Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2023-05-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2022‒2023
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 350
 VII
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2023 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 11 mei 2023
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2023 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
 De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 Mede namens de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 H.G.J.
 Bruins Slot
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 De eerste suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de begroting 2023. De stand van de eerste suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de ontwerpbegroting 2023 opgebouwd (Kamerstukken II 2022/23, 36200 VII, nr. 1).
 De stand van de vastgestelde begroting 2023 is inclusief de nota van wijziging (Kamerstukken II 2022/3, 36200 VII, nr. 124, het amendement van het lid Beckerman (Kamerstukken II 2022/23, 36200 VII, nr. 123).
 Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 1. Openbaar bestuur en democratie
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 2. Nationale Veiligheid
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 3. Woningmarkt
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 5 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 20 mln.
 Ontvangsten: 10 mln.
 
 
 
 
 4. Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 5. Ruimtelijke ordening en omgevingswet
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 6. Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 7. Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 9. Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 4 mln.
 
 
 
 
 11. Centraal apparaat
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
 Ontvangsten:1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 12. Algemeen
 
 
 Verplichtingen: 1 mln. ; Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen: 2 mln. ; Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 13. Nog onverdeeld
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 
 Onderstaand is het overzicht te vinden van uitgaven in verband met coronamaatregelen per artikel.
 
 Tabel 2 Extracomptabele tabel coronamaatregelen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 naam maatregel/regeling
 
 
 Bedrag verplichtingen 2023
 
 
 Bedrag uitgaven 2023
 
 
 Bedrag ontvangsten 2023
 
 
 Relevante Kamerstukken
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 Lagere terugontvangsten huurtoeslag door verlaging terugvorderingsrente
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.800
 
 
 Kamerstukken II 2019/20, 35553, nr. 1
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.800
 
 
 
 
 
 
 Onderstaand is het overzicht te vinden van uitgaven in verband met maatregelen Oekraïne per artikel.
 
 Tabel 3 Budgettaire overzicht Oekraïne (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 naam maatregel/regeling
 
 
 Bedrag verplichtingen 2023
 
 
 Bedrag uitgaven 2023
 
 
 Bedrag ontvangsten 2023
 
 
 Relevante Kamerstukken
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 Tijdelijke huisvesting ontheemden Oekraïne
 
 
 44.708
 
 
 44.708
 
 
 0
 
 
 Kamerstukken II 2021/22, 36120 VII, nr. 6 ; Eerste suppletoire begroting 2023
 
 
 
 
 3
 
 
 Versnelling huisvesting ontheemden Oekraïne
 
 
 8.000
 
 
 8.000
 
 
 0
 
 
 Kamerstukken II 2021/22, 36120 VII, nr. 6
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 52.708
 
 
 
 
 52.708
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 Beleid
 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 
 Tabel 4 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2023 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x €1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 Uitgaven 2023
 
 
 Uitgaven 2024
 
 
 Uitgaven 2025
 
 
 Uitgaven 2026
 
 
 Uitgaven 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2023
 
 
 
 
 
 9.286.890
 
 
 
 
 8.048.615
 
 
 
 
 7.755.881
 
 
 
 
 7.809.467
 
 
 
 
 7.866.417
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1) Regiodeals
 
 
 1
 
 
 ‒ 142.000
 
 
 334.600
 
 
 192.000
 
 
 
 
 
 
 2) Antidiscriminatie
 
 
 1
 
 
 909
 
 
 3.809
 
 
 4.009
 
 
 3.909
 
 
 3.909
 
 
 
 
 3) Huurtoeslag
 
 
 3
 
 
 ‒ 219.700
 
 
 ‒ 100.000
 
 
 56.900
 
 
 131.500
 
 
 175.000
 
 
 
 
 4) Herplaatsingsgarantie
 
 
 3
 
 
 20.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 5) Woningbouwimpuls
 
 
 3
 
 
 273.125
 
 
 
 
 
 
 
 
 6) Volkshuisvestingsfonds
 
 
 3
 
 
 140.884
 
 
 140.761
 
 
 ‒ 135.882
 
 
 ‒ 145.763
 
 
 
 
 
 7) Huisvesting Oekrainers
 
 
 3
 
 
 33.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 8) Versnelling huisvesting
 
 
 3
 
 
 45.962
 
 
 
 
 
 
 
 
 9) Stimuleringsregeling flexwoningen
 
 
 3
 
 
 11.708
 
 
 
 
 
 
 
 
 10) Fysieke herplaatsingsgarantie
 
 
 3
 
 
 96.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 11) Startbouwimpuls
 
 
 3
 
 
 250.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 12) Subsidie verduurzaming en onderhoud huurwoningen
 
 
 4
 
 
 ‒ 35.500
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 25.000
 
 
 20.000
 
 
 
 
 13) Nationaal Isolatieprogramma
 
 
 4
 
 
 120.000
 
 
 ‒ 120.000
 
 
 
 
 
 
 
 14) Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
 
 
 4
 
 
 ‒ 42.500
 
 
 ‒ 38.400
 
 
 28.500
 
 
 33.700
 
 
 18.700
 
 
 
 
 15) Aardgasvrije huurwoningen
 
 
 4
 
 
 ‒ 45.500
 
 
 10.000
 
 
 6.000
 
 
 
 
 
 
 16) Toekomstbestendige leefomgeving
 
 
 4
 
 
 10.000
 
 
 20.000
 
 
 25.000
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 17) Omgevingswet
 
 
 5
 
 
 ‒ 28.700
 
 
 22.700
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 
 
 18) Werk aan uitvoering
 
 
 6
 
 
 11.570
 
 
 28.100
 
 
 19.100
 
 
 18.500
 
 
 18.700
 
 
 
 
 19) RVB (bijdrage voor Hoge Colleges van Staat)
 
 
 9
 
 
 13.235
 
 
 5.755
 
 
 5.624
 
 
 5.887
 
 
 8.663
 
 
 
 
 20) Doc-Direkt, OBF en RIS
 
 
 11
 
 
 88.976
 
 
 
 
 
 
 
 
 21) Dienstverleningsovereenkomsten SSO's
 
 
 11
 
 
 17.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 22) Kwijtschelden publieke schulden
 
 
 12
 
 
 
 160.000
 
 
 
 
 
 
 
 23) Vennootschapsbelasting
 
 
 12
 
 
 22.162
 
 
 
 
 
 
 
 
 24) Slavernijverleden: fonds en herdenkingscomité
 
 
 14
 
 
 3.000
 
 
 106.000
 
 
 107.002
 
 
 7.999
 
 
 8.000
 
 
 
 
 25) Eindejaarsmarge
 
 
 Alle
 
 
 84.785
 
 
 
 
 
 
 
 
 26) Loon- en prijsbijstelling tranche 2023
 
 
 Alle
 
 
 200.273
 
 
 155.223
 
 
 143.100
 
 
 139.071
 
 
 128.050
 
 
 
 
 27) Overige mutaties
 
 
 Alle
 
 
 96.681
 
 
 24.095
 
 
 ‒ 9.227
 
 
 33.551
 
 
 1.060
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2023
 
 
 
 
 
 10.312.760
 
 
 
 
 8.786.258
 
 
 
 
 8.184.507
 
 
 
 
 8.069.321
 
 
 
 
 8.249.999
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Regiodeals
 Voor de vierde tranche van de Regio Deals is in 2023 € 284,2 mln. beschikbaar op de begroting van BZK. De vierde tranche wordt in twee termijnen van 50% verstrekt in 2023 en 2024. Regio Deals worden via een specifieke uitkering verstrekt aan gemeenten en provincies. Hiervoor vindt een kasschuif plaats van € 142 mln. van 2023 naar 2024. Ook wordt er € 84 mln. overgeboekt vanaf de de aanvullende post van het ministerie van Financien voor de vijfde tranche van de Regio Deals. 
 2. Antidiscriminatie
 Er worden structureel middelen ingezet voor het tegengaan van discriminatie en racisme in de maatschappij, zodat aan de beleidsprioriteiten voldaan kan worden en vanwege het publieke debat hierover dat actueel blijft en steeds prominenter wordt. Deze middelen zijn onder andere voor de financiering van sterke, zichtbare anti-discriminatievoorzieningen, ook in Caribisch Nederland, een publiekscampagne om de meldingsbereidheid te vergroten en de uitvoering van het nationale programma tegen discriminatie en racisme.
 3. Huurtoeslag
 Deze mutatie betreft voornamelijk de actualisatie van de raming voor de huurtoeslag. De huurtoeslagraming is mede bijgesteld op basis van de CEP (Centraal Economisch Plan) raming van het CPB over onder andere het aantal huurtoeslagontvangers. Vanaf 2023 wordt de raming structureel verlaagd doordat de met de woningcorporaties afgesproken huurverlaging voor huurders leidt tot een lagere huurtoeslag. Vanaf 2025 zijn onder andere de verhoging van het wettelijk minimumloon en de vereenvoudiging van de huurtoeslag in de raming zijn verwerkt. Deze maatregelen, die voortkomen uit het coalitieakkoord 2021-2025, leiden tot extra uitgaven huurtoeslag. Om deze aanpassingen van de huurtoeslag te bekostigen zijn de middelen die hiervoor op de aanvullende post van het minister van Financiën stonden gereserveerd overgeboekt naar de BZK begroting.
 De structurele ruimte in de raming van de huurtoeslag wordt ingezet als onderdeel van de bijdrage vanuit BZK ten behoeve van Rijksbrede dekkingsopgave.
 4. Herplaatsingsgarantie
 Dit betreft een toevoeging van € 20 mln. voor de financiële herplaatsings garantie ten behoeve van flexwoningen. Zoals aangegeven in de 2e suppletoire begroting 2022 werden deze middelen doorgeschoven naar 2023.
 5. Woningbouwimpuls
 De middelen voor de woningbouwimpuls die in 2022 niet zijn uitgegeven, € 273,1 mln., worden in 2023 aan de begroting toegevoegd via de eindejaarsmarge. 
 6. Volkshuisvestingsfonds
 Er vindt een kasschuif plaats naar 2023 en 2024 (beide jaren circa € 140,8 mln.) van 2025 (- € 135,8 mln.) en 2026 (- € 145,8 mln.) om de middelen voor het Volkshuisvestingsfonds in het juiste kasritme te zetten om zodoende een versnelling te kunnen bewerkstelligen.
 7. Huisvesting Oekrainers
 Op basis van een hoger bijgesteld aantal Oekraïense ontheemden wordt er nu voor 2023 additioneel € 33 mln. beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt net als bij de eerdere € 100 mln. voorlopig gedekt uit de Woningbouwimpulsmiddelen op de Aanvullende Post. Op basis van het aantal ontheemden dat langer in Nederland verblijft (peildatum 1 januari 2024), worden deze kosten generaal gecompenseerd. 
 8. Versnelling huisvesting 
 Vanwege verhoogde asielinstroom en langer verblijf van een deel van de ontheemden is direct extra huisvesting nodig en is versnelling van de woningbouw in 2023 noodzakelijk, hiervoor wordt in 2023 € 46,0 mln. beschikbaar gesteld. 
 9. Stimuleringsregeling flexwoningen
 De middelen voor de versnellening van de huisvesting die in 2022 niet zijn uitgegeven, € 11,7 mln., worden in 2023 aan de begroting toegevoegd via de 100% eindejaarsmarge.
 10. Fysieke herplaatsingsgarantie
 De middelen (€ 96 mln.) voor de fysieke herplaatsingsgarantie ten behoeve van flexwoningen die in 2022 niet zijn uitgegeven worden in 2023 aan de begroting toegevoegd. Van deze middelen zijn circa € 8 mln. ingezet ten behoeve van distributielocatie. Zodoende is er nog circa € 88 mln. over voor de fysieke herplaatsingslocaties.
 11. Startbouwimpuls
 De startbouwimpuls zal worden vormgegeven als een specifieke uitkering aan gemeenten (SPUK) met als doel dat projecten die klaarstaan om te starten met bouwen maar door de economische tegenwind in de knel zijn gekomen toch tijdig kunnen starten. De maatregel is gericht op projecten met een onherroepbaar bestemmingsplan en waarvan is vastgesteld is dat eerdere mogelijke optimalisaties in het programma al hebben plaatsgevonden. Daarmee wordt geborgd dat alle betrokken partijen bijdragen aan het door laten gaan van het project. Er wordt hiervoor in 2023 €250 mln extra toegevoegd aan de BZK begroting uit de middelen op de Aanvullende Post voor de woningbouwimpuls.
 12. Subsidie verduurzaming en onderhoud huurwoningen
 De regeling SVOH geeft subsidie aan particuliere verhuurders gericht op verduurzaming en onderhoud. Met ingang van 1 april 2023 wordt de regeling gewijzigd en wordt de doelgroep verbreed naar de vrije sector. Het budget is op basis van de huidige verwachtingen in het juiste kasritme gezet en wordt van de jaren 2023 tot en met 2025 doorgeschoven naar de jaren 2026 t/m 2028. 
 13. Nationaal isolatieprogramma (subsidies en bijdrage aan medeoverheden)
 Het Nationaal Isolatieprogramma/ woonisolatie huurbudget wordt naar voren gehaald vanuit 2024 (- € 50 mln.) naar 2023 (€ 50,0 mln.) en ingezet bij het opschalen van energiefixers en fixteams om huishoudens in energiearmoede te helpen met het verduurzamen van hun woningen. Daarmee kunnen voor de volgende winter zoveel mogelijk kwetsbare huishoudens worden ondersteund. Om kwetsbare huishoudens te ondersteunen, wordt het Nationaal Isolatie programma (woonisolatie huurbudget € 50 mln.) versneld en gemeenten worden ondersteund met het opschalen en ondersteunen van energiefixers om inwoners te helpen met het verduurzamen van hun woningen. Verder wordt de aanpak van natuurinclusief isoleren/soortenmanagement (€ 20 mln.) versneld. Deze versnellingen leiden tot een kasschuif van 2024 naar 2023 om het gehele bedrag in 2023 beschikbaar te krijgen.
 14. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
 De subsidieregeling verduurzaming maatschappelijk vastgoed is in oktober 2022 van start gegaan. Om het budget in het juiste kasritme conform de regeling te zetten, is nu een kasschuif benodigd van 2023 en 2024 naar de jaren 2025 tot en met 2027.
 15. Aardgasvrije huurwoningen
 Het aanleggen van warmtenetten en woningen daarop aansluiten is in de praktijk complex. Daarnaast is de nieuwe Warmtewet vertraagd. Hierdoor worden in 2023 minder aanvragen verwacht dan eerder geraamd. Daarom is het te verlenen bedrag voor 2023 naar beneden bijgesteld (- € 45,5 mln.) en doorgeschoven naar de jaren 2024, 2025 en 2028 zodat het kasritme aangepast is aan de actuele verwachting. 
 16. Toekomstbestendige leefomgeving
 Vanuit het Nationale Groeifonds wordt voor het programma Toekomstbestendige Leefomgeving € 60,0 mln. overgeboekt voor de jaren 2023 tot en met 2026. Deze middelen zullen worden ingezet met subsidies aan het consortium Gebouwen, consortium infrastructuur en aan Topconsortium voor kennis en innovatie (TKI) Bouw en Techniek.
 17. Omgevingswet
 Door het verplaatsen van de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet naar 1 januari 2024 zullen de werkzaamheden in 2023 voornamelijk gericht zijn op de afbouw en implementatie van de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Door de bestuurlijk ingestelde stabilisatieperiode zullen werkzaamheden en de geraamde uitgaven op deze regeling (€ 15 mln.) voor het Kadaster gericht op afbouw van het DSO doorschuiven naar 2024. 
 Het interbestuurlijke programma Aan de Slag (instrument opdrachten) loopt tot 1,5 jaar na inwerkingtreding door. Naast de al beschikbare middelen worden daarom extra middelen doorgeschoven voor implementatieondersteuning tot 5 jaar na inwerkingtreding, mede op verzoek van de Eerste Kamer. Dit leidt tot een kasschuif van € 13,7 mln. naar 2024 en verder, waarbij de bedragen in het juiste kasritme zijn gezet.
 18. Werk aan uitvoering
 Voor het programma Werk aan Uitvoering wordt voor het verbeteren van gemeentelijke statuur van de uitvoering subsidie ter beschikking gesteld aan de VNG voor de jaren 2023 (€ 2 mln.) en 2024 (€ 6 mln.). Daarnaast worden voor het programma Werk aan Uitvoering (instrument opdrachten), namelijk voor de loketfunctie, NL design system, herinzet digitale apparaten en digitale overheid Caribisch Nederland, middelen ter beschikking gesteld voor de jaren 2023 (€ 9,6 mln.) tot en met 2028 (€ 18,3 mln.).
 19. RVB (Bijdrage voor Hoge Colleges van Staat)
 Er vinden diverse mutaties plaats omtrent de huisvesting van de Hoge Colleges van Staat, waaronder aanvullende werkzaamheden in de tijdelijke huisvesting van de Tweede Kamer, extra huisvestingscapaciteit voor de Tweede Kamer naast de gebouwdelen van het Binnenhof, het vergroten van de technische hoofdinfrastructuur, de inzet van het programmabureau en omgevingsmanagement, de beveiligings- en leegstandskosten van het Binnenhofcomplex en overlopende kosten voor het langer verblijf van het Ministerie van Algemene Zaken op het Binnenhof. 
 20. Doc-Direkt, Organisatie voor Bedrijsvoering en Financiën (OBF) en Rijks Inkoop Samenwerking (RIS)
 Het gaat hier om diverse mutaties, voornamelijk de tariefgefinancierde dienstverlening. Met deze mutatie wordt de stand van de uitgaven- en ontvangstenbudgetten voor het tariefgefinancierde deel van Doc-Direkt, OBF en RIS op het juiste niveau gebracht.
 21. Dienstverleningsovereenkomsten Shared Service Organisties (SSO's)
 Dit betreft de dienstverleningsovereenkomsten van de SSO's en gaat in op de raming van de kosten van de dienstverlening van de baten-lastenagentschappen die via het kerndepartement lopen voor de dienstverleningsovereenkomsten (DVA's). 
 22. Kwijtschelden publieke schulden
 Gemeenten en Waterschappen kunnen hun uitgaven, die voortvloeien uit het kwijtschelden van gemeentelijke en waterschapslasten aan gedupeerden van de kindertoeslagenaffaire, declareren op basis van nacalculatie (werkelijke kosten). In 2022 kon volgens de voorwaarden nog niet tot betaling worden overgegaan, waardoor het beschikbare budget van € 160 mln. niet tot uitputting is gekomen. Deze middelen zijn volgens afspraak in de 2e suppletoire begroting 2022 generaal afgeboekt en worden in deze suppletoire begroting weer opgeboekt. De verwachting is dat het beschikbare bedrag ad. € 70 mln. in 2023 toereikend zal zijn, waardoor € 160 mln. doorschuift naar 2024. 
 23. Vennootschapsbelasting
 Dit betreft de opgelegde voorlopige aanslag 2023 en de actualisatie van de te betalen vennootschapsbelasting 2022 over de generale ontvangsten voor de veiling van locaties voor benzinestations langs Rijkswegen en bodemwinning. 
 24. Slavernijverleden: fonds en herdenkingscomité
 Dit betreft de incidentele bijdrage van diverse departementen aan het fonds ter financiering van beleid dat ziet op ondersteuning van kennis en bewustwording, erkenning en herdenken, en de doorwerking en verwerking van het slavernijverleden. Het fonds heeft een omvang van € 200 mln. waarvan € 100 mln. wordt besteed aan een subsidieregeling voor maatschappelijke initiatieven en € 100 mln. wordt besteed aan andere maatregelen op het gebied van bewustwording, herdenking, doorwerking en verwerking. De invulling van de middelen vindt plaats in samenspraak met onder andere nazaten en betrokken maatschappelijke en grass roots organisaties in Nederland en het Caribisch deel van het koninkrijk. Ook wordt met Suriname, met onder meer maatschappelijke en grass roots organisaties in Suriname, gesproken over hoe zij betrokken kunnen worden bij de invulling van het fonds. Daarnaast betreft dit ook de structurele bijdragen vanaf 2024 van diverse departementen ter ondersteuning van het op te richten Herdenkingscomité.
 25. Eindejaarsmarge
 Dit betreft de ontvangen eindejaarsmarge 2022.
 26. Loon- en prijsbijstelling
 De tranche 2023 van de loon- en prijsbijstelling en de extra tranche 2022 prijsbijstelling worden toegevoegd aan de BZK-begroting.
 
 Tabel 5 Belangrijkste suppletoire ontvangsten mutaties 2023 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 Ontvangsten 2023
 
 
 Ontvangsten 2024
 
 
 Ontvangsten 2025
 
 
 Ontvangsten 2026
 
 
 Ontvangsten 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2023
 
 
 
 
 
 679.570
 
 
 
 
 612.072
 
 
 
 
 513.172
 
 
 
 
 502.408
 
 
 
 
 493.560
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1) Veiligheidsonderzoeken AIVD
 
 
 2
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 
 
 2) Afrekening voorschotten 2022 RVB
 
 
 9
 
 
 35.511
 
 
 
 
 
 
 
 
 3) Doc-Direkt, OBF en RIS
 
 
 11
 
 
 88.976
 
 
 
 
 
 
 
 
 4) Dienstverleningsovereenkomsten SSO's
 
 
 11
 
 
 17.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 5) Surplussen eigen vermogen agentschappen
 
 
 11 en 12
 
 
 20.760
 
 
 
 
 
 
 
 
 6) Overige mutaties
 
 
 Alle
 
 
 2.287
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2023
 
 
 
 
 
 847.104
 
 
 
 
 614.572
 
 
 
 
 515.672
 
 
 
 
 504.908
 
 
 
 
 496.060
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Veiligheidsonderzoeken AIVD
 De AIVD gaat meer veiligheidsonderzoeken uitvoeren. Dit resulteert in meer opbrengsten van € 2,5 mln. structureel, omdat voor veiligheidsonderzoeken wordt betaald door de afnemer.
 2. Afrekening voorschotten 2022 RVB
 Van de bevoorschotting in 2022 aan het RVB vindt de definitieve afrekening plaats. Deze middelen (circa € 35,6 mln.) worden ingezet voor diverse problematiek binnen begrotingsartikel 9.
 3. Doc-Direkt, Organisatie voor Bedrijsvoering en Financiën (OBF) en Rijks Inkoop Samenwerking (RIS)
 Dit betreft tariefgefinancierde dienstverlening van Doc-Direkt, OBF en RIS. Met deze mutatie wordt de stand van de uitgaven- en ontvangstenbudgetten voor het tariefgefinancierde deel van deze organisaties op het juiste niveau gebracht.
 4. Dienstverleningsovereenkomsten Shared Service Organisties (SSO's)
 Dit betreft de dienstverleningsovereenkomsten van de SSO's, waarbij het gaat om de raming van de opbrengsten van de dienstverlening van de baten-lastenagent schappen die via het kerndepartement lopen voor de dienstverleningsovereenkomsten (DVA's). 
 5. Afroming surplus BLA's
 De ontvangsten hebben betrekking op de afroming van de surplussen van het eigen vermogen van FMH (€ 4 mln.), P-Direkt (€ 2,8 mln.) en SSC-ICT (€ 11,5 mln.). Verder betreft het de afroming van het surplus eigen vermogen van het RVB (€ 2,4 mln). Onder andere het surplus van het RVB wordt ingezet om tegenvallers op beleidsartikel 9 op te lossen.
 
 
 
 
 3
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Artikel 1. Openbaar bestuur en democratie
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Openbaar bestuur en democratie (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 392.387
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 392.387
 
 
 
 
 21.420
 
 
 
 
 413.807
 
 
 
 
 406.234
 
 
 
 
 21.438
 
 
 
 
 11.915
 
 
 
 
 1.555
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 394.545
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 394.545
 
 
 
 
 ‒ 113.289
 
 
 
 
 281.256
 
 
 
 
 356.234
 
 
 
 
 213.438
 
 
 
 
 11.915
 
 
 
 
 1.555
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1 Bestuur en regio
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 POK - Multiproblematiek
 
 
 969
 
 
 0
 
 
 969
 
 
 67
 
 
 1.036
 
 
 67
 
 
 97
 
 
 97
 
 
 97
 
 
 
 
 Antidiscriminatie
 
 
 150
 
 
 0
 
 
 150
 
 
 9
 
 
 159
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 
 
 Oorlogsgravenstichting
 
 
 3.724
 
 
 0
 
 
 3.724
 
 
 245
 
 
 3.969
 
 
 245
 
 
 245
 
 
 245
 
 
 245
 
 
 
 
 Bestuur en regio
 
 
 1.909
 
 
 0
 
 
 1.909
 
 
 3.411
 
 
 5.320
 
 
 1.976
 
 
 1.960
 
 
 1.959
 
 
 81
 
 
 
 
 POK - Basisinfrastructuur
 
 
 5.500
 
 
 0
 
 
 5.500
 
 
 164
 
 
 5.664
 
 
 298
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 POK - Multiproblematiek
 
 
 800
 
 
 0
 
 
 800
 
 
 228
 
 
 1.028
 
 
 ‒ 272
 
 
 ‒ 407
 
 
 ‒ 135
 
 
 ‒ 135
 
 
 
 
 Bestuur en regio
 
 
 2.525
 
 
 0
 
 
 2.525
 
 
 61
 
 
 2.586
 
 
 ‒ 4
 
 
 118
 
 
 26
 
 
 26
 
 
 
 
 Antidiscriminatie
 
 
 420
 
 
 0
 
 
 420
 
 
 900
 
 
 1.320
 
 
 3.800
 
 
 4.000
 
 
 3.900
 
 
 3.900
 
 
 
 
 Regiodeals
 
 
 2.893
 
 
 0
 
 
 2.893
 
 
 ‒ 358
 
 
 2.535
 
 
 ‒ 175
 
 
 ‒ 170
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 259
 
 
 0
 
 
 259
 
 
 15
 
 
 274
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 
 
 Regiodeals
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 103
 
 
 103
 
 
 105
 
 
 108
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Groeiopgave Almere
 
 
 9.364
 
 
 0
 
 
 9.364
 
 
 410
 
 
 9.774
 
 
 410
 
 
 410
 
 
 410
 
 
 410
 
 
 
 
 Evides
 
 
 1.250
 
 
 0
 
 
 1.250
 
 
 60
 
 
 1.310
 
 
 60
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Regiodeals
 
 
 284.200
 
 
 0
 
 
 284.200
 
 
 ‒ 122.392
 
 
 161.808
 
 
 334.600
 
 
 192.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen internationaal
 
 
 36
 
 
 0
 
 
 36
 
 
 2
 
 
 38
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RWS
 
 
 908
 
 
 0
 
 
 908
 
 
 54
 
 
 962
 
 
 54
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 POK - Multiproblematiek
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 ‒ 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.2 Democratie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Politieke partijen
 
 
 28.861
 
 
 0
 
 
 28.861
 
 
 2.452
 
 
 31.313
 
 
 1.882
 
 
 1.629
 
 
 1.629
 
 
 1.629
 
 
 
 
 Comité 4/5 mei
 
 
 122
 
 
 0
 
 
 122
 
 
 8
 
 
 130
 
 
 8
 
 
 8
 
 
 8
 
 
 8
 
 
 
 
 ProDemos
 
 
 9.009
 
 
 0
 
 
 9.009
 
 
 588
 
 
 9.597
 
 
 587
 
 
 587
 
 
 587
 
 
 587
 
 
 
 
 Verbinding inwoner en overheid
 
 
 1.534
 
 
 0
 
 
 1.534
 
 
 303
 
 
 1.837
 
 
 102
 
 
 103
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 
 
 Toerusting en ondersteuning politieke ambtdragers
 
 
 2.448
 
 
 0
 
 
 2.448
 
 
 949
 
 
 3.397
 
 
 163
 
 
 493
 
 
 493
 
 
 143
 
 
 
 
 Weerbaar bestuur
 
 
 2.244
 
 
 0
 
 
 2.244
 
 
 14
 
 
 2.258
 
 
 195
 
 
 136
 
 
 76
 
 
 9
 
 
 
 
 Decentrale politieke partijen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 8.150
 
 
 8.150
 
 
 8.150
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verbinding inwoner en overheid
 
 
 10.228
 
 
 0
 
 
 10.228
 
 
 ‒ 4.554
 
 
 5.674
 
 
 ‒ 1.191
 
 
 ‒ 1.177
 
 
 ‒ 1.177
 
 
 ‒ 1.033
 
 
 
 
 Toerusting en ondersteuning politieke ambtdragers
 
 
 673
 
 
 0
 
 
 673
 
 
 ‒ 130
 
 
 543
 
 
 ‒ 130
 
 
 ‒ 130
 
 
 ‒ 130
 
 
 ‒ 130
 
 
 
 
 Weerbaar bestuur
 
 
 8.227
 
 
 0
 
 
 8.227
 
 
 ‒ 1.528
 
 
 6.699
 
 
 ‒ 852
 
 
 ‒ 876
 
 
 ‒ 479
 
 
 ‒ 538
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toerusting en ondersteuning politieke ambtdragers
 
 
 7.032
 
 
 0
 
 
 7.032
 
 
 0
 
 
 7.032
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 3.525
 
 
 0
 
 
 3.525
 
 
 205
 
 
 3.730
 
 
 205
 
 
 203
 
 
 203
 
 
 203
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage internationaal
 
 
 102
 
 
 0
 
 
 102
 
 
 0
 
 
 102
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dienst Publiek en Communicatie
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 58
 
 
 1.058
 
 
 58
 
 
 58
 
 
 58
 
 
 58
 
 
 
 
 RVO
 
 
 25
 
 
 0
 
 
 25
 
 
 ‒ 25
 
 
 0
 
 
 ‒ 25
 
 
 ‒ 25
 
 
 ‒ 25
 
 
 ‒ 25
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemeentefonds (B)
 
 
 4.108
 
 
 0
 
 
 4.108
 
 
 ‒ 4.108
 
 
 0
 
 
 ‒ 4.108
 
 
 ‒ 4.108
 
 
 ‒ 4.108
 
 
 ‒ 4.108
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 14.765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Geschatte budgetflexibiliteit
 
 Tabel 7 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 1
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 juridisch verplicht
 
 
 86%
 
 
 
 
 bestuurlijk gebonden
 
 
 9%
 
 
 
 
 beleidsmatig gereserveerd
 
 
 4%
 
 
 
 
 nog niet ingevuld/vrij te besteden
 
 
 1%
 
 
 
 
 
 Juridisch verplicht
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 1 is 86% juridisch verplicht.
 1.1 Bestuur en regio 
 Subsidies (regelingen)
 Bestuur en regio
 Het kabinet heeft in het Coalitieakkoord 2021-2025 vastgelegd dat het wil werken aan een overheid die betrouwbaar, dienstbaar, dichtbij en rechtvaardig is. Het programma Werk aan Uitvoering wordt daartoe voortgezet. Hiervoor wordt vanaf de aanvullende post van het ministerie van Financien € 7,3 mln. overgeheveld voor de jaren 2023 tot en met 2026 voor een subsidie voor het verbeteren van de uitvoerbaarheid en uitvoeringstoetsen voor gemeenten.
 Opdrachten
 Antidiscriminatie
 Er worden structureel middelen ingezet om te voldoen aan de beleidsprioriteiten op het gebied van het tegengaan van discriminatie en racisme in de maatschappij vanwege het publieke debat hierover dat actueel blijft en steeds prominenter wordt. Deze middelen zijn onder andere voor de financiering van een juridisch loket in Caribisch Nederland, de versterking van de antidiscriminatievoorzieningen en de uitvoering van het nationale programma tegen discriminatie.
 Bijdrage aan medeoverheden
 Regio Deals
 Het gaat hier om diverse mutaties. 
 Voor de 4e tranche van de Regio Deals is in 2023 € 284,2 mln. beschikbaar op de begroting van BZK. De 4e tranche wordt in twee termijnen van 50% verstrekt in 2023 en 2024 via een specifieke uitkering. Hiervoor vindt een kasschuif plaats van € 142 mln. van 2023 naar 2024.
 Ook wordt er € 84 mln. overgeboekt vanaf de aanvullende post van het ministerie van Financien voor de 5e tranche van de Regio Deals. Hiermee worden de gereserveerde middelen van de 6e tranche naar voren gehaald naar de 5e tranche. De verwachting is namelijk dat de middelen voor de 5e tranche ontoereikend zijn, omdat in de 4e tranche Regio Deals veel voorstellen zijn afgevallen, doordat zij de omvang van het beschikbare budget ruim te boven zijn gegaan. Dit maakt onderdeel uit van de in het Coalitieakkoord vrijgemaakte incidentele middelen van in totaal € 900 mln. om de brede welvaart in de regio te versterken en wordt in meerdere tranches toegekend.
 Daarnaast betreft het een overboeking van € 4,6 mln. vanuit het ministerie van OCW aan het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ). Om de bestaande dagprogrammering (extra onderwijstijd) te continueren is voor het schooljaar 2022/2023, als onderdeel van Regio Deal Rotterdam Zuid, € 7,6 mln. nodig te zijn. Hiervan is reeds € 3 mln. in 2022 toegekend.
 Verder hebben in 2022 de bijeenkomsten voor het programma Regio Deals in plaats van fysiek voornamelijk digitaal plaatsgevonden. Conform afspraak dienen de middelen ten behoeve van de bijdragen aan de Regio Deals beschikbaar te blijven. Daarom worden deze middelen via de eindejaarsmarge weer toegevoegd aan het budget voor 2023.
 Als laatste is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 van € 13,7 mln. verwerkt.
 Groeiopgave Almere
 De Gemeente Almere ontvangt op grond van artikel 17, tweede lid, Financiële-Verhoudingswet en artikel 4:23, derde lid, onder c, Algemene wet bestuursrecht jaarlijks een specifieke uitkering voor de Groeiopgave Almere. Deze uitkering loopt door tot uiterlijk 2036 en wordt elke 5 jaar geëvalueerd. De middelen voor deze uitkering zijn overgeheveld vanuit de algemene uitkering van het gemeentefonds. Bij beëindiging van deze uitkering (per 2037 of tussentijds) vloeien de middelen voor de daarop volgende jaren weer terug in de algemene uitkering van het gemeentefonds.
 1.2 Democratie 
 Subsidies (regelingen)
 Decentrale politieke partijen
 Het wetsvoorstel «Wet op de Politieke Partijen» voorziet in de oprichting van de Autoriteit Wet op de politieke partijen (€ 1,8 mln. structureel) en creëert een grondslag voor het instellen van een subsidieregeling voor decentrale politieke partijen (totaal € 24,5 mln. in 2024 tot en met 2026). De middelen worden onder andere besteed aan het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB), het Centrum voor Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel (CAOP) en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden (NVvR).
 Opdrachten
 Verbinding inwoner en overheid
 Het gaat hier om diverse mutaties.
 Ten behoeve van de transitie van de Kiesraad wordt er voor 2023 € 2 mln. overgeboekt naar de begroting van de Kiesraad. De transitie is onderdeel van het wetsvoorstel kwaliteitsbevordering uitvoering verkiezingsproces. Na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel wordt de jaarlijkse financiering van € 2 mln. structureel overgeheveld vanuit de begroting van BZK naar de begroting van de Kiesraad.
 Er wordt in 2023 € 0,9 mln. gerealloceerd naar het instrument subsidies in het kader van de regeling Toerusting en ondersteuning politieke ambtsdragers. 
 Ook worden middelen vanaf 2023 structureel gerealloceerd naar artikel 11 om deze middelen op het juiste artikel en juiste instrument te kunnen verantwoorden. Het gaat hierbij om de capaciteitsuitgaven van de inzet voor de uitvoering van de Verkiezingsagenda, voor de versterking van de weerbaarheid van decentrale politieke ambtsdragers tegen bedreiging en ondermijning (weerbaar bestuur) en juridische en beleidsmatige werkzaamheden rondom de wetgeving van het kiesrecht. 
 Weerbaar bestuur
 Het gaat hier om diverse mutaties. 
 Er worden middelen gerealloceerd om de inzet van diverse externe inhuur- en apparaatsuitgaven op het juiste artikel en juiste instrument te verantwoorden, namelijk op artikel 11. Deze middelen worden ingezet voor de uitvoering van onder andere de programma's Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, Maatschappelijk Onrust en Weerbaar Bestuur. 
 Daarnaast wordt € 0,5 mln. in 2023 overgeboekt naar de begroting van VWS ten behoeve van de profielopleiding tot forensisch arts. 
 Bijdrage aan medeoverheden
 Nationale programma Leefbaarheid en Veiligheid
 Voor het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) is meerjarig € 10 mln. beschikbaar gesteld vanuit het volkshuisvestingsfonds in de periode 2023 t/m 2025. Het NPLV is één van de zes programma's, die zijn aangekondigd in de Nationale Woon- en Bouwagenda (Kamerstukken II, 2021/22, 32 847, nr. 878). Aan gemeenten is gevraagd een integraal, meerjarig uitvoeringsprogramma op te stellen, voor het uitwerken en uitvoeren daarvan een alliantie in te richten en in stand te houden. Jaarlijks wordt € 500.000 aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de inrichting van de programmaorganisatie, zoals in het kamerstuk NPLV aangegeven (Kamerstukken II, 2021/22, 30 995, nr. 100; bijlage, blz. 42 en 46). Middels specifieke uitkeringen zullen deze bijdrage aan de betrokken gemeenten worden verstrekt.
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 Gemeentefonds
 De nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen kan kosten met zich meebrengen voor gemeenten. Daarom is in de ontwerpbegroting 2023 op dit instrument vanaf 2023 structureel € 3,3 mln. beschikbaar om gemeenten jaarlijks tegemoet te komen in deze kosten. Deze middelen worden structureel overgeboekt naar het Gemeentefonds en toegevoegd aan de algemene uitkering. 
 Verder heeft de gemeente Den Haag een wettelijke taak ten behoeve van de kiezers in het buitenland (organisatie verkiezingen voor de kiezers in het buitenland en permanente registratie). Het ministerie van BZK compenseert de gemeente hiervoor, via ophoging van de algemene uitkering van het gemeentefonds. In 2022 is hiervoor het jaarlijkse bedrag van € 807.520 overeengekomen met de gemeente Den Haag. De afgelopen jaren is de vergoeding incidenteel overgeboekt. Deze middelen worden structureel overgeboekt naar het Gemeentefonds. 
 
 
 
 3.2
 Artikel 2. Nationale veiligheid
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 Nationale veiligheid (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 400.347
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 400.347
 
 
 
 
 50.805
 
 
 
 
 451.152
 
 
 
 
 36.552
 
 
 
 
 36.908
 
 
 
 
 26.948
 
 
 
 
 28.101
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 400.347
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 400.347
 
 
 
 
 50.805
 
 
 
 
 451.152
 
 
 
 
 36.552
 
 
 
 
 36.908
 
 
 
 
 26.948
 
 
 
 
 28.101
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 AIVD apparaat
 
 
 383.165
 
 
 0
 
 
 383.165
 
 
 49.656
 
 
 432.821
 
 
 35.403
 
 
 35.759
 
 
 25.799
 
 
 26.952
 
 
 
 
 AIVD geheim
 
 
 17.182
 
 
 0
 
 
 17.182
 
 
 1.149
 
 
 18.331
 
 
 1.149
 
 
 1.149
 
 
 1.149
 
 
 1.149
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 14.714
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.714
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 17.214
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 2 is 100% juridisch verplicht.
 Uitgaven
 AIVD apparaat
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Er is een reallocatie van € 4,9 mln. in 2023 en € 9,9 mln. per jaar in 2024 en 2025 van het beleidsartikel 7 instrument opdrachten in het kader van de Nationale Crypto Strategie.
 Het ministerie van BZK ontvangt in 2023 € 22,3 mln. van het ministerie van Defensie voor de bijdrage in het kader van de kostendeling van gezamenlijke units, projecten, bedrijfsvoeringskosten en personeel. Tevens is besloten tot een herverdeling van de middelen van het Coalitieakkoord tussen het ministerie van Defensie en het ministerie van BZK. Voor 2023 gaat het om een bedrag van € 0,7 mln. 
 De AIVD gaat meer veiligheidsonderzoeken uitvoeren. Dit resulteert enerzijds in meer opbrengsten en anderzijds in meer kosten van € 2,5 mln. structureel voor de inzet van extra mensen.
 Binnen het ministerie van BZK stelt de AIVD € 0,5 mln. ter beschikking aan de directie Constitutionele Zaken en Wetgeving (CZW) voor stelselherziening Wiv en wetgevingscapaciteit. Daarnaast wordt in het kader van datagedreven werken € 0,5 mln. overgeboekt naar CIO|BZK.
 Tenslotte boekt het ministerie van BZK € 0,5 mln. over naar het ministerie van JenV ten behoeve van infobox Crimineel en Onverklaarbaar Vermogen (iCOV) en bijdrage kennisopbouw TNO.
 Op basis van de loonvoet sector overheid en de netto materiële overheidsconsumptie index conform publicatie CPB maart 2023, is de loon- en prijsbestelling tranche 2023 bepaald. Dit leidt tot een toevoeging van € 21,9 mln. voor 2023, oplopend naar € 24,4 mln. in 2027.
 
 Ontvangsten
 
 De AIVD gaat meer veiligheidsonderzoeken uitvoeren. Dit resulteert in meer opbrengsten van € 2,5 mln. structureel, omdat voor veiligheidsonderzoeken wordt betaald door de afnemer. 
 
 
 
 3.3
 Artikel 3. Woningmarkt
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 Woningmarkt (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 6.146.610
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.146.610
 
 
 
 
 700.889
 
 
 
 
 6.847.499
 
 
 
 
 44.240
 
 
 
 
 ‒ 82.493
 
 
 
 
 ‒ 2.912
 
 
 
 
 175.569
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 6.176.615
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.176.615
 
 
 
 
 670.889
 
 
 
 
 6.847.504
 
 
 
 
 44.240
 
 
 
 
 ‒ 82.493
 
 
 
 
 ‒ 2.912
 
 
 
 
 175.569
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.1 Woningmarkt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Betaalbare Koopwoningen Starters
 
 
 0
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bevordering eigen woningbezit
 
 
 8.600
 
 
 0
 
 
 8.600
 
 
 0
 
 
 8.600
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Woningmarkt
 
 
 3.573
 
 
 0
 
 
 3.573
 
 
 4.362
 
 
 7.935
 
 
 817
 
 
 231
 
 
 223
 
 
 223
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningmarkt
 
 
 2.916
 
 
 0
 
 
 2.916
 
 
 1.682
 
 
 4.598
 
 
 169
 
 
 169
 
 
 169
 
 
 169
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Huurtoeslag
 
 
 5.081.785
 
 
 0
 
 
 5.081.785
 
 
 ‒ 221.623
 
 
 4.860.162
 
 
 ‒ 100.000
 
 
 56.900
 
 
 131.500
 
 
 175.000
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningmarkt
 
 
 3.038
 
 
 0
 
 
 3.038
 
 
 173
 
 
 3.211
 
 
 186
 
 
 186
 
 
 186
 
 
 186
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Grote gezinnen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.500
 
 
 3.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dienst van de Huurcommissie
 
 
 8.715
 
 
 0
 
 
 8.715
 
 
 4.100
 
 
 12.815
 
 
 1.100
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 ‒ 333
 
 
 
 
 RVO (Uitvoeringskosten BEW)
 
 
 153
 
 
 0
 
 
 153
 
 
 9
 
 
 162
 
 
 243
 
 
 243
 
 
 243
 
 
 208
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiën (IXB)
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Infrastructuur en Waterstaat (XII)
 
 
 1.001
 
 
 0
 
 
 1.001
 
 
 57
 
 
 1.058
 
 
 57
 
 
 57
 
 
 57
 
 
 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.3 Woningbouw
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningbouw
 
 
 73
 
 
 0
 
 
 73
 
 
 283
 
 
 356
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Herplaatsingsgarantie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Woningbouwimpuls
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 6
 
 
 106
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Volkshuisvestingsfonds
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 59
 
 
 1.059
 
 
 59
 
 
 ‒ 941
 
 
 ‒ 894
 
 
 0
 
 
 
 
 Woningbouw
 
 
 2.047
 
 
 0
 
 
 2.047
 
 
 1.236
 
 
 3.283
 
 
 96
 
 
 97
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Tijdelijke uitvoeringsorganisatie
 
 
 8.000
 
 
 0
 
 
 8.000
 
 
 5.052
 
 
 13.052
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Grootschalige woningbouwgebieden
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 95
 
 
 95
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 59
 
 
 59
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CBS
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 85
 
 
 85
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Flexpools
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 1.752
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Woningbouwimpuls
 
 
 222.552
 
 
 ‒ 60.000
 
 
 162.552
 
 
 198.125
 
 
 360.677
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Volkshuisvestingsfonds
 
 
 143.516
 
 
 0
 
 
 143.516
 
 
 137.168
 
 
 280.684
 
 
 137.051
 
 
 ‒ 137.342
 
 
 ‒ 137.276
 
 
 0
 
 
 
 
 Ouderenhuisvesting
 
 
 18.000
 
 
 0
 
 
 18.000
 
 
 27.500
 
 
 45.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kwetsbare groepen
 
 
 38.205
 
 
 0
 
 
 38.205
 
 
 ‒ 2.620
 
 
 35.585
 
 
 4.000
 
 
 4.000
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Woondeals
 
 
 4.500
 
 
 0
 
 
 4.500
 
 
 5.500
 
 
 10.000
 
 
 ‒ 500
 
 
 ‒ 5.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Grootschalige woningbouwgebieden
 
 
 475.000
 
 
 0
 
 
 475.000
 
 
 55.000
 
 
 530.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Versnelling huisvesting
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 90.670
 
 
 90.670
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overlooplocaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 87.800
 
 
 87.800
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Start bouwimpuls
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 250.000
 
 
 250.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Coöperatieve woonvormen
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RVO
 
 
 8.441
 
 
 0
 
 
 8.441
 
 
 ‒ 6.090
 
 
 2.351
 
 
 ‒ 808
 
 
 ‒ 1.111
 
 
 ‒ 1.179
 
 
 0
 
 
 
 
 RVB
 
 
 144.900
 
 
 0
 
 
 144.900
 
 
 8.760
 
 
 153.660
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 495.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 495.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 495.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Geschatte budgetflexibiliteit
 
 Tabel 10 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 3
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 juridisch verplicht
 
 
 78%
 
 
 
 
 bestuurlijk gebonden
 
 
 17%
 
 
 
 
 beleidsmatig gereserveerd
 
 
 5%
 
 
 
 
 nog niet ingevuld/vrij te besteden
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 Juridisch verplicht
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 3 is 78% juridisch verplicht.
 3.1 Woningmarkt 
 Subsidies (regelingen)
 Woningmarkt
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Er vindt een reallocatie plaats van € 1,9 mln. voor de verhuurdersubsidie aan de BES eilanden vanaf het instrument inkomensoverdrachten zodat dit budget op het juiste instrument verantwoord wordt. Ook wordt in er € 1,0 mln. gerealloceerd voor de ondersteuningsstructuur van het programma «een thuis voor iedereen» vanaf het instrument bijdrage agentschappen zodat dit budget op het juiste instrument verantwoord wordt. 
 In 2022 is er een verplichting aangegaan voor onderzoek en kennisoverdracht op het terrein van wonen, maar vanwege een aanscherping van het voorschotritme is deze niet tot betaling gekomen. Via de eindejaarsmarge wordt € 0,6 mln. aan de begroting toegevoegd om deze verplichting in 2023 te kunnen betalen. 
 Er is een overboeking van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van € 0,6 mln. per jaar voor de jaren 2023 en 2024 voor de uitvoering van het rapport Roemer. Voor de huisvesting van arbeidsmigranten wordt er een ondersteuningsprogramma opgezet voor gemeenten, dit wordt verzorgd door de VNG die daar subsidie voor ontvangt. 
 Opdrachten
 Woningmarkt
 Er worden middelen toegevoegd vanuit de eindejaarsmarge voor overlopende betalingen over de jaargrens heen voor de huisvesting van evacuees uit Afghanistan (€ 1,0 mln.).
 Inkomensoverdrachten
 Huurtoeslag
 Deze mutatie betreft voornamelijk de actualisatie van de raming voor de huurtoeslag. De huurtoeslagraming is mede bijgesteld op basis van de CEP (Centraal Economisch Plan) raming van het CPB over onder andere het aantal huurtoeslagontvangers. Vanaf 2023 wordt de raming structureel verlaagd doordat de met de woningcorporaties afgesproken huurverlaging voor huurders leidt tot een lagere huurtoeslag. Vanaf 2025 zijn onder andere de verhoging van het wettelijk minimumloon en de vereenvoudiging van de huurtoeslag in de raming zijn verwerkt. Deze maatregelen, die voortkomen uit het coalitieakkoord 2021-2025, leiden tot extra uitgaven huurtoeslag. Om deze aanpassingen van de huurtoeslag te bekostigen zijn de middelen die hiervoor op de aanvullende post van het minister van Financiën stonden gereserveerd overgeboekt naar de BZK begroting.
 De structurele ruimte in de raming van de huurtoeslag wordt ingezet als onderdeel van de bijdrage vanuit BZK ten behoeve van Rijksbrede dekkingsopgave.
 Verder vindt er een reallocatie plaats van € 1,9 mln. voor de verhuurdersubsidie aan de BES eilanden naar het instrument subsidies zodat dit budget op het juiste instrument verantwoord wordt.
 Bijdragen medeoverheden
 Grote gezinnen
 Er vindt een reallocatie plaats vanuit de middelen voor de regeling aandachtsgroepen (instrument bijdrage medeoverheden) van € 3,5 mln. ten behoeve van de regeling grote gezinnen voor 2023. Tevens is er bij voorjaarsnota voor de komende drie jaar € 4 mln. beschikbaar gekomen.
 Bijdrage aan agentschappen
 Dienst van de Huurcommissie
 De Huurcommissie verwacht in 2023 € 4,1 mln. meer uit te geven. Dit zijn kosten voor de extra verwachte geschillen die de Huurcommissie zal moeten behandelen als gevolg van de macro-economische ontwikkelingen zoals de inflatie en de (stijgende) energiekosten.
 3.3. Woningbouw 
 Subsidies (regelingen)
 
 Garanties
 
 Herplaatsingsgarantie
 Dit betreft een toevoeging van € 20 mln. voor de financiële herplaatsingsgarantie ten behoeve van flexwoningen. Zoals aangegeven in de 2e suppletoire begroting 2022 werden deze middelen doorgeschoven naar 2023.
 Opdrachten 
 Tijdelijke uitvoeringsorganisatie
 Dit betreft een overlopende verplichting voor de aanbesteding voor het programma tijdelijke huisvesting. Deze is in 2022 gegund, maar de betaling vindt plaats in 2023. Hiervoor wordt de eindejaarsmarge van € 3,0 mln. ingezet. 
 Verder is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 van € 2,0 mln. verwerkt.
 Bijdrage aan medeoverheden
 Woningbouwimpuls
 Er vindt een reallocatie plaats van ‒ € 55,0 mln. van de woningbouwimpuls voor Arnhem Oost en de Binckhorst in het kader van grootschalige woningbouwlocaties naar bijdrage medeoverheden onderdeel grootschalige woningbouwgebieden.
 De middelen voor de woningbouwimpuls die in 2022 niet zijn uitgegeven, € 273,1 mln, worden in 2023 aan de begroting toegevoegd via de 100% eindejaarsmarge.
 Ook vinden er reallocaties plaats naar diverse instrumenten van € 20,0 mln. 
 Volkshuisvestingsfonds
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) is een van de zes programma's, die zijn aangekondigd in de Nationale Woon- en Bouwagenda (Kamerstukken II 2021/22, 32847, nr. 878). De doelstelling van het programma is om de leefbaarheid en veiligheid in 20 stedelijke focusgebieden in 19 steden op orde te brengen en het perspectief van de bewoners te verbeteren. De middelen (€ 10,0 mln per jaar, voor de jaren 2023 tot en met 2025) worden vanuit het Volkshuisvestingsfonds gerealloceerd naar artikel 1, omdat de overige uitgaven van het NPLV al verantwoord worden onder dit artikel.
 Ook vindt er een kasschuif plaats naar 2023 en 2024 (beide jaren circa € 140,8 mln.) van 2025 (- € 133,6 mln.) en 2026 (- € 143,6 mln.) om de middelen voor het Volkshuisvestingsfonds in het juiste kasritme te zetten om zodoende een versnelling te kunnen bewerkstelligen.
 De loon- en prijsbijstelling tranche 2023 is verwerkt, dit is € 6,3 mln per jaar voor 2023 tot en met 2026.
 Ouderenhuisvesting
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Er is een overboeking van het Ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport van € 8,0 mln. voor de uitbreiding van de regeling ontmoetingsruimte voor 2023.
 In verband met de doorlooptijd bij het RVO zijn de aanvragen voor de Stimuleringsregeling Ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting in 2022 verplicht, maar niet tot betaling gekomen. Er is € 12,0 mln. in 2023 nodig voor de betaling van deze aangegane verplichtingen, dit wordt via de eindejaarsmarge aan de begroting toegevoegd. 
 Er zijn extra middelen toegevoegd aan de Stimuleringsregeling ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting die in 2022 zijn aangevraagd maar pas in 2023 worden verplicht en tot uitgaven leiden(€ 7,5 mln).
 Kwetsbare groepen
 Er vindt een reallocatie plaats van ‒ € 3,5 mln. ten behoeve van de regeling grote gezinnen naar het onderdeel Woningmarkt instrument bijdrage medeoverheden.
 Verder is er een verplichting voor de aandachtsgroepenregeling die aangegaan is in 2022, maar niet tot betaling is gekomen. De betaling vindt nu plaats in 2023 en via de eindejaarsmarge wordt het budget voor 2023 toegevoegd aan de begroting.
 Woondeals
 Dit betreft een kasschuif van 2024 ( ‒ € 0,5 mln) en 2025 ( ‒ € 5,0 mln.) naar 2023 (€ 5,5 mln) om de middelen voor de woondeals naar voren te halen om zodoende een versnelling te kunnen bewerkstelligen in de realisatie van de woondeals.
 Grootschalige woningbouwgebieden
 Er vindt een reallocatie plaats van € 55,0 mln. voor de woningbouwimpuls voor Arnhem Oost en de Binckhorst in het kader van grootschalige woningbouwlocaties van bijdrage medeoverheden onderdeel woningbouwimpuls.
 Versnelling huisvesting
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Vanwege verhoogde asielinstroom en langer verblijf van een deel van de ontheemden is direct extra huisvesting nodig en is versnelling van de woningbouw in 2023 noodzakelijk, hiervoor wordt in 2023 € 46,0 mln. beschikbaar gesteld. 
 Op basis van een hoger bijgesteld aantal Oekraïense ontheemden wordt er nu voor 2023 additioneel 33 miljoen euro beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt net als bij de eerdere 100 miljoen voorlopig gedekt uit de Woningbouwimpuls middelen op de Aanvullende Post. Op basis van het aantal ontheemden dat langer in Nederland verblijft (peildatum 1 januari 2024), worden deze kosten generaal gecompenseerd.
 De middelen voor de versnelling van de huisvesting die in 2022 niet zijn uitgegeven, € 11,7 mln., worden in 2023 aan de begroting toegevoegd via de 100% eindejaarsmarge.
 Overlooplocaties
 De middelen voor de fysieke herplaatsingsgarantie ten behoeve van flexwoningen die in 2022 niet zijn uitgegeven, € 96,0 mln., worden in 2023 aan de begroting toegevoegd. 
 Er vindt een reallocatie plaats van ‒ € 8,2 mln. van overlooplocaties naar bijdrage aan agentschappen RVB voor de inzet van distributielocaties ten behoeve van flexwoningen.
 Startbouwimpuls 
 De startbouwimpuls wordt vormgegeven als een specifieke uitkering aan gemeenten (SPUK) met als doel dat projecten die klaarstaan om te starten met bouwen maar door de economische tegenwind in de knel zijn gekomen toch tijdig kunnen starten. De maatregel is gericht op projecten met een onherroepbaar bestemmingsplan en waarvan is vastgesteld is dat eerdere mogelijke optimalisaties in het programma al hebben plaatsgevonden. Daarmee wordt geborgd dat alle betrokken partijen bijdragen aan het door laten gaan van het project er wordt hiervoor. Er wordt hiervoor in 2023 in € 250 mln. extra toegevoegd aan de BZK begroting uit de middelen op de Aanvullende Post voor de woningbouwimpuls.
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 RVO.nl
 Er wordt € 1,0 mln. gerealloceerd voor de ondersteuningsstructuur van het programma «een thuis voor iedereen» naar het instrument subsidies zodat dit budget op het juiste instrument verantwoord wordt. 
 Er vinden diverse reallocaties plaats van in totaal € 5,5 mln. naar artikel 4 instrument bijdrage agentschappen RVO vanwege het gecentraliseerde opdrachtgeverschap. Dit betreft de Regeling Huisvesting aandachtsgroepen (RHA), het Expertteam Woningbouw, Volkshuisvestingsfonds, de Stimuleringsregeling ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting (SOO), de Woning Impuls en de Ondersteuningstructuur Taskforce Nieuwbouw woningcorporaties. 
 RVB
 Er vindt een reallocatie plaats van € 8,2 mln. naar het RVB van een deel van de middelen die bestemd waren voor de fysieke herplaatsingsgarantie. Deze reallocatie is voor de inzet van distributielocaties voor flexwoningen.
 
 
 
 3.4
 Artikel 4. Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 816.057
 
 
 
 
 26.154
 
 
 
 
 842.211
 
 
 
 
 201.839
 
 
 
 
 1.044.050
 
 
 
 
 ‒ 112.847
 
 
 
 
 7.358
 
 
 
 
 20.340
 
 
 
 
 13.120
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 786.147
 
 
 
 
 1.925
 
 
 
 
 788.072
 
 
 
 
 110.088
 
 
 
 
 898.160
 
 
 
 
 ‒ 129.157
 
 
 
 
 35.718
 
 
 
 
 86.463
 
 
 
 
 41.090
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.1 Energietransitie en duurzaamheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidie verduurzaming en onderhoud huurwoningen
 
 
 34.646
 
 
 0
 
 
 34.646
 
 
 ‒ 23.930
 
 
 10.716
 
 
 ‒ 15.230
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 25.000
 
 
 20.000
 
 
 
 
 Nationaal Isolatie Programma
 
 
 50.000
 
 
 0
 
 
 50.000
 
 
 ‒ 50.000
 
 
 0
 
 
 ‒ 50.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Energiebesparing Koopsector
 
 
 18.888
 
 
 0
 
 
 18.888
 
 
 6.730
 
 
 25.618
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kennis- en innovatieprogramma emissiearme bouwproducten (stikstof)
 
 
 3.900
 
 
 0
 
 
 3.900
 
 
 1.791
 
 
 5.691
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed
 
 
 155.000
 
 
 0
 
 
 155.000
 
 
 ‒ 38.170
 
 
 116.830
 
 
 ‒ 38.400
 
 
 28.500
 
 
 33.700
 
 
 18.700
 
 
 
 
 Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 ‒ 2.180
 
 
 3.820
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Energietransitie en duurzaamheid
 
 
 14.736
 
 
 0
 
 
 14.736
 
 
 15.939
 
 
 30.675
 
 
 4.000
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Renovatieversneller
 
 
 21.750
 
 
 0
 
 
 21.750
 
 
 ‒ 14.011
 
 
 7.739
 
 
 ‒ 8.552
 
 
 ‒ 8.460
 
 
 28.773
 
 
 11.250
 
 
 
 
 SAH
 
 
 42.200
 
 
 0
 
 
 42.200
 
 
 ‒ 30.500
 
 
 11.700
 
 
 10.000
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Warmtefonds
 
 
 97.390
 
 
 0
 
 
 97.390
 
 
 ‒ 30.000
 
 
 67.390
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Nationaal Groeifonds
 
 
 0
 
 
 1.925
 
 
 1.925
 
 
 10.000
 
 
 11.925
 
 
 20.000
 
 
 25.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Energietransitie en duurzaamheid
 
 
 3.400
 
 
 0
 
 
 3.400
 
 
 ‒ 50
 
 
 3.350
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Energietransitie en duurzaamheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.054
 
 
 1.054
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nationaal Isolatie Programma (Lokale aanpak woningisolatie)
 
 
 250.000
 
 
 0
 
 
 250.000
 
 
 ‒ 5.001
 
 
 244.999
 
 
 ‒ 107.207
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Ondersteuning aanpak energiearmoede
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 200.000
 
 
 200.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
 
 
 9.000
 
 
 0
 
 
 9.000
 
 
 0
 
 
 9.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Nationaal Isolatie Programma (Soortenmanagement)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ILT (Handhaving Energielabel)
 
 
 527
 
 
 0
 
 
 527
 
 
 0
 
 
 527
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 RVO (Uitvoering Energieakkoord)
 
 
 20.989
 
 
 0
 
 
 20.989
 
 
 ‒ 18.422
 
 
 2.567
 
 
 ‒ 7.488
 
 
 ‒ 5.185
 
 
 ‒ 4.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Dienst Publiek en Communicatie
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 RVO (Energietransitie en duurzaamheid)
 
 
 13.655
 
 
 0
 
 
 13.655
 
 
 13.144
 
 
 26.799
 
 
 4.028
 
 
 543
 
 
 140
 
 
 140
 
 
 
 
 RVB
 
 
 3.640
 
 
 0
 
 
 3.640
 
 
 ‒ 100
 
 
 3.540
 
 
 10.100
 
 
 1.800
 
 
 ‒ 1.200
 
 
 ‒ 8.100
 
 
 
 
 Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed
 
 
 9.200
 
 
 0
 
 
 9.200
 
 
 ‒ 7.425
 
 
 1.775
 
 
 7.425
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennis- en innovatieprogramma emissiearme bouwproducten (stikstof)
 
 
 7.198
 
 
 0
 
 
 7.198
 
 
 ‒ 7.198
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 42.500
 
 
 42.500
 
 
 42.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 EGO (innovatie)
 
 
 10.132
 
 
 0
 
 
 10.132
 
 
 ‒ 5.470
 
 
 4.662
 
 
 ‒ 4.383
 
 
 ‒ 2.680
 
 
 ‒ 1.350
 
 
 ‒ 900
 
 
 
 
 Handhaving energielabel C
 
 
 425
 
 
 0
 
 
 425
 
 
 0
 
 
 425
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.2 Bouwregelgeving en bouwkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bouwregelgeving en bouwkwaliteit
 
 
 8.543
 
 
 0
 
 
 8.543
 
 
 8.162
 
 
 16.705
 
 
 3.000
 
 
 3.800
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bouwregelgeving en bouwkwaliteit
 
 
 2.063
 
 
 0
 
 
 2.063
 
 
 ‒ 275
 
 
 1.788
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige bijdragen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RVB
 
 
 1.510
 
 
 0
 
 
 1.510
 
 
 0
 
 
 1.510
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 355
 
 
 0
 
 
 355
 
 
 1.450
 
 
 1.805
 
 
 1.050
 
 
 900
 
 
 400
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 91
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 91
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 91
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Geschatte budgetflexibiliteit
 
 Tabel 12 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 4
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 juridisch verplicht
 
 
 63%
 
 
 
 
 bestuurlijk gebonden
 
 
 32%
 
 
 
 
 beleidsmatig gereserveerd
 
 
 5%
 
 
 
 
 nog niet ingevuld/vrij te besteden
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 Juridisch verplicht
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 4 is 63% juridisch verplicht.
 4.1 Energietransitie en duurzaamheid 
 Subsidies (regelingen)
 Subsidie verduurzaming en onderhoud huurwoningen
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 In 2022 zijn middelen (€ 10,0 mln.) van subsidie verduurzaming en onderhoud huurwoningen (SVOH) ingezet voor subsidie Warmtefonds (WF). Zoals in de 2e suppletoire begroting van 2022 is aangegeven vindt er in deze suppletoire begroting weer een bijstelling plaats van het WF naar SVOH.
 De middelen voor de subsidie verduurzaming en onderhoud huurwoningen die in 2022 niet zijn uitgegeven, € 2,2 mln., worden in 2023 via de eindejaarsmarge aan de begroting toegevoegd.
 De regeling SVOH geeft subsidie aan particuliere verhuurders gericht op verduurzaming en onderhoud. Met ingang van 1 april 2023 is de regeling gewijzigd en wordt de doelgroep verbreed naar de vrije sector. Het budget is op basis van de huidige verwachtingen in het juiste kasritme gezet en wordt van de jaren 2023 tot en met 2025 doorgeschoven naar de jaren 2026 tot en met 2028.
 Nationaal Isolatie Programma
 Het Nationaal Isolatieprogramma / woonisolatie huurbudget wordt naar voren gehaald vanuit 2024 (- € 50 mln.) naar 2023 (€ 50,0 mln.) Er vindt een reallocatie plaats binnen artikel 4 van ‒ € 100 mln. uit het Nationaal Isolatieprogramma (woonisolatie huurbudget) naar ondersteuning aanpak energiearmoede. Deze middelen worden ingezet voor het opschalen van energiefixers en fixteams om huishoudens in energiearmoede te helpen met het verduurzamen van hun woningen. Daarmee kunnen voor de volgende winter zoveel mogelijk kwetsbare huishoudens worden ondersteund. 
 Energiebesparing koopsector
 In 2022 zijn middelen (€ 5,0 mln.) voor de subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) ingezet voor subsidie Warmtefonds (WF). Zoals in de 2e suppletoire begroting van 2022 is aangegeven vindt er in deze suppletoire begroting weer een bijstelling plaats van WF naar SEEH. 
 Het vaststellen van de aanvragen voor de subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) heeft langer geduurd. Een deel van de aangegane verplichtingen zijn niet meer in 2022 tot betaling gekomen en schuiven door naar 2023. Hiervoor wordt in 2023 via de eindejaarsmarge € 1,7 mln. aan middelen beschikbaar gesteld. 
 Kennis- en innovatieprogramma emissiearme bouwproducten (stikstof)
 Een deel van de aangegane verplichtingen voor stikstofreductiemaatregelen in de bouw, zijn eind 2022 niet meer tot besteding gekomen. De betaling loopt over de jaargrens heen. De middelen, € 1,4 mln., zijn in 2023 benodigd voor deze overlopende verplichtingen en worden via de eindejaarsmarge beschikbaar gesteld. 
 Verder wordt het restant subsidiebijdrage over 2023 aan Building Balance (experiment voor opzet biobasedbouwketens) aan de begroting toegevoegd. 
 Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed
 In 2022 zijn verplichtingen aangegaan voor de subsidieregeling Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA) die niet volledig tot betaling zijn gekomen, omdat de regeling in oktober 2022 van start is gegaan. De kosten drukken op het budget van 2023 en worden via de eindejaarsmarge toegevoegd aan de begroting (€ 4,3 mln.).
 De subsidieregeling verduurzaming maatschappelijk vastgoed is in oktober 2022 van start gegaan. Om het budget in het juiste kasritme conform de regeling te zetten, is nu een kasschuif benodigd van 2023 en 2024 naar de jaren 2025 tot en met 2027.
 Nationaal programma lokale warmtetransitie
 Er is een reallocatie op artikel 4 van ‒ € 2,2 mln. van subsidies naar het instrument opdrachten (€ 2,0 mln.) en artikel 11 apparaat (€ 0,2 mln.) om inkoopopdrachten uit te voeren m.b.t. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie. 
 Energietransitie en duurzaamheid
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Er is een reallocatie op artikel 4 van het instrument bijdrage agentschappen RVO van € 6,5 mln. Het gaat onder andere om subsidies ten behoeve van de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, voor de portefeuilleaanpak en voor het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed, scholen en stadscentra.
 Een deel van de aangegane verplichtingen voor de participatiecoalitie en het Nationale programma Regionale Energie Strategieën (RES) zijn in verband met de bevoorschottingsregels niet meer tot besteding gekomen in 2022. De middelen zijn nodig in 2023 voor deze aangegane verplichtingen (€ 7,3 mln.) en worden via de eindejaarsmarge beschikbaar gesteld. 
 De loon- en prijsbijstelling tranche 2023 is verwerkt, dit is € 2,0 mln. voor 2023, € 4,0 mln. voor 2024 en € 0,5 mln. voor 2025.
 Renovatieversneller 
 Er is een reallocatie van € 5,0 mln. per jaar voor de jaren 2023 tot en met 2025 en € 4,0 mln. voor 2026, op artikel 4 van bijdrage agentschappen RVO naar het instrument subsidies. Dit betreft de Subsidieregeling Procesondersteuning Opschaling Renovatieprojecten (SPOR).
 Van de subsidieregeling procesondersteuning renovatieprojecten en het renovatieversneller programma wordt het kasbudget via een kasschuif in een het juiste ritme gezet, van 2023 tot en met 2025 naar 2026 tot en met 2028.
 Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen 
 In 2022 zijn middelen (€ 15,0 mln.) van stimuleringsregeling aardgasvrije huurwoningen (SAH) ingezet voor subsidie Warmtefonds (WF). Zoals in de 2e suppletoire begroting van 2022 is aangegeven vindt er in deze suppletoire begroting weer een bijstelling plaats van WF naar SAH.
 Het aanleggen van warmtenetten en woningen daarop aansluiten is in de praktijk complex. Daarnaast is de nieuwe Warmtewet vertraagd. Hierdoor worden in 2023 minder aanvragen verwacht dan eerder geraamd. Daarom is het te verlenen bedrag voor 2023 naar beneden bijgesteld (- € 45,5 mln.) en doorgeschoven naar de jaren 2024, 2025 en 2028 zodat het kasritme is aangepast aan de actuele verwachting. 
 Warmtefonds
 In 2022 zijn middelen (€ 30,0 mln.) van subsidie verduurzaming en onderhoud huurwoningen (SVOH), subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) en stimuleringsregeling aardgasvrije huurwoningen (SAH) ingezet voor subsidie Warmtefonds (WF). Zoals in de 2e suppletoire begroting van 2022 is aangegeven vindt er in deze suppletoire begroting weer een bijstelling plaats van WF naar SVOH, SEEH en SAH. 
 Nationaal Groeifonds
 Vanuit het Nationale Groeifonds wordt voor het programma Toekomstbestendige Leefomgeving € 60,0 mln. overgeboekt voor de jaren 2023 tot en met 2026. Deze middelen zullen worden ingezet met subsidies aan het consortium Gebouwen, consortium infrastructuur en aan Topconsortium voor kennis en innovatie (TKI) Bouw en Techniek.
 
 Opdrachten
 
 Nationaal programma lokale warmtetransitie
 Er is een reallocatie op artikel 4 van € 2,0 mln. van het instrument subsidies naar opdrachten om inkoopopdrachten uit te voeren met betrekking tot het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie.
 Bijdrage aan medeoverheden
 Nationaal Isolatie Programma (lokale aanpak woningisolatie)
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Er is een reallocatie van ‒ € 40,0 mln. op artikel 4 binnen het instrument bijdrage medeoverheden om de bijdrage voor soortenmanagement naar het juiste budget te boeken. De bijdrage is om gemeenten te ondersteunen bij het opstellen van een SMP (soortenmanagementplan).
 Het Nationaal Isolatieprogramma wordt versneld. Daarom worden middelen uit 2025 naar 2023 (€ 100,0 mln.) geschoven voor de lokale aanpak. Dit zijn de middelen die worden overgeheveld vanuit het Klimaatfonds en zijn bestemd voor het Nationaal Isolatie Programma (zie brief aan Tweede Kamer voorjaarsbesluitvorming klimaat).
 De loon- en prijsbestelling tranche 2023 en een extra tranche prijsbijstelling 2022 van € 7,5 mln. voor 2023 en € 5,3 mln. voor 2024 zijn verwerkt. 
 Om kwetsbare huishoudens te ondersteunen, wordt het Nationaal Isolatieprogramma (woonisolatie huurbudget € 50,0 mln.) versneld en gemeenten worden ondersteund met het opschalen en ondersteunen van energiefixers om inwoners te helpen met het verduurzamen van hun woningen. Verder wordt de aanpak van natuurinclusief isoleren/soortenmanagement (€ 20,0 mln.) versnelt. Deze versnellingen leiden tot een kasschuif van 2024 naar 2023 (€ 70,0 mln.) om het gehele bedrag in 2023 beschikbaar te krijgen.
 Er vindt een reallocatie plaats binnen artikel 4 van € 100 mln. uit het woonisolatie huurbudget naar ondersteuning aanpak energiearmoede om de inzet van gemeenten te ondersteunen met het opschalen en ondersteunen van energiefixers om inwoners te helpen met het verduurzamen van hun woningen.
 Tot slot, betreft dit een reallocatie van € 42,5 mln. per jaar voor de jaren 2023 en 2024 naar het juiste instrument bijdrage aan andere begrotingen artikel 4 voor de bijdrage aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor de middelen isolatie voor Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE).
 Ondersteuning aanpak energiearmoede
 Er vindt een reallocatie plaats binnen artikel 4 van € 100 mln. uit het Nationaal Isolatieprogramma en € 100 mln. uit woonisolatie budget naar ondersteuning aanpak energiearmoede voor de aanpak van gemeenten in slecht geïsoleerde woningen en de opschaling van energiefixers en fixteams om huishoudens te helpen met het verduurzamen van hun woningen. 
 Voor de aanpak van energiearmoede door opschaling van energiefixers worden in totaal € 179,2 mln., aan gemeenten beschikbaar middels een specifieke uitkering. 
 Hieronder is een overzicht opgenomen waarin, conform artikel 17, lid 2 van de Financiële Verhoudingswet, de maximaal te ontvangen bedragen per gemeente zijn opgenomen. 
 
 Tabel 13 Verdeling koopkrachtmiddelen Aanpak energiearmoede
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam gemeente
 
 
 Bedrag verdeelsleutel energiearmoede
 
 
 Bedrag verdeelsleutel 20 NPLV focusgebieden
 
 
 Bedrag Totaal
 
 
 
 
 
 
 Aa en Hunze
 
 
 € 178.039
 
 
 € -
 
 
 
 € 178.039
 
 
 
 
 
 Aalsmeer
 
 
 € 167.278
 
 
 € -
 
 
 
 € 167.278
 
 
 
 
 
 Aalten
 
 
 € 188.410
 
 
 € -
 
 
 
 € 188.410
 
 
 
 
 
 Achtkarspelen
 
 
 € 368.596
 
 
 € -
 
 
 
 € 368.596
 
 
 
 
 
 Alblasserdam
 
 
 € 162.984
 
 
 € -
 
 
 
 € 162.984
 
 
 
 
 
 Albrandswaard
 
 
 € 104.883
 
 
 € -
 
 
 
 € 104.883
 
 
 
 
 
 Alkmaar
 
 
 € 881.665
 
 
 € -
 
 
 
 € 881.665
 
 
 
 
 
 Almelo
 
 
 € 1.059.425
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.059.425
 
 
 
 
 
 Almere
 
 
 € 889.304
 
 
 € -
 
 
 
 € 889.304
 
 
 
 
 
 Alphen aan den Rijn
 
 
 € 716.701
 
 
 € -
 
 
 
 € 716.701
 
 
 
 
 
 Alphen-Chaam
 
 
 € 52.191
 
 
 € -
 
 
 
 € 52.191
 
 
 
 
 
 Altena
 
 
 € 318.943
 
 
 € -
 
 
 
 € 318.943
 
 
 
 
 
 Ameland
 
 
 € 25.370
 
 
 € -
 
 
 
 € 25.370
 
 
 
 
 
 Amersfoort
 
 
 € 966.029
 
 
 € -
 
 
 
 € 966.029
 
 
 
 
 
 Amstelveen
 
 
 € 652.383
 
 
 € -
 
 
 
 € 652.383
 
 
 
 
 
 Amsterdam
 
 
 € 10.957.496
 
 
 € 6.200.037
 
 
 
 € 17.157.533
 
 
 
 
 
 Apeldoorn
 
 
 € 1.173.286
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.173.286
 
 
 
 
 
 Arnhem
 
 
 € 2.178.959
 
 
 € 2.047.309
 
 
 
 € 4.226.268
 
 
 
 
 
 Assen
 
 
 € 565.566
 
 
 € -
 
 
 
 € 565.566
 
 
 
 
 
 Asten
 
 
 € 96.352
 
 
 € -
 
 
 
 € 96.352
 
 
 
 
 
 Baarle-Nassau
 
 
 € 52.971
 
 
 € -
 
 
 
 € 52.971
 
 
 
 
 
 Baarn
 
 
 € 142.075
 
 
 € -
 
 
 
 € 142.075
 
 
 
 
 
 Barendrecht
 
 
 € 182.667
 
 
 € -
 
 
 
 € 182.667
 
 
 
 
 
 Barneveld
 
 
 € 264.187
 
 
 € -
 
 
 
 € 264.187
 
 
 
 
 
 Beek
 
 
 € 120.998
 
 
 € -
 
 
 
 € 120.998
 
 
 
 
 
 Beekdaelen
 
 
 € 307.122
 
 
 € -
 
 
 
 € 307.122
 
 
 
 
 
 Beesel
 
 
 € 123.953
 
 
 € -
 
 
 
 € 123.953
 
 
 
 
 
 Berg en Dal
 
 
 € 335.531
 
 
 € -
 
 
 
 € 335.531
 
 
 
 
 
 Bergeijk
 
 
 € 93.620
 
 
 € -
 
 
 
 € 93.620
 
 
 
 
 
 Bergen (L.)
 
 
 € 106.389
 
 
 € -
 
 
 
 € 106.389
 
 
 
 
 
 Bergen (NH.)
 
 
 € 154.648
 
 
 € -
 
 
 
 € 154.648
 
 
 
 
 
 Bergen op Zoom
 
 
 € 579.729
 
 
 € -
 
 
 
 € 579.729
 
 
 
 
 
 Berkelland
 
 
 € 319.389
 
 
 € -
 
 
 
 € 319.389
 
 
 
 
 
 Bernheze
 
 
 € 163.096
 
 
 € -
 
 
 
 € 163.096
 
 
 
 
 
 Best
 
 
 € 152.613
 
 
 € -
 
 
 
 € 152.613
 
 
 
 
 
 Beuningen
 
 
 € 152.223
 
 
 € -
 
 
 
 € 152.223
 
 
 
 
 
 Beverwijk
 
 
 € 305.616
 
 
 € -
 
 
 
 € 305.616
 
 
 
 
 
 Bladel
 
 
 € 99.363
 
 
 € -
 
 
 
 € 99.363
 
 
 
 
 
 Blaricum
 
 
 € 57.655
 
 
 € -
 
 
 
 € 57.655
 
 
 
 
 
 Bloemendaal
 
 
 € 101.482
 
 
 € -
 
 
 
 € 101.482
 
 
 
 
 
 Bodegraven-Reeuwijk
 
 
 € 164.378
 
 
 € -
 
 
 
 € 164.378
 
 
 
 
 
 Boekel
 
 
 € 47.841
 
 
 € -
 
 
 
 € 47.841
 
 
 
 
 
 Borger-Odoorn
 
 
 € 248.826
 
 
 € -
 
 
 
 € 248.826
 
 
 
 
 
 Borne
 
 
 € 142.604
 
 
 € -
 
 
 
 € 142.604
 
 
 
 
 
 Borsele
 
 
 € 98.945
 
 
 € -
 
 
 
 € 98.945
 
 
 
 
 
 Boxtel
 
 
 € 178.959
 
 
 € -
 
 
 
 € 178.959
 
 
 
 
 
 Breda
 
 
 € 1.359.131
 
 
 € 1.048.606
 
 
 
 € 2.407.737
 
 
 
 
 
 Bronckhorst
 
 
 € 243.445
 
 
 € -
 
 
 
 € 243.445
 
 
 
 
 
 Brummen
 
 
 € 153.449
 
 
 € -
 
 
 
 € 153.449
 
 
 
 
 
 Brunssum
 
 
 € 438.769
 
 
 € -
 
 
 
 € 438.769
 
 
 
 
 
 Bunnik
 
 
 € 52.637
 
 
 € -
 
 
 
 € 52.637
 
 
 
 
 
 Bunschoten
 
 
 € 73.937
 
 
 € -
 
 
 
 € 73.937
 
 
 
 
 
 Buren
 
 
 € 147.762
 
 
 € -
 
 
 
 € 147.762
 
 
 
 
 
 Capelle aan den IJssel
 
 
 € 677.753
 
 
 € -
 
 
 
 € 677.753
 
 
 
 
 
 Castricum
 
 
 € 112.160
 
 
 € -
 
 
 
 € 112.160
 
 
 
 
 
 Coevorden
 
 
 € 256.939
 
 
 € -
 
 
 
 € 256.939
 
 
 
 
 
 Cranendonck
 
 
 € 135.829
 
 
 € -
 
 
 
 € 135.829
 
 
 
 
 
 Culemborg
 
 
 € 146.786
 
 
 € -
 
 
 
 € 146.786
 
 
 
 
 
 Dalfsen
 
 
 € 120.691
 
 
 € -
 
 
 
 € 120.691
 
 
 
 
 
 Dantumadiel
 
 
 € 216.123
 
 
 € -
 
 
 
 € 216.123
 
 
 
 
 
 De Bilt
 
 
 € 296.081
 
 
 € -
 
 
 
 € 296.081
 
 
 
 
 
 De Fryske Marren
 
 
 € 376.486
 
 
 € -
 
 
 
 € 376.486
 
 
 
 
 
 De Ronde Venen
 
 
 € 204.999
 
 
 € -
 
 
 
 € 204.999
 
 
 
 
 
 De Wolden
 
 
 € 116.537
 
 
 € -
 
 
 
 € 116.537
 
 
 
 
 
 Delft
 
 
 € 1.153.380
 
 
 € 1.218.553
 
 
 
 € 2.371.933
 
 
 
 
 
 Den Helder
 
 
 € 601.921
 
 
 € -
 
 
 
 € 601.921
 
 
 
 
 
 Deurne
 
 
 € 242.831
 
 
 € -
 
 
 
 € 242.831
 
 
 
 
 
 Deventer
 
 
 € 985.823
 
 
 € -
 
 
 
 € 985.823
 
 
 
 
 
 Diemen
 
 
 € 224.431
 
 
 € -
 
 
 
 € 224.431
 
 
 
 
 
 Dijk en Waard
 
 
 € 331.210
 
 
 € -
 
 
 
 € 331.210
 
 
 
 
 
 Dinkelland
 
 
 € 142.075
 
 
 € -
 
 
 
 € 142.075
 
 
 
 
 
 Doesburg
 
 
 € 127.047
 
 
 € -
 
 
 
 € 127.047
 
 
 
 
 
 Doetinchem
 
 
 € 539.749
 
 
 € -
 
 
 
 € 539.749
 
 
 
 
 
 Dongen
 
 
 € 165.493
 
 
 € -
 
 
 
 € 165.493
 
 
 
 
 
 Dordrecht
 
 
 € 1.138.492
 
 
 € 624.321
 
 
 
 € 1.762.813
 
 
 
 
 
 Drechterland
 
 
 € 92.309
 
 
 € -
 
 
 
 € 92.309
 
 
 
 
 
 Drimmelen
 
 
 € 145.866
 
 
 € -
 
 
 
 € 145.866
 
 
 
 
 
 Dronten
 
 
 € 234.941
 
 
 € -
 
 
 
 € 234.941
 
 
 
 
 
 Druten
 
 
 € 135.913
 
 
 € -
 
 
 
 € 135.913
 
 
 
 
 
 Duiven
 
 
 € 126.350
 
 
 € -
 
 
 
 € 126.350
 
 
 
 
 
 Echt-Susteren
 
 
 € 254.039
 
 
 € -
 
 
 
 € 254.039
 
 
 
 
 
 Edam-Volendam
 
 
 € 163.458
 
 
 € -
 
 
 
 € 163.458
 
 
 
 
 
 Ede
 
 
 € 502.948
 
 
 € -
 
 
 
 € 502.948
 
 
 
 
 
 Eemnes
 
 
 € 49.514
 
 
 € -
 
 
 
 € 49.514
 
 
 
 
 
 Eemsdelta
 
 
 € 670.170
 
 
 € -
 
 
 
 € 670.170
 
 
 
 
 
 Eersel
 
 
 € 84.754
 
 
 € -
 
 
 
 € 84.754
 
 
 
 
 
 Eijsden-Margraten
 
 
 € 127.577
 
 
 € -
 
 
 
 € 127.577
 
 
 
 
 
 Eindhoven
 
 
 € 2.604.179
 
 
 € 1.095.038
 
 
 
 € 3.699.217
 
 
 
 
 
 Elburg
 
 
 € 122.280
 
 
 € -
 
 
 
 € 122.280
 
 
 
 
 
 Emmen
 
 
 € 1.303.706
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.303.706
 
 
 
 
 
 Enkhuizen
 
 
 € 151.665
 
 
 € -
 
 
 
 € 151.665
 
 
 
 
 
 Enschede
 
 
 € 2.042.321
 
 
 € -
 
 
 
 € 2.042.321
 
 
 
 
 
 Epe
 
 
 € 257.608
 
 
 € -
 
 
 
 € 257.608
 
 
 
 
 
 Ermelo
 
 
 € 144.974
 
 
 € -
 
 
 
 € 144.974
 
 
 
 
 
 Etten-Leur
 
 
 € 337.455
 
 
 € -
 
 
 
 € 337.455
 
 
 
 
 
 Geertruidenberg
 
 
 € 148.041
 
 
 € -
 
 
 
 € 148.041
 
 
 
 
 
 Geldrop-Mierlo
 
 
 € 314.705
 
 
 € -
 
 
 
 € 314.705
 
 
 
 
 
 Gemert-Bakel
 
 
 € 180.939
 
 
 € -
 
 
 
 € 180.939
 
 
 
 
 
 Gennep
 
 
 € 127.020
 
 
 € -
 
 
 
 € 127.020
 
 
 
 
 
 Gilze en Rijen
 
 
 € 193.206
 
 
 € -
 
 
 
 € 193.206
 
 
 
 
 
 Goeree-Overflakkee
 
 
 € 287.048
 
 
 € -
 
 
 
 € 287.048
 
 
 
 
 
 Goes
 
 
 € 303.609
 
 
 € -
 
 
 
 € 303.609
 
 
 
 
 
 Goirle
 
 
 € 154.146
 
 
 € -
 
 
 
 € 154.146
 
 
 
 
 
 Gooise Meren
 
 
 € 433.110
 
 
 € -
 
 
 
 € 433.110
 
 
 
 
 
 Gorinchem
 
 
 € 317.716
 
 
 € -
 
 
 
 € 317.716
 
 
 
 
 
 Gouda
 
 
 € 599.133
 
 
 € -
 
 
 
 € 599.133
 
 
 
 
 
 Groningen
 
 
 € 2.594.477
 
 
 € 2.299.407
 
 
 
 € 4.893.884
 
 
 
 
 
 Gulpen-Wittem
 
 
 € 110.403
 
 
 € -
 
 
 
 € 110.403
 
 
 
 
 
 Haaksbergen
 
 
 € 170.344
 
 
 € -
 
 
 
 € 170.344
 
 
 
 
 
 Haarlem
 
 
 € 1.470.510
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.470.510
 
 
 
 
 
 Haarlemmermeer
 
 
 € 624.001
 
 
 € -
 
 
 
 € 624.001
 
 
 
 
 
 Halderberge
 
 
 € 222.898
 
 
 € -
 
 
 
 € 222.898
 
 
 
 
 
 Hardenberg
 
 
 € 416.800
 
 
 € -
 
 
 
 € 416.800
 
 
 
 
 
 Harderwijk
 
 
 € 348.830
 
 
 € -
 
 
 
 € 348.830
 
 
 
 
 
 Hardinxveld-Giessendam
 
 
 € 76.948
 
 
 € -
 
 
 
 € 76.948
 
 
 
 
 
 Harlingen
 
 
 € 142.353
 
 
 € -
 
 
 
 € 142.353
 
 
 
 
 
 Hattem
 
 
 € 68.305
 
 
 € -
 
 
 
 € 68.305
 
 
 
 
 
 Heemskerk
 
 
 € 274.335
 
 
 € -
 
 
 
 € 274.335
 
 
 
 
 
 Heemstede
 
 
 € 141.768
 
 
 € -
 
 
 
 € 141.768
 
 
 
 
 
 Heerde
 
 
 € 103.796
 
 
 € -
 
 
 
 € 103.796
 
 
 
 
 
 Heerenveen
 
 
 € 435.535
 
 
 € -
 
 
 
 € 435.535
 
 
 
 
 
 Heerlen
 
 
 € 1.756.025
 
 
 € 2.307.505
 
 
 
 € 4.063.530
 
 
 
 
 
 Heeze-Leende
 
 
 € 75.526
 
 
 € -
 
 
 
 € 75.526
 
 
 
 
 
 Heiloo
 
 
 € 66.242
 
 
 € -
 
 
 
 € 66.242
 
 
 
 
 
 Hellendoorn
 
 
 € 200.482
 
 
 € -
 
 
 
 € 200.482
 
 
 
 
 
 Helmond
 
 
 € 874.695
 
 
 € -
 
 
 
 € 874.695
 
 
 
 
 
 Hendrik-Ido-Ambacht
 
 
 € 137.000
 
 
 € -
 
 
 
 € 137.000
 
 
 
 
 
 Hengelo
 
 
 € 895.577
 
 
 € -
 
 
 
 € 895.577
 
 
 
 
 
 Het Hogeland
 
 
 € 574.432
 
 
 € -
 
 
 
 € 574.432
 
 
 
 
 
 Heumen
 
 
 € 70.981
 
 
 € -
 
 
 
 € 70.981
 
 
 
 
 
 Heusden
 
 
 € 335.559
 
 
 € -
 
 
 
 € 335.559
 
 
 
 
 
 Hillegom
 
 
 € 109.093
 
 
 € -
 
 
 
 € 109.093
 
 
 
 
 
 Hilvarenbeek
 
 
 € 78.230
 
 
 € -
 
 
 
 € 78.230
 
 
 
 
 
 Hilversum
 
 
 € 815.757
 
 
 € -
 
 
 
 € 815.757
 
 
 
 
 
 Hoeksche Waard
 
 
 € 465.171
 
 
 € -
 
 
 
 € 465.171
 
 
 
 
 
 Hof van Twente
 
 
 € 224.068
 
 
 € -
 
 
 
 € 224.068
 
 
 
 
 
 Hollands Kroon
 
 
 € 321.173
 
 
 € -
 
 
 
 € 321.173
 
 
 
 
 
 Hoogeveen
 
 
 € 459.679
 
 
 € -
 
 
 
 € 459.679
 
 
 
 
 
 Hoorn
 
 
 € 520.401
 
 
 € -
 
 
 
 € 520.401
 
 
 
 
 
 Horst aan de Maas
 
 
 € 194.377
 
 
 € -
 
 
 
 € 194.377
 
 
 
 
 
 Houten
 
 
 € 144.528
 
 
 € -
 
 
 
 € 144.528
 
 
 
 
 
 Huizen
 
 
 € 239.068
 
 
 € -
 
 
 
 € 239.068
 
 
 
 
 
 Hulst
 
 
 € 144.277
 
 
 € -
 
 
 
 € 144.277
 
 
 
 
 
 IJsselstein
 
 
 € 210.770
 
 
 € -
 
 
 
 € 210.770
 
 
 
 
 
 Kaag en Braassem
 
 
 € 156.572
 
 
 € -
 
 
 
 € 156.572
 
 
 
 
 
 Kampen
 
 
 € 375.120
 
 
 € -
 
 
 
 € 375.120
 
 
 
 
 
 Kapelle
 
 
 € 46.001
 
 
 € -
 
 
 
 € 46.001
 
 
 
 
 
 Katwijk
 
 
 € 297.308
 
 
 € -
 
 
 
 € 297.308
 
 
 
 
 
 Kerkrade
 
 
 € 657.903
 
 
 € -
 
 
 
 € 657.903
 
 
 
 
 
 Koggenland
 
 
 € 88.323
 
 
 € -
 
 
 
 € 88.323
 
 
 
 
 
 Krimpen aan den IJssel
 
 
 € 179.154
 
 
 € -
 
 
 
 € 179.154
 
 
 
 
 
 Krimpenerwaard
 
 
 € 346.599
 
 
 € -
 
 
 
 € 346.599
 
 
 
 
 
 Laarbeek
 
 
 € 143.915
 
 
 € -
 
 
 
 € 143.915
 
 
 
 
 
 Land van Cuijk
 
 
 € 588.873
 
 
 € -
 
 
 
 € 588.873
 
 
 
 
 
 Landgraaf
 
 
 € 451.622
 
 
 € -
 
 
 
 € 451.622
 
 
 
 
 
 Landsmeer
 
 
 € 72.766
 
 
 € -
 
 
 
 € 72.766
 
 
 
 
 
 Lansingerland
 
 
 € 177.983
 
 
 € -
 
 
 
 € 177.983
 
 
 
 
 
 Laren
 
 
 € 79.513
 
 
 € -
 
 
 
 € 79.513
 
 
 
 
 
 Leeuwarden
 
 
 € 1.454.925
 
 
 € 1.183.145
 
 
 
 € 2.638.070
 
 
 
 
 
 Leiden
 
 
 € 983.593
 
 
 € -
 
 
 
 € 983.593
 
 
 
 
 
 Leiderdorp
 
 
 € 133.488
 
 
 € -
 
 
 
 € 133.488
 
 
 
 
 
 Leidschendam-Voorburg
 
 
 € 711.934
 
 
 € -
 
 
 
 € 711.934
 
 
 
 
 
 Lelystad
 
 
 € 678.032
 
 
 € 646.304
 
 
 
 € 1.324.337
 
 
 
 
 
 Leudal
 
 
 € 209.013
 
 
 € -
 
 
 
 € 209.013
 
 
 
 
 
 Leusden
 
 
 € 100.255
 
 
 € -
 
 
 
 € 100.255
 
 
 
 
 
 Lingewaard
 
 
 € 234.607
 
 
 € -
 
 
 
 € 234.607
 
 
 
 
 
 Lisse
 
 
 € 118.990
 
 
 € -
 
 
 
 € 118.990
 
 
 
 
 
 Lochem
 
 
 € 232.516
 
 
 € -
 
 
 
 € 232.516
 
 
 
 
 
 Loon op Zand
 
 
 € 161.562
 
 
 € -
 
 
 
 € 161.562
 
 
 
 
 
 Lopik
 
 
 € 72.403
 
 
 € -
 
 
 
 € 72.403
 
 
 
 
 
 Losser
 
 
 € 186.096
 
 
 € -
 
 
 
 € 186.096
 
 
 
 
 
 Maasdriel
 
 
 € 129.640
 
 
 € -
 
 
 
 € 129.640
 
 
 
 
 
 Maasgouw
 
 
 € 168.365
 
 
 € -
 
 
 
 € 168.365
 
 
 
 
 
 Maashorst
 
 
 € 334.137
 
 
 € -
 
 
 
 € 334.137
 
 
 
 
 
 Maassluis
 
 
 € 348.774
 
 
 € -
 
 
 
 € 348.774
 
 
 
 
 
 Maastricht
 
 
 € 1.731.408
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.731.408
 
 
 
 
 
 Medemblik
 
 
 € 243.947
 
 
 € -
 
 
 
 € 243.947
 
 
 
 
 
 Meerssen
 
 
 € 127.131
 
 
 € -
 
 
 
 € 127.131
 
 
 
 
 
 Meierijstad
 
 
 € 400.212
 
 
 € -
 
 
 
 € 400.212
 
 
 
 
 
 Meppel
 
 
 € 277.012
 
 
 € -
 
 
 
 € 277.012
 
 
 
 
 
 Middelburg
 
 
 € 378.271
 
 
 € -
 
 
 
 € 378.271
 
 
 
 
 
 Midden-Delfland
 
 
 € 55.703
 
 
 € -
 
 
 
 € 55.703
 
 
 
 
 
 Midden-Drenthe
 
 
 € 192.815
 
 
 € -
 
 
 
 € 192.815
 
 
 
 
 
 Midden-Groningen
 
 
 € 840.849
 
 
 € -
 
 
 
 € 840.849
 
 
 
 
 
 Moerdijk
 
 
 € 270.488
 
 
 € -
 
 
 
 € 270.488
 
 
 
 
 
 Molenlanden
 
 
 € 227.498
 
 
 € -
 
 
 
 € 227.498
 
 
 
 
 
 Montferland
 
 
 € 303.274
 
 
 € -
 
 
 
 € 303.274
 
 
 
 
 
 Montfoort
 
 
 € 48.176
 
 
 € -
 
 
 
 € 48.176
 
 
 
 
 
 Mook en Middelaar
 
 
 € 43.241
 
 
 € -
 
 
 
 € 43.241
 
 
 
 
 
 Neder-Betuwe
 
 
 € 157.353
 
 
 € -
 
 
 
 € 157.353
 
 
 
 
 
 Nederweert
 
 
 € 109.651
 
 
 € -
 
 
 
 € 109.651
 
 
 
 
 
 Nieuwegein
 
 
 € 329.983
 
 
 € 289.737
 
 
 
 € 619.720
 
 
 
 
 
 Nieuwkoop
 
 
 € 150.550
 
 
 € -
 
 
 
 € 150.550
 
 
 
 
 
 Nijkerk
 
 
 € 198.726
 
 
 € -
 
 
 
 € 198.726
 
 
 
 
 
 Nijmegen
 
 
 € 1.837.099
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.837.099
 
 
 
 
 
 Nissewaard
 
 
 € 720.521
 
 
 € -
 
 
 
 € 720.521
 
 
 
 
 
 Noardeast-Fryslân
 
 
 € 526.562
 
 
 € -
 
 
 
 € 526.562
 
 
 
 
 
 Noord-Beveland
 
 
 € 51.522
 
 
 € -
 
 
 
 € 51.522
 
 
 
 
 
 Noordenveld
 
 
 € 241.019
 
 
 € -
 
 
 
 € 241.019
 
 
 
 
 
 Noordoostpolder
 
 
 € 358.281
 
 
 € -
 
 
 
 € 358.281
 
 
 
 
 
 Noordwijk
 
 
 € 202.573
 
 
 € -
 
 
 
 € 202.573
 
 
 
 
 
 Nuenen, Gerwen en Nederwetten
 
 
 € 112.411
 
 
 € -
 
 
 
 € 112.411
 
 
 
 
 
 Nunspeet
 
 
 € 180.214
 
 
 € -
 
 
 
 € 180.214
 
 
 
 
 
 Oegstgeest
 
 
 € 88.323
 
 
 € -
 
 
 
 € 88.323
 
 
 
 
 
 Oirschot
 
 
 € 80.293
 
 
 € -
 
 
 
 € 80.293
 
 
 
 
 
 Oisterwijk
 
 
 € 203.410
 
 
 € -
 
 
 
 € 203.410
 
 
 
 
 
 Oldambt
 
 
 € 621.938
 
 
 € -
 
 
 
 € 621.938
 
 
 
 
 
 Oldebroek
 
 
 € 146.256
 
 
 € -
 
 
 
 € 146.256
 
 
 
 
 
 Oldenzaal
 
 
 € 270.990
 
 
 € -
 
 
 
 € 270.990
 
 
 
 
 
 Olst-Wijhe
 
 
 € 91.055
 
 
 € -
 
 
 
 € 91.055
 
 
 
 
 
 Ommen
 
 
 € 119.436
 
 
 € -
 
 
 
 € 119.436
 
 
 
 
 
 Oost Gelre
 
 
 € 184.005
 
 
 € -
 
 
 
 € 184.005
 
 
 
 
 
 Oosterhout
 
 
 € 371.858
 
 
 € -
 
 
 
 € 371.858
 
 
 
 
 
 Ooststellingwerf
 
 
 € 201.988
 
 
 € -
 
 
 
 € 201.988
 
 
 
 
 
 Oostzaan
 
 
 € 51.912
 
 
 € -
 
 
 
 € 51.912
 
 
 
 
 
 Opmeer
 
 
 € 70.535
 
 
 € -
 
 
 
 € 70.535
 
 
 
 
 
 Opsterland
 
 
 € 254.262
 
 
 € -
 
 
 
 € 254.262
 
 
 
 
 
 Oss
 
 
 € 744.720
 
 
 € -
 
 
 
 € 744.720
 
 
 
 
 
 Oude IJsselstreek
 
 
 € 327.669
 
 
 € -
 
 
 
 € 327.669
 
 
 
 
 
 Ouder-Amstel
 
 
 € 79.457
 
 
 € -
 
 
 
 € 79.457
 
 
 
 
 
 Oudewater
 
 
 € 64.681
 
 
 € -
 
 
 
 € 64.681
 
 
 
 
 
 Overbetuwe
 
 
 € 328.450
 
 
 € -
 
 
 
 € 328.450
 
 
 
 
 
 Papendrecht
 
 
 € 233.352
 
 
 € -
 
 
 
 € 233.352
 
 
 
 
 
 Peel en Maas
 
 
 € 203.800
 
 
 € -
 
 
 
 € 203.800
 
 
 
 
 
 Pekela
 
 
 € 218.688
 
 
 € -
 
 
 
 € 218.688
 
 
 
 
 
 Pijnacker-Nootdorp
 
 
 € 179.322
 
 
 € -
 
 
 
 € 179.322
 
 
 
 
 
 Purmerend
 
 
 € 398.344
 
 
 € -
 
 
 
 € 398.344
 
 
 
 
 
 Putten
 
 
 € 136.471
 
 
 € -
 
 
 
 € 136.471
 
 
 
 
 
 Raalte
 
 
 € 203.549
 
 
 € -
 
 
 
 € 203.549
 
 
 
 
 
 Reimerswaal
 
 
 € 124.956
 
 
 € -
 
 
 
 € 124.956
 
 
 
 
 
 Renkum
 
 
 € 307.122
 
 
 € -
 
 
 
 € 307.122
 
 
 
 
 
 Renswoude
 
 
 € 20.631
 
 
 € -
 
 
 
 € 20.631
 
 
 
 
 
 Reusel-De Mierden
 
 
 € 68.305
 
 
 € -
 
 
 
 € 68.305
 
 
 
 
 
 Rheden
 
 
 € 569.776
 
 
 € -
 
 
 
 € 569.776
 
 
 
 
 
 Rhenen
 
 
 € 135.244
 
 
 € -
 
 
 
 € 135.244
 
 
 
 
 
 Ridderkerk
 
 
 € 351.506
 
 
 € -
 
 
 
 € 351.506
 
 
 
 
 
 Rijssen-Holten
 
 
 € 225.351
 
 
 € -
 
 
 
 € 225.351
 
 
 
 
 
 Rijswijk
 
 
 € 591.271
 
 
 € -
 
 
 
 € 591.271
 
 
 
 
 
 Roerdalen
 
 
 € 150.383
 
 
 € -
 
 
 
 € 150.383
 
 
 
 
 
 Roermond
 
 
 € 751.746
 
 
 € -
 
 
 
 € 751.746
 
 
 
 
 
 Roosendaal
 
 
 € 729.275
 
 
 € 806.611
 
 
 
 € 1.535.886
 
 
 
 
 
 Rotterdam
 
 
 € 8.760.722
 
 
 € 7.289.728
 
 
 
 € 16.050.450
 
 
 
 
 
 Rozendaal
 
 
 € 3.903
 
 
 € -
 
 
 
 € 3.903
 
 
 
 
 
 Rucphen
 
 
 € 200.427
 
 
 € -
 
 
 
 € 200.427
 
 
 
 
 
 Schagen
 
 
 € 279.270
 
 
 € -
 
 
 
 € 279.270
 
 
 
 
 
 Scherpenzeel
 
 
 € 41.262
 
 
 € -
 
 
 
 € 41.262
 
 
 
 
 
 Schiedam
 
 
 € 1.014.428
 
 
 € 842.061
 
 
 
 € 1.856.489
 
 
 
 
 
 Schiermonnikoog
 
 
 € 5.353
 
 
 € -
 
 
 
 € 5.353
 
 
 
 
 
 Schouwen-Duiveland
 
 
 € 234.468
 
 
 € -
 
 
 
 € 234.468
 
 
 
 
 
 's-Gravenhage
 
 
 € 6.591.577
 
 
 € 3.144.760
 
 
 
 € 9.736.336
 
 
 
 
 
 's-Hertogenbosch
 
 
 € 1.439.592
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.439.592
 
 
 
 
 
 Simpelveld
 
 
 € 112.689
 
 
 € -
 
 
 
 € 112.689
 
 
 
 
 
 Sint-Michielsgestel
 
 
 € 134.268
 
 
 € -
 
 
 
 € 134.268
 
 
 
 
 
 Sittard-Geleen
 
 
 € 1.223.636
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.223.636
 
 
 
 
 
 Sliedrecht
 
 
 € 217.461
 
 
 € -
 
 
 
 € 217.461
 
 
 
 
 
 Sluis
 
 
 € 180.911
 
 
 € -
 
 
 
 € 180.911
 
 
 
 
 
 Smallingerland
 
 
 € 614.495
 
 
 € -
 
 
 
 € 614.495
 
 
 
 
 
 Soest
 
 
 € 335.475
 
 
 € -
 
 
 
 € 335.475
 
 
 
 
 
 Someren
 
 
 € 108.730
 
 
 € -
 
 
 
 € 108.730
 
 
 
 
 
 Son en Breugel
 
 
 € 69.114
 
 
 € -
 
 
 
 € 69.114
 
 
 
 
 
 Stadskanaal
 
 
 € 461.686
 
 
 € -
 
 
 
 € 461.686
 
 
 
 
 
 Staphorst
 
 
 € 70.535
 
 
 € -
 
 
 
 € 70.535
 
 
 
 
 
 Stede Broec
 
 
 € 127.075
 
 
 € -
 
 
 
 € 127.075
 
 
 
 
 
 Steenbergen
 
 
 € 147.204
 
 
 € -
 
 
 
 € 147.204
 
 
 
 
 
 Steenwijkerland
 
 
 € 423.882
 
 
 € -
 
 
 
 € 423.882
 
 
 
 
 
 Stein
 
 
 € 139.788
 
 
 € -
 
 
 
 € 139.788
 
 
 
 
 
 Stichtse Vecht
 
 
 € 309.296
 
 
 € -
 
 
 
 € 309.296
 
 
 
 
 
 Súdwest-Fryslân
 
 
 € 919.274
 
 
 € -
 
 
 
 € 919.274
 
 
 
 
 
 Terneuzen
 
 
 € 463.192
 
 
 € -
 
 
 
 € 463.192
 
 
 
 
 
 Terschelling
 
 
 € 31.253
 
 
 € -
 
 
 
 € 31.253
 
 
 
 
 
 Texel
 
 
 € 97.021
 
 
 € -
 
 
 
 € 97.021
 
 
 
 
 
 Teylingen
 
 
 € 160.921
 
 
 € -
 
 
 
 € 160.921
 
 
 
 
 
 Tholen
 
 
 € 167.278
 
 
 € -
 
 
 
 € 167.278
 
 
 
 
 
 Tiel
 
 
 € 386.439
 
 
 € -
 
 
 
 € 386.439
 
 
 
 
 
 Tilburg
 
 
 € 1.809.331
 
 
 € 882.182
 
 
 
 € 2.691.513
 
 
 
 
 
 Tubbergen
 
 
 € 113.080
 
 
 € -
 
 
 
 € 113.080
 
 
 
 
 
 Twenterand
 
 
 € 281.026
 
 
 € -
 
 
 
 € 281.026
 
 
 
 
 
 Tynaarlo
 
 
 € 184.424
 
 
 € -
 
 
 
 € 184.424
 
 
 
 
 
 Tytsjerksteradiel
 
 
 € 213.837
 
 
 € -
 
 
 
 € 213.837
 
 
 
 
 
 Uitgeest
 
 
 € 45.165
 
 
 € -
 
 
 
 € 45.165
 
 
 
 
 
 Uithoorn
 
 
 € 189.191
 
 
 € -
 
 
 
 € 189.191
 
 
 
 
 
 Urk
 
 
 € 81.966
 
 
 € -
 
 
 
 € 81.966
 
 
 
 
 
 Utrecht
 
 
 € 2.097.662
 
 
 € 385.822
 
 
 
 € 2.483.484
 
 
 
 
 
 Utrechtse Heuvelrug
 
 
 € 267.644
 
 
 € -
 
 
 
 € 267.644
 
 
 
 
 
 Vaals
 
 
 € 156.906
 
 
 € -
 
 
 
 € 156.906
 
 
 
 
 
 Valkenburg aan de Geul
 
 
 € 177.063
 
 
 € -
 
 
 
 € 177.063
 
 
 
 
 
 Valkenswaard
 
 
 € 215.454
 
 
 € -
 
 
 
 € 215.454
 
 
 
 
 
 Veendam
 
 
 € 428.231
 
 
 € -
 
 
 
 € 428.231
 
 
 
 
 
 Veenendaal
 
 
 € 618.258
 
 
 € -
 
 
 
 € 618.258
 
 
 
 
 
 Veere
 
 
 € 94.289
 
 
 € -
 
 
 
 € 94.289
 
 
 
 
 
 Veldhoven
 
 
 € 209.655
 
 
 € -
 
 
 
 € 209.655
 
 
 
 
 
 Velsen
 
 
 € 542.203
 
 
 € -
 
 
 
 € 542.203
 
 
 
 
 
 Venlo
 
 
 € 995.023
 
 
 € -
 
 
 
 € 995.023
 
 
 
 
 
 Venray
 
 
 € 279.688
 
 
 € -
 
 
 
 € 279.688
 
 
 
 
 
 Vijfheerenlanden
 
 
 € 318.943
 
 
 € -
 
 
 
 € 318.943
 
 
 
 
 
 Vlaardingen
 
 
 € 656.063
 
 
 € 277.366
 
 
 
 € 933.429
 
 
 
 
 
 Vlieland
 
 
 € 7.918
 
 
 € -
 
 
 
 € 7.918
 
 
 
 
 
 Vlissingen
 
 
 € 388.363
 
 
 € -
 
 
 
 € 388.363
 
 
 
 
 
 Voerendaal
 
 
 € 88.657
 
 
 € -
 
 
 
 € 88.657
 
 
 
 
 
 Voorne aan zee
 
 
 € 462.188
 
 
 € -
 
 
 
 € 462.188
 
 
 
 
 
 Voorschoten
 
 
 € 144.974
 
 
 € -
 
 
 
 € 144.974
 
 
 
 
 
 Voorst
 
 
 € 147.204
 
 
 € -
 
 
 
 € 147.204
 
 
 
 
 
 Vught
 
 
 € 184.702
 
 
 € -
 
 
 
 € 184.702
 
 
 
 
 
 Waadhoeke
 
 
 € 497.818
 
 
 € -
 
 
 
 € 497.818
 
 
 
 
 
 Waalre
 
 
 € 98.359
 
 
 € -
 
 
 
 € 98.359
 
 
 
 
 
 Waalwijk
 
 
 € 381.059
 
 
 € -
 
 
 
 € 381.059
 
 
 
 
 
 Waddinxveen
 
 
 € 177.872
 
 
 € -
 
 
 
 € 177.872
 
 
 
 
 
 Wageningen
 
 
 € 281.807
 
 
 € -
 
 
 
 € 281.807
 
 
 
 
 
 Wassenaar
 
 
 € 161.005
 
 
 € -
 
 
 
 € 161.005
 
 
 
 
 
 Waterland
 
 
 € 78.871
 
 
 € -
 
 
 
 € 78.871
 
 
 
 
 
 Weert
 
 
 € 403.976
 
 
 € -
 
 
 
 € 403.976
 
 
 
 
 
 West Betuwe
 
 
 € 247.515
 
 
 € -
 
 
 
 € 247.515
 
 
 
 
 
 West Maas en Waal
 
 
 € 88.992
 
 
 € -
 
 
 
 € 88.992
 
 
 
 
 
 Westerkwartier
 
 
 € 580.816
 
 
 € -
 
 
 
 € 580.816
 
 
 
 
 
 Westerveld
 
 
 € 89.159
 
 
 € -
 
 
 
 € 89.159
 
 
 
 
 
 Westervoort
 
 
 € 112.411
 
 
 € -
 
 
 
 € 112.411
 
 
 
 
 
 Westerwolde
 
 
 € 348.356
 
 
 € -
 
 
 
 € 348.356
 
 
 
 
 
 Westland
 
 
 € 571.030
 
 
 € -
 
 
 
 € 571.030
 
 
 
 
 
 Weststellingwerf
 
 
 € 261.957
 
 
 € -
 
 
 
 € 261.957
 
 
 
 
 
 Wierden
 
 
 € 135.941
 
 
 € -
 
 
 
 € 135.941
 
 
 
 
 
 Wijchen
 
 
 € 268.564
 
 
 € -
 
 
 
 € 268.564
 
 
 
 
 
 Wijdemeren
 
 
 € 120.440
 
 
 € -
 
 
 
 € 120.440
 
 
 
 
 
 Wijk bij Duurstede
 
 
 € 131.146
 
 
 € -
 
 
 
 € 131.146
 
 
 
 
 
 Winterswijk
 
 
 € 268.732
 
 
 € -
 
 
 
 € 268.732
 
 
 
 
 
 Woensdrecht
 
 
 € 134.268
 
 
 € -
 
 
 
 € 134.268
 
 
 
 
 
 Woerden
 
 
 € 235.471
 
 
 € -
 
 
 
 € 235.471
 
 
 
 
 
 Wormerland
 
 
 € 96.045
 
 
 € -
 
 
 
 € 96.045
 
 
 
 
 
 Woudenberg
 
 
 € 46.447
 
 
 € -
 
 
 
 € 46.447
 
 
 
 
 
 Zaanstad
 
 
 € 1.550.553
 
 
 € 1.309.006
 
 
 
 € 2.859.559
 
 
 
 
 
 Zaltbommel
 
 
 € 150.717
 
 
 € -
 
 
 
 € 150.717
 
 
 
 
 
 Zandvoort
 
 
 € 218.966
 
 
 € -
 
 
 
 € 218.966
 
 
 
 
 
 Zeewolde
 
 
 € 65.489
 
 
 € -
 
 
 
 € 65.489
 
 
 
 
 
 Zeist
 
 
 € 561.049
 
 
 € -
 
 
 
 € 561.049
 
 
 
 
 
 Zevenaar
 
 
 € 396.225
 
 
 € -
 
 
 
 € 396.225
 
 
 
 
 
 Zoetermeer
 
 
 € 1.022.624
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.022.624
 
 
 
 
 
 Zoeterwoude
 
 
 € 28.521
 
 
 € -
 
 
 
 € 28.521
 
 
 
 
 
 Zuidplas
 
 
 € 282.699
 
 
 € -
 
 
 
 € 282.699
 
 
 
 
 
 Zundert
 
 
 € 115.700
 
 
 € -
 
 
 
 € 115.700
 
 
 
 
 
 Zutphen
 
 
 € 508.664
 
 
 € -
 
 
 
 € 508.664
 
 
 
 
 
 Zwartewaterland
 
 
 € 126.462
 
 
 € -
 
 
 
 € 126.462
 
 
 
 
 
 Zwijndrecht
 
 
 € 500.551
 
 
 € -
 
 
 
 € 500.551
 
 
 
 
 
 Zwolle
 
 
 € 1.012.364
 
 
 € -
 
 
 
 € 1.012.364
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL
 
 
 
 
 € 145.275.000
 
 
 
 
 € 33.897.500
 
 
 
 
 € 179.172.500
 
 
 
 
 
 
 Om kwestbare huishoudens in huur- en koopwoningen op korte termijn te helpen hun energieverbruik te verlagen door middel van energieadvies en kleine en middelgrote energiebesparende maatregelen wordt in totaal € 185,0 mln. verdeeld in € 150,0 mln. over alle gemeenten en € 35,0 mln. over de Nationaal programma leefbaarheid en Veiligheid wijken (NPLV).
 € 145,3 mln. wordt verdeeld over alle gemeenten naar rato van het aantal huishoudens met energiearmoede. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van cijfers van TNO die in 2023 zijn opgesteld op basis van cijfers uit 2022. € 33,9 mln. wordt beschikt aan de gemeenten met de 20 NPLV focuswijken. Ook deze verdeling vindt plaats naar rato van het aantal huishoudens met energiearmoede in deze wijken. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van cijfers van TNO die in 2023 zijn opgesteld, op basis van cijfers uit 2022. Voor de BTW afdracht aan het BTW-compensatiefonds is circa € 5,8 mln. beschikbaar. Deze middelen worden beschikbaar gesteld door de ophoging van de energiearmoedemiddelen van de respectievelijke gemeenten.
 Nationaal Isolatie Programma (soortenmanagement)
 Er is een reallocatie van € 40,0 mln. op artikel 4 binnen het instrument bijdrage medeoverheden om de bijdrage voor soortenmanagement naar het juiste budget te boeken. De bijdrage is om gemeenten te ondersteunen bij het opstellen van een SMP (soortenmanagementplan).
 Bijdrage aan agentschappen
 RVO.nl (uitvoering Energieakkoord)
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Er is een reallocatie op artikel 4 om de uitgaven van € 6,5 mln. op het instrument subsidies te kunnen verantwoorden. Het gaat onder andere om subsidies ten behoeve van de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, voor de portefeuilleaanpak en voor het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed, scholen en stadscentra.
 Er is een reallocatie van € 5,0 mln. per jaar voor de jaren 2023 tot en met 2025 en € 4,0 mln. voor 2026, op artikel 4 naar het instrument subsidies van bijdrage agentschappen RVO. Dit betreft de Subsidieregeling Procesondersteuning Opschaling Renovatieprojecten (SPOR).
 Er vinden diverse reallocaties plaats van in totaal ‒ € 6,4 mln. op artikel 4 bij bijdrage agentschappen van RVO uitvoering energieakkoord naar RVO energiestransitie en duurzaamheid. Dit betreft verschillende regelingen en programma's, o.a. SAH, SEEH, kennis- en informatie platform, renovatieversneller, Maatschappelijk Vastgoed en voor het beheer, onderhoud en uitvoering van het energielabel.
 RVO.nl (Energietransitie en duurzaamheid)
 Er vinden diverse reallocaties plaats van in totaal € 5,5 mln. van artikel 3 Woningbouw van bijdrage agentschappen RVO vanwege het gecentralieerde opdrachtgeverschap. Dit betreft de Regeling Huisvesting aandachtsgroepen (RHA), het Expertteam Woningbouw, Volkshuisvestingsfonds, de Stimuleringsregeling ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting (SOO), de Woningbouwimpuls en de Ondersteuningstructuur Taskforce Nieuwbouw woningcorporaties.
 Er vinden diverse reallocaties plaats van in totaal € 6,4 mln. op artikel 4 bij bijdrage agentschappen van RVO uitvoering energieakkoord naar RVO energiestransitie en duurzaamheid. Dit betreft verschillende regelingen en programma's, o.a. SAH, SEEH, kennis- en informatie platform, renovatieversneller, Maatschappelijk Vastgoed en voor het beheer, onderhoud en uitvoering van het energielabel.
 Rijksvastgoedbedrijf
 Er zijn middelen beschikbaar gesteld in het kader van het stikstofbeleid om aanbestedende rijksdiensten zoals het Rijksvastgoedbedrijf in staat te stellen om structureel uitstoot verminderende criteria te stellen bij aanbestedingen. De opdracht wordt nu grotendeels verleend en het budget wordt met de kasschuif in het juiste kasritme gezet.
 Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
 Als onderdeel van het te verduurzamen maatschappelijk vastgoed wordt ook het rijksvastgoed verduurzaamd. Door onder andere de strenge voorwaarden die hieraan verbonden zijn, zijn er in 2022 weinig projecten uitgevoerd. De voorwaarden worden op dit moment zodanig aangepast dat meer, alsook grotere projecten, in aanmerking komen. Omdat het tijd kost om deze projecten te organiseren, wordt een deel van de beschikbare middelen van 2023 (- € 7,4 mln.) naar 2024 geschoven.
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 Kennis- en innovatieprogramma emissiearme bouwproducten (stikstof)
 De bijdrage van € 1,6 mln. voor de overboeking aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor emissieloos bouwen innovatieprogramma uitgevoerd door TNO, wordt vanuit energietransitie gebouwde omgeving (EGO) overgeboekt naar kennis- en innovatieprogramma emissiearme bouwproducten. 
 Ook is er een overboeking naar het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor de bijdrage 2023 voor het door TNO uit te voeren programma Emissieloos bouwen. Het betreft de volgende onderdelen: tranche 2 € 3,4 mln., tranche 3 € 2,2 mln. en tranche 4 € 3,2 mln., totaal € 8,8 mln.
 Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
 Dit betreft een reallocatie van € 42,5 mln. per jaar voor de jaren 2023 en 2024 van bijdrage medeoverheden artikel 4 voor de bijdrage aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor de middelen isolatie voor Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE). 
 Energietransitie Gebouwde Omgeving (EGO)
 De bijdrage van € 1,6 mln. voor de overboeking aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor emissieloos bouwen innovatieprogramma uitgevoerd door TNO, wordt vanuit energietransitie gebouwde omgeving (EGO) overgeboekt naar kennis- en innovatieprogramma emissiearme bouwproducten. 
 4.2 Bouwregelgeving en bouwkwaliteit 
 Subsidies
 Bouwregelgeving en bouwkwaliteit
 De aangegane verplichtingen aan de Nationale Milieu Database en de stichting Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) zijn in 2022 niet volledig tot besteding gekomen, waardoor deze overlopende verplichting (€ 2,9 mln.) drukt op het budget voor 2023. Via de eindejaarsmarge worden deze middelen toegevoegd aan de begroting. 
 Daarnaast is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 verwerkt, dit is € 5,2 mln. voor 2023, € 3,0 mln. voor 2024 en € 3,8 mln. voor 2025.
 
 
 
 3.5
 Artikel 5. Ruimtelijke ordening en omgevingswet
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Ruimtelijke ordening en omgevingswet (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 132.468
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 132.468
 
 
 
 
 11.204
 
 
 
 
 143.672
 
 
 
 
 33.800
 
 
 
 
 12.355
 
 
 
 
 8.344
 
 
 
 
 8.193
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 132.468
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 132.468
 
 
 
 
 11.204
 
 
 
 
 143.672
 
 
 
 
 33.800
 
 
 
 
 12.355
 
 
 
 
 8.344
 
 
 
 
 8.193
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.1 Ruimtelijke ordening
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Ruimtelijk Ontwerp
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 1.500
 
 
 ‒ 1.330
 
 
 170
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Basisregistraties
 
 
 547
 
 
 0
 
 
 547
 
 
 34
 
 
 581
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 27
 
 
 
 
 Ruimtelijk instrumentarium (diversen)
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 500
 
 
 800
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Basisregistraties Ondergrond
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Ruimtelijk Ontwerp
 
 
 1.304
 
 
 0
 
 
 1.304
 
 
 3.055
 
 
 4.359
 
 
 1.850
 
 
 1.850
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Basisregistraties Ondergrond
 
 
 2.470
 
 
 0
 
 
 2.470
 
 
 ‒ 151
 
 
 2.319
 
 
 2.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Gebiedsontwikkeling
 
 
 908
 
 
 0
 
 
 908
 
 
 0
 
 
 908
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Geo-informatie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 716
 
 
 716
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Ruimtelijk instrumentarium (diversen)
 
 
 2.226
 
 
 0
 
 
 2.226
 
 
 7.561
 
 
 9.787
 
 
 893
 
 
 793
 
 
 743
 
 
 743
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kadaster (Basisregistraties)
 
 
 31.788
 
 
 0
 
 
 31.788
 
 
 155
 
 
 31.943
 
 
 1.948
 
 
 1.886
 
 
 1.636
 
 
 1.636
 
 
 
 
 Geo-informatie
 
 
 2.379
 
 
 0
 
 
 2.379
 
 
 ‒ 2.197
 
 
 182
 
 
 ‒ 2.215
 
 
 ‒ 2.215
 
 
 ‒ 2.215
 
 
 ‒ 2.215
 
 
 
 
 Basisregistraties Ondergrond
 
 
 450
 
 
 0
 
 
 450
 
 
 183
 
 
 633
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Geonovum
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.691
 
 
 1.691
 
 
 2.354
 
 
 2.354
 
 
 2.354
 
 
 2.354
 
 
 
 
 ICTU
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.817
 
 
 1.817
 
 
 429
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diversen projecten ruimtelijke kwaliteit
 
 
 5.174
 
 
 0
 
 
 5.174
 
 
 ‒ 4.924
 
 
 250
 
 
 168
 
 
 3.312
 
 
 132
 
 
 132
 
 
 
 
 Gebiedsontwikkeling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RVB
 
 
 3.136
 
 
 0
 
 
 3.136
 
 
 391
 
 
 3.527
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 RWS (Leefomgeving)
 
 
 5.191
 
 
 0
 
 
 5.191
 
 
 1.200
 
 
 6.391
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Basisregistraties Ondergrond
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 47
 
 
 47
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 RIVM
 
 
 126
 
 
 0
 
 
 126
 
 
 0
 
 
 126
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Economische Zaken en Klimaat (XIII)
 
 
 2.080
 
 
 0
 
 
 2.080
 
 
 ‒ 1.800
 
 
 280
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.2 Omgevingswet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eenvoudig Beter
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 5.207
 
 
 6.207
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de Slag
 
 
 8.974
 
 
 0
 
 
 8.974
 
 
 ‒ 5.587
 
 
 3.387
 
 
 8.198
 
 
 1.998
 
 
 3.345
 
 
 3.201
 
 
 
 
 Serviceteam Rijk
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kadaster
 
 
 48.565
 
 
 0
 
 
 48.565
 
 
 ‒ 5.572
 
 
 42.993
 
 
 16.330
 
 
 1.283
 
 
 1.279
 
 
 1.279
 
 
 
 
 Geonovum
 
 
 600
 
 
 0
 
 
 600
 
 
 1.745
 
 
 2.345
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 ICTU
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 168
 
 
 468
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Serviceteam Rijk
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Serviceteam Rijk
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.779
 
 
 5.779
 
 
 1.429
 
 
 1.224
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 
 
 Aan de Slag
 
 
 13.450
 
 
 0
 
 
 13.450
 
 
 1.688
 
 
 15.138
 
 
 ‒ 118
 
 
 ‒ 164
 
 
 ‒ 164
 
 
 ‒ 164
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 3.824
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.824
 
 
 
 
 634
 
 
 
 
 4.458
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Geschatte budgetflexibiliteit
 
 Tabel 15 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 5
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 juridisch verplicht
 
 
 64%
 
 
 
 
 bestuurlijk gebonden
 
 
 5%
 
 
 
 
 beleidsmatig gereserveerd
 
 
 31%
 
 
 
 
 nog niet ingevuld/vrij te besteden
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 Juridisch verplicht
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 5 is 64% juridisch verplicht.
 5.1 Ruimtelijke ordening 
 Subsidies (regelingen)
 Programma Ruimtelijk Ontwerp
 Deze mutatie betreft met name een reallocatie van € 1,2 mln. naar het instrument Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken voor het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp 2021-2024. Dit actieprogramma wordt uitgevoerd door het Stimuleringsfonds voor Creatieve Industrie, dat door het ministerie van OCW wordt gesubsidieerd. De overige mutaties betreffen reallocaties naar artikel 1 in het kader van de City Deals. 
 Opdrachten
 Programma Ruimtelijk Ontwerp 
 Om het programma Mooi Nederland te kunnen implementeren zijn er middelen aan de begroting toegevoegd (€ 3,1 mln. voor 2023 en € 1,9 mln. per jaar voor de jaren 2024 en 2025).
 Basisregistraties Ondergrond
 De implementatieondersteuning van fase 2 van het programma Basisregistratie Ondergrond (BRO) zal niet eerder dan in 2024 plaatsvinden. Een kasschuif zorgt ervoor dat de middelen in het juiste kasritme gezet worden.
 Ruimtelijk instrumentarium (diversen)
 Deze mutatie betreft allereerst een reallocatie van € 0,9 mln. vanaf het instrument Bijdrage aan mede-overheden naar dit instrument, zodat opdrachten in het kader van NOVEX en Mooi Nederland op het juiste instrument worden verantwoord. 
 Daarnaast is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 verwerkt. Dit gaat om € 2,2 mln voor 2023, € 0,9 mln. voor 2024 en € 0,7 mln. vanaf 2025 tot en met 2027.
 Verder zijn er middelen beschikbaar gesteld voor het programma NOVEX (€ 4,4 mln.).
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 Kadaster (basisregistraties) 
 Dit is een saldo van meerdere mutaties en betreft onder andere een reallocatie binnen hetzelfde instrument naar ICTU in het kader van Zicht op Nederland 2023.
 Ook is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 verwerkt. Dit is € 1,8 mln. voor 2023, € 2,4 mln. voor 2024, aflopend naar € 1,6 mln. voor 2027.
 Geo-informatie 
 Deze mutatie is een saldo van meerdere mutaties. Het gaat hier met name om een reallocatie van circa € 1,7 mln. in 2023 en circa € 2,3 mln. vanaf 2024 en verder naar Geonovum, zodat uitgaven op de juiste regeling worden verantwoord. 
 Geonovum
 Geonovum ontvangt bijdragen voor de ontwikkeling van de geo-basisregistraties en andere standaardisatie in het geo-domein. Dit betreft de hierboven genoemde reallocatie vanaf Geo-informatie naar deze regeling, zodat uitgaven op de juiste regeling worden verantwoord. 
 ICTU
 Dit betreft met name een reallocatie binnen hetzelfde instrument vanaf Kadaster (basisregistraties) naar ICTU in het kader van Zicht op Nederland 2023.
 Bijdrage aan medeoverheden
 Diverse projecten Ruimtelijke Kwaliteit 
 Dit betreft allereerst een kasschuif van circa € 3,1 mln. naar 2025, omdat de einddatum van het Nieuwe Sleutelproject in Breda met twee jaar is opgeschoven (van 2023 naar 2025). Daarnaast betreft deze mutatie reallocaties naar andere instrumenten en regelingen binnen dit artikel in het kader van Mooi Nederland en NOVEX, zodat uitgaven op de juiste instrumenten (subsidies en opdrachten) worden verantwoord. 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 Economische Zaken en Klimaat (XIII)
 Dit betreft een reallocatie naar het instrument Opdrachten. Hiermee worden de middelen voor de implementatieondersteuning van fase 2 van het programma Basisregistratie Ondergrond (BRO) op het juiste instrument verantwoord.
 5.2 Omgevingswet 
 Subsidies
 Eenvoudig Beter
 Deze mutatie betreft met name de inzet van de eindejaarsmarge vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het gaat hierbij met name om hogere kosten (onder andere intensievere ketentesten met bevoegd gezagen en langer in stand houden van ontwikkel- en productieteams en de stabiliseringsperiode) voor het afbouwen en implementeren van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en doorlopende verplichtingen in 2023 voor het programmabudget. 
 Opdrachten 
 Aan de slag 
 Deze mutatie betreft een saldo van meerdere mutaties. 
 Allereerst gaat het met name om inzet van de eindejaarsmarge voor € 15,2 mln. vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet naar 1 januari 2024. Het gaat hierbij met name om hogere kosten (onder andere intensievere ketentesten met bevoegd gezagen en langer in stand houden van ontwikkel- en productieteams en de stabiliseringsperiode) voor het afbouwen en implementeren van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). In 2023 zullen de werkzaamheden hierop gericht zijn. Het interbestuurlijke programma Aan de Slag loopt tot anderhalf jaar na inwerkingtreding door. Naast de al beschikbare middelen worden daarom extra middelen doorgeschoven voor implementatieondersteuning tot vijf jaar na inwerkingtreding, mede op verzoek van de Eerste Kamer. Dit leidt tot een kasschuif van € 13,7 mln. naar 2024 en verder, waarbij de bedragen in het juiste kasritme zijn gezet. 
 Daarnaast vinden er vanaf deze regeling diverse reallocaties plaats van in totaal circa € 7 mln. De activiteiten ten behoeve van Omgevingswet worden door diverse uitvoeringsorganisaties zoals het Kadaster, Rijkswaterstaat en Geonovum uitgevoerd. Om deze uitgaven op de juiste regeling te verantwoorden, worden de middelen gerealloceerd.
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 Kadaster
 Deze mutatie betreft een saldo van meerdere mutaties. 
 Door het verplaatsen van de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet naar 1 januari 2024 zullen de werkzaamheden in 2023 voornamelijk gericht zijn op de afbouw en implementatie van de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Door de bestuurlijk ingestelde stabilisatieperiode zullen werkzaamheden en de geraamde uitgaven op deze regeling (€ 15 mln.) gericht op afbouw van het DSO doorschuiven naar 2024. 
 Daarnaast wordt er circa € 5,2 mln. gerealloceerd naar deze regeling, zodat de activiteiten ten behoeve van de Omgevingswet die worden uitgevoerd door het Kadaster op de juiste regeling worden verantwoord. 
 Ook betreft deze mutatie de inzet van de eindejaarsmarge (€ 0,4 mln.) vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet.
 Tot slot is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 verwerkt. Dit is € 3,8 mln. voor 2023 en € 1,3 mln. per jaar voor de jaren 2024 tot en met 2027.
 Geonovum 
 Er wordt circa € 1,7 mln. gerealloceerd naar deze regeling, zodat de activiteiten ten behoeven van de Omgevingswet die worden uitgevoerd door Geonovum op de juiste regeling worden verantwoord. 
 Bijdrage aan agentschappen
 Serviceteam Rijk
 Dit betreft voor 2023 met name bijdragen van andere departementen aan het Serviceteam Rijk. Voor 2024 en verder betreft dit met name de eigen bijdrage vanuit BZK aan het Serviceteam Rijk. Dit team draagt zorg voor de digitalisering van regelgeving onder de Omgevingswet ten behoeve van de betrokken rijkspartijen. 
 Daarnaast verzorgt het Service Team Rijk (STR) voor betrokken Rijkspartijen het omzetten van regelgeving onder de Omgevingswet in de benodigde standaard voor bekendmaking en ontsluiting in het DSO-LV en het omzetten van de juridische regels in toepasbare regels. Er zijn middelen nodig voor de bijdrage van BZK aan STR (€ 2,6 mln.).
 Aan de slag
 Deze mutatie is een saldo van meerdere mutaties en betreft met name een reallocatie (€ 3,8 mln.) van artikel 5 naar artikel 11 voor de personele inzet voor het programma Aan de slag met de omgevingswet. Het betreft hier met name externe inhuur voor het programmamanagement, communicatie, beleids- en organisatieadvies.
 Er zijn middelen toegevoegd voor het beheer en de doorontwikkeling van het DSO door de Strategisch- en Tactisch Beheerorganisaties en Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 (€ 4,2 mln.).
 
 
 
 3.6
 Artikel 6. Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6 Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 468.592
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 468.592
 
 
 
 
 46.037
 
 
 
 
 514.629
 
 
 
 
 54.450
 
 
 
 
 47.082
 
 
 
 
 46.450
 
 
 
 
 47.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 468.592
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 468.592
 
 
 
 
 46.037
 
 
 
 
 514.629
 
 
 
 
 54.450
 
 
 
 
 47.082
 
 
 
 
 46.450
 
 
 
 
 47.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.2 Overheidsdienstverlening, informatiebeleid en informatiesamenleving
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overheidsdienstverlening
 
 
 2.106
 
 
 0
 
 
 2.106
 
 
 2.127
 
 
 4.233
 
 
 6.120
 
 
 119
 
 
 118
 
 
 118
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Informatiebeleid
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 101
 
 
 101
 
 
 12
 
 
 
 
 Overheidsdienstverlening
 
 
 13.879
 
 
 0
 
 
 13.879
 
 
 862
 
 
 14.741
 
 
 809
 
 
 843
 
 
 843
 
 
 932
 
 
 
 
 Informatiesamenleving
 
 
 19.259
 
 
 0
 
 
 19.259
 
 
 6.680
 
 
 25.939
 
 
 19.826
 
 
 17.825
 
 
 17.223
 
 
 18.707
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CBS
 
 
 127
 
 
 0
 
 
 127
 
 
 7
 
 
 134
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 
 
 KvK
 
 
 5.410
 
 
 0
 
 
 5.410
 
 
 314
 
 
 5.724
 
 
 403
 
 
 403
 
 
 403
 
 
 403
 
 
 
 
 ICTU
 
 
 5.408
 
 
 0
 
 
 5.408
 
 
 312
 
 
 5.720
 
 
 243
 
 
 243
 
 
 243
 
 
 243
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 1.802
 
 
 2.002
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemeenten
 
 
 600
 
 
 0
 
 
 600
 
 
 34
 
 
 634
 
 
 39
 
 
 39
 
 
 39
 
 
 39
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Digitale dienstverlening
 
 
 85
 
 
 0
 
 
 85
 
 
 4
 
 
 89
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RVO
 
 
 94
 
 
 0
 
 
 94
 
 
 5
 
 
 99
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 
 
 UBR
 
 
 7.476
 
 
 0
 
 
 7.476
 
 
 427
 
 
 7.903
 
 
 427
 
 
 427
 
 
 427
 
 
 427
 
 
 
 
 Logius
 
 
 16.008
 
 
 0
 
 
 16.008
 
 
 920
 
 
 16.928
 
 
 832
 
 
 832
 
 
 832
 
 
 832
 
 
 
 
 RDI
 
 
 1.645
 
 
 0
 
 
 1.645
 
 
 94
 
 
 1.739
 
 
 94
 
 
 94
 
 
 94
 
 
 94
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Buitenlandse Zaken (V)
 
 
 50
 
 
 0
 
 
 50
 
 
 3
 
 
 53
 
 
 3
 
 
 3
 
 
 3
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.5 Identiteitsstelsel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Identiteitsstelsel
 
 
 5.268
 
 
 0
 
 
 5.268
 
 
 63
 
 
 5.331
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICTU
 
 
 2.550
 
 
 0
 
 
 2.550
 
 
 147
 
 
 2.697
 
 
 173
 
 
 173
 
 
 173
 
 
 173
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemeenten
 
 
 146
 
 
 0
 
 
 146
 
 
 9
 
 
 155
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RvIG
 
 
 30.771
 
 
 0
 
 
 30.771
 
 
 1.790
 
 
 32.561
 
 
 1.790
 
 
 1.790
 
 
 1.790
 
 
 1.790
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.7 Hoogwaardige dienstverlening één overheid
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoogwaardige dienstverlening één overheid
 
 
 3.668
 
 
 0
 
 
 3.668
 
 
 ‒ 977
 
 
 2.691
 
 
 223
 
 
 223
 
 
 223
 
 
 223
 
 
 
 
 VNG
 
 
 3.846
 
 
 0
 
 
 3.846
 
 
 213
 
 
 4.059
 
 
 213
 
 
 213
 
 
 213
 
 
 213
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoogwaardige dienstverlening één overheid
 
 
 1.105
 
 
 0
 
 
 1.105
 
 
 61
 
 
 1.166
 
 
 60
 
 
 47
 
 
 47
 
 
 8
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICTU
 
 
 3.768
 
 
 0
 
 
 3.768
 
 
 2.518
 
 
 6.286
 
 
 2.487
 
 
 2.487
 
 
 2.487
 
 
 2.487
 
 
 
 
 RDW
 
 
 20.950
 
 
 0
 
 
 20.950
 
 
 1.197
 
 
 22.147
 
 
 1.197
 
 
 1.197
 
 
 1.197
 
 
 1.197
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemeenten
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 115
 
 
 2.115
 
 
 58
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Logius
 
 
 2.398
 
 
 0
 
 
 2.398
 
 
 138
 
 
 2.536
 
 
 138
 
 
 138
 
 
 138
 
 
 138
 
 
 
 
 RvIG
 
 
 11.091
 
 
 0
 
 
 11.091
 
 
 645
 
 
 11.736
 
 
 644
 
 
 644
 
 
 525
 
 
 89
 
 
 
 
 AZ-DPC
 
 
 9.865
 
 
 0
 
 
 9.865
 
 
 551
 
 
 10.416
 
 
 534
 
 
 518
 
 
 518
 
 
 518
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 602
 
 
 0
 
 
 602
 
 
 34
 
 
 636
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 34
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.8 Generieke Digitale Infrastructuur
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doorontwikkeling en innovatie.
 
 
 62.193
 
 
 0
 
 
 62.193
 
 
 3.644
 
 
 65.837
 
 
 3.644
 
 
 3.644
 
 
 3.644
 
 
 3.644
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 KvK
 
 
 6.345
 
 
 0
 
 
 6.345
 
 
 368
 
 
 6.713
 
 
 368
 
 
 368
 
 
 368
 
 
 368
 
 
 
 
 Logius
 
 
 214.295
 
 
 0
 
 
 214.295
 
 
 21.045
 
 
 235.340
 
 
 13.156
 
 
 13.742
 
 
 13.832
 
 
 13.893
 
 
 
 
 RvIG
 
 
 5.485
 
 
 0
 
 
 5.485
 
 
 319
 
 
 5.804
 
 
 319
 
 
 319
 
 
 319
 
 
 319
 
 
 
 
 RVO
 
 
 7.469
 
 
 0
 
 
 7.469
 
 
 427
 
 
 7.896
 
 
 427
 
 
 427
 
 
 427
 
 
 427
 
 
 
 
 KOOP
 
 
 1.724
 
 
 0
 
 
 1.724
 
 
 99
 
 
 1.823
 
 
 99
 
 
 99
 
 
 99
 
 
 99
 
 
 
 
 RDI
 
 
 705
 
 
 0
 
 
 705
 
 
 40
 
 
 745
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 10.927
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.927
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.927
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Geschatte budgetflexibiliteit
 
 Tabel 17 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 6
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 juridisch verplicht
 
 
 59%
 
 
 
 
 bestuurlijk gebonden
 
 
 36%
 
 
 
 
 beleidsmatig gereserveerd
 
 
 5%
 
 
 
 
 nog niet ingevuld/vrij te besteden
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 Juridisch verplich
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 6 is 59% juridisch verplicht.
 6.2 Overheidsdienstverlening, informatiebeleid en informatiesamenleving 
 
 Subsidies
 
 Overheidsdienstverlening
 Voor het programma Werk aan Uitvoering wordt voor het verbeteren van gemeentelijke statuur van de uitvoering subsidie ter beschikking gesteld aan de VNG voor de jaren 2023 (€ 2 mln.) en 2024 (€ 6 mln.).
 
 Opdrachten
 
 Informatiesamenleving
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Er vindt een reallocatie plaats naar artikel 11 van ‒ € 3,5 mln. voor capaciteit voor het realiseren van de doelstellingen in de werkagenda digitalisering en voor de uitdagingen op het gebied van de Digitale Overheid zoals het kennisdelen binnen de overheid als uitwerking van de enveloppe dienstverlening. Verder heeft deze reallocatie betrekking op het regelen van gewenste capaciteit voor de uitdagingen op het gebied van de Digitale Samenleving zoals de inzet voor burgers en bedrijven op Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Caribisch Nederland) zodat zij op een gelijkwaardig niveau mee kunnen doen in de digitale samenleving. 
 Daarnaast worden voor het programma Werk aan Uitvoering, namelijk voor de loketfunctie, NL design system, herinzet digitale apparaten en digitale overheid Caribisch Nederland, middelen ter beschikking gesteld voor de jaren 2023 (€ 9,6 mln.) tot en met 2028 (€ 18,3 mln.).
 Er wordt voor 2023 en 2024 jaarlijks € 1,0 mln. overgeboekt naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap i.v.m. aanpassingen bij DUO voor aansluiting op de BRP als aangewezen bestuursorgaan voor inschrijving van studenten uit het Caribisch deel van het Koninkrijk in de BRP (met toekenning BSN). 
 Tot slot, is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 verwerkt, dit is € 1,1 mln. voor 2023 oplopend naar € 1,5 mln. voor 2027.
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 Diverse bijdragen
 Dit is een reallocatie van artikel 7 van € 1,7 mln. om de middelen van het budget Informatie Huishouding (IHH) 2023 voor het project Data bij de bron op juiste artikel en instrument bijdrage ZBO's/RWT's te verantwoorden. Er zal een bijdrage aan de Stichting Geonovum worden verstrekt.
 6.7 Hoogwaardige dienstverlening één overheid
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 ICTU 
 Dit betreft een reallocatie van artikel 11 van € 2,3 mln. voor de jaren 2023 tot en met 2027 van middelen om de werkzaamheden in het kader van het project Gebruiker Centraal op het instrument ICTU te verantwoorden. Eerder was er een personele inzet voorzien, maar ICTU zal een bijdrage ontvangen om de werkzaamheden uit te voeren.
 6.8 Generieke Digitale Infrastructuur 
 
 Opdrachten
 
 Doorontwikkeling en innovatie
 De loon- en prijsbijstelling tranche 2023 is verwerkt, dit is € 3,6 mln. structureel vanaf 2023.
 Bijdrage aan agentschappen
 Logius
 Er vindt een overboeking plaats van het Gemeente- en Provinciefonds in verband met het aandeel van de gemeenten en provincies in de kosten voor gemeenschappelijke digitale voorzieningen. VNG, IPO en BZK hebben afgesproken dat tot en met 2022 de doorbelasting van DigiD en MijnOverheid via algemene uitkering uit het Gemeentefonds en Provinciefonds verloopt. Er wordt door het Gemeentefonds € 8,0 mln. betaald en door het Provinciefonds wordt € 0,7 mln. betaald.
 Ook is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 verwerkt, dit is € 12,3 mln. voor 2023 oplopend naar € 13,9 mln. in 2027.
 
 
 
 3.7
 Artikel 7. Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 18 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 7 Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 113.263
 
 
 
 
 30.500
 
 
 
 
 143.763
 
 
 
 
 ‒ 4.462
 
 
 
 
 139.301
 
 
 
 
 ‒ 1.305
 
 
 
 
 ‒ 554
 
 
 
 
 9.083
 
 
 
 
 6.940
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 113.263
 
 
 
 
 30.500
 
 
 
 
 143.763
 
 
 
 
 ‒ 4.462
 
 
 
 
 139.301
 
 
 
 
 ‒ 1.305
 
 
 
 
 ‒ 554
 
 
 
 
 9.083
 
 
 
 
 6.940
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.1 Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse subsidies
 
 
 1.247
 
 
 0
 
 
 1.247
 
 
 0
 
 
 1.247
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overlegstelsel
 
 
 2.401
 
 
 0
 
 
 2.401
 
 
 ‒ 826
 
 
 1.575
 
 
 ‒ 1.200
 
 
 ‒ 500
 
 
 ‒ 500
 
 
 ‒ 500
 
 
 
 
 POK - Ambtelijk Vakmanschap
 
 
 250
 
 
 0
 
 
 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 0
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bedrijfsvoeringsbeleid
 
 
 212
 
 
 0
 
 
 212
 
 
 14
 
 
 226
 
 
 14
 
 
 14
 
 
 14
 
 
 14
 
 
 
 
 POK- Leiderschap, diversiteit en inclusie
 
 
 48
 
 
 0
 
 
 48
 
 
 47
 
 
 95
 
 
 50
 
 
 53
 
 
 25
 
 
 24
 
 
 
 
 Ondersteuning koepels implementatie Woo
 
 
 863
 
 
 0
 
 
 863
 
 
 0
 
 
 863
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kwaliteit management rijksdienst
 
 
 27
 
 
 0
 
 
 27
 
 
 2
 
 
 29
 
 
 2
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Compensatie Waterschappen Woo (structureel)
 
 
 3.047
 
 
 0
 
 
 3.047
 
 
 309
 
 
 3.356
 
 
 309
 
 
 391
 
 
 342
 
 
 279
 
 
 
 
 POK - Bevorderen veilig werk- en meldklimaat
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 223
 
 
 223
 
 
 68
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 POK - Ondersteuning melders misstanden
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 105
 
 
 105
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bedrijfsvoeringsbeleid
 
 
 11.784
 
 
 0
 
 
 11.784
 
 
 ‒ 3.048
 
 
 8.736
 
 
 ‒ 7.658
 
 
 ‒ 7.658
 
 
 1.170
 
 
 1.352
 
 
 
 
 Kwaliteit Management Rijksdienst
 
 
 3.902
 
 
 0
 
 
 3.902
 
 
 501
 
 
 4.403
 
 
 501
 
 
 503
 
 
 503
 
 
 450
 
 
 
 
 Werkgeversbeleid
 
 
 1.982
 
 
 0
 
 
 1.982
 
 
 ‒ 167
 
 
 1.815
 
 
 119
 
 
 128
 
 
 128
 
 
 128
 
 
 
 
 Informatiehuishouding
 
 
 57.570
 
 
 0
 
 
 57.570
 
 
 ‒ 27.427
 
 
 30.143
 
 
 3.172
 
 
 3.175
 
 
 3.176
 
 
 3.234
 
 
 
 
 Doorontwikkeling Rijksbrede ICT-voorziening
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.428
 
 
 4.428
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 POK - Ambtelijk Vakmanschap
 
 
 2.427
 
 
 0
 
 
 2.427
 
 
 ‒ 139
 
 
 2.288
 
 
 159
 
 
 159
 
 
 59
 
 
 59
 
 
 
 
 POK - Staat van de Uitvoering
 
 
 150
 
 
 0
 
 
 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 0
 
 
 ‒ 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 POK- Leiderschap, diversiteit en inclusie
 
 
 730
 
 
 0
 
 
 730
 
 
 ‒ 499
 
 
 231
 
 
 ‒ 244
 
 
 ‒ 244
 
 
 ‒ 144
 
 
 ‒ 144
 
 
 
 
 POK - Bevorderen veilig werk- en meldklimaat
 
 
 514
 
 
 0
 
 
 514
 
 
 95
 
 
 609
 
 
 431
 
 
 474
 
 
 539
 
 
 164
 
 
 
 
 POK - Ondersteuning van melders van misstanden
 
 
 714
 
 
 0
 
 
 714
 
 
 ‒ 101
 
 
 613
 
 
 699
 
 
 780
 
 
 1.728
 
 
 ‒ 146
 
 
 
 
 Open Overheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 120
 
 
 120
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Adviescollege ICT
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 275
 
 
 275
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Personele inzet crisisopvang
 
 
 0
 
 
 30.500
 
 
 30.500
 
 
 860
 
 
 31.360
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 POK - Ambtelijk Vakmanschap
 
 
 39
 
 
 0
 
 
 39
 
 
 0
 
 
 39
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bedrijfsvoeringsbeleid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.487
 
 
 1.487
 
 
 400
 
 
 385
 
 
 384
 
 
 381
 
 
 
 
 Werkgeversbeleid
 
 
 1.700
 
 
 0
 
 
 1.700
 
 
 98
 
 
 1.798
 
 
 351
 
 
 351
 
 
 351
 
 
 351
 
 
 
 
 POK - Staat van de Uitvoering
 
 
 2.150
 
 
 0
 
 
 2.150
 
 
 47
 
 
 2.197
 
 
 165
 
 
 159
 
 
 159
 
 
 159
 
 
 
 
 POK- Leiderschap, diversiteit en inclusie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Compensatie Waterschappen Woo (incidenteel)
 
 
 1.084
 
 
 0
 
 
 1.084
 
 
 0
 
 
 1.084
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Werkgeversbeleid
 
 
 47
 
 
 0
 
 
 47
 
 
 6
 
 
 53
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 3
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 POK - Ambtelijk Vakmanschap
 
 
 74
 
 
 0
 
 
 74
 
 
 750
 
 
 824
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 UBR (Arbeidsmarktcommunicatie)
 
 
 9.675
 
 
 0
 
 
 9.675
 
 
 509
 
 
 10.184
 
 
 711
 
 
 711
 
 
 711
 
 
 711
 
 
 
 
 I-Functie Rijk
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 450
 
 
 450
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bedrijfsvoeringsbeleid
 
 
 1.527
 
 
 0
 
 
 1.527
 
 
 833
 
 
 2.360
 
 
 85
 
 
 85
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 
 
 Werkgeversbeleid
 
 
 2.496
 
 
 0
 
 
 2.496
 
 
 1.846
 
 
 4.342
 
 
 791
 
 
 710
 
 
 696
 
 
 682
 
 
 
 
 Doorontwikkeling Rijksbrede ICT-voorziening
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.120
 
 
 4.120
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 POK- Leiderschap, diversiteit en inclusie
 
 
 34
 
 
 0
 
 
 34
 
 
 202
 
 
 236
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.750
 
 
 1.750
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 KOOP
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 8.770
 
 
 8.770
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bedrijfsvoeringsbeleid
 
 
 231
 
 
 0
 
 
 231
 
 
 ‒ 12
 
 
 219
 
 
 13
 
 
 13
 
 
 13
 
 
 13
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.2 Pensioenen en uitkeringen
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stichting Administratie Indonesische Pensioenen
 
 
 6.338
 
 
 0
 
 
 6.338
 
 
 ‒ 200
 
 
 6.138
 
 
 ‒ 200
 
 
 ‒ 200
 
 
 ‒ 200
 
 
 ‒ 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 64
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 64
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 64
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Geschatte budgetflexibiliteit
 
 Tabel 19 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 7
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 juridisch verplicht
 
 
 35%
 
 
 
 
 bestuurlijk gebonden
 
 
 48%
 
 
 
 
 beleidsmatig gereserveerd
 
 
 9%
 
 
 
 
 nog niet ingevuld/vrij te besteden
 
 
 8%
 
 
 
 
 
 Juridisch verplicht
 Van het totale uitgavenbudget van artikel 7 is ....% juridisch verplicht.
 7.1 Werkgevers-en bedrijfsvoeringsbeleid
 Opdrachten
 Bedrijfsvoeringsbeleid
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Er is een reallocatie van ‒ € 4,9 mln. in 2023 en ‒ € 9,9 mln. per jaar in de jaren 2024 en 2025 naar artikel 2 apparaat in het kader van de Nationale Crypto Strategie.
 Verder is er een reallocatie voor I-functie Rijk/I-stelsel binnen artikel 7 van ‒ € 1,5 mln. om de uitgaven op het juiste instrument bijdrage ZBO's/RWT's en bijdrage agentschappen te kunnen verantwoorden.
 Door alle andere departementen zijn overboekingen gedaan naar de begroting van BZK (€ 2,6 mln.) voor de financiering van het uitvoeringsplan beleidsvisie hybridewerken en het programma DenkDoeDuurzaam.
 Tot slot, in 2022 zijn voor diverse opdrachten de werkzaamheden vertraagd en doorgeschoven naar 2023. Voor deze overlopende verplichting wordt de eindejaarsmarge ingezet (€ 0,9 mln.).
 Informatiehuishouding
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties. 
 Er is een reallocatie van middelen om de bijdragen uit Informatie Huishouding aan het Platform Openbaarheid en Overheidsinformatie binnen artikel 7 van € - 6,8 mln. om op het juiste instrument bijdrage agentschappen te kunnen verantwoorden.
 Dit is een reallocatie naar artikel 6 van ‒ € 1,7 mln. om de middelen van het budget Informatie Huishouding (IHH) 2023 voor het project Data bij de bron op het juiste artikel en instrument bijdrage ZBO's/RWT's te verantwoorden. Er zal een bijdrage aan Stichting Geonovum worden verstrekt.
 Er zijn drie reallocaties naar artikel 11: voor het programma Open Overheid wordt er ‒ € 1,4 mln. gerealloceerd om de inhuurkosten op het juiste instrument te kunnen verantwoorden. Voor het budget Informatie Huishouding (IHH) wordt er ‒ € 1,8 mln. gerealloceerd om op het juiste instrument overige materiele uitgaven te kunnen verantwoorden. Verder wordt voor Doc-direkt ‒ € 7,8 mln. budget gerealloceerd in verband met de verdeling van de informatiehuishoudingsmiddelen van de stelselpartijen voor 2023. Deze uitgaven moeten op het juiste instrument inhuur geboekt worden. 
 De verdeling van de informatiehuishoudingsmiddelen voor de stelselpartijen voor 2023 is vastgesteld. Om deze middelen op de juiste plek te krijgen vindt er een overboeking plaats naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen van € 7,7 mln. (waarvan € 3,0 mln. voor het Nationaal Archief is). 
 Naar aanleiding van de kabinetsreactie Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) zijn middelen beschikbaar gesteld voor het op orde brengen van de informatiehuishouding. De verdeling van de additionele budgetten is voor 2023 vastgesteld: voor de Politie € 3,2 mln. Hiervoor vindt er een overboeking plaats naar het Ministerie van Justitie en Veiligheid. 
 Tot slot, de loon- en prijsbijstelling tranch 2023 is verwerkt, dit is € 3,3 mln. voor 2023 aflopend naar € 3,2 mln. voor 2027.
 Doorontwikkeling Rijksbrede ICT-voorziening
 Door alle andere departementen zijn overboekingen gedaan naar de begroting van BZK (€ 4,4 mln.) voor de kostenverdeling van de Rijksbrede ICT-voorzieningen.
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 Bedrijfsvoeringsbeleid
 Er is een reallocatie voor I-functie Rijk/I-stelsel binnen artikel 7 van € 1,0 mln. van opdrachten om de uitgaven op het juiste instrument bijdrage ZBO's/RWT's te kunnen verantwoorden.
 Bijdrage aan agentschappen
 I-functie Rijk
 Er is een reallocatie voor I-functie Rijk/I-stelsel binnen artikel 7 van circa € 0,5 mln. van opdrachten om de uitgaven op het juiste instrument bijdrage aan agentschappen te kunnen verantwoorden.
 Doorontwikkeling Rijksbrede ICT-voorzieningen
 In 2022 zijn werkzaamheden verricht voor het project Samenwerkingsfunctionaliteit en voor de doorontwikkeling van het Rijksportaal. Er zijn geen facturen ontvangen voor de werkzaamheden in 2022, waardoor de totale uitgaven ten laste komen voor het budget van 2023 (€ 4,1 mln.). Via de eindejaarsmarge worden deze middelen beschikbaar gesteld. 
 Diverse bijdragen
 Voor de ontwikkeling van de e-mail connector door SSC-ICT zijn door vertraging niet alle uitgaven in 2022 gemaakt, waardoor deze overlopende verplichting drukt op het budget voor 2023. In het budget voor 2023 is hier geen rekening mee gehouden, hiervoor wordt de eindejaarsmarge ingezet (€ 1,8 mln.).
 KOOP
 Er is een reallocatie van middelen om de bijdragen uit Informatie Huishouding aan het Platform Openbaarheid en Overheidsinformatie binnen artikel 7 van € 6,8 mln. van opdrachten om op het juiste instrument bijdrage agentschappen te kunnen verantwoorden.
 In 2022 is afgesproken dat de uitgaven ten behoeve van PLOOI getemporiseerd worden zodat het budget beter in overeenstemming wordt gebracht met de stapsgewijze aanpak die met het programma wordt nagestreeft. Door middel van de inzet van de eindejaarsmarge blijft het budget dat in 2022 getemporiseerd is beschikbaar in 2023 (€ 2,0 mln.).
 
 
 
 3.8
 Artikel 9. Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 20 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 9 Uitvoering Rijksvastgoedbeleid (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 145.527
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 145.527
 
 
 
 
 18.124
 
 
 
 
 163.651
 
 
 
 
 11.297
 
 
 
 
 11.915
 
 
 
 
 13.776
 
 
 
 
 21.937
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 145.527
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 145.527
 
 
 
 
 18.124
 
 
 
 
 163.651
 
 
 
 
 11.297
 
 
 
 
 11.915
 
 
 
 
 13.776
 
 
 
 
 21.937
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.1 Doelmatige Rijkshuisvesting
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RVB (Bijdrage voor huisvesting Koninklijk Huis)
 
 
 17.135
 
 
 0
 
 
 17.135
 
 
 926
 
 
 18.061
 
 
 926
 
 
 926
 
 
 926
 
 
 926
 
 
 
 
 RVB (Bijdrage voor huisvesting Hoge Colleges van Staat)
 
 
 41.924
 
 
 0
 
 
 41.924
 
 
 12.850
 
 
 54.774
 
 
 5.358
 
 
 5.976
 
 
 7.837
 
 
 16.045
 
 
 
 
 RVB (Bijdrage voor huisvesting Ministerie van AZ)
 
 
 7.270
 
 
 0
 
 
 7.270
 
 
 396
 
 
 7.666
 
 
 357
 
 
 357
 
 
 357
 
 
 352
 
 
 
 
 RVB (Bijdrage voor monumenten)
 
 
 3.060
 
 
 0
 
 
 3.060
 
 
 180
 
 
 3.240
 
 
 180
 
 
 180
 
 
 180
 
 
 180
 
 
 
 
 RVB (Bijdrage voor rijkshuisvesting)
 
 
 6.443
 
 
 0
 
 
 6.443
 
 
 376
 
 
 6.819
 
 
 376
 
 
 376
 
 
 376
 
 
 376
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.2 Beheer materiële activa
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RVB
 
 
 12.923
 
 
 0
 
 
 12.923
 
 
 625
 
 
 13.548
 
 
 755
 
 
 755
 
 
 755
 
 
 748
 
 
 
 
 RVB (Onderhoud en beheerkosten)
 
 
 5.075
 
 
 0
 
 
 5.075
 
 
 ‒ 277
 
 
 4.798
 
 
 297
 
 
 297
 
 
 297
 
 
 262
 
 
 
 
 RVB (Zakelijke lasten)
 
 
 51.697
 
 
 0
 
 
 51.697
 
 
 3.048
 
 
 54.745
 
 
 3.048
 
 
 3.048
 
 
 3.048
 
 
 3.048
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 120.282
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 120.282
 
 
 
 
 24.249
 
 
 
 
 144.531
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Geschatte budgetflexibiliteit
 
 Tabel 21 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 9
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 juridisch verplicht
 
 
 96%
 
 
 
 
 bestuurlijk gebonden
 
 
 0%
 
 
 
 
 beleidsmatig gereserveerd
 
 
 4%
 
 
 
 
 nog niet ingevuld/vrij te besteden
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 Juridisch verplicht
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 9 is 96% juridisch verplicht.
 9.1 Doelmatige Rijkshuisvesting 
 Bijdrage aan agentschappen
 RVB (bijdrage voor Hoge Colleges van Staat)
 Dit betreft een saldo van diverse mutaties.
 Na oplevering van de tijdelijke huisvesting van de Tweede Kamer is gebleken dat er aanvullende werkzaamheden nodig zijn ten aanzien van een aantal verscherpte eisen, dit ondanks de oplevering conform het Programma van Eisen (PvE). Dit komt voort uit een dreigingsanalyse die is uitgevoerd. De werkzaamheden hebben betrekking op de beveiliging van de omgeving en de parkeergarage. Ook vinden er, om vertrouwelijke gesprekken te kunnen voeren, aanpassingen plaats in de akoestiek. Hiervoor wordt in 2023 € 1,3 mln. toegevoegd aan de begroting en tussen 2024 en 2026 wordt er gemiddeld € 5,6 mln. toegevoegd.
 Voor de Tweede Kamer is extra huisvesting nodig rond het Binnenhof, zodat na de renovatie voldoende ruimte is voor de gehele organisatie. Dit is onder meer het gevolg van het wegvallen van enkele huurpanden, de extra ruimtebehoefte als gevolg van de motie-Jetten c.s. (kamerstukken II 2020/21, 35300, nr. 19) en aanvullende benodigde m2 door het aantal parlementaire onderzoeken en enquêtes. Daarnaast worden voor de huidige dependances ontwerp- en voorbereidingskosten gemaakt voor een aanstaande renovatie. Vanaf 2027 wordt daardoor de structurele bijdrage aan het RVB met circa € 3,9 mln. verhoogd. 
 In 2022 is het definitief ontwerp voor de Technische Hoofdinfrastructuur (THI) vastgesteld. Als gevolg van aanvullende veiligheidseisen moet de THI 70% groter worden uitgevoerd dan oorspronkelijk was voorzien. Er worden daartoe vanaf 2026 budgetten (onder de disclaimer veiligheid) toegevoegd aan de begroting (vanaf 2027 structureel circa € 3,2 mln.). Daarnaast zijn voor het doorvoeren van aanvullende eisen op het gebied van veiligheid en duurzaamheid structureel hogere advies- en ontwerpkosten nodig dan tot op heden was voorzien. De bijdrage wordt hiervoor vanaf 2027 structureel verhoogd met circa € 1,5 mln.
 Net als in 2022 worden in 2023 kosten gemaakt voor de inzet van het programmabureau en het omgevingsmanagement (circa € 3,5 mln. in 2023) en de beveiligings- en leegstandskosten van het Binnenhofcomplex voor de periode tussen het vertrek van de gebruikers en het contracteren van de aannemers voor de uitvoeringswerkzaamheden (circa € 5,2 mln. in 2023). Beide kosten zijn gegeven hun aard niet activeerbaar bij het RVB en vormen geen onderdeel van het reguliere investeringsbudget bij huisvestingsprojecten.
 In het najaar van 2021 is besloten dat de tijdelijke huisvesting van het ministerie van Algemene Zaken (AZ) op het Catshuisterrein geen doorgang zou vinden. De initiële datum voor de verhuizing van AZ was halverwege 2023. Deze datum is echter verschoven naar begin 2024. Het kasritme van de beschikbare middelen wordt hierop aangepast.
 In 2022 zijn er extra middelen toegekend aan het ministerie van Algemene Zaken (AZ) voor het langer verblijven op het Binnenhof. Aangezien de bouwplaats halverwege 2022 officieel gesloten werd zijn niet alle voorziene kosten gemaakt in 2022. In 2023 wordt het werk weer voortgezet. Hiervoor wordt circa € 3,3 mln. via de eindejaarsmarge toegevoegd aan de begroting.
 Tot slot is er een toevoeging van de loon- en prijsbijstelling tranche 2023.
 9.2 Beheer materiële activa 
 Zakelijke lasten 
 Dit betreft de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling tranche 2023.
 Ontvangsten
 Ten eerste worden de ontvangsten met circa € 6,5 mln. verlaagd als gevolg van minder ontvangsten uit ingebruikgevingen van vastgoed, voornamelijk door lagere (erf)pracht- en huuropbrengsten en door de juiste toewijzing van de materieel beheerder. Hierdoor verschuiven ontvangsten naar het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Rijkswaterstaat. Dit betreft dubbel begrote ontvangsten.
 Door de verkoop van de pachtboerderijen aan het RVB nemen de uitgaven op de budgetten voor onderhoud en beheer, bijdrage aan RVB voor de bijbehorende apparaatslasten en de ontvangsten uit ingebruikgeving af. Als gevolg hiervan wordt de raming van de ontvangsten naar beneden bijgesteld met circa € 1,6 mln.
 Tot slot omvatten de ontvangsten de definitieve afrekening van 2022 van de bevoorschotting aan het RVB uit de begroting van BZK (VII). Deze middelen (circa € 35,6 mln.) worden ingezet voor diverse tegenvallers binnen dit artikel.
 
 
 
 3.9
 Artikel 14. Slavernijverleden: fonds en herdenkingscomité
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 22 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 14 Slavernijverleden: fonds en herdenkingscomité (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 106.000
 
 
 
 
 107.002
 
 
 
 
 7.999
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 106.000
 
 
 
 
 107.002
 
 
 
 
 7.999
 
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke initiatieven
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 50.000
 
 
 50.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bewustwording, betrokkenheid en doorwerking
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Herdenkingscomité
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 8.000
 
 
 8.002
 
 
 7.999
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bewustwording, betrokkenheid en doorwerking
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 23.000
 
 
 24.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Geschatte budgetflexibiliteit
 
 Tabel 23 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 14
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 juridisch verplicht
 
 
 0%
 
 
 
 
 bestuurlijk gebonden
 
 
 100%
 
 
 
 
 beleidsmatig gereserveerd
 
 
 0%
 
 
 
 
 nog niet ingevuld/vrij te besteden
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 Juridisch verplicht
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 14 is 0% juridisch verplicht.
 Uitgaven 
 Op 19 december heeft de regering excuses aangeboden voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden: postuum aan alle tot slaaf gemaakten die wereldwijd onder dat handelen hebben geleden, aan hun dochters en zonen, en aan al hun nazaten tot in het hier en nu. Zij maakt deze excuses voor de rol en betrokkenheid van onze historische, bestuurlijke voorgangers bij het toestaan, mogelijk maken, bevorderen, bestendigen en profiteren van slavenhandel en slavernij die de menselijke waardigheid langdurig en structureel hebben ondermijnd. Voorts voor het feit dat de achtereenvolgende regeringen na 1863 te weinig hebben gezien en erkend dat het slavernijverleden een negatieve doorwerking had en heeft.
 Op 22 februari 2023 is de Tweede Kamer per brief geïnformeerd dat een begrotingsartikel binnen de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het beste past bij de ambitie die het kabinet heeft uitgesproken om de invulling van de middelen laagdrempelig en langdurig vorm te geven in een fonds (Kamerstukken II 2022/23, 36284, nr. 28). Daarom is dit artikel op de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vormgegeven ten behoeve van de middelen naar aanleiding van de excuses voor het Slavernijverleden. Het fonds heeft een omvang van € 200 mln. ter ondersteuning van kennis en bewustwording, erkenning en herdenken en de doorwerking en verwerking van het slavernijverleden, waarvan € 100 mln. wordt besteed aan een subsidieregeling voor maatschappelijke initiatieven en € 100 mln. wordt besteed aan andere maatregelen op het gebied van bewustwording, herdenken, doorwerking en verwerking. De invulling van de middelen vindt plaats in samenspraak met onder andere nazaten en betrokken maatschappelijke en grass roots organisaties in Nederland en het Caribisch deel van het koninkrijk. Ook wordt met Suriname, met onder meer maatschappelijke en grass roots organisaties in Suriname, gesproken over hoe zij betrokken kunnen worden bij de invulling van het fonds. De door het Ministerie van Buitenlandse Zaken aangestelde Speciaal Gezant voert mede hierover gesprekken met Surinaamse belanghebbenden.
 De invulling van de beoogde doelen vereist ruimte om de middelen voor deze doelen te behouden over de jaargrenzen heen. Daarom is er sprake van 100% eindejaarsmarge op de fondsmiddelen zodat de middelen meerjarig beschikbaar zijn. Er is een tentatieve verdeling van de middelen over de financiële instrumenten gemaakt. De verdeling wordt op een later moment in samenspraak waar nodig nog aangepast.
 Subsidies (regelingen)
 Maatschappelijke initiatieven
 Dit betreft de incidentele bijdragen van diverse departementen aan het fonds ter financiering van beleid dat ziet op kennis en bewustwording naar aanleiding van de excuses voor het slavernijverleden.
 Bewustwording, betrokkenheid en doorwerking
 Dit betreft de incidentele bijdragen van diverse departementen aan het fonds ter financiering van beleid dat ziet op ondersteuning van kennis en bewustwording, erkenning en herdenken, en de doorwerking en verwerking van het slavernijverleden. 
 Herdenkingscomité
 Dit betreft de structurele bijdragen vanaf 2024 van diverse departementen ter ondersteuning van het op te richten Herdenkingscomité. Vanuit de begroting van BZK wordt met ingang van 2024 € 0,2 mln. structureel bijgedragen. De bijdrage van BZK is samengesteld uit ingehouden LPO middelen.
 Opdrachten 
 Bewustwording, betrokkenheid en doorwerking
 Dit betreft de incidentele bijdragen van diverse departementen aan het fonds ter financiering van beleid dat ziet op kennis en bewustwording naar aanleiding van de excuses voor het slavernijverleden. Vanuit de begroting van BZK is er sprake van een incidentele bijdrage van € 5,9 mln. De bijdrage van BZK is samengesteld uit ingehouden LPO middelen. 
 
 Bijdrage andere begrotingshoofdstukken
 
 Diverse bijdragen
 Dit betreft de incidentele bijdragen van diverse departementen aan het fonds ter financiering van beleid dat ziet op ondersteuning van kennis en bewustwording, erkenning en herdenken, en de doorwerking en verwerking van het slavernijverleden. Voor 2023 worden middelen gereserveerd om tijdens het Herdenkingsjaar Slavernijverleden een start te maken met onder andere de toezeggingen die op OCW-domeinen zijn gedaan.
 
 
 
 
 4
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 4.1
 Artikel 11. Centraal apparaat 
 
 
 Tabel 24 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 540.397
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 540.397
 
 
 
 
 198.183
 
 
 
 
 738.580
 
 
 
 
 48.125
 
 
 
 
 44.564
 
 
 
 
 50.361
 
 
 
 
 44.142
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 541.071
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 541.071
 
 
 
 
 198.183
 
 
 
 
 739.254
 
 
 
 
 48.125
 
 
 
 
 44.564
 
 
 
 
 50.361
 
 
 
 
 44.142
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaat (excl. AIVD)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 248.053
 
 
 0
 
 
 248.053
 
 
 82.437
 
 
 330.490
 
 
 28.329
 
 
 27.156
 
 
 29.458
 
 
 24.424
 
 
 
 
 Inhuur externen
 
 
 26.099
 
 
 0
 
 
 26.099
 
 
 38.668
 
 
 64.767
 
 
 4.722
 
 
 1.869
 
 
 4.093
 
 
 2.908
 
 
 
 
 Overige personele uitgaven
 
 
 4.404
 
 
 0
 
 
 4.404
 
 
 326
 
 
 4.730
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage SSO's
 
 
 249.136
 
 
 0
 
 
 249.136
 
 
 52.950
 
 
 302.086
 
 
 13.716
 
 
 13.761
 
 
 14.976
 
 
 14.976
 
 
 
 
 ICT
 
 
 1.405
 
 
 0
 
 
 1.405
 
 
 5.803
 
 
 7.208
 
 
 32
 
 
 52
 
 
 52
 
 
 52
 
 
 
 
 Overige materiële uitgaven
 
 
 11.938
 
 
 0
 
 
 11.938
 
 
 17.997
 
 
 29.935
 
 
 1.309
 
 
 1.709
 
 
 1.765
 
 
 1.765
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 36
 
 
 0
 
 
 36
 
 
 2
 
 
 38
 
 
 11
 
 
 11
 
 
 11
 
 
 11
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 19.303
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 19.303
 
 
 
 
 122.183
 
 
 
 
 141.486
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Personele uitgaven
 Eigen personeel
 Het gaat hier om diverse mutaties, voornamelijk:
 - Weerbaar bestuur en verkiezingsagenda: Om capaciteitsuitgaven voor onder andere de uitvoering van de Verkiezingsagenda en de versterking van de weerbaarheid van decentrale politieke ambtsdragers tegen bedreiging en ondermijning (weerbaar bestuur) op het juiste artikel en het juiste instrument te kunnen verantwoorden, worden middelen gerealloceerd van beleidsartikel 1 naar artikel 11.
 - POK-project Gebruiker centraal: Dit betreft een reallocatie van middelen om de werkzaamheden in het kader van het project Gebruiker Centraal op het instrument bijdrage agentschappen ICTU te verantwoorden (artikel 6). Eerder was er een personele inzet voorzien, maar ICTU zal een bijdrage ontvangen om de werkzaamheden uit te voeren.
 -WAU-project Your Europe: Dit betreft een reallocatie van middelen om de werkzaamheden in het kader van het project Your Europe op het instrument opdrachten op beleidsartikel 6 te verantwoorden. Eerder was een personele inzet voorzien, maar dit zal worden gerealiseerd door middel van opdrachten (artikel 6).
 - POK Hoogwaardige dienstverlening: Om de capaciteitsuitgaven voor POK Hoogwaardige dienstverlening op het juiste artikel en het juiste instrument te kunnen verantwoorden, worden middelen gerealloceerd (vanaf artikel 6 naar artikel 11).
 - Inzet Personeel & Organiosatie (P&O) adviseurs bij de SSO's: Dit betreft kosten voor de werkzaamheden die P&O adviseurs verrichten voor de SSO's en agentschappen.
 - Om de woningbouwopgave te realiseren is versterking van de capaciteit nodig om de doelen te kunnen realiseren, beleid verder te ontwikkelen en te evalueren. Hiervoor worden middelen vanaf de aanvullende post van het ministerie van Financien overgeboekt naar deze begroting.
 - Er zijn medewerkers gedetacheerd vanuit andere organisatieonderdelen. Een deel van de facturen daarvan uit 2022 wordt in 2023 ontvangen en betaald. Daarnaast zijn de facturen voor vervoer (Shuttel), Public Value Management en Pilot Leasefietsen niet tijdig ontvangen waardoor de betaling pas in 2023 plaatsvindt. Hiervoor wordt de eindejaarsmarge ingezet.
 - Om te kunnen voldoen aan de Woo, Archiefwet en de AVG-wet en naar aanleiding van de toeslagenaffaire is een goede informatiehuishouding noodzakelijk. Als stelselpartij speelt Doc-Direkt hier een belangrijke interdepartementale rol in, onder andere door inzet van informatiespecialisten en tooling. Om die rol goed in te kunnen vullen zijn extra middelen nodig om de organisatie door te kunnen ontwikkelen naar een volwaardig SSO Informatiehuishouding. Deze middelen zijn bedoeld om dit verandertraject uit te werken.
 - Tariefgefinancierde dienstverlening: Met deze mutatie wordt de stand van de uitgaven- en ontvangstenbudgetten voor het tariefgefinancierde deel van Doc-Direkt, RIS en OBF op het juiste niveau gebracht.
 - Verder is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 van € 22,6 mln. verwerkt.
 Inhuur externen
 Het gaat hier om diverse mutaties, voornamelijk: 
 - Digitale Overheid: dit betreft een reallocatie ten behoeve van de gewenste capaciteit voor de uitdagingen op het gebied van de Digitale Overheid zoals het kennisdelen binnen de overheid als uitwerking van de enveloppe dienstverlening. 
 - Informatiehuishouding: Doc-direkt ontvangt conform de vastgestelde verdeling van de informatiehuishoudingsmiddelen van de stelselpartijen budget voor 2023.
 - Doorontwikkeling Doc-Direkt: naast eigen personeel wordt ook externe inhuur ingezet om de organisatie door te kunnen ontwikkelen naar een SSO informatiehuishouding. Zie toelichting op eigen personeel. 
 - Tariefgefinancierde dienstverlening: Met deze mutatie wordt de stand van de uitgaven- en ontvangstenbudgetten voor het tariefgefinancierde deel van Doc-Direkt op het juiste niveau gebracht.
 - Loon- en prijsbijstelling tranche 2023: Met deze mutatie wordt de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 van € 3,3 mln. verwerkt
 Materiële uitgaven
 Bijdrage SSO's
 Het gaat hier om diverse mutaties, namelijk de tariefgefinancierde dienstverlening. Met deze mutatie wordt de stand van de uitgaven- en ontvangstenbudgetten voor het tariefgefinancierde deel van Doc-Direkt op het juiste niveau gebracht.
 Daarnaast betreft dit de dienstverleningsovereenkomsten van de SSO's. De raming van de kosten van de dienstverlening van de baten-lastenagentschappen die via het kerndepartement lopen voor de dienstverleningsovereenkomsten (DVA's).
 Verder is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 van € 1,5 mln. verwerkt.
 ICT
 Het gaat hier om diverse mutaties, voornamelijk de tariefgefinancierde dienstverlening. Met deze mutatie wordt de stand van de uitgaven- en ontvangstenbudgetten voor het tariefgefinancierde deel van Doc-Direkt op het juiste niveau gebracht.
 Overige materiële uitgaven
 Het gaat hier om diverse mutaties, voornamelijk de tariefgefinancierde dienstverlening. Met deze mutatie wordt de stand van de uitgaven- en ontvangstenbudgetten voor het tariefgefinancierde deel van de Organisatie voor Bedrijfsvoering en Financiën (OBF), de Rijks Inkoop Samenwerking (RIS) en Doc-Direkt op het juiste niveau gebracht.
 Daarnaast betreft dit het POK-budget dat door de stelselpartijen is toegekend voor 2023 in het kader van informatiehuishouding (IHH).
 Verder is de loon- en prijsbijstelling tranche 2023 van € 1,4 mln. verwerkt.
 Ontvangsten 
 Dit betreft voornamelijk tariefgefinancierde dienstverlening van OBF, RIS en Doc-Direkt. Met deze mutatie wordt de stand van de uitgaven- en ontvangstenbudgetten voor het tariefgefinancierde deel van deze organisaties op het juiste niveau gebracht. 
 
 
 
 4.2
 Artikel 12. Algemeen
 
 
 Tabel 25 Algemeen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 25.640
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.640
 
 
 
 
 20.360
 
 
 
 
 46.000
 
 
 
 
 171.605
 
 
 
 
 131
 
 
 
 
 131
 
 
 
 
 117
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 95.890
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 95.890
 
 
 
 
 20.360
 
 
 
 
 116.250
 
 
 
 
 171.605
 
 
 
 
 131
 
 
 
 
 131
 
 
 
 
 117
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse subsidies
 
 
 757
 
 
 0
 
 
 757
 
 
 69
 
 
 826
 
 
 63
 
 
 41
 
 
 41
 
 
 26
 
 
 
 
 Koninklijk Paleis Amsterdam
 
 
 55
 
 
 0
 
 
 55
 
 
 4
 
 
 59
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (Inter)nationale samenwerking
 
 
 211
 
 
 0
 
 
 211
 
 
 14
 
 
 225
 
 
 ‒ 18
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 13
 
 
 
 
 Diverse opdrachten
 
 
 325
 
 
 0
 
 
 325
 
 
 55
 
 
 380
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 4
 
 
 0
 
 
 4
 
 
 7
 
 
 11
 
 
 9
 
 
 11
 
 
 11
 
 
 9
 
 
 
 
 POK - BZK transparant
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 47
 
 
 47
 
 
 41
 
 
 41
 
 
 41
 
 
 41
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwijtschelden publieke schulden
 
 
 72.003
 
 
 0
 
 
 72.003
 
 
 ‒ 2.003
 
 
 70.000
 
 
 160.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eigenaarsbijdrage
 
 
 11.550
 
 
 0
 
 
 11.550
 
 
 0
 
 
 11.550
 
 
 11.482
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 POK - BZK transparant
 
 
 1.257
 
 
 0
 
 
 1.257
 
 
 0
 
 
 1.257
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Diverse bijdragen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiën (IXB)
 
 
 9.728
 
 
 0
 
 
 9.728
 
 
 22.162
 
 
 31.890
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 17.968
 
 
 
 
 17.968
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Bijdrage aan medeoverheden
 Kwijtschelden publieke schulden
 Gemeenten en Waterschappen kunnen hun uitgaven, die voortvloeien uit het kwijtschelden van gemeentelijke en waterschapslasten aan gedupeerden van de kindertoeslagenaffaire, declareren op basis van nacalculatie (werkelijke kosten). In 2022 kon volgens de voorwaarden nog niet tot betaling worden overgegaan, waardoor het beschikbare budget van € 160 mln. niet tot uitputting is gekomen. Deze middelen zijn volgens afspraak in de 2e suppletoire begroting 2022 generaal afgeboekt en worden in de deze suppletoire begroting weer opgeboekt. De verwachting is dat het beschikbare bedrag circa € 70 mln. in 2023 toereikend zal zijn, waardoor het gewenst is om € 160 mln. door te schuiven naar 2024. Verder betreft het een correctie op de ontvangen LPO-uitkering op dit budget.
 Bijdrage aan agentschappen
 Eigenaarsbijdrage
 Dit betreffen kosten voor een meerjarig doorontwikkeltraject van SSC-ICT met het doel de interne organisatie beter te laten functioneren, tegen het gewenste kwaliteitsniveau en op het juiste beveiligingsniveau. Met de inzet van de afroming van het surplus eigen vermogen uit 2022 kan € 11,5 mln. aan kosten in 2024 gedekt worden. 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 Financiën (IXB)
 Dit betreft de opgelegde voorlopige aanslag 2023 en de actualisatie van de te betalen vennootschapsbelasting 2022 over de generale ontvangsten voor de veiling van locaties voor benzinestations langs Rijkswegen en bodemwinning.
 Ontvangsten
 De ontvangsten hebben betrekking op de afroming van de surplussen van het eigen vermogen van FMH (€ 4 mln.) en SSC-ICT (€ 11,5 mln.). BZK gaat deze surplussen inzetten ter dekking van de doorontwikkelingskosten voor Doc-Direkt en SSC-ICT. Verder betreft het de afroming van het surplus van het eigen vermogen van het RVB (€ 2,4 mln.). Onder andere het surplus van het RVB wordt ingezet om tegenvallers op beleidsartikel 9 op te lossen.
 
 
 
 4.3
 Artikel 13. Nog onverdeeld
 
 
 Tabel 26 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2023 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (3)=(1)+(2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3)+(4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.931
 
 
 
 
 14.931
 
 
 
 
 5.802
 
 
 
 
 2.560
 
 
 
 
 1.296
 
 
 
 
 418
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.931
 
 
 
 
 14.931
 
 
 
 
 5.802
 
 
 
 
 2.560
 
 
 
 
 1.296
 
 
 
 
 418
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 14.931
 
 
 14.931
 
 
 5.802
 
 
 2.560
 
 
 1.296
 
 
 418
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Nog te verdelen
 Prijsbijstelling
 Dit betreft het restant van de prijsbijstelling na de toevoeging aan de artikelen van de tranche 2023 en de extra tranche 2022 prijsbijstelling voor het begrotingshoofdstuk Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
 
 
 
 
 5
 Agentschappen
 
 
 
 5.1
 Organisatie en Personeel Rijk (O&P Rijk) (Voorheen P-Direkt)
 
 
 Algemeen
 
 P-Direkt gaat in 2023 samen met UBR Personeel en UBR Binnenwerk verder onder de naam Organisatie en Personeel Rijk (O&P Rijk). In deze suppletoire begroting worden deze organisatieonderdelen samengevoegd in de begroting van O&P Rijk.
 
 Exploitatieoverzicht
 
 
 Tabel 27 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap O&P Rijk (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 115.204
 
 
 155.140
 
 
 270.344
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 104.020
 
 
 48.946
 
 
 152.966
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 10.672
 
 
 104.281
 
 
 114.953
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 512
 
 
 1.913
 
 
 2.425
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 115.204
 
 
 
 
 155.140
 
 
 
 
 270.344
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 112.939
 
 
 154.922
 
 
 267.861
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 68.753
 
 
 99.363
 
 
 168.116
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 58.415
 
 
 83.758
 
 
 142.173
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 9.173
 
 
 12.158
 
 
 21.331
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 1.165
 
 
 3.447
 
 
 4.612
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 44.186
 
 
 55.559
 
 
 99.745
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 11.608
 
 
 2.494
 
 
 14.102
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 30.662
 
 
 19.591
 
 
 50.253
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 1.916
 
 
 33.474
 
 
 35.390
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 2.265
 
 
 218
 
 
 2.483
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 100
 
 
 59
 
 
 159
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 100
 
 
 59
 
 
 159
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 2.165
 
 
 159
 
 
 2.324
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 115.204
 
 
 
 
 155.140
 
 
 
 
 270.344
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Baten
 
 Omzet
 De omzetstijging is tweeledig: de toevoeging van de organisatieonderdelen UBR Personeel en UBR Binnenwerk vanuit de ontvlechting van UBR en de overige mutaties als gevolg van onder andere de gemaakte prijs- en productieafspraken voor het jaar 2023, zie specificatie in tabel 28. 
 
 Tabel 28 Overzicht mutaties O&P Rijk
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand OW 2023 P-Direkt
 
 
 Mutaties Ontvlechting uit UBR
 
 
 Overige Mutaties
 
 
 Totaal na 1e supp
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet
 
 
 
 
 115.204
 
 
 
 
 103.339
 
 
 
 
 51.801
 
 
 
 
 270.344
 
 
 
 
 
 waarvan Moeder
 
 
 104.020
 
 
 19.018
 
 
 29.928
 
 
 152.966
 
 
 
 
 waarvan Overige departementen
 
 
 10.672
 
 
 82.935
 
 
 21.346
 
 
 114.953
 
 
 
 
 waarvan Derden
 
 
 512
 
 
 1.386
 
 
 527
 
 
 2.425
 
 
 
 
 
 De overige mutaties hebben voornamelijk drie oorzaken. Eind 2022 zijn de tarieven 2023 op basis van de toen geldende inflatiecijfers geactualiseerd. De tarieven zijn ten opzichte van de ontwerpbegroting 2023 verhoogd. 
 Tevens is het eind van het jaar voor de UBR onderdelen Personeel en Binnenwerk het moment om de afspraken met de afnemers te herijken: zo zijn er in het kader van de banenafspraak voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt hogere doelen afgesproken ten aanzien van het aantal te creëren banen. 
 Tot slot is de voorheen bij het UBR onderdeel Personeel toegepaste presentatie op zowel omzet als kosten aangepast. De reden is dat hiermee een beter inzicht wordt gegeven in de daadwerkelijke doorbelasting vanuit O&P Rijk aan de departementen en ook een volledig beeld van de productiekosten. 
 
 Lasten
 
 Apparaatskosten
 De kostenstijging is tweeledig: de toevoeging van de organisatieonderdelen UBR Personeel en UBR Binnenwerk vanuit de ontvlechting van UBR en de overige mutaties als gevolg van onder andere de gemaakte prijs- en productieafspraken voor het jaar 2023.
 
 Tabel 29 Apparaatskosten O&P Rijk (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand OW 2023 P-Direkt
 
 
 Mutaties Ontvlechting uit UBR
 
 
 Overige Mutaties
 
 
 Totaal na 1e supp
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 
 
 115.204
 
 
 
 
 103.339
 
 
 
 
 51.801
 
 
 
 
 270.344
 
 
 
 
 
 Personeel
 
 
 68.753
 
 
 83.858
 
 
 15.505
 
 
 168.116
 
 
 
 
 Materieel
 
 
 44.186
 
 
 19.158
 
 
 36.401
 
 
 99.745
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 2.265
 
 
 323
 
 
 ‒ 105
 
 
 2.483
 
 
 
 
 
 Personele kosten
 De personele kostenstijging worden naast de toevoeging van het personeel van de UBR onderdelen veroorzaakt door de hogere prijs- en productieafspraken eind 2022 ten opzichte van de raming in de ontwerpbegroting 2023.
 Materiele kosten
 De materiele kostenstijging wordt daarnaast ook veroorzaakt door hogere doorbelastingen van bedrijfsvoeringskosten als gevolg van de ontvlechting van UBR. En het zichtbaar maken van de volledige inkoop ten behoeve van integraal doorbelaste dienstverlening met productverantwoordelijkheid van het UBR onderdeel Personeel.
 
 Tabel 30 Kasstroomoverzicht O&P Rijk (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 20.959
 
 
 
 
 17.342
 
 
 
 
 38.301
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 115.204
 
 
 155.140
 
 
 270.344
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 117.939
 
 
 ‒ 154.922
 
 
 ‒ 272.861
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 ‒ 2.735
 
 
 
 
 218
 
 
 
 
 ‒ 2.517
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 1.740
 
 
 0
 
 
 ‒ 1.740
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 1.740
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 1.740
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 ‒ 780
 
 
 0
 
 
 ‒ 780
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 780
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 780
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 15.704
 
 
 
 
 17.560
 
 
 
 
 33.264
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Operationele kasstroom
 De mutatie op de operationele kasstroom wijkt weinig af maar de omvang van de ontvangsten en de uitgaven stijgt evenredig met de toename van de baten en de lasten als gevolg van de samenvoeging van P-Direkt, UBR-Personeel en UBR-Binnenwerk tot de nieuwe organisatie O&P Rijk.
 
 
 
 5.2
 Rijksorganisatie voor Ontwikkeling, Digitalisering en Innovatie (RODI) (Voorheen Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk (UBR))
 
 Algemeen
 
 Het agentschap UBR (Uitvoeringsbedrijf Rijk) gaat vanaf 1 januari 2023 in afgeslankte vorm door onder de naam Rijksorganisatie voor Ontwikkeling, Digitalisering en Innovatie (Rijksorganisatie ODI). De overige activiteiten van het agentschap UBR zijn vanaf 1 januari 2023 herverdeeld over:
 
 
 1.
 Rijksorganisatie voor Beveiliging en Logistiek (RBL).
 
 
 2.
 Organisatie en Personeel en Rijk (O&P Rijk)
 
 
 3.
 Rijksinkoopsamenwerking (RIS)
 
 
 4.
 Organisatie voor Bedrijfsvoering en Financiën (OBF)
 
 
 5.
 Logius (onderdeel KOOP1KOOP is al bij de ontwerpbegroting 2023 van Logius ondergebracht.)
 
 
 
 De omzet en kosten verbonden aan activiteiten die zijn ontvlochten uit Rijksorganisatie ODI (voorheen UBR) zijn als volgt:
 
 Tabel 31 Ontvlechtingsoverzicht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand OW 2023
 
 
 Ontvlechting UBR
 
 
 Stand na ontvlechting UBR
 
 
 
 
 
 
 
 Van:
 
 
 
 UBR (oud)*
 
 
 325.110
 
 
 ‒ 244.028
 
 
 81.082
 
 
 
 
 
 Naar:
 
 
 
 RBL
 
 
 0
 
 
 116.768
 
 
 116.768
 
 
 
 
 
 O&P Rijk
 
 
 0
 
 
 103.339
 
 
 103.339
 
 
 
 
 
 RIS**
 
 
 0
 
 
 17.506
 
 
 17.506
 
 
 
 
 
 OBF**
 
 
 0
 
 
 6.415
 
 
 6.415
 
 
 
 
 
 Logius
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal:
 
 
 
 
 325.110
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 325.110
 
 
 
 
 
 * UBR gaat in afgeslankte vorm verder onder de naam ODI (Rijksorganisatie voor Ontwikkeling, Digitalisering en Innovatie
 
 
 
 
 ** De onderdelen RIS en OBF worden onder begrotingsartikel 11 gepositioneerd (als kasdienst)
 
 
 
 
 
 
 Exploitatieoverzicht
 
 Hier volgen mutaties die plaatsgevonden hebben ten opzichte van de vastgestelde begroting. Daarna volgt een toelichting op de verschillen tussen «Stand na ontvlechting UBR» (tabel 31) en de laatste kolom (3) in tabel 32.
 
 Tabel 32 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap RODI (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 325.110
 
 
 ‒ 229.268
 
 
 95.842
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 108.346
 
 
 ‒ 69.504
 
 
 38.842
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 212.322
 
 
 ‒ 157.606
 
 
 54.716
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 4.441
 
 
 ‒ 2.157
 
 
 2.284
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 325.110
 
 
 
 
 ‒ 229.268
 
 
 
 
 95.842
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 325.110
 
 
 ‒ 229.268
 
 
 95.842
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 220.410
 
 
 ‒ 143.136
 
 
 77.274
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 189.585
 
 
 ‒ 120.341
 
 
 69.244
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 21.397
 
 
 ‒ 18.797
 
 
 2.600
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 9.428
 
 
 ‒ 3.998
 
 
 5.430
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 104.066
 
 
 ‒ 85.498
 
 
 18.568
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 5.715
 
 
 ‒ 5.585
 
 
 130
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 19.416
 
 
 ‒ 8.900
 
 
 10.516
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 78.936
 
 
 ‒ 71.013
 
 
 7.923
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 634
 
 
 ‒ 634
 
 
 0
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 335
 
 
 ‒ 335
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 185
 
 
 ‒ 185
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 0
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 299
 
 
 ‒ 299
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 325.110
 
 
 
 
 ‒ 229.268
 
 
 
 
 95.842
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Baten
 
 
 
 Omzet
 
 Ten opzichte van de stand na ontvlechting UBR, zie tabel 31, is de omzet van Rijksorganisatie ODI bijgesteld van € 81,1 mln. naar € 95,8 mln. De toename van € 14,7 mln. wordt verklaard door:
 
 
 –
 Tariefstijging als gevolg van inflatie van 5,3% ten opzichte van waar in de OW 2023 rekening is gehouden. Het effect van deze afwijking is € 5,5 mln.
 
 
 –
 In 2023 is extra financiering beschikbaar gekomen voor het programma HR-ICT van € 4,4 mln.
 
 
 –
 Het programma Informatiehuishouding (IHH) heeft begin 2023 extra financiering gekregen van € 1,1 mln. 
 
 
 –
 Het aantrekken van extra capaciteit door extra vraag naar dienstverlening waardoor € 0,7 mln. aan extra omzet wordt verwacht.
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 Ten opzichte van de stand na ontvlechting, zie tabel 31, zijn ook de apparaatskosten in evenredigheid met de omzet toegenomen. Dit betreft voornamelijk kosten voor eigen personeel, externe inhuur en overige materiële lasten waaronder licentiekosten voor de uitvoering van diverse programma’s.
 
 
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Tabel 33 Kasstroomoverzicht RODI (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 46.890
 
 
 
 
 ‒ 44.690
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 325.110
 
 
 ‒ 229.268
 
 
 95.842
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 325.110
 
 
 229.268
 
 
 ‒ 95.842
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 45.890
 
 
 
 
 ‒ 43.690
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 De mutatie in de operationele kasstroom is het gevolg van de ontvlechting van UBR.
 De investeringskasstroom is voor € 0,5 mln. naar RBL en voor € 0,5 mln. naar OBF ontvlochten. 
 
 
 
 5.3
 Shared Service Centrum ICT (SSC-ICT)
 
 
 Exploitatieoverzicht
 
 
 Tabel 34 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap SSC-ICT (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 324.405
 
 
 21.089
 
 
 345.494
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 89.727
 
 
 5.617
 
 
 95.344
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 233.778
 
 
 15.415
 
 
 249.193
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 900
 
 
 57
 
 
 957
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 324.405
 
 
 
 
 21.089
 
 
 
 
 345.494
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 292.440
 
 
 17.415
 
 
 309.855
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 160.272
 
 
 8.399
 
 
 168.671
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 98.057
 
 
 ‒ 1.882
 
 
 96.175
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 56.881
 
 
 10.456
 
 
 67.337
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 5.334
 
 
 ‒ 175
 
 
 5.159
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 132.168
 
 
 9.016
 
 
 141.184
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 108.294
 
 
 4.906
 
 
 113.200
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 20.858
 
 
 165
 
 
 21.023
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 3.016
 
 
 3.945
 
 
 6.961
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 0
 
 
 780
 
 
 780
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 43.515
 
 
 2.894
 
 
 46.409
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 35.682
 
 
 2.177
 
 
 37.859
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 35.682
 
 
 2.177
 
 
 37.859
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 7.833
 
 
 717
 
 
 8.550
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 335.955
 
 
 
 
 21.089
 
 
 
 
 357.044
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten alle bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 ‒ 11.550
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 11.550
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 ‒ 11.550
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 11.550
 
 
 
 
 
 Programmakosten transitie
 
 
 11.550
 
 
 0
 
 
 11.550
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten reguliere bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Baten
 
 Omzet
 De omzet stijgt als gevolg van de sterk stijgende prijzen op de ICT markt en als gevolg van het CAO akkoord 2022. Daarnaast stijgt de afname van ICT voorzieningen binnen het verzorgingsgebied van SSC-ICT. Deze ontwikkelingen hebben zich tevens doorvertaald in de vastgestelde tarieven voor 2023 die SSC-ICT hanteert.
 
 Lasten
 
 
 
 Personele kosten
 
 De personele kosten omvatten alle kosten voor ambtelijk personeel, uitzendkrachten en inhuur van externe expertise. Als gevolg van de krapte op de ICT arbeidsmarkt blijft het inhuren van externe expertise noodzakelijk, zowel voor structurele als incidentele activiteiten. De personele kosten stijgen als gevolg van de hogere tarieven van externen en als gevolg van het CAO akkoord 2022. Daartegenover staat een lichte daling in de kosten eigen personeel als gevolg van de verwachte onderbezetting op het vaste ambtelijk personeel.
 
 Waarvan apparaat ICT
 
 De materiële kosten bestaan voor een belangrijk deel uit de directe inkoopkosten van de ICT dienstverlening. SSC-ICT ziet een stijging van kosten van leveranciers van dataopslagcapaciteit, applicatielicenties en onderhoud van ICT (besturings)systemen maar ook van huisvesting- en energiekosten. Tevens is een stijging zichtbaar in de afname van verschillende ICT voorzieningen binnen het verzorgingsgebied, zoals accounts, mobiele telefoons en laptops. 
 
 Waarvan overige materiële kosten
 
 Er is een hogere afname voor ICT voorzieningen ten behoeven van incidentele activiteiten zoals projecten. Hierdoor stijgen de overige materiële kosten
 
 Rentelasten
 Het ministerie van Financiën heeft de afgelopen jaren geen rente berekend over de rekening-courant van een Batenlastendienst. Vanaf 2023 gaat het ministerie van Financiën wel rente vergoeden of berekenen. Dit komt door het weer in rekening brengen van rente voor leenfaciliteiten in 2022. Als gevolg daarvan zien we een stijging van de rentelasten voor 2023. 
 Afschrijvingskosten
 De afschrijvingskosten hebben betrekking op investeringen in hard- en software en overige materiële vaste activa. Verwacht wordt dat de stijging in afname van ICT voorzieningen leidt tot hogere afschrijvingskosten in 2023.
 
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Tabel 35 Kasstroomoverzicht SSC-ICT (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 14.397
 
 
 
 
 ‒ 2.095
 
 
 
 
 12.302
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 324.405
 
 
 21.089
 
 
 345.494
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 292.440
 
 
 ‒ 17.415
 
 
 ‒ 309.855
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 31.965
 
 
 
 
 3.674
 
 
 
 
 35.639
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 60.000
 
 
 0
 
 
 ‒ 60.000
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 60.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 60.000
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 ‒ 11.482
 
 
 ‒ 11.482
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 11.550
 
 
 0
 
 
 11.550
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 ‒ 40.500
 
 
 0
 
 
 ‒ 40.500
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 60.000
 
 
 0
 
 
 60.000
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 31.050
 
 
 
 
 ‒ 11.482
 
 
 
 
 19.568
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 17.412
 
 
 
 
 ‒ 9.903
 
 
 
 
 7.509
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Operationele kasstroom
 De belangrijkste ontwikkeling qua kaseffect zijn de verwachte investeringen in hard- en software. Het gaat hierbij om periodieke vervanging persoonlijke mobiele apparatuur, netwerkapparatuur in het Overheid Data Centrum Rijswijk, servers en licenties alsook de vervanging van technisch verouderde systemen binnen het verzorgingsgebied van SSC-ICT. De ontvangsten stijgen met € 21,1 mln. als gevolg van stijgende personele en materiele kosten in 2023.
 
 
 Eenmalige uitkering aan het moederdepartement
 
 De eenmalige uitkering aan Moederdepartement betreft het surplus aan eigen vermogen dat wordt afgestort naar het moederdepartement.
 
 
 
 
 5.4
 Rijksvastgoedbedrijf (RVB)
 
 
 Exploitatieoverzicht
 
 
 Tabel 36 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap RVB (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 1.366.843
 
 
 51.633
 
 
 1.418.476
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 169.300
 
 
 4.828
 
 
 174.128
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 1.109.236
 
 
 37.486
 
 
 1.146.722
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 88.307
 
 
 9.319
 
 
 97.626
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 103.295
 
 
 ‒ 3.511
 
 
 99.784
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 1.470.138
 
 
 
 
 48.122
 
 
 
 
 1.518.260
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 377.733
 
 
 1.902
 
 
 379.635
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 292.491
 
 
 8.435
 
 
 300.926
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 248.115
 
 
 4.089
 
 
 252.204
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 44.377
 
 
 4.345
 
 
 48.722
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 85.241
 
 
 ‒ 6.533
 
 
 78.708
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 24.054
 
 
 ‒ 4.071
 
 
 19.983
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 36.410
 
 
 ‒ 494
 
 
 35.916
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 24.777
 
 
 ‒ 1.968
 
 
 22.809
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 90.584
 
 
 ‒ 1.399
 
 
 89.185
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 431.351
 
 
 5.938
 
 
 437.289
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 431.351
 
 
 5.938
 
 
 437.289
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 431.351
 
 
 5.938
 
 
 437.289
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 570.470
 
 
 41.682
 
 
 612.152
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 570.470
 
 
 41.682
 
 
 612.152
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 1.470.138
 
 
 
 48.122
 
 
 
 1.518.260
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Baten
 
 Omzet
 Door het verwerken van diverse stijgende kosten in de tarieven, waaronder energie, is sprake van een beperkte toename van de omzet.
 
 Lasten
 
 Overige lasten
 Er is in relatief kleine mate rekening gehouden met de inflatie en de stijgende energiekosten ten tijde van het opstellen van de ontwerpbergroting 2023 in het voorjaar van 2022. De kosten voor energie zijn sinds afgelopen voorjaar verder gestegen. Dit leidt ertoe dat er sprake is van een toename van de overige lasten. 
 Daarnaast kan de toename van de overige lasten worden verklaard door toegenomen servicekosten van inhuurpanden van kantoren. In deze servicekosten zit tevens een energiecomponent verwerkt. Verder is er een toename van de projectkosten regiotarief en een afname van de DBFMO (Design, Built, Maintain en Operate) lasten.
 
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Tabel 37 Kasstroomoverzicht RVB (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 303.182
 
 
 
 
 281.504
 
 
 
 
 584.686
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 2.343.253
 
 
 61.983
 
 
 2.405.236
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 1.911.902
 
 
 ‒ 82.220
 
 
 ‒ 1.994.122
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 431.351
 
 
 
 
 ‒ 20.237
 
 
 
 
 411.114
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 772.000
 
 
 173.000
 
 
 ‒ 599.000
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 772.000
 
 
 
 
 173.000
 
 
 
 
 ‒ 599.000
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 ‒ 2.423
 
 
 ‒ 2.423
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 ‒ 371.372
 
 
 16.135
 
 
 ‒ 355.237
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 772.000
 
 
 ‒ 173.000
 
 
 599.000
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 400.628
 
 
 
 
 ‒ 159.288
 
 
 
 
 241.340
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 363.162
 
 
 
 
 274.978
 
 
 
 
 638.140
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 De mutatie Rekening Courant RHB wordt verklaard doordat de nieuwe stand is gebaseerd op het jaarverslag 2022.
 De mutatie ‘totaal ontvangsten operationele kasstroom’ wordt verklaard door toename van zowel de totale omzet als de programmagelden van Defensie. Er is echter een afname van de programmagelden van BZK door lagere geraamde opbrengsten voor materieel beheerders van de externe ingebruikgevingen en de verkopen.
 De mutatie «totaal operationele kasstroom» wordt verklaard door de hogere overige lasten, zoals hierboven toegelicht, en de programmagelden van Defensie. De eenmalige uitkering aan het moederdepartement is de afroming van het Eigen Vermogen van 2022 op basis van het Jaarverslag 2022. Verder heeft voortschrijdend inzicht geleid tot een nieuwe prognose, die tot gevolg heeft dat het onvoorwaardelijke beroep op de leenfaciliteit t.o.v. de ontwerpbegroting wordt verlaagd met € 173 mln.
 
 
 
 5.5
 Dienst van de Huurcommissie (DHC)
 
 
 Exploitatieoverzicht
 
 
 Tabel 38 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap DHC (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 18.229
 
 
 4.758
 
 
 22.987
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 8.715
 
 
 4.108
 
 
 12.823
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 9.514
 
 
 650
 
 
 10.164
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 18.229
 
 
 
 
 4.758
 
 
 
 
 22.987
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 18.130
 
 
 4.758
 
 
 22.888
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 14.881
 
 
 3.114
 
 
 17.995
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 10.588
 
 
 2.112
 
 
 12.700
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 3.643
 
 
 1.057
 
 
 4.700
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 650
 
 
 ‒ 55
 
 
 595
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 3.249
 
 
 1.644
 
 
 4.893
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 1.110
 
 
 1.571
 
 
 2.681
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 2.139
 
 
 73
 
 
 2.212
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 99
 
 
 0
 
 
 99
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 99
 
 
 0
 
 
 99
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 93
 
 
 0
 
 
 93
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 6
 
 
 0
 
 
 6
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 18.229
 
 
 
 
 4.758
 
 
 
 
 22.987
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Baten
 
 Omzet
 De dekking van de Huurcommissie is drieledig: de verhuurderbijdrage, de leges (beide opgenomen in de omzet derden) en de bijdrage van het moederdepartement.
 
 
 Waarvan omzet moederdepartement
 
 De bijdrage van het moederdepartement stijgt met € 4,1 mln. als gevolg van een fors hoger aantal geraamde zaken en de extra inspanningen die samenhangen met het Coalitieakkoord en de bijzondere projecten, als de verdere uitbouw van het nieuwe zaaksysteem en het nieuwe klantcontactcentrum. 
 
 Waarvan omzet derden
 
 Als gevolg van de verwachte extra zaakinstroom en de afhandeling daarvan stijgen de legesinkomsten naar verwachting met € 0,7 mln.
 
 
 Lasten
 
 Apparaatskosten
 Personele kosten
 Het proces van continue werving krijgt zijn doorwerking in 2023. Hierdoor stijgen de kosten voor het ambtelijk personeel. De externe inhuur is afgestemd op het verwachte aantal zaken. Ook in 2023 worden de huurverhogingszaken afgewikkeld via een apart project waarbij gebruik gemaakt moet worden van een fors aantal tijdelijke externe inhuurkrachten.
 Materiele kosten
 Met name de ICT uitgaven stijgen als gevolg van een aantal bijzondere projecten die de Huurcommissie dit jaar onderneemt om de organisatie verder te professionaliseren en de toegankelijkheid richting huurders en verhuurders te vergroten. Voorbeelden hiervan zijn de verdere uitbouw van het nieuwe zaaksysteem, de verdere vormgeving van het nieuwe klantcontactcentrum en de (door)ontwikkeling van de applicaties voor de gebrekencheck en de huurprijscheck.
 
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Tabel 39 Kasstroomoverzicht DHC (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 2.696
 
 
 
 
 ‒ 4.108
 
 
 
 
 ‒ 1.412
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 18.229
 
 
 9.258
 
 
 27.487
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 18.130
 
 
 ‒ 7.059
 
 
 ‒ 25.189
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 99
 
 
 
 
 2.199
 
 
 
 
 2.298
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 65
 
 
 0
 
 
 ‒ 65
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 65
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 65
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 2.730
 
 
 
 
 ‒ 1.909
 
 
 
 
 821
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Operationele kasstroom
 De hogere ontvangsten in de operationele kasstroom is mede het gevolg van de verhuurderbijdragen uit 2022 die in het jaar 2023 worden ontvangen. Door technische problemen is vorig jaar wel de beschikking vanuit de Huurcommissie verstuurd maar niet de factuur vanuit het CJIB. De uitgaven operationele kasstroom stijgen door de hogere zaaklast en de bijzondere projecten. Het Rekening Courantsaldo wordt met deze mutaties weer positief.
 
 
 
 5.6
 Rijksorganisatie Beveiliging en Logistiek (RBL)
 
 Algemeen
 Per 1 januari 2023 zijn, organisatieonderdelen van het voormalige UBR, RBO (Rijks Beveiligings Organisatie) IPKD (Interdepartementale Post- en Koeriersdienst) ondergebracht in één zelfstandige organisatie. Dit agentschap heeft de naam Rijksorganisatie Beveiliging en Logistiek (RBL). Rijksorganisatie Beveiliging en Logistiek (RBL) is ontstaan uit het agentschap UBR, waarbij als gevolg van de doorontwikkeling van UBR, diverse onderdelen vanaf 2023 zijn ontvlochten. 
 Het agentschap RBL heeft in 2022 met succes het oprichtingstraject doorlopen en is sinds 2023 formeel een agentschap. Vanuit het agentschap UBR (gaat in afgeslankte vorm verder onder de naam Rijksorganisatie ODI) vindt de ontvlechting bij de eerste suppletoire begroting plaats, waarvan het deel van de voormalige UBR- onderdelen RBO en IPKD in deze agentschapsparagraaf wordt opgenomen.
 Rijks Beveiligings Organisatie (RBO) 
 De RBO vervult een onmisbare functie binnen de Rijksoverheid. Ze beveiligt met zo’n 1.250 beveiligingsprofessionals meer dan 450 (rijks)locaties voor ruim 30 afnemers. Er zijn ongeveer 500 fte’s in vaste dienst. Verder werkt de RBO met particuliere beveiligingsorganisaties (PBO’s). Bij die samenwerking houdt de RBO toezicht op voorwaarden en werkwijze. Afspraak met de branche en bonden is gemaakt om in het kader van een evenwichtige verhouding 100 fte’s extra aan te nemen en 25 banen te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De rijkslocaties en afnemers zijn ministeries en uitvoeringsorganisaties, maar ook belangrijke waterkeringen. Naast de (rijks)locaties beveiligt de RBO ook zo’n 120 (inter)nationale rijksevenementen. 
 Interdepartementale Post- en Koeriersdienst (IPKD) 
 De IPKD verzorgt transport- en koeriersdiensten voor ministeries en agentschappen. De dienst richt zich vooral op vertrouwelijke en gerubriceerde zendingen. Als wettelijke taak heeft de dienst het bezorgen van gerechtelijke brieven voor het Openbaar Ministerie. De IPKD voert ook bijzondere opdrachten uit. Zo verspreidde de dienst in 2022 voor het ministerie van OCW zelftesten aan ongeveer 9.000 onderwijsinstellingen in Nederland. Ook bezorgde de dienst, vanwege de coronamaatregelen, meubilair en ICT-middelen voor thuiswerkplekken. De IPKD werkt met een vaste bezetting van ongeveer 135 medewerkers, aangevuld met zo’n 20 fte aan uitzendkrachten. Daarnaast werkt de dienst via aanbestedingscontracten met onderaannemers. Jaarlijks bezoekt de IPKD ongeveer één miljoen adressen. 
 
 Exploitatieoverzicht
 
 
 Tabel 40 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap RBL (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde  begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 0
 
 
 139.275
 
 
 139.275
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 0
 
 
 37.184
 
 
 37.184
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 0
 
 
 102.001
 
 
 102.001
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 0
 
 
 90
 
 
 90
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 139.275
 
 
 
 
 139.275
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 0
 
 
 138.910
 
 
 138.910
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 0
 
 
 50.424
 
 
 50.424
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 0
 
 
 47.575
 
 
 47.575
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 0
 
 
 1.099
 
 
 1.099
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 0
 
 
 1.750
 
 
 1.750
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 0
 
 
 88.486
 
 
 88.486
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 0
 
 
 1.454
 
 
 1.454
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 0
 
 
 10.325
 
 
 10.325
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 0
 
 
 76.707
 
 
 76.707
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 0
 
 
 365
 
 
 365
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 0
 
 
 35
 
 
 35
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 0
 
 
 65
 
 
 65
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 0
 
 
 265
 
 
 265
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 139.275
 
 
 
 
 139.275
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Baten
 
 Van agentschap UBR is voor RBL een bedrag van € 116,8 mln. aan baten en € 116,8 mln. aan lasten ontvlochten. In de 1e suppletoire begroting zijn de baten en de lasten bijgesteld naar € 139,3 mln.
 Uitgangspunt voor de begroting van baten en lasten van RBL is een kostendekkende exploitatie. Bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2023 is uitgegaan van tarieven van 2022 die zijn geïndexeerd met een gewogen loon- en prijsbijstelling van 14,5%. Voor de verwachte omvang van de omzet is rekening gehouden met de ontwikkelingen in het verzorgingsgebied die leiden tot een toenemende of afnemende vraag.
 Omzet
 Ten opzichte van de stand na de ontvlechting uit UBR is de omzet van RBL bijgesteld van € 116,8 mln. naar € 139,3 mln. In onderstaande tabel zijn de begrote omzetcijfers 2023 per organisatieonderdeel (afgerond op miljoenen euro’s) weergegeven:
 
 Tabel 41 Begrootte omzetverdeling RBL voor het jaar 2023 (bedragen x € 1 mln.)
 
 
 
 
 
 
 
 Organisatieonderdeel
 
 
 Stand na ontvlechting UBR
 
 
 1e sup 2023
 
 
 
 
 
 
 Rijks Beveiligings Organisatie (RBO)
 
 
 100,3
 
 
 115,8
 
 
 
 
 Interdepartementale Post en Koeriersdienst (IPKD)
 
 
 16,5
 
 
 23,5
 
 
 
 
 
 Totaal omzet RBL
 
 
 
 
 116,8
 
 
 
 
 139,3
 
 
 
 
 
 
 De totaal begrote omzet 2023 komt voor RBL € 22,5 mln. hoger uit dan de stand na ontvlechting, zie tabel 41. Dit is te herleiden naar een toename van de omzet bij RBO (€ 15,5 mln.) en IPKD (€ 7,0 mln.). Oorzaak van deze toename is een forse tariefstijging op uitbestede dienstverlening waaronder beveiligingspersoneel en het effect van de CAO-verhoging. Als gevolg is hiervan een indexatiecorrectie toegepast van 14,5%. Daarnaast is de omzet bijgesteld als gevolg van toename in de dienstverlening bij met name de IPKD vanwege de opdracht Zelftesten van het ministerie van OCW.
 
 Lasten
 
 Ten opzichte van de stand na ontvlechting UBR, zie tabel 41, zijn ook de lasten in evenredigheid met de omzet toegenomen (€ 22,5 mln).
 Personele kosten
 Er is een toename van personele lasten van € 6,9 mln. ten opzichte van de stand na ontvlechting. Dit betreft voornamelijk een toename in kosten voor eigen personeel (€ 6,0 mln.). Deze toename is het gevolg van nieuwe CAO Rijk 2022-2024 en de ambitie om in lijn met gemaakte bestuurlijke afspraken in maximaal 5 jaar een groei van 100 fte aan eigen personeel te realiseren. De verwachting is dat 20 fte wordt gerealiseerd in 2023.
 Als gevolg van de opdracht Zelftesten van het ministerie van OCW aan de IPKD zijn de externe inhuurkosten met € 0,6 mln. gestegen.
 Materiële kosten
 De materiële kosten in de 1e suppletoire begroting zijn € 15,5 mln. hoger ten opzichte van de stand na ontvlechting. Dit wordt met name veroorzaakt door forse tariefstijgingen bij particuliere beveiligingsorganisaties. Daarnaast zijn de kosten bij de IPKD hoger vanwege een stijging op uitbesteding vanwege de opdracht Zelftesten van het ministerie van OCW.
 
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Tabel 42 Kasstroomoverzicht RBL (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) = (1) + (2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 4.343
 
 
 
 
 ‒ 4.343
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 0
 
 
 143.738
 
 
 143.738
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 0
 
 
 ‒ 138.910
 
 
 ‒ 138.910
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.828
 
 
 
 
 4.828
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 0
 
 
 ‒ 285
 
 
 ‒ 285
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 285
 
 
 
 
 ‒ 285
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Operationele kasstroom
 Het rekening-courantsaldo ultimo 2023 is een resultante van de ontwikkeling van de operationele kasstroom en de investeringskasstroom. Voor de financiering van de investeringen zal geen beroep worden gedaan op de leenfaciliteit.
 
 Indicatieve openingsbalans
 
 
 Tabel 43 Indicatieve openingsbalans RBL per 1 januari 2023 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 
 Immateriële activa
 
 
 
 
 720
 
 
 
 
 
 
 Materiële activa
 
 
 
 179
 
 
 
 
 - grond en gebouwen
 
 
 
 
 
 - installaties en inventarissen
 
 
 31
 
 
 
 
 - overige materiële vaste activa
 
 
 148
 
 
 
 
 
 Voorraden
 
 
 
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 
 
 16.672
 
 
 
 
 
 
 Nog te ontvangen
 
 
 
 
 1.702
 
 
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal activa
 
 
 
 
 19.273
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen vermogen
 
 
 
 
 3.883
 
 
 
 
 
 - exploitatiereserve
 
 
 3.883
 
 
 
 
 
 Leningen bij MvF
 
 
 
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 
 
 197
 
 
 
 
 
 
 Nog te betalen
 
 
 
 
 10.850
 
 
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 
 
 4.343
 
 
 
 
 
 
 Totaal passiva
 
 
 
 
 19.273
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 De Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) schrijven voor dat agentschappen in het eerste jaar een indicatieve openingsbalans dienen op te nemen. Conform Regeling Agentschappen, artikel 19 lid 3, wordt de indicatieve openingsbalans van RBL nog voorzien van een controleverklaring van de Auditdienst Rijk (ADR). De definitieve openingsbalans zal na afronding van de controle door de ADR op het eerstvolgende begrotingsmoment worden gepresenteerd.
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
 
 
 Tabel 44 Overzicht doelmatigheidsindicatoren RBL (RBO)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RBO
 
 
 Stand slotwet 2022
 
 
 Vastgestelde begroting 2023*
 
 
 1e suppl. 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving Generiek Deel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kostprijzen per product (groep)
 
 
 nvt
 
 
 125,4
 
 
 139,7
 
 
 139,7
 
 
 139,7
 
 
 139,7
 
 
 139,7
 
 
 
 
 Tarieven/uur
 
 
 nvt
 
 
 125,4
 
 
 139,7
 
 
 139,7
 
 
 139,7
 
 
 139,7
 
 
 139,7
 
 
 
 
 Omzet per productgroep (PxQ)
 
 
 nvt
 
 
 69
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 
 
 FTE-totaal (excl. externe inhuur)
 
 
 nvt
 
 
 500
 
 
 518
 
 
 530
 
 
 551
 
 
 571
 
 
 591
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten (%)
 
 
 nvt
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteitsindicator 1- MTO
 
 
 nvt
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 
 
 * Ontvlechting UBR
 
 
 
 
 
 
 Tabel 45 Overzicht doelmatigheidsindicatoren RBL (IPKD)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IPKD
 
 
 Stand slotwet 2022
 
 
 Vastgestelde begroting 2023*
 
 
 1e suppl. 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving Generiek Deel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kostprijzen per product (groep)
 
 
 nvt
 
 
 128,2
 
 
 142,3
 
 
 142,3
 
 
 142,3
 
 
 142,3
 
 
 142,3
 
 
 
 
 Tarieven/uur
 
 
 nvt
 
 
 128,2
 
 
 142,3
 
 
 142,3
 
 
 142,3
 
 
 142,3
 
 
 142,3
 
 
 
 
 Omzet per productgroep (PxQ)
 
 
 nvt
 
 
 70
 
 
 105
 
 
 105
 
 
 107
 
 
 109
 
 
 111
 
 
 
 
 FTE-totaal (excl. externe inhuur)
 
 
 nvt
 
 
 161
 
 
 145
 
 
 145
 
 
 145
 
 
 145
 
 
 145
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten (%)
 
 
 nvt
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteitsindicator 1- MTO
 
 
 nvt
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 >7
 
 
 
 
 * Ontvlechting UBR
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Indexcijfer kostprijzen en tarieven
 De kostprijzen per product en de tarieven per uur zijn ten opzichte van de ontvlochting uit UBR geïndexeerd met 14,5% bij RBO en 14,2% bij IPKD. Dit is de indexatie welke is bepaald op basis van de CAO Rijk 2022-2024, netto materieel (IMOC) en de specifieke marktconforme indexaties op de uitbesteding bij RBO en IPKD.
 Omzet per fte 
 De omzet per fte bij RBO is ten opzichte van de ontvlochtinguit UBR bijgesteld naar € 74 door de forse tariefstijging op uitbestede dienstverlening waaronder beveiligingspersoneel en het effect van cao-verhoging op met name de lage loonschalen.
 De omzet per fte van de IPKD is ten opzichte van de ontvlochting uit UBR bijgesteld naar € 105. Deze toename is deels het effect van een correctie op de methodiek waarop de indicator wordt bepaald en deels het gevolg van cao-verhoging op met name de lage loonschalen.
 Aantal fte totaal
 De stijging in aantallen fte’s bij RBO is het gevolg van het convenant «Het Nieuwe Evenwicht» waarbij RBO meer eigen personeel gaat aannemen. Door verambtelijking verwacht de RBO aan de toenemende vraag naar de dienstverlening te kunnen voldoen.
 De afname van het aantal FTE’s bij IPKD is deels het gevolg van afname van het aantal FTE’s op de afdeling bedrijfsvoering. Daarnaast is het aantal FTE’s bij de ontvlechting vanuit UBR te hoog ingeschat.