Wijziging van de Wet wapens en munitie, houdende een volledig verbod van stiletto's, valmessen en vlindermessen, alsmede uitbreiding en flexibilisering van het verbod van opvouwbare messen en verduidelijking van de Wet wapens en munitie (volledig verbod stiletto's, valmessen en vlindermessen); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136966
 2009-2010
 
 32 206
 Wijziging van de Wet wapens en munitie, houdende een volledig verbod
van stiletto’s, valmessen en vlindermessen, alsmede uitbreiding en flexibilisering
van het verbod van opvouwbare messen en verduidelijking van de Wet wapens
en munitie (volledig verbod stiletto’s, valmessen en vlindermessen)
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Bij brief van 25 maart 2008 is het voornemen aangekondigd te komen
tot een volledig verbod van stiletto’s, valmessen en vlindermessen (Kamerstukken
II 2007/08, 28 684, nr. 132). In het overleg met de Vaste Commissie
voor Justitie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal op 14 mei 2008
is toegezegd dat hiertoe een voorstel tot wijziging van de Wet wapens en munitie
(hierna: de Wwm) ingediend zal worden. Dit wetsvoorstel strekt met name tot
nakoming van deze toezegging.
 1. Achtergrond
 Wapenbezit vormt een probleem in Nederland. Dit blijkt niet alleen uit
incidenten, welke vooral plaatsvinden op scholen en in de horeca en met enige
regelmaat in de media worden gepubliceerd. In het onderzoek «Wapens
weren» uit 2008 meldt 7% van de grotere horecagelegenheden dat
er in het afgelopen jaar minstens één incident is geweest waarbij
sprake was van wapenbezit. Rondom de horeca meldt 23% van de exploitanten
incidenten met wapens. Van de scholen geeft 24% aan dat er het afgelopen
jaar minstens één wapengerelateerd incident is geweest. Ook
meldt 18% van de scholen incidenten met wapens rondom het eigen gebouw.
In de meeste gevallen betreffen deze incidenten slag-, steek- of stootwapens.
Wapenbezit onder jongeren speelt vooral in het speciaal onderwijs, waar volgens
het ITS-onderzoek in 2006 ruim 20% van de onderzochte groep scholieren
wapenbezit onder klasgenoten meldt en 18% aangeeft soms, regelmatig
of altijd een wapen mee naar school te nemen. In 2008 meldt 8% van
alle leerlingen in de «Monitor Sociale veiligheid voortgezet (speciaal)
onderwijs» het bezit, gebruik of verkopen van wapens.
 
 Het terugdringen van het wapenbezit in Nederland is voor achtereenvolgende
kabinetten steeds een punt van aandacht geweest. Hiertoe zijn uiteenlopende
middelen ingezet. Zo zijn er in de afgelopen tien jaar bewustwordingscampagnes
gevoerd (zoals «Loop jij wapenvrij?» en «Ik draag geen wapen»
in 2007), brochures verspreid («Wapens zijn geen speeltjes» in
2002) en lespakketten ontwikkeld («Stop geweld op school» in 2004).
Er zijn onderzoeken uitgevoerd naar de omvang van wapenbezit («Vuurwapens
in Nederland» in 2002, «Vuurwapengebruik, -bezit en -handel in
Nederland 2001–2003» in 2005, «Aard en omvang verkrijgbaarheid van verboden slag-, steek- en stootwapens in Nederland»
in 2007 en«Wapens weren» in 2008). Tevens zijn er verscheidene
inleveracties gehouden (voor slag-, steek- en stootwapens in 1999 en voor
vuurwapens in 2000). Voor scholen en de horeca zijn in 2007 checklisten verspreid
om de preventieve samenwerking op lokaal niveau bij de aanpak van wapenbezit
te stimuleren. In 2000 zijn de strafmaxima verhoogd bij overtreding van de
Nederlandse wapenwetgeving en in 2002 en 2005 zijn de mogelijkheden voor preventief
fouilleren verruimd. Voorts is het werkproces rond wapens binnen de politieorganisatie
verder geprofessionaliseerd door de instelling en voortgaande ontwikkeling
van de Regionale Bureau’s Wapens en Munitie.
 
 In het actieplan «Aanpak illegale wapens» van 8 juni
2005 is aan de Tweede kamer der Staten-Generaal toegezegd dat de verkrijgbaarheid
van slag-, steekwapens en andere wapens geschikt voor bedreiging zal worden
onderzocht en waar nodig beperkt (Kamerstukken II 2004/05, 28 684, nr. 55,
blz. 1, punt iii). Naar aanleiding van dit actieplan heeft tussen november
2006 en juni 2007 een onderzoek plaatsgevonden in opdracht van het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum naar de aard
en omvang van de verkrijgbaarheid van verboden slag-, steek- en stootwapens
in Nederland.
 In dit rapport komen de onderzoekers na bezoeken aan 117 winkels en 25 468
websites tot de conclusie dat er slechts zeer beperkt sprake is van verkoop
van illegale wapens via fysieke winkels of winkels op het internet. De onderzoekers
constateerden echter wel dat veelvuldig stiletto’s, vlinderen valmessen
worden aangeboden die binnen de door de Wwm toegestane maatvoering vallen.
Deze messen zijn door hun dreigende voorkomen, heimelijk draaggemak en snelle
uitvouwbaarheid gemakkelijker te gebruiken voor illegale doeleinden dan andere
legale messen. Deze messen blijken een grote aantrekkingskracht op jongeren
te hebben. Zo waren bij recente steekincidenten in de tweede helft van het
jaar 2007, onder andere op scholen in Rotterdam en Amsterdam, jongeren betrokken
die de beschikking hadden over legale vlindermessen.
 In voornoemd onderzoek zijn deze messen in circa een derde deel van de
onderzochte winkels aangetroffen. Het betrof met name dumpwinkels. Dit betekent
dat deze messen eenvoudig verkrijgbaar zijn. Voorts is van belang dat deze
legale messen slechts met moeite te onderscheiden zijn van illegale vlindermessen
aangezien dit afhankelijk is van vier technische voorschriften waarbij het
lemmet van het mes tot op de millimeter nauwkeurig moet worden opgemeten.
Opsporingsambtenaren komen dagelijks in situaties waarin zij op straat moeten
beoordelen of een mes legaal of illegaal is. De handhavingspraktijk zal door
een totaalverbod eenvoudiger worden aangezien er geen discussie meer mogelijk
is over in hoeverre de stiletto, het valmes of het vlindermes is toegestaan.
Dit geeft niet alleen de opsporingsambtenaar meer zekerheid, ook voor de burger
en bijvoorbeeld winkeliers is de nieuwe situatie duidelijker. Uit de genoemde
onderzoeken blijkt dat het bezit van deze messen de laatste jaren een zodanig
probleem vormt dat de bestuurlijke lasten en kosten van een totaal verbod
niet een belemmering vormen om tot een dergelijk verbod over te gaan.
 2. Oplossingsrichting
 Stiletto’s, vlinder- en valmessen hebben aantrekkingskracht op jongeren
door hun stoere, dreigende voorkomen, draaggemak en snelle uitvouwbaarheid.
Om steekincidenten te voorkomen is het van belang dat de verkrijgbaarheid
van dit type messen wordt verminderd. Een belangrijke aanzet daartoe is een
volledig verbod op productie, handel, bezit en dragen van stiletto’s,
vlinder- en valmessen. Deze maatregel is duidelijk voor een ieder en bevordert
een effectieve en efficiënte handhaving. Artikel I, onderdeel
B, eerste lid, onderdeel a, van het wetsvoorstel voorziet in dit verbod.
 Met het verbod op stiletto’s, valmessen en vlindermessen worden
echter nog niet alle messen met een dreigend voorkomen, heimelijk draaggemak
en snelle uitvouwbaarheid die nu op de markt zijn voor jongeren illegaal.
Er zijn meer typen messen die in het maatschappelijk verkeer als zeer bedreigend
worden ervaren en waarvan niet duidelijk is voor welk doel deze messen zijn
ontworpen. Deze messen vallen thans onder artikel 2, eerste lid, categorie
I, onderdeel 2°, van de Wwm. Het gaat om opvouwbare messen, die legaal
verhandelt en gedragen kunnen worden als ze eenzijdig snijdend zijn en in
opengevouwen toestand niet langer zijn dan 28 cm.
 
 Het schrappen van de technische voorschriften in artikel 2, eerste lid,
categorie I, onderdeel 1°, van de Wwm kan er dan ook toe leiden dat de
handel in messen die op stiletto’s, valmessen of vlindermessen lijken,
toeneemt. Er zijn immers vele technische oplossingen denkbaar om een lemmet
in een heft op te bergen. Vindingrijke producenten zullen andere vormen van
legale opvouwbare messen ontwikkelen en op de markt brengen.
 Het is echter niet wenselijk om een algemeen verbod tot het voorhanden
hebben van dergelijke messen in te voeren. Er zijn namelijk vele vormen van
opvouwbare messen die mede afhankelijk van de omstandigheden een dreigend
voorkomen hebben en tevens een maatschappelijke functie vervullen. Een verbod
op het voorhanden hebben van al deze vormen van messen vergt veel uitzonderingen
in de Wwm en de Regeling wapens en munitie en leidt daarmee tot niet handhaafbare
wet- en regelgeving. Wel is het mogelijk om in plaats van het voorhanden hebben,
het dragen van dergelijke messen te reguleren.
 
 Om het dragen van opvouwbare messen met een dreigend voorkomen te kunnen
verbieden is om deze reden in artikel I, onderdeel B, subonderdeel b, onder
ii, van het wetsvoorstel voorzien in een aanvulling. Naast de reeds bij wet
verboden opvouwbare messen die meer dan één snijkant hebben
of een lengte van meer dan 28 centimeter, wordt het dragen van opvouwbare
messen verboden die gezien aard en uiterlijk van het mes, niet specifiek zijn
vervaardigd voor reguliere maatschappelijk aanvaarde gebruiksdoeleinden of
onder de omstandigheden waaronder zij worden aangetroffen niet voor een regulier
maatschappelijk aanvaard gebruiksdoel dienen.
 
 Bij de beoordeling van de aard en het uiterlijk van het opvouwbare mes
zijn met name een dreigend voorkomen, heimelijk draaggemak en snelle uitvouwbaarheid
van belang. Voor de beoordeling van deze kenmerken zijn technische details,
zoals een angstaanjagende vorm of de snelheid waarmee het mes gebruikt kan
worden, van invloed, maar niet doorslaggevend. Zo is de vraag of een mes dreigend
voorkomt mede afhankelijk van de persoon die het mes waarneemt. Of een mes
een dreigend voorkomen heeft, is derhalve in enige mate subjectief. Dat een
dergelijk mes bij een groep personen als dreigend kan worden ervaren betekent
dat het mes als wapen gebruikt kan worden. Om dit te voorkomen is het wenselijk
dat een dergelijk mes niet op voor het publiek toegankelijke plaatsen mag
worden gedragen en op grond daarvan door de politie in beslag kan worden genomen.
 Het dragen van opvouwbare messen die zijn vervaardigd om een regulier
maatschappelijk aanvaard gebruiksdoel te realiseren, blijft toegestaan. Daartoe
is het element «reguliere maatschappelijk aanvaarde gebruiksdoeleinden»
in de definitie opgenomen. Met deze formulering is eerder goede ervaring opgedaan
in de wapenwetgeving. Hiermee blijft het toegestaan om een opvouwbaar mes
te dragen dat bijvoorbeeld is bedoeld om tapijt mee te snijden
en in verband met dat doel op een voor het publiek toegankelijke plaats wordt
gedragen.
 Voorts is voor opvouwbare messen een relatie gelegd tussen de aard en
het uiterlijk van het mes en de omstandigheden waaronder het opvouwbare mes
wordt aangetroffen. Wanneer een opvouwbaar mes door personeel in een horecavoorziening
wordt gebruikt voor het bereiden van voedsel is dat een maatschappelijk aanvaard
gebruiksdoel. Het is echter niet aanvaardbaar wanneer de aard of het uiterlijk
van het mes niet bij het gebruiksdoel aansluit of wanneer dit mes zonder maatschappelijk
aanvaard gebruiksdoel in een horecavoorziening door een klant wordt gedragen.
Zo blijft tevens het dragen van een Zwitsers zakmes in beginsel toegestaan.
Echter, ook hier geldt dat het dragen van het zakmes niet aanvaardbaar kan
zijn gelet op de omstandigheden waaronder het wordt aangetroffen, zoals bijvoorbeeld
bij een risicovolle voetbalwedstrijd.
 
 Deze wijziging en daarmee het opnemen van concrete normen ten aanzien
van de toelaatbaarheid van opvouwbare messen maakt het voor een opsporingsambtenaar
makkelijker om tot inbeslagneming over te gaan van opvouwbare messen die op
voor het publiek toegankelijke plaatsen worden gedragen. Deze wijziging strekt
ertoe om, in aanvulling op het meer algemeen geredigeerde subonderdeel 7 van
artikel 2, eerste lid, Categorie IV, van de Wwm, een apart subonderdeel gericht
op opvouwbare messen in categorie IV op te nemen. Door deze wijziging in de
definitiebepaling van categorie IV wapens in artikel 2 van de Wwm op te nemen
is het bovendien voor personen die een leeftijd van nog geen achttien jaren
hebben tevens verboden een dergelijk mes voorhanden te hebben (artikel 26,
vijfde lid, van de Wwm). Jongeren met een leeftijd van onder de achttien jaren
die een categorie IV wapen thuis of in een kluisje op school opbergen, hebben
een categorie IV wapen voorhanden en zijn daarmee in overtreding.
 
 Naast opvouwbare messen kunnen ook andere voorwerpen als bedreigend worden
ervaren. De Wwm voorziet in artikel 2, eerste lid, Categorie IV, subonderdeel
7, van de Wwm in een verbod tot het dragen van voorwerpen waarvan redelijkerwijs
kan worden aangenomen dat deze worden gedragen om letsel toe te brengen of
te dreigen. In de praktijk is gebleken dat de thans in subonderdeel 7 opgenomen
zinsnede «voor geen ander doel» een belemmering is om op te treden
wanneer een nuttig voorwerp op plaatsen wordt aangetroffen waar het normaal
gesproken niet wordt gedragen. Een voorbeeld hiervan is het dragen van een
hockeystick in een drukke kroeg. Zelfs wanneer iemand naar een hockeywedstrijd
onderweg is, en om deze reden gesteld zou kunnen worden dat het dragen van
de stick wel degelijk een doel dient, is het niet wenselijk dat iemand in
een drukke kroeg een hockeystick bij zich draagt in plaats van deze in de
garderobe te leggen. Het publiek kan dit namelijk als bedreigend ervaren.
 Met de wijziging in artikel I, onderdeel B, subonderdeel b, onder i, van
het wetsvoorstel wordt de zinsnede «voor geen ander doel» in artikel
2, eerste lid, Categorie IV, subonderdeel 7, van de Wwm geschrapt.
 
 Thans is er de mogelijkheid om via plaatselijke verordeningen in aangewezen
gebieden het dragen van messen in zijn geheel te verbieden. Deze mogelijkheid
blijft bestaan naast het onderhavige wetsvoorstel dat voorziet in een volledig
verbod op handel, bezit en het dragen van stiletto’s, vlinder- en valmessen.
Met dit wetsvoorstel wordt ten aanzien van deze messen voorzien in uniforme
regelgeving, hetgeen de voorkeur geniet. Regionale verschillen zijn gelet
op een effectieve en efficiënte handhaving van handel, bezit en dragen
van messen zeer onwenselijk. Voor zover de plaatselijke verordeningen in strijd
komen met de voorschriften van de Wwm komen zij te vervallen.
 
 Gelet op het volledig verbod op handel, bezit en het dragen van stiletto’s,
vlinder- en valmessen zal het voorhanden hebben van deze wapens een strafbaar
feit zijn. Dergelijke wapens dienen dan ook te worden ingeleverd bij de korpschef.
In samenwerking met de politie zal de mogelijkheid tot het inleveren van de
te verbieden messen worden georganiseerd. Men zal op de inlevermogelijkheid
van de wapens worden gewezen door middel van een informatiecampagne en de
politie zal zorg dragen dat de ingeleverde messen worden vernietigd. De rechtvaardiging
van het verlies van eigendom van de wapens is gelegen in de bescherming van
de openbare orde en veiligheid, zoals uiteengezet in het vorenstaande. Indien
eigenaars verzamelobjecten willen behouden is er de mogelijkheid tot het aanvragen
van een ontheffing bij de Minister van Justitie.
 3. Bedrijfseffecten en administratieve lasten algeheel
verbod stiletto’s, valmessen en vlindermessen.
 Het is thans niet zonder meer duidelijk wat de bedrijfseffecten zijn van
een algeheel verbod op stiletto’s, valmessen en vlindermessen. In het
eerder aangehaalde onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum is geconstateerd dat er met name in dumpzaken aanbod
van verschillende soorten van dergelijke messen is. Het verbod tot handel
in stiletto’s, valmessen en vlindermessen zal dan ook met name voor
dumpzaken enige betekenis hebben. Het bedrijfseffect is naar verwachting niet
groot en tevens moeilijk bepaalbaar.
 Dit type bedrijven heeft een zeer verscheiden pakket producten, waarvan
de stiletto’s, vlindermessen valmessen volgens experts van de politie
een bescheiden onderdeel uitmaken. Voorts zijn stiletto’s, valmessen
en vlindermessen voor een relatief klein bedrag te koop. Tot slot blijft voor
personen boven de achttien jaar de mogelijkheid bestaan om andere opvouwbare
messen te kopen en voorhanden te hebben. Dit zijn veelal de duurdere messen,
die bijgevolg meer aan de omzet bijdragen.
 administratieve lasten
 Het voorgestelde algehele verbod van stiletto’s, valmessen en vlindermessen
en het voorgestelde draagverbod voor opvouwbare messen bevat geen informatieverplichtingen
van het bedrijfsleven of burgers. Er zijn derhalve geen administratieve lasten
verbonden aan deze voorstellen.
 Notificatie
 Ingevolge richtlijn 98/34/EG is het algeheel verbod op stiletto’s,
valmessen en vlindermessen genotificeerd bij de Europese Commissie en bij
de overige lidstaten. De rechtvaardiging van het geheel verbod op het dragen,
produceren, de handel en bezit van stiletto’s, valmessen en vlindermessen
is gelegen in de bescherming van de openbare veiligheid.
 4. Overige wijzigingen
 In dit wetsvoorstel is van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aantal
verbeteringen in de Wwm aan te brengen. Het betreft de volgende onderwerpen:
 1. Afstemming van de Wwm met de Algemene douanewet.
 2. Voor dreiging en afdreiging geschikte wapens.
 3. Bijstelling delegatiebepalingen met betrekking tot de politie en bijzondere
opsporingsdiensten.
 4. Toestellen en voorwerpen voor hulpverlenings-, trainingsof sportdoeleinden.
 5. Sportbedrijven.
 6. Vermindering administratieve lasten bij verlof aanvragen.
 
 In het hierna volgende worden deze onderwerpen toegelicht.
 5.1. Afstemming van de Wwm en de Algemene douanewet.
 De Wet wapens en munitie en de Algemene douanewet bevatten beiden bepalingen
met betrekking tot het doen uitgaan van wapens. In de Wet wapens en munitie
is het doen uitgaan naar landen binnen de Europese Unie gereguleerd. In de
Algemene douanewet is de uitvoer naar landen buiten de Europese Unie gereguleerd
van wapens die zijn vermeld op de Gemeenschappelijke EU-lijst van militaire
goederen (PbEU C 98).
 Gebleken is dat het systeem van de Wwm en de Algemene douanewet met betrekking
tot het doen uitgaan van wapens niet helemaal sluitend is.
 Het doen uitgaan van categorie I wapens en onder de categorieën II
en III wapens vallende musketten, geweren en karabijnen van vóór
het jaar 1938, revolvers, pistolen en machinegeweren van vóór
het jaar 1890, vuurwapens die speciaal zijn ontworpen voor exercitiemunitie,
alsmede vuurwapens met een gladde loop en randvuurwapens, die niet zijn vermeld op de Gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen
(PbEU C 98) naar een land buiten de Europese Unie is niet onderworpen aan
enig vergunningstelsel voor uitvoer van wapens.
 
 Deze omissie is ontstaan bij de afstemming tussen de Wwm en de voorloper
van de Algemene douanewet, namelijk de In- en Uitvoerwet, in de wet van 12 februari
2001 tot wijziging van de In- en uitvoerwet en de Wet wapens en munitie (wederuitvoer
van strategische goederen) (Stb. 2001, 191) en is materieel ongewijzigd overgenomen
in de op 1 augustus 2008 ingevoerde Algemene douanewet.
 
 Het ontbreken van een vergunningstelsel voor het doen uitgaan van categorie
I wapens en onder de categorieën II en III wapens vallende musketten,
geweren en karabijnen van vóór het jaar 1938, revolvers, pistolen
en machinegeweren van vóór het jaar 1890, vuurwapens die speciaal
zijn ontworpen voor exercitiemunitie, alsmede vuurwapens met een gladde loop
en randvuurwapens die niet op voornoemde lijst van militaire goederen staan,
is een onbedoeld gevolg van voornoemde wet van 12 februari 2001 en bovendien
voor de hiervoor genoemde vuurwapens niet in overeenstemming met het door
Nederland en de Europese Unie ondertekende Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel
in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie, tot aanvulling van
het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde
misdaad, gehecht aan het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende
georganiseerde misdaad.
 
 Om het ontbreken van een vergunningstelsel voor het doen uitgaan van de
hiervoor genoemde wapens naar landen die geen lid zijn van de Europese Unie
te repareren zijn de volgende wijzigingen aangebracht.
 Met artikel I, onderdeel A, van het wetsvoorstel is de definitie van het
doen uitgaan van wapens uitgebreid naar landen buiten de Europese Unie. Voorts
zijn met de wijzigingen in artikel I, onderdeel E, tweede lid, met betrekking
tot het nieuwe vierde lid in artikel 13 van de Wwm, en artikel I, onderdeel
F, met betrekking tot het nieuwe zesde lid in artikel 14 van de Wwm van het
wetsvoorstel de vergunningstelsels in de Wwm voor het doen uitgaan van wapens
naar landen buiten de Europese Unie beperkt tot categorie I, II en III wapens,
die niet in de krachtens de Algemene douanewet geldende Gemeenschappelijke
EU-lijst van militaire goederen (PbEU C 98) zijn vermeld.
 
 Voorts is met de wijziging in artikel I, onderdeel E, tweede lid, met
betrekking tot het nieuw voorgestelde vijfde lid van artikel 13 de doorvoer
van categorie I wapens, die niet op voornoemde Gemeenschappelijke EU-lijst als militaire goederen zijn aangeduid, naar landen, die geen lid zijn
van de Europese Unie, voorzien in de mogelijkheid om bij ministeriële
regeling in een vrijstelling te voorzien voor specifieke categorie I wapens
of bestemmingen daarvan.
 Een overeenkomstige bepaling is opgenomen in artikel I, onderdeel F, met
betrekking tot artikel 14, zevende lid (nieuw) voor categorie II en III wapens.
 De reden voor een vrijstelling kan gelegen zijn in het voorkomen van een
onnodige handelsbelemmering door een vergunningstelsel van de doorvoer. Het
vergunningstelsel kan onnodig zijn, omdat bijvoorbeeld het betrokken type
wapen niet effectief en daarmee niet aantrekkelijk is voor illegaal gebruik
(bijvoorbeeld toestellen voor beroepsdoeleinden die geschikt zijn om projectielen
af te schieten, artikel 2, eerste lid, categorie III, onderdelen 2° en
3°, van de Wwm) of het land van invoer aangesloten is bij internationale
regelingen inzake de controle op producten voor tweeërlei gebruik zoals
het Wassenaar Arrangement en op die wijze is
voorzien in voldoende controle.
 administratieve lasten
 In de nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007 van het Ministerie
van Justitie is berekend dat de kosten die zijn verbonden aan een aanvraag
van een consent als bedoeld in artikel 14, eerste lid van de Wwm € 3750,–
bedragen. In de nulmeting is geen administratieve lastenberekening opgenomen
voor een ontheffing in verband met het doen uitgaan van wapens als bedoeld
in artikel 13, tweede lid, van de Wwm. Een dergelijke ontheffing is vergelijkbaar
met een consent. De kosten die zijn verbonden aan een aanvraag van een ontheffing
als bedoeld in artikel 13, tweede lid, onderdeel c, van de Wwm bedragen derhalve
naar schatting eveneens € 3750,–.
 Het totaal aantal aanvragen na wetswijziging zal beperkt blijven, omdat
er wordt voorzien in een algemene vrijstelling op grond van artikel 13, vijfde
lid (nieuw). Uitgaande van twintig aanvragen per jaar bedragen de aan een
stijging van het aantal aanvragen tot ontheffing verbonden kosten € 75 000,–.
 Het aantal aanvragen voor het doen uitgaan van onder categorie II en III
wapens vallende musketten, geweren en karabijnen van vóór het
jaar 1938, revolvers, pistolen en machinegeweren van vóór het
jaar 1890, vuurwapens die speciaal zijn ontworpen voor exercitiemunitie, alsmede
vuurwapens met een gladde loop en randvuurwapens naar landen buiten de Europese
Unie is moeilijk te schatten, omdat er voor deze wapens geen vergunningplicht
is. Gelet op het aantal consenten dat thans wordt afgegeven, wordt het aantal
extra aanvragen geschat op veertig. De kosten van de hieraan verbonden administratieve
lasten bedragen € 150 000,–.
 Het totaal aan extra kosten inzake administratieve lasten door een verbetering
van de afstemming tussen de Wwm en de Algemene douanewet bedraagt derhalve
naar schatting € 225 000,–.
 Notificatie
 Ingevolge richtlijn 98/34/EG is deze afstemming van de Wwm en de Algemene
Douanewet genotificeerd bij de Europese Commissie en bij de overige lidstaten.
De rechtvaardiging van deze reparatie ligt in de bescherming van de openbare
veiligheid en de uitvoering van internationale verplichtingen als aangegaan
door Nederland en de Europese Unie.
 5.2 Voor dreiging en afdreiging geschikte wapens.
 In artikel 2, eerste lid, categorie I, onderdeel 7°, van de Wwm is
opgenomen dat de Minister van Justitie voorwerpen kan aanwijzen die een ernstige
bedreiging van personen kunnen vormen of die zodanig op een wapen
gelijken, dat zij voor bedreiging of afdreiging geschikt zijn. Ook speelgoed
kan hieronder vallen.
 In artikel 2, vierde lid, van de Wwm is echter opgenomen dat voorwerpen
die klaarblijkelijk zijn bestemd om als speelgoed te worden gebruikt en die
redelijkerwijze niet geschikt kunnen worden geacht om daarmee personen ernstig
lichamelijk letsel toe te brengen, geen wapen zijn tenzij de Minister van
Justitie dit speelgoed heeft aangewezen als bedreigend of afdreigend als bedoeld
in artikel 2, eerste lid, categorie I, onderdeel 7°, van de Wwm. Het verschil
in terminologie tussen enerzijds het eerste lid, categorie I, onderdeel 7°
en anderzijds het vierde lid kan tot de conclusie leiden dat speelgoed dat
voor bedreiging of afdreiging geschikt is, maar niet geschikt kan worden geacht
om personen ernstig lichamelijk letsel toe te brengen, geïmporteerd en
verhandeld mag worden, tenzij dit speelgoed expliciet door de Minister van
Justitie is aangewezen. Nu het praktisch onmogelijk is om al het speelgoed
dat voor dreiging of afdreiging geschikt is bij ministeriële regeling
aan te wijzen als bedoeld in artikel 2, eerste lid, categorie I, onderdeel
7°, van de Wwm is bijstelling van artikel 2, vierde lid, van de Wwm noodzakelijk.
Het onderhavige voorstel leidt ertoe dat voor dreiging of afdreiging geschikt
speelgoed onder het wapenbegrip valt.
 administratieve lasten
 Het onderhavige voorstel leidt niet tot een nieuw verbod met nieuwe informatieverplichtingen.
Slechts in een beperkt aantal gevallen zal voor het doen uitgaan van wapens
als bedoeld in artikel 2, eerste lid, categorie I, onderdeel 7°, van de
Wwm een ontheffing als bedoeld in artikel 13, tweede lid, van de Wwm nodig
zijn. De daaraan verbonden administratieve lasten zijn in paragraaf 5.1
beschreven.
 Notificatie
 Ingevolge richtlijn 98/34/EG is deze bijstelling genotificeerd bij de
Europese Commisie en bij de overige lidstaten. De verduidelijking van het
feit dat ook speelgoed dat voor dreiging of afdreiging geschikt is onder het
wapenbegrip valt, vindt zijn rechtvaardiging in de bescherming van openbare
orde en veiligheid.
 5.3. Bijstelling delegatiebepalingen met betrekking
tot de politie en bijzondere opsporingsdiensten
 In artikel 3a, eerste lid, van de Wwm is bepaald dat voor personen die
deel uitmaken van de krijgsmacht of daarvoor werkzaam zijn een aantal bepalingen
van de Wwm niet van toepassing is, voor zover de Minister van Defensie dit
bij regeling heeft bepaald. Het gaat om de erkenning van personen die handelingen
aan wapens verrichten, het verbod op categorie I wapens, het consent tot in-
en uitvoer van categorie II en II wapens, de vergunning tot vervoer van categorie
II en III wapens, het voorhanden hebben van categorie II en II wapens, het
dragen van categorie II, III en IV wapens en het verlof tot voorhanden hebben
van een wapen of munitie van categorie III.
 Het tweede lid bevat een overeenkomstige bepaling voor het personeel werkzaam
bij de politie voor zover de Minister van Binnenlandse Zaken en de Minister
van Justitie dit bij regeling hebben bepaald. Voor de overige openbare dienst,
waaronder opsporingsambtenaren en bijzondere opsporingsdiensten, bevat het
derde lid een overeenkomstige bepaling voor zover de Minister van Justitie
dit bij regeling heeft bepaald.
 
 In tegenstelling tot het eerste lid met betrekking tot de krijgsmacht
bevatten het tweede en derde lid niet de mogelijkheid om personen die deel
uitmaken van de politie of daarvoor werkzaam zijn, of andere opsporingsambtenaren
categorie I wapens toe te kennen, terwijl hieraan wel behoefte
is. Zo kunnen de Minister van Justitie en de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties thans geen geluiddempers toekennen aan bijzondere bijstandseenheden
als bedoeld in artikel 60 van de Politiewet 1993, die onderdeel vormen van
de politie. Ook bestaat er geen mogelijkheid persoonsbeveiligers uit te rusten
met bijvoorbeeld een uitschuifbare wapenstok, een wapen dat volgens de definitie
van de Regeling wapens en munitie onder het begrip ploertendoder valt. Voorts
kunnen politieopleidingen slechts door middel van een ontheffing op grond
van artikel 13, tweede lid, van de Wwm worden voorzien van voorwerpen als
bedoeld in categorie I, onderdeel 7°, van de Wet wapens en munitie. Deze
voorwerpen zijn een soort nepwapens. Ze lijken qua vorm, gewicht en afmetingen
op een dienstwapen, maar zijn ter herkenning felgekleurd. Met deze nepwapens
kan op geen enkele wijze worden geschoten.
 Met de wijziging in artikel I, onderdeel C, eerste lid, van het wetsvoorstel
kunnen de Minister van Justitie en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
aan de politie dergelijke wapens toekennen.
 Met de wijziging in artikel I, onderdeel C, tweede lid, van het wetsvoorstel
wordt een overeenkomstige bepaling in de Wwm opgenomen met betrekking tot
opsporingsambtenaren van bijzondere opsporingsdiensten en buitengewoon opsporingsambtenaren.
 
 Gelet hierop wordt artikel 13, tweede lid, onder a, aangevuld met de mogelijkheid
tot het verlenen van ontheffing van het verbod als genoemd in het eerste lid,
voor het gebruik door de politie en andere opsporingsambtenaren. Deze mogelijkheid
van ontheffing is echter bedoeld voor individuele en incidentele gevallen.
 administratieve lasten
 De voorgestelde bijstelling van delegatiebepalingen met betrekking tot
de politie en bijzondere opsporingsdiensten heeft geen betrekking op burgers
of bedrijven. Er zijn derhalve geen administratieve lasten voor burgers of
bedrijven aan dit voorstel verbonden.
 5.4 Toestellen en voorwerpen voor hulpverlenings-, trainings-
of sportdoeleinden
 Regelmatig zijn er bij de politie vragen over toestellen en voorwerpen
die een maatschappelijk nuttige functie vervullen zoals lijnwerptoestellen,
die voor het redden van drenkelingen worden gebruikt en toestellen in de sport,
zoals het tennisballenkanon. Dergelijke voorwerpen zijn niet als zodanig als
wapen bedoeld. Het is derhalve wenselijk om voor dergelijke voorwerpen een
vrijstelling te kunnen verlenen. Voorts is het wenselijk dat in verband met
de rechtszekerheid in geval van twijfel over het karakter van het voorwerp
bij ministeriële regeling duidelijkheid kan worden geboden. Onnodige
administratieve procedures kunnen daarmee worden voorkomen. Met de wijziging
in Artikel I, onderdeel D, van het wetsvoorstel van artikel 4, onderdeel e,van
de Wwm wordt daarin voorzien.
 
 Voorts biedt deze wijziging een grondslag voor ontheffingen met betrekking
tot de zogenoemde «voerkatapult». Artikel 13 van de Wwm voorziet
in samenhang met artikel 2, eerste lid, categorie I, onderdeel 6, van de Wwm
in een volledig verbod van katapulten. In tegenstelling tot Nederland is in
diverse landen om ons heen een katapult voor gebruik in de vissport toegestaan.
Mede gezien de Wereldkampioenschappen sportvissen in 2009 wordt het wenselijk
geacht te voorzien in een mogelijkheid om voor bijzondere evenementen een
ontheffing te verlenen. Bij een dergelijke ontheffing kunnen voorschriften
worden opgenomen om te voorkomen dat de voerkatapult algemeen gebruikt kan
gaan worden.
 administratieve lasten
 Het is gebruikelijk om een vrijstelling voor het voorhanden hebben of
dragen van specifieke toestellen of voorwerpen in de Regeling wapens en munitie
op te nemen als algemene regeling. Er zijn geen voornemens om bij een dergelijke
regeling een informatieverplichting op te nemen. Aan dit voorstel zijn derhalve
geen administratieve lasten verbonden.
 5.5. Sportbedrijven
 Diverse sportbedrijven bieden reeds sinds een groot aantal jaren mogelijkheden
voor recreanten om te paintballschieten of kruisboogschieten. De huidige artikelen
26, zesde lid, en 27, vierde lid, van de Wwm laten een dergelijke activiteit
voor zowel jongeren tussen de 16 en 18 jaar als volwassenen niet toe. Er is
bijgevolg ten aanzien van de activiteiten paintballschieten en kruisboogschieten
sprake van een gedifferentieerde handhavingspraktijk. Hoewel er wordt gelet
op het gebruik van verboden nepvuurwapens en de leeftijdsgrens van 18 jaar
is met name de controle op de leeftijdsgrens niet altijd even intensief geweest.
Hierdoor bestaat er bij de branche van ondernemers in de recreatieve sector
onduidelijkheid over de vraag in hoeverre paintballschieten, kruisboogschieten
of het gebruik van laserwapens wordt toegestaan en onder welke voorwaarden.
 Om de Minister van Justitie de bevoegdheid te geven deze onduidelijkheid
weg te nemen en regulerend op te treden is in artikel I, onderdelen H en I,
van het wetsvoorstel voorzien in een wijziging van de artikelen 26, zesde
lid en 27, vierde lid, van de Wwm.
 De wijziging van artikel 27, vierde lid, van de Wwm betekent dat bij ministeriële
regeling kan worden voorzien in een vrijstelling voor het dragen van een wapen
van categorie IV door personen die ouder zijn dan 18 jaar in het kader van
een recreatieve activiteit. Onder recreatieve activiteit wordt ook het thans
in artikel 27, vierde lid, onderdeel b, van de Wwm bedoelde begrip «kermissen»
verstaan.
 Voorts kan ingevolge de wijziging van artikel 26, zesde lid, van de Wwm
bij ministeriële regeling worden voorzien in een vrijstelling voor het
voorhanden hebben van een wapen door personen tussen de 16 en 18 jaar in het
kader van door de minister «aangewezen recreatieve activiteiten in daartoe
gevestigde bedrijven». Dit begrip heeft een beperktere betekenis dan
het begrip «recreatieve activiteiten». in de voorgestelde wijziging
van artikel 27, vierde lid, onderdeel b, van de Wwm. Kermissen vallen, zoals
ook thans, niet onder de vrijstelling van artikel 26, zesde lid, van de Wwm
vanwege het mobiele karakter. Bedrijven met een vaste vestiging die een mogelijkheid
bieden om gebruik te maken van paintballwapens of kruisbogen vallen wel onder
het begrip «recreatieve activiteiten in daartoe gevestigde bedrijven».
 Om een vrijstelling te verkrijgen zullen deze bedrijven aan een aantal
voorschriften moeten voldoen. Zo wordt overwogen om bij de vrijstelling voorschriften
op te nemen inzake de beslotenheid van het terrein waarop de activiteit wordt
beoefend, de leeftijd van de beoefenaren (gedacht wordt aan het toestaan van
voornoemde sporten vanaf zestien jaar) en de wapens die mogen worden gebruikt.
Hoewel paintballschieten en kruisboogschieten, mits onder de juiste omstandigheden
beoefent, als zodanig weinig risico’s met zich meebrengen, is het niet
wenselijk dat gebruik wordt gemaakt van wapens die zodanig op een wapen gelijken
dat deze wapens voor dreiging of afdreiging geschikt zijn.
 administratieve lasten
 Het is gebruikelijk om een vrijstelling in de Regeling wapens en munitie
op te nemen als algemene regeling. Er zijn geen voornemens om bij een dergelijke
regeling een informatieverplichting op te nemen. Met het voorstel wordt slechts
beoogd om meer duidelijkheid te bieden in de bestaande handhavingspraktijk.
Nu het voorstel niet tot nieuwe of andere informatieverplichtingen
leidt, zijn er geen administratieve lasten aan het voorstel verbonden.
 5.6. Vermindering administratieve lasten bij verlof
aanvragen.
 Artikel 28, vierde lid, van de Wwm bepaalt de geldingsduur van een verlof
tot het voorhanden hebben van een wapen en munitie, behorend tot categorie
III. Een dergelijk verlof heeft een geldingsduur van een jaar. De gerechtigde
tot het wapenverlof is gehouden ieder jaar een verlenging aan te vragen.
 In het wapenverlof zijn voorschriften opgenomen met betrekking tot de
bergplaats. Om toezicht op de naleving van deze voorschriften te kunnen uitoefenen,
is de korpschef gehouden ieder jaar een controle uit te voeren op:
 – de wijze waarop de wapens worden opgeborgen,
 – de integriteit van de persoon aan de hand van justitiële
en politionele gegevens, en
 – de vraag of iemand nog steeds een redelijk belang heeft om een
wapen voorhanden te hebben. Zo kan bijvoorbeeld de sportschutter zijn redelijk
belang aantonen met de verrichting van minimaal achttien schietbeurten voorafgaand
aan een licentie van de Koninklijke Nederlandse Schutters Associatie.
 
 Dergelijke eisen gelden eveneens voor de bevoegdheid tot het voorhanden
hebben van een wapen voor de jacht, de jachtakte bedoeld in artikel 38, eerste
lid, onderdeel a, van de Floraen Faunawet. Deze akte is op grond van artikel
8, eerste lid, van het Jachtbesluit vanaf 1 april tot 1april van
het daarop volgende kalenderjaar geldig. De korpschef ontvangt dan ook ieder
jaar met name in maart aanvragen voor een jachtakte. Deze werkwijze leidt
tot een piekbelasting in maart en daarmee zowel tot bestuurlijke lasten voor
het politieapparaat als administratieve lasten voor de burger.
 
 Het is wenselijk dat een efficiënte werkwijze mogelijk wordt gemaakt
en de administratieve lasten voor zowel sportschutters, andere houders van
een verlof en houders van een jachtakte worden verminderd. Om de samenhang
in het vuurwapenbeleid en de uitvoering door de korpschefs te behouden en
niettemin de administratieve lasten te verminderen is zowel wijziging van
artikel 28 van de Wwm als van artikel 8 van het Jachtbesluit nodig.
 
 Het onderhavige wetsvoorstel voorziet met het voorgestelde artikel I,
onderdeel J, in wijziging van artikel 28, vierde lid, van de Wwm die ertoe
leidt dat de duur van een verlof tot het houden van een vuurwapen voor onder
meer sportschutters wordt verlengd tot vijf jaar. Hiermee is de houder van
een verlof slechts één keer in de vijf jaar gehouden een verlenging
aan te vragen. Voor houders van een jachtakte moet voor verlenging van de
geldigheid van de jachtakte separaat in wijziging van artikel 8 van het Jachtbesluit
worden voorzien.
 
 Er zijn door een streng screenings- en controlesysteem weinig incidenten
met wapens die legaal door burgers voorhanden worden gehouden. Om deze goede
naleving te behouden, is een goede controle blijvend van belang. De verlenging
van de geldigheidsduur van het verlof tot het voorhanden hebben van een wapen
en munitie betekent dat de korpschef niet meer ieder jaar een aanvraag ontvangt.
Om te voorkomen dat met het ontbreken van de aanvraag ook de prikkel tot controle
vermindert, is met de wijziging in artikel I, onderdeel J, tweede lid, een
verplichting tot controle door de korpschef opgenomen in een nieuw in artikel
28 van de Wwm in te voegen vijfde lid. Gelet op de zelfstandige positie van
de korpschef in de Wwm is een specifieke bepaling waarin bij
wet in een controleverplichting wordt voorzien wenselijk.
 
 Indien uit controle van de politie blijkt dat niet aan de vereisten van
artikel 28, tweede lid, van de Wwm wordt voldaan, kan de betrokken korpschef
het verlof onmiddellijk intrekken op grond van artikel 7 van de Wwm. De korpschefs
hanteren daartoe paragraaf 9.1 van de Circulaire wapens en munitie 2005.
 Slechts bij een lichte onregelmatigheid, zoals een kleine onjuistheid
of slordigheid kan de korpschef met een schriftelijke waarschuwing volstaan
of de voorschriften bij het verlof verzwaren. Uitgangspunt is dat aan een
persoon die voor een periode van vijf jaar een wapenverlof krijgt, hoge zorgvuldigheideisen
mogen worden gesteld. Paragraaf 9.1, vierde alinea, van de Circulaire
wapens en munitie 2005 zal worden bijgesteld.
 
 Om de jaarlijkse controle op het verlof van een wapen goed uit te kunnen
voeren, heeft de korpschef informatie nodig van de houder van het verlof.
Nu de jaarlijkse aanvraag tot verlenging vervalt, ontvangt de korpschef deze
informatie niet zonder meer.
 Met de wijziging in artikel I, onderdeel J, tweede lid, worden een nieuw
zesde en zevende lid in artikel 28 van de Wwm ingevoegd inhoudende een verplichting
voor de houder van het verlof om jaarlijks informatie aan de korpschef te
verstrekken die de korpschef nodig heeft om te controleren of de houder nog
aan de vereisten voor een verlof voldoet. De minister stelt bij ministeriële
regeling vast welke informatie verstrekt moet worden, de wijze van verstrekking
en binnen welke termijn deze informatie bij de korpschef moet worden ingediend.
Voorzover de korpschef deze informatie op een andere wijze kan verkrijgen,
wordt er naar gestreefd om deze informatie langs de meest eenvoudige weg te
doen verstrekken. Zo kan informatie over het aantal uitgevoerde schietbeurten
mogelijk langs elektronische weg of door instanties, zoals schietverenigingen
worden verstrekt.
 Onder het huidige artikel 28 van de Wwm is de houder van het verlof gehouden
informatie te verstrekken op grond van het verlof verbonden voorschriften
en kan de korpschef het verlof intrekken op grond van artikel 7, tweede lid,
onderdeel e van de Wwm. Nu de informatieverplichting ingevolge het nieuwe
artikel 28, zesde lid niet uit het verstrekte verlof maar uit de wet voortvloeit
is er met het nieuwe zevende lid in voorzien dat de korpschef bij het niet
nakomen van de informatieverplichting tot intrekking van het verlof over kan
gaan.
 administratieve lasten
 In de nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007 van het Ministerie
van Justitie is vanwege de omvang van het onderzoek een beperkt aantal wetgevingscomplexen
bezien. Het verlof, bedoeld in artikel 28 van de Wwm, maakt van dat onderzoek
geen deel uit. Er is geen meting voorhanden van de administratieve lasten
van artikel 28 van de Wwm. Het is echter wel duidelijk dat het uitbreiden
van de duur van het verlof van één jaar naar vijf jaar er zal
toe leiden dat er minder aanvragen tot verlenging van verlof worden ingediend.
Dit vermindert de administratieve lasten. Er blijft echter wel een informatieverplichting
bestaan, waarvan de administratieve lasten op dit moment echter nog niet te
bepalen zijn. Bij vaststelling van de ministeriële regeling met betrekking
tot de verstrekking van informatie zullen de administratieve lasten daarvan
worden bepaald.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 
 
 
 
 Prof. Dr. T. Mooij, drs. W. de Wit, & dr. H. Polman, Sociale Veiligheid
in het Voortgezet (Speciaal) Onderwijs 2006–2008, ITS Nijmegen 2008.
 
 
 http://wodc.minjus.nl/images/1497_volledige_tekst_tcm43–79847.pdf,
ISBN: 978-90-78969-01-3.
 
 
 http://wodc.minjus.nl/images/1497_volledige_tekst_tcm43–79847.pdf,
ISBN: 978-90-78969-01-3, zie blz. 28.
 
 
 zie de Gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen (PbEU C 98),
ML1, onderdeel a, Noot, en de na onderdeel d genoemde noten 1, 2 en 3.
 
 
 Trb. 2004, 37.
 
 
 PBEU, L 280 van 24.10.2001, blz. 5.
 
 
 Trb. 2004, 34.
 
 
 Zie noot 1 blz. 5.
 
 
 Aangesloten landen zijn Argentinië, Australië, België,
Bulgarije, Canada, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland,
Hongarije, Ierland, Italië, Japan, Kroatië, letland, Litouwen, Luxemburg,
Malta, Nederland, Nieuw Zeeland, Noorwegen, Oekraïne, Oostenrijk, Polen,
Portugal, Roemenië, de Russische Federatie, Slowakije, Slovenië,
Spanje, Tsjechië, Turkije, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten
van Amerika, Zuid-Afrika, Zuid-Korea, Zweden en Zwitserland.
 
 
 Gedoeld wordt hier op het Protocol tegen de illegale vervaardiging van
en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie, tot aanvulling
van het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde
misdaad, gehecht aan het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende
georganiseerde misdaad.