Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2021-05-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2020–2021
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 830
 B
 
 Jaarverslag en slotwet van het Gemeentefonds 2020
 
 
 Nr. 4
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 19 mei 2021
 
 
 
 
 A
 ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 
 
 
 
 
 Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)
 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de comptabiliteitswet 2016 afzonderlijk bij wet vastgesteld en ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het gemeentefonds.
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
 
 Wetsartikel 3 
 (verplichtingenbedrag als bedoeld in artikel 5 van de Fvw)
 
 Ingevolge artikel 5, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben gemeenten gezamenlijk recht op het bedrag dat in de begroting als verplichting voor het totaal van de algemene uitkering en de aanvullende uitkeringen is opgenomen. Ingevolge artikel 5, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben de gemeenten gezamenlijk recht op de bedragen die in de begroting als verplichting voor het totaal van de integratie-uitkeringen en het totaal van de decentralisatie-uitkeringen zijn opgenomen.
 
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 K.H.
 Ollongren
 
 
 
 De Staatssecretaris van Financiën,
 
 J.A.
 Vijlbrief
 
 
 
 
 
 
 
 
 B
 ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN (SLOTVERSCHILLEN)
 
 
 
 Artikel 1 Gemeentefonds
 
 
 Uitgaven 
 
 In onderstaande tabel wordt een nadere uitsplitsing gegeven van de totstandkoming van het uitgavenbedrag van het gemeentefonds. Ten opzichte van de 2e suppletoire begroting 2020 is het uitgavenbedrag van het gemeentefonds met € 146 mln. verlaagd. De in de tabel weergegeven mutaties worden onder de tabel nader verklaard.
 
 Totstandkoming uitgavenbedrag gemeentefonds 2020 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand uitgavenbedrag vastgestelde begroting 2020
 
 
 
 
 
 31.901.410
 
 
 
 
 
 
 Stand uitgavenbedrag eerste suppletoire begroting 2020
 
 1
 Inclusief mutaties 1e ISB 2020 (Kamerstukken II 2019/20, 35480, nr. 1) en mutaties 2e ISB 2020 (Kamerstukken II 2019/20, 35544, nr. 1)
 
 
 
 
 
 
 33.151.951
 
 
 
 
 
 
 Stand uitgavenbedrag tweede suppletoire begroting 2020
 
 
 
 
 
 33.582.549
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorgestelde mutaties bij slotwet 2020
 
 
 
 
 
 
 
 1) Realisatie Kosten Financiële-verhoudingswet opdrachten
 
 
 ‒ 32
 
 
 
 
 
 2) Realisatie Kosten Financiële-verhoudingswet bijdragen
 
 
 4
 
 
 
 
 
 3) Wijziging betalingsverloop algemene uitkering 2020
 
 
 ‒ 136.025
 
 
 
 
 
 4) Wijziging betalingsverloop integratie-uitkeringen 2020
 
 
 ‒ 2
 
 
 
 
 
 5) Wijziging betalingsverloop decentralisatie-uitkeringen 2020
 
 
 ‒ 10.094
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutaties bij slotwet
 
 
 
 
 
 ‒ 146.149
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand uitgavenbedrag slotwet 2020
 
 
 
 
 
 33.436.400
 
 
 
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag Kosten Financiële-verhoudingswet opdrachten
 
 
 
 
 
 1.208
 
 
 
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag Kosten Financiële-verhoudingswet bijdragen
 
 
 
 
 
 769
 
 
 
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag Algemene uitkering
 
 
 
 
 
 26.817.031
 
 
 
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag Integratie-uitkeringen
 
 
 
 
 
 4.809.716
 
 
 
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag Decentralisatie-uitkeringen
 
 
 
 
 
 1.807.676
 
 
 
 
 
 
 De wijziging van het uitgavenbedrag is het saldo van een aantal mutaties:
 1) Realisatie Kosten Financiële-verhoudingwet opdrachten
 Het gerealiseerde bedrag komt totaal € 32 duizend lager uit dan bij 2e suppletoire begroting 2020 werd geraamd. Het budget voor 2020 is daarmee niet volledig tot besteding gekomen. Deze uitgaven zullen in 2021 alsnog worden gedaan. Daarom zullen de uitgaven «Kosten financiële-verhoudingswet» bij Voorjaarsnota 2021 met dit bedrag opwaarts worden bijgesteld, conform de bestaande afspraken hierover met het Ministerie van Financiën. 
 2) Realisatie Kosten Financiële-verhoudingwet bijdragen
 Het gerealiseerde bedrag komt totaal € 4.000 hoger uit dan bij 2e suppletoire begroting 2020 werd geraamd. 
 3) Wijziging betalingsverloop algemene uitkering 2020
 De uitbetalingen aan gemeenten in 2020 blijken lager te zijn dan het beschikbare uitgavenbudget bij 2e suppletoire begroting 2020. Het gaat hierbij om een verschil van € 136 mln. De reden voor het verschil ligt in het feit dat zolang de uitkeringsfactor niet definitief is, de omvang van de betalingen aan de gemeenten kan afwijken van het budget dat in de begroting vermeld staat. Het uitgavenbudget voor de algemene uitkering zal bij Voorjaarsnota 2021 met dit bedrag opwaarts worden bijgesteld, zodat de betalingen alsnog plaats kunnen vinden. 
 4) Wijziging betalingsverloop integratie-uitkeringen 2020
 De uitbetalingen aan gemeenten in 2020 blijken lager te zijn dan het beschikbare uitgavenbudget bij 2e suppletoire begroting 2020. Het gaat hierbij om een verschil van € 2.000. Het uitgavenbudget voor de integratie-uitkeringen zal bij Voorjaarsnota 2021 met dit bedrag opwaarts worden bijgesteld, zodat de betalingen alsnog plaats kunnen vinden. 
 5) Wijziging betalingsverloop decentralisatie-uitkeringen 2020
 De uitbetalingen aan gemeenten in 2020 blijken lager te zijn dan het beschikbare uitgavenbudget bij 2e suppletoire begroting 2020. Het gaat hierbij om een verschil van € 10 mln. Een specificatie van dit bedrag is opgenomen in de bijlage bij deze slotwet. Het uitgavenbudget voor de decentralisatie-uitkeringen zal bij Voorjaarsnota 2021 met dit bedrag opwaarts worden bijgesteld, zodat de betalingen alsnog plaats kunnen vinden. 
 
 Verplichtingen 
 
 In de volgende tabel wordt ter toelichting een nadere uitsplitsing gegeven van de totstandkoming van het verplichtingenbedrag van het gemeentefonds. Ten opzichte van de 2e suppletoire begroting 2020 is het verplichtingenbedrag met € 14 mln. verlaagd.
 
 Totstandkoming verplichtingenbedrag gemeentefonds 2020 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand verplichtingenbedrag vastgestelde begroting 2020
 
 
 
 
 
 31.901.410
 
 
 
 
 
 
 Stand verplichtingenbedrag eerste suppletoire begroting 2020
 
 1
 Inclusief mutaties 1e ISB 2020 (Kamerstukken II 2019/20, 35480, nr. 1) en mutaties 2e ISB 2020 (Kamerstukken II 2019/20, 35544, nr. 1)
 
 
 
 
 
 
 33.065.583
 
 
 
 
 
 
 Stand verplichtingenbedrag tweede suppletoire begroting 2020
 
 
 
 
 
 33.496.181
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorgestelde mutaties bij slotwet 2020
 
 
 
 
 
 
 
 1) Realisatie Kosten Financiële-verhoudingswet opdrachten
 
 
 ‒ 511
 
 
 
 
 
 2) Realisatie Kosten Financiële-verhoudingswet bijdragen
 
 
 39
 
 
 
 
 
 3) Afboeken oude verplichtingen decentralisatie-uitkeringen
 
 
 ‒ 13.502
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutaties bij slotwet
 
 
 
 
 
 ‒ 13.974
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand verplichtingenbedrag slotwet 2020
 
 
 
 
 
 33.482.207
 
 
 
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag Kosten Financiële-verhoudingswet opdrachten
 
 
 
 
 
 729
 
 
 
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag Kosten Financiële-verhoudingswet bijdragen
 
 
 
 
 
 804
 
 
 
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag Algemene uitkering
 
 
 
 
 
 26.905.046
 
 
 
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag Integratie-uitkeringen
 
 
 
 
 
 4.809.717
 
 
 
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag Decentralisatie-uitkeringen
 
 
 
 
 
 1.765.911
 
 
 
 
 
 
 De wijziging van het verplichtingenbedrag is als volgt te verklaren:
 1) Realisatie Kosten Financiële-verhoudingwet opdrachten
 Het gerealiseerde bedrag komt totaal € 511 duizend lager uit dan bij 2e suppletoire begroting 2020 werd geraamd. Dit is veroorzaakt doordat in 2020 minder opdrachten zijn aangegaan dan vooraf geraamd.
 2) Realisatie Kosten Financiële-verhoudingwet bijdragen
 Het gerealiseerde bedrag komt totaal € 39 duizend hoger uit dan bij 2e suppletoire begroting 2020 werd geraamd. Dit is veroorzaakt doordat in 2020 iets meer bijdragen zijn verleend dan vooraf geraamd.
 3) Afboeken oude verplichtingen DU
 Deze boeking hangt samen met het afboeken van enkele oude verplichtingen samenhangend met decentralisatie-uitkeringen uit 2016 en 2017.
 
 Ontvangsten 
 
 Sinds de invoering van de Financiële-verhoudingswet zijn de uitgaven en de inkomsten op grond van artikel 4 van die wet over ieder uitkeringsjaar aan elkaar gelijk. Ten opzichte van de 2e suppletoire begrotig 2020 worden de ontvangsten met € 146 mln. verlaagd.
 
 
 
 Bijlage specificatie integratie- en decentralisatie-uitkeringen
 
 
 Specificatie integratie- en decentralisatie-uitkeringen gemeentefonds 2020 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget na NJN
 
 
 Slotwet
 
 
 Budget totaal
 
 
 Uitgegeven
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Integratie-uitkeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voogdij 18+
 
 
 704.592
 
 
 
 704.592
 
 
 704.592
 
 
 0
 
 
 
 
 Beschermd wonen
 
 
 1.938.274
 
 
 
 1.938.274
 
 
 1.938.274
 
 
 0
 
 
 
 
 Participatie
 
 
 2.122.682
 
 
 
 2.122.682
 
 
 2.122.682
 
 
 0
 
 
 
 
 Verhoging raadsledenvergoeding kleine gemeenten
 
 
 9.763
 
 
 
 9.763
 
 
 9.763
 
 
 0
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten inburgering
 
 
 34.406
 
 
 
 34.406
 
 
 34.405
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 Wijziging betalingsverloop 2019
 
 
 1
 
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 SUBTOTAAL IU
 
 
 
 
 4.809.718
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.809.718
 
 
 
 
 4.809.717
 
 
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Decentralisatie-uitkeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aanpak discriminatie
 
 
 257
 
 
 
 257
 
 
 257
 
 
 0
 
 
 
 
 Aanpak laaggeletterdheid
 
 
 5.000
 
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Aanpak lerarentekort G4
 
 
 4.000
 
 
 
 4.000
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Actieprogramma Dak- en thuisloze jongeren
 
 
 156
 
 
 
 156
 
 
 156
 
 
 0
 
 
 
 
 Beeldende kunst en vormgeving
 
 
 13.500
 
 
 
 13.500
 
 
 13.500
 
 
 0
 
 
 
 
 Bevolkingsdaling
 
 
 11.245
 
 
 
 11.245
 
 
 11.245
 
 
 0
 
 
 
 
 Bibliotheekmiddelen
 
 
 1.000
 
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Bodemsanering
 
 
 51.760
 
 
 
 51.760
 
 
 51.758
 
 
 ‒ 2
 
 
 
 
 Brede aanpak dak- en thuisloosheid
 
 
 73.000
 
 
 
 73.000
 
 
 73.000
 
 
 0
 
 
 
 
 BRP centralisering inschrijving vergunninghouders
 
 
 4.731
 
 
 
 4.731
 
 
 4.731
 
 
 0
 
 
 
 
 Buurtsportcoaches
 
 
 75.005
 
 
 
 75.005
 
 
 75.004
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 Correctie Waterschapswegen (Knelpunten verdeelproblematiek)
 
 
 3.695
 
 
 
 3.695
 
 
 3.695
 
 
 0
 
 
 
 
 Crisisdienstverlening (covid 19)
 
 
 16.040
 
 
 
 16.040
 
 
 16.040
 
 
 0
 
 
 
 
 Deltaprogramma Ruimtelijke adaptie
 
 
 4.639
 
 
 
 4.639
 
 
 4.639
 
 
 0
 
 
 
 
 Dialoog Sinterklaasintocht
 
 
 35
 
 
 
 35
 
 
 35
 
 
 0
 
 
 
 
 Duurzaam erfgoed
 
 
 913
 
 
 
 913
 
 
 913
 
 
 0
 
 
 
 
 Eigen bijdrage Wmo (abonnementstarief)
 
 
 18.000
 
 
 
 18.000
 
 
 18.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Erfgoed deal
 
 
 2.205
 
 
 
 2.205
 
 
 2.205
 
 
 0
 
 
 
 
 Experiment gesloten coffeeshopketen
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 
 
 Extra kosten verkiezingen 2020 en 2021 ivm Covid-19
 
 
 28.975
 
 
 
 28.975
 
 
 28.975
 
 
 0
 
 
 
 
 Faciliteitenbesluit opvangcentra
 
 
 13.657
 
 
 
 13.657
 
 
 8.308
 
 
 ‒ 5.349
 
 
 
 
 Geweld hoort nergens thuis
 
 
 3.600
 
 
 
 3.600
 
 
 3.600
 
 
 0
 
 
 
 
 Gezond in de stad
 
 
 24.042
 
 
 
 24.042
 
 
 24.042
 
 
 0
 
 
 
 
 Groeiopgave Almere
 
 
 8.676
 
 
 
 8.676
 
 
 8.676
 
 
 0
 
 
 
 
 Impactanalyse Leefbaarheid en veiligheid
 
 
 198
 
 
 
 198
 
 
 198
 
 
 0
 
 
 
 
 Implementatie traject 5 sociaal domein
 
 
 310
 
 
 
 310
 
 
 310
 
 
 0
 
 
 
 
 Jeugd
 
 
 21.700
 
 
 
 21.700
 
 
 21.700
 
 
 0
 
 
 
 
 Jeugd aan zet
 
 
 470
 
 
 
 470
 
 
 470
 
 
 0
 
 
 
 
 Jeugdhulp aan kinderen in een AZC
 
 
 5.100
 
 
 
 5.100
 
 
 5.100
 
 
 0
 
 
 
 
 Kansen voor alle kinderen
 
 
 85.000
 
 
 
 85.000
 
 
 85.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Kerkenvisies
 
 
 3.200
 
 
 
 3.200
 
 
 2.075
 
 
 ‒ 1.125
 
 
 
 
 Koplopergemeenten clientondersteuning
 
 
 4.152
 
 
 
 4.152
 
 
 4.152
 
 
 0
 
 
 
 
 Landelijke functies opvang
 
 
 8.114
 
 
 
 8.114
 
 
 8.113
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 Landelijke voorziening vreemdelingen
 
 
 17.000
 
 
 
 17.000
 
 
 17.000
 
 
 0
 
 
 
 
 LHBTI beleid regenboogsteden
 
 
 1.323
 
 
 
 1.323
 
 
 1.323
 
 
 0
 
 
 
 
 Maatschappelijke begeleiding
 
 
 18.005
 
 
 
 18.005
 
 
 18.005
 
 
 0
 
 
 
 
 Maatschappelijke opvang
 
 
 476.057
 
 
 
 476.057
 
 
 476.057
 
 
 0
 
 
 
 
 Meetsystemen geluidsnet Geilenkirchen
 
 
 40
 
 
 
 40
 
 
 39
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep
 
 
 23.000
 
 
 
 23.000
 
 
 23.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Perspectief op werk
 
 
 35.000
 
 
 
 35.000
 
 
 35.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Pilot opvang en begeleiding asielzoekers
 
 
 443
 
 
 
 443
 
 
 443
 
 
 0
 
 
 
 
 Pilots Logeerzorg
 
 
 485
 
 
 
 485
 
 
 485
 
 
 0
 
 
 
 
 Pilots Roma en Sinti
 
 
 239
 
 
 
 239
 
 
 239
 
 
 0
 
 
 
 
 Pilots Veranderopgave inburgering (VOI)
 
 
 5.109
 
 
 
 5.109
 
 
 5.108
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 Pilots Verdere integratie arbeidsmarkt (VIA)
 
 
 176
 
 
 
 176
 
 
 176
 
 
 0
 
 
 
 
 Precariobelasting en mark- en evenemententleges
 
 
 20.000
 
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Proeftuinen cultuurprofielen
 
 
 1.399
 
 
 
 1.399
 
 
 1.399
 
 
 0
 
 
 
 
 Programmabureau Sociaal domein
 
 
 325
 
 
 
 325
 
 
 325
 
 
 0
 
 
 
 
 Regionale opgaven
 
 
 64.342
 
 
 
 64.342
 
 
 64.342
 
 
 0
 
 
 
 
 Scholenprogramma Groningen
 
 
 3.000
 
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Toeristen- en parkeerbelasting
 
 
 225.000
 
 
 
 225.000
 
 
 225.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Transformatiefonds Sociaal Domein Jeugd
 
 
 36.000
 
 
 
 36.000
 
 
 36.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Veilige steden
 
 
 391
 
 
 
 391
 
 
 391
 
 
 0
 
 
 
 
 Veiligheidshuizen
 
 
 7.699
 
 
 
 7.699
 
 
 7.699
 
 
 0
 
 
 
 
 Verhoging taalniveau statushouders
 
 
 20.000
 
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Versterken lokale werkgelegenheid Groningen
 
 
 1.300
 
 
 
 1.300
 
 
 1.300
 
 
 0
 
 
 
 
 Versterking arbeidsmarktregio's
 
 
 2.692
 
 
 
 2.692
 
 
 2.692
 
 
 0
 
 
 
 
 Voorkomen van schulden en bestrijding van armoede
 
 
 22.225
 
 
 
 22.225
 
 
 22.225
 
 
 0
 
 
 
 
 Voorschoolse voorziening peuters
 
 
 38.300
 
 
 
 38.300
 
 
 38.300
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrouwenopvang
 
 
 217.655
 
 
 
 217.655
 
 
 217.654
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 VTH-taken
 
 
 46.700
 
 
 
 46.700
 
 
 46.700
 
 
 0
 
 
 
 
 Vuelta 2020
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 
 
 Weerbare samenleving
 
 
 133
 
 
 
 133
 
 
 133
 
 
 0
 
 
 
 
 Wijziging betalingsverloop 2019
 
 
 38.357
 
 
 
 38.357
 
 
 34.741
 
 
 ‒ 3.616
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL DU
 
 
 
 
 1.817.770
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.817.770
 
 
 
 
 1.807.675
 
 
 
 
 ‒ 10.095
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL IU en DU
 
 
 
 
 6.627.488
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.627.488
 
 
 
 
 6.617.392
 
 
 
 
 ‒ 10.096