Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2025-11-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2025‒2026Tweede Kamer der Staten-Generaal2Kamerstukken36 850XXWijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Asiel en Migratie (XX) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)Nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTINGOntvangen 28 november 2025A.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 tot en met 2De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:1.de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Asiel en Migratie;2.de begrotingsstaat inzake het agentschap van dit ministerie;De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).De Minister van Asiel en Migratie, De Minister voor Asiel en Migratie,D.M. van Weel M.C.G. KeijzerB.BEGROTINGSTOELICHTING1LeeswijzerDit is de tweede suppletoire begroting 2025 van het Ministerie van Asiel en Migratie. Deze suppletoire begroting hangt samen met de Najaarsnota 2025.In hoofdstuk 2 is een overzicht opgenomen van de belangrĳkste uitgaven- en ontvangstenmutaties. Het betreft mutaties die groter zĳn dan € 10 mln.In hoofdstuk 3 is per beleidsartikel de tabel ‘budgettaire gevolgen van beleid’ opgenomen. In hoofdstuk 4 gebeurt dit voor de niet-beleidsartikelen.Na de tabel budgettaire gevolgen van beleid wordt een toelichting op de cĳfers uit de kolom «mutaties 2e suppletoire begroting 2025» gegeven voor zover deze groter zĳn dan € 5,0 mln. De mutaties kunnen zowel beleidsmatig als financieel-technisch van aard zĳn. Financieel-technische mutaties worden conform de Rĳksbegrotingsvoorschriften niet nader toegelicht. In de regel geldt dat uitgavenmutaties en verplichtingenmutaties aan elkaar gelĳk zĳn. De toelichtingen gelden daarom voor zowel de uitgaven- als de verplichtingenmutaties. Wanneer dit niet het geval is, wordt voor de verplichtingmutaties een aparte toelichting opgenomen als er sprake is van een opmerkelĳk verschil met de uitgavenmutaties.In hoofdstuk 5 is het exploitatie- en kasstroomoverzichten van het agentschap weergegeven indien de cumulatieve mutaties (in totaal) groter zĳn dan 5% van de oorspronkelĳk vastgestelde begroting of cumulatieve mutaties (in totaal) groter zĳn dan € 20 miljoen ten opzichte van de oorspronkelĳk vastgestelde begroting, voor zover mutaties ten opzichte van de oorspronkelĳke begroting niet reeds zĳn gemeld bĳ de suppletoire begroting september.2Beleid2.1Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutatiesTabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)ArtikelUitgaven 2025Vastgestelde begroting 20259.480.898Stand suppletoire begroting september 20258.535.895Belangrijkste suppletoire mutaties1Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)37‒ 224.0042Official Development Assistance (ODA)37‒ 116.0693Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)37‒ 86.5004Dwangsommen IND37160.0005Nidos37‒ 81.9006Samenwerkingsverbanden asielketen37‒ 30.0007Versterking vreemdelingenketen37‒ 15.0008Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden37‒ 395.4609BTW- compensatiefonds opvang Oekraïnse ontheemden37‒ 53.03810Overige mutaties‒ 20.964Stand 2e suppletoire begroting 20257.672.960Toelichting1.Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)De asielinstroom is op basis van het mediaan scenario Meerjaren Productie Prognose (MPP) 2025 lager dan eerder geraamd, waardoor er minder asielzoekers opgevangen hoeven te worden en de kosten voor het COA dalen. Vanwege deze lagere instroom daalt de verwachte gemiddelde bezetting bij het COA naar 74.362 personen. Dit leidt tot een meevaller van € 224 mln.2.Official Development Assistance (ODA)Een deel van de eerstejaarsopvang van asielzoekers uit ontwikkelingslanden wordt betaald vanuit het ODA-budget. Door een lagere asielinstroom op basis van het mediaan scenario MPP 2025 dan eerder geraamd, hoeven minder asielzoekers te worden opgevangen, waardoor ook de eerstejaarstoerekening van de opvang aan het ODA budget wordt verlaagd met € 116,1 mln. Deze middelen worden nu teruggeboekt naar de begroting van het ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp.3.Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)Bij de IND is per saldo sprake van een meevaller van 86,5 miljoen euro, veroorzaakt door een mee- en tegenvaller. Door de lagere asielinstroom worden er minder kosten gemaakt voor het behandelen van asielaanvragen en ontstaat er een meevaller van € 107,5 mln. De werkelijke kosten per asielaanvraag zijn hoger dan verwacht, wat leidt tot een tegenvaller bij de IND van € 21 mln.4.Dwangsommen INDDoor de oplopende voorraden bij de IND lopen ook de wachttermijnen van asielaanvragen op, wat leidt tot het uitkeren van meer en hogere dwangsommen door de IND. Hiervoor wordt € 160 mln. toegevoegd aan de voorziening dwangsommen bij de IND.5.NidosEen meevaller van € 81,9 mln. op Nidos door de lagere asielinstroom op basis van het mediaan scenario MPP 2025 dan eerder geraamd. Door de lagere asielinstroom worden circa € 22 mln. minder kosten gemaakt voor de begeleiding van jongeren. Daarnaast worden er minder kleinschalige opvangplekken gerealiseerd dan nodig, dit leidt tot ongeveer € 60 mln. aan minder uitgaven.6.Samenwerkingsverbanden asielketenEen meevaller van € 30 mln. op de samenwerkingsverbanden. De meevaller wordt veroorzaakt doordat de verwachte uitbetaling van de middelen van de spreidingswet niet overeenkomt met de beschikbare middelen in de begroting. De spreidingswetbonussen worden deels in 2025 en deels in 2026 uitgekeerd.7.Versterking vreemdelingenketenBinnen het budget Versterking Vreemdelingenketen zijn op diverse onderdelen, zoals het Migratiepact en Procesbeschikbaarheidslocatie (PBL), middelen niet volledig tot besteding gekomen. Dit komt doordat in 2025 minder kosten dan verwacht zijn gemaakt voor de pilot PBL die in juni van start is gegaan en een deel van de middelen die in 2025 zijn toegekend voor o.a. het migratiepact die dit jaar niet volledig tot besteding komen doordat in 2025 de werkzaamheden minder zijn dan eerder verwacht. Dit leidt tot een meevaller van € 15 mln.8.Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden•Op het gebied van de Gemeentelĳke Opvang Oekraïners (GOO) en Particuliere Opvang Oekraïners (POO) is er een meevaller van € 358 mln. op de bekostiging van gemeenten voor het realiseren van opvangplekken voor ontheemden. Dit komt enerzijds doordat er minder gemeentelijke opvangplekken zijn gerealiseerd dan de opvangopgave vereiste, en anderzijds omdat minder gemeenten dan verwacht hun werkelijke kosten declareren, voor zover die boven het normbedrag uitkomen.•De veiligheidsregio’s en regionale openbare lichamen maken minder kosten voor de eerste opvang van ontheemden dan geraamd. Dit levert een meevaller op van € 19 mln.•De kosten die medeoverheden maken, zijn lager dan begroot, waardoor ook de benodigde afdracht aan het btw-compensatiefonds daalt. Dit resulteert in een meevaller van € 6 mln.•Uit de afrekening van subsidies aan niet-gouvernementele organisatie (ngo’s) Oekraïne opvang volgt dat er minder nabetalingen nodig zijn dan geraamd. Dit leidt tot een meevaller van € 4 mln.•Voor de Regeling Medische zorg Ontheemden (RMO) is minder budget, ad € 8,4 mln., nodig dan geraamd. Hoewel de gemiddelde zorgkosten per ontheemde iets gestegen zijn, hebben minder ontheemden gebruik gemaakt van zorg dan verwacht.9.BTW- compensatiefonds opvang Oekraïense ontheemdenEen aantal van de taken van gemeenten voor de opvang van Oekraïense ontheemden zijn compensabel uit het btw-compensatiefonds. Als beleidsverantwoordelijk departement heeft Asiel en Migratie dat bedrag ter dekking te storten in het fonds. Hiervoor wordt € 53 mln. overgeboekt naar het ministerie van Financiën.10.Overige mutatiesDe post ‘overige mutaties’ bestaat voornamelijk uit technische mutaties en mutaties van minder dan 10 miljoen euro.Tabel 2 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)ArtikelOntvangsten 2025Vastgestelde begroting 202512.826Stand suppletoire begroting september 2025385.972Belangrijkste suppletoire mutaties1Afrekening 2024 opvang Oekraïense Ontheemden3761.0002Overige mutaties4.200Stand 2e suppletoire begroting 2025451.172Toelichting1.Afrekening 2024 opvang Oekraïense OntheemdenUit de afrekening voor de gemeentelijke opvang over 2024 blijkt dat een aantal gemeenten een te hoog voorschot hebben ontvangen, dat nu terugbetaald moet worden. Dit leidt tot een ontvangst van € 61 mln.2.Overige mutatiesDe post ‘overige mutaties’ bestaat voornamelijk uit technische mutaties en mutaties van minder dan 10 miljoen euro.3Beleidsartikelen3.1Artikel 37 MigratieBudgettaire gevolgen van beleidTabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 37 Migratie (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen8.504.260‒ 888.6047.615.656Uitgaven8.500.817‒ 888.6047.612.21337.1Apparaat Dienst Terugkeer en Vertrek91.603‒ 2.00089.603Personele uitgaven71.023‒ 2.50068.523Eigen personeel64.348‒ 3.00061.348Externe inhuur6.6622506.912Overig Personeel13250263Materiële uitgaven20.58050021.080ICT10.577010.577SSO's5.2555005.755Overig materieel4.74804.74837.4Toegang, toelating en opvang vreemdelingen5.696.962‒ 436.3645.260.598Bijdrage aan agentschappen1.062.92773.7061.136.633IND966.31972.4591.038.778DJI - Vreemdelingenbewaring96.6081.24797.855Bijdrage aan ZBO's/RWT's4.441.397‒ 490.4713.950.926COA4.009.829‒ 408.5713.601.258NIDOS - opvang431.568‒ 81.900349.668Bijdrage aan medeoverheden66.17523.43189.606Samenwerkingsverbanden asielketen66.175‒ 31.02335.152Overige Bijdrage aan medeoverheden054.45454.454Subsidies (regelingen)21.13513.67134.806Vluchtelingenwerk Nederland13.6628.00021.662IOM2.80102.801Overige Subsidies4.6725.67110.343Opdrachten105.328‒ 56.70148.627Programma Ketenvoorzieningen9.26109.261Versterking vreemdelingenketen63.992‒ 28.87235.120Identificatie en Registratie vreemdelingen32.075‒ 27.8294.24637.5Terugkeer en bewaring vreemdelingen37.202‒ 40036.802Bijdrage aan agentschappen12.7661.00013.766DJI - Dienst vervoer en ondersteuning12.7661.00013.766Subsidies (regelingen)10.707‒ 1.4009.307REAN-regeling6.83506.835Overige Subsidies3.872‒ 1.4002.472Opdrachten13.729013.729Vreemdelingen vertrek13.729013.72937.6Versterking Grenstoezicht10.632‒ 2.3428.290Subsidies (regelingen)10.632‒ 2.3428.290Versterking grenstoezicht10.632‒ 2.3428.29037.7Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden2.664.418‒ 447.4982.216.920Bijdrage aan medeoverheden2.389.193‒ 436.0981.953.095Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden2.389.193‒ 436.0981.953.095Subsidies (regelingen)20.108‒ 4.00016.108Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden20.108‒ 4.00016.108Opdrachten255.117‒ 7.400247.717Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden255.117‒ 7.400247.717Ontvangsten385.97265.200451.172ToelichtingMutaties Uitgaven37.4 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen–De asielinstroom is op basis van het mediaan scenario Meerjaren Productie Prognose (MPP) 2025 lager dan geraamd, waardoor er minder asielzoekers opgevangen hoeven te worden en de kosten voor het COA dalen. Vanwege deze lagere instroom daalt de verwachte gemiddelde bezetting bij het COA naar 74.362 personen. Dit leidt tot een meevaller van € 224 mln.–Vanuit het COA wordt € 6,6 mln. overgeboekt naar het instrument overige bijdrage aan medeoverheden voor de uitbetaling van de SPUKS in 2025 voor de kosten van de opvang in een voorlopige voorzieningen bij gemeenten die voorheen deelnemer waren aan de LVV.  Deze kosten volgen uit een gerechtelijke uitspraak. Dit betreft een technische mutatie.–Een interne overboeking van € 43 mln. voor de uitvoeringskosten van doorstroomlocaties, ter ondersteuning van implementatie en operationele activiteiten en de uitbetaling van SPUKS. Dit betreft een technische mutatie.–In het voormalig faciliteitenbesluit is geregeld dat de gemeenten die een opvangcentrum voor asielzoekers hebben, uitkeringen krijgen vanuit het COA. Hiervoor wordt € 9,9 mln. naar BZK overgeboekt middels de decembercirculaire van het gemeentefonds.–Een deel van de eerstejaarsopvang van asielzoekers uit ontwikkelingslanden wordt betaald vanuit het ODA-budget. Door een lagere asielinstroom op basis van het mediaan scenario MPP 2025 dan eerder geraamd, hoeven minder asielzoekers te worden opgevangen, waardoor ook de eerstejaarstoerekening van de opvang aan het ODA budget wordt verlaagd met € 116,1 mln. Deze middelen worden nu teruggeboekt naar de begroting van het ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp.–Bij de IND is per saldo sprake van een meevaller van 86,5 miljoen euro, veroorzaakt door een mee- en tegenvaller. Door de lagere asielinstroom worden er minder kosten gemaakt voor het behandelen van asielaanvragen en ontstaat een meevaller van 107,5 miljoen euro. De werkelijke kosten per asielaanvraag zijn hoger dan verwacht, wat leidt tot een tegenvaller bij de IND van 21 miljoen euro.–Door de oplopende voorraden bij de IND lopen ook de wachttermijnen van asielaanvragen op, wat leidt tot het uitkeren van meer en hogere dwangsommen door de IND. Hiervoor wordt € 160 mln. toegevoegd aan de voorziening dwangsommen bij de IND.–Een meevaller van € 81,9 mln. op Nidos door de lagere asielinstroom op basis van het mediaan scenario MPP 2025 dan eerder geraamd. De kosten liggen lager omdat er enerzijds minder jongeren begeleid hoeven worden en anderzijds het aantal gerealiseerde kleinschalige opvangplekken achterblijft bij de raming.–Een meevaller van € 30 mln. op de samenwerkingsverbanden. De meevaller wordt veroorzaakt doordat de verwachte uitbetaling van de middelen van de spreidingswet niet overeenkomt met de beschikbare middelen in de begroting. De spreidingswetbonussen worden deels in 2025 en deels in 2026 uitgekeerd.–Op basis van een gerechtelijke uitspraak is de subsidie aan VWN opgehoogd. Dit leidt tot een tegenvaller van € 8 mln op de AenM-begroting.–Binnen het budget Versterking Vreemdelingenketen zijn op diverse onderdelen, zoals het Migratiepact en Procesbeschikbaarheidslocatie (PBL), middelen niet volledig tot besteding gekomen. Dit komt doordat in 2025 minder kosten dan verwacht zijn gemaakt voor de pilot PBL die in juni van start is gegaan en een deel van de middelen die in 2025 zijn toegekend voor o.a. het migratiepact die dit jaar niet meer tot besteding komen doordat in 2025 de werkzaamheden minder zijn dan eerder verwacht. Dit leidt tot een meevaller van € 15 mln.–Een interne herschikking van € 23,3 mln. naar apparaatsuitgaven voor de uitvoering van werkzaamheden door Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA). Het betreft een technische mutatie.37.7 Nationaal Programma Oekraïense Ontheemden–Op het gebied van de Gemeentelĳke Opvang Oekraïners (GOO) en Particuliere Opvang Oekraïners (POO) is er een meevaller van € 358 mln. op de bekostiging van gemeenten voor het realiseren van opvangplekken voor ontheemden. Dit komt enerzijds doordat er minder gemeentelijke opvangplekken zijn gerealiseerd dan de opvangopgave vereiste, en anderzijds omdat minder gemeenten dan verwacht hun werkelijke kosten declareren, voor zover die boven het normbedrag uitkomen.–De veiligheidsregio’s en regionale openbare lichamen maken minder kosten voor de eerste opvang van ontheemden dan geraamd. Dit levert een meevaller op van € 19 mln.–De kosten die medeoverheden maken, zijn lager dan begroot, waardoor ook de benodigde afdracht aan het btw-compensatiefonds daalt. Dit resulteert in een meevaller van € 6 mln.–Uit de afrekening van subsidies aan niet-gouvernementele organisatie (ngo’s) Oekraïne opvang volgt dat er minder nabetalingen nodig zijn dan geraamd. Dit leidt tot een meevaller van € 4 mln.–Voor de Regeling Medische zorg Ontheemden (RMO) is minder budget, ad € 8,4 mln., nodig dan geraamd. Hoewel de gemiddelde zorgkosten per ontheemde iets gestegen zijn, hebben minder ontheemden gebruik gemaakt van zorg dan verwacht.–Een aantal van de taken van gemeenten voor de opvang van Oekraïense ontheemden zijn compensabel uit het btw-compensatiefonds. Als beleidsverantwoordelijk departement heeft Asiel en Migratie dat bedrag ter dekking te storten in het fonds. Hiervoor wordt € 53 mln. overgeboekt naar het ministerie van Financiën.Mutaties OntvangstenUit de afrekening voor de gemeentelijke opvang over 2024 blijkt dat een aantal gemeenten een te hoog voorschot hebben ontvangen, dat nu terugbetaald moet worden. Dit leidt tot een ontvangst van € 61 mln.4Niet-beleidsartikelen4.1Artikel 91 Apparaat KerndepartementTabel 4 Artikel 91 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (Bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen33.43627.31160.747Uitgaven33.43627.31160.74791.2Apparaatsuitgaven kerndepartement33.43627.31160.747Personele uitgaven30.51814.57645.094Eigen personeel23.8025.46129.263Externe inhuur6.3018.34314.644Overig personeel4157721.187Materiële uitgaven2.91812.73515.653ICT10078178SSO's1007.1107.210Overig materieel2.7185.5478.265Ontvangsten000ToelichtingDeze post bestaat voornamelijk uit een interne herschikking van programmauitgaven voor € 23,3 mln. naar apparaatsuitgaven voor de uitvoering van werkzaamheden door de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA). Het betreft een technische mutatie. Het resterende saldo omvat een enkele kleinere mutaties.4.2Artikel 92 Nog onverdeeldTabel 5 Artikel 92 Nog onderdeeld (Bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen1.642‒ 1.6420Uitgaven1.642‒ 1.642092.2Nog onverdeeld1.642‒ 1.6420Nog te verdelen1.642‒ 1.6420Nog onverdeeld1.642‒ 1.6420Ontvangsten000ToelichtingArtikel 92 is een doorverdeelartikel. Dat houdt in dat bepaalde budgettaire toevoegingen en taakstellingen in eerste instantie op artikel 92 worden verwerkt en later worden doorverdeeld naar de desbetreffende artikelen. Ten laste van artikel 92 worden geen uitgaven en ontvangsten gedaan; dit gebeurt uitsluitend op de overige artikelen. De resterende middelen die nog op dit artikel stonden voor 2025 worden nu afgeboekt.5Agentschappen5.1Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)Tabel 6 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap IND Suppletoire begroting 2025 (Tweede suppletoire begroting)(Bedragen x € 1.000)(1) Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)(2) Mutaties 2e suppletoire begrotingTotaal geraamd (3) = (1) + (2)BatenOmzet1.005.76551.4591.057.224waarvan omzet moederdepartement930.76551.459982.224waarvan omzet overige departementen000waarvan omzet derden75.000075.000Rentebaten000Vrijval voorzieningen000Bijzondere baten000Totaal baten1.005.76551.4591.057.224LastenApparaatskosten- Personele kosten679.253‒ 69.000610.253waarvan eigen personeel588.808‒ 69.000519.808waarvan inhuur externen85.44585.445waarvan overige personele kosten5.0005.000- Materiële kosten216.362142.959359.321waarvan apparaat ICT1.00001.000waarvan bijdrage aan SSO's70.000070.000waarvan overige materiële kosten145.362142.959288.321Materiele programmakosten104.150‒ 20.00084.150Afschrijvingskosten6.000‒ 2.5003.500- Materieel2.00002.000waarvan apparaat ICT1.80001.800waarvan overige materiële kosten2000200- Immaterieel4.000‒ 2.5001.500Rentelasten000Overige lasten000waarvan dotaties voorzieningen000waarvan bijzondere lasten000Totaal lasten1.005.76551.4591.057.224Saldo van baten en lasten000ToelichtingTabel 7 Kasstroomoverzicht (Bedragen x € 1.000)(1) Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)(2) Mutaties 2e suppletoire begrotingTotaal geraamd (3) = (1) + (2)1.Rekening courant RHB 1 januari 2025 +  depositorekeningen92.549092.549Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)1.005.49551.4591.056.954Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)‒ 999.495‒ 51.459‒ 1.050.9542.Totaal operationele kasstroom6.00006.000Totaal investeringen (-/-)‒ 3.6600‒ 3.660Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)0003.Totaal investeringskasstroom‒ 3.6600‒ 3.660Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000Eenmalige storting door moederdepartement (+)000Aflossingen op leningen (-/-)‒ 4.0000‒ 4.000Beroep op leenfaciliteit (+)0004.Totaal financieringskasstroom‒ 4.0000‒ 4.0005.Rekening courant RHB 31 december 2025 (=1+2+3+4)90.889090.889ToelichtingHet verschil tussen de stand van de suppletoire begroting september en de stand van de tweede suppletoire begroting wordt voornamelijk verklaard door een aanvullende bijdrage voor dwangsommen en bijstelling materiele kosten vanuit bijgestelde productieprognose. En lagere personele kosten als gevolg van lagere ambtelijke bezetting.