Regeling van de tijdelijke vervanging van wethouders en gedeputeerden wegens zwangerschap en bevalling of ziekte; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137212
 2009-2010
 
 32 209
 Regeling van de tijdelijke vervanging van wethouders en gedeputeerden
wegens zwangerschap en bevalling of ziekte
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 ALGEMEEN
 1. Inleiding
 Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt, omdat het
zonder meer instemmend luid (artikel 25a, vierde lid, onderdeel b, van de
Wet op de Raad van State)
 
 Het onderhavige wetsvoorstel maakt het mogelijk dat wethouders en gedeputeerden
(hierna: bestuurders) gedurende een periode van zestien weken kunnen worden
vervangen als zij wegens zwangerschap en bevalling of ziekte hun functie tijdelijk
niet kunnen vervullen. Het wetsvoorstel stelt daartoe de norm voor het maximale
aantal te benoemen bestuurders buiten werking, voorziet in procedurele bepalingen
over de wijze waarop verlof kan worden gevraagd en waarop in de vervanging
kan worden voorzien en regelt dat de vervanging van rechtswege eindigt, zodat
de bestuurder na het verlof weer in de oude functie kan terugkeren. Tot slot
worden ook rechtspositionele voorzieningen getroffen, deels in onderhavig
wetsvoorstel deels in de rechtspositiebesluiten.
 
 Voor de leden van de Eerste en de Tweede Kamer, provinciale staten en
gemeenteraden is in oktober 2006 een regeling voor de tijdelijke vervanging
bij zwangerschap en bevalling of ziekte in werking getreden. In december 2007 werd een soortgelijke regeling voor de leden van
het algemeen bestuur van een waterschap getroffen.
Aan deze regelingen ligt het uitgangspunt ten grondslag dat belemmeringen
voor vrouwen om een functie als volksvertegenwoordiger uit te oefenen moeten
worden weggenomen. Daarmee wordt een bijdrage geleverd aan het verbeteren
van de positie van vrouwen in vertegenwoordigende organen. Daarnaast worden
volksvertegenwoordigers in de gelegenheid gesteld prioriteit te geven aan
hun gezondheid, omdat de regeling voor tijdelijke vervanging hen de zekerheid
biedt dat zij, nadat zij hersteld zijn van hun ziekte, terug kunnen keren
in hun ambt.
 
 Het kabinet streeft naar een toename van het aantal vrouwen binnen het
openbaar bestuur als geheel. Belemmeringen voor vrouwen om een politiek ambt
uit te oefenen moeten dus zoveel mogelijk worden opgeheven. Ook voor bestuurders
zijn er belemmeringen bij zwangerschap en bevalling of ziekte. Een van de
belemmeringen doet zich voor in de situatie dat het maximaal op grond van
de wet toegestane aantal wethouders of gedeputeerden is benoemd
en er binnen het college geen ruimte is de taken onderling op te vangen. Deze
belemmeringen moeten worden weggenomen. Daarnaast is ook voor benoemde politieke
ambtsdragers van belang dat zij de mogelijkheid krijgen zich bij ziekte op
hun herstel te richten. Om die reden wordt, vergelijkbaar met de regeling
voor volksvertegenwoordigers, een tijdelijke vervangingsregeling bij zwangerschap
en bevalling of ziekte voor bestuurders voorgesteld.
 2. Tijdelijke vervanging
 Uitgangspunt bij de tijdelijke vervangingsregeling voor bestuurders is
dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de regeling voor de tijdelijke vervanging
van de leden van de Eerste en de Tweede Kamer, provinciale staten, gemeenteraden
en algemeen besturen van waterschappen.
 
 In de regeling voor volksvertegenwoordigers staat voorop dat zij niet
door de omstandigheden moeten worden gedwongen om bij zwangerschap, bevalling
of ziekte langer door te werken of de functie neer te leggen. Bij bestuurders
wordt hetzelfde uitgangspunt gehanteerd. Ook bestuurders moet de mogelijkheid
worden geboden om tijdelijk met verlof te gaan. Dit bovendien met de zekerheid
dat de betrokken bestuurder na afloop van het verlof weer in de oude functie
kan terugkeren. Verder moet ook hier de mogelijkheid worden geboden om gedurende
het verlof een vervanger te benoemen.
 
 Tussen de regeling voor tijdelijke vervanging van volksvertegenwoordigers
en de regeling voor de tijdelijke vervanging van bestuurders bestaat echter
wel een belangrijk verschil. Bij de tijdelijke vervanging van volksvertegenwoordigers
wordt de zieke of zwangere volksvertegenwoordiger tijdelijk ontslagen. Daarmee
wordt ook van rechtswege een vervanger benoemd. In de regeling voor de tijdelijke
vervanging van bestuurders is dit niet het geval. Aan een bestuurder wordt
tijdelijk verlof verleend. De bestuurder wordt niet ontslagen. Bovendien wordt
voor de benoeming van de vervanger niet afgeweken van de reguliere benoemingsprocedure.
Het is dus aan de gemeenteraad of provinciale staten om te beoordelen of een
vervanger moet worden benoemd. Dit gebeurt niet van rechtswege.
 3. Verzoek om verlof
 Overeenkomstig de tijdelijke vervangingsregeling voor volksvertegenwoordigers,
is in het wetsvoorstel bepaald dat de bestuurder in beginsel zelf om het verlof
moet verzoeken. Alleen in die bijzondere gevallen waarin de bestuurder wegens
de ziekte niet in staat is het verzoek zelf te doen en de continuïteit
van het bestuur dringend vereist dat in vervanging van de bestuurder wordt
voorzien, is geregeld dat het verzoek door de burgemeester of de commissaris
van de Koning kan worden gedaan. Bij het verzoek dient een medische verklaring
te worden gevoegd waaruit de zwangerschap of langdurige ziekte blijkt. Voor
ziekte geldt bovendien dat, zoals dat ook bij volksvertegenwoordigers het
geval is, uit de verklaring van de arts aannemelijk moet worden dat het werk
niet binnen acht weken kan worden hervat. De verklaring kan door de eigen
behandelend arts of de eigen verloskundige worden afgegeven.
 
 Tegen de beslissing op het verzoek tot verlof kan geen beroep worden ingesteld.
Het wetsvoorstel volgt ook op dit punt de tijdelijke vervangingsregeling voor
volksvertegenwoordigers. Met het doorlopen van een beroepsprocedure is enige
tijd gemoeid. Naar mag worden aangenomen kan betrokkene gedurende deze tijd,
zeker als het gaat om ziekte, zijn functie niet uitoefenen, terwijl de gemeenteraad
of provinciale staten evenmin de mogelijkheid hebben om een vervanger te benoemen.
Dit is onwenselijk. Bovendien zou via het beroep de ziekte –
of in minder mate zwangerschap – ter discussie kunnen worden gesteld.
Dit is uitdrukkelijk niet de bedoeling. Daarom voorziet de wet er ook in dat
het besluit in overeenstemming met het medisch advies van de arts of verloskundige
wordt genomen. Aangenomen mag worden dat er in de praktijk, gezien het gebonden
karakter van de beslissing op het verzoek tot verlof, ook geen behoefte zal
bestaan aan een beroepsmogelijkheid.
 4. Geen ontslag maar verlof
 De regeling voor de tijdelijke vervanging van volksvertegenwoordigers
gaat uit van een op verzoek van de volksvertegenwoordiger te nemen beslissing
door de voorzitter van de Eerste of Tweede Kamer, de commissaris van de Koning,
de burgemeester of de voorzitter van het dagelijks bestuur van een waterschap.
Deze beslissing tot tijdelijk ontslag heeft een volledig gebonden karakter.
De voorzitter neemt het besluit in overeenstemming met het medisch advies
van de arts of verloskundige. Een verzoek wordt uitsluitend afgewezen als
de verzoeker reeds drie maal gedurende de lopende zittingsperiode een beroep
op vervanging heeft gedaan.
 
 In afwijking van de regeling voor de tijdelijke vervanging van volksvertegenwoordigers
wordt voorgesteld bij de tijdelijke vervangingsregeling voor bestuurders niet
te voorzien in een tijdelijk ontslag, maar in het verlenen van verlof. Bij
volksvertegenwoordigers is voor de constructie van tijdelijk ontslag gekozen
omdat het aantal leden van de Eerste en Tweede Kamer is vastgelegd in de Grondwet.
Een verlofregeling zou meebrengen dat er meer Kamerleden zijn dan grondwettelijk
mogelijk is. Ten aanzien van het aantal bestuurders doet zich dit probleem
niet voor. Een (gewone) verlofregeling is daarom mogelijk.
 
 Bij de tijdelijke vervanging van bestuurders wordt eveneens van de gebondenheid
aan de medische verklaring uitgegaan. Verschil is wel dat het verlof door
het college wordt verleend. Bestuurders worden in beginsel door de gemeenteraad
of provinciale staten benoemd en ontslagen. Een gebonden verlofbesluit, en
na afloop van de tijdelijke vervanging een gebonden benoemingsbesluit, door
een volksvertegenwoordigend orgaan als bijvoorbeeld de gemeenteraad verdraagt
zich echter niet met de positie van dit gekozen orgaan en het vrije mandaat
van de volksvertegenwoordiger. Bovendien duurt de procedure betrekkelijk lang
indien een beslissing van de gemeenteraad of provinciale staten moet worden
afgewacht. Om die reden is geregeld dat het verlof door het college wordt
verleend. Het besluit kan dan op korte termijn worden genomen en er hoeft
na afloop van de tijdelijke vervanging niet een nieuw benoemingsbesluit te
worden genomen. Gedurende het verlof kan het college
met een extra lid worden uitgebreid die de taken van de betrokken bestuurder
overneemt. Ook indien reeds het maximale aantal wethouders of gedeputeerden
was bereikt. Hier is uitdrukkelijk voor een «kan»-bepaling gekozen.
Zoals ook bij reguliere benoemingen het geval is, is het aan de gemeenteraad
of provinciale staten om over de benoeming van het extra lid te beslissen.
Eventueel kan de gemeenteraad of provinciale staten ook beslissen de vervanger
in deeltijd te benoemen.
 5. Benoeming vervanger
 Overeenkomstig de regeling voor de tijdelijke vervanging van volksvertegenwoordigers
is in het wetsvoorstel bepaald dat het verlof voor een vaste periode van 16
weken wordt verleend. Dit ongeacht de vraag of men feitelijk korter of langer
ziek is. Alleen indien de door de gemeenteraad of provinciale staten benoemde
tijdelijke vervanger voortijdig ontslag neemt of door de gemeenteraad
of provinciale staten wordt ontslagen en de betrokken bestuurder inmiddels
weer hersteld is, kan het verlof eerder eindigen.
 
 Met de vaste termijn van 16 weken wordt afgeweken van de Wet arbeid en
zorg. Op grond van deze wet begint het verlof vier of zes weken voor de vermoedelijke
bevallingsdatum en eindigt het verlof 10 of 12 weken na de daadwerkelijke
bevallingsdatum. Afhankelijk van de datum van de bevalling kan het verlof
op grond van de Wet arbeid en zorg dus iets langer of korter dan 16 weken
zijn. In dit geval is voor een vaste termijn van 16 weken gekozen, omdat dit
de vervanger duidelijkheid biedt over de duur van de vervanging.
 
 Na afloop van de termijn van 16 weken is de vervanger van rechtswege ontslagen
en neemt de betrokken bestuurder de werkzaamheden weer over. Indien betrokkene
na de periode van 16 weken niet hersteld is, kan opnieuw een verzoek tot tijdelijke
vervanging worden ingediend. Voorgesteld wordt hieraan een maximum te verbinden
van drie periodes van 16 weken per zittingsperiode als bedoeld in hoofdstuk
C van de Kieswet. Dit maximum (in totaal 48 weken) is ook in de regeling voor
de tijdelijke vervanging van volksvertegenwoordigers opgenomen. De gedachte
daarbij is dat indien politieke ambtsdragers hun functies gedurende een aanzienlijke
periode niet kunnen uitoefenen, het tot hun verantwoordelijkheid behoort,
de functie definitief neer te leggen.
 
 De vervanger is een volwaardig lid van het college. Dit betekent dat hij
op dezelfde wijze wordt benoemd als de overige leden. Er moet dus bijvoorbeeld
een eed of belofte worden afgelegd en er gelden dezelfde bepalingen inzake
onverenigbare betrekkingen, nevenfuncties en verboden handelingen. Indien
de tijdelijke vervanger voortijdig ontslag neemt of door de gemeenteraad of
provinciale staten wordt ontslagen en de betrokken bestuurder nog altijd ziek
is, kan de gemeenteraad of provinciale staten voor de resterende periode van
het verlof een nieuwe tijdelijke vervanger benoemen.
 6. Rechtspositie bestuurder
 De salarissen en vergoedingen voor bestuurders worden op grond van artikel
44 van de Gemeentewet en artikel 43 Provinciewet geregeld bij algemene maatregel
van bestuur; de zogenoemde rechtspositiebesluiten.
 Omdat er geen sprake is van ontslag, maar van een verlofperiode, blijven
de rechtspositiebesluiten gedurende deze periode op de vervangen bestuurder
van toepassing. De financiële rechtspositie van de betrokken bestuurder
verandert gedurende het verlof dus niet. Dit met uitzondering van de onkostenvergoedingen.
 
 In de regeling voor de tijdelijke vervanging van volksvertegenwoordigers
is ook geregeld dat de financiële rechtspositie gedurende het ontslag
gelijk blijft. Daarbij is echter een aparte regeling getroffen voor de onkostenvergoedingen.
Aan volksvertegenwoordigers en bestuurders wordt elke maand een vaste onkostenvergoeding
betaald. Deze vergoeding dekt de uitgaven die in de uitoefening van de functie
worden gedaan. Bij tijdelijk ontslag wegens zwangerschap en bevalling of ziekte
wordt de functie niet uitgeoefend. Dit betekent dat er minder onkosten zijn.
Voor volksvertegenwoordigers is daarom bepaald dat de onkostenvergoeding gedurende
het verlof voor de helft wordt uitbetaald. Dit omdat de vergoeding voor een
deel ziet op uitgaven met een doorlopend karakter, zoals bijvoorbeeld uitgaven
voor abonnementen en contributies. Ook voor wethouders en gedeputeerden geldt
dat de onkostenvergoedingen voor een deel zien op vaste kosten. Om die reden
zal ook in de rechtspositiebesluiten van wethouders en gedeputeerden
worden geregeld dat de onkostenvergoeding gedurende het verlof voor de helft
wordt betaald. Reis- en verblijfkosten zijn direct verbonden aan de daadwerkelijke
uitoefening van het ambt. Deze kosten worden gedurende het verlof niet vergoed.
 
 Naast de salarissen en vergoedingen op grond van de rechtspositiebesluiten
hebben bestuurders aanspraak op een pensioen en een uitkering na aftreden
(wachtgeld) op grond van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa).
Omdat de betrokken bestuurder lid blijft van het college, blijft dit ongewijzigd.
De pensioenopbouw loopt door en er is geen nadelige invloed op het latere
recht op wachtgeld.
 7. Rechtspositie vervanger
 Voor de vervanger geldt dat hij een volwaardig lid van het college wordt.
Dit betekent dat zijn rechtspositie gelijk is aan die van de andere leden
van het college. De rechtspositiebesluiten worden onverkort op de vervanger
toegepast. De vervanger ontvangt hetzelfde salaris en dezelfde onkostenvergoedingen.
Dit geldt echter niet voor de aanspraken op grond van de Appa.
 
 In de regeling voor volksvertegenwoordigers is bepaald dat de vervanger
na zijn aftreden geen aanspraak kan maken op een wachtgeld- of pensioenuitkering
op grond van de Appa. Gezien de voorzienbaar beperkte periode waarin de vervanger
het lidmaatschap van het vertegenwoordigende orgaan bekleedt, werd het niet
wenselijk geacht dat de vervanger in aanmerking zou komen voor een uitkering
bij aftreden. Voor de vervanger van een lid van de Tweede Kamer is in de Wet
schadeloosstelling leden Tweede Kamer wel een specifieke voorziening getroffen.
Voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden wordt een vast bedrag uitgekeerd
waarmee men zelf een voorziening kan treffen.
 
 Voorgesteld wordt een overeenkomstige regeling te treffen bij de tijdelijke
vervanging van bestuurders. Om die reden is in het wetsvoorstel bepaald (artikel
IV) dat de Appa niet van toepassing is op tijdelijke vervangers. In plaats
daarvan zal in de rechtspositiebesluiten worden bepaald dat aan de vervanger
een extra vergoeding wordt toegekend waarmee in een verzekering voor arbeidsongeschiktheid,
ouderdom en overlijden kan worden voorzien.
 8. Leden dagelijks bestuur waterschappen
 De regeling voor de tijdelijke vervanging van leden van de Eerste en de
Tweede Kamer, provinciale staten en gemeenteraden strekt zich niet uit over
de leden van het algemeen bestuur van een waterschap. De reden daarvoor is
dat de Waterschapswet ten tijde van de totstandkoming van de regeling voor
de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur nog in een personenstelsel
voorzag.
 
 Met ingang van 1 januari 2008 is de Waterschapswet gewijzigd. Er
is een lijstenstelsel voor de waterschapsverkiezingen geïntroduceerd
en de regelingen ten aanzien van de verkiezing en de inrichting van de waterschapsbesturen
sluiten nu zoveel mogelijk aan bij de Kieswet, de Provinciewet en de Gemeentewet.
De Waterschapswet en het bijbehorende Waterschapsbesluit voorzien nu ook in
een tijdelijke vervangingsregeling voor de leden van het algemeen bestuur.
Deze vervangingsregeling is gelijk aan de regeling voor leden van de Eerste
en de Tweede Kamer, provinciale staten en gemeenteraden.
 
 Het voornemen is om, indien het onderhavige wetsvoorstel wordt aangenomen,
in het Waterschapsbesluit een aanvullende regeling voor de tijdelijke vervanging
van de leden van het dagelijks bestuur op te nemen. In deze regeling zal worden
aangesloten bij de regeling die nu voor wethouders en gedeputeerden wordt
voorgesteld.
 9. Advisering van de VNG, het IPO en de Unie van
Waterschappen
 Het wetsvoorstel is voorgelegd aan de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen.
De belangenorganisaties hebben aangegeven zich in de voorgenomen regeling
te kunnen vinden. Er zijn wel een aantal vragen gesteld over de voorgestelde
uitwerking daarvan.
 
 In het wetsvoorstel is aangegeven dat er in verband met de ziekte of zwangerschap
een medische verklaring moet worden overgelegd. De VNG stelt dat de Koninklijke
Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) haar leden
ontraadt om een dergelijke verklaring af te leggen. Dit in verband met de
vertrouwensrelatie tussen arts en patiënt. De tijdelijke vervangingsregeling
voor volksvertegenwoordigers schrijft echter eveneens voor dat een medische
verklaring wordt overlegd. Tot op heden zijn geen signalen ontvangen dat dit
problemen oplevert. Het kabinet meent dan ook dat er geen aanleiding is hier
een andere regeling voor te treffen.
 
 Verder heeft de VNG aangegeven dat de regeling er niet in voorziet dat
het verzoek om verlof door een derde wordt gedaan. Dit terwijl de medische
toestand daar wel aanleiding toe kan geven. Naar aanleiding daarvan is in
het wetsvoorstel opgenomen dat het verzoek in die bijzondere gevallen door
de burgemeester of de commissaris van de Koning kan worden gedaan. Daarbij
is echter wel uitdrukkelijk aangegeven dat de continuïteit van het bestuur
dringend moet vereisen dat in de vervanging van de bestuurder wordt voorzien.
Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht dat deze regeling een laatste redmiddel
is. Alleen het ontstaan van bestuurlijke problemen is in elk geval niet voldoende.
Daarnaast moet ook duidelijk zijn dat niet kan worden gewacht tot het moment
waarop de bestuurder zelf bij machte is het verzoek te doen en dat de maximumnorm
aan een andere oplossing in de weg staat.
 
 De VNG heeft ook aandacht gevraagd voor de ingangsdatum van de benoeming
van de vervanger. Gevraagd is of de wet niet meer ruimte moet bieden om een
vervanger te benoemen op een datum in de toekomst. Naar mijn oordeel biedt
zowel de Gemeente- als de Provinciewet deze ruimte al. Het is aan de gemeenteraad
of provinciale staten om te bepalen met ingang van welke datum een opvolger
of vervanger wordt benoemd. Tot slot heeft de VNG aangegeven dat uit het wetsvoorstel
wellicht niet duidelijk blijkt dat de Appa ook niet van toepassing is op de
wethouder die als tijdelijke vervanger is benoemd. De memorie van toelichting
is in verband daarmee aangepast.
 
 Het IPO heeft een aantal opmerkingen van redactionele aard gemaakt. Deze
zijn in het wetsvoorstel verwerkt. Daarnaast is gevraagd naar de bewoordingen
in het voorgestelde artikel 44b, eerste lid, van de Provinciewet. Het IPO
stelde dat daaruit zou blijken dat op provinciale staten de verplichting rust
om gedurende het verlof een vervanger te benoemen. Zoals ook bij reguliere
benoemingen het geval is, is het echter aan de gemeenteraad of provinciale
staten om over de benoeming van het extra lid te beslissen. Om dit te benadrukken
is in het wetsvoorstel bepaald dat door de gemeenteraad en provinciale staten
tijdens het verlof een vervanger kan worden benoemd.
Bovendien is dit verduidelijkt in de memorie van toelichting.
 
 De Unie van Waterschappen heeft aandacht gevraagd voor de positie van
de leden van het dagelijks bestuur van een waterschap. De Waterschapswet en
het bijbehorende Waterschapsbesluit voorzien reeds in een tijdelijke vervangingsregeling
voor de leden van het algemeen bestuur. Aangezien de leden van het dagelijks
bestuur, met uitzondering van de voorzitter, tevens lid zijn van het algemeen
bestuur was in het wetsvoorstel opgenomen dat met deze regeling ook in de
tijdelijke vervanging van de leden van het dagelijks bestuur was voorzien.
De Unie stelt echter dat de regeling uit het Waterschapsbesluit voor leden
van het dagelijks bestuur te weinig duidelijkheid biedt. Om die reden is de
memorie van toelichting aangepast en is opgenomen dat na de aanvaarding van
dit wetsvoorstel in het Waterschapsbesluit een aanvullende regeling wordt
getroffen.
 ARTIKELSGEWIJS
 Artikel I
 Met dit artikel wordt de tijdelijke vervanging van wethouders geregeld.
Zoals reeds in de algemene toelichting is opgemerkt, is de regeling zoveel
mogelijk vormgegeven overeenkomstig de regeling voor de tijdelijke vervanging
van volksvertegenwoordigers in de Kieswet. Overeenkomstig die regeling is
bepaald op welke wijze het verlof kan worden aangevraagd, aan welke voorwaarden
het verzoek moet voldoen, wordt de gemeenteraad en provinciale staten de mogelijkheid
geboden een vervanger te benoemen en wordt de rechtspositie van de vervanger
geregeld.
 
 In de Gemeentewet worden drie artikelen ingevoegd. In het voorgestelde
artikel 45 is het recht op verlof bij zwangerschap, bevalling en ziekte geregeld.
Voor zowel zwangerschap en bevalling als voor ziekte geldt dat de betrokken
wethouder het verzoek bij het college moet indienen en dat daarbij een medische
verklaring moet worden verstrekt. Onder bijzondere omstandigheden, indien
de betrokken wethouder wegens ziekte zelf niet in staat is het verzoek te
doen en de continuïteit van het gemeentelijk bestuur dringend vereist
dat in vervanging van de wethouder wordt voorzien, kan het verzoek ook door
de burgemeester worden gedaan. Het verlof wordt verleend voor een vaste periode
van 16 weken. Indien de wethouder nadien niet hersteld is, kan een nieuw verzoek
worden gedaan. Dit met een maximum van drie verzoeken per zittingsperiode.
 
 In het voorgestelde artikel 45a is bepaald dat het college zo spoedig
mogelijk en uiterlijk op de veertiende dag op het verzoek beslist. Het college
volgt het medisch advies van de arts of verloskundige.
 
 Artikel 45b regelt de benoeming van een vervanger. Daarbij is bepaald
dat het college gedurende het verlof met één extra wethouder kan worden uitgebreid. De reguliere benoemingsprocedure
is van toepassing. Dit betekent dat het aan de gemeenteraad of provinciale
staten is om te beoordelen of een vervanger moet worden benoemd. Geregeld
is dat na de vaste verlofperiode van 16 weken deze vervanger van rechtswege
is ontslagen. Daar is dus geen ontslagbesluit voor nodig. Geregeld is verder
dat artikel 36, eerste en derde lid, niet van toepassing is. Het college kan
dus gedurende het verlof met een extra wethouder worden uitgebreid, ook indien
het maximale aantal wethouders reeds was bereikt. Het is bovendien mogelijk
dat deze wethouder in deeltijd wordt benoemd. Artikel 36, tweede, vierde en
vijfde lid blijven om die reden wel van toepassing.
 
 De vervanger is een volwaardige wethouder. Dat betekent onder meer dat
de bepalingen inzake de vereisten voor wethouderschap (artikel 36a), de onverenigbare
betrekkingen (artikel 36b), de eed of belofte, de nevenfuncties en de verboden
handelingen (artikelen 39 tot en met 41c) onverkort van toepassing zijn.
 
 Verder gelden voor de vervanger – naast het ontslag van rechtswege –
vanzelfsprekend ook de algemene bepalingen inzake aftreden en ontslag (artikelen
42, 43 en 45 tot en met 50 Gemeentewet). Dat wil onder meer zeggen dat bij
het einde van de zittingstermijn van het college als geheel of een tussentijds
ontslag, zowel de zittingstermijn van de betrokken wethouder als de zittingstermijn
van de tijdelijke vervanger eindigt, ongeacht de vraag of de periode van 16
weken is verstreken.
 Artikel II
 Dit artikel ziet op de tijdelijke vervanging van gedeputeerden. De regeling
is gelijk aan hetgeen voor de tijdelijke vervanging van wethouders is bepaald.
Verwezen wordt dan ook naar de toelichting onder artikel I.
 Artikel III
 Het is onwenselijk dat tegen de beslissing op het verzoek tot verlof beroep
kan worden ingesteld. Om die reden worden deze besluiten opgenomen in de Bijlage
bij de Algemene wet bestuursrecht. Deze bijlage bevat besluiten waartegen
geen beroep mogelijk is (artikel 8:5 Awb).
 Artikel IV
 In dit artikel is bepaald dat de Appa niet van toepassing is op een gedeputeerde
die als tijdelijke vervanger is benoemd. Uit artikel 130 van de Appa vloeit
voort dat deze bepaling dan eveneens van toepassing is op de wethouder die
als tijdelijk vervanger is benoemd. Dit betekent dat de vervangers op grond
van de Appa geen aanspraak kunnen maken op pensioen of wachtgeld. In de rechtspositiebesluiten
zal worden bepaald dat aan de vervangers een vast bedrag per maand wordt toegekend.
Daarmee kunnen zij dan zelf een voorziening voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom
en overlijden treffen.
 
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst
 
 
 
 
 Verandering in de Grondwet, strekkende tot aanvulling van bepalingen inzake
de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer der Staten-Generaal,
de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met de tijdelijke vervanging
van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziekte (Stb. 2005, 52) en
Regeling van de tijdelijke vervanging van leden van de Tweede Kamer en Eerste
Kamer der Staten-Generaal, de provinciale staten en de gemeenteraden wegens
zwangerschap en bevalling of ziekte (Stb. 2006, 418 en 449).
 
 
 Waterschapsbesluit, Stb. 2007, 497.
 
 
 Regeling tijdelijke vervanging leden Tweede en Eerste Kamer, provinciale
staten, gemeenteraden ivm zwangerschap/ziekte kamerstukken 2004–2005,
30 229, nr. 3, bladzijde 2.