Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2024-04-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2023‒2024
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 550
 X
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2024 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 15 april 2024
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Artikel 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het ministerie van Defensie (X).
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Defensie,
 
 K.H. Ollongren
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 
 De voorliggende eerste suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de ontwerpbegroting 2024 van hoofdstuk X van de begroting van het Rijk.
 
 In deze eerste suppletoire begroting van het ministerie van Defensie zijn de besluiten van het kabinet uit de Voorjaarsnota verwerkt. Deze suppletoire wet dient dan ook in samenhang te worden gezien met de Voorjaarsnota. Als gevolg hiervan wordt de Defensiebegroting 2024 met € 66,3 miljoen naar beneden bijgesteld tot € 22.431,1 miljoen.
 In paragraaf 2.1 wordt de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de ontwerpbegroting uiteengezet. Vervolgens worden in paragraaf 2.2 de belangrijkste begrotingswijzigingen op deze begroting van het ministerie van Defensie vermeld met een overzicht uitgavenmutaties, en in paragraaf 2.3 wordt een overzicht ontvangstenmutaties toegelicht. Afsluitend is in paragraaf 2.4 per artikel een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid en de uitgaven- en ontvangstenmutaties. In aansluiting op de ontwerpbegrotingen en de Voorjaarsnota worden vanaf 2024 ook de mutaties voor het jaar t+5 opgenomen in de tabel budgettaire gevolgen van beleid van de 1ste suppletoire begroting. Dit betreft de extrapolatie van de begroting – het toevoegen van het jaar t+5 – en vervolgens de mutaties tot en met t+5 die tijdens de voorjaarsbesluitvorming zijn verwerkt.Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 De toelichtingen op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat verplichtingen zijn aangegaan die niet tot een uitgavenmutatie leiden of door regelingen waarvoor de verplichtingen dit jaar worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.
 
 
 
 2
 Het beleid
 
 
 
 2.1
 Voorstel van wet
 
 Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de uitgavenbegroting 2024 van het ministerie van Defensie (X) ten opzichte van de vastgestelde begroting met een bedrag van € 66,3 miljoen te verlagen. Voor het begrotingsbedrag van de ontvangsten 2024 wordt voorgesteld dit met € 268,2 miljoen te verhogen. Dit leidt voor het ministerie van Defensie tot een uitgavenbudget van € 22.431,1 miljoen en een ontvangstenbudget van € 497,0 miljoen. De begroting voor de in 2024 aan te gane verplichtingen stijgt met € 858,6 miljoen tot € 22,466,9 miljoen. De cijfermatige aansluiting ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024 is als volgt:
 
 Uitgaven (in duizend euro)
 
 
 
 
 
 
 Stand vastgestelde begroting 2024
 
 
 € 22.497.398
 
 
 
 
 
 
 Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2024
 
 
 ‒ € 66.349
 
 
 
 
 Stand begroting Defensie (X) in de voorjaarsnota 2024
 
 
 € 22.431.049
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten (in duizend euro)
 
 
 
 
 
 
 Stand vastgestelde begroting 2024
 
 
 € 228.804
 
 
 
 
 
 
 Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2024
 
 
 € 268.152
 
 
 
 
 Stand begroting Defensie (X) in de voorjaarsnota 2024
 
 
 € 496.956
 
 
 
 
 
 Investeringen in Defensie
 Het kabinet heeft besloten € 500 miljoen in 2028 toe te voegen aan de defensiebegroting. Deze middelen worden vanaf 2030 structureel verwerkt (in het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K)). De extra middelen worden besteed aan het versterken van de luchtverdediging en aan munitie voor de eigen krijgsmacht. De oorlog in Oekraïne heeft aangetoond dat luchtverdediging van levensbelang is. Ook voor de verdediging van het NAVO-bondgenootschap is luchtverdediging een absolute prioriteit. Nederland geeft daarom gehoor aan de vraag van de NAVO om hier met voorrang in te investeren. Gelet op de huidige situatie is ook de urgentie om onze munitievoorraden versneld verder aan te vullen groot. Dit aanvullende budget stelt Defensie in staat om nu reeds verplichtingen aan te gaan en de industrie duidelijkheid te geven.
 Daarnaast heeft het kabinet besloten € 4 miljard extra uit te trekken voor de periode 2024-2026 voor de militaire steun aan Oekraïne. Met dit bedrag laat het kabinet zien dat Nederland ook de komende periode Oekraïne volop blijft steunen in het gevecht tegen de Russische agressie. Dit is van groot belang voor het voortbestaan van Oekraïne als soevereine staat, maar het is ook een investering in onze eigen veiligheid.
 Door een gespannen mondiale defensiemarkt, een krappe arbeidsmarkt en de inspanningen die Defensie levert om Oekraïne op militair gebied te ondersteunen, staat het tempo van de geplande investering van Defensie onder druk. Op basis van recente ramingen is daarom besloten om de defensie-investeringen middels een kasschuif op het Defensiematerieelfonds (K) in een ritme te plaatsen dat beter aansluit bij het moment waarop deze middelen verwacht uitgegeven te worden. De geplande investeringsmiddelen blijven beschikbaar voor Defensie en kunnen op een zo ambitieus mogelijk tempo worden voortgezet.
 
 
 
 2.2
 Uitgavenmutaties
 
 Toelichting overzicht uitgavenmutaties
 
 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2024 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2024
 
 
 
 
 
 22.497.398
 
 
 
 
 21.260.225
 
 
 
 
 20.354.820
 
 
 
 
 19.828.423
 
 
 
 
 19.645.554
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1) Steun Oekraine
 
 
 1
 
 
 1.000.000
 
 
 1.000.000
 
 
 2.000.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 2) Kasschuif Oekraine
 
 
 1
 
 
 ‒ 200.000
 
 
 200.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 3) Steunpakketten 1 en 2 Oekraine
 
 
 1
 
 
 289.892
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4) Energie en water
 
 
 8
 
 
 60.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 5) Transport
 
 
 8
 
 
 33.000
 
 
 33.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 6) Interdepartementale budgetoverhevelingen
 
 
 2, 5, 8, 9, 10, 12, 13
 
 
 41.979
 
 
 17.364
 
 
 19.220
 
 
 20.563
 
 
 57.043
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7) Eindejaarsmarge Defensie
 
 
 12
 
 
 72.538
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 8) Eindejaarsmarge HGIS
 
 
 1, 8, 9, 11
 
 
 42.950
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 9) Loonbijstelling
 
 
 12
 
 
 450.316
 
 
 455.902
 
 
 449.879
 
 
 450.727
 
 
 447.005
 
 
 
 
 10) Prijsbijstelling
 
 
 12
 
 
 47.461
 
 
 48.465
 
 
 48.765
 
 
 50.206
 
 
 50.523
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11) Technische verwerking voedingsartikel DMF
 
 
 13
 
 
 ‒ 1.811.485
 
 
 ‒ 615.065
 
 
 1.687.003
 
 
 835.561
 
 
 1.219.450
 
 
 
 
 12) Overige mutaties
 
 
 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 12, 13
 
 
 ‒ 93.000
 
 
 ‒ 33.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2024
 
 
 
 
 
 22.431.049
 
 
 
 
 22.366.891
 
 
 
 
 24.559.687
 
 
 
 
 21.185.480
 
 
 
 
 21.419.575
 
 
 
 
 
 
 Toelichting overzicht uitgavenmutaties
 1. Steun Oekraïne
 Om Oekraïne ook meerjarig te kunnen steunen in de oorlog tegen Rusland, is budget beschikbaar gesteld van in totaal € 4,0 miljard in de periode 2024 ‒ 2026.
 2. Kasschuif Oekraïne
 Een deel van de voor 2024 geplande militaire steun aan Oekraïne zal naar verwachting in 2025 betaald worden, daarom wordt budget van 2024 naar 2025 geschoven (€ 200,0 miljoen).
 3. Steunpakketten 1 en 2 Oekraïne
 Budget dat in 2023 niet tot realisatie is gekomen is toegevoegd aan de begroting 2024 (€ 289,9 miljoen). Het betreft middelen die met de steunpakketten 1 en 2 in 2023 zijn toegekend.
 4. Energie en water
 Ook in 2024 stijgen de prijzen naar verwachting sterker dan de te ontvangen prijscompensatie. Defensie herschikt budget om deze prijsstijging in 2024 te dekken.
 5. Transport
 Vanwege een meerbehoefte aan transport en prijsstijgingen is aanvullend budget nodig voor transport. Ook zijn oefeningen kleinschaliger geworden en vinden ze meer plaats buiten Europa. Defensie herschikt budget om de hogere kosten voor transport te dekken.
 6. Interdepartementale budgetoverhevelingen
 Per saldo stijgt de begroting van Defensie als gevolg van de interdepartementale budgetoverhevelingen met € 42,0 miljoen. Voornamelijk als gevolg van budget voor de beveiliging van ambassades door de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (€ 25,2 miljoen), waarvoor middelen door het ministerie van Buitenlandse Zaken beschikbaar zijn gesteld.
 7. Eindejaarsmarge Defensie
 Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2023 van € 72,5 miljoen aan de begroting van Defensie.
 8. Eindejaarsmarge HGIS
 Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2023 van € 43,0 miljoen vanuit de HGIS-middelen aan de begroting van Defensie.
 9. Loonbijstelling
 De loonbijstelling van € 450,3 miljoen is toegevoegd aan de defensiebegroting. De loonbijstelling is, in afwachting van nadere doorverdeling, vooralsnog geparkeerd op artikel 12 Nog onverdeeld.
 10. Prijsbijstelling
 De prijsbijstelling van € 47,5 miljoen is toegevoegd aan de defensiebegroting en vooralsnog geparkeerd op artikel 12 Nog onverdeeld.
 11. Technische verwerking voedingsartikel DMF
 Vanwege de mutaties dit voorjaar op het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) dient een evenredige mutatie plaats te vinden op artikel 13 van deze defensiebegroting (X). Deze is technisch van aard en de mutaties worden in de eerste suppletoire begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds toegelicht.
 12. Overige mutaties
 Als gevolg van de overige mutaties wordt de begroting van Defensie met per saldo € 93,0 miljoen naar beneden bijgesteld. Deze mutaties betreffen met name dekking vanuit de ondervulling door krapte op de arbeidsmarkt.
 
 
 
 2.3
 Ontvangstenmutaties
 
 
 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2024 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting t
 
 
 
 
 
 228.804
 
 
 
 
 189.431
 
 
 
 
 225.221
 
 
 
 
 342.399
 
 
 
 
 143.493
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1) Steun Oekraine
 
 
 1
 
 
 240.095
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 2) Terugontvangsten EPF Oekraine
 
 
 1
 
 
 27.923
 
 
 27.923
 
 
 49.679
 
 
 41.885
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3) Overige ontvangstenmutaties
 
 
 10
 
 
 134
 
 
 134
 
 
 134
 
 
 134
 
 
 134
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting t
 
 
 
 
 
 496.956
 
 
 
 
 217.488
 
 
 
 
 275.034
 
 
 
 
 384.418
 
 
 
 
 143.627
 
 
 
 
 
 
 Toelichting overzicht ontvangstenmutaties
 1. Steun Oekraïne
 Defensie is met bondgenoten een aantal co-financieringsprojecten met betrekking tot de militaire leveringen aan Oekraïne aangegaan. De uitgaven voor deze projecten zijn in eerste instantie via de begroting van Defensie gelopen, de bondgenoten compenseren Defensie voor deze uitgaven. Dit is terug te zien in hogere ontvangsten in 2024. Het betreft ontvangsten die in 2023 verwacht werden, en nu in 2024 worden verwacht.
 2. Terugontvangsten EPF Oekraïne
 Nederland krijgt een deel van de waarde van aan Oekraïne geleverde militaire steun terug uit de Europese Vredesfaciliteit (EPF).
 3) Overige ontvangstenmutaties
 Als gevolg van een aantal overige mutaties stijgen de ontvangsten op de Defensiebegroting met per saldo € 0,1 miljoen.
 
 
 
 2.4
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Beleidsartikel 1 Inzet
 
 
 Tabel 1 Artikel 1 Inzet (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 375.344
 
 
 
 
 1.147.790
 
 
 
 
 1.523.134
 
 
 
 
 2.072.230
 
 
 
 
 3.595.364
 
 
 
 
 3.002.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 219.295
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.356.280
 
 
 
 
 998.940
 
 
 
 
 2.355.220
 
 
 
 
 1.133.272
 
 
 
 
 3.488.492
 
 
 
 
 1.202.400
 
 
 
 
 2.002.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 219.295
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 1.356.280
 
 
 
 
 998.940
 
 
 
 
 2.355.220
 
 
 
 
 1.133.272
 
 
 
 
 3.488.492
 
 
 
 
 1.202.400
 
 
 
 
 2.002.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 219.295
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 1.356.280
 
 
 
 
 998.940
 
 
 
 
 2.355.220
 
 
 
 
 1.133.272
 
 
 
 
 3.488.492
 
 
 
 
 1.202.400
 
 
 
 
 2.002.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 219.295
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.356.280
 
 
 
 
 998.940
 
 
 
 
 2.355.220
 
 
 
 
 1.133.272
 
 
 
 
 3.488.492
 
 
 
 
 1.202.400
 
 
 
 
 2.002.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 2.400
 
 
 
 
 219.295
 
 
 
 
 
 
 Crisisbeheersingsoperaties
 
 
 1.337.843
 
 
 998.940
 
 
 2.336.783
 
 
 1.131.315
 
 
 3.468.098
 
 
 1.202.400
 
 
 2.002.400
 
 
 2.400
 
 
 2.400
 
 
 200.859
 
 
 
 
 
 Financiering nationale inzet krijgsmacht
 
 
 3.719
 
 
 0
 
 
 3.719
 
 
 264
 
 
 3.983
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.718
 
 
 
 
 
 Overige inzet
 
 
 14.718
 
 
 0
 
 
 14.718
 
 
 1.693
 
 
 16.411
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 14.718
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 87.643
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 87.643
 
 
 
 
 268.018
 
 
 
 
 355.661
 
 
 
 
 27.923
 
 
 
 
 49.679
 
 
 
 
 41.885
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.332
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 27 % juridisch verplicht en 73 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de verplichtingen
 Het verplichtingenbudget is met € 2.072,2 miljoen gestegen. De stijging is voor € 2.028,9 miljoen te verklaren door verplichtingenruimte om de steun aan Oekraïne te kunnen voortzetten. € 41,1 miljoen betreft de HGIS-eindejaarsmarge voor het Budget Internationale Veiligheid (BIV).
 Toelichting op de uitgaven
 Crisisbeheersingsoperaties
 Het budget voor de Crisisbeheersingsoperaties stijgt met € 1.131,3 miljoen. Dit is voornamelijk het gevolg van de steun voor Oekraïne (per saldo € 1.089,9 miljoen). Het betreft budget dat vanuit 2023 is geschoven naar 2024 (€ 289,9 miljoen) en € 1.000 miljoen aanvullend budget dat is gealloceerd aan nieuwe leveringen. Daar tegenover staat dat € 200,0 miljoen naar 2025 wordt geschoven voor leveringen met een vertraagd kasritme. Tot slot is budget naar boven bijgesteld met € 41,1 miljoen, dit betreft toekenning van de HGIS-eindejaarsmarge voor het BIV.
 Toelichting op de ontvangsten
 De ontvangsten zijn € 268 miljoen hoger, dit is het gevolg van de steun voor Oekraïne. Nederland schaft materieel aan met andere landen, die een deel van de lasten dragen. Daarnaast ontvangt Nederland een vergoeding vanuit het Europese Vredesfaciliteit (EPF) voor de leveringen aan Oekraïne.
 
 
 
 Beleidsartikel 2 Koninklijke Marine
 
 
 Artikel 2 Koninklijke Marine (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.040.663
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.040.663
 
 
 
 
 79.087
 
 
 
 
 1.119.750
 
 
 
 
 86.524
 
 
 
 
 84.803
 
 
 
 
 87.453
 
 
 
 
 91.377
 
 
 
 
 1.208.948
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.078.549
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.078.549
 
 
 
 
 79.087
 
 
 
 
 1.157.636
 
 
 
 
 86.524
 
 
 
 
 84.803
 
 
 
 
 87.453
 
 
 
 
 91.377
 
 
 
 
 1.208.948
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.003.510
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.003.510
 
 
 
 
 75.439
 
 
 
 
 1.078.949
 
 
 
 
 79.987
 
 
 
 
 82.908
 
 
 
 
 85.283
 
 
 
 
 89.207
 
 
 
 
 1.131.256
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.2
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.003.510
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.003.510
 
 
 
 
 75.439
 
 
 
 
 1.078.949
 
 
 
 
 79.987
 
 
 
 
 82.908
 
 
 
 
 85.283
 
 
 
 
 89.207
 
 
 
 
 1.131.256
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 976.680
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 976.680
 
 
 
 
 77.966
 
 
 
 
 1.054.646
 
 
 
 
 82.777
 
 
 
 
 85.698
 
 
 
 
 88.073
 
 
 
 
 91.997
 
 
 
 
 1.107.963
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 882.965
 
 
 0
 
 
 882.965
 
 
 62.136
 
 
 945.101
 
 
 49.841
 
 
 82.199
 
 
 84.501
 
 
 88.426
 
 
 1.026.237
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 9.933
 
 
 0
 
 
 9.933
 
 
 0
 
 
 9.933
 
 
 9.300
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 868
 
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 46.509
 
 
 0
 
 
 46.509
 
 
 13.742
 
 
 60.251
 
 
 22.955
 
 
 2.917
 
 
 2.989
 
 
 2.991
 
 
 43.303
 
 
 
 
 
 Kustwacht NL
 
 
 11.613
 
 
 0
 
 
 11.613
 
 
 2.596
 
 
 14.209
 
 
 2.739
 
 
 2.711
 
 
 2.717
 
 
 2.723
 
 
 15.074
 
 
 
 
 
 Kustwacht CARIB
 
 
 25.660
 
 
 0
 
 
 25.660
 
 
 ‒ 508
 
 
 25.152
 
 
 ‒ 2.058
 
 
 ‒ 2.129
 
 
 ‒ 2.134
 
 
 ‒ 2.143
 
 
 22.481
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 26.830
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 26.830
 
 
 
 
 ‒ 2.527
 
 
 
 
 24.303
 
 
 
 
 ‒ 2.790
 
 
 
 
 ‒ 2.790
 
 
 
 
 ‒ 2.790
 
 
 
 
 ‒ 2.790
 
 
 
 
 23.293
 
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 22.932
 
 
 0
 
 
 22.932
 
 
 25
 
 
 22.957
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 22.211
 
 
 
 
 
 Kustwacht NL
 
 
 104
 
 
 0
 
 
 104
 
 
 0
 
 
 104
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 103
 
 
 
 
 
 Kustwacht CARIB
 
 
 3.794
 
 
 0
 
 
 3.794
 
 
 ‒ 2.552
 
 
 1.242
 
 
 ‒ 2.815
 
 
 ‒ 2.815
 
 
 ‒ 2.815
 
 
 ‒ 2.815
 
 
 979
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 75.039
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 75.039
 
 
 
 
 3.648
 
 
 
 
 78.687
 
 
 
 
 6.537
 
 
 
 
 1.895
 
 
 
 
 2.170
 
 
 
 
 2.170
 
 
 
 
 77.692
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.1
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 75.039
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 75.039
 
 
 
 
 3.648
 
 
 
 
 78.687
 
 
 
 
 6.537
 
 
 
 
 1.895
 
 
 
 
 2.170
 
 
 
 
 2.170
 
 
 
 
 77.692
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 75.039
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 75.039
 
 
 
 
 3.573
 
 
 
 
 78.612
 
 
 
 
 6.462
 
 
 
 
 1.895
 
 
 
 
 2.170
 
 
 
 
 2.170
 
 
 
 
 77.692
 
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 17.014
 
 
 0
 
 
 17.014
 
 
 1.755
 
 
 18.769
 
 
 4.584
 
 
 384
 
 
 692
 
 
 692
 
 
 17.973
 
 
 
 
 
 Kustwacht NL
 
 
 55.753
 
 
 0
 
 
 55.753
 
 
 166
 
 
 55.919
 
 
 600
 
 
 600
 
 
 600
 
 
 600
 
 
 56.569
 
 
 
 
 
 Kustwacht CARIB
 
 
 2.272
 
 
 0
 
 
 2.272
 
 
 1.652
 
 
 3.924
 
 
 1.278
 
 
 911
 
 
 878
 
 
 878
 
 
 3.150
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Schadevergoeding overig
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 12.324
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.324
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.324
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.324
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 94 % juridisch verplicht en 6 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de uitgaven
 Personele uitgaven
 Het budget voor eigen personeel is met € 62,1 miljoen gestegen. Dit bedrag is samengesteld uit uitgaven voor de arbeidsvoorwaarden. Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 86,7 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 2. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1.500. Daarnaast is er € 10,2 miljoen vanuit personele uitgaven herschikt ten gunste van gereedstellingsactiviteiten, uitbestedingen van opleidingen en verhoogde uitgaven van dienstreizen als gevolg van een gewijzigde procedure bij het reisbureau van Defensie (VCK Travel), voor doorbelasting van reis- en verblijfskosten bij oefeningen. Ook is er € 20,0 miljoen herschikt ten gunste van het DMF voor verhoogde uitbestedingen van onderhoudswerkzaamheden in verband met personeelstekorten. Daarnaast is er € 8,8 miljoen extra budget toegekend vanuit artikel 12 Nog onverdeeld uit het arbeidsvoorwaardenakkoord 2021 ‒ 2023 voor de aanpassing van de salaristabel van militairen in opleiding. Het restant betreft diverse kleine mutaties voor formatie-uitbreidingen vanuit de Defensienota 2022.
 Overige personele exploitatie is met € 13,7 miljoen gestegen. Voor € 4,7 miljoen wordt dit veroorzaakt door de middelen voor arbeidsvoorwaarden die vanuit artikel 12 zijn overgeheveld. Voor € 8,1 miljoen heeft er een herschikking plaatsgevonden uit het budget eigen personeel voor o.a. opleidingen en dienstreizen. Het overige wordt verklaard door diverse kleine mutaties voor formatie-uitbreidingen vanuit de Defensienota 2022.
 
 
 
 Beleidsartikel 3 Koninklijke Landmacht
 
 
 Artikel 3 Koninklijke Landmacht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.787.470
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.787.470
 
 
 
 
 155.296
 
 
 
 
 1.942.766
 
 
 
 
 196.003
 
 
 
 
 179.288
 
 
 
 
 188.207
 
 
 
 
 196.743
 
 
 
 
 2.042.812
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.789.143
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.789.143
 
 
 
 
 155.296
 
 
 
 
 1.944.439
 
 
 
 
 196.003
 
 
 
 
 179.288
 
 
 
 
 188.207
 
 
 
 
 196.743
 
 
 
 
 2.042.812
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.692.959
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.692.959
 
 
 
 
 159.004
 
 
 
 
 1.851.963
 
 
 
 
 194.519
 
 
 
 
 177.270
 
 
 
 
 185.516
 
 
 
 
 194.052
 
 
 
 
 1.942.347
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.2
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.692.959
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.692.959
 
 
 
 
 159.004
 
 
 
 
 1.851.963
 
 
 
 
 194.519
 
 
 
 
 177.270
 
 
 
 
 185.516
 
 
 
 
 194.052
 
 
 
 
 1.942.347
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 1.656.520
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.656.520
 
 
 
 
 164.135
 
 
 
 
 1.820.655
 
 
 
 
 194.467
 
 
 
 
 177.218
 
 
 
 
 185.464
 
 
 
 
 193.476
 
 
 
 
 1.908.096
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 1.571.228
 
 
 0
 
 
 1.571.228
 
 
 135.153
 
 
 1.706.381
 
 
 170.209
 
 
 172.530
 
 
 180.259
 
 
 188.271
 
 
 1.813.947
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 18.105
 
 
 0
 
 
 18.105
 
 
 8.680
 
 
 26.785
 
 
 15.068
 
 
 68
 
 
 68
 
 
 68
 
 
 20.398
 
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 67.187
 
 
 0
 
 
 67.187
 
 
 20.302
 
 
 87.489
 
 
 9.190
 
 
 4.620
 
 
 5.137
 
 
 5.137
 
 
 73.751
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 36.439
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 36.439
 
 
 
 
 ‒ 5.131
 
 
 
 
 31.308
 
 
 
 
 52
 
 
 
 
 52
 
 
 
 
 52
 
 
 
 
 576
 
 
 
 
 34.251
 
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 36.439
 
 
 0
 
 
 36.439
 
 
 ‒ 5.131
 
 
 31.308
 
 
 52
 
 
 52
 
 
 52
 
 
 576
 
 
 34.251
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 96.184
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 96.184
 
 
 
 
 ‒ 3.708
 
 
 
 
 92.476
 
 
 
 
 1.484
 
 
 
 
 2.018
 
 
 
 
 2.691
 
 
 
 
 2.691
 
 
 
 
 100.465
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.1
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 96.184
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 96.184
 
 
 
 
 ‒ 3.708
 
 
 
 
 92.476
 
 
 
 
 1.484
 
 
 
 
 2.018
 
 
 
 
 2.691
 
 
 
 
 2.691
 
 
 
 
 100.465
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 96.184
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 96.184
 
 
 
 
 ‒ 4.338
 
 
 
 
 91.846
 
 
 
 
 1.484
 
 
 
 
 2.018
 
 
 
 
 2.691
 
 
 
 
 2.691
 
 
 
 
 100.465
 
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 96.184
 
 
 0
 
 
 96.184
 
 
 ‒ 4.338
 
 
 91.846
 
 
 1.484
 
 
 2.018
 
 
 2.691
 
 
 2.691
 
 
 100.465
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 630
 
 
 
 
 630
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Schadevergoeding overig
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 630
 
 
 630
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 8.054
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.054
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.054
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.054
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 94 % juridisch verplicht en 6 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de uitgaven
 Personele uitgaven.
 De Personele uitgaven zijn per saldo met € 164,1 miljoen verhoogd.
 Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 159,2 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 3. Deze middelen zĳn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1500.
 Daarnaast heeft er een herschikking van middelen plaats gevonden voor onder andere aanpassing van de salaristabel militairen in opleiding, zoals afgesproken in het arbeidsvoorwaardenakkoord 2021-2023, en voor het oplossen van defensiebrede problematiek zoals de gestegen kosten voor energie water en de gestegen transport uitgaven.
 Het budget voor overige personele exploitatie stijgt per saldo met € 20,3 miljoen. Dit wordt grotendeels het gevolg van een hoger budget voor het vergroten van de opleidingscapaciteit (€ 11,2 miljoen). Hiermee wordt ingezet op het bevorderen van instroom nieuw personeel. Daarnaast wordt een deel van de stijging verklaard door de ophoging van € 8,3 miljoen als gevolg van arbeidsvoorwaarden gerelateerde budgetten.
 
 
 
 Beleidsartikel 4 Koninklijke Luchtmacht
 
 
 Artikel 4 Koninklijke Luchtmacht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 847.526
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 847.526
 
 
 
 
 85.549
 
 
 
 
 933.075
 
 
 
 
 91.910
 
 
 
 
 105.063
 
 
 
 
 110.506
 
 
 
 
 107.727
 
 
 
 
 929.790
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 849.207
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 849.207
 
 
 
 
 85.549
 
 
 
 
 934.756
 
 
 
 
 91.910
 
 
 
 
 105.063
 
 
 
 
 110.506
 
 
 
 
 107.727
 
 
 
 
 929.790
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 824.049
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 824.049
 
 
 
 
 81.707
 
 
 
 
 905.756
 
 
 
 
 87.499
 
 
 
 
 100.652
 
 
 
 
 106.095
 
 
 
 
 103.816
 
 
 
 
 899.224
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.2
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 824.049
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 824.049
 
 
 
 
 81.707
 
 
 
 
 905.756
 
 
 
 
 87.499
 
 
 
 
 100.652
 
 
 
 
 106.095
 
 
 
 
 103.816
 
 
 
 
 899.224
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 796.068
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 796.068
 
 
 
 
 76.722
 
 
 
 
 872.790
 
 
 
 
 87.489
 
 
 
 
 100.642
 
 
 
 
 106.085
 
 
 
 
 103.806
 
 
 
 
 870.192
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 689.264
 
 
 0
 
 
 689.264
 
 
 57.444
 
 
 746.708
 
 
 75.830
 
 
 79.293
 
 
 81.341
 
 
 80.591
 
 
 767.144
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 3.005
 
 
 0
 
 
 3.005
 
 
 12.995
 
 
 16.000
 
 
 2.490
 
 
 2.565
 
 
 2.642
 
 
 2.721
 
 
 3.308
 
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 103.799
 
 
 0
 
 
 103.799
 
 
 6.283
 
 
 110.082
 
 
 9.169
 
 
 18.784
 
 
 22.102
 
 
 20.494
 
 
 99.740
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 27.981
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 27.981
 
 
 
 
 4.985
 
 
 
 
 32.966
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 29.032
 
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 27.981
 
 
 0
 
 
 27.981
 
 
 4.985
 
 
 32.966
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 29.032
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 25.158
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.158
 
 
 
 
 3.842
 
 
 
 
 29.000
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 3.911
 
 
 
 
 30.566
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.1
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 25.158
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.158
 
 
 
 
 3.842
 
 
 
 
 29.000
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 3.911
 
 
 
 
 30.566
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 25.158
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.158
 
 
 
 
 3.842
 
 
 
 
 29.000
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 4.411
 
 
 
 
 3.911
 
 
 
 
 30.566
 
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 25.158
 
 
 0
 
 
 25.158
 
 
 3.842
 
 
 29.000
 
 
 4.411
 
 
 4.411
 
 
 4.411
 
 
 3.911
 
 
 30.566
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 12.111
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.111
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.111
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.111
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 92 % juridisch verplicht en 8 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de uitgaven
 Personele uitgaven.
 Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 65,3 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 4. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1.500. Daarnaast hebben budgettaire overhevelingen plaatsgevonden van per saldo € 35,6 miljoen. Hiervan is € 33,1 miljoen overgeboekt naar CLSK voor diverse kleinere maatregelen uit de Defensienota 2022. Bijvoorbeeld voor het vormgeven van een Joint Targeting Support Cell (€ 1,7 miljoen) en het oprichten van een CIO-stelsel (€ 1,5 miljoen). Het overige wordt verklaard door diverse kleine mutaties.
 Tevens is het budget met € 25,0 miljoen naar beneden bijgesteld vanwege de te verwachten ondervulling bij het CLSK. Deze middelen worden ingezet voor het kunnen inhuren van personeel en het oplossen van defensiebrede problematiek, waaronder hogere kosten voor energie en transport. Per saldo is het budget ten behoeve van de personele uitgaven met € 76,7 miljoen naar boven bijgesteld.
 Materiële uitgaven
 Op basis van herprioritering is € 5,0 miljoen overgeheveld naar de materiële uitgaven. Dit budget wordt hoofdzakelijk ingezet voor het aangaan van een samenwerkingsverband met de kennisinstituten TNO en NLR om de recent aangekochte wapensystemen, zoals de MQ-9 en de Target Support Cell, te ondersteunen.
 
 
 
 Beleidsartikel 5 Koninklijke Marechaussee
 
 
 Artikel 5 Koninklijke Marechaussee (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 685.126
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 685.126
 
 
 
 
 58.080
 
 
 
 
 743.206
 
 
 
 
 15.784
 
 
 
 
 27.562
 
 
 
 
 26.946
 
 
 
 
 37.157
 
 
 
 
 772.258
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 687.223
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 687.223
 
 
 
 
 58.080
 
 
 
 
 745.303
 
 
 
 
 15.784
 
 
 
 
 27.562
 
 
 
 
 26.946
 
 
 
 
 37.157
 
 
 
 
 772.258
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 680.710
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 680.710
 
 
 
 
 57.958
 
 
 
 
 738.668
 
 
 
 
 15.662
 
 
 
 
 27.562
 
 
 
 
 26.946
 
 
 
 
 37.157
 
 
 
 
 765.603
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.2
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 680.710
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 680.710
 
 
 
 
 57.958
 
 
 
 
 738.668
 
 
 
 
 15.662
 
 
 
 
 27.562
 
 
 
 
 26.946
 
 
 
 
 37.157
 
 
 
 
 765.603
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 651.035
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 651.035
 
 
 
 
 58.916
 
 
 
 
 709.951
 
 
 
 
 18.075
 
 
 
 
 28.186
 
 
 
 
 27.549
 
 
 
 
 37.781
 
 
 
 
 741.868
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 622.502
 
 
 0
 
 
 622.502
 
 
 47.756
 
 
 670.258
 
 
 14.186
 
 
 25.401
 
 
 24.738
 
 
 34.946
 
 
 714.506
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 295
 
 
 0
 
 
 295
 
 
 3.000
 
 
 3.295
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 28.238
 
 
 0
 
 
 28.238
 
 
 8.160
 
 
 36.398
 
 
 3.889
 
 
 2.785
 
 
 2.811
 
 
 2.835
 
 
 27.362
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 29.675
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 29.675
 
 
 
 
 ‒ 958
 
 
 
 
 28.717
 
 
 
 
 ‒ 2.413
 
 
 
 
 ‒ 624
 
 
 
 
 ‒ 603
 
 
 
 
 ‒ 624
 
 
 
 
 23.735
 
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 29.675
 
 
 0
 
 
 29.675
 
 
 ‒ 958
 
 
 28.717
 
 
 ‒ 2.413
 
 
 ‒ 624
 
 
 ‒ 603
 
 
 ‒ 624
 
 
 23.735
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 6.513
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.513
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 6.635
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.655
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.1
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 6.513
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.513
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 6.635
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.655
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 6.513
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.513
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 6.635
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.655
 
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 6.513
 
 
 0
 
 
 6.513
 
 
 122
 
 
 6.635
 
 
 122
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6.655
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 4.459
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.459
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.459
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.459
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 96 % juridisch verplicht en 4 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de uitgaven
 Personele uitgaven
 Het budget voor personele uitgaven is per saldo met € 58,9 miljoen naar boven bijgesteld. Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 63,9 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 5. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1.500.
 Daarnaast is het budget naar boven bijgesteld als gevolg van een aantal interdepartementale budgetoverhevelingen. De grootste hiervan zijn een bijdrage van het ministerie van Buitenlandse Zaken inzake de inzet van de Koninklijke Marechaussee bij de beveiliging van Nederlandse Hoog Risico Vertegenwoordigingen (€ 14,2 miljoen) en een bijdrage van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor het versterken van het grenstoezicht van de Caribische landen in het Koninkrijk (€ 12,0 miljoen).
 Daartegenover staat een lager budget vanwege personele ondervulling (€ 37,2 miljoen). Deze middelen worden ingezet voor het oplossen van defensiebrede problematiek, waaronder hogere kosten voor energie en transport. De ondervulling wordt veroorzaakt door de snellere groei van de organisatie en het bijbehorende budget ten opzichte van de groei van het personeelsbestand. Tot slot is het budget per saldo met € 6,0 naar boven bijgesteld vanwege een aantal kleinere mutaties.
 
 
 
 Beleidsartikel 7 Commando Materieel en IT (COMMIT)
 
 
 Artikel 7 Commando Materieel en IT (COMMIT) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 747.001
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 747.001
 
 
 
 
 43.095
 
 
 
 
 790.096
 
 
 
 
 79.838
 
 
 
 
 58.297
 
 
 
 
 59.773
 
 
 
 
 60.581
 
 
 
 
 839.118
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 751.272
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 751.272
 
 
 
 
 89.095
 
 
 
 
 840.367
 
 
 
 
 79.838
 
 
 
 
 58.297
 
 
 
 
 59.773
 
 
 
 
 60.581
 
 
 
 
 839.118
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 583.238
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 583.238
 
 
 
 
 89.095
 
 
 
 
 672.333
 
 
 
 
 79.838
 
 
 
 
 58.297
 
 
 
 
 59.773
 
 
 
 
 60.581
 
 
 
 
 659.513
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.2
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 583.238
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 583.238
 
 
 
 
 89.095
 
 
 
 
 672.333
 
 
 
 
 79.838
 
 
 
 
 58.297
 
 
 
 
 59.773
 
 
 
 
 60.581
 
 
 
 
 659.513
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 565.451
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 565.451
 
 
 
 
 89.004
 
 
 
 
 654.455
 
 
 
 
 79.803
 
 
 
 
 58.330
 
 
 
 
 59.867
 
 
 
 
 60.728
 
 
 
 
 638.758
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 514.296
 
 
 0
 
 
 514.296
 
 
 58.893
 
 
 573.189
 
 
 56.889
 
 
 55.205
 
 
 56.565
 
 
 57.221
 
 
 583.006
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 30.372
 
 
 0
 
 
 30.372
 
 
 30.000
 
 
 60.372
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 31.427
 
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 20.783
 
 
 0
 
 
 20.783
 
 
 111
 
 
 20.894
 
 
 2.914
 
 
 3.125
 
 
 3.302
 
 
 3.507
 
 
 24.325
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 17.787
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 17.787
 
 
 
 
 91
 
 
 
 
 17.878
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 ‒ 33
 
 
 
 
 ‒ 94
 
 
 
 
 ‒ 147
 
 
 
 
 20.755
 
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 17.787
 
 
 0
 
 
 17.787
 
 
 91
 
 
 17.878
 
 
 35
 
 
 ‒ 33
 
 
 ‒ 94
 
 
 ‒ 147
 
 
 20.755
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 179.605
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.1
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 179.605
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 168.034
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 179.605
 
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 168.034
 
 
 0
 
 
 168.034
 
 
 0
 
 
 168.034
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 179.605
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 25.765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.765
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 93 % juridisch verplicht en 7 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de verplichtingen
 Het verplichtingenbudget is met € 43,1 miljoen gestegen. De verhoging wordt voornamelijk veroorzaakt door de middelen die zijn toegekend voor arbeidsvoorwaarden, zoals bij de uitgaven wordt toegelicht. Daarnaast is er een verlaging van € 31,0 miljoen te verklaren door het afsluiten van meerjarige contracten in 2023 waardoor de verplichtingenruimte in 2024 wordt verlaagd.
 Toelichting op de uitgaven
 Het budget op artikel 7 is met € 89,1 miljoen naar boven bijgesteld. Het merendeel betreft middelen voor arbeidsvoorwaarden, te weten € 53,8 miljoen, overgeheveld vanuit artikel 12 naar artikel 7. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1.500.
 Het budget voor de Externe inhuur wordt verhoogd met € 30,0 miljoen in 2024. De oorzaak is de achterblijvende vulling op IT-functies en de hieraan verbonden noodzakelijke inhuur van externen. 
 
 
 
 Beleidsartikel 8 Defensie Ondersteuningscommando
 
 
 Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.476.122
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.476.122
 
 
 
 
 196.187
 
 
 
 
 1.672.309
 
 
 
 
 145.747
 
 
 
 
 86.861
 
 
 
 
 103.149
 
 
 
 
 109.395
 
 
 
 
 1.630.506
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.494.930
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.494.930
 
 
 
 
 196.187
 
 
 
 
 1.691.117
 
 
 
 
 145.747
 
 
 
 
 86.861
 
 
 
 
 103.149
 
 
 
 
 109.395
 
 
 
 
 1.630.506
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.367.670
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.367.670
 
 
 
 
 188.665
 
 
 
 
 1.556.335
 
 
 
 
 137.611
 
 
 
 
 77.999
 
 
 
 
 96.101
 
 
 
 
 104.524
 
 
 
 
 1.536.015
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.2
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.367.670
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.367.670
 
 
 
 
 188.665
 
 
 
 
 1.556.335
 
 
 
 
 137.611
 
 
 
 
 77.999
 
 
 
 
 96.101
 
 
 
 
 104.524
 
 
 
 
 1.536.015
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 1.018.535
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.018.535
 
 
 
 
 87.689
 
 
 
 
 1.106.224
 
 
 
 
 99.503
 
 
 
 
 83.020
 
 
 
 
 102.661
 
 
 
 
 108.678
 
 
 
 
 1.160.324
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 777.048
 
 
 0
 
 
 777.048
 
 
 60.168
 
 
 837.216
 
 
 61.073
 
 
 70.246
 
 
 90.348
 
 
 96.268
 
 
 922.031
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 3.910
 
 
 0
 
 
 3.910
 
 
 0
 
 
 3.910
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.875
 
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 219.127
 
 
 0
 
 
 219.127
 
 
 23.197
 
 
 242.324
 
 
 35.703
 
 
 10.118
 
 
 9.794
 
 
 9.960
 
 
 213.655
 
 
 
 
 
 Attaches
 
 
 18.450
 
 
 0
 
 
 18.450
 
 
 4.324
 
 
 22.774
 
 
 2.727
 
 
 2.656
 
 
 2.519
 
 
 2.450
 
 
 20.763
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 349.135
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 349.135
 
 
 
 
 100.976
 
 
 
 
 450.111
 
 
 
 
 38.108
 
 
 
 
 ‒ 5.021
 
 
 
 
 ‒ 6.560
 
 
 
 
 ‒ 4.154
 
 
 
 
 375.691
 
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 343.773
 
 
 0
 
 
 343.773
 
 
 100.838
 
 
 444.611
 
 
 37.970
 
 
 ‒ 5.136
 
 
 ‒ 6.629
 
 
 ‒ 4.200
 
 
 370.363
 
 
 
 
 
 Attaches
 
 
 5.362
 
 
 0
 
 
 5.362
 
 
 138
 
 
 5.500
 
 
 138
 
 
 115
 
 
 69
 
 
 46
 
 
 5.328
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 127.260
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 127.260
 
 
 
 
 7.522
 
 
 
 
 134.782
 
 
 
 
 8.136
 
 
 
 
 8.862
 
 
 
 
 7.048
 
 
 
 
 4.871
 
 
 
 
 94.491
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.1
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 127.260
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 127.260
 
 
 
 
 7.522
 
 
 
 
 134.782
 
 
 
 
 8.136
 
 
 
 
 8.862
 
 
 
 
 7.048
 
 
 
 
 4.871
 
 
 
 
 94.491
 
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 127.260
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 127.260
 
 
 
 
 7.522
 
 
 
 
 134.782
 
 
 
 
 8.136
 
 
 
 
 8.862
 
 
 
 
 7.048
 
 
 
 
 4.871
 
 
 
 
 94.491
 
 
 
 
 
 
 Schadevergoeding overig
 
 
 8.775
 
 
 0
 
 
 8.775
 
 
 ‒ 486
 
 
 8.289
 
 
 ‒ 486
 
 
 ‒ 486
 
 
 ‒ 486
 
 
 ‒ 486
 
 
 8.522
 
 
 
 
 
 Nationaal Fonds Ereschuld
 
 
 114.407
 
 
 0
 
 
 114.407
 
 
 8.008
 
 
 122.415
 
 
 8.622
 
 
 9.348
 
 
 7.534
 
 
 5.357
 
 
 81.891
 
 
 
 
 
 Reservering schadevergoedingen Chroom-6 Defensie
 
 
 4.078
 
 
 0
 
 
 4.078
 
 
 0
 
 
 4.078
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.078
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 68.995
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 68.995
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 68.995
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 68.995
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 68 % juridisch verplicht, 8 % bestuurlijk gebonden en 24 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de uitgaven
 Personele uitgaven
 Eigen personeel
 Het budget voor eigen personeel is per saldo met € 60,2 miljoen verhoogd.
 Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 77,8 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO). Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1500.
 Voor nieuwe opdrachten en voor de extra ondersteuning die als gevolg hiervan geleverd moet worden, heeft het DOSCO budget ontvangen. In totaal is het budget voor eigen personeel hierdoor met € 21 miljoen verhoogd.
 Daartegenover staat dat het budget met € 47,0 miljoen naar beneden bijgesteld is vanwege een lagere personele vulling die mede het gevolg is van krapte op de arbeidsmarkt. Van dit bedrag is voor het herstellen en uitbreiden van de formatie voor bewaken en beveiligen binnen het budget van eigen personeel € 5,3 miljoen aangewend. Het restant van € 41,7 miljoen wordt ingezet voor het oplossen van defensiebrede problematiek, waaronder hogere kosten voor energie en transport.
 Verder leidt een aantal kleine herschikkingen per saldo tot een verhoging van het budget met € 3,1 miljoen.
 Overige personele exploitatie
 Het budget voor overige personele exploitatie is per saldo met € 23,2 miljoen verhoogd.
 Als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord is € 5,0 miljoen toegevoegd aan dit budget, onder andere voor de afdracht Werkkostenregeling, reiskostenvergoedingen en vergoedingen in het kader van duurzaamheid.
 Daarnaast is, net als voor het budget voor eigen personeel, € 15,8 miljoen toegevoegd voor het uitvoeren van nieuwe opdrachten en de extra ondersteuning die als gevolg hiervan geleverd moet worden. Een aantal kleine herschikkingen leidt per saldo tot een verhoging van het budget met € 2,4 miljoen.
 Materiële uitgaven
 Overige materiële uitgaven
 Het budget voor overige materiële exploitatie is per saldo met € 100,8 miljoen verhoogd.
 Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door extra budget ten behoeve van gestegen water- en energieprijzen (€ 60,0 miljoen) en voor transport (€ 33,0 miljoen) als gevolg van toegenomen behoefte en prijsstijgingen in de afgelopen jaren. Deels wordt dit veroorzaakt door een verandering in de oefenlocaties. Als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord is € 3,8 miljoen toegevoegd aan dit budget. Daarnaast is niet uitgegeven budget uit 2023 toegevoegd aan het budget voor 2024 (€ 11,8 miljoen) wat grotendeels toegevoegd zal gaan worden aan het budget voor het Nationaal Fonds Ereschulden. Een aantal kleine herschikkingen leidt per saldo tot een verlaging van het budget met € 7,8 miljoen.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 9 Algemeen
 
 
 Artikel 9 Algemeen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 236.916
 
 
 
 
 150
 
 
 
 
 237.066
 
 
 
 
 24.234
 
 
 
 
 261.300
 
 
 
 
 26.676
 
 
 
 
 34.704
 
 
 
 
 49.386
 
 
 
 
 47.067
 
 
 
 
 267.532
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 236.916
 
 
 
 
 150
 
 
 
 
 237.066
 
 
 
 
 24.234
 
 
 
 
 261.300
 
 
 
 
 26.676
 
 
 
 
 34.704
 
 
 
 
 49.386
 
 
 
 
 47.067
 
 
 
 
 267.532
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.1
 
 
 
 
 Programmauitgaven
 
 
 
 
 236.916
 
 
 
 
 150
 
 
 
 
 237.066
 
 
 
 
 24.234
 
 
 
 
 261.300
 
 
 
 
 26.676
 
 
 
 
 34.704
 
 
 
 
 49.386
 
 
 
 
 47.067
 
 
 
 
 267.532
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 47.161
 
 
 
 
 150
 
 
 
 
 47.311
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 47.386
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 47.016
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 0
 
 
 150
 
 
 150
 
 
 0
 
 
 150
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 47.161
 
 
 0
 
 
 47.161
 
 
 75
 
 
 47.236
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 0
 
 
 47.016
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 74.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 74.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 74.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 71.192
 
 
 
 
 
 
 Kennisopbouw TNO via EZ
 
 
 66.109
 
 
 0
 
 
 66.109
 
 
 0
 
 
 66.109
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 62.390
 
 
 
 
 
 Kennisopbouw NLR via EZ
 
 
 4.059
 
 
 0
 
 
 4.059
 
 
 0
 
 
 4.059
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.359
 
 
 
 
 
 Kennisopbouw MARIN via EZ
 
 
 4.144
 
 
 0
 
 
 4.144
 
 
 0
 
 
 4.144
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.894
 
 
 
 
 
 Overige Bijdragen
 
 
 288
 
 
 0
 
 
 288
 
 
 0
 
 
 288
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 549
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 14.530
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.530
 
 
 
 
 ‒ 3.286
 
 
 
 
 11.244
 
 
 
 
 ‒ 109
 
 
 
 
 365
 
 
 
 
 ‒ 275
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 9.718
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten beleid
 
 
 9.920
 
 
 0
 
 
 9.920
 
 
 ‒ 1.194
 
 
 8.726
 
 
 ‒ 474
 
 
 0
 
 
 ‒ 700
 
 
 0
 
 
 6.664
 
 
 
 
 
 opdrachten milieu beleid
 
 
 4.610
 
 
 0
 
 
 4.610
 
 
 ‒ 2.092
 
 
 2.518
 
 
 365
 
 
 365
 
 
 425
 
 
 500
 
 
 3.054
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 74.260
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 74.260
 
 
 
 
 20.079
 
 
 
 
 94.339
 
 
 
 
 30.210
 
 
 
 
 34.264
 
 
 
 
 49.586
 
 
 
 
 46.567
 
 
 
 
 133.550
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan de NAVO
 
 
 67.716
 
 
 0
 
 
 67.716
 
 
 13.326
 
 
 81.042
 
 
 27.300
 
 
 31.356
 
 
 42.526
 
 
 44.738
 
 
 125.129
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan internationale samenwerking
 
 
 6.544
 
 
 0
 
 
 6.544
 
 
 6.753
 
 
 13.297
 
 
 2.910
 
 
 2.908
 
 
 7.060
 
 
 1.829
 
 
 8.421
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 4.291
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.291
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.291
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.291
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging diverse instellingen
 
 
 4.291
 
 
 0
 
 
 4.291
 
 
 0
 
 
 4.291
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.291
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 4.242
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.242
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.242
 
 
 
 
 ‒ 3.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige bijdragen
 
 
 4.242
 
 
 0
 
 
 4.242
 
 
 0
 
 
 4.242
 
 
 ‒ 3.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 17.832
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 17.832
 
 
 
 
 7.366
 
 
 
 
 25.198
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.765
 
 
 
 
 
 
 Schadevergoeding overig
 
 
 1.774
 
 
 0
 
 
 1.774
 
 
 600
 
 
 2.374
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.765
 
 
 
 
 
 Regeling Chroom 6 Defensie
 
 
 5.058
 
 
 0
 
 
 5.058
 
 
 4.712
 
 
 9.770
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Civielrechtelijke Regeling Srebrenica 2020
 
 
 11.000
 
 
 0
 
 
 11.000
 
 
 2.054
 
 
 13.054
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.600
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 31 % juridisch verplicht, 37 % bestuurlijk gebonden en 32 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de uitgaven
 Bijdrage aan (inter-) nationale organisaties.
 Het budget voor NAVO-contributie en internationale samenwerking is respectievelijk met € 13,3 miljoen en € 6,8 miljoen verhoogd. De budgetten zijn verhoogd in overeenstemming met de verwachte te betalen NAVO-contributie.
 (Schade)vergoeding
 Het budget schadevergoedingen is verhoogd met € 7,4 miljoen. Dit is voornamelijk het niet bestede budget uit 2023 voor de civielrechtelijke Regeling Srebrenica 2020, ter hoogte van € 2,1 miljoen en de regeling Chroom 6, van € 4,7 miljoen. Deze budgetten zijn doorgeschoven naar 2024 en blijven daarmee beschikbaar voor deze regelingen. De afhandeling van de verzoeken uit 2023 zal voor een groot deel namelijk pas in 2024 tot uitkering komen.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 10 Apparaat kerndepartement
 
 
 Artikel 10 Apparaat kerndepartement (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.818.824
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 1.818.674
 
 
 
 
 85.435
 
 
 
 
 1.904.109
 
 
 
 
 44.726
 
 
 
 
 97.448
 
 
 
 
 91.522
 
 
 
 
 68.081
 
 
 
 
 1.875.976
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.825.467
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 1.825.317
 
 
 
 
 88.435
 
 
 
 
 1.913.752
 
 
 
 
 48.726
 
 
 
 
 101.448
 
 
 
 
 95.522
 
 
 
 
 72.081
 
 
 
 
 1.876.976
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.2
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 1.825.467
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 1.825.317
 
 
 
 
 88.435
 
 
 
 
 1.913.752
 
 
 
 
 48.726
 
 
 
 
 101.448
 
 
 
 
 95.522
 
 
 
 
 72.081
 
 
 
 
 1.876.976
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 1.753.469
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.753.469
 
 
 
 
 103.005
 
 
 
 
 1.856.474
 
 
 
 
 51.699
 
 
 
 
 104.308
 
 
 
 
 95.492
 
 
 
 
 72.073
 
 
 
 
 1.821.069
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 436.288
 
 
 0
 
 
 436.288
 
 
 22.668
 
 
 458.956
 
 
 42.312
 
 
 40.735
 
 
 41.249
 
 
 42.076
 
 
 520.621
 
 
 
 
 
 Externe Inhuur
 
 
 5.018
 
 
 0
 
 
 5.018
 
 
 28.177
 
 
 33.195
 
 
 1.444
 
 
 22.444
 
 
 18.444
 
 
 13.448
 
 
 5.724
 
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 26.303
 
 
 0
 
 
 26.303
 
 
 5.893
 
 
 32.196
 
 
 2.326
 
 
 2.508
 
 
 2.494
 
 
 2.494
 
 
 27.953
 
 
 
 
 
 Uitkeringen (pensioenen en wachtgelden)
 
 
 1.285.860
 
 
 0
 
 
 1.285.860
 
 
 46.267
 
 
 1.332.127
 
 
 5.617
 
 
 38.621
 
 
 33.305
 
 
 14.055
 
 
 1.266.771
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 71.998
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 71.848
 
 
 
 
 ‒ 14.570
 
 
 
 
 57.278
 
 
 
 
 ‒ 2.973
 
 
 
 
 ‒ 2.860
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 55.907
 
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 71.998
 
 
 ‒ 150
 
 
 71.848
 
 
 ‒ 14.570
 
 
 57.278
 
 
 ‒ 2.973
 
 
 ‒ 2.860
 
 
 30
 
 
 8
 
 
 55.907
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 7.853
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.853
 
 
 
 
 134
 
 
 
 
 7.987
 
 
 
 
 134
 
 
 
 
 134
 
 
 
 
 134
 
 
 
 
 134
 
 
 
 
 7.987
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 97 % juridisch verplicht en 3 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de uitgaven
 Personele uitgaven
 Het budget voor de personele uitgaven is met € 103,0 miljoen verhoogd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een hoger budget voor eigen personeel, externe inhuur en overige personele exploitatie. Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 41,7 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar deze posten op artikel 10. Deze middelen zijn bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1500. Daarnaast is het budget voor externe inhuur met € 28,2 miljoen verhoogd. Dekking hiervoor is gevonden in budget voor eigen personeel omdat vacatures door de krappe arbeidsmarkt nu niet opgevuld kunnen worden. Met dit hogere inhuurbudget wordt externe inhuur als tijdelijke alternatieve capaciteit ingezet. Het budget voor uitkeringen (pensioenen en wachtgelden) is per saldo met € 46,3 miljoen verhoogd. Dit wordt eveneens voornamelijk veroorzaakt door de verhoging van het budget voor het nieuwe arbeidsvoorwaardenakkoord met € 65,4 miljoen vanuit artikel 12 Nog onverdeeld. Daarnaast is het budget met € 25,0 miljoen naar beneden bijgesteld. Deze middelen worden ingezet voor het oplossen van defensiebrede problematiek.
 Materiele uitgaven
 Het budget voor overige materiële uitgaven is met € 14,6 miljoen verlaagd. Dit komt voornamelijk door een overheveling van budget naar het ministerie van Binnenlandse Zaken voor bedrijfsvoeringskosten van € 7,4 miljoen. Daarnaast is vanuit de materiele uitgaven € 9,0 miljoen bijgedragen aan de defensiebrede problematiek. Vanuit artikel 12 onverdeeld is € 1,3 miljoen overgeheveld naar artikel 10, voor kort-cyclische activiteiten.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 11 Geheim
 
 
 Artikel 11 Geheim (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 18.815
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 18.815
 
 
 
 
 ‒ 300
 
 
 
 
 18.515
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 20.315
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 18.815
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 18.815
 
 
 
 
 ‒ 300
 
 
 
 
 18.515
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 20.315
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.0
 
 
 
 
 Geheim
 
 
 
 
 18.815
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 18.815
 
 
 
 
 ‒ 300
 
 
 
 
 18.515
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 20.315
 
 
 
 
 
 
 
 Geheim
 
 
 
 
 18.815
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 18.815
 
 
 
 
 ‒ 300
 
 
 
 
 18.515
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 20.315
 
 
 
 
 
 
 Geheim
 
 
 18.815
 
 
 0
 
 
 18.815
 
 
 ‒ 300
 
 
 18.515
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20.315
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 26 % juridisch verplicht en 74 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 12 Nog onverdeeld
 
 
 Artikel 12 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 609.419
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 609.419
 
 
 
 
 ‒ 148.168
 
 
 
 
 461.251
 
 
 
 
 ‒ 118.019
 
 
 
 
 ‒ 67.894
 
 
 
 
 ‒ 67.060
 
 
 
 
 ‒ 71.349
 
 
 
 
 441.623
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 618.419
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 618.419
 
 
 
 
 ‒ 148.168
 
 
 
 
 470.251
 
 
 
 
 ‒ 118.019
 
 
 
 
 ‒ 67.894
 
 
 
 
 ‒ 67.060
 
 
 
 
 ‒ 71.349
 
 
 
 
 441.623
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12.3
 
 
 
 
 Nog onverdeeld Loon
 
 
 
 
 552.805
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 552.805
 
 
 
 
 ‒ 233.062
 
 
 
 
 319.743
 
 
 
 
 ‒ 129.558
 
 
 
 
 ‒ 106.219
 
 
 
 
 ‒ 107.116
 
 
 
 
 ‒ 111.661
 
 
 
 
 201.334
 
 
 
 
 
 
 
 Nog onverdeeld Loon
 
 
 
 
 552.805
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 552.805
 
 
 
 
 ‒ 233.062
 
 
 
 
 319.743
 
 
 
 
 ‒ 129.558
 
 
 
 
 ‒ 106.219
 
 
 
 
 ‒ 107.116
 
 
 
 
 ‒ 111.661
 
 
 
 
 201.334
 
 
 
 
 
 
 Nog onverdeeld Loon
 
 
 552.805
 
 
 0
 
 
 552.805
 
 
 ‒ 233.062
 
 
 319.743
 
 
 ‒ 129.558
 
 
 ‒ 106.219
 
 
 ‒ 107.116
 
 
 ‒ 111.661
 
 
 201.334
 
 
 
 
 
 12.4
 
 
 
 
 Nog onverdeeld Prijs
 
 
 
 
 65.614
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 65.614
 
 
 
 
 84.894
 
 
 
 
 150.508
 
 
 
 
 11.539
 
 
 
 
 38.325
 
 
 
 
 40.056
 
 
 
 
 40.312
 
 
 
 
 240.289
 
 
 
 
 
 
 
 Nog onverdeeld Prijs
 
 
 
 
 65.614
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 65.614
 
 
 
 
 84.894
 
 
 
 
 150.508
 
 
 
 
 11.539
 
 
 
 
 38.325
 
 
 
 
 40.056
 
 
 
 
 40.312
 
 
 
 
 240.289
 
 
 
 
 
 
 Nog onverdeeld Prijs
 
 
 65.614
 
 
 0
 
 
 65.614
 
 
 84.894
 
 
 150.508
 
 
 11.539
 
 
 38.325
 
 
 40.056
 
 
 40.312
 
 
 240.289
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de uitgaven
 Het budget op artikel 12 Nog onverdeeld is met € 148,2 miljoen naar beneden bijgesteld. Vanuit artikel 12 Nog onverdeeld is € 683,4 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden overgeheveld naar de Defensieonderdelen. Het overgrote deel van deze middelen is bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2024, waaronder de loonsverhoging van 7,0% per 1 januari 2024 en de eenmalige uitkering van € 1500. Daarnaast is er budget ingezet voor het oplossen van defensiebrede problematiek (€ 22,7 miljoen).
 Tevens is de de loonbijstelling van € 450,3 miljoen toegevoegd aan de Defensiebegroting. Ook de prijsbijstelling van € 47,5 miljoen is toegevoegd aan de Defensiebegroting. Tot slot is ook de eindejaarsmarge (EJM) van € 72,5 miljoen toegevoegd aan de Defensiebegroting. De prijsbijstelling en EJM zijn tot nadere verdeling vooralsnog geparkeerd op artikel 12 Nog onverdeeld.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
 
 
 Artikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 10.617.270
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 10.817.270
 
 
 
 
 ‒ 1.792.116
 
 
 
 
 9.025.154
 
 
 
 
 ‒ 633.923
 
 
 
 
 1.622.335
 
 
 
 
 730.775
 
 
 
 
 1.150.842
 
 
 
 
 581.703
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 10.592.237
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 10.792.237
 
 
 
 
 ‒ 1.827.116
 
 
 
 
 8.965.121
 
 
 
 
 ‒ 668.923
 
 
 
 
 1.592.335
 
 
 
 
 700.775
 
 
 
 
 1.120.842
 
 
 
 
 551.703
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 13.0
 
 
 
 
 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
 
 
 
 
 10.592.237
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 10.792.237
 
 
 
 
 ‒ 1.827.116
 
 
 
 
 8.965.121
 
 
 
 
 ‒ 668.923
 
 
 
 
 1.592.335
 
 
 
 
 700.775
 
 
 
 
 1.120.842
 
 
 
 
 551.703
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
 
 
 
 
 10.592.237
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 10.792.237
 
 
 
 
 ‒ 1.827.116
 
 
 
 
 8.965.121
 
 
 
 
 ‒ 668.923
 
 
 
 
 1.592.335
 
 
 
 
 700.775
 
 
 
 
 1.120.842
 
 
 
 
 551.703
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
 
 
 10.592.237
 
 
 200.000
 
 
 10.792.237
 
 
 ‒ 1.827.116
 
 
 8.965.121
 
 
 ‒ 668.923
 
 
 1.592.335
 
 
 700.775
 
 
 1.120.842
 
 
 551.703
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De mutatie van € 1.827,1 miljoen betreft de bijdrage vanuit de begroting Hoofdstuk X Defensie aan hoofdstuk K Defensiematerieelbegrotingsfonds ten behoeve van uitgaven die op het fonds worden verantwoord.
 
 
 
 
 
 3
 Bijlage subsidieoverzicht
 
 
 Subsidieoverzicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 vastgestelde begroting 2024
 
 
 Mutaties 1e suppletoire 2024 t.o.v. vastgestelde begroting 2024
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2024
 
 
 mutatie 2025
 
 
 mutatie 2026
 
 
 mutatie 2027
 
 
 mutatie 2028
 
 
 Reden afwijking stand van2e suppletoire t.o.v. 1e suppletoire
 
 
 Laatste evaluatie
 
 
 Volgende evaluatie
 
 
 Einddatum
 
 
 
 
 
 
 Stichting Nederlands Veteraneninstituut (NLVi)
 
 
 24.502
 
 
 28.410
 
 
 26.177
 
 
 1.274
 
 
 27.451
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 Aanvullende taken & activiteiten (o.a. motie Boswijk, terugkeerreizen Dutchbat III)
 
 
 
 2022
 
 
 
 2026
 
 
 2026
 
 
 
 
 Nationaal Comité Herdenking Capitulatie 1945 Wageningen
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 15
 
 
 40
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 eenmalig defilé 80 jaar vrijheid
 
 
 
 2021
 
 
 
 2026
 
 
 2026
 
 
 
 
 Stichting Veteranen Platform (VP)
 
 
 212
 
 
 245
 
 
 258
 
 
 27
 
 
 285
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 prijsbijstelling
 
 
 
 2022
 
 
 
 2027
 
 
 2027
 
 
 
 
 Stichting Koninklijke Defensiemusea
 
 
 17.141
 
 
 18.184
 
 
 19.256
 
 
 ‒ 316
 
 
 18.940
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 in 2023 een eenmalige bijdrage ontvangen
 
 
 
 2019
 
 
 
 2024
 
 
 2024
 
 
 
 
 Stichting Nationale Taptoe
 
 
 304
 
 
 322
 
 
 322
 
 
 24
 
 
 346
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 prijsbijstelling
 
 
 
 2022
 
 
 
 2027
 
 
 2027
 
 
 
 
 Universiteit van Amsterdam
 
 
 74
 
 
 0
 
 
 74
 
 
 0
 
 
 74
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 2027
 
 
 2027
 
 
 
 
 Stichting Maritiem Kenniscentrum
 
 
 23
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 0
 
 
 25
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 2027
 
 
 2027
 
 
 
 
 Stichting Historische Vlucht
 
 
 118
 
 
 123
 
 
 125
 
 
 0
 
 
 125
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 2027
 
 
 2027
 
 
 
 
 SWoon NLDA
 
 
 22
 
 
 23
 
 
 25
 
 
 0
 
 
 25
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 2027
 
 
 2027
 
 
 
 
 Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Limburg
 
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 0
 
 
 75
 
 
 
 
 
 
 
 n.v.t.
 
 
 2027
 
 
 2027
 
 
 
 
 Subsidies te verstrekken na evaluatie/ nader te verdelen
 
 
 
 0
 
 
 949
 
 
 ‒ 949
 
 
 0
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal subsidies
 
 
 
 
 47.293
 
 
 
 
 47.432
 
 
 
 
 47.311
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 47.386
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De genoemde bedragen betreffen het wettelijk plafond voor subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De genoemde bedragen zijn exclusief de door het Ministerie van Financien vestrekte loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De mutaties in 2025, 2026, 2027 en 2028 zijn n.a.v. budgetoverdracht voor de subsidie Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Limburg