ECLI:NL:HR:1968:AB5670, Hoge Raad, 23-01-1968, 64203
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 1968-01-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Aangenomen moet worden dat het door het Hof vernietigde vonnis was een vonnis van de Economische Politierechter, hoewel dit abusievelijk niet in het proces-verbaal van de ter terechtzitting in eerste aanleg was vermeld.

23 januari 1968. 
  No . 64203. E. 
  vS.
  
  
    
      DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN,
  
  
  
    Op het beroep van [verdachte], geboren te [geboorteplaats] [geboortedatum] 1925, van beroep winkelier, wonende te [plaats], rekwirant van cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, Economische Kamer, van 24 mei 1967, waarbij in hoger beroep, met vernietiging van een mondeling vonnis van de Politierechter in de Arrondissements-Rechtbank te 's-Hertogenbosch van 14 december 1966, rekwirant ter zake van "Overtreding van een voorschrift gesteld bij of krachtens artikel 2, lid 1, van de In- en Uitvoerwet, terwijl dat feit in artikel 19 van die Wet, nu het handelen in strijd met het bij of krachtens artikel 2, 1e lid, bepaalde opzettelijk is geschied, als misdrijf is gekenmerkt", onder aanhaling van de artikelen 1 aanhef en sub 3 aanhef en onder g en in fine, 2, 6 lid 1 aanhef en sub 10, 7, 87 van de Wet op de economische delicten, 1, 3, - met de daarin genoemde Bijlage B -, 17 van het In- en Uitvoerbesluit Landbouwgoederen 1963, 1, 2, 11, 17, 19, 21, 25, 26 van de In- en Uitvoerwet, 1, 2, 3, 5 van de In- en Uitvoerbeschikking Productschap voor Zuivel 1963, 10, 14a, 14b, 27, 91 van het Wetboek van Strafrecht, is veroordeeld tot gevangenisstraf voor de tijd van zestien weken, alsmede tot, een geldboete van vijfduizend gulden, bij gebreke van betaling en verhaal te vervangen door hechtenis voor de duur van vijftig dagen, met bevel dat van de opgelegde gevangenisstraf een deel, groot zes weken, niet zal worden tenuitvoergelegd tenzij het Hof later anders mocht gelasten op grond dat de veroordeelde zich voor het einde van een proeftijd van twee jaar wederom aan een strafbaar feit mocht hebben schuldig gemaakt dan wel zich gedurende die proeftijd op andere wijze mocht hebben misdragen; 
    Gehoord het verslag van de Raadsheer Eijssen; 
    Gezien het gerechtelijk schrijven namens de Procureur-Generaal aan de rekwirant uitgereikt, ter kennisgeving van de dag voor de behandeling van deze zaak bepaald;
    Gelet op de middelen van cassatie, namens de rekwirant voorgesteld bij op de voet van artikel 56, eerste lid, van de Wet op de economische delicten ingediende schriftuur, luidende :
    'Vast staat dat verdachte te dezer zake heeft terecht gestaan voor de Politierechter by de Arrondissements-Rechtbank te 's-Hertogenbosch die verdachte weliswaar veroordeelde maar de bevoegde rechter in deze niet was gezien het feit dat voor economische delicten, zoals het onderhavige, volgens de artikelen 38 en 29 van de Wet Economische delicten by uitsluiting de economische Kamer of de Politierechter by de Arrondissements Rechtbank bevoegd is.
    Het Gerechtshof te 's Hertogenbosch merkte het bovenstaande zeer terecht op en vernietigde derhalve het vonnis door de Politierechter op 14 december 1966 in deze zaak gewezen en zulks by zyn arrest van 23 april 1967 maar deed zelf recht in deze zaak en veroordeelde verdachte tot 16 weken gevangenisstraf waarvan 6 weken voorwaardelyk en een geldboete van f 5000, --.
    Tegen dit arrest heeft verdachte de navolgende grieven: 
    Grief I
    Ten onrechte heeft het Gerechtshof deze zaak behandeld. Immers door deze behandeling werd verdachte beroofd van zyn recht van hoger beroep, daar in prima zyn zaak door een onbevoegde rechter was behandeld. 
    Het Gerechtshof had volgens de bescheiden mening van verdachte, het vonnis van de Politierechter moeten vernietigen doch zich verder onbevoegd verklaren van deze zaak kennis te nemen, daar de enigste bevoegde rechter om deze zaak te behandelen de Economische Politierechter by de Arrondissements-Rechtbank te 's Hertogenbosch is en was. De consequentie hiervan is dan ook dat ook Uwe Raad het arrest van het Gerechtshof vernietigt voor zover dit betrekking heeft op de behandeling van de onderhavige zaak zelve en zich eveneens onbevoegd verklaart hierover te oordelen. 
    Grief II
    Het Gerechtshof veroordeelt verdachte louter en alleen op verdachte's eigen bekentenis, die verdachte zelfs heeft herroepen.
    Er bestaat geen enkele getuigenverklaring omtrent de aanvoer van de boter van verdachte naar [plaats] .
    Er bestaat eveneens geen enkele verklaring omtrent het ontdoen van merken en nummers van de boter door verdachte. Integendeel degene met wie hy zulks zoude hebben gedaan ( [getuige] ) ontkent dit ten stelligste.
    Er bestaat ten slotte geen enkele verklaring omtrent het feit dat verdachte de boter in de smokkelauto heeft geladen. Ten slotte heeft verdachte niet 1200 Kg boter doch slechts 600 Kg boter die dag gekocht van welke hoeveelheid zich nog boter in zyn winkel bevond.
    Men heeft echter niet de moeite genomen zulks te verifieren. Bovendien is het kopen van boter voor verdachte geen strafbaar feit. Hy is winkelier in kruidenierswaren en mag zulks als zodanig doen.
    De handelingen die het strafbare feit uitmaken zyn dus niet bewezen door derdenverklaringen en steunen dus alleen op de bekentenis van verdachte en op deze enkele bekentenis had het Gerechtshof verdachte niet mogen veroordelen. Ook op deze grond had verdachte behoren te worden vrygesproken";
    Gehoord de Advocaat-Generaal Berger namens de Procureur- Generaal in zijn conclusie strekkende tot verwerping van het ingestelde beroep;
    Overwegende dat bij het bestreden arrest te laste van rekwirant is bewezen verklaard:
    "dat hij op 20 juli 1966 te [plaats] en te [plaats] opzettelijk handelingen heeft verricht, die kennelijk rechtstreeks gericht waren op het bewerkstelligen van uitvoer van roomboter zonder vergunning van of namens de Minister van Landbouw en Visserij, zoals bedoeld in artikel 2 onder a van de In- en Uitvoerwet, welke handelingen hieruit hebben bestaan, dat hij alstoen en aldaar opzettelijk daartoe een partij roomboter heeft gekocht van de firma [A] te [plaats] , naar [plaats] heeft vervoerd en vervolgens tezamen en in vereniging met een ander persoon van het grootste gedeelte van die partij boter de daarop aangebrachte herkenningsmerken heeft verwijderd, en tenslotte bedoelde partij boter in een voor afvoer naar Belgie gereed staande personenauto heeft geladen";
    Overwegende ten aanzien van het eerste middel:
    dat in het bestreden arrest onder meer is overwogen: 
    "dat - ofschoon aan verdachte bij inleidende dagvaarding kennelijk telaste is gelegd een economisch delict, als omschreven in artikel 1 aanhef en onder 3º, aanhef en sub g en in fine van de "Wet op de Economische Delicten", waarvan de kennisneming in eerste aanleg volgens de artikelen 38 en 39 van die Wet bij uitsluiting is opgedragen aan de in laatst vermeld artikel genoemde meer- of enkelvoudige strafkamers van de Arrondissementsrechtbanken (Economische kamers, respectievelijk Economische Politierechters) - volgens het proces-verbaal der terechtzitting in prima verdachte terechtgestaan heeft ter "terechtzitting van de Politierechter in de Arrondissementsrechtbank te 's-Hertogenbosch", zijnde de in artikel 367 van het Wetboek van Strafvordering genoemde enkelvoudige kamer dier Rechtbank voor de vereenvoudigde behandeling van (niet-economische) strafzaken";
    dat evenaangehaalde overweging in 's Hofs arrest deel uitmaakt van een drietal overwegingen, die volgens dat arrest het Hof aanleiding hebben gegeven tot vernietiging van het in eerste aanleg gewezen vonnis;
    dat uit de omstandigheid dat rekwirant bij inleidende dagvaarding is gedagvaard om te verschijnen ter terechtzitting van de Economische Politierechter van 14 december 1966, dat blijkens het proces-verbaal van de terechtzitting in eerste aanleg de zaak op die dag door Mr. C.M. Wissmann is behandeld en dat Mr. C.M. Wissmann, naar de Hoge Raad ambtshalve bekend is, is aangewezen als lid van de enkelvoudige economische kamer bij de Arrondissements-Rechtbank te 's-Hertogenbosch, evenals uit het parketnummer E 1911/66 van de inleidende dagvaarding, moet worden afgeleid, dat de zaak in eerste aanleg is behandeld ter terechtzitting van de Economische Politierechter en dat tengevolge van een abuis is nagelaten de in het proces-verbaal van de terechtzitting in eerste aanleg, voor welk proces-verbaal een gedrukt formulier is gebezigd, vóór het woord "Politierechter" in te voegen "Economische"; 
    dat daarom moet worden aangenomen, dat het door het Hof vernietigde vonnis was een vonnis van de Economische Politierechter;
    dat het middel dus faalt;
    Overwegende ten aanzien van het tweede middel: dat het Hof als bewijsmiddelen heeft gebezigd een verklaring van rekwirant ter terechtzitting van het Hof, verklaringen van twee getuigen, een verklaring van een getuige-deskundige en twee ambtsedige processen-verbaal, alles voor zover in 's Hofs arrest vermeld; dat het aan het Hof vrijstond de in een van deze processen-verbaal voorkomende verklaring van rekwirant, ondanks de herroeping daarvan door rekwirant, te doen medewerken tot het bewijs;
    dat hetgeen van het door rekwirant verklaarde door het Hof als bewijsmiddel is gebezigd voldoende steun vindt in de overige bewijsmiddelen en het Hof het bewezenverklaarde uit de gebezigde bewijsmiddelen heeft kunnen afleiden;
    dat dus ook het tweede middel het doel mist; 
    Verwerpt het beroep.
    Gewezen te 's-Gravenhage bij de Heren Mrs. Feber, President, Eijssen, de Meijere, Moons en Ras, Raden, in bijzijn van de Substituut-Griffier Sarolea, die dit arrest hebben ondertekend, en door voornoemde President uitgesproken ter openbare terechtzitting van de drieentwintigste januari 1900 acht en zestig, in tegenwoordigheid van de genoemde Heren en de Advocaat-Generaal Remmelink.