Tijdelijke verruiming van de mogelijkheid in artikel 668a van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek om arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd aan te gaan in verband met het bevorderen van de arbeidsparticipatie van jongeren; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134631
 2008-2009
 
 32 058
 Tijdelijke verruiming van de mogelijkheid in artikel 668a van Boek 7
van het Burgerlijk Wetboek om arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd aan
te gaan in verband met het bevorderen van de arbeidsparticipatie van jongeren
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 ALGEMEEN
 1. De economische crisis
 De Nederlandse arbeidsmarkt wordt getroffen door de huidige economische
crisis. De werkloosheid is gestegen en de vooruitzichten zijn niet gunstig.
Het CPB voorziet een stijging van de werkloosheid tot 9,5% in 2010.
Veel bedrijven hebben hun flexibele schil verkleind om snel op de veranderende
situatie te kunnen reageren. Het gaat hierbij vooral om het ontslag van tijdelijke
arbeidskrachten, door het niet meer verlengen van hun arbeidsovereenkomst.
Dit is over de hele linie gebeurd, maar wel in verschillende mate (zie tabel
1). Vooral in de bouwnijverheid en industrie is fors gesneden op arbeidsovereenkomsten
voor bepaalde tijd. In economisch ongunstige tijden kiezen werkgevers vooral
tijdelijke arbeidskrachten omdat zij op die manier met het personeelsbestand
kunnen inspelen op de conjunctuur.
 Tabel 1 Maatregelen die bedrijven treffen om economische
teruggang hoofd te bieden, naar sector, januari 2009 (in %)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Werktijdverkorting
 Afstoten vast personeel
 Verplaatsen Uitbesteden Activiteiten
 Uitstel vertragen invest.
 
 Afstoten tijdelijk personeel
 
 Anders
 Geen maatregelen 
 
 
 
 
 Landbouw en visserij
 1,4
 3,7
 0,6
 12
 
 15,8
 
 28,9
 37,6
 
 
 Delfstoffen
 0
 1,5
 1,8
 21,2
 
 19,3
 
 33,9
 22,3
 
 
 Industrie
 4,4
 4,2
 1,2
 11,6
 
 23,6
 
 20,4
 34,6
 
 
 Bouwnijverh
 0,8
 3,8
 2,1
 14,4
 
 26,8
 
 19,6
 32,5
 
 
 Groothandel
 0,6
 2,9
 1
 8,9
 
 16,1
 
 32,5
 38
 
 
 Detailh en autobranche
 0,3
 1,6
 0,5
 12,9
 
 20,1
 
 36,3
 28,3
 
 
 Horeca, recreatie e.a
 1,4
 2,9
 0,3
 16,8
 
 18,8
 
 23,1
 36,7
 
 
 Vervoer+communic.
 2,5
 8,2
 0,6
 10,1
 
 20,6
 
 19,6
 38,4
 
 
 Verh. roerende zaken en overige diensten
 0,8
 6,8
 0,4
 7,5
 
 21,6
 
 28
 34,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bedrijfsleven totaal
 
 1,7
 4,2
 5,6
 11
 
 20,3
 
 25,6
 32,6
 
 
 
 
 Bron: Research voor beleid (2009).
 
 In de huidige onzekere omstandigheden kunnen werkgevers zich vaak genoodzaakt
zien om na de derde arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd de arbeidsrelatie
tot een einde te laten komen, terwijl er nog wel ruimte is om iemand op tijdelijke
basis in dienst te houden. Met andere woorden: als een vierde arbeidsovereenkomst
voor bepaalde tijd of een periode van 48 maanden mogelijk zou zijn, zou het
dienstverband (nog) niet aflopen.
 Wanneer het economisch slechter gaat, ondervinden jongeren daarvan eerder
en sterker de gevolgen dan veel andere groepen. Jongeren hebben veelal nog
geen stevige positie op de arbeidsmarkt. Voor een deel komt dat doordat jongeren
vaker dan gemiddeld flexibele contracten hebben. Van het aantal werknemers
met een flexibele arbeidsrelatie (553 000 van alle werknemers) is bijna
39% jonger dan 25 jaar. Ook speelt een rol dat jongeren minder werkervaring
hebben. Daarnaast geldt voor jongeren die nog niet werken maar uit het onderwijs
stromen dat het lastiger is om een baan te vinden in een arbeidsmarkt met
relatief weinig vacatures. Bedrijven hebben sinds het begin van de economische
crisis veel vacatures geschrapt.
 De gevolgen van de economische crisis voor jongeren worden zichtbaar.
Het aantal jeugdwerklozen bedroeg in 2008 gemiddeld 89 000. Hiervan was
iets meer dan 15% langdurig werkloos, dat wil zeggen tenminste een
jaar. Uitgedrukt in procenten is de jeugdwerkloosheid toegenomen van 8,6%
in januari 2008 naar 10,7% berekend over de periode maart–mei
2009, zo blijkt uit cijfers van het CBS. De totale werkloosheid (4,6%)
is fors lager dan de jeugdwerkloosheid. De werkloosheid onder jongeren zal
de komende jaren verder toenemen, al is onduidelijk in welke mate.
 In het Actieplan Jeugdwerkloosheid, dat op 29 mei jl. aan de Tweede
Kamer is aangeboden, zijn maatregelen aangekondigd waarmee het kabinet jongeren
op korte termijn perspectief wil bieden op de arbeidsmarkt (Kamerstukken II
2008/09, 29 544, nr. 189). Dit is noodzakelijk om te voorkomen dat
veel jongeren langdurig aan de kant komen te staan.
 2. Jongeren aan het werk houden
 Het wetsvoorstel strekt ertoe om jongeren gedurende de huidige economische
crisis langer aan het werk te houden door tijdelijk mogelijk te maken dat
vaker en langer opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd met
jongeren tot 27 jaar mogen worden aangegaan. Dit zal hierna worden toegelicht.
 
 Veel jongeren worden na drie opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor
bepaalde tijd ontslagen. Dit heeft te maken met de zogenoemde ketenbepaling
(artikel 7:668a BW). Op grond van deze bepaling ontstaat ingeval van elkaar
opvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd na een periode van drie
jaar of bij het vierde contract een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd,
mits die arbeidsovereenkomsten elkaar hebben opgevolgd met tussenpozen van
niet meer dan 3 maanden. Bij CAO kan worden afgeweken van deze bepaling (7:668a,
lid 5). Het doel van de ketenbepaling is het voorkomen van misbruik van opeenvolgende
arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd.
 Als een werkgever in deze onzekere tijden geen perspectief kan bieden
op een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, maar nog wel ruimte heeft
om iemand op tijdelijke basis in dienst te nemen zal hij wellicht een «nieuwe»
jongere inwerken. In het merendeel van de gevallen zal de plaats echter vacant
blijven. Door mogelijk te maken dat vaker en langer een arbeidsovereenkomst
voor bepaalde tijd kan worden aangegaan wordt de kans gecreëerd dat een
werkgever de arbeidsrelatie met de jongere die hij al in dienst had continueert.
De groep jongeren, die zich net in de beslissende fase van hun tijdelijke
aanstelling bevindt, kan op deze manier langer aan het werk blijven.
 De voorgestelde maatregel kan gedurende deze economisch zware tijden beter
uitpakken voor alle partijen. Bedrijven hebben de mogelijkheid om met het
personeelsbestand in te spelen op de economische ontwikkeling. Jongeren met
een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd behouden niet alleen langer hun
baan, maar ook het uitzicht op een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd
als blijkt dat de economische situatie zich weer herstelt. Ook is het voor
jongeren belangrijk dat zij hun vakbekwaamheid en arbeidsritme op peil kunnen
houden. Verwacht wordt dat de positie van jongeren hiermee wordt versterkt.
Bovendien wordt het naar verwachting aantrekkelijker voor werkgevers om een
arbeidsrelatie met jongeren aan te gaan.
 Naar de mening van de regering zal het mogelijke effect van verdringing
van schoolverlaters beperkt zijn. Zoals hierboven toegelicht, zal een werkgever –
wanneer hij de arbeidsrelatie tot een einde laat komen omdat hij een werknemer
geen vast contract kan of wil aanbieden – niet altijd een nieuwe jongere
aannemen. Bovendien kan een schoolverlater niet altijd worden ingezet ter
vervanging van een jongere met (jaren) werkervaring. Voorts is ook de beperkte
werkingsduur van de maatregel (in beginsel twee jaar) van invloed op het mogelijke
effect van verdringing. Ten slotte kan de maatregel ook voor schoolverlaters
nieuwe kansen bieden, omdat ook voor hen gebruik kan worden gemaakt van de
mogelijkheid om vaker arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd aan te gaan.
 De regering is zich ervan bewust dat het vaker en langer aanbieden van
opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd tegenstrijdig lijkt
met de constatering dat jongeren mede als gevolg van arbeidsovereenkomsten
voor bepaalde tijd een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt zijn, zoals hierboven
aangegeven. Arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd kunnen voor de betrokken
jongeren immers onzekerheid over de duurzaamheid van hun baan tot gevolg hebben.
In tijden van economische crisis is een arbeidsovereenkomst voor bepaalde
tijd echter verkiesbaar boven de situatie van werkloosheid. Wel dient, ook
op grond van Europese regelgeving (zie hierna in paragraaf 4), het aantal
en de periode van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd beperkt
te worden gehouden.
 Motie Rutte c.s.
 Tijdens het debat over de maatregelen in het kader van de economische
crisis heeft de Tweede Kamer op 26 maart 2009 een motie van het lid Rutte
c.s. aanvaard (Kamerstukken II 2008/09, 31 070, nr. 30; hierna:
de motie Rutte), waarin de regering wordt verzocht om de mogelijkheid van
een ontheffing op het arbeidsrecht te onderzoeken en zonodig te realiseren,
waardoor met jongeren tot 27 jaar vaker en langer een tijdelijk arbeidscontract
mag worden aangegaan dan thans in de wet is voorzien. De Kamer constateert
dat de economische crisis met name werkgelegenheid voor jongeren onder druk
zet en dat de jeugdwerkloosheid naar verwachting nog met 150 000 jongeren
zal toenemen. In de motie Rutte wordt overwogen dat een hele generatie haar
positie op de arbeidsmarkt dreigt te verliezen, terwijl arbeidsparticipatie
van jongeren juist cruciaal is voor hun toekomst en de moderne economie. Voorts
wordt overwogen dat werkgevers zich onder de huidige economische omstandigheden
vaak genoodzaakt zien om jongeren op straat te zetten, omdat ze hun tijdelijke
contracten niet durven om te zetten in vaste contracten. Het onderhavige wetsvoorstel
dient mede ter uitvoering van de motie Rutte.
 3. Leeftijdsgrens van 27 jaar
 Aansluiting bij andere wetgeving
 De onderhavige maatregel is gericht op jongeren tot 27 jaar. Met de leeftijd van 27 jaar wordt aangesloten bij de Wet investeren in jongeren
(WIJ) die met ingang van 1 oktober 2009 in werking zal treden. Deze wet
geeft werkloze jongeren tot 27 jaar recht op een werkleeraanbod: dit kan inhouden
werk, een opleiding of een combinatie daarvan.
 De leeftijdsgrens van 27 jaar in de WIJ berust op de gedachte dat jongeren
tot deze leeftijd zich nog voorbereiden op de toekomst door leren en/of werken
en in het algemeen nog relatief weinig arbeidsverleden hebben opgebouwd. Door
de afbakening van de doelgroep tot 27 jaar wordt bijzondere aandacht gegeven
aan activering of scholing van jongeren. Met de leeftijdsgrens is aangesloten
bij de algemene notie dat de verantwoordelijkheid van de samenleving voor
opleiding van personen afneemt en de eigen verantwoordelijkheid toeneemt naarmate
personen ouder worden. De leeftijdsgrens sluit daarmee aan bij het gehanteerde
onderscheid in de gemeentelijke praktijk en het beleid, zoals de jongerenloketten
tot 27 jaar. Ook sluit deze bovengrens aan bij bestaande, met name fiscale,
wet- en regelgeving.
 Het hanteren van de leeftijdsgrens van 27 jaar in de WIJ is ter beoordeling
voorgelegd aan de Commissie gelijke behandeling (CGB). Die heeft geoordeeld
dat het gebruik van de leeftijdsgrens objectief gerechtvaardigd is. Gelet
op de wens om jeugdwerkloosheid tegen te gaan ligt volgens de CGB een beperking
voor de hand, mede gezien de omvang van de doelgroep (Kamerstukken II 2008/09 31775,
nr. 3).
 Objectieve rechtvaardiging
 Op grond van Europese regelgeving (Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van
27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling
in arbeid en beroep (PbEG L 303)) en internationale verdragen (Europees Verdrag
tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en
Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten) is dit leeftijdonderscheid
toegestaan mits er een objectieve rechtvaardiging is. De objectieve rechtvaardiging
houdt in dat er sprake is van een legitiem doel en passende en noodzakelijke
middelen voor het bereiken van dat doel. De objectieve rechtvaardiging wordt
hierna uitgewerkt.
 Legitiem doel:
 Het bevorderen van arbeidsparticipatie van jongeren en bestrijden van
jeugdwerkloosheid is een legitiem doel. Dit is een toegestane doelstelling
op basis van de hiervoor genoemde EG-kaderrichtlijn (2000/78/EG), die «legitieme
doelstellingen van het beleid op het terrein van de werkgelegenheid en de
arbeidsmarkt» uitdrukkelijk noemt.
 Passend middel:
 Verder is noodzakelijk dat de maatregel (de verruiming van de ketenbepaling)
geschikt is om het doel (bestrijden van jeugdwerkloosheid) te bereiken. Een
dergelijke relatie is voldoende aanwezig. Werkgevers zullen jongeren naar
verwachting langer in dienst houden als het mogelijk is om meer en langer
opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd aan te gaan.
 Noodzakelijk middel:
 De maatregel is noodzakelijk omdat jeugdige werknemers en schoolverlaters
veelal nog geen sterke positie op de arbeidsmarkt innemen. Specifiek voor
jongeren is het belangrijk dat zij de kans krijgen werkervaring op te bouwen
en zich te bewijzen op de arbeidsmarkt. Langdurige non-participatie maakt
de kans op het vinden van werk kleiner. Bovendien is werkloosheid voor alle
werknemers een ingrijpende ervaring, maar (langdurige) werkloosheid onder
jongeren kan tot een «verloren generatie» leiden en dat
moet worden voorkomen, mede in het perspectief van de toekomstige vergrijzing
van de arbeidsmarkt.
 Gelet op de doelstelling om jeugdwerkloosheid te bestrijden zijn er geen
alternatieven waarbij geen leeftijdonderscheid wordt gemaakt. Ook is de maatregel
proportioneel. Het gaat om een beperkte uitbreiding van het aantal arbeidsovereenkomsten
voor bepaalde tijd en de periode waarbinnen arbeidsovereenkomsten voor bepaalde
tijd kunnen worden aangegaan. Bovendien betreft het een tijdelijke maatregel
van in principe twee jaar met het oog op de huidige economische crisis. De
mogelijkheid om bij CAO af te wijken van de ketenbepaling (artikel 668a lid
5) is in dit geval geen bruikbaar alternatief omdat de totstandkoming van
dergelijke afspraken afhankelijk is van de instemming van CAO-partijen en
zich naar verwachting zal beperken tot bepaalde sectoren. Dit wordt verder
toegelicht in paragraaf 5 onder Keuze voor wetgeving.
 4. Europese richtlijn
 Europese richtlijn inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd nederland
is gehouden aan richtlijn 1999/70/EG van de Raad van 28 juni 1999 betreffende
de door het EVV, de UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten
voor bepaalde tijd (PbEG 1999 L 175) (hierna: de richtlijn).
 Het doel van de raamovereenkomst is:
 • de kwaliteit van arbeid voor bepaalde tijd te verbeteren door de
toepassing van het non-discriminatiebeginsel te waarborgen;
 • een kader vast te stellen om misbruik als gevolg van het gebruik
van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten of arbeidsverhoudingen voor bepaalde
tijd te voorkomen.
 De lidstaten van de Europese Unie moeten op grond van de richtlijn een
of meer van de volgende maatregelen ter voorkoming van misbruik invoeren:
 • vaststelling van de objectieve redenen die een vernieuwing van
dergelijke overeenkomsten of verhoudingen rechtvaardigen;
 • vaststelling van de maximale totale duur van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten
of arbeidsverhoudingen voor bepaalde tijd;
 • vaststelling van het aantal malen dat dergelijke overeenkomsten
of verhoudingen mogen worden vernieuwd.
 
 De richtlijn is in Nederland geïmplementeerd met de Wet flexibiliteit
en zekerheid. Nederland heeft hierbij niet gekozen voor een systeem van objectieve
redenen, maar voor het vaststellen van de maximale duur van opeenvolgende
arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd en het aantal malen dat dergelijke
arbeidsovereenkomsten mogen worden aangegaan.
 Naar de mening van de regering past het onderhavige wetsvoorstel binnen
de kaders van de Richtlijn. Net als in de huidige situatie wordt zowel de
maximale totale duur van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten als het aantal
opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd beperkt.
 5. Inhoud van het wetsvoorstel
 Vaker en langer arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd
voor jongeren tot 27 jaar
 Gelet op bovenstaande overwegingen wordt in het onderhavige wetsvoorstel
een verruiming van de ketenbepaling gerealiseerd, door tijdelijk mogelijk
te maken dat voor jongeren tot 27 jaar na een periode van 48 maanden of bij de vijfde opeenvolgende arbeidsovereenkomst
voor bepaalde tijd een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontstaat. Hiertoe wordt de huidige ketenbepaling (artikel 7:668a BW) tijdelijk
aangevuld met een nieuw lid 6 met die strekking.
 Tijdelijke maatregel
 De beoogde datum van inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel
is omstreeks 1 januari 2010. De wetswijziging dient als oplossing voor
een tijdelijk probleem. Met het oog op de huidige economische crisis betreft
het een tijdelijke maatregel van in principe twee jaar. Naar verwachting kan
met die termijn de huidige economische crisis worden overbrugd. De einddatum
is vastgesteld op 1 januari 2012. Er is voorzien in een mogelijkheid
tot verlenging van de werkingsduur bij koninklijk besluit. Met het oog op
de mogelijkheid tot verlenging zal een onderzoek naar de effectiviteit van
de maatregel plaatsvinden. Dit onderzoek zal op een zodanig tijdstip plaatsvinden
dat vóór 1 januari 2012 een afgewogen beslissing kan worden
genomen over de vraag of de werkingsduur van de maatregel moet worden verlengd.
 Reikwijdte van het voorstel
 De voorgestelde maatregel beperkt zich tot jongeren tot 27 jaar. Hoewel
de economische crisis gevolgen heeft voor alle werknemers, is ervoor gekozen
om de maatregel op jongeren tot 27 jaar te richten omdat zij de gevolgen eerder
en sterker ondervinden dan veel andere groepen. Zoals toegelicht onder punt
1 is de jeugdwerkloosheid aanmerkelijk hoger dan de totale werkloosheid.
 Daarnaast vallen ambtenaren met een aanstelling en personen in dienst
van een publiekrechtelijk lichaam met een arbeidsovereenkomst buiten de reikwijdte
van de regeling omdat zij niet onder het BW vallen. Dit betekent dat ook jongeren
tot 27 in dienst van een publiekrechtelijk lichaam met een arbeidsovereenkomst
buiten de reikwijdte van de regeling vallen (op grond van artikel 7:615 BW).
De sociale partners bij de overheidssectoren zijn verantwoordelijk voor eventuele
doorwerking van het onderhavige voorstel. Ook de huidige regeling van artikel
7:668a BW is voor ambtenaren niet in algemene wetgeving vastgelegd, maar al
dan niet door sociale partners bij de afzonderlijke overheidssectoren in sectorale
rechtspositieregelingen geregeld.
 Keuze voor wetgeving
 Een alternatief voor wetgeving is afwijken van de ketenbepaling bij collectieve
arbeidsovereenkomst (CAO) wat nu reeds mogelijk is op grond van artikel 7:668a
lid 5 BW. CAO-partijen kunnen in de CAO een verruiming van de ketenbepaling
regelen. Als CAO-partijen in een bepaalde sector kiezen voor een versoepeling
van de ketenbepaling die uitsluitend geldt voor jongeren tot een bepaalde
leeftijd dan moet voor dat onderscheid een objectieve rechtvaardiging bestaan
zoals bedoeld in de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid.
 Uit de tweede evaluatie van de Wet flexibiliteit en zekerheid (Kamerstukken
II 2006/07, 30 108 en 29 544, nr. 5) blijkt dat een beperkt
deel van de CAO-partijen hiervan gebruik maakt. Met betrekking tot het aantal
van drie arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd is het percentage CAO’s
met een aangepast maximaal aantal arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd
gestegen van 21 naar 23% (ten opzichte van 2004).
 De totstandkoming van dergelijke afspraken is afhankelijk van de instemming
van CAO-partijen en zal zich naar verwachting beperken tot bepaalde sectoren.
Om die redenen en gelet op het grote belang van bestrijding van jeugdwerkloosheid
is gekozen voor een wettelijke maatregel. Bedrijven kunnen op deze manier
gedurende de economische crisis gebruik maken van de mogelijkheid
om jongeren langer aan het werk te houden.
 Overgangsrecht
 Het wetsvoorstel heeft in principe onmiddellijke werking vanaf het tijdstip
van inwerkingtreding (de dag na plaatsing van de wet in het Staatsblad). Werknemers
jonger dan 27 jaar die op dat moment niet aan de voorwaarden voor een arbeidsovereenkomst
voor onbepaalde tijd uit artikel 7:668a lid 1 en 3 voldoen (minder dan 36
maanden of derde contract) vallen onder de nieuwe regeling. Dit betekent dat
aan deze jongeren een vierde opeenvolgende arbeidsovereenkomst voor bepaalde
tijd kan worden aangeboden zonder dat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde
tijd ontstaat (dat ontstaat pas na 48 maanden of bij het vijfde contract).
Werknemers die bij de inwerkingtreding al aan de voorwaarden voor een arbeidsovereenkomst
voor onbepaalde tijd voldoen (meer dan 36 maanden of vierde contract) vallen
niet onder de nieuwe regeling (artikel II). Deze werknemers hebben immers
al een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd op grond van artikel 668a
lid 1 en 3.
 Werknemers die onder de nieuwe regeling vallen en bij het vervallen daarvan
in het vierde contract zitten of de periode van dan 36 maanden hebben gepasseerd,
krijgen op dat moment geen arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, maar
pas bij het vijfde contract of na afloop van de periode van 48 maanden (artikel
III).
 6. Bedrijfseffecten en administratieve lasten
 Bedrijfseffecten
 Het bedrijfseffect van het onderhavige wetsvoorstel is dat werkgevers
tijdelijk (gedurende de huidige economische crisis) vaker en langer opeenvolgende
arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd mogen aangaan met jongeren tot 27
jaar. Na een periode van 48 maanden (in plaats van 36 maanden) of bij de vijfde
opeenvolgende arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd (in plaats van bij de
vierde opeenvolgende arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd) ontstaat een
arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.
 Net als in de huidige situatie blijft het mogelijk om bij CAO af te wijken
van de tijdelijke aanvulling op de ketenbepaling. Derhalve heeft het wetsvoorstel
geen gevolgen voor bestaande en toekomstige CAO’s waarin wordt afgeweken
van de leden 1 tot en met 4 en lid 6 van artikel 7:668a BW. Dat betekent dat
het aantal opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd dat in een
CAO is afgesproken, ook in de nieuwe regeling van toepassing blijft.
 Rond de inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel zal informatie
voor werkgevers en werknemers beschikbaar worden gesteld via de website van
het ministerie van SZW (www.szw.nl).
 Administratieve lasten
 De regeling heeft geen (extra) administratieve lasten voor bedrijven tot
gevolg. Het onderhavige wetsvoorstel betreft immers geen verplichting voor
bedrijven ten opzichte van de overheid.
 ARTIKELSGEWIJS
 Artikel I
 Tot een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip geldt artikel 668a
lid 6 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek voor werknemers tot 27 jaar. In
het nieuwe artikel 668a lid 6 worden de mogelijkheden om arbeidsovereenkomsten
voor bepaalde tijd aan te gaan verruimd voor werknemers tot 27 jaar. Artikel
668a lid 6 geeft een tijdelijke afwijkingsmogelijkheid van artikel 668a lid
1 en 3. De duur van deze afwijking is in principe twee jaar, doch wordt uiteindelijk
bij koninklijk besluit vastgesteld. Bij het bereiken van de leeftijd van 27
jaar houdt de werking van artikel 668a lid 6 op en valt de werknemer onder
artikel 668a lid 1 en 3 (niet in alle gevallen, zie de toelichting bij artikel
III). Dit betekent dat als op het tijdstip waarop een werknemer 27 jaar wordt
arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd elkaar met tussenpozen van niet meer
dan 3 maanden hebben opgevolgd en een periode van 36 maanden hebben overschreden
of de werknemer meer dan 3 voor bepaalde tijd aangegane arbeidsovereenkomsten
zijn afgesloten, de laatste op dat moment lopende arbeidsovereenkomst geldt
voor onbepaalde tijd.
 Van het nieuwe lid 6 kan evenals van de leden 1 tot en met 4 slechts bij
collectieve arbeidsovereenkomst of bij regeling door of namens een daartoe
bevoegd bestuursorgaan worden afgeweken ten nadele van de werknemer.
 Artikel II
 In dit artikel is opgenomen dat artikel 668a lid 6 niet van toepassing
is op de werknemer die bij de inwerkingtreding van artikel 668a lid 6 al aan
de vereisten van artikel 668a lid 1 en 3 voldoet. Zonder dit artikel zou anders
een werknemer door de onmiddellijke werking van het wetsvoorstel in een nadeliger
positie kunnen komen.
 Artikel III
 Artikel 668a lid 6 (en daarmee ook de verwijzing naar dit lid in lid 5)
vervalt met ingang van 1 januari 2012. Het wordt wel mogelijk gemaakt
om die vervaldatum bij koninklijk besluit te verlengen.
 Er wordt een uitzondering geregeld in artikel III. Lid 6 blijft van toepassing
op werknemers die op het tijdstip van het vervallen van dit lid voldoen aan
de voorwaarden van lid 1 en lid 3, totdat die werknemers de leeftijd van 27
jaren hebben bereikt (de grens die lid 6 stelt). Wordt die leeftijd bereikt
dan geldt artikel 668a lid 1 en 3 onverkort.
 
 De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 J. P. H. Donner
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin