Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2022-11-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2022‒2023
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 250
 XVII
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking voor het jaar 2022(wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 24 november 2022
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 
 
 Wetsartikel 1 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2022 wijzigingen aan te brengen in:
 De begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
 
 E.N.A.J.
 Schreinemacher
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 De voorliggende Tweede suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de Eerste suppletoire begroting 2022 van hoofdstuk XVII van de begroting van het Rijk. 
 In onderdeel 2 worden de belangrijkste mutaties op de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking toegelicht. 
 Onderdeel 3 bevat per beleidsartikel een tabel budgettaire gevolgen van beleid. Na de tabel «budgettaire gevolgen van beleid» wordt een toelichting op de mutaties gegeven. Hierbij worden per artikel de mutaties die groter of gelijk zijn aan de ondergrenzen in onderstaande staffel conform de Rijksbegrotingsvoorschriften toegelicht. De wijzigingen van de verplichtingen worden alleen toegelicht wanneer deze groter zijn dan 10% ten opzichte van de vorige stand op artikelniveau. 
 De budgetten zijn op het niveau van artikelonderdeel verdeeld over een aantal financiële instrumenten. Bij de uitvoering van BHOS-beleid wordt het meest effectieve instrument en de uitvoerende organisatie geselecteerd. De keuze van het instrument is daardoor vooraf meestal niet bekend en is bij het opstellen van de begroting niet goed te bepalen. Dit verklaart waarom de budgetten op instrumentniveau in deze suppletoire begroting veelvuldig wijzigen.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 en < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 Beleid
 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 Uitgaven:
 In dit wetsvoorstel zijn een aantal begrotingswijzigingen opgenomen die leiden tot een stijging van de geraamde uitgaven van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII) met EUR 96,8 miljoen in 2022. 
 Hieronder vindt u een overzicht van de meest in het oog springende wijzigingen in de uitgaven ten opzichte van de Eerste suppletoire begroting 2022 voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII):
 
 Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2022 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Uitgaven 2021
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2022
 
 
 
 
 
 3.265.762
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 
 
 
 3.498.861
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 1) Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 
 
 1.2
 
 
 17.514
 
 
 
 
 2) Voedselzekerheid
 
 
 2.1
 
 
 10.000
 
 
 
 
 3) Humanitaire hulp
 
 
 4.1
 
 
 6.000
 
 
 
 
 4) Veiligheid en rechtsstaatontwikkeling
 
 
 4.3
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 
 
 5) Multilaterale samenwerking
 
 
 5.1
 
 
 177.763
 
 
 
 
 6) Overig armoedebeleid
 
 
 5.2
 
 
 ‒ 41.136
 
 
 
 
 7) Nog te verdelen i.v.m. BNI en/of toerekeningen
 
 
 5,4
 
 
 ‒ 72.187
 
 
 
 
 8) Overige mutaties
 
 
 
 ‒ 4.123
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2022
 
 
 
 
 
 3.577.692
 
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel 1.2 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 
 Per saldo neemt het budget voor artikelonderdeel 1.2 toe. Deze verhoging is toe te schrijven aan:
 
 
 –
 Een ophoging van het budget voor de instrumenten van het Dutch Trade and Investment Fund (DTIF). 
 
 
 –
 Verschillende nieuwe programma’s voor internationaal ondernemen.
 
 
 
 Artikelonderdeel 2.1 Voedselzekerheid
 Het budget van artikelonderdeel 2.1 neemt toe. Deze verhoging is toe te schrijven aan een ophoging van het budget op het gebied van voedselzekerheid voor het PSNP V (Ethiopia’s Productive Safety Net Program) programma van de Wereldbank in Ethiopië.
 Artikelonderdeel 4.1 Humanitaire Hulp
 
 Per saldo neemt het budget van artikelonderdeel 4.1 toe. Deze verhoging is toe te schrijven aan:
 
 
 –
 Een verhoogde bijdrage aan UNRWA. 
 
 
 –
 Bijdragen aan verschillende noodhulpprogramma’s voor het World Food Programma. 
 
 
 –
 Subsidies ten behoeve van het UN Central Emergency Response Fund. 
 
 
 
 Artikelonderdeel 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 Het budget voor artikelonderdeel 4.3 wordt naar beneden bijgesteld omdat het landenbudget Afghanistan op het instrument functionerende rechtsorde is verlaagd.
 Artikelonderdeel 5.1 Multilaterale samenwerking 
 Het uitgavenbudget van artikelonderdeel 5.1 (Multilaterale samenwerking) wordt verhoogd. Dit komt hoofdzakelijk door een bijdrage voor het voorbereiden van Oekraïne op de aankomende winter (winterization). Voor deze bijdrage heeft het kabinet EUR 180 miljoen vrijgemaakt uit de generale middelen. 
 Artikelonderdeel 5.2 Overig armoedebeleid 
 
 Het budget op artikelonderdeel artikel 5.2 wordt per saldo neerwaarts bijgesteld. Dit is vooral toe te schrijven aan:
 
 
 –
 Een overheveling naar artikel 5.1 (Multilaterale samenwerking) ter dekking van de technische assistentie van de European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) en bijdragen aan het Joint Fund 2030, UNICEF en UNDP.
 
 
 –
 Een overheveling naar artikel 2 (Voedselzekerheid) en artikel 3 (SRGR) voor de herstart van sociale beschermingsprogramma’s in Ethiopië en Benin.
 
 
 –
 Een overheveling van de Verdragsmiddelen voor Suriname naar het verdeelartikel 5.4. Deze Verdragsmiddelen komen in 2022 niet meer tot betaling. Deze middelen worden komend jaar opnieuw beschikbaar gesteld.
 
 
 
 Artikelonderdeel 5.4 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 Per saldo neemt de stand van het verdeelartikel 5.4 af. De negatieve bijstelling van artikel 5.4 wordt veroorzaakt door de raming van de ODA-toerekening voor eerstejaars opvang van asielzoekers uit DAC-landen 2022 (EUR -160 miljoen). In het voorjaar van 2023 wordt het meerjarige deel van de aangepaste raming verwerkt. Hiertegenover staat onder andere een verhoging vanuit artikel 5.2 vanwege de Verdragsmiddelen Suriname. 
 Ontvangsten:
 In dit wetsvoorstel zijn een aantal begrotingswijzigingen opgenomen die leiden tot een stijging van de geraamde ontvangsten van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII) met EUR 21,4 miljoen in 2022. 
 Hieronder vindt u de meest in het oog springende wijzigingen in de ontvangsten ten opzichte van de Eerste suppletoire begroting 2022 voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII):
 
 Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2022 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Ontvangsten 2022
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2022
 
 
 
 
 
 51.574
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 
 
 
 53.304
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 1) Ontvangsten duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 1.10
 
 
 15.336
 
 
 
 
 2) Ontvangsten DGGF
 
 
 1.30
 
 
 7.000
 
 
 
 
 3) Overige mutaties
 
 
 
 ‒ 918
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2022
 
 
 
 
 
 74.722
 
 
 
 
 
 
 Artikel 1
 De ontvangsten op artikelonderdeel 1 zijn verhoogd door een onttrekking uit de begrotingsreserves ter dekking van uitbetaalde wisselfinancieringen en door hogere premieontvangsten en terugbetalingen op wisselfinancieringen voor het Dutch Good Growth Fund (DGGF) en het Dutch Trade and Investement Fund (DTIF).
 
 
 
 
 3
 Beleidsartikelen
 
 
 
 Artikel 1: Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerp begroting
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 575 216
 
 
 
 
 624 319
 
 
 
 
 399
 
 
 
 
 6 507
 
 
 
 
 631 225
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 100 000
 
 
 
 
 100 000
 
 
 
 
 
 
 100 000
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 
 
 475 216
 
 
 
 
 524 319
 
 
 
 
 
 
 531 225
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 550 199
 
 
 
 
 555 346
 
 
 
 
 399
 
 
 
 
 15 707
 
 
 
 
 571 452
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 91%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 
 
 Duurzaam handels- en investeringssysteem, incl. MVO
 
 
 
 
 31 525
 
 
 
 
 31 412
 
 
 
 
 257
 
 
 
 
 ‒ 1 265
 
 
 
 
 30 404
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 MVO en beleidsondersteuning (ODA)
 
 
 13 575
 
 
 13 575
 
 
 0
 
 
 4 300
 
 
 17 875
 
 
 
 
 
 MVO en beleidsondersteuning (non-ODA)
 
 
 2 611
 
 
 2 511
 
 
 257
 
 
 ‒ 1 380
 
 
 1 388
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 MVO en beleidsondersteuning (non-ODA)
 
 
 2 294
 
 
 2 281
 
 
 0
 
 
 ‒ 55
 
 
 2 226
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
 
 
 1 850
 
 
 1 850
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1 850
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 MVO en beleidsondersteuning (ODA)
 
 
 6 000
 
 
 6 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 4 300
 
 
 1 700
 
 
 
 
 
 Contributies internationaal ondernemen (non-ODA)
 
 
 5 195
 
 
 5 195
 
 
 0
 
 
 170
 
 
 5 365
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.2
 
 
 
 
 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 
 
 
 
 86 665
 
 
 
 
 93 425
 
 
 
 
 142
 
 
 
 
 17 372
 
 
 
 
 110 939
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma's internationaal ondernemen
 
 
 10 000
 
 
 10 200
 
 
 0
 
 
 8 380
 
 
 18 580
 
 
 
 
 
 Versterking concurrentiepositie Nederland
 
 
 6 502
 
 
 6 502
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6 502
 
 
 
 
 
 Invest Internationaal
 
 
 9 000
 
 
 9 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 4 000
 
 
 5 000
 
 
 
 
 
 Dutch Trade and Investment Fund
 
 
 4 499
 
 
 4 499
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4 499
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dutch Trade and Investment Fund
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 0
 
 
 8 500
 
 
 10 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma's internationaal ondernemen
 
 
 11 566
 
 
 11 566
 
 
 0
 
 
 3 450
 
 
 15 016
 
 
 
 
 
 Dutch Trade and Investment Fund
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 550
 
 
 
 
 
 Wereldtentoonstelling Dubaï
 
 
 0
 
 
 3 500
 
 
 0
 
 
 ‒ 500
 
 
 3 000
 
 
 
 
 
 Wereldtentoonstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 43 148
 
 
 46 208
 
 
 142
 
 
 942
 
 
 47 292
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.3
 
 
 
 
 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 
 
 432 009
 
 
 
 
 430 509
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 400
 
 
 
 
 430 109
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling en markttoegang
 
 
 8 450
 
 
 8 450
 
 
 0
 
 
 3 690
 
 
 12 140
 
 
 
 
 
 Economic governance and institutions
 
 
 26 400
 
 
 24 900
 
 
 0
 
 
 ‒ 7 600
 
 
 17 300
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 36 810
 
 
 33 914
 
 
 0
 
 
 1 600
 
 
 35 514
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 36 500
 
 
 33 400
 
 
 0
 
 
 ‒ 21 871
 
 
 11 529
 
 
 
 
 
 Duurzame productie en handel
 
 
 39 700
 
 
 39 700
 
 
 0
 
 
 14 000
 
 
 53 700
 
 
 
 
 
 (Jeugd)werkgelegenheid
 
 
 6 000
 
 
 6 000
 
 
 0
 
 
 4 800
 
 
 10 800
 
 
 
 
 
 Nexus onderwijs en werk
 
 
 0
 
 
 12 350
 
 
 0
 
 
 ‒ 2 260
 
 
 10 090
 
 
 
 
 
 Lokale private sector ontwikkeling
 
 
 0
 
 
 1 470
 
 
 0
 
 
 965
 
 
 2 435
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 0
 
 
 2 325
 
 
 12 325
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 34 000
 
 
 34 000
 
 
 0
 
 
 20 300
 
 
 54 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 0
 
 
 9 000
 
 
 10 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling en markttoegang
 
 
 12 000
 
 
 12 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 2 000
 
 
 10 000
 
 
 
 
 
 Economic governance and institutions
 
 
 18 000
 
 
 18 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 18 000
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 4 000
 
 
 4 000
 
 
 0
 
 
 1 600
 
 
 5 600
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 750
 
 
 750
 
 
 0
 
 
 8 550
 
 
 9 300
 
 
 
 
 
 (Jeugd)werkgelegenheid
 
 
 19 305
 
 
 19 305
 
 
 0
 
 
 ‒ 700
 
 
 18 605
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
 
 
 34 000
 
 
 34 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 3 000
 
 
 31 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 International Labour Organisation
 
 
 5 700
 
 
 5 700
 
 
 0
 
 
 ‒ 1 149
 
 
 4 551
 
 
 
 
 
 Lokale private sector ontwikkeling
 
 
 29 794
 
 
 31 220
 
 
 0
 
 
 ‒ 6 480
 
 
 24 740
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling en markttoegang
 
 
 8 500
 
 
 8 500
 
 
 0
 
 
 310
 
 
 8 810
 
 
 
 
 
 Partnershipprogramma ILO
 
 
 5 500
 
 
 5 500
 
 
 0
 
 
 690
 
 
 6 190
 
 
 
 
 
 Economic governance and institutions
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 6 000
 
 
 4 000
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 0
 
 
 13 200
 
 
 16 200
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 57 000
 
 
 57 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 27 400
 
 
 29 600
 
 
 
 
 
 (Jeugd)werkgelegenheid
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 3 000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Nexus onderwijs en werk
 
 
 22 600
 
 
 13 350
 
 
 0
 
 
 30
 
 
 13 380
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 6 264
 
 
 
 
 6 264
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 22 336
 
 
 
 
 28 600
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.10
 
 
 
 
 Ontvangsten duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 
 3 264
 
 
 3.264
 
 
 0
 
 
 15 336
 
 
 18 600
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.30
 
 
 
 
 Ontvangsten DGGF
 
 
 
 3 000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 7 000
 
 
 10 000
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen 
 Geen toelichting. 
 Uitgaven
 Mutaties tweede suppletoire begroting 2022
 Artikelonderdeel 1.1 Duurzaam handels- en investeringssysteem, incl. MVO
 Het budget van artikel 1.1 (Duurzame handels- en investeringssysteem) is verlaagd met EUR 1,2 miljoen. Deze verlaging is voornamelijk toe te schrijven aan een overheveling vanuit Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) naar internationaal ondernemen op artikel 1.2 (Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie). Verder is het budget verlaagd door een interdepartementale overheveling naar het Ministerie voor Economische Zaken en Klimaat voor MVO en beleidsondersteuning. 
 Artikelonderdeel 1.2 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 De positieve bijstelling van artikel 1.2 (Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie) met EUR 17,3 miljoen is vooral toe te schrijven aan een ophoging van het budget voor de instrumenten van het Dutch Trade and Investement Fund (DTIF) en programma’s internationaal ondernemen. Deze verhoging is gedekt vanuit het MVO budget, hogere ontvangsten DTIF en een onttrekking aan de Faciliteit Opkomende Markten (FOM) reserve.
 Ontvangsten
 Het totaal aan ontvangsten op artikel 1 is verhoogd met een onttrekking uit de begrotingsreserves ter dekking van uitbetaalde wisselfinancieringen en door hogere premieontvangsten en terugbetalingen op wisselfinancieringen voor het Dutch Good Growth Fund (DGGF) en het Dutch Trade and Investement Fund (DTIF).
 
 
 
 Artikel 2: Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerp begroting
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 636 000
 
 
 
 
 945 040
 
 
 
 
 125
 
 
 
 
 167 014
 
 
 
 
 1 112 179
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 776 880
 
 
 
 
 806 435
 
 
 
 
 125
 
 
 
 
 10 000
 
 
 
 
 816 560
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 91%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.1
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 
 
 
 328 672
 
 
 
 
 328 672
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10 000
 
 
 
 
 338 672
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realiseren ecologische houdbare voedselsystemen
 
 
 20 000
 
 
 18 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 10 000
 
 
 8 000
 
 
 
 
 
 Bevorderen inclusieve, duurzame groei in de agrarische sect.
 
 
 38 000
 
 
 15 500
 
 
 0
 
 
 8 500
 
 
 24 000
 
 
 
 
 
 Kennis & capaciteitsopbouw ten behoeve van voedselzekerheid
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 2 000
 
 
 1 000
 
 
 
 
 
 Uitbannen huidige honger en voeding
 
 
 25 327
 
 
 25 327
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 25 327
 
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 
 0
 
 
 62 396
 
 
 0
 
 
 ‒ 11 984
 
 
 50 412
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennis & capaciteitsopbouw ten behoeve van voedselzekerheid
 
 
 33 000
 
 
 21 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 9 000
 
 
 12 000
 
 
 
 
 
 Realiseren ecologische houdbare voedselsystemen
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 9 000
 
 
 1 000
 
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 
 0
 
 
 2 200
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 4 245
 
 
 3 895
 
 
 0
 
 
 ‒ 1 559
 
 
 2 336
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 
 147 650
 
 
 98 854
 
 
 0
 
 
 22 543
 
 
 121 397
 
 
 
 
 
 Realiseren ecologische houdbare voedselsystemen
 
 
 5 000
 
 
 5 000
 
 
 0
 
 
 8 000
 
 
 13 000
 
 
 
 
 
 Bevorderen inclusieve, duurzame groei in de agrarische sect.
 
 
 18 450
 
 
 39 500
 
 
 0
 
 
 4 000
 
 
 43 500
 
 
 
 
 
 Kennis & capaciteitsopbouw ten behoeve van voedselzekerheid
 
 
 20 000
 
 
 20 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20 000
 
 
 
 
 
 Uitbannen huidige honger en voeding
 
 
 4 000
 
 
 4 000
 
 
 0
 
 
 10 500
 
 
 14 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.2
 
 
 
 
 Water
 
 
 
 
 188 619
 
 
 
 
 187 619
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 187 619
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waterbeheer
 
 
 17 045
 
 
 27 854
 
 
 0
 
 
 ‒ 7 800
 
 
 20 054
 
 
 
 
 
 Drinkwater en sanitatie
 
 
 24 429
 
 
 21 174
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 21 174
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waterbeheer
 
 
 0
 
 
 7 391
 
 
 0
 
 
 ‒ 4 891
 
 
 2 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 2 000
 
 
 2 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waterbeheer
 
 
 95 050
 
 
 77 280
 
 
 0
 
 
 18 688
 
 
 95 968
 
 
 
 
 
 Drinkwater en sanitatie
 
 
 50 095
 
 
 51 920
 
 
 0
 
 
 ‒ 5 997
 
 
 45 923
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.3
 
 
 
 
 Klimaat
 
 
 
 
 259 589
 
 
 
 
 290 144
 
 
 
 
 125
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 290 269
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Klimaat algemeen
 
 
 32 400
 
 
 34 150
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 34 450
 
 
 
 
 
 Hernieuwbare energie
 
 
 35 000
 
 
 26 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 26 000
 
 
 
 
 
 Dutch Fund for Climate and Development
 
 
 40 000
 
 
 40 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 40 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 3 000
 
 
 3 320
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3 320
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Contributie IZA/IZT
 
 
 357
 
 
 357
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 357
 
 
 
 
 
 Klimaatprogramma's (non-ODA)
 
 
 1 150
 
 
 1 705
 
 
 125
 
 
 0
 
 
 1 830
 
 
 
 
 
 Klimaat algemeen
 
 
 123 540
 
 
 151 470
 
 
 0
 
 
 ‒ 300
 
 
 151 170
 
 
 
 
 
 Hernieuwbare energie
 
 
 17 000
 
 
 26 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 26 000
 
 
 
 
 
 UNEP
 
 
 7 142
 
 
 7 142
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 7 142
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen 
 De verhoging van het verplichtingenbudget bedraagt per saldo EUR 167 miljoen. Deze toename is het gevolg van de per saldo positieve mutaties op artikelonderdelen 2.1 (voedselzekerheid), 2.2 (water) en 2.3 (klimaat). 
 Voor artikelonderdeel 2.1 (voedselzekerheid) is de per saldo verhoging toe te schrijven aan enerzijds meerjarige verplichtingen in het kader van het uitbannen van honger en ondervoeding met UNICEF en met CARE n.a.v. een subsidietender gericht op weerbaarheid door gezonde diëten. Anderzijds zijn er een aantal nieuwe verplichtingen aangegaan op het gebied van voedselzekerheid waaronder in Ethiopië voor het PSNP V (Ethiopia’s Productive Safety Net Program) programma van de Wereldbank. In het kader van het versterken van kennis & capaciteitsopbouw is daarnaast een nieuwe meerjarige ongeoormerkte verplichting aangegaan met de organisatie CGIAR (Consultative Group on International Agricultural Research) en zijn voor het bevorderen van inclusieve, duurzame groei in de agrarische sector een nieuwe verplichting aangegaan met IFAD CRI (International Fund for Agricultural Development – Crisis Response Initiative) en UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development). Daartegenover staat dat het verplichtingenbudget voor het realiseren van ecologisch houdbare voedselsystemen voor zowel opdrachten als subsidies is verlaagd. 
 De meest in het oog springende mutaties voor artikelonderdeel 2.2 (water) leiden tot een verhoging van het verplichtingenbudget. Dit zijn enerzijds mutaties op het gebied van drinkwater & sanitatie, waaronder in Mozambique voor een WASH activiteit op Ibo Island in verband met een toestroom van IDP’s (internally displaced persons). Anderzijds zijn dit mutaties in de Palestijnse gebieden voor een tweetal projecten voor het nieuwe WLRI (Water, Land and Road Investment) programma in opvolging van de kamerbrief van 5 januari jl. en in Jemen voor een optopping van reeds aangegane verplichtingen. Daarnaast is de verhoging het gevolg van nieuwe verplichtingen op het gebied van waterbeheer in onder andere Bangladesh voor het Small Scale Water Management Programma met de ADB (African Development Bank). 
 Voor artikelonderdeel 2.3 (klimaat) is de verlaging van het verplichtingenbudget het gevolg van de uitfasering van het bilaterale programma in Rwanda. 
 Uitgaven
 Mutaties Miljoenennota
 Artikelonderdeel 2.3 Klimaat
 Er wordt in 2022 op klimaat non-ODA een additionele bijdrage gedaan aan de organisatie IRENA. Vanuit de begroting van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) wordt hiervoor in 2022 EUR 125.000 overgeheveld naar de BHOS-begroting. 
 Overige mutaties Tweede suppletoire begroting 2022
 Artikelonderdeel 2.1 Voedselzekerheid
 Het uitgavenbudget voor voedselzekerheid is per saldo met EUR 10 miljoen verhoogd als gevolg van een overheveling van artikelonderdeel 5.2 overig armoedebeleid. Dit betreft een aanvulling van een cash transfer programma in Ethiopië naar aanleiding van de BHOS-beleidsnota «Doen waar Nederland goed in is» zoals toegelicht in het bestedingsvoorstel Sociale Bescherming conform C.W. 3.1. Daarnaast zijn er technische herverdelingen over instrumenten op het gebied van ecologisch houdbare voedselsystemen.
 Artikelonderdeel 2.2 Water
 Het uitgavenbudget voor water wijzigt niet. Wel zijn er op het gebied van waterbeheer en drinkwater en sanitatie een aantal technische herverdelingen tussen instrumenten die leiden tot de mutaties in tabel 5.
 Artikelonderdeel 2.3 Klimaat
 Binnen het budget op artikel 2.3 (klimaat) is een extra bijdrage gedaan van EUR 7,5 miljoen voor de operatie rondom de verwaarloosde olieopslagtanker El Safer die voor de kust van Jemen ligt en potentieel kan zorgen voor een olieramp met gigantische humanitaire, ecologische en economische gevolgen. Hiermee is in totaal EUR 15 miljoen bijgedragen aan deze operatie.
 
 
 
 Artikel 3: Sociale vooruitgang
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 Sociale vooruitgang (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerp begroting
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 964 068
 
 
 
 
 959 403
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 187 059
 
 
 
 
 772 344
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 855 456
 
 
 
 
 905 456
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 2 840
 
 
 
 
 902 616
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 86%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.1
 
 
 
 
 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en hiv/aids
 
 
 
 
 529 119
 
 
 
 
 579 119
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1 160
 
 
 
 
 580 279
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 SRGR en hiv/aids
 
 
 104 343
 
 
 156 140
 
 
 0
 
 
 ‒ 9 568
 
 
 146 572
 
 
 
 
 
 Global Fund to Fight Aids, Malaria and Tuberculosis
 
 
 0
 
 
 52 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 52 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 SRGR en hiv/aids
 
 
 22 000
 
 
 15 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 5 175
 
 
 9 825
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 100
 
 
 400
 
 
 0
 
 
 ‒ 300
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 WHO/PAHO
 
 
 6 713
 
 
 6 713
 
 
 0
 
 
 ‒ 1 000
 
 
 5 713
 
 
 
 
 
 SRGR en hiv/aids
 
 
 171 950
 
 
 193 191
 
 
 0
 
 
 2 915
 
 
 196 106
 
 
 
 
 
 UNFPA
 
 
 75 000
 
 
 75 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 11 152
 
 
 63 848
 
 
 
 
 
 UNAIDS
 
 
 20 000
 
 
 20 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20 000
 
 
 
 
 
 Partnershipprogramma WHO
 
 
 12 013
 
 
 15 216
 
 
 0
 
 
 557
 
 
 15 773
 
 
 
 
 
 Global Fund to Fight Aids, Malaria and Tuberculosis
 
 
 52 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 UNICEF
 
 
 9 000
 
 
 9 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 9 000
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten en keuzevrijheid
 
 
 56 000
 
 
 36 459
 
 
 0
 
 
 24 883
 
 
 61 342
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.2
 
 
 
 
 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 
 
 51 643
 
 
 
 
 51 643
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 51 643
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten
 
 
 36 243
 
 
 36 912
 
 
 0
 
 
 2 928
 
 
 39 840
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 750
 
 
 250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten
 
 
 8 400
 
 
 7 731
 
 
 0
 
 
 ‒ 2 178
 
 
 5 553
 
 
 
 
 
 UNWOMEN
 
 
 6 000
 
 
 6 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.3
 
 
 
 
 Maatschappelijk middenveld
 
 
 
 
 205 144
 
 
 
 
 205 144
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 4 000
 
 
 
 
 201 144
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Twinningsfaciliteit Suriname
 
 
 700
 
 
 960
 
 
 0
 
 
 ‒ 858
 
 
 102
 
 
 
 
 
 Versterking maatschappelijk middenveld
 
 
 191 861
 
 
 182 802
 
 
 0
 
 
 ‒ 3 618
 
 
 179 184
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Versterking maatschappelijk middenveld
 
 
 4 000
 
 
 10 000
 
 
 0
 
 
 700
 
 
 10 700
 
 
 
 
 
 Versterking maatschappelijk middenveld Monitoringsfonds
 
 
 0
 
 
 1 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 820
 
 
 180
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Versterking maatschappelijk middenveld
 
 
 8 583
 
 
 10 382
 
 
 0
 
 
 596
 
 
 10 978
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.4
 
 
 
 
 Onderwijs
 
 
 
 
 69 550
 
 
 
 
 69 550
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 69 550
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderzoeksprogramma's
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderwijs
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 ‒ 140
 
 
 60
 
 
 
 
 
 Hoger Onderwijs
 
 
 48 251
 
 
 48 251
 
 
 0
 
 
 ‒ 18 000
 
 
 30 251
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderwijs
 
 
 9 799
 
 
 9 599
 
 
 0
 
 
 ‒ 7 128
 
 
 2 471
 
 
 
 
 
 Global partnership for education
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 0
 
 
 25 268
 
 
 35 268
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen 
 De verlaging van het verplichtingenbudget van artikel 3 bedraagt per saldo EUR 187 miljoen. Deze afname is het gevolg van de per saldo neerwaartse mutaties op artikelonderdelen 3.1 (Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en hiv/aids) en 3.4 (Onderwijs).
 Voor artikelonderdeel 3.1 (Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en hiv/aids) zijn er een aantal verplichtingen gewijzigd. Zo wordt een voorziene nieuwe bijdrage aan de World Health Organization (WHO) pas in 2023 aangegaan in plaats van 2022. Ook is een bijdrage aan UNFPA met een jaar verlengd, in plaats van meerjarig. Hierdoor vallen de verplichtingen lager uit dan verwacht.
 Voor artikelonderdeel 3.4 (Onderwijs) vallen de verplichtingen voor het NUFFIC-programma lager uit door het aflopen van het programma. 
 Uitgaven
 Geen toelichting. 
 
 
 
 Artikel 4: Vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerp begroting
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 992 714
 
 
 
 
 1 464 076
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 192 383
 
 
 
 
 1 656 459
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 807 652
 
 
 
 
 951 914
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 9 000
 
 
 
 
 942 914
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 90%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.1
 
 
 
 
 Humanitaire hulp
 
 
 
 
 430 517
 
 
 
 
 512 279
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6 000
 
 
 
 
 518 279
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's
 
 
 107 000
 
 
 107 000
 
 
 0
 
 
 20 000
 
 
 127 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's
 
 
 240 500
 
 
 314 262
 
 
 0
 
 
 ‒ 47 000
 
 
 267 262
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's non-ODA
 
 
 1 017
 
 
 1 017
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1 017
 
 
 
 
 
 UNHCR
 
 
 33 000
 
 
 33 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 33 000
 
 
 
 
 
 UNRWA
 
 
 13 000
 
 
 13 000
 
 
 0
 
 
 6 000
 
 
 19 000
 
 
 
 
 
 Wereldvoedselprogramma
 
 
 36 000
 
 
 44 000
 
 
 0
 
 
 27 000
 
 
 71 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.2
 
 
 
 
 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 
 
 162 000
 
 
 
 
 219 000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 219 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opvang in de regio
 
 
 5 000
 
 
 5 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opvang in de regio
 
 
 123 000
 
 
 180 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 180 000
 
 
 
 
 
 Migratie en ontwikkeling
 
 
 34 000
 
 
 34 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 34 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.3
 
 
 
 
 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 
 
 215 135
 
 
 
 
 220 635
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 15 000
 
 
 
 
 205 635
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Legitieme stabiliteit
 
 
 7 000
 
 
 7 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 7 000
 
 
 
 
 
 Inclusieve vredes- en politieke processen
 
 
 8 000
 
 
 13 500
 
 
 0
 
 
 ‒ 2 400
 
 
 11 100
 
 
 
 
 
 Vredesdividend: werkgelegenheid en basisvoorzieningen
 
 
 2 000
 
 
 2 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 250
 
 
 1 750
 
 
 
 
 
 Functionerende rechtsorde
 
 
 21 205
 
 
 33 743
 
 
 0
 
 
 ‒ 576
 
 
 33 167
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inclusieve vredes- en politieke processen
 
 
 0
 
 
 1 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Legitieme stabiliteit
 
 
 9 000
 
 
 9 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 5 900
 
 
 3 100
 
 
 
 
 
 Functionerende rechtsorde
 
 
 132 930
 
 
 121 142
 
 
 0
 
 
 ‒ 18 545
 
 
 102 597
 
 
 
 
 
 Inclusieve vredes- en politieke processen
 
 
 35 000
 
 
 32 750
 
 
 0
 
 
 12 671
 
 
 45 421
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget is met name verhoogd voor het aangaan van meerjarige committeringen voor het UN Peace Building Fund, het DPPA (Department of Political and Peacebuilding Affairs) Multi Year Appeal en het UNDP-DPPA Joined Programme. Daarnaast zijn er verhogingen voor UNRWA (zie toelichting onder uitgaven Humanitaire Hulp), Afghanistan in verband met committeringen voor het Afghanistan Reconstruction and TrustFund / Special TrustFund for Afghanistan, een nieuw cross border justice programma in de Grote Meren, Rule of Law en Justice for All programma's in Ethiopië en het vredesprogramma in Jemen. Verder zijn er technische ophogingen door in 2021 uitgestelde verplichtingen voor een Rule of Law programma in Tunesië en in Niger vanwege aanpassingen in de dollar wisselkoers.
 Uitgaven
 Mutaties Tweede suppletoire begroting 2022
 Artikelonderdeel 4.1 Humanitaire Hulp
 Een verhoging van de bijdrage aan UNRWA, de VN-organisatie voor hulp aan Palestijnse vluchtelingen. Deze bijdrage is - net als in voorgaande jaren - bedoeld om de continuiteit van de dienstverlening door UNRWA te helpen garanderen. Deze is extra onder druk komen te staan door prijsstijgingen vanwege de voedsel- en energiecrisis.
 De verhoging met EUR 47 miljoen vanwege de toegenomen honger in de wereld als gevolg van de voedselcrisis wordt overgeheveld van het instrument bijdrage aan internationale organisaties voor Noodhulpprogramma's naar de instrumenten voor World Food Programme (bijdrage) en een subsidie voor Noodhulpprogramma's ten behoeve van het UN Central Emergency Response Fund.
 Artikelonderdeel 4.3 Veiligheid en rechtsorde
 De per saldo verlaging van artikelonderdeel 4.3 is toe te schrijven aan de verlaging van het landenbudget Afghanistan voor bijdragen aan internationale organisaties voor een goed functionerende rechtsorde. Het is vanwege de situatie daar niet mogelijk om voldoende activiteiten op het gebied van veiligheid en rechtsorde te implementeren. Het resterende saldo van mutaties op dit instrument komt door bijstellingen in de uitvoering van diverse landenprogramma's. De grootste mutaties betreffen verlagingen van het Justice Law and Order Sector programma in Oeganda en het Rule of Law programma in Tunesië, en een verhoging in verband met een cross border justice en MHPSS (Mental Health and Psychosocial Support) programma in het Grote Meren gebied. 
 Verder worden vanuit het instrument Legitieme stabiliteit bijdragen overgeheveld naar het instrument voor inclusieve vredes- en politieke processen. De verhoging op dit laatste instrument is nodig in verband met een programma van IOM (International Organization for Migration) in Jemen en diverse bijdragen vanuit centrale middelen, waaronder voor het Multi Year Appeal van het Peace Building Fund van de VN.
 
 
 
 Artikel 5: Multilaterale samenwerking en overige inzet
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Multilaterale samenwerking en overige inzet (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerp begroting
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 502 542
 
 
 
 
 505 942
 
 
 
 
 10 850
 
 
 
 
 ‒ 222 260
 
 
 
 
 294 532
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 
 
 502 542
 
 
 
 
 505 942
 
 
 
 
 
 
 294 532
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 275 575
 
 
 
 
 279 710
 
 
 
 
 54 822
 
 
 
 
 9 618
 
 
 
 
 344 150
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 85%
 
 
 
 
 
 
 53%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.1
 
 
 
 
 Multilaterale samenwerking
 
 
 
 
 151 410
 
 
 
 
 155 090
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 177 763
 
 
 
 
 332 853
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 UNIDO
 
 
 1 950
 
 
 1 950
 
 
 0
 
 
 ‒ 583
 
 
 1 367
 
 
 
 
 
 UNDP
 
 
 28 814
 
 
 28 814
 
 
 0
 
 
 1 186
 
 
 30 000
 
 
 
 
 
 UNICEF
 
 
 31 814
 
 
 31 814
 
 
 0
 
 
 1 186
 
 
 33 000
 
 
 
 
 
 Speciale multilaterale activiteiten
 
 
 4 077
 
 
 4 077
 
 
 0
 
 
 4 000
 
 
 8 077
 
 
 
 
 
 Assistent deskundigenprogramma
 
 
 9 000
 
 
 9 000
 
 
 0
 
 
 ‒ 500
 
 
 8 500
 
 
 
 
 
 Internationale Financiële Instellingen
 
 
 5 490
 
 
 5 490
 
 
 0
 
 
 10 474
 
 
 15 964
 
 
 
 
 
 Middelenaanvullingen multilaterale banken en fondsen
 
 
 63 789
 
 
 67 289
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 67 289
 
 
 
 
 
 Kapitaalaanvullingen bij regionale ontwikkelingsbanken
 
 
 6 476
 
 
 6 656
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6 656
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan IFI's voor steun Oekraine
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 162 000
 
 
 162 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.2
 
 
 
 
 Overig armoedebeleid
 
 
 
 
 107 314
 
 
 
 
 124 620
 
 
 
 
 10 850
 
 
 
 
 ‒ 51 986
 
 
 
 
 83 484
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kleine activiteiten posten en cultuur en ontwikkeling
 
 
 9 905
 
 
 8 325
 
 
 0
 
 
 155
 
 
 8 480
 
 
 
 
 
 Nationale SDG Implementatie
 
 
 0
 
 
 650
 
 
 0
 
 
 ‒ 60
 
 
 590
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nationale SDG Implementatie
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 ‒ 150
 
 
 0
 
 
 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 UNESCO
 
 
 4 400
 
 
 4 400
 
 
 0
 
 
 ‒ 317
 
 
 4 083
 
 
 
 
 
 Diverse ondersteunende activiteiten
 
 
 30 041
 
 
 45 847
 
 
 11 000
 
 
 ‒ 41 351
 
 
 15 496
 
 
 
 
 
 Kleine activiteiten posten en cultuur en ontwikkeling
 
 
 410
 
 
 2 590
 
 
 0
 
 
 ‒ 155
 
 
 2 435
 
 
 
 
 
 Schuldverlichting
 
 
 62 308
 
 
 62 308
 
 
 0
 
 
 ‒ 10 088
 
 
 52 220
 
 
 
 
 
 Voorlichting op het terrein van Ontwikkelingssamenwerking
 
 
 250
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 ‒ 170
 
 
 130
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.4
 
 
 
 
 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 
 
 16 851
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 43 972
 
 
 
 
 ‒ 116 159
 
 
 
 
 ‒ 72 187
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 45 310
 
 
 
 
 47 040
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 918
 
 
 
 
 46 122
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.20
 
 
 
 
 Ontvangsten en restituties met betrekking tot leningen
 
 
 
 24 134
 
 
 24 134
 
 
 0
 
 
 ‒ 918
 
 
 23 216
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.21
 
 
 
 
 Ontvangsten OS
 
 
 
 21 176
 
 
 21 176
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 21 176
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.22
 
 
 
 
 Koersverschillen OS
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.23
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten non-ODA
 
 
 
 0
 
 
 1 730
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1 730
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 De verplichtingenruimte voor artikel 5 is per saldo verlaagd. Dit komt hoofdzakelijk doordat de verplichtingenruimte die gereserveerd stond voor de meerjarige committeringen voor UNDP, UNICEF en het African Development Fund naar 2023 zal doorschuiven. 
 Daarnaast wordt het verplichtingenbudget met EUR 162 miljoen verhoogd voor het voorbereiden van Oekraïne op de aankomende winter (winterization). Ook wordt het verplichtingenbudget verhoogd met EUR 25 miljoen voor het Resilience and Sustainability Trust (RST) van het IMF, EUR 2,5 miljoen voor technische assistentie voor de European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) en EUR 5 miljoen voor het Joint Fund 2030.
 Uitgaven
 Artikelonderdeel 5.1 Multilaterale samenwerking
 Mutaties Tweede suppletoire begroting 2022
 Het uitgavenbudget van artikelonderdeel 5.1 (Multilaterale samenwerking) wordt verhoogd. Dit komt hoofdzakelijk door een bijdrage voor het voorbereiden van Oekraïne op de aankomende winter (winterization). Voor deze bijdrage heeft het kabinet EUR 162 miljoen vrij gemaakt uit de generale middelen. Deze uitgaven zijn daarmee beleidsmatig gereserveerd.
 In 2022 wordt er een eenmalige betaling gedaan voor technische assistentie voor Oekraïne via de European Bank for Reconstruction and Development (EBRD). Ook wordt er een eenjarige committering aangegaan met het Joint Fund 2030. Daarnaast worden de bijdragen voor UNDP en UNICEF verhoogd en daarmee teruggebracht naar het gebruikelijke niveau.
 Artikelonderdeel 5.2 Overig armoedebeleid
 Miljoenennota mutaties
 Bij Miljoenennota is het budget op artikel 5.2 verhoogd, hoofdzakelijk vanwege de geraamde koersverliezen van EUR 11 miljoen.
 Overige mutaties Tweede suppletoire begroting 2022
 Het uitgavenbudget op artikel 5.2 (Overig armoedebeleid) wordt naar beneden bijgesteld. Deze verlaging heeft een aantal oorzaken. Een deel van het budget wordt overgeheveld naar artikel 5.1 Multilaterale samenwerking ter dekking van de technische assistentie van de European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) en bijdragen aan het het Joint Fund 2030, UNICEF en UNDP. Daarnaast wordt er EUR 20 miljoen overgeheveld naar artikel 2 (Voedselzekerheid) en artikel 3 (SRGR) voor de herstart van sociale bescherming programma’s in respectievelijk Ethiopië en Benin. Deze overheveling is in lijn met de BHOS-nota ("Doen waar Nederland goed in is") en het verdiepende bestedingsvoorstel. Ook is er sprake van onderuitputting op verschillende decentrale budgetten van kleine ODA-activiteiten. 
 Verder wordt het budget dat gereserveerd staat voor de Verdragsmiddelen Suriname (EUR 16,5 miljoen) overgeheveld naar verdeelartikel 5.4. De Verdragsmiddelen zullen in 2022 niet meer tot betaling komen en zullen in 2023 weer beschikbaar zijn
 Artikelonderdeel 5.4 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 Miljoenennota mutaties
 Vanwege de positieve economische ontwikkeling volgens de op Prinsjesdag gepubliceerde Macro Economische Verkenning (MEV) wordt het verdeelartikel voor 2022 naar boven bijgesteld.
 Overige mutaties Tweede suppletoire begroting 2022
 Per saldo neemt de stand van het verdeelartikel 5.4 af. De belangrijkste oorzaak is een tegenvaller van EUR 160 miljoen voor de ODA-toerekening in 2022 van eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen. Het meerjarige deel van deze raming wordt komend voorjaar verwerkt. Hiertegenover staat ondere andere een overheveling vanuit artikel 5.2 vanwege de Verdragsmiddelen voor Suriname. Deze middelen blijven, conform de uitvoering van het verdrag, de komende jaren wel beschikbaar.