Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 15 mei 2025.#Metsä Fibre Oy.#Verzoek van de Helsingin hallinto-oikeus om een prejudiciële beslissing.#Prejudiciële verwijzing – Regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten – EU‑register – Verordening (EU) nr. 389/2013 – Opslag van een inlevering van dergelijke rechten in dat register – Definitief karakter van transacties – Artikel 40 – Terugdraaien van definitief afgeronde processen – Artikel 70 – Inlevering op grond van een later door het Hof ongeldig verklaarde bepaling van de Unie – Onmogelijkheid voor de exploitant om de betrokken rechten voor de periode in kwestie terug te vorderen – Geldigheid.#Zaak C-414/23.
Court of Justice — Uitspraak 
Datum: 2025-05-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: EU-recht


ARREST VAN HET HOF (Tweede kamer)
 15 mei 2025 (
 *1
 )
 „Prejudiciële verwijzing – Regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten – EU-register – Verordening (EU) nr. 389/2013 – Opslag van een inlevering van dergelijke rechten in dat register – Definitief karakter van transacties – Artikel 40 – Terugdraaien van definitief afgeronde processen – Artikel 70 – Inlevering op grond van een later door het Hof ongeldig verklaarde bepaling van de Unie – Onmogelijkheid voor de exploitant om de betrokken rechten voor de periode in kwestie terug te vorderen – Geldigheid”
 In zaak C‑414/23,
 betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Helsingin hallinto-oikeus (bestuursrechter Helsinki, Finland) bij beslissing van 30 juni 2023, ingekomen bij het Hof op 6 juli 2023, in de procedure
 
 Metsä Fibre Oy,
 
 in tegenwoordigheid van:
 
 Energiavirasto,
 
 wijst
 HET HOF (Tweede kamer),
 samengesteld als volgt: K. Jürimäe, kamerpresident, K. Lenaerts, president van het Hof, waarnemend rechter van de Tweede kamer, M. Gavalec, Z. Csehi (rapporteur) en F. Schalin, rechters,
 advocaat-generaal: M. Campos Sánchez-Bordona,
 griffier: C. Strömholm, administrateur,
 gezien de stukken en na de terechtzitting op 17 oktober 2024,
 gelet op de opmerkingen van:
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Metsä Fibre Oy, vertegenwoordigd door A.‑S. Roubier en M. af Schultén, asianajajat, en J. Kauppinen, oikeustieteen maisteri,
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 Energiavirasto, vertegenwoordigd door N. Kankaanrinta en J. Pakkala als gemachtigden,
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 de Finse regering, vertegenwoordigd door A. Laine en H. Leppo als gemachtigden,
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 de Europese Commissie, vertegenwoordigd door B. De Meester, I. Söderlund en G. Wils als gemachtigden,
 
 
 
 gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 12 december 2024,
 het navolgende
 
 Arrest
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de geldigheid en de uitlegging van de artikelen 40 en 70 van verordening (EU) nr. 389/2013 van de Commissie van 2 mei 2013 tot instelling van een EU-register overeenkomstig richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad, beschikkingen nr. 280/2004/EG en nr. 406/2009/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van verordeningen (EU) nr. 920/2010 en nr. 1193/2011 van de Commissie (PB 2013, L 122, blz. 1), alsmede de uitlegging van artikel 17 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”).
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Dit verzoek is ingediend in het kader van een beroep dat door Metsä Fibre Oy is ingesteld tegen een besluit van de Energiavirasto (Energieagentschap, Finland; hierna: „Agentschap”) over de broeikasgasemissierechten die Metsä Fibre heeft moeten inleveren op grond van de Unierechtelijke bepalingen inzake de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Europese Unie, die later door het Hof ongeldig zijn verklaard.
 
 
 
 
 Toepasselijke bepalingen
 
 
 
 Richtlijn 2003/87
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 Bij richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 2003 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap en tot wijziging van richtlijn 96/61/EG van de Raad (PB 2003, L 275, blz. 32), zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 (PB 2009, L 140, blz. 63) (hierna: „richtlijn 2003/87”), is overeenkomstig artikel 1 een gemeenschapsregeling vastgesteld voor de handel in broeikasgasemissierechten teneinde de emissies van broeikasgassen op een kosteneffectieve en economisch efficiënte wijze te verminderen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 Artikel 19 van deze richtlijn, met als opschrift „Registers”, bepaalt:
 „1.   Met ingang van 1 januari 2012 verleende emissierechten worden in het register van de Gemeenschap opgenomen voor de uitvoering van processen met betrekking tot het bijhouden van in de lidstaten geopende tegoedrekeningen en het toewijzen, inleveren en annuleren van toewijzingen overeenkomstig de in lid 3 bedoelde verordening van de [Europese] Commissie.
 [...]
 3.   Voor de uitvoering van deze richtlijn stelt de Commissie een verordening vast inzake een gestandaardiseerd en beveiligd stelsel van registers in de vorm van elektronische gegevensbanken, die gemeenschappelijke gegevens bevatten om de verlening, het bezit, de overdracht en de annulering van emissierechten te volgen, om voor toegang van het publiek en de nodige geheimhouding te zorgen en om te waarborgen dat er geen overdrachten geschieden die [onverenigbaar zijn met verplichtingen die voortvloeien uit het Protocol van Kyoto bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, dat namens de Europese Gemeenschap is goedgekeurd bij besluit 2002/358/EG van de Raad van 25 april 2002 (PB 2002, L 130, blz. 1) (hierna: ‚Protocol van Kyoto’)]. [...]
 [...]”
 
 
 
 
 
 Verordening nr. 389/2013
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 Verordening nr. 389/2013 is vastgesteld op basis van artikel 19 van richtlijn 2003/87. Hoewel deze verordening met ingang van 1 januari 2021 is ingetrokken bij gedelegeerde verordening (EU) 2019/1122 van de Commissie van 12 maart 2019 tot aanvulling van richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de werking van het EU-register (PB 2019, L 177, blz. 3), blijft zij overeenkomstig artikel 88, tweede alinea, van die gedelegeerde verordening tot en met 1 januari 2026 van toepassing voor alle met betrekking tot de handelsperiode 2013‑2020 vereiste handelingen, de tweede verbintenisperiode van het Protocol van Kyoto en de in artikel 3, punt 30, van verordening nr. 389/2013 vastgestelde nalevingsperiode.
 
 
 
 
 
 
 
 
 6
 
 
 Overweging 8 van verordening nr. 389/2013 luidt als volgt:
 „Aangezien emissierechten en Kyoto-eenheden slechts in gedematerialiseerde vorm bestaan en fungibel zijn, moet het recht op een emissierecht of Kyoto-eenheid worden vastgesteld door het bestaan ervan in de rekening van het EU-register waarin zij zijn opgenomen. Bovendien moet, ter beperking van de risico’s die gepaard gaan met het terugdraaien van een in een register ingevoerde transactie en de systeem- en marktverstoring waartoe die terugdraaiing kan leiden, ervoor worden gezorgd dat de emissierechten en de Kyoto-eenheden volledig fungibel zijn. Met name kunnen transacties na afloop van een in de registervoorschriften vastgestelde termijn niet worden teruggedraaid, herroepen of ongedaan gemaakt, tenzij volgens de voorwaarden die in de registervoorschriften zijn vastgesteld. Niets in deze verordening mag een rekeninghouder of een derde beletten uit de onderliggende transactie voortvloeiende rechten of aanspraken uit te oefenen die zij in rechte kunnen aanvoeren ter terugvordering of restitutie met betrekking tot een transactie die in een systeem ingevoerd is, bijvoorbeeld in geval van fraude of een technische fout, voor zover dit niet leidt tot terugdraaiing, herroeping of ongedaanmaking van de transactie. Voorts moet het te goeder trouw verwerven van een emissierecht of Kyoto-eenheid worden beschermd.”
 
 
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 Artikel 40 van die verordening, met als opschrift „Aard van de emissierechten en definitief karakter van transacties”, bepaalt in de leden 3 en 4:
 „3.   De fungibiliteit van de emissierechten en Kyoto-eenheden impliceert dat terugvorderings- of restitutieverplichtingen die met betrekking tot een emissierecht of een Kyoto-eenheid uit de nationale wetgeving kunnen voortvloeien, slechts voor emissierechten of Kyoto-eenheden als soort gelden.
 Transacties worden, onverminderd artikel 70 en het afstemmingsproces van artikel 103, definitief en onherroepelijk na definitieve afronding overeenkomstig artikel 104. Onverminderd de bepalingen of rechtsmiddelen waarin de nationale wetgeving voorziet en die kunnen leiden tot de eis of de opdracht om een nieuwe transactie in het EU-register uit te voeren, mogen wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen, regels of praktijken betreffende de nietigheid van overeenkomsten en transacties niet leiden tot het ongedaan maken van een transactie die op grond van deze verordening definitief en onherroepelijk is geworden.
 Een rekeninghouder of een derde mag niet worden belet de uit de onderliggende transactie voortvloeiende rechten of aanspraken uit te oefenen die zij in rechte kunnen aanvoeren, onder meer ter terugvordering, restitutie of schadeloosstelling met betrekking tot een transactie die in het EU-register definitief is geworden, bijvoorbeeld in geval van fraude of een technische fout, voor zover dit niet leidt tot terugdraaiing, herroeping of ongedaanmaking van de transactie in het EU-register.
 4.   Een koper of houder van een emissierecht of Kyoto-eenheid die te goeder trouw handelt, verwerft het eigendomsrecht op een emissierecht of Kyoto-eenheid vrij van de gebreken van het eigendomsrecht van de cedent.”
 
 
 
 
 
 
 
 
 8
 
 
 Artikel 70 van die verordening, met als opschrift „Terugdraaien van definitief afgeronde processen die per vergissing zijn geïnitieerd”, bepaalt in de leden 1 en 2:
 „1.   Als een rekeninghouder of een nationale administrateur die namens de rekeninghouder optreedt, onopzettelijk of per vergissing een van de in lid 2 genoemde transacties heeft geïnitieerd, kan de rekeninghouder de administrateur van zijn rekening in een schriftelijk verzoek voorstellen de afgeronde transactie terug te draaien. Het verzoek wordt naar behoren ondertekend door de gemachtigde vertegenwoordiger(s) van de rekeninghouder die het terug te draaien type transactie mag (mogen) initiëren, en wordt uiterlijk vijf werkdagen na de definitieve afronding van het proces ingediend. Dit verzoek bevat een verklaring dat de transactie onopzettelijk of per vergissing werd geïnitieerd.
 2.   Rekeninghouders kunnen voorstellen de volgende transacties terug te draaien:
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 inlevering van emissierechten;
 
 
 
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 afschrijving van emissierechten;
 
 
 
 
 
 
 
 
 c)
 
 
 uitwisseling van internationale kredieten.”
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdgeding en prejudiciële vragen
 
 
 
 
 
 
 9
 
 
 Metsä Fibre exploiteert in Äänekoski (Finland) een fabriek van bioproducten. In de jaren 2013 tot en met 2017 heeft zij broeikasgasemissierechten ingeleverd die haar voor die installatie waren toegewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 10
 
 
 Bij arrest van 19 januari 2017, Schaefer Kalk (C‑460/15; hierna: arrest Schaefer Kalk, EU:C:2017:29), heeft het Hof een aantal bepalingen van verordening (EU) nr. 601/2012 van de Commissie van 21 juni 2012 inzake de monitoring en rapportage van de emissies van broeikasgassen overeenkomstig richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB 2012, L 181, blz. 30) ongeldig verklaard. Het ging daarbij om bepalingen die van 2013 tot en met 2018 van kracht waren en die het kooldioxide (CO2) dat naar een andere installatie werd overgebracht voor de productie van precipitatie van calciumcarbonaat systematisch opnamen in de emissies van een installatie voor het branden van kalk, ongeacht of dit kooldioxide al dan niet in de atmosfeer werd uitgestoten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 11
 
 
 Bij besluit van 26 april 2022 heeft het Agentschap de totale CO2-emissies van de Äänekoski-installatie voor de jaren 2013 tot en met 2017 opnieuw beoordeeld. In het licht van het arrest Schaefer Kalk meende het Agentschap dat Metsä Fibre voor die jaren ongeveer 115000 broeikasgasemissierechten te veel had ingeleverd bij het EU-register en heeft het haar toestemming verleend om dit overschot naar 2021 over te dragen. Het Agentschap was daarentegen van mening dat het niet mogelijk was om een hoeveelheid gelijk aan de te veel ingeleverde emissierechten opnieuw op de rekening van die installatie te boeken, aangezien de termijnen die verordening nr. 389/2013 stelt om een onjuiste transactie in het EU-register terug te draaien al waren verstreken. Bovendien wordt in dat besluit aangegeven dat die verordening niet voorziet in de mogelijkheid om een positief nalevingsstatuscijfer over te dragen naar de rekening van een andere installatie van Metsä Fibre.
 
 
 
 
 
 
 
 
 12
 
 
 Volgens Metsä Fibre heeft het Agentschap bij de toepassing van zijn correctie echter niet alle consequenties getrokken uit het arrest Schaefer Kalk, aangezien zij niet volledig kon beschikken over deze overtollige broeikasgasemissierechten. Omdat deze emissierechten niet in het EU-register zijn ingeschreven, bestaan zij immers niet daadwerkelijk, zodat Metsä Fibre ze niet kan verkopen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 13
 
 
 Metsä Fibre wijst erop dat haar installatie te Äänekoski na aanzienlijke investeringen bijna geen kooldioxide meer uitstoot. Bijgevolg kan zij de 115000 overtollige broeikasgasemissierechten waarover zij beschikt nagenoeg niet gebruiken in het kader van toekomstige inleveringen van emissierechten. In dit verband erkent het Agentschap zelf dat bij het huidige jaarlijkse emissieniveau van deze installatie – minder dan 20 ton kooldioxide – ongeveer zes- tot zevenduizend jaar nodig zou zijn om deze 115000 rechten te gebruiken.
 
 
 
 
 
 
 
 
 14
 
 
 In deze context heeft Metsä Fibre de Helsingin hallinto-oikeus (bestuursrechter Helsinki, Finland), de verwijzende rechter, verzocht om nietigverklaring van dat besluit, dat volgens haar in strijd is met het primaire Unierecht, met name omdat een situatie waarin een exploitant niet daadwerkelijk gebruik kan maken van de correctie van de broeikasgasemissierechten, het eigendomsrecht en het gelijkheidsbeginsel schendt en bovendien indruist tegen de economische logica. Metsä Fibre acht zich de facto verstoken van rechtsbescherming, aangezien de uit het arrest Schaefer Kalk voortvloeiende rechtsregel niet op haar wordt toegepast.
 
 
 
 
 
 
 
 
 15
 
 
 In deze omstandigheden heeft de Helsingin hallinto-oikeus de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
 
 
 
 
 
 „1)
 
 
 Zijn de bepalingen van de artikelen 70 en 40 van [verordening nr. 389/2013] inzake de termijnen voor het terugdraaien van transacties en inzake het definitieve en onherroepelijke karakter van transacties ongeldig, gelet op het recht op eigendom zoals vastgelegd in artikel 17 van het Handvest [...] en op de andere door het Handvest beschermde rechten, voor zover die bepalingen in de weg staan aan een hertoewijzing van emissierechten aan Metsä Fibre Oy in een situatie waarin de inlevering van overtollige emissierechten in het EU‑register was gebaseerd op de toepassing van de in het arrest [Schaefer Kalk] ongeldig verklaarde bepalingen en de onderneming wegens het huidige lage emissieniveau van de Äänekoski-installatie geen gebruik kan maken van het positieve nalevingsstatuscijfer van de nalevingsrekening?
 
 
 
 
 
 
 
 
 2)
 
 
 Indien de eerste vraag ontkennend wordt beantwoord: zijn de bepalingen van de artikelen 70 en 40 van [verordening nr. 389/2013] überhaupt van toepassing in een situatie waarin de inlevering van overtollige emissierechten in het EU‑register was gebaseerd op de toepassing van de in het arrest [Schaefer Kalk] ongeldig verklaarde bepalingen en niet op een transactie die onopzettelijk of per vergissing werd geïnitieerd door de rekeninghouder of een nationale administrateur die namens de rekeninghouder optreedt?
 
 
 
 
 
 
 
 
 3)
 
 
 Indien de eerste vraag ontkennend en de tweede vraag bevestigend wordt beantwoord: bestaat er enige andere door het Unierecht toegestane mogelijkheid om Metsä Fibre Oy met het oog op het gebruik van emissierechten in de positie te brengen waarin zij zich zou bevinden indien de in het arrest [Schaefer Kalk] ongeldig verklaarde bepalingen niet hadden bestaan en de onderneming om die reden geen overtollige emissierechten had ingeleverd?”
 
 
 
 
 
 
 
 Beantwoording van de prejudiciële vragen
 
 
 
 Eerste vraag
 
 
 
 
 
 
 
 16
 
 
 Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of de bepalingen van de artikelen 40 en 70 van verordening nr. 389/2013 die betrekking hebben op het definitieve en onherroepelijke karakter van de transacties en de termijnen voor het terugdraaien ervan, geldig zijn in het licht van het Handvest.
 
 
 
 
 
 
 
 
 17
 
 
 De verwijzende rechter gaat ervan uit dat deze bepalingen in de weg staan aan een restitutie van de inlevering van broeikasgasemissierechten verricht door Metsä Fibre, in een situatie waarin ten eerste het feit dat deze te veel emissierechten bij het EU-register heeft ingeleverd voortvloeide uit de toepassing van bepalingen van verordening nr. 601/2012 die bij het arrest Schaefer Kalk ongeldig zijn verklaard, en ten tweede deze exploitant de 115000 broeikasgasemissierechten waarover hij beschikt niet kan gebruiken wegens de geringe hoeveelheid kooldioxide die de installatie van Äänekoski thans uitstoot.
 
 
 
 
 
 
 
 
 18
 
 
 Aangezien de verwijzende rechter van oordeel is dat de artikelen 40 en 70 van verordening nr. 389/2013 eraan in de weg staan dat aan het arrest Schaefer Kalk gevolgen worden verbonden ten aanzien van Metsä Fibre, betwijfelt hij of zij geldig zijn, gelet op onder meer het door artikel 17 van het Handvest gewaarborgde eigendomsrecht.
 
 
 
 
 
 
 
 
 19
 
 
 Overeenkomstig artikel 40, lid 3, tweede alinea, van verordening nr. 389/2013 wordt een transactie in het kader van de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten definitief en onherroepelijk wanneer zij wordt afgerond op de in deze verordening vastgestelde wijze. Deze bepaling verduidelijkt voorts dat wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen, regels of praktijken betreffende de nietigheid van overeenkomsten en transacties in beginsel niet mogen leiden tot het ongedaan maken van een transactie die op grond van deze verordening definitief en onherroepelijk is geworden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 20
 
 
 Zoals blijkt uit artikel 40, lid 3, tweede alinea, van verordening nr. 389/2013, is deze regeling van toepassing onverminderd artikel 70 van deze verordening en onverminderd de bepalingen of rechtsmiddelen waarin de nationale wetgeving voorziet en die kunnen leiden tot de eis of de opdracht om een nieuwe transactie in het EU-register uit te voeren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 21
 
 
 In dit verband volgt uit artikel 70, lid 1, van verordening nr. 389/2013 dat een transactie kan worden teruggedraaid wanneer zij onopzettelijk of per vergissing is geïnitieerd, op voorwaarde dat de rekeninghouder daar binnen vijf werkdagen na de afronding van de transactie om verzoekt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 22
 
 
 Verordening nr. 389/2013 heeft aldus een strikte regeling voor het terugdraaien van transacties ingevoerd, waarmee wordt beoogd de onherroepelijkheid ervan zo veel mogelijk te waarborgen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 23
 
 
 Op grond van deze regeling kan met name niet om terugdraaiing van een voltooide transactie in de zin van artikel 70 van verordening nr. 389/2013 worden verzocht met een beroep op het feit dat Unierechtelijke bepalingen inzake de berekening van de emissies van een onder de regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten vallende installatie ongeldig zijn verklaard.
 
 
 
 
 
 
 
 
 24
 
 
 Overigens hebben de in artikel 70, lid 1, van verordening nr. 389/2013 bedoelde situaties betrekking op vergissingen van de betrokken marktdeelnemers en betreffen zij dus gevallen die fundamenteel verschillen van de in het hoofdgeding aan de orde zijnde situatie waarin de achteraf vastgestelde onwettigheid van een bepaling van Unierecht wordt aangevoerd. Bijgevolg kan deze bepaling in casu niet naar analogie worden toegepast. Dit geldt temeer daar bij een dergelijke toepassing de strikte termijnen die deze bepaling oplegt buiten beschouwing zouden moeten worden gelaten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 25
 
 
 Hoewel de bepalingen van artikel 40, lid 3, tweede alinea, en artikel 70, lid 1, van verordening nr. 389/2013 zich er dus tegen verzetten dat het arrest Schaefer Kalk in aanmerking wordt genomen om de restitutie toe te staan van het ingeleverde aantal overtollige broeikasgasemissierechten, kan deze omstandigheid niet leiden tot de ongeldigheid van die bepalingen in het licht van het door artikel 17 van het Handvest gewaarborgde eigendomsrecht van een exploitant die zich in een situatie zoals Metsä Fibre bevindt, aangezien met artikel 40, lid 3, derde alinea, van deze verordening kan worden gegarandeerd dat de toepassing van deze bepalingen een dergelijke exploitant hoe dan ook geen onevenredige last oplegt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 26
 
 
 Artikel 40, lid 3, derde alinea, van verordening nr. 389/2013, gelezen in samenhang met overweging 8 van deze verordening, bepaalt immers dat een rekeninghouder of een derde niet mag worden belet de uit de onderliggende transactie voortvloeiende rechten of aanspraken uit te oefenen die hij in rechte kan aanvoeren, onder meer ter terugvordering, restitutie of schadeloosstelling met betrekking tot een transactie die in het EU-register definitief is geworden, bijvoorbeeld in geval van fraude of een technische fout, voor zover dit niet leidt tot terugdraaiing, herroeping of ongedaanmaking van de transactie in het EU-register.
 
 
 
 
 
 
 
 
 27
 
 
 Artikel 40, lid 3, derde alinea, heeft dus uitdrukkelijk betrekking op het geval dat een transactie in het EU-register definitief is geworden. In een dergelijk geval staat het met name aan de rekeninghouder om een recht op terugvordering, restitutie of schadeloosstelling uit te oefenen, op voorwaarde dat dit niet leidt tot terugdraaiing, herroeping of ongedaanmaking van de transactie in dat register, waarbij het alternatieve karakter van deze drie vorderingen aantoont dat deze gelijkwaardig zijn.
 
 
 
 
 
 
 
 
 28
 
 
 Deze mogelijkheid om terugvordering, restitutie of schadeloosstelling te verlangen, waarvan artikel 40, lid 3, derde alinea, van verordening nr. 389/2013 bepaalt dat zij bestaat „bijvoorbeeld in geval van fraude of technische fouten”, moet a fortiori openstaan voor de rekeninghouder die een regeling van de Unie die later door het Hof ongeldig is verklaard, juist heeft toegepast. Dit geldt des te meer daar, zoals blijkt uit het woord „bijvoorbeeld”, de in deze bepaling bedoelde reeks gebeurtenissen geen uitputtende opsomming vormt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 29
 
 
 Deze bepaling biedt de betrokken rekeninghouder dus de mogelijkheid om zijn recht op schadeloosstelling te doen gelden voor een transactie die, achteraf, te omvangrijk is gebleken in het licht van een arrest van het Hof, maar die, aangezien zij onherroepelijk en definitief is, niet meer kan worden teruggedraaid. Aangezien de betrokken transactie niet wordt teruggedraaid in het EU-register, wordt de werking van dat register niet ter discussie gesteld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 30
 
 
 In dit verband moet de betrokken rekeninghouder zich ten overstaan van een bevoegde nationale autoriteit op zijn recht op terugvordering, restitutie of schadeloosstelling kunnen beroepen, waarbij de lidstaten ervoor moeten zorgen dat artikel 40, lid 3, derde alinea, van verordening nr. 389/2013 wordt nageleefd, met name door daartoe doeltreffende rechtsmiddelen in te stellen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 31
 
 
 In die omstandigheden kan een exploitant van een installatie zoals Metsä Fibre, overeenkomstig hetgeen in de punten 26 tot en met 30 van het onderhavige arrest is overwogen, de in artikel 40, lid 3, derde alinea, van verordening nr. 389/2013 bedoelde rechten of aanspraken, daaronder begrepen het recht op schadeloosstelling, doen gelden teneinde met betrekking tot het gebruik van de broeikasgasemissierechten in dezelfde situatie te worden geplaatst als waarin hij zou hebben verkeerd indien de bij het arrest Schaefer Kalk ongeldig verklaarde bepalingen niet hadden bestaan en hij dus niet te veel emissierechten had ingeleverd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 32
 
 
 Los van het feit dat een vordering tot een dergelijke schadeloosstelling onderworpen is aan de regels en voorwaarden die gewoonlijk van toepassing zijn op vorderingen van die aard, moet nog worden verduidelijkt dat, gelet op het feit dat het Agentschap de rekeningen van de andere installaties waarop het arrest Schaefer Kalk betrekking heeft, heeft gecrediteerd met een hoeveelheid broeikasgasemissierechten gelijk aan het aantal te veel ingeleverde emissierechten met het oog op gebruik in toekomstige perioden voor de handel in emissierechten, een schadeloosstelling op grond van artikel 40, lid 3, derde alinea, van verordening nr. 389/2013 er in beginsel toe moet leiden dat de exploitant van de betrokken installatie in een situatie als die in het hoofdgeding in een positie wordt gebracht die uit economisch oogpunt materieel gelijkwaardig is aan die van de exploitanten van de installaties waarvan de rekeningen aldus zijn gecrediteerd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 33
 
 
 De exploitant van een installatie die zijn productieproces heeft gewijzigd om CO2-emissies te verminderen en aldus de doelstellingen van de Unie op het gebied van milieubescherming in grotere mate na te leven, mag immers niet worden benadeeld door het feit dat hij er wegens de geringe hoeveelheid kooldioxide die zijn installatie thans uitstoot minder belang bij heeft om te worden gecrediteerd met emissierechten voor gebruik in toekomstige perioden voor de handel in dergelijke rechten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 34
 
 
 Uit een en ander volgt dat de artikelen 40 en 70 van verordening nr. 389/2013 er niet aan in de weg staan dat de gevolgen van de toepassing van Unierechtelijke bepalingen die later bij een arrest van het Hof ongeldig zijn verklaard, daadwerkelijk worden verholpen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 35
 
 
 In die omstandigheden moet worden vastgesteld dat bij het onderzoek van de eerste vraag niet is gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid kunnen aantasten van de bepalingen van de artikelen 40 en 70 van verordening nr. 389/2013 betreffende het definitieve en onherroepelijke karakter van de transacties en de termijnen voor het terugdraaien ervan.
 
 
 
 
 
 Tweede en derde vraag
 
 
 
 
 
 
 
 36
 
 
 Gelet op het antwoord op de eerste vraag behoeven de tweede en de derde vraag niet te worden beantwoord.
 
 
 
 
 Kosten
 
 
 
 
 
 
 37
 
 
 Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 Het Hof (Tweede kamer) verklaart voor recht:
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 Bij het onderzoek van de eerste prejudiciële vraag is niet gebleken van feiten of omstandigheden die de geldigheid kunnen aantasten van de bepalingen betreffende het definitieve en onherroepelijke karakter van transacties en de termijnen voor het terugdraaien ervan die zijn opgenomen in de artikelen 40 en 70 van verordening (EU) nr. 389/2013 van de Commissie van 2 mei 2013 tot instelling van een EU-register overeenkomstig richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad, beschikkingen nr. 280/2004/EG en nr. 406/2009/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van de verordeningen (EU) nr. 920/2010 en nr. 1193/2011 van de Commissie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 ondertekeningen
 
 
 
 
 
 
 (
 *1
 )	Procestaal: Fins.