels tot stand gekomen. Het streven is erop gericht de Vinex-bouwopgave
zo snel mogelijk te realiseren. Zo is voor Twente extra geld beschikbaar gesteld
voor de binnensteden, juist om te voorkomen dat in de binnensteden vervuilde
fabrieksterreinen blijven liggen, terwijl aan de rand van de stad wordt gebouwd.De staatssecretaris zegde toe schriftelijk te reageren op de genoemde
brieven van partijen. Hij voegde hieraan toe dat er geen andere cijfers zijn.
Hij zei dat hij ervoor kiest aan de veilige kant te blijven en niet ieder
jaar andere maatregelen te nemen en bijvoorbeeld voor minder reserveringen
te kiezen. Het voorstel om betrokkenen ook in technische zin te laten reageren op de cijfers is met terugwerkende kracht ingelost: gisteren
is een uitvoerig gesprek gevoerd dat zeer verhelderend heeft gewerkt.In het jaar 2000 moeten voldoende bouwgrond en bestemmingsplannen beschikbaar
zijn om het woningtekort te kunnen terugdringen tot 2%. Of de woningen werkelijk
gebouwd worden, is vers twee. De overheid kan dit alleen stimuleren en zal
dat ook doen. Daarom moet er een financiële vertaling komen in budgetten
die nodig zijn voor sociale woningbouw en bodemsanering.Hij zegde toe een notitie op te stellen over de leegstand in de huursector.Hij zag geen onbalans tussen kopen en huren en wees erop dat de situatie
op de woningmarkt thans wezenlijk anders is dan in de jaren tachtig en zeventig.
Toen was de sociale sector inderdaad de trekker van de woningbouw en in een
aantal gevallen heeft dit goed gewerkt, maar in andere gevallen niet. Het
heeft een aantal monotone wijken opgeleverd met, zeker in de grote steden,
een onbalans tussen de sociale en de commerciële sector en daardoor met
een onevenwichtige bevolkingssamenstelling. Uit die wetenschap moet lering
worden getrokken. Thans wordt het overgrote deel van de produktie in de vrije
sector gerealiseerd en trekt die sector dus ook de bouw. Om te voorkomen dat
opnieuw dezelfde fouten worden gemaakt, moet er gedifferentieerd worden gebouwd,
zowel in de stad als in de nieuwe voorraad. Verder moet de woonvoorkeur worden
vastgesteld en worden gehonoreerd. Het aantal keuzemogelijkheden neemt toe
en dat is een goede ontwikkeling.De heer Duivesteijn (PvdA) wees erop dat een van de ambtsvoorgangers
van de minister van VROM de levenscyclus van een woning en een wijk heeft
beschreven. Hieruit blijkt dat de meeste naoorlogse wijken zijn gebouwd voor
de middenklasse. In iedere wijk doet zich echter een moment voor waarop de
doorstroming op gang komt, omdat de bewoners daar aan toe zijn. Dit past niet
in het beeld van een eenzijdige samenstelling van wijken. Dit geldt hooguit
voor de stadsvernieuwing.De staatssecretaris antwoordde dat de herijking en de omgevingsverkenning
een beeld moeten opleveren van de naoorlogse wijken en wat daar moet gebeuren.
Het stadsvernieuwingsbeleid heeft gedurende een aantal jaren inderdaad tot
zeer monotone wijken geleid en heeft veel mensen de stad uitgejaagd. De voorzitter van de commissie,Versnel-SchmitzDe griffier van de commissie,De Vries XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Van Erp (VVD), Te Veldhuis (VVD),
Van den Berg (SGP), Verspaget (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Esselink
(CDA), ondervoorzitter, M. M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66),
voorzitter, Van Gijzel (PvdA), Verbugt (VVD), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels),
Poppe (SP), Gabor (CDA), Augusteijn-Esser (D66), Duivesteijn (PvdA), Giskes
(D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M. B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA),
Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA), Jeekel (D66).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), Blauw (VVD), O. P. G. Vos (VVD),
Van Middelkoop (GPV), Houda (PvdA), Bukman (CDA), Van de Camp (CDA), Oudkerk
(PvdA), Jorritsma-van Oosten (D66), Valk (PvdA), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Hendriks, Bijleveld-Schouten (CDA), Reitsma (CDA), Huys (PvdA), De Graaf (D66),
Leerkes (Unie 55+), Swildens-Rozendaal (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Keur (VVD), H. G. J. Kamp (VVD), Ten Hoopen (CDA),
Van 't Riet (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24508-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl