Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2022-09-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2021-2022
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 183
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2022 (Derde incidentele suppletoire begroting inzake huisvestingspakket migratiecrisis)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A
 ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2022 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
 Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien het maatregelenpakket dat in deze derde incidentele suppletoire begroting 2022 is opgenomen in het belang van het Rijk is, en niet kan wachten tot formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het kabinet de uitvoering van de maatregel starten. Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016. Over de indiening van deze derde incidentele suppletoire begroting is uw Kamer op 30 augustus geïnformeerd via de Kamerbrief «Budgettaire gevolgen maatregelenpakket versnelling woningbouw i.v.m. asielcrisis».
 Op 26 juli 2022 is de tweede incidentele suppletoire begroting 2022 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties naar de Tweede Kamer verzonden (Kamerstukken II 2021/22, 36177, nr. 1). De behandeling in de Staten-Generaal heeft nog niet plaatsgevonden. Om deze reden zijn de in de begrotingsstaat opgenomen standen in de kolom «Mutaties eerste suppletoire begroting» en de in de tabellen in de artikelsgewijze toelichting opgenomen kolom «Stand eerste suppletoire begroting» nog niet definitief.
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
 Mede namens de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 H.G.J.
 Bruins Slot
 
 
 
 
 
 
 
 
 B
 ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV 2022
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 1. Openbaar bestuur en democratie
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 2. Nationale Veiligheid
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 3. Woningmarkt
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 5 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 20 mln.
 Ontvangsten: 10 mln.
 
 
 
 
 4. Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 5. Ruimtelijke ordening en omgevingswet
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 6. Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 7. Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 9. Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 4 mln.
 
 
 
 
 10. Groningen versterken en perspectief
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 5 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 20 mln.
 Ontvangsten: 10 mln.
 
 
 
 
 11. Centraal apparaat
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 4 mln.
 
 
 
 
 12. Algemeen
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 13. Nog onverdeeld
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 Beleidsartikelen
 
 
 
 2.1
 Artikel 3. Woningmarkt
 
 
 Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3. Woningmarkt (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Woningmarkt
 
 
 Stand vastgestelde begroting 20221Stand is inclusief de ontwerpbegroting (Kamerstukken II 2021/22, 35 925 VII, nr. 1), de nota van wijziging op de ontwerpbegroting (Kamerstukken II 2021/22, 35 925 VII, nr. 50), de amendementen op de ontwerpbegroting (Kamerstukken II 2021/22, 35 925 VII, nr. 12; Kamerstukken II 2021/22, 35 925 VII, nr. 52) en de eerste incidentele suppletoire begroting (Kamerstukken II 2021/22, 36 018 VII, nr. 1).
 
 
 Stand eerste suppletoire begroting2Stand is inclusief de nota van wijziging op de eerste suppletoire begroting (Kamerstukken II 2021/22,36 120 VII, nr. 3) en de tweede incidentele suppletoire begroting (Kamerstukken II 2021/22, 36 177, nr. 1).
 
 
 Mutaties derde incidentele suppletoire begroting
 
 
 Stand derde incidentele suppletoire begroting
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.592.084
 
 
 
 
 5.041.226
 
 
 
 
 193.450
 
 
 
 
 5.234.676
 
 
 
 
 143.900
 
 
 
 
 3.600
 
 
 
 
 3.600
 
 
 
 
 1.400
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 4.662.089
 
 
 
 
 5.111.231
 
 
 
 
 193.450
 
 
 
 
 5.304.681
 
 
 
 
 143.900
 
 
 
 
 3.600
 
 
 
 
 3.600
 
 
 
 
 1.400
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.1 Woningmarkt
 
 
 
 
 4.522.522
 
 
 
 
 4.469.226
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.469.226
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bevordering eigen woningbezit
 
 
 4.800
 
 
 4.800
 
 
 0
 
 
 4.800
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Woningmarkt
 
 
 3.206
 
 
 13.382
 
 
 0
 
 
 13.382
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningmarkt
 
 
 3.625
 
 
 3.625
 
 
 0
 
 
 3.625
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Huurtoeslag
 
 
 4.498.985
 
 
 4.428.339
 
 
 0
 
 
 4.428.339
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningmarkt
 
 
 3.022
 
 
 3.022
 
 
 0
 
 
 3.022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dienst van de Huurcommissie
 
 
 7.414
 
 
 14.368
 
 
 0
 
 
 14.368
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiën (IXB)
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Infrastructuur en Waterstaat (XII)
 
 
 970
 
 
 1.190
 
 
 0
 
 
 1.190
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.3 Woningbouw
 
 
 
 
 139.567
 
 
 
 
 642.005
 
 
 
 
 193.450
 
 
 
 
 835.455
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Binnenstedelijke Transformatiefaciliteit
 
 
 0
 
 
 22.000
 
 
 0
 
 
 22.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 0
 
 
 1.400
 
 
 0
 
 
 1.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Herplaatsingsgarantie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningbouwimpuls
 
 
 250
 
 
 350
 
 
 0
 
 
 350
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Woningbouw
 
 
 0
 
 
 2.120
 
 
 0
 
 
 2.120
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Tijdelijke uitvoeringsorganisatie
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningbouwimpuls
 
 
 79.084
 
 
 360.051
 
 
 0
 
 
 360.051
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Ouderenhuisvesting
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Flexpools
 
 
 0
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kwetsbare groepen
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Woondeals
 
 
 0
 
 
 6.500
 
 
 0
 
 
 6.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Flexwoningen
 
 
 0
 
 
 25.000
 
 
 – 20.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Wadden
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Versnelling huisvesting
 
 
 0
 
 
 100.000
 
 
 0
 
 
 100.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overlooplocaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 96.000
 
 
 96.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningbouwimpuls
 
 
 233
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 RVO
 
 
 0
 
 
 8.384
 
 
 0
 
 
 8.384
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 RVB
 
 
 0
 
 
 2.200
 
 
 97.450
 
 
 99.650
 
 
 143.900
 
 
 3.600
 
 
 3.600
 
 
 1.400
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Raad van State (IIB)
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 354.100
 
 
 
 
 367.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 367.000
 
 
 
 
 140.300
 
 
 
 
 95.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 3.3 Woningbouw
 Garanties
 Herplaatsingsgarantie
 Het Rijk verkent en werkt samen met gemeenten en woningcorporaties een financiële herplaatsingsgarantie uit. Hiermee wordt aan gemeenten, corporaties en andere woningmarktpartijen meer zekerheid geboden over de herplaatsing en exploitatie van de woningen. Er kunnen hierdoor sneller investeringsbeslissingen worden genomen. In afwachting van de nadere uitwerking van deze regeling en de beoordeling volgens het beleidskader voor risicoregelingen, worden de middelen geplaatst op de aanvullende post van het Ministerie van Financiën. Eventuele restrisico’s zullen evenredig worden verdeeld over het Rijk, woningcorporaties en gemeenten. Daarnaast wordt er € 20 mln. beschikbaar gesteld binnen de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Hiervoor vindt een reallocatie plaats.
 Bijdrage medeoverheden
 Flexwoningen
 Er wordt € 20 mln. gerealloceerd binnen de begroting van BZK voor de Herplaatsingsgarantie.
 Overlooplocaties
 In samenwerking met gemeenten wordt een fysieke herplaatsingsgarantie ingericht voor het tijdelijk plaatsen en mogelijk exploiteren van flexwoningen. Deze locaties kunnen worden benut wanneer er nog geen zekerheid bestaat over de (her)plaatsing van woningen elders, bijvoorbeeld omdat een vergunningtraject nog niet is afgerond.
 Bijdrage aan agentschappen
 RVB
 Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) zal in 2022 gaat een opdracht uitzetten waarmee zij 2.000 flexwoningen gaan kopen. Deze woningen worden vervolgens verkocht aan corporaties, gemeenten en andere potentiële afnemers. Door spoedig een inkooporder te plaatsen, kan de productiecapaciteit van flexwoningen worden benut en verder gestimuleerd. Naast de inzet op flexwoningen zal het Rijksvastgoedbedrijf enkele bestaande en te verwerven panden laten transformeren. Hierdoor kunnen deze panden als tussenvoorziening worden ingezet voor de huisvesting van statushouders. Binnen deze reeks worden ook de apparaats- en coördinatiekosten van het Rijksvastgoedbedrijf gedekt.