Gewijzigd voorstel van wet
Staten-Generaal — Kamerstuk Voorstel van wet
Datum: 2020-12-21 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2020-2021
 Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Kamerstukken
 
 
 
 35 600
 
 Wijziging van de Wet natuurbescherming en de Omgevingswet (stikstofreductie en natuurverbetering)
 
 
 
 C
 
 GEWIJZIGD VOORSTEL VAN WET
 
 17 december 2020
 
 
 
 Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
 
 Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
 Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het, mede gelet op richtlijnen 92/43/EEG en 2009/147/EG, wenselijk is om de depositie van stikstof op daarvoor gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden te verminderen en om de natuur in die gebieden te verbeteren, met behulp van in regelgeving vastgestelde omgevingswaarden en een programma met maatregelen, om de tijdelijke stikstofemissies door activiteiten van de bouwsector buiten beschouwing te kunnen laten bij de Natura 2000-vergunning en om voorheen vergunningvrije projecten met een geringe depositie te legaliseren;
 
 
 Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:
 
 
 
 
 
 ARTIKEL
 I
 
 De Wet natuurbescherming wordt als volgt gewijzigd:
 
 A
 In artikel 1.1, eerste lid, wordt in de alfabetische volgorde ingevoegd:
 
 
 
 
 
 
 –
 voor stikstof gevoelige habitats:
 
 voor stikstof gevoelige leefgebieden voor vogelsoorten, natuurlijke habitats en habitats van soorten waarvoor een instandhoudingsdoelstelling geldt;
 
 
 
 
 
 
 
 B
 Na artikel 1.12 worden de volgende artikelen ingevoegd:
 
 
 
 Artikel
 1.12a
 
 
 1.
 Het percentage van het areaal van de voor stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden waarop de depositie van stikstof niet groter is dan de hoeveelheid in mol per hectare per jaar waarboven verslechtering van de kwaliteit van die habitats niet op voorhand is uit te sluiten, bedraagt:
 
 
 a.
 in 2025: ten minste 40%;
 
 
 b.
 in 2030: ten minste 50%;
 
 
 c.
 in 2035: ten minste 74%.
 
 
 
 
 2.
 De in het eerste lid bedoelde omgevingswaarden zijn resultaatsverplichtingen.
 
 
 
 
 Artikel
 1.12b
 
 
 1.
 Onze Minister stelt een programma stikstofreductie en natuurverbetering vast:
 
 
 a.
 voor het verminderen van de depositie van stikstof op voor stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden om te voldoen aan de omgevingswaarden, bedoeld in artikel 1.12a, eerste lid; en
 
 
 b.
 voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen voor de in onderdeel a bedoelde habitats.
 
 
 Daarbij houdt Onze Minister rekening met de vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied en met de regionale en lokale bijzonderheden.
 
 
 2.
 In het programma worden tussentijdse doelstellingen opgenomen met het oog op:
 
 
 a.
 het tijdig voldoen aan de omgevingswaarden; en
 
 
 b.
 de in het programma opgenomen maatregelen voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen.
 
 
 
 
 3.
 De in het tweede lid bedoelde doelstellingen zijn inspanningsverplichtingen.
 
 
 
 
 Artikel
 1.12c
 
 Op de voorbereiding van het programma stikstofreductie en natuurverbetering en wijzigingen daarvan is afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing, behalve in geval van wijzigingen van ondergeschikte aard. Zienswijzen kunnen naar voren worden gebracht door een ieder.
 
 
 
 Artikel
 1.12d
 
 De bestuursorganen die daarvoor in het programma zijn aangewezen, zorgen voor de uitvoering van de daarin opgenomen maatregelen binnen de daarbij aangegeven termijn, voor zover uit het programma blijkt dat die bestuursorganen met het opnemen van de maatregelen hebben ingestemd.
 
 
 
 Artikel
 1.12e
 
 
 1.
 Het bestuursorgaan dat daarvoor in het programma is aangewezen, kan:
 
 
 a.
 in dat programma opgenomen maatregelen, activiteiten of ontwikkelingen ambtshalve wijzigen of vervangen of laten vervallen, en
 
 
 b.
 maatregelen, activiteiten of ontwikkelingen aan het programma toevoegen,
 
 
 als aannemelijk wordt gemaakt dat die wijzigingen per saldo passen binnen, of in ieder geval niet in strijd zijn met, het programma.
 
 
 2.
 De bestuursorganen, bedoeld in artikel 1.12d, kunnen verzoeken om een wijziging van het programma. Bij dat verzoek wordt aannemelijk gemaakt dat is voldaan aan het eerste lid.
 
 
 
 
 Artikel
 1.12f
 
 
 1.
 De bij algemene maatregel van bestuur aangewezen bestuursorganen verzamelen gegevens over:
 
 
 a.
 de voortgang en de gevolgen van de maatregelen, opgenomen in het programma stikstofreductie en natuurverbetering;
 
 
 b.
 de ontwikkeling van de staat van instandhouding van de voor stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden.
 
 
 
 
 2.
 De bestuursorganen verstrekken de gegevens aan Onze Minister.
 
 
 3.
 Onze Minister beoordeelt of wordt voldaan aan de omgevingswaarden, bedoeld in artikel 1.12a, eerste lid, en aan de tussentijdse doelstellingen, bedoeld in artikel 1.12b, tweede lid.
 
 
 4.
 Onze Minister zorgt voor de verslaglegging van de resultaten en zendt de verslagen aan beide kamers der Staten-Generaal.
 
 
 
 
 Artikel
 1.12fa
 
 
 1.
 Binnen twee jaar na de inwerkingtreding van artikel 1.12b leggen gedeputeerde staten Onze Minister een gebiedsplan voor ter gebiedsgerichte uitwerking van de landelijke omgevingswaarde en het programma stikstofreductie en natuurverbetering. Het plan kan indien gewenst door gedeputeerde staten vergezeld gaan van een voorstel tot wijziging van het programma. Het plan beschrijft voor elke voor stikstof gevoelige habitat in de Natura 2000-gebieden in de betrokken provincie in elk geval:
 
 
 a.
 voor zover het programma stikstofreductie en natuurverbetering niet meer actueel is:
 
 
 1°.
 de omvang van de stikstofdepositie en de bronnen daarvan, onderscheiden naar de belangrijkste sectoren en naar de afkomst van binnen en buiten de provincie, en de mate waarin de kritische depositiewaarde wordt overschreden;
 
 
 2°.
 de verwachte autonome ontwikkeling van de stikstofemissie door bronnen binnen en buiten de betrokken Natura 2000-gebieden en de gevolgen daarvan voor de omvang van stikstofdepositie in de voor stikstof gevoelige habitats;
 
 
 
 
 b.
 de binnen en buiten de betrokken Natura 2000-gebieden in de provincie uitgevoerde of uit te voeren maatregelen die bijdragen aan:
 
 
 1°.
 vermindering van de stikstofdepositie met het oog op het tijdig voldoen aan de omgevingswaarden, bedoeld in artikel 1.12a, eerste lid, en aan de tussentijdse doelstellingen, bedoeld in artikel 1.12b, tweede lid, onderdeel a;
 
 
 2°.
 het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen;
 
 
 
 
 c.
 de verwachte sociaaleconomische effecten en de weging van de haalbaarheid en doelmatigheid en doeltreffendheid van de maatregelen, bedoeld in onderdeel b;
 
 
 d.
 de verwachte gevolgen van de maatregelen, bedoeld in onderdeel b, voor de omvang van de stikstofdepositie, respectievelijk het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen.
 
 
 
 
 2.
 Na ontvangst van een plan als bedoeld in het eerste lid kan Onze Minister, na instemming van beide partijen, het programma stikstofreductie en natuurverbetering dienovereenkomstig wijzigen, door daarin voor elke voor stikstof gevoelige habitat in de Natura 2000-gebieden en voor de betrokken provincie in elk geval de maatregelen te beschrijven die nodig zijn om tijdig te voldoen aan de omgevingswaarden, bedoeld in artikel 1.12a, eerste lid, en aan de tussentijdse doelstellingen, bedoeld in artikel 1.12b, tweede lid, onderdeel a.
 
 
 
 
 Artikel
 1.12g
 
 
 1.
 Onze Minister wijzigt het programma stikstofreductie en natuurverbetering als uit de beoordeling, bedoeld in artikel 1.12f, derde lid, blijkt dat met het programma niet kan worden voldaan aan een omgevingswaarde als bedoeld in artikel 1.12a, eerste lid, of aan een tussentijdse doelstelling als bedoeld in artikel 1.12b, tweede lid.
 
 
 2.
 Het programma wordt zo gewijzigd dat binnen een passende termijn aan de omgevingswaarde wordt voldaan.
 
 
 3.
 Onverminderd het eerste en tweede lid wordt het programma ten minste iedere zes jaar geactualiseerd.
 
 
 
 
 Artikel
 1.12ga
 
 Als bij de beoordeling, bedoeld in artikel 1.12f, derde lid, blijkt dat ondanks alle maatregelen die al zijn getroffen een instandhoudingsdoelstelling voor een voor stikstof gevoelige habitat in een Natura 2000-gebied niet kan worden bereikt of alleen met een onevenredige inspanning kan worden bereikt als gevolg van stikstofdepositie die wordt veroorzaakt door bronnen in andere lidstaten van de Europese Unie, overlegt Onze Minister met de lidstaten waaruit de stikstof overwegend afkomstig is, over maatregelen in die lidstaten om de emissie te verminderen. Als die vermindering redelijkerwijs niet mogelijk is, overlegt Onze Minister met de Europese Commissie over de toepassing van de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn voor dit Natura 2000-gebied en de betrokken habitat.
 
 
 
 Artikel
 1.12h
 
 Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld over:
 
 
 a.
 de inhoud van het programma;
 
 
 b.
 het verzamelen en verstrekken van gegevens, bedoeld in artikel 1.12f, eerste en tweede lid;
 
 
 c.
 de in artikel 1.12f, derde lid, bedoelde beoordeling of wordt voldaan aan de omgevingswaarden en de tussentijdse doelstellingen;
 
 
 d.
 de verslaglegging, bedoeld in artikel 1.12f, vierde lid.
 
 
 
 
 
 
 Ba
 Na artikel 1.13 worden de volgende artikelen ingevoegd:
 
 
 
 Artikel
 1.13a
 
 
 1.
 Onze Minister draagt in het belang van de rechtszekerheid tezamen met gedeputeerde staten van de provincies zorg voor het legaliseren van de projecten met een geringe stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden die voldeden aan de voorwaarden van artikel 2.12 van het Besluit natuurbescherming, zoals dat luidde op 28 mei 2019.
 
 
 2.
 Onze Minister stelt zo spoedig mogelijk een programma vast met maatregelen om de gevolgen van de stikstofdepositie van de in het eerste lid bedoelde projecten te mitigeren of te compenseren, gericht op de verlening voor de projecten van:
 
 
 a.
 een vergunning als bedoeld in artikel 2.7, tweede lid;
 
 
 b.
 een voor de vergunning, bedoeld in onderdeel a, in de plaats komende omgevingsvergunning voor activiteiten als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onderdeel i, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht; of
 
 
 c.
 een vrijstelling als bedoeld in artikel 2.9, tweede lid.
 
 
 
 
 3.
 In het programma worden alleen maatregelen opgenomen die niet zijn opgenomen in het programma stikstofreductie en natuurverbetering, bedoeld in artikel 1.12b.
 
 
 4.
 De in het programma opgenomen maatregelen worden uitgevoerd binnen drie jaar na de vaststelling van het programma.
 
 
 5.
 In het programma opgenomen compenserende maatregelen als bedoeld in artikel 6, vierde lid, van de Habitatrichtlijn waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft.
 
 
 
 
 Artikel
 1.13b
 
 
 1.
 Onze Minister beoordeelt of de in het programma, bedoeld in artikel 1.13a, tweede lid, opgenomen maatregelen tijdig worden uitgevoerd en de beoogde gevolgen hebben.
 
 
 2.
 Onze Minister wijzigt het programma als uit de beoordeling blijkt dat de maatregelen niet tijdig de beoogde gevolgen hebben.
 
 
 3.
 Het programma wordt zo gewijzigd dat de beoogde gevolgen binnen een passende termijn alsnog worden bereikt.
 
 
 
 
 Artikel
 1.13c
 
 Op het programma, bedoeld in artikel 1.13a, tweede lid, zijn de artikelen 1.12c, 1.12d, 1.12e, 1.12f, eerste, tweede en vierde lid, en 1.12h, onderdelen a, b en d, van overeenkomstige toepassing.
 
 
 
 
 Bb
 In de artikelen 2.8, eerste lid, en 2.9, derde lid, aanhef, wordt «artikel 2.7, derde lid» vervangen door «artikel 2.7, tweede lid».
 
 
 Bc
 De eerste zin van artikel 2.8, zevende lid, wordt vervangen door twee zinnen, luidende:
 
 
 
 Compenserende maatregelen als bedoeld in het vierde lid, onderdeel c, maken onderdeel uit van het plan. De verplichting om compenserende maatregelen te treffen maakt onderdeel uit van de vergunning voor het project, bedoeld in het eerste lid, tenzij die verplichting volgt uit het programma, bedoeld in artikel 1.13a, tweede lid.
 
 
 
 C
 Na artikel 2.9 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
 
 
 
 Artikel
 2.9a
 
 De gevolgen van de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden die wordt veroorzaakt door bij algemene maatregel van bestuur aangewezen activiteiten van de bouwsector, worden buiten beschouwing gelaten voor de toepassing van artikel 2.7, tweede lid. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld.
 
 
 
 
 D
 In artikel 8.4 wordt onder vernummering van het eerste en tweede lid tot tweede en derde lid een lid ingevoegd, luidende:
 
 
 
 1.
 De voordracht voor een krachtens artikel 1.12f, eerste lid, 1.12h of 2.9a vast te stellen algemene maatregel van bestuur wordt niet eerder gedaan dan vier weken nadat het ontwerp aan beide kamers der Staten-Generaal is overgelegd.
 
 
 
 
 
 
 
 ARTIKEL
 II
 
 De Omgevingswet wordt als volgt gewijzigd:
 
 aA
 Artikel 2.11, tweede lid, komt te luiden:
 
 
 
 2.
 Bij omgevingsplan kunnen geen omgevingswaarden worden vastgesteld in aanvulling op of in afwijking van omgevingswaarden die bij omgevingsverordening, bij algemene maatregel van bestuur, bij besluit als bedoeld in artikel 2.12a, eerste lid, 2.13a, eerste lid, of 2.15, tweede lid, of in deze wet zijn vastgesteld, tenzij bij de omgevingsverordening, de maatregel, het besluit of, als omgevingswaarden in deze wet zijn vastgesteld, bij algemene maatregel van bestuur anders is bepaald.
 
 
 
 
 
 bA
 Artikel 2.12, tweede lid, komt te luiden:
 
 
 
 2.
 Bij omgevingsverordening kunnen geen omgevingswaarden worden vastgesteld in aanvulling op of in afwijking van omgevingswaarden die bij algemene maatregel van bestuur, bij besluit als bedoeld in artikel 2.15, tweede lid, of in deze wet zijn vastgesteld, tenzij bij de maatregel, het besluit of, als omgevingswaarden in deze wet zijn vastgesteld, bij algemene maatregel van bestuur anders is bepaald.
 
 
 
 
 
 A
 Na artikel 2.15 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
 
 
 
 Artikel
 2.15a
 (omgevingswaarden stikstofdepositie)
 
 
 1.
 Het percentage van het areaal van de voor stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden waarop de depositie van stikstof niet groter is dan de hoeveelheid in mol per hectare per jaar waarboven verslechtering van de kwaliteit van die habitats niet op voorhand is uit te sluiten, bedraagt:
 
 
 a.
 in 2025: ten minste 40%;
 
 
 b.
 in 2030: ten minste 50%;
 
 
 c.
 in 2035: ten minste 74%.
 
 
 
 
 2.
 De in het eerste lid bedoelde omgevingswaarden zijn resultaatsverplichtingen.
 
 
 3.
 In elk geval in 2028 wordt bezien of met het programma kan worden voldaan aan de omgevingswaarde voor 2035.
 
 
 4.
 Uiterlijk in 2033 en vervolgens steeds uiterlijk twee jaar voor het verstrijken van de termijn waarbinnen aan de omgevingswaarde, bedoeld in het eerste lid, onder c, moet zijn voldaan, dient de regering een voorstel van wet in tot wijziging van het eerste lid ten behoeve van de vaststelling van de omgevingswaarde voor de volgende periode, zodat de depositie op termijn wordt verminderd tot een niveau dat nodig is voor een gunstige staat van instandhouding van de betrokken natuurlijke habitats en soorten op landelijk niveau.
 
 
 
 
 
 Aa
 In artikel 2.24, eerste lid, wordt «bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde omgevingswaarden» vervangen door «bij algemene maatregel van bestuur of in deze wet vastgestelde omgevingswaarden».
 
 
 B
 Aan artikel 3.9 wordt een lid toegevoegd, luidende:
 
 
 
 4.
 Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit stelt een programma vast voor:
 
 
 
 
 a.
 het verminderen van de depositie van stikstof op voor stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden om te voldoen aan de omgevingswaarden, bedoeld in artikel 2.15a, eerste lid; en
 
 
 b.
 het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen voor die habitats.
 
 
 Daarbij houdt Onze Minister rekening met de vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied en met de regionale en lokale bijzonderheden.
 
 
 
 
 
 C
 Aan het slot van artikel 3.18, derde lid, wordt «derde lid» vervangen door «derde en vierde lid».
 
 
 D
 In artikel 3.19 wordt, onder vernummering van het derde lid tot vierde lid, een lid ingevoegd, luidende:
 
 
 
 3.
 Het eerste en tweede lid zijn van overeenkomstige toepassing op een programma als bedoeld in artikel 3.9, vierde lid.
 
 
 
 
 
 Da
 Aan artikel 20.2, eerste lid, wordt een zin toegevoegd, luidende: Voor een in deze wet vastgestelde omgevingswaarde vindt de aanwijzing plaats bij algemene maatregel van bestuur.
 
 
 Db
 Na artikel 22.20 wordt een afdeling toegevoegd, luidende:
 
 
 
 Afdeling
 22.4
 Legalisering projecten natuur
 
 
 
 Artikel
 22.21
 (vaststellen van programma)
 
 
 1.
 Onze Minister draagt uit een oogpunt van rechtszekerheid tezamen met gedeputeerde staten van de provincies zorg voor het legaliseren van de projecten met een geringe stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden die voldeden aan de voorwaarden van artikel 2.12 van het Besluit natuurbescherming, zoals dat luidde op 28 mei 2019.
 
 
 2.
 Onze Minister stelt zo spoedig mogelijk een programma vast met maatregelen om de gevolgen van de stikstofdepositie van de in het eerste lid bedoelde projecten ongedaan te maken, te beperken of te compenseren gericht op:
 
 
 a.
 de verlening voor de projecten van een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit; of
 
 
 b.
 de aanwijzing van de projecten als vergunningvrije gevallen op grond van artikel 5.2, eerste of derde lid.
 
 
 
 
 3.
 In het programma worden alleen maatregelen opgenomen die niet zijn opgenomen in het programma, bedoeld in artikel 3.9, vierde lid.
 
 
 4.
 De in het programma opgenomen maatregelen worden uitgevoerd binnen drie jaar na de vaststelling van het programma.
 
 
 5.
 In het programma opgenomen compenserende maatregelen als bedoeld in artikel 6, vierde lid, van de habitatrichtlijn waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft.
 
 
 6.
 De artikelen 2.25, eerste lid, aanhef en onder a, onder 1°, 3.12, 3.18, eerste en tweede lid, 3.19, eerste en tweede lid, 16.27, 16.77b, tweede lid, en 16.139 zijn van overeenkomstige toepassing.
 
 
 
 
 Artikel
 22.22
 (einde legalisering)
 
 Deze afdeling vervalt op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
 
 
 
 
 
 E
 In de bijlage bij artikel 1.1 wordt in de alfabetische volgorde ingevoegd:
 
 
 
 
 voor stikstof gevoelige habitats:
 
 voor stikstof gevoelige leefgebieden voor vogelsoorten, natuurlijke habitats en habitats van soorten waarvoor een instandhoudingsdoelstelling geldt;
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ARTIKEL
 III
 
 
 1.
 Een programma stikstofreductie en natuurverbetering, vastgesteld op grond van artikel 1.12b van de Wet natuurbescherming, wordt aangemerkt als een programma als bedoeld in artikel 3.9, vierde lid, van de Omgevingswet.
 
 
 2.
 Een programma, vastgesteld op grond van artikel 1.13a, tweede lid, van de Wet natuurbescherming, wordt aangemerkt als een programma als bedoeld in artikel 22.21, tweede lid, van de Omgevingswet.
 
 
 
 
 
 ARTIKEL
 IV
 
 Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.
 
 
 
 
 Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
 
 Gegeven
 
 De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,