Wijziging van de Telecommunicatiewet in verband met de aanpassing van de bewaartermijn voor telecommunicatiegegevens met betrekking tot internettoegang, e-mail over het internet en internettelefonie; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136059
 2009-2010
 
 32 185
 Wijziging van de Telecommunicatiewet in verband met de aanpassing van
de bewaartermijn voor telecommunicatiegegevens met betrekking tot internettoegang,
e-mail over het internet en internettelefonie
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 ALGEMEEN DEEL
 Dit wetsvoorstel voorziet in de aanpassing van de bewaartermijn voor telecommunicatiegegevens
bij internettoegang, e-mail over het internet en internettelefonie. Mede namens
de Staatssecretaris van Economische Zaken licht ik het wetsvoorstel als volgt
toe.
 
 De Telecommunicatiewet voorziet in artikel 13.2a, tweede lid, in een verplichting
voor de aanbieders van openbare telecommunicatienetwerken of openbare telecommunicatiediensten
om de in de bijlage bij de wet aangewezen gegevens, voorzover deze in het
kader van de aangeboden netwerken of diensten worden gegenereerd, te bewaren
ten behoeve van het onderzoeken, opsporen en vervolgen van ernstige misdrijven.
Dit artikel is in de Telecommunicatiewet opgenomen bij de Wet bewaarplicht
telecommunicatiegegevens (Stb 2009, 333). Deze wet strekt tot de implementatie
van Richtlijn nr. 06/24/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 maart
2006, betreffende de bewaring van gegevens die zijn gegenereerd of verwerkt
in verband met het aanbieden van openbaar beschikbare elektronische communicatiediensten
of van openbare communicatienetwerken en tot wijziging van Richtlijn nr. 02/58/EG
(richtlijn dataretentie). De richtlijn dataretentie
legt aan de lidstaten de verplichting op ervoor te zorgen dat de te bewaren
gegevens gedurende ten minste zes maanden en ten hoogste twee jaar vanaf de
datum van de communicatie worden bewaard (artikel 6).
 
 De in de Telecommunicatiewet neergelegde bewaartermijn is twaalf maanden,
gerekend vanaf de datum van de communicatie (artikel 13.2a, derde lid, Tw).
Tijdens de mondelinge behandeling van de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens
in de Eerste Kamer (Handelingen I 2008/09, blz. 1803–1822) is de mogelijkheid
aan de orde gekomen om bij het bepalen van de bewaartermijn onderscheid te
maken tussen gegevens met betrekking tot telefonie en gegevens met betrekking
tot internet. De aanbieders van internetdiensten zijn van oudsher niet vertrouwd
met het bewaren van telecommunicatiegegevens. De gegevens, die in het kader
van de communicatie door de aanbieders worden gegenereerd of verwerkt, worden
namelijk in mindere mate dan bij de traditionele telefonie gebruikt
ten behoeve van de eigen bedrijfsvoering van de aanbieders, zoals de facturering.
Ook is de wijze waarop de gegevens worden gegenereerd bij internet en telefonie
verschillend.
 
 Met de keuze voor een kortere bewaartermijn voor gegevens met betrekking
tot internet wordt rekening gehouden met de bedrijfsvoering van de aanbieders
van internetdiensten en de investeringslasten die voor hen uit de bewaarplicht
kunnen voortvloeien. De richtlijn dataretentie biedt de lidstaten de mogelijkheid
de bewaartermijn te stellen op zes maanden (artikel 6) en onderscheid te maken
tussen enerzijds gegevens met betrekking tot telefonie en anderzijds gegevens
met betrekking tot internet. Daar komt bij dat
er bij de politie weliswaar grote behoefte bestaat aan historische verkeersgegevens
rond communicatie door middel van internet, maar het opvragen van de betreffende
gegevens nog geen gemeengoed is. Op dit punt wordt in het rapport van de Erasmus
Universiteit Rotterdam een stijgende lijn geconstateerd. De bewaartermijn van zes maanden biedt de betrokken partijen een
goed uitgangspunt om het gebruik van internetgegevens ten behoeve van de opsporing
van ernstige strafbare feiten verder te ontwikkelen. Het is aannemelijk dat
de internetaanbieders en de opsporingsdiensten in de loop der tijd voldoende
vertrouwd zullen raken met de bewaarplicht voor internetgegevens. In de eerstkomende
evaluatie van de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens, die voor 1 september
2012 zal moeten zijn afgerond, zal dit aspect worden betrokken (artikel 13.9
Tw).
 
 Met dit wetsvoorstel wordt, conform mijn toezegging tijdens bovenbedoelde
mondelinge behandeling in de Eerste Kamer, voorgesteld de bewaartermijn voor
gegevens in verband met internettoegang, e-mail over het internet en internettelefonie
vast te stellen op zes maanden, gerekend vanaf de datum van de communicatie.
Dit betreft de gegevens die zijn opgenomen in de bij de Telecommunicatiewet
behorende bijlage. Deze gegevens zijn vermeld in onderdeel B van de bijlage
bij de wet. Voor de gegevens in verband met telefonie over een vast of mobiel
netwerk blijft de bewaartermijn van twaalf maanden ongewijzigd. Deze gegevens
zijn vermeld in onderdeel A van de bijlage bij de wet.
 
 Met dit wetsvoorstel zullen de kosten voor de aanbieders van openbare
telecommunicatiediensten en -netwerken op het gebied van internettoegang,
e-mail over het internet en internettelefonie om aan de verplichtingen tot
het bewaren en beschikbaar stellen van de te bewaren gegevens te kunnen voldoen,
lager zijn dan bij een bewaartermijn van twaalf maanden. Deze verlaging zal
niet zozeer betrekking hebben op de kosten voor het opslaan van de gegevens –
omdat die kosten voor de verschillende bewaartermijnen van gelijke hoogte
zijn – als wel op de kosten voor het beheer van de gegevens gedurende
de bewaarperiode. Dit betreft voor een deel de kosten voor geheugencapaciteit.
Daarnaast zullen de kosten voor de verstrekking van de gegevens aan de bevoegde
autoriteiten afnemen, omdat de gegevens minder lang worden bewaard en er dus
een minder lange periode is gedurende welke de gegevens opgevraagd zullen
kunnen worden. De omvang van de verlaging van de kosten is niet eenvoudig
in te schatten maar zullen met name de kleinere aanbieders van internetdiensten
tegemoet komen. Op grond van de bevindingen van het onderzoeksbureau VKA kan
ervan worden uitgegaan dat de beheerskosten ongeveer 20% van de implementatiekosten
bedragen (gemeten over een periode van vijf jaar). De kosten voor de opslag
van de gegevens zouden naar de huidige kostprijs voor de gehele markt ongeveer
0.8 miljoen euro bedragen, dus inclusief de aanbieders van diensten en netwerken
op het gebied van telefonie. 
 
 Tenslotte kan nog worden opgemerkt dat ook in artikel 13.4, derde lid,
van de Telecommunicatiewet een bewaartermijn van twaalf maanden is vermeld.
Dit betreft een bewaartermijn in verband met een bestandsanalyse op grond
van het Besluit bijzondere vergaring nummergegevens (Stb. 2002, 31). Deze
analyse heeft betrekking op gegevens van gebruikers van vooruitbetaalde mobiele
telefonie (prepaid cards). De regeling van de bestandsanalyse is dus niet
van toepassing op communicatie door middel van het internet zodat de bewaartermijn
voor de betreffende gegevens ongewijzigd blijft.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 Artikel I
 In artikel 13.2a van de Telecommunicatiewet is de bewaartermijn opgenomen.
Voorgesteld wordt de bewaartermijn van twaalf maanden te splitsen in een bewaartermijn
van twaalf maanden voor gegevens in verband met telefonie over een vast of
mobiel netwerk en een bewaartermijn van zes maanden voor gegevens in verband
met internettoegang, e-mail over het internet en internettelefonie. Er zijn
VoIP-diensten waarvan de functionaliteiten zodanig nauw samenhangen met die
van de traditionele telefonie dat deze diensten worden aangemerkt als telefonie
over een vast of mobiel netwerk. Voor dergelijke diensten zal een bewaartermijn
van twaalf maanden blijven gelden. De te bewaren
gegevens zijn opgesomd in de bij de Telecommunicatiewet behorende bijlage,
in respectievelijk de onderdelen A en B.
 Artikel II
 Vanuit het oogpunt van de bedrijfsvoering van de aanbieders en de bescherming
van persoonsgegevens is het van essentieel belang dat op korte termijn duidelijkheid
wordt geboden over de geldende bewaartermijnen. Teneinde de regeling in dit
wetsvoorstel zo spoedig mogelijk in werking te kunnen laten treden, treedt
deze wet in werking de dag na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin
zij wordt geplaatst.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin 
 
 
 
 
 Pb EU, L105/54.
 
 
 Artikelen 5 en 15, derde lid.
 
 
 «Wie bewaart die heeft wat» Onderzoek naar nut en noodzaak
van een bewaarverplichting voor historische verkeersgegevens van telecommunicatieverkeer,
Erasmus Univer siteit Rotterdam, blz. 34/35.
 
 
 Zie het «Standpunt eindgebruikersverplichtingen Voice over IP diensten»
van de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (OPTA) van 23 juni
2008.