Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige fiscale maatregelen 2010); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST134675
 2009-2010
 
 32 129
 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige
fiscale maatregelen 2010)
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Inhoudsopgave
 
 
 
 
 
 
 
 I. ALGEMEEN
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Inleiding
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Verbeteren fiscale positie directeur-grootaandeelhouder
 
 
 2
 
 
 
 2.1. Doorschuiffaciliteit bij schenken van aanmerkelijkbelang-aandelen
 2 
 
 
 2.2. Aanpassing doorschuiffaciliteit vererven van aanmerkelijkbelang-aandelen
 6
 
 
 2.3. Aanpassing betalingsfaciliteit overdracht aanmerkelijkbelang-aandelen
 7 
 
 
 2.4. Invoering eenmalige geruisloze inbreng tbs-pand in de nv
of bv
 8 
 
 
 2.5. Openstellen herinvesterings- en kostenegalisatiereserve voor
tbs-regeling
 8
 
 
 2.6. Invoering terbeschikkingstellingsvrijstelling
 9 
 
 
 2.7. Uitbreiding betalingsfaciliteit tbs-regeling
 9 
 
 
 2.8. Versoepeling gebruikelijkloonregeling
 9 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Wet inkomstenbelasting 2001
 
 
 10
 
 
 
 3.1. Toerekening inkomen en vermogen tussen partners bij migratie
 10 
 
 
 3.2. Goedkeuring voor uitbreiding faciliteiten zeescheepvaart
 10 
 
 
 3.3. Dieetkosten
 11 
 
 
 3.4. Quasi-legaten en andere uitgestelde giften
 11 
 
 
 3.5. Aanpassing overgangsrecht accessoireregeling in IB en LB
 12
 
 
 
 
 
 
 
 4. Wet op de loonbelasting 1964
 
 
 12
 
 
 
 4.1. Vakantiebonnen
 12 
 
 
 4.2. Versoepeling pensioen in eigen beheer
 12 
 
 
 4.3. Loon in, loon over
 14 
 
 
 4.4. Reparatie inzake arrest Hoge Raad over internationale pensioenregelingen
 14
 
 
 
 
 
 
 
 5. Versoepeling in de deelnemingsvrijstelling
 
 
 15
 
 
 
 
 
 
 
 
 6. Uitbreiding inhoudingsvrijstelling
dividendbelasting
 
 
 16
 
 
 
 
 
 
 
 
 7. Wet op de omzetbelasting 1968
 
 
 16
 
 
 
 7.1. Aanpassing BTW-vrijstelling beroepsonderwijs
 16 
 
 
 7.2. Aanpassing BTW-vrijstelling jeugdzorg
 17 
 
 
 
 
 
 
 
 8. Wet op de belasting van personenauto’s
en motorrijwielen 1992
 
 
 18
 
 
 
 8.1. Constructiebestrijding in de BPM
 18 
 
 
 8.2. Het opvoeren van auto’s
 19 
 
 
 8.3. Aanpassing berekening BPM bij in- en uitvoer
 19 
 
 
 
 
 
 
 
 9. Aanpassing Algemene douanewet
 
 
 20
 
 
 
 
 10. Wet op de Accijns
 
 
 20
 
 
 
 10.1. Voorkoming voorraadvorming
 20 
 
 
 10.2. Pilot verstrekken blanco accijnszegels
 22 
 
 
 
 
 
 
 
 11. Wet belastingen op milieugrondslag
 
 
 23
 
 
 
 11.1. Nieuwe belastingvermindering capaciteitstarief in energiebelasting
 23 
 
 
 11.2. Aanpassingen verpakkingenbelasting
 23 
 
 
 
 
 
 
 
 12. Algemene wet inzake rijksbelastingen
 
 
 24
 
 
 
 12.1. Aanpassing navordering
 24
 
 
 12.2. Aanpassing naheffing
 26 
 
 
 
 
 
 
 
 13. Schriftelijke melding betalingsonmacht
 
 
 27
 
 
 
 
 
 
 
 
 14. Verruiming openbaarheid WOZ-waarde
 
 
 29
 
 
 
 
 
 
 
 
 15. EU-aspecten
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 
 
 16. Budgettaire aspecten
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 
 
 17. Uitvoeringskosten Belastingdienst
 
 
 31
 
 
 
 
 
 
 
 
 18. Gevolgen voor bedrijfsleven en burger
 
 
 31
 
 
 
 
 
 
 
 
 II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 
 
 35
 
 
 
 
 
 I. ALGEMEEN
 1. Inleiding
 De fiscale wetgeving is constant aan verandering onderhevig. Dit betekent
dat voortdurend zowel inhoudelijke wijziging als ook technisch onderhoud van
de wetgeving vereist is. Over de opname van de fiscale voorstellen van verschillende
aard in verzamelwetten heeft zich in de afgelopen jaren een vaste praktijk
ontwikkeld. Naast het Belastingplan 2010 dat vooral ziet op het budgettaire
en koopkrachtbeeld voor 2010, bevat het fiscaal pakket Belastingplan 2010
een wetsvoorstel voor overige fiscale maatregelen. In het onderhavig wetsvoorstel
gaat het om (deels technische) wijzigingen die in beginsel per 1 januari
2010 moeten ingaan. De meer technische fiscale voorstellen, waarvan inwerkingtreding
niet noodzakelijkerwijze verbonden is met de datum van 1 januari, worden
opgenomen in een separaat fiscaal onderhoudswetsvoorstel. Het onderhavig wetsvoorstel
wijzigt wetten die zich in de volle breedte van het fiscale spectrum bevinden,
zowel directe als indirecte belastingen. De hoofdstukken in het algemeen deel
van deze toelichting zijn ingedeeld aan de hand van de verschillende belastingwetten.
 
 Aan het slot van het algemeen deel van de toelichting wordt in een aantal
hoofdstukken ingegaan op de effecten die aan de voorstellen verbonden zijn.
Achtereenvolgens worden behandeld de budgettaire effecten, de EU-aspecten
en de gevolgen voor de uitvoeringskosten van de Belastingdienst. De verschillende
maatregelen zijn ook langs de lat van de bedrijfseffectentoets gelegd. De
cijfermatige conclusies uit dat proces zijn beschreven in het hoofdstuk gevolgen
voor bedrijfsleven en burger.
 2. Verbeteren fiscale positie directeur-grootaandeelhouder
 De positie van de directeur-grootaandeelhouder (hierna: dga) is belangrijk.
Dga’s zijn de drijvende kracht achter een belangrijk deel van de ondernemingen
in de bv-vorm. Daarmee zijn ze, net als ondernemers in de inkomstenbelasting,
van groot belang voor de Nederlandse economie. Op fiscaal gebied en voor de
sociale verzekeringen gelden verschillende regelingen ten aanzien van dga’s.
In de notitie Fiscale positie dga van 29 april 2009 is deze regelgeving
tegen het licht gehouden en is een aantal voorstellen gedaan tot vereenvoudiging
of verbetering. Deze voorstellen hebben geleid
tot de volgende maatregelen, die hierna worden toegelicht:
 • doorschuiffacilteit bij schenken van aanmerkelijkbelang-aandelen;
 • aanpassing doorschuiffaciliteit vererven aanmerkelijkbelang-aandelen;
 • aanpassing betalingsfaciliteit overdracht aanmerkelijkbelang-aandelen;
 • eenmalige geruisloze inbreng tbs-pand in de nv of bv;
 • openstellen herinvesteringsreserve en kostenegalisatiereserve voor
de tbs-regeling;
 • invoering terbeschikkingstellingsvrijstelling;
 • uitbreiding betalingsfaciliteit tbs-regeling;
 • versoepeling gebruikelijkloonregeling.
 Hoewel dit pakket een mix is van plussen en minnen, kwalificeert het kabinet
de uitkomst van het geheel zeker als een positief pakket waarmee de fiscale
positie van de dga verder wordt verbeterd.
 2.1. Doorschuiffaciliteit bij schenken van aanmerkelijkbelang-aandelen
 Een aandeelhouder die – kort gezegd – al dan niet tezamen
met zijn partner een belang van tenminste 5% heeft in een bv of nv,
heeft een «aanmerkelijk belang». Bij een aanmerkelijk belang worden
alle voordelen, onder aftrek van kosten, belast in box 2 tegen een tarief
van 25%. Dit geldt zowel voor reguliere voordelen, zoals
dividenden, als voor vervreemdingsvoordelen, zoals bij verkoop.
 
 Het kabinet voert binnen de inkomstenbelasting ten aanzien van het schenken
van aanmerkelijkbelang-aandelen (hierna: ab-aandelen), een doorschuiffaciliteit
in voor zover de bv een materiële onderneming drijft. Van een schenking
is sprake indien de aandelen om niet worden overgedragen. Indien sprake is
van een andere gift, dat wil zeggen indien de tegenprestatie lager is dan
de waarde in het economisch verkeer van de aandelen, is de nieuwe doorschuifregeling
gedeeltelijk van toepassing. Hierna wordt voor beide situaties gesproken over
een doorschuifregeling bij schenking.
 
 De achtergrond van de doorschuifregeling bij schenking is dat de aanmerkelijkbelangclaim
vanwege het belang van de onbelemmerde voortzetting van de economische bedrijvigheid
geen bedreiging mag vormen voor reële bedrijfsopvolgingen. Voorts ontstaat
met de invoering van een doorschuifregeling bij schenking van ab-aandelen
een evenwichtige behandeling van schenken en vererven van ab-aandelen. Door
het ontbreken van een faciliteit bij schenking is het thans fiscaal aantrekkelijker
om de overdracht van de aandelen uit te stellen tot het overlijden, waarvoor
wel een doorschuiffaciliteit bestaat. Een gevolg kan zijn dat de bedrijfsopvolging
in bepaalde situaties daarom wordt uitgesteld. Dit is vanuit economisch oogpunt
niet wenselijk. Teneinde het beoogde resultaat te bereiken ten aanzien van
het overdrachtsmoment zal de doorschuifregeling bij overlijden worden beperkt
tot situaties, waarin in de bv een materiële onderneming wordt gedreven.
Voor zover in de bv beleggingsvermogen aanwezig is, bestaat er geen bedrijfseconomische
reden om bij de vervreemding van de aandelen door schenking of door vererving
geruisloos door te schuiven. Met de invoering van een doorschuifregeling bij
schenking van ab-aandelen wordt uitvoering gegeven aan een breed gedragen
wens van het bedrijfsleven.
 Uitwerking doorschuifregeling bij schenking
 De overdracht tijdens leven en dus ook de schenking van ab-aandelen vormt
een vervreemding. Daarbij wordt de overdrachtsprijs gesteld op het bedrag
van de tegenprestatie, maar ten minste op de waarde die ten tijde van de vervreemding
in het economische verkeer aan de aandelen kan worden toegekend. Ingevolge
de voorgestelde doorschuifregeling zal de overdracht tijdens het leven niet
als vervreemding worden aangemerkt voor zover in de bv een materiële
onderneming wordt gedreven. Voor het deel van de overdrachtsprijs dat toerekenbaar
is aan het beleggingsvermogen van de vennootschap waarop het belang betrekking
heeft, kan geen doorschuiving plaatsvinden. Dit deel vormt een vervreemding
waarbij de overdrachtsprijs wordt gesteld op de waarde die ten tijde van de
schenking in het economische verkeer aan dat deel kan worden toegekend. Een
en ander heeft dus tot gevolg dat de doorschuifregeling ook op een gedeelte
van de overdracht krachtens schenking van toepassing kan zijn. Dit betekent
echter niet dat de overdrager voor de berekening van zijn vervreemdingsvoordeel
ook slechts een evenredig deel van zijn verkrijgingsprijs in mindering mag
brengen. Voor het bepalen van het vervreemdingsvoordeel mag de overdrager
de volledige verkrijgingsprijs van de overgedragen aandelen of winstbewijzen
in aanmerking nemen, maar maximaal het bedrag van de door hem in aanmerking
te nemen overdrachtsprijs. Er kan dus geen aanmerkelijkbelangverlies ontstaan.
De verkrijgingsprijs die niet in aanmerking is genomen bij de overdrager,
wordt doorgeschoven naar de begiftigde. Voor zover de doorschuifregeling niet
is toegepast, geldt als verkrijgingsprijs bij de verkrijger op grond van de
hoofdregel de waarde in het economische verkeer. De werking van
de doorschuiffaciliteit bij een schenking wordt toegelicht aan de hand van
het volgende voorbeeld.
 
 
 Voorbeeld 1
 
 Belastingplichtige A bezit alle aandelen in X-bv. De waarde van de aandelen
in X-bv bedraagt 1 000, waarvan 800 toerekenbaar is aan het ondernemingsvermogen
en 200 aan het beleggingsvermogen van X-bv. Zijn verkrijgingsprijs bedraagt
300. A schenkt alle aandelen in X-bv aan zijn zoon B. De overdracht krachtens
schenking vormt een vervreemding van de aandelen voor de waarde in het economische
verkeer, zijnde 1 000. Voor het deel dat toerekenbaar is aan het ondernemingsvermogen
ad 800 wordt bij toepassing van de doorschuifregeling geen vervreemding geconstateerd.
Resteert een vervreemding voor het deel dat ziet op het beleggingsvermogen
ad 200. A kan van zijn verkrijgingsprijs 200 hierop in mindering brengen,
waardoor per saldo bij A geen vervreemdingvoordeel wordt geconstateerd. Hierna
heeft A nog 100 aan verkrijgingsprijs over. Dat gedeelte van de verkrijgingsprijs
wordt doorgeschoven naar B. De verkrijgingsprijs voor B bedraagt 300, bestaande
uit 200 voor het deel van de overdracht dat bij A een vervreemding vormt plus
100, zijnde het restant verkrijgingsprijs van A dat wordt doorgeschoven.
 
 Indien een tegenprestatie wordt ontvangen die lager is dan de waarde in
het economische verkeer van de aandelen, is voor het deel waarvoor geen tegenprestatie
is ontvangen sprake van een andere gift. De tegenprestatie wordt daarbij zoveel
mogelijk toegerekend aan de waarde van de aandelen toerekenbaar aan het beleggingsvermogen
van de bv. Voor zover de tegenprestatie de waarde van de aandelen toerekenbaar
aan het beleggingsvermogen in de bv overtreft, heeft de tegenprestatie tot
gevolg dat de doorschuifregeling voor het deel van de waarde in het economische
verkeer van de aandelen dat toerekenbaar is aan het ondernemingsvermogen van
de bv, niet kan worden toegepast. De tegenprestatie kan dan namelijk worden
aangewend om de verschuldigde inkomstenbelasting over dat deel te voldoen.
Indien de tegenprestatie wordt schuldig gebleven, is in een betalingsfaciliteit
voorzien.
 
 De doorschuiffaciliteit bij een gift wordt toegelicht aan de hand van
het volgende voorbeeld. 
 
 
 Voorbeeld 2
 
 Dezelfde uitgangpositie als in voorbeeld 1, maar nu verkoopt A alle aandelen
in X-bv aan B voor 750.
 Ook deze overdracht vormt een vervreemding van de aandelen voor de waarde
in het economische verkeer, zijnde 1 000. De ontvangen tegenprestatie
ad 750 wordt zoveel mogelijk toegerekend aan de waarde in het economische
verkeer van de aandelen voor zover toerekenbaar aan het beleggingsvermogen
van X-bv. Het beleggingsdeel is 200, zodat van de tegenprestatie 200 hieraan
wordt toegerekend. Het restant van de tegenprestatie is 550 en dat wordt aan
het ondernemingsvermogendeel toegerekend. Voor het deel van de waarde in het
economische verkeer van de aandelen dat toerekenbaar is aan het ondernemingsvermogen
(800) wordt bij toepassing van de doorschuifregeling geen vervreemding geconstateerd,
voor zover voor dat deel geen tegenprestatie is ontvangen. Voor dit deel is
550 als tegenprestatie, zodat voor 250 (de gift) bij toepassing van de doorschuifregeling
de vervreemding wordt teruggenomen. Bij A resteert een vervreemding voor 750.
De schenker kan zijn volledige verkrijgingsprijs (300) hierop in mindering
brengen, waardoor per saldo bij A een vervreemdingvoordeel wordt geconstateerd
ten bedrage van 450. De verkrijgingsprijs voor B bedraagt 750, zijnde het
deel van de overdracht dat bij A een vervreemding vormt. Omdat A zijn volledige
verkrijgingsprijs in aanmerking heeft genomen, wordt geen verkrijgingsprijs
van A doorgeschoven naar B.
 
 De voorgestelde doorschuifregeling werkt dus als volgt uit:
 • indien geen sprake is van een schenking of een andere gift, moet
er worden afgerekend; 
 • indien sprake is van een schenking, moet er over de waarde van
de aandelen toerekenbaar aan het beleggingsvermogen worden afgerekend en kan
de waarde van de aandelen toerekenbaar aan de materiële onderneming worden
doorgeschoven;
 • indien sprake is van een andere gift, moet er over de waarde van
de aandelen toerekenbaar aan het beleggingsvermogen worden afgerekend, alsmede
over hetgeen meer wordt ontvangen dan die waarde.
 Materiële ondernemingstoets
 Met de materiële ondernemingstoets wordt de doorschuifregeling bij
schenking toegesneden op het faciliteren van de overgang van «echt ondernemingsvermogen».
De wetgeving wordt zo geformuleerd dat reële bedrijfsopvolgingen wel
worden gefaciliteerd en andere gevallen niet. Daarbij is gedetailleerde wetgeving
niet altijd te vermijden. Om zoveel mogelijk eenduidigheid in wetgeving te
bereiken en daarmee te voorkomen dat bij een schenking van ab-aandelen de
doorschuifregeling wel van toepassing is en de faciliteiten in de Successiewet
1956 niet, laat het kabinet de definitie van een reële bedrijfsopvolging
zoveel mogelijk aansluiten bij de voorstellen die daartoe zijn gedaan in het
wetsvoorstel tot Wijziging van de Successiewet 1956 en enige andere belastingwetten
(hierna: wetsvoorstel wijziging Successiewet).
Dit betekent bijvoorbeeld dat voor de materiële ondernemingstoets wordt
aangesloten bij het IB-ondernemingsbegrip, zodat de doorschuifregeling ook
rechtsvormneutraal zal zijn. Overigens kan het wel zo zijn dat er redenen
zijn om soms af te wijken van hetgeen is voorgesteld in het wetsvoorstel wijziging
Successiewet. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het verschil in
de aard van de heffing of de aard van de faciliteiten, dan wel omdat er voor
is gekozen meer aan te sluiten bij de doorschuifregelingen in de IB-winstsfeer.
Met de aansluiting bij het wetsvoorstel wijziging Successiewet wordt ook bereikt
dat verdere administratieve lasten zo veel mogelijk worden beperkt. Ook komt
dit de eenvoud in de uitvoering ten goede.
 
 Het faciliteren van reële bedrijfsopvolgingen wordt onder meer met
de volgende voorgestelde maatregelen gerealiseerd:
 a. voor de materiële ondernemingstoets wordt het IB-ondernemingsbegrip
gehanteerd;
 b. als voorwaarde wordt gesteld dat de verkrijger gedurende de 36 maanden
die onmiddellijk voorafgaan aan het tijdstip van de verkrijging als bestuurder
in dienstbetrekking is van de vennootschap waarin hij het aanmerkelijk belang
verkrijgt, zodat in dat opzicht wordt aangesloten bij de soortgelijke voorwaarde
voor toepassing van de doorschuifregeling bij leven in de winstsfeer;
 c. de doorschuifregeling wordt niet opengesteld voor een aanmerkelijk
belang op grond van de meetrekregeling, zodat
recht wordt gedaan aan de achtergrond van de doorschuifregeling;
 d. op de overdracht van preferente aandelen, of ingeval door de vennootschap
een medegerechtigheid wordt gehouden, kan de doorschuifregeling alleen worden
toegepast indien deze zijn ontstaan als gevolg van een gefaseerde bedrijfsoverdracht;
 e. voor indirecte belangen kunnen de bezittingen en schulden voor toepassing
van de materiële ondernemingstoets aan de vennootschap worden toegerekend
op basis van kwantitatieve criteria, zodat indirecte belangen zoveel als mogelijk
gelijk worden behandeld als directe belangen;
 f. om redenen van doelmatigheid kan beleggingsvermogen voor toepassing
van de regeling tot maximaal 5% van de waarde van het ondernemingsvermogen
van de vennootschap als ondernemingsvermogen worden aangemerkt, en
 g. de doorschuifregeling geldt ongeacht of de overdracht binnen een bepaalde
familiekring plaatsvindt. 
 Verkrijger die buiten Nederland woont
 De aanmerkelijkbelangclaim kan met toepassing van de doorschuifregeling
alleen worden doorgeschoven mits de verkrijger een binnenlandse belastingplichtige
is. In geval van een niet in Nederland woonachtige verkrijger wordt –
conform de systematiek die geldt bij vererven – aan de schenker een
conserverende aanslag opgelegd. Als gedurende de tienjaarsperiode geen zogenoemde
verboden handeling (bijvoorbeeld vervreemden van de aandelen) plaatsvindt,
volgt kwijtschelding van de conserverende aanslag. Indien de aandelen binnen
de tienjaarsperiode door een binnenlandse belastingplichtige onder algemene
titel of krachtens schenking of andere gift worden verkregen, dan wel de niet
in Nederland woonachtige verkrijger binnen die periode in Nederland gaat wonen,
is de situatie te vergelijken met de situatie dat de aandelen rechtstreeks
door een binnenlandse belastingplichtige zijn verkregen met toepassing van
de doorschuifregeling. Om tot een vergelijkbaar resultaat te komen, zullen
regels worden gesteld met betrekking tot de verkrijgingsprijs en met betrekking
tot een vermindering van de opgelegde conserverende aanslag. Hierbij wordt
opgemerkt dat de ontwikkelingen in de praktijk nauwlettend zullen worden gevolgd.
Voor zover zou blijken dat de in dit wetsvoorstel voorstelde maatregelen aanpassing
behoeven, bijvoorbeeld om onbedoeld ontwijkgedrag te voorkomen, zullen daartoe
door het kabinet aanvullende voorstellen worden gedaan. In samenhang met de
nieuwe conserverende aanslag bij schenking van ab-aandelen aan een verkrijger
die buiten Nederland woont, wordt een nieuwe aansprakelijkheid geïntroduceerd
in de Invorderingswet 1990. Indien de aanslag invorderbaar is geworden omdat
het uitstel van betaling tussentijds is beëindigd en de schenker –
die in Nederland woont – geen verhaalsmogelijkheden biedt, kan de verkrijger
in het buitenland aansprakelijk worden gesteld voor de belastingschuld van
de schenker.
 2.2. Aanpassing doorschuiffaciliteit vererven van aanmerkelijkbelang-aandelen
 Om een gelijkschakeling van de fiscale behandeling van schenken en vererven
van ab-aandelen te verkrijgen, past het kabinet de doorschuiffaciliteit bij
vererven van ab-aandelen voortaan toe voor zover de bv een materiële
onderneming drijft. Deze eis wordt thans niet gesteld. Een dergelijke voorwaarde
komt overeen met de doorschuiffaciliteit bij overlijden in de winstsfeer,
omdat deze naar haar aard ook is beperkt tot het IB-ondernemingsvermogen.
Eventuele overtollige middelen zijn gedurende het leven van de IB-ondernemer
al verplicht naar privé overgegaan. De systematiek van de regeling
en de voorwaarden waaraan voldaan moet worden, zijn gelijkluidend aan de doorschuifregeling
voor schenken van ab-aandelen. Een verschil is dat een eventuele tegenprestatie
in verervingssituaties, zoals bij een legaat tegen de waarde van de inbreng,
gelijk de bestaande doorschuifregeling bij vererving geen gevolgen heeft voor
toepassing van de doorschuifregeling. Voorts geldt niet de voorwaarde dat
de verkrijger reeds gedurende de 36 maanden die onmiddellijk voorafgaan aan
het tijdstip van de vervreemding als bestuurder in dienstbetrekking is van
de vennootschap waarin hij het aanmerkelijk belang verkrijgt. Een dergelijke
voorwaarde wordt namelijk ook niet gesteld voor de doorschuifregeling bij
overlijden van de ondernemer in de winstsfeer.
 
 Zoals hiervoor aangegeven, vindt de doorschuiffaciliteit bij vererven
van ab-aandelen voortaan geen toepassing meer ter zake van het in de waarde
van de aandelen tot uitdrukking komende beleggingsvermogen. In betreffende
situaties zal afgerekend moeten worden over de waarde van het aanmerkelijk
belang voor zover toerekenbaar aan het beleggingsvermogen. Als vervolgens
(een deel van) dat beleggingsvermogen kort na het overlijden in de vorm van
dividend wordt uitgekeerd (bijvoorbeeld om de inkomstenbelastingschuld
van erflater te voldoen), zou zonder nadere regelgeving over dat dividend
inkomstenbelasting verschuldigd zijn. Het zou er derhalve op neer komen dat
er materieel dubbel zou worden geheven over dezelfde grondslag. Daarom voert
het kabinet een maatregel in waarmee deze dubbele heffing wordt voorkomen.
Deze maatregel houdt in dat op verzoek het dividend niet wordt belast, mits
het dividend wordt afgeboekt op de verkrijgingsprijs van de krachtens erfrecht
verkregen aandelen. Toepassing is alleen mogelijk voor zover het dividend
niet uitgaat boven het bedrag dat bij de erflater ter zake van de overgang
krachtens erfrecht als inkomen uit aanmerkelijk belang in aanmerking is genomen.
 
 Aangezien in geval van vererven wordt aangesloten bij het IB-ondernemingsbegrip,
zal het houden van een vordering door een bv geen onderneming vormen. Dit
is ook niet het geval als deze vordering in het kader van de bedrijfsopvolging
is ontstaan als gevolg van de overdracht van een werkmaatschappij aan bijvoorbeeld
(de vennootschap van) een kind tegen schuldigerkenning van de koopsom. Na
de aanpassing van de doorschuifregeling bij vererving van tot een aanmerkelijk
belang behorende aandelen of winstbewijzen is zonder nadere regelgeving in
deze situatie IB-heffing verschuldigd over de in de waarde van de aandelen
of winstbewijzen tot uitdrukking komende vordering inclusief eventuele bijgeschreven
rente. De verschuldigde IB-heffing doorkruist dan de bestaande rechtspositie
en zou een onbelemmerde voortzetting van economische bedrijvigheid in de weg
kunnen staan. Voor op 31 december 2009 bestaande situaties wordt daarom
een overgangsmaatregel opgenomen. De vordering op het kind dat de aandelen
of winstbewijzen erft, of op de vennootschap waarin hij, direct of indirect
een aanmerkelijk belang heeft, wordt fictief aangemerkt als ondernemingsvermogen
naar verhouding van het ondernemingsvermogen van de werkmaatschappij ten tijde
van het overlijden. Eventueel beleggingsvermogen van de werkmaatschappij kan
immers worden aangewend om de schuldig gebleven koopsom te voldoen.
 
 Overigens wordt een vervreemding die plaatsvindt als gevolg van een verdeling
van de nalatenschap binnen twee jaar na overlijden, in haar geheel niet als
een vervreemding aangemerkt. Bij de verdeling hoeft dus, om uitvoeringstechnische
redenen, niet opnieuw een splitsing in het ondernemingsvermogen en het beleggingsvermogen
gemaakt te worden. Een aantal meer technische maatregelen wordt alleen toegelicht
in het artikelsgewijze deel van de toelichting.
 2.3. Aanpassing betalingsfaciliteit overdracht aanmerkelijkbelang-aandelen
 Het kabinet wijzigt de uitstelfaciliteit voor de verschuldigde inkomstenbelasting
bij overdracht van ab-aandelen aan een verkrijger binnen de familiekring door
schenking of schuldig blijven van de overdrachtsprijs op drie onderdelen.
Op grond van deze faciliteit wordt thans uitstel van betaling verleend voor
de verschuldigde inkomstenbelasting bij overdracht van ab-aandelen binnen
de familiekring door schenking of waarbij de overdrachtsprijs wordt schuldig
gebleven. Voor ten hoogste tien jaren kan uitstel van betaling worden verkregen.
 
 Het kabinet laat de beperking tot de familiekring vervallen om zodoende
gebruik van de faciliteit ook mogelijk te maken bij bedrijfsopvolging buiten
de familiesfeer, bijvoorbeeld door een werknemer. Daarnaast zal de uitstelfaciliteit
worden beperkt tot situaties van overdracht van ab-aandelen tegen schuldigerkenning
nu er voor schenken van een ab-aandelen een doorschuifregeling wordt geïntroduceerd.
Ingeval niet de dga zelf maar zijn houdstervennootschap de aandelen
voor een lagere prijs dan de waarde in het economische verkeer overdraagt,
wordt bij de dga een dividenduitdeling geconstateerd. Dit is een regulier
voordeel waarop de doorschuifregeling niet kan worden toegepast. Daarom wordt
voor deze situaties de wet aangepast, zodat voor de inkomstenbelastingheffing
die samenhangt met de dividenduitdeling uitstel van betaling kan worden verkregen.
 2.4. Invoering eenmalige geruisloze inbreng tbs-pand in
de nv of bv
 Met de invoering van de Wet IB 2001 is de terbeschikkingstellingsregeling
(hierna: tbs-regeling) geïntroduceerd. De tbs-regeling houdt in dat de
terbeschikkingstelling van vermogensbestanddelen aan een nv of bv waarin de
belastingplichtige of een naast familielid een aanmerkelijk belang heeft,
wordt belast in box 1 als resultaat uit overige werkzaamheden. Een pand dat
vóór 2001 ter beschikking was gesteld aan de bv, is met ingang
van 1 januari 2001 automatisch in de tbs-regeling terecht gekomen. Indien
men het ter beschikking gestelde pand vervolgens zou willen overdragen aan
de «eigen» bv, leidt deze overdracht tot de heffing van inkomsten-
en overdrachtsbelasting.
 
 Teneinde de tbs-regeling te verzachten opent het kabinet daarom de mogelijkheid
om een ter beschikking gesteld pand in te brengen in een nv of bv zonder heffing
van inkomstenbelasting (door middel van doorschuiving van de boekwaarde) en
zonder heffing van overdrachtsbelasting. Hierbij wordt overigens niet de voorwaarde
gesteld dat het pand reeds vóór 2001 ter beschikking is gesteld.
De faciliteit geldt voor de periode van één jaar, te weten gedurende
2010. Gedurende deze periode kan men ervoor kiezen om het ter beschikking
gestelde pand (alsnog) in te brengen in een nv of bv. Het kabinet ziet geen
aanleiding om deze faciliteit voor een langere periode of permanent te laten
gelden. Voor situaties die zijn ontstaan na 2001 geldt immers dat men er voor
kan kiezen om het pand direct onder te brengen bij de vennootschap waardoor
de tbs-regeling niet in beeld komt. Om de faciliteit toe te kunnen passen
dient de belastingplichtige die het pand inbrengt na de inbreng ten minste
90% van het totaal geplaatste aandelenkapitaal te bezitten in de vennootschap
waarin de onroerende zaak is ingebracht. In tegenstelling tot wat in de notitie
Fiscale positie dga is aangegeven, is het voor de toepassing van de faciliteit
niet noodzakelijk dat de bv waarin het pand wordt ingebracht een materiële
onderneming drijft.
 2.5. Openstellen herinvesterings- en kostenegalisatiereserve
voor tbs-regeling
 De toepassing van ondernemings- en ondernemersfaciliteiten binnen de tbs-regeling
ligt niet voor de hand. In geval van een terbeschikkingstelling is namelijk
geen sprake van een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid. Verder geldt
dat de factor arbeid doorgaans ontoereikend zal zijn bij de terbeschikkingstelling
van vermogensbestanddelen. Tevens kunnen bepaalde faciliteiten naar hun aard
niet worden toegepast, zoals bijvoorbeeld de landbouwvrijstelling en de investeringsaftrek
die niet gelden bij de terbeschikkingstelling aan een ander. Zoals in de notitie
Fiscale positie dga is aangegeven is het echter niet bezwaarlijk dat de herinvesteringsreserve
en de kostenegalisatiereserve ook gelden voor de tbs-regeling. Daarom maakt
het kabinet het mogelijk dat belastingplichtigen die resultaat genieten op
grond van de tbs-regeling een herinvesteringsreserve en een kostenegalisatiereserve
kunnen vormen. 
 2.6. Invoering terbeschikkingstellingsvrijstelling
 De tbs-regeling heeft als doel het voorkomen van arbitrage tussen de verschillende
boxen en het streven naar een beter evenwicht in fiscale behandeling tussen
enerzijds ondernemers in de inkomstenbelasting en anderzijds ab-houders. Ten
aanzien van dit laatste punt wordt er regelmatig kritiek geuit. Vanaf 1 januari
2007 zijn de tarieven van de vennootschapsbelasting namelijk aanzienlijk verlaagd.
Voor de ondernemer die voldoet aan het urencriterium is de MKB-winstvrijstelling
ingevoerd. Omdat de terbeschikkingsteller geen recht heeft op de MKB-winstvrijstelling
en het effectieve tarief voor de tbs-regeling niet is aangepast, ontstaat
een verschil in fiscale behandeling tussen de terbeschikkingsteller die een
bepaald vermogensbestanddeel verwerft en de bv of IB-ondernemer die het vermogensbestanddeel
verwerft. Dit verschil is groter geworden door de verhoging van de MKB-winstvrijstelling
per 1 januari 2009. Om die reden voert het kabinet een terbeschikkingstellingsvrijstelling
in. Deze vrijstelling is vergelijkbaar met de MKB-winstvrijstelling die geldt
in de ondernemingssfeer.
 2.7. Uitbreiding betalingsfaciliteit tbs-regeling
 In de Invorderingswet 1990 is geregeld dat een terbeschikkingsteller uitstel
van betaling van verschuldigde inkomstenbelasting krijgt voor ten hoogste
tien jaar in de situatie waarbij de terbeschikkingstelling wordt beëindigd
zonder dat de ter beschikking gestelde zaak wordt vervreemd. Zoals aangekondigd
in de notitie Fiscale positie dga maakt het kabinet deze faciliteit toegankelijker
door de vermogenstoets te laten vervallen. Verder is de reikwijdte van de
betalingsfaciliteit uitgebreid. Het kabinet introduceert namelijk een betalingsfaciliteit
voor de inkomstenbelasting die is verschuldigd bij beëindiging van een
terbeschikkingstelling van een zaak wegens een vervreemding van de ter beschikking
gestelde zaak aan een natuurlijk persoon of een rechtspersoon indien die persoon
de overdrachtsprijs schuldig is gebleven of de zaak geschonken heeft gekregen.
Daarmee introduceert het kabinet dus een nieuwe tegemoetkoming voor gevallen
waarin niet (direct) de nodige middelen worden verkregen om de verschuldigde
belasting te voldoen.
 2.8. Versoepeling gebruikelijkloonregeling
 Zoals aangekondigd in de notitie Fiscale positie dga laat het kabinet
de gebruikelijkloonregeling met ingang van 1 januari 2010 buiten toepassing
als het gebruikelijke loon niet hoger is dan € 5 000 per jaar. Hierbij wordt voor concernstructuren (de aanmerkelijkbelanghouder
met een holding- bv die belangen in werkmaatschappijen houdt) de grens van € 5 000
niet per vennootschap getoetst, maar geldt deze voor alle werkzaamheden die
de directeur-grootaandeelhouder voor het concern verricht. Met dit voorstel
komt het kabinet tegemoet aan het bezwaar dat de gebruikelijkloonregeling
tot onevenredig zware administratieve lasten leidt als het gebruikelijke loon
erg laag is. Als dat lage loon wel wordt betaald, is dat uiteraard wel onderworpen
aan de loonbelasting.
 
 Tevens wordt de gebruikelijkloonregeling gestroomlijnd. Thans is de gebruikelijkloonregeling
van toepassing als iemand arbeid verricht voor een lichaam waarin hij een
aanmerkelijk belang heeft, dan wel waaraan hij vermogensbestanddelen ter beschikking
stelt. Voortaan wordt de gebruikelijkloonregeling van toepassing als iemand
arbeid verricht voor een lichaam waarin hij of zijn partner een aanmerkelijk
belang heeft. De gebruikelijkloonregeling wordt (behalve met betrekking tot
de grens van € 5 000) uitdrukkelijk per lichaam toegepast.
In concernverhoudingen blijft het echter mogelijk bij één lichaam
het loon te verantwoorden dat gebruikelijk is ten opzichte van
de totale arbeidsprestatie voor alle concernvennootschappen. In alle bepalingen
waarbij de gebruikelijkloonregeling aan de orde is, wordt voortaan de term
lichaam gebruikt. In enkele bepalingen wordt nu namelijk nog de term vennootschap
gebruikt. Ten slotte wordt een meer technische maatregel alleen in het artikelsgewijze
deel van de toelichting toegelicht.
 3. Wet inkomstenbelasting 2001
 3.1. Toerekening inkomen en vermogen tussen partners
bij migratie
 In de Fiscale onderhoudswet 2007 is als gevolg van het amendement Irrgang
c.s. de mogelijkheid van toerekening tussen partners van vermogensbestanddelen
in box 3 in het jaar van overlijden, emigratie of immigratie vervallen. Met dit amendement is beoogd de gevolgen van het arrest
van de Hoge Raad van 6 september 2006 te repareren. Hoewel het arrest primair zag op gevallen van overlijden, geldt het
vervallen van de mogelijkheid van toerekening in box 3 ook voor partners die
migreren. De uitwerking van de als gevolg van het amendement per 1 januari
2008 ingevoerde wetswijziging blijkt echter in de praktijk voor laatstgenoemde
groep belastingplichtigen – migrerende partners – tot ongewenste
gevolgen te leiden. Zo kan het ontbreken van de toerekeningsmogelijkheid in
het jaar van aankomst en vertrek leiden tot een aanslag inkomstenbelasting
voor alleen box 3, terwijl in de tussenliggende jaren – waarin de mogelijkheid
van toerekening wel bestaat – geen sprake is van aangifteplicht bij
die partner. Een goede onderbouwing voor dit onderscheid ontbreekt. Vanuit
de praktijk zijn bovendien meerdere verzoeken gedaan om deze afwijkende behandeling
in het jaar van aankomst en vertrek op te heffen. Tot slot leidt deze situatie
tot een aanvullende werkstroom die bijvoorbeeld bestaat uit het eenmalig beschrijven
van belastingplichtigen en het indienen en afhandelen van aangiften. Dit acht
het kabinet voor zowel de burger als de Belastingdienst ongewenst.
 
 Het kabinet maakt dan ook de toerekening van box 3 inkomen tussen partners
weer mogelijk voor migranten in het jaar van aankomst en vertrek voor de periode
waarin beide partners binnenlands belastingplichtig zijn, mits de periode
van binnenlandse belastingplicht gelijktijdig aanvangt en eindigt. Hiermee
wordt een nieuw heffingslek voorkomen, namelijk toerekening van vermogen aan
de partner voor wie een bepaalde peildatum niet van toepassing is. Eenzelfde
uitwerking beoogt het kabinet voor de mogelijkheid van toerekening van gemeenschappelijke
inkomensbestanddelen (in box 1, box 2 en de persoonsgebonden aftrek) in het
jaar van migratie. Ter voorkoming van heffingslekken geldt ook hiervoor dat
toerekening tussen partners mogelijk is in het jaar van aankomst en vertrek
voor de periode waarin beide partners binnenlands belastingplichtig zijn mits
de periode van binnenlandse belastingplicht gelijktijdig aanvangt en eindigt.
Deze uitwerking is nu nog opgenomen in een beleidsbesluit, maar wordt met
deze wijziging gecodificeerd. Het desbetreffende
onderdeel in het beleidsbesluit zal als gevolg daarvan per 1 januari
2010 vervallen. Wellicht ten overvloede wordt nog opgemerkt dat voor de situatie
van overlijden niets verandert. In het jaar van overlijden is toerekening
van box 3 vermogen niet mogelijk.
 3.2. Goedkeuring voor uitbreiding faciliteiten zeescheepvaart
 Teneinde het Nederlandse fiscale zeescheepvaartpakket in de breedte aantrekkelijker
te maken, regelt het Belastingplan 2009 dat de grondslag van de tonnageregeling
voor grotere schepen en voor als scheepsmanager werkzame ondernemers wordt
verlaagd. Deze wijzigingen van de tonnageregeling betreffen een intensivering
van reeds goedgekeurde staatssteun en moesten derhalve ter goedkeuring
worden voorgelegd aan de Europese Commissie. In het Belastingplan 2009 is
daarom voorzien in inwerkingtreding bij koninklijk besluit en in de mogelijkheid
van inwerkingtreding met terugwerkende kracht. De Europese Commissie heeft
in haar beschikking de bovengenoemde wijzigingen van de tonnageregeling met
terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2009 goedgekeurd. De beschikking bevat tevens de nadere voorwaarde dat de voorgestelde
grondslag van € 0,50 per 1 000 nettoton per dag voor schepen
boven de 50 000 nettoton slechts geldt voor nieuwe schepen of schepen
die ten minste gedurende de laatste vijf jaar voor hun toetreding tot de tonnageregeling
onder de vlag van een derde land waren geregistreerd. Met deze nadere voorwaarde
wil de Europese Commissie voorkomen dat de invoering van de nieuwe lage grondslag
voor grote schepen in de tonnageregeling het omvlaggen van grote schepen uit
andere lidstaten in de hand zou kunnen werken. Tevens heeft de Europese Commissie
aangegeven dat de maatregelen na tien jaar opnieuw dienen te worden aangemeld.
 
 Het onderhavige wetsvoorstel regelt de aanpassing van het Belastingplan
2009 aan deze nadere voorwaarde van de Europese Commissie. Tevens wordt van
de gelegenheid gebruik gemaakt om de wijze van inwerkingtreding van dat onderdeel
aan te passen.
 3.3. Dieetkosten
 Binnen de regeling uitgaven voor specifieke zorgkosten komen dieetkosten
voor aftrek in aanmerking mits sprake is van een op medisch voorschrift gehouden
dieet dat is opgenomen in de zogenoemde dieetkostentabel. Eén van de
voorwaarden voor aftrek is dat men beschikt over de zogenoemde dieetverklaring,
die dus door een arts moet zijn afgegeven. Bij de in de dieetkostentabel opgenomen
diëten blijkt in de meeste gevallen een diëtist betrokken te zijn.
De rol van de arts is dan doorgaans beperkt tot het verwijzen van de patiënt
naar de diëtist. Voor de dieetverklaring moet de patiënt zich echter
steeds richten tot de arts, terwijl de diëtist het te volgen dieet vaststelt
en daarmee de inhoud voor die verklaring moet leveren. Het verkrijgen van
de benodigde dieetverklaring is daarmee voor de patiënt onnodig bewerkelijk
en ook voor de arts en diëtist leidt dit tot onnodige werkstromen. Bovendien
zal in de toekomst naar verwachting een verwijzing van een arts naar een diëtist
niet langer nodig zijn om onder behandeling van een diëtist te komen.
Met het oog daarop ligt het dan ook niet voor de hand om het afgeven van een
dieetverklaring door een arts als voorwaarde voor aftrek te stellen. Daarom
wijzigt het kabinet de dieetkostenaftrek zodanig dat deze ook wordt verleend
wanneer de dieetverklaring is afgegeven door een diëtist en het desbetreffende
dieet voorkomt in de dieetkostentabel.
 3.4. Quasi-legaten en andere uitgestelde giften
 Onder de huidige wet is het mogelijk om giftenaftrek te krijgen voor giften
die materieel pas effect sorteren op een veel later tijdstip, bijvoorbeeld
bij het overlijden van de schenker. Dat komt doordat giften die schuldig worden
gebleven, ook al voor aftrek in aanmerking kunnen komen als het schuldig gebleven
bedrag rentedragend is geworden. Daardoor kan de giftenaftrek enerzijds sterk
naar voren worden gehaald en anderzijds giftenaftrek worden gecreëerd
voor een schenking ter zake des doods, die materieel niet verschilt van een
legaat. Hiermee wordt het doel van de giftenaftrek ver voorbij gestreefd.
Dit doel is namelijk te bevorderen dat iemand tijdens zijn leven vermogen
doet toekomen aan algemeen nuttige instellingen en verenigingen door tegenover
de opoffering van dat vermogen een fiscale faciliteit te stellen. Als dat
vermogen feitelijk pas na iemands overlijden overgaat, is er geen sprake van
een opoffering door de betrokkene en is er ook geen aanleiding
om een fiscale faciliteit te verlenen. Ook wanneer een gift (materieel) schuldig
wordt gebleven, is er geen sprake van een opoffering tot het moment dat de
gift daadwerkelijk wordt betaald. Het zal dan ook niet langer mogelijk zijn
een schuldig gebleven gift af te trekken op het moment dat deze rentedragend
wordt. In aanvulling daarop zal het bij of na overlijden (of op een daarmee
samenhangend tijdstip) doen van een gift niet meer als aftrekbare gift worden
aangemerkt, waardoor niet langer giftenaftrek voor een schenking ter zake
des doods mogelijk is.
 3.5. Aanpassing overgangsrecht accessoireregeling
in IB en LB
 Tijdens de parlementaire behandeling van het Belastingplan 2009 is het
amendement Cramer aangenomen. Abusievelijk is
de aanpassing van de leeftijdsgrens niet meegenomen in het overgangsrecht
in verband met de accessoireregeling. Onderhavig wetsvoorstel herstelt dit.
De aanpassing wordt nader toegelicht in de artikelsgewijze toelichting.
 4. Wet op de loonbelasting 1964
 4.1. Vakantiebonnen
 Het verschil in waardering tussen vakantiebonnen en vakantiegeld heeft
in de vak- en publiekspers in de zomer van 1997 nogal wat stof doen opwaaien.
Sindsdien is het verschil in deze waardering geleidelijk opgelost. De waardering
van de aanspraak op vakantiebonnen, vakantietoeslagbonnen of daarmee overeenkomende
aanspraken uit regelingen die dateren van vóór 1997, is in de
afgelopen jaren stapsgewijs verhoogd van 75% van de nominale waarde
in 1997 tot 97,5% in 2009. Een structurele regeling in de vorm van
een waarderingsregel in de Wet op de loonbelasting 1964 (hierna: Wet LB 1964)
vormt de afronding van dit proces. Het kabinet verhoogt de waardering van
de aanspraak op vakantiebonnen naar 99% van de nominale waarde. Waardering
op 99% van de nominale waarde komt tegemoet aan het liquiditeitsnadeel
dat werknemers met vakantiebonnen (belast bij toekenning) ondervinden ten
opzichte van werknemers met vakantiegeld (belast bij uitbetaling).
 4.2. Versoepeling pensioen in eigen beheer
 De Wet LB 1964 biedt directeur-grootaandeelhouders (hierna: dga’s)
als bedoeld in de Pensioenwet de mogelijkheid om pensioen in eigen beheer
op te bouwen. Dat wil zeggen dat de uitvoering van de pensioenregeling niet
plaatsvindt door een professionele (pensioen)verzekeraar, maar dat zij plaatsvindt
door een ander lichaam. Het kan dan gaan om een lichaam dat ook de materiële
onderneming van de dga drijft (intern eigen beheer). In de praktijk vindt
de uitvoering van de pensioenovereenkomst met de dga veelal plaats door een
afzonderlijk, door diezelfde dga beheerd pensioenlichaam, vaak de persoonlijke
holdingvennootschap, een afzonderlijke pensioenvennootschap of een pensioenstichting
(extern eigen beheer). In voorkomende gevallen wordt (een deel van) de aan
dat pensioenlichaam betaalde pensioenpremie vervolgens weer teruggeleend aan
het lichaam dat de materiële onderneming drijft. De pensioenopbouw in
eigen beheer voorziet hiermee in de maatschappelijke behoefte dat premies
ten behoeve van het pensioen voor de dga kunnen worden gebruikt voor de financiering
van de onderneming.
 
 Aan het opbouwen van een pensioen in eigen beheer stelt de Wet LB 1964
verschillende voorwaarden. Eén van die voorwaarden is dat het eigen-beheerlichaam
in Nederland is gevestigd. Voorts dient de opgebouwde pensioenverplichting
voor de heffing van de vennootschapsbelasting door het eigen-beheerlichaam
te worden gerekend tot het binnenlandse ondernemingsvermogen.
 
 Met betrekking tot genoemde twee voorwaarden bestaat twijfel over de verenigbaarheid
daarvan met de vrijheid van vestiging als bedoeld in het EG-Verdrag en de
EER-Overeenkomst. Het kabinet acht die twijfel ongewenst. Om die reden laat
het kabinet voortaan ook eigen-beheerlichamen die zijn gevestigd in een andere
lidstaat van de Europese Unie, of in een bij ministeriële regeling aangewezen
andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte, als pensioenverzekeraar van een dga toe. Hierbij geldt de voorwaarde
dat de pensioenverplichting ook wordt gerekend tot het binnenlandse ondernemingsvermogen
van die lidstaat onderscheidenlijk staat (hierna: EU/EER eigen-beheerlichamen).
 
 Voor deze EU/EER eigen-beheerlichamen zullen vanzelfsprekend dezelfde
uitgangspunten gaan gelden als voor binnenlandse eigen-beheerlichamen. Dat
betekent allereerst dat de EU/EER eigen-beheerlichamen – net als de
in Nederland gevestigde eigen-beheerlichamen – rechtens en feitelijk
moeten zijn onderworpen aan een belasting naar de winst. Het lichaam moet
hierbij aannemelijk maken, onderworpen te zijn aan een belasting naar de winst
die resulteert in een naar Nederlandse begrippen reële heffing. Om voor
EU/EER eigen-beheerlichamen een soortgelijk stelsel van fiscaal toezicht te
realiseren, voert het kabinet voor deze lichamen bovendien een aanwijzingsregeling
in die overeenkomt met de reeds bestaande regeling op grond waarvan pensioenfondsen
en lichamen die bevoegd het verzekeringsbedrijf uitoefenen, worden aangewezen
indien zij de pensioenverplichting niet tot Nederlands ondernemingsvermogen
rekenen. Op grond van de voorgestelde regeling moet het aan te wijzen eigen-beheerlichaam
zich tegenover de inspecteur verplichten: (i) te voldoen aan voorwaarden met
betrekking tot het verschaffen van inlichtingen over de uitvoering van de
regeling en de bepaling van de winst van het lichaam, en (ii) ingevolge een
overeenkomst met de ontvanger aansprakelijkheid aanvaarden voor de invordering
van de belasting die door de dga is verschuldigd en die alleen wordt ingevorderd
bij bepaalde met name genoemde onregelmatige handelingen ter zake van het
pensioen (zoals afkoop).
 
 Het kabinet is van oordeel dat door bovenstaande uitbreiding van toegelaten
aanbieders met EU/EER eigen-beheerlichamen niet voor twijfel vatbaar is dat
de regeling voor pensioen in eigen beheer voldoet aan de eisen die het Europese
recht stelt aan de vrijheid van vestiging. Bovendien wordt door de aanwijzingsregeling,
met de daaraan verbonden verplichtingen in het kader van inlichtingen en aansprakelijkheid,
en de eis van materiële onderworpenheid aan een belasting naar de winst,
naar verwachting van het kabinet voldoende gewaarborgd dat de bij deze lichamen
ondergebrachte pensioenen – in termen van de Wet LB 1964 – op
regelmatige wijze worden afgewikkeld. Niettemin zullen de nieuw toegelaten
aanbieders de komende periode door de Belastingdienst nauwlettend worden gevolgd.
Ingeval de genomen maatregelen in het kader van toezicht en naleving van de
in de Wet LB 1964 gestelde eisen onvoldoende blijken te zijn, dan zal de voorgestelde
regeling voor pensioen in eigen beheer worden heroverwogen.
 
 De Wet LB 1964 sluit voor de toegelaten aanbieders van loondervingstamrechten
(bijvoorbeeld voor ontslagvergoedingen) aan bij de groep lichamen die als
pensioenverzekeraar kunnen optreden. Ook ten aanzien van het huidige wettelijk
systeem rondom stamrechten in eigen beheer bestaat, gelet op het voorgaande,
twijfel over de verenigbaarheid daarvan met de vrijheid van vestiging. Om
ook hier alle twijfel weg te nemen, zal de hiervoor beschreven
wijziging voor pensioenlichamen mutatis mutandis eveneens worden doorgevoerd
voor stamrechtlichamen.
 
 Ten einde te voorkomen dat belastingplichtigen gebruik zouden gaan maken
van de mogelijke onverenigbaarheid van de huidige regeling met het Europese
recht, wordt voorgesteld aan de regeling terugwerkende kracht te verlenen
tot aan de dag van indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer der
Staten-Generaal. Bij de afweging om terugwerkende kracht voor te stellen is
voorts nog in de overweging betrokken dat de voorgestelde regeling gunstiger
is dan het huidige regime voor pensioen in eigen beheer.
 4.3. Loon in, loon over
 Omdat de beoogde invoering van de eenduidige loonaangifte tot 1 januari
2011 is uitgesteld, verlengt het kabinet de
overgangsregeling met betrekking tot «loon over» met een jaar.
Deze overgangsregeling geldt derhalve ook voor loonbetalingen in 2010. De
overgangsregeling houdt in dat de inhoudingsplichtige binnen het kalenderjaar
loonbetalingen mag toerekenen aan de verstreken loontijdvakken waarop zij
betrekking hebben.
 4.4. Reparatie inzake arrest Hoge Raad over internationale
pensioenregelingen
 Het kabinet repareert de gevolgen van het arrest van de Hoge Raad inzake
de belastingheffing bij internationale pensioenregelingen. Vanwege het arrest zijn uitkeringen ingevolge een pensioenregeling
van een internationale organisatie vrijgesteld van belastingheffing, voor
zover deze uitkeringen kunnen worden toegerekend aan volgens de Nederlandse
regels tot het loon behorende aanspraken die tot en met 31 december 1994
zijn opgebouwd, ook als daar feitelijk noch in Nederland noch in het buitenland
over is geheven. Het arrest geldt onder omststandigheden ook voor pensioenregelingen
van een andere mogendheid. Dit resultaat druist in tegen het uitgangspunt
van de Wet inkomstenbelasting 2001 (hierna: Wet IB 2001) dat bij een pensioenregeling –
al dan niet van een internationale organisatie of van een buitenlandse mogendheid
(hierna: internationale pensioenregeling) – óf de uitkeringen óf
de aanspraken worden belast en een dubbele vrijstelling dus niet mogelijk
is. Volgens het arrest van de Hoge Raad kan dat uitgangspunt in de situatie
van het arrest niet worden toegepast, omdat de in de Wet LB 1964 opgenomen
regeling rondom tot 1995 opgebouwde aanspraken
derogeert aan dit uitgangspunt.
 
 Het kabinet acht de gevolgen van het arrest onwenselijk. Het niet repareren
van de gevolgen van het arrest zou een doorkruising betekenen van het internationaal
aanvaarde uitgangspunt dat óf de pensioenaanspraken óf de daaruit
voortvloeiende pensioenuitkeringen worden belast (overigens ongeacht of dit
in de woonstaat dan wel in de bronstaat plaatsvindt). Het arrest leidt hierdoor
tot een gemis aan belastingopbrengsten. De huidige gepensioneerden met internationale
pensioenuitkeringen hebben het grootste deel daarvan immers vóór
1995 opgebouwd en voor al deze uitkeringen geldt – gelet op het feit
dat de aanspraken volgens de Nederlandse regels veelal tot het loon zullen
hebben behoord, maar over een deel van de aanspraken feitelijk niet altijd
zal zijn geheven – in zoverre dat de regeling rondom tot 1995 opgebouwde
aanspraken in de weg staat aan het uitgangspunt dat óf de aanspraken óf
de uitkeringen belast zijn.
 
 Het kabinet stelt dus voor genoemde regeling rondom tot 1995 opgebouwde
aanspraken te laten vervallen. Daarmee wordt bewerkstelligd dat ter zake van
internationale pensioenregelingen het voor de inkomstenbelasting geldende
uitgangspunt dat óf de aanspraken óf de uitkeringen belast
worden, toepassing kan blijven vinden. Tevens heeft het laten vervallen van
de regeling rondom tot 1995 opgebouwde aanspraken een vereenvoudiging van
de uitvoering van de belastingheffing over pensioenuitkeringen ingevolge een
internationale regeling als bijkomend voordeel.
 5. Versoepeling in de deelnemingsvrijstelling
 Een goed functionerend deelnemingsregime is belangrijk voor het Nederlandse
fiscale vestigingsklimaat. Door de dochtermaatschappij uitgedeelde winsten
worden door de werking van de deelnemingsvrijstelling niet nogmaals bij de
moedermaatschappij belast. Hiermee wordt zowel in binnenlandse als in internationale
verhoudingen economisch dubbele belastingheffing binnen een concern voorkomen.
Bovendien worden buitenlandse dochtermaatschappijen van Nederlandse moedermaatschappijen
door de deelnemingvrijstelling in staat gesteld om op buitenlandse markten
op basis van een gelijkwaardige fiscale positie te concurreren. Dit maakt
de deelnemingsvrijstelling een fiscaal bepalend element voor de concurrentiepositie
van Nederlandse multinationals op buitenlandse markten en voor de concurrentiepositie
van Nederland als vestigingsplaats voor hoofdkantooractiviteiten van internationaal
opererende concerns. Aantrekkelijke elementen van de Nederlandse deelnemingsvrijstelling
zijn onder andere dat het een volledige vrijstelling betreft, die zowel van
toepassing is op dividenden als op vermogenswinsten, dat liquidatieverliezen
aftrekbaar zijn en dat de deelnemingsvrijstelling in beginsel al van toepassing
is bij een laag bezitspercentage (5%).
 
 Het kabinet past de deelnemingsvrijstelling op enkele punten aan. Om een
grondslaguitholling te voorkomen en om het deelnemingsregime internationaal
aanvaardbaar te houden, moet in de deelnemingsvrijstelling een regeling zijn
opgenomen die voorkomt dat inkomsten uit mobiel kapitaal dat in laagbelastende
landen is ondergebracht, via de Nederlandse deelnemingsvrijstelling belastingvrij
kunnen worden genoten. De Nederlandse deelnemingsvrijstelling mag met andere
woorden niet leiden tot constructies via laagbelastende jurisdicties. In het
huidige deelnemingsregime wordt dit voorkomen via de regeling voor de laagbelaste
beleggingsdeelneming. Aan deze regeling voor de laagbelaste beleggingsdeelneming
die met ingang van 1 januari 2007 is ingevoerd, kleeft echter een aantal
bezwaren. De regeling biedt niet in alle gevallen voldoende zekerheid over
toepassing van de deelnemingsvrijstelling en is bewerkelijk, zeker voor belastingplichtigen
met veel deelnemingen. Het kabinet brengt daarom in dit wetsvoorstel aanpassingen
aan in de deelnemingsvrijstelling die deze bezwaren zoveel als mogelijk wegnemen.
 
 Bij deze aanpassingen houdt het kabinet rekening met de inhoudelijke reacties
inzake aanpassing van de deelnemingsvrijstelling die zijn ontvangen op het
consultatiedocument dat bij brief van 14 juni 2009 aan de Tweede Kamer
is overgelegd. Uit de reacties op het consultatiedocument
kwam ook naar voren dat het wenselijk is de verbeteringen in de deelnemingsvrijstelling
op korte termijn in te voeren. Met het oog op een snelle inwerkingtreding –
en omdat ze los van de overige mogelijke maatregelen van het consultatiedocument
kunnen worden ingevoerd – zijn deze verbeteringen opgenomen in dit wetsvoorstel.
 
 De aanpassingen in de deelnemingsvrijstelling houden in dat als alternatief
voor de regeling voor laagbelaste beleggingsdeelnemingen, de deelnemingsvrijstelling
niet van toepassing is op deelnemingen die als belegging worden gehouden.
Een belangrijk voordeel is dat een dergelijke oogmerktoets meer zekerheid
biedt dan de balanstest die nodig is onder de huidige regeling voor laagbelaste
beleggingsdeelnemingen. Een oogmerk zal normaal gesproken namelijk minder
snel veranderen dan de verhouding tussen zogenoemde vrije beleggingen
en overige bezittingen. Verder hoeft voor het bepalen van het oogmerk geen
toerekeningsbalans te worden opgesteld of de mate van onderworpenheid te worden
vastgesteld, waardoor het deelnemingsvrijstellingsregime aanzienlijk makkelijker
kan worden toegepast.
 
 Vanwege de houdbaarheid op het punt van het EG-recht geldt de «niet
als beleggingseis» zowel voor deelnemingen in binnenlandse- als in buitenlandse
lichamen. Mede hierdoor zou de deelnemingsvrijstelling niet meer van toepassing
zijn op deelnemingen in lichamen waarvoor de deelnemingsvrijstelling onder
het huidige regime wel geldt. Dit betreft bijvoorbeeld door verzekeraars als
belegging gehouden deelnemingen in actieve ondernemingen. Aangezien het kabinet
een dergelijke aanscherping onwenselijk acht, zal de deelnemingsvrijstelling
tóch gelden als aannemelijk is dat de deelneming die als belegging
wordt gehouden, voldoet aan een (aangepaste) onderworpenheidstoets of (aangepaste)
bezittingentoets. In dat geval is de deelnemingsvrijstelling zonder meer van
toepassing, ongeacht het oogmerk waarmee het belang wordt aangehouden. Ten
slotte zal er bij sfeerovergangen als gevolg van de onderhavige voorstellen,
zoals gebruikelijk op het gebied van de deelnemingsvrijstelling, moeten worden
gecompartimenteerd.
 6. Uitbreiding inhoudingsvrijstelling dividendbelasting
 Als gevolg van twee recente arresten van het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen past het kabinet de Wet op de dividendbelasting 1965 op twee
punten aan. Naar aanleiding van het eerste arrest, de zaak «Commissie
tegen Nederland», breidt het kabinet de zogenoemde inhoudingsvrijstelling
in de dividendbelasting – het achterwege laten van inhouding van dividendbelasting –
uit met dividenden uitgekeerd aan aandeelhouders in IJsland en Noorwegen.
 
 Naar aanleiding van het tweede arrest, de zaak «Aberdeen»,
komen in de voorwaarden van de inhoudingsvrijstelling bij uitkeringen in EU-situaties
de rechtsvormeis en de onderworpenheidseis te vervallen. Wel is hierbij voorzien in een uitzondering op deze inhoudingsvrijstelling
voor dividenduitkeringen aan een buitenlands lichaam dat een vergelijkbare
functie vervult als een vrijgestelde beleggingsinstelling of een fiscale beleggingsinstelling,
omdat voor uitkeringen aan dergelijke lichamen in binnenlandse situaties eveneens
geen inhoudingsvrijstelling geldt.
 7. Wet op de omzetbelasting 1968
 7.1. Aanpassing BTW-vrijstelling beroepsonderwijs
 Het beroepsonderwijs is op dit moment in algemene zin vrijgesteld van
BTW. Voor de wettelijk erkende beroepsopleidingen voorziet de Wet op de omzetbelasting
1968 (hierna: Wet OB 1968) daarin. Het overige beroepsonderwijs is vrijgesteld
op grond van het Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968. Daarnaast is bij
beleidsbesluit voorlopig goedgekeurd dat onderwijsinstellingen die kortlopende
beroepsmatige cursussen verzorgen een keuzemogelijkheid hebben om al dan niet
belast te presteren. Het gaat hier bijvoorbeeld om computerlessen, managementcursussen
en andere aan het beroep gerelateerde workshops, cursussen en seminars. Deze
algehele vrijstelling van het (anders dan wettelijke geregelde) beroepsonderwijs
en de genoemde keuzemogelijkheid zijn niet conform de Europese BTW-richtlijn.
Op grond van deze richtlijn geldt voor beroepsonderwijs alleen een vrijstelling
voor beroepsopleiding of -herscholing door publiekrechtelijke lichamen die
daartoe zijn ingesteld, of door andere organisaties die door de betrokken
lidstaat als lichamen met soortgelijke doeleinden zijn erkend.
Op grond van de Europese regelgeving omvatten de«diensten inzake beroepsopleiding
of -herscholing» onderwijs dat rechtstreeks verband houdt met een vak
of een beroep, en onderwijs met het oog op het voor bedrijfsdoeleinden verwerven
of op peil houden van kennis. De duur van een
opleiding is hierbij niet van belang.
 
 Het kabinet past de in het Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968 opgenomen
vrijstelling voor het niet-wettelijk erkende beroepsonderwijs aan de richtlijn
aan. Deze vrijstelling wordt gekoppeld aan de voorwaarde dat de beroepsopleidingen
worden verstrekt door daartoe erkende instellingen. De vrijstelling voor het
niet wettelijk erkende beroepsonderwijs zal na deze aanpassing gelden voor:
 • beroepsopleidingen verleend door instellingen uit het door de betrokken
brancheorganisaties op te richten Register Kort Beroepsonderwijs;
 • beroepsopleidingen verleend door de bekostigde instellingen, genoemd
in de bijlage van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderwijs
(WHW) of bedoeld in de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB).
 Bij de invoering van deze wijziging zal gelijktijdig de genoemde keuzemogelijkheid
worden ingetrokken, waardoor ook het onderscheid tussen lang- en kortlopend
onderwijs komt te vervallen.
 7.2. Aanpassing BTW-vrijstelling jeugdzorg
 De Wet OB 1968 kent een vrijstelling voor aangewezen sociaal-culturele
prestaties. Eén van de aangewezen prestaties is het verlenen van jeugdzorg
door zorgaanbieders als bedoeld in de Wet op de jeugdzorg. Die vrijstelling
geldt echter alleen als de betrokken ondernemer geen winst beoogt. Dit betekent
dat stichtingen die jeugdzorg verlenen, voor die prestatie zijn vrijgesteld
van BTW, terwijl natuurlijke personen die bijvoorbeeld in zogenaamde gezinshuizen
jeugd opvangen, over hun prestatie BTW zouden moeten afdragen. In het licht
van de toegenomen marktwerking in het verlenen van jeugdzorg acht het kabinet
het niet langer verdedigbaar dat niet winstbeogende instellingen zijn vrijgesteld
van BTW terwijl commerciële aanbieders voor dezelfde prestatie wel BTW
zijn verschuldigd. Daarom is vooruitlopend op wijziging van het Uitvoeringsbesluit
omzetbelasting 1968 bij beleidsbesluit goedgekeurd dat de voorwaarde dat geen
winst mag worden beoogd niet langer van belang is bij het verlenen van de
vrijstelling.
 
 Tevens is vooruitlopend op wijziging van het Uitvoeringsbesluit omzetbelasting
1968 bij beleidsbesluit goedgekeurd dat de BTW-vrijstelling ook van toepassing
is voor het in het kader van de vrijgestelde jeugdzorg verstrekken van spijzen
en dranken. Het verstrekken van spijzen en dranken is in algemene zin uitgezonderd
van de vrijstelling voor sociaal-culturele prestaties, om te voorkomen dat
de BTW-vrijstelling leidt tot concurrentieverstoring ten opzichte van commerciële
ondernemers die spijzen en dranken verkopen. Bij jeugdzorg doet zich echter
de specifieke situatie voor waarbij het verblijven van jongeren voor een langere
periode in een pleeggezin te vergelijken is met een «normale»
gezinssituatie. Terwijl zij daar verblijven/wonen, worden aan hen uiteraard
ook spijzen en dranken verstrekt. Die verstrekking zal naar zijn aard niet
(kunnen) leiden tot concurrentieverstoring ten opzichte van commerciële
aanbieders van spijzen en dranken.
 Een en ander zal met ingang van 1 januari 2010 worden verwerkt in
het Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968. 
 8. Wet op de belasting van personenauto’s en
motorrijwielen 1992
 8.1. Constructiebestrijding in de BPM
 Teneinde belastingvermijdende constructies te vermijden neemt het kabinet
twee maatregelen in de belasting van personenauto’s en motorrijwielen
(hierna: BPM). De eerste maatregel beoogt de U-bochtconstructie te bestrijden,
de tweede bestrijdt de zogenaamde hagelschadeconstructie.
 
 Bij de U-bochtconstructie wordt een nieuw te leveren auto eerst op een
buitenlands kenteken gezet om vervolgens als gebruikt voertuig te worden geïmporteerd.
Omdat bij import een lagere waarde van het voertuig wordt aangegeven, resulteert
dit in een lagere BPM. Deze lagere BPM kan behaald worden met een beroep op
de afschrijvingstabel of met een beroep op een taxatierapport. Het kabinet
bestrijdt deze constructie door niet meer voetstoots te accepteren dat een
in het buitenland op kenteken gestelde auto «gebruikt» is. Voor
dit beleid is steun te vinden in een arrest van de Hoge Raad. De Raad bevestigt
dat de toepassing van de U-bochtconstructie onder de huidige wetgeving er
niet toe leidt dat sprake is van een gebruikte auto. Van belang is onder andere de in deze gevallen zeer lage kilometerstand,
de korte registratieperiode in het buitenland en het moment waarop een koopcontract
is gesloten. Voor deze bestrijding is een aanpassing van de wet dan ook niet
noodzakelijk. De maatregel wordt vormgegeven door een wijziging van de Leidraad
BPM.
 
 Bij de hagelschadeconstructie wordt een jonge Nederlandse schadeauto geëxporteerd
om zodoende de teruggaaf bij export te verkrijgen. Aansluitend wordt de auto
vrijwel direct weer ingevoerd. De teruggaaf bij export geschiedt aan de hand
van de cataloguswaarde en de tabel en kan afhankelijk van de leeftijd en prijs
van de auto dus erg hoog zijn. Omdat de auto als gevolg van de schade weinig
meer waard is, doet men bij de herinvoer een beroep op een taxatierapport,
waardoor een laag BPM-bedrag wordt afgedragen. Het kabinet bestrijdt de hagelschadeconstructie
door bij de herinvoer van bovenstaande gevallen geen heffing op basis van
de werkelijke waarde van het voertuig toe te staan, maar heffing volgens de
optionele afschrijvingstabel in dit geval verplicht te stellen. Op deze wijze
wordt de bij uitvoer teruggegeven belasting opnieuw geheven, maar met toepassing
van een kleine vermindering voor de periode dat het voertuig in het buitenland
is geweest.
 
 Deze aanpassing van de wet wordt gecombineerd met een aanpassing van de
eisen voor de teruggaaf bij uitvoer in het Uitvoeringsbesluit belasting van
personenauto’s en motorrijwielen 1992. Op dit moment geldt dat een voertuig
om voor de teruggaaf bij uitvoer in aanmerking te komen, niet voorzien mag
zijn van een zogenoemd WOK-signaal (wacht op keuren). Dit signaal wordt bij
een zware schade toegekend door de RDW of de politie, vaak na melding door
een verzekeringsmaatschappij. Het signaal betekent dat met het voertuig geen
gebruik mag worden gemaakt van de weg tot een herkeuring heeft plaatsgevonden.
Met de bestaande eis dat geen WOK-signaal op het voertuig mag rusten, wordt
beoogd te voorkomen dat niet in rijwaardige staat verkerende voertuigen toch
voor de teruggaaf in aanmerking komen. Daardoor is de te bestrijden constructie
in theorie alleen toe te passen bij auto’s die een ernstige schade hebben
die de rijwaardigheid echter nauwelijks beïnvloedt, de spreekwoordelijke
hagelschade. In de praktijk is gesignaleerd dat het WOK-signaal echter niet
consequent wordt toegekend. Daarom wordt aan de eisen voor teruggaaf bij uitvoer
de eis toegevoegd dat het voertuig in rijwaardige staat moet zijn en dat de
belastingplichtige deze rijwaardige staat moet verklaren. 
 8.2. Het opvoeren van auto’s
 Voor de bepaling van de BPM, de bijtelling privégebruik auto van
de zaak en de MRB-vrijstelling voor zeer zuinige auto’s is de CO2-uitstoot van belang. In de regel is dit de CO2-uitstoot
die volgt uit de typegoedkeuring. In uitzonderingsgevallen kan het ook gaan
om de CO2-uitstoot volgend uit een individuele test. Het is een
bekend gegeven dat deze CO2-uitstoot niet altijd overeenkomt met
de CO2-uitstoot in de praktijk. De testomstandigheden voor de ECE-typegoedkeuringstest
zijn vaak anders dan de praktijkomstandigheden. Dit punt wordt binnen de EU
onderkend. Daarom wordt er gewerkt aan een verbeterde testcyclus die representatiever
is voor de praktijk. Daarnaast is er het verschil op individueel niveau in
(gesimuleerde) rijstijl tussen de testprocedure en de overheersende praktijk.
Overigens doet dit verschil zich nauwelijks meer voor bij het nieuwe rijden,
tegenwoordig een verplicht onderdeel van het rijexamen, waarmee in de meeste
gevallen ook in de praktijk een verbruik kan worden gerealiseerd dat overeenkomt
met de ECE-test.
 
 Naast de omstandigheden en de rijstijl kan de auto zelf worden aangepast,
bijvoorbeeld door het zogenoemde (chip)tunen. Het opvoeren van de motor van
een auto heeft tot gevolg dat het vermogen en het koppel groter worden. Daarbij
zal in veel gevallen ook de CO2-uitstoot toenemen. Het is niet
de bedoeling dat fiscale voordelen voor de aanschaf en het gebruik van een
(zeer) zuinige auto, worden toegepast op auto’s die als gevolg van tunen
een hogere CO2-uitstoot hebben dan die waarop de fiscale faciliteit
is toegekend. In het onderhavige wetsvoorstel wordt de wetgeving voor de BPM
zodanig aangepast dat (na)heffing van BPM mogelijk wordt ingeval als gevolg
van het opvoeren van de motor, sprake is van een hogere CO2-uitstoot
dan de CO2-uitstoot waarover de BPM is geheven ten tijde van de
registratie in het kentekenregister. Door middel van monitoring door de Belastingdienst
zal het kabinet de vinger aan de pols houden.
 8.3. Aanpassing berekening BPM bij in- en uitvoer
 Het kabinet brengt een wijziging aan in de berekening van de BPM bij in-
en uitvoer van gebruikte voertuigen. Voortaan zal de inkoopwaarde de verkoopwaarde
vervangen als basis voor de berekening van de BPM bij in- en uitvoer. Op deze
manier wordt de belastingheffing aangepast in verband met twee arresten van
de Hoge Raad.
 
 In deze arresten oordeelt de Hoge Raad, dat bij invoer van een gebruikt
voertuig door een handelaar de inkoopwaarde van een vergelijkbare auto in
het binnenlands verkeer het uitgangspunt is voor de afschrijving op de te
betalen BPM. De Hoge Raad komt tot dit oordeel omdat de heffing bij invoer
niet hoger mag zijn dan de belasting die nog drukt op een vergelijkbare auto
in het binnenlandse verkeer. Omdat de wetgeving voor de heffing over gebruikte
auto’s vooralsnog uitgaat van afschrijving op de verkoopwaarde, is met
deze uitspraak voor ingevoerde auto’s feitelijk sprake van een snellere
afschrijving indien aangifte wordt gedaan volgens de werkelijke waarde.
 
 Om de gewenste aanpassing te bereiken wordt bij invoer de afschrijving
op basis van de inkoopwaarde geaccepteerd. De aangepaste afschrijving wordt
sinds de datum van de uitspraak, 10 juli 2009, toegepast wanneer de belastingplichtige
zich bij invoer beroept op de werkelijke waarde van een voertuig. Met ingang
van 1 januari 2010 worden nu voor zover nodig ook de optionele afschrijvingstabel
en de tabel die bij de berekening van de BPM bij uitvoer (de teruggaaf) wordt
gebruikt, hierop aangepast. De wijziging van de tabel bij invoer is bedoeld
om deze tabel beter aan te laten sluiten bij de heffing volgens
de werkelijke waarde. In het laatste geval is immers sinds het arrest de inkoopwaarde
van de auto in gebruikte staat uitgangspunt, terwijl de wettelijke regeling
voor gebruikte auto’s en de tabel nog uitgaan van afschrijving volgens
de verkoopwaarde. Daardoor is het gebruik van de tabel nu onevenredig ongunstig
voor de belastingplichtige.
 
 De wijziging in de berekening van BPM bij uitvoer (de teruggaaf) is bedoeld
om het evenwicht tussen de belastingheffing bij invoer en de teruggaaf te
herstellen. Hierdoor wordt ook het budgettaire verlies dat samenhangt met
de uitspraak kleiner en wordt een marktverstoring bestreden. Het is onwenselijk
de situatie te laten bestaan dat auto’s worden geïmporteerd op
basis van een snelle afschrijving, naar inkoopwaarde, maar worden uitgevoerd
met gebruikmaking van een langzamere afschrijving, naar verkoopwaarde.
 
 Voor aanpassing van de tabellen is overigens geen wetswijziging noodzakelijk.
De tabellen voor invoer respectievelijk voor uitvoer worden aangepast zodat
de percentages in die tabellen de afschrijving vermelden op basis van de inkoopwaarde.
Deze aanpassing vindt plaats in lagere regelgeving.
 9. Aanpassing Algemene douanewet
 Als gevolg van recente wijzigingen in het communautaire douanerecht van
de Europese Unie, past het kabinet een aantal bepalingen in de Algemene douanewet
(hierna: Adw) aan. Het betreft:
 • de verplichting tot het indienen van een summiere aangifte bij
binnenkomst, voor goederen die het douanegebied van de Europese Gemeenschap
worden binnengebracht;
 • de verplichting tot het indienen van een summiere aangifte voor
tijdelijke opslag, voor binnengebrachte goederen die bij de douane zijn aangebracht;
en
 • de verplichting tot het indienen van een summiere aangifte bij
uitgang, voor goederen die buiten het douanegebied van de Europese Gemeenschap
worden gebracht en waarvoor geen douaneaangifte is ingediend.
 Het niet-nakomen van deze verplichtingen dient in de lidstaten van de
Europese Unie nationaal strafbaar te worden gesteld. In Nederland moet daarvoor
de Adw worden aangepast. De onderhavige wijziging voorziet in deze aanpassing.
De strafbaarstelling van de verplichting tot het indienen van summiere aangiften
bij binnenkomst en bij uitgang zal per 1 januari 2011 in werking treden.
 10. Wet op de Accijns
 10.1. Voorkoming voorraadvorming
 In het jaar 2008 heeft op grote schaal voorraadvorming plaatsgevonden
van pakjes sigaretten en rooktabak (shag) waarop oude accijnstarieven drukten
in plaats van de nieuwe tarieven die vorig jaar met ingang van 1 juli
van kracht werden. Het aanleggen van deze voorraden vond plaats om de accijnsverhogingen
die waren voorzien in het Belastingplan 2008, gecombineerd met de gevolgen
voor de accijnstarieven van de wijziging van de meest gevraagde prijsklasse
voor sigaretten in het kalenderjaar 2007, te ontlopen, althans uit te stellen.
Aan de hand van de aangevraagde accijnszegels en van signalen uit de markt
was al voorafgaand aan de ingangsdatum van de nieuwe accijnstarieven (1 juli
2008) een trend waarneembaar waarbij grote aantallen voorraden werden aangelegd
van pakjes waarop de op dat moment geldende, «oude», accijnstarieven drukten. Vanaf 1 juli 2008 mochten geen pakjes
meer worden uitgeslagen of ingevoerd die voorzien waren van een zogenaamde «oude»
zegel. Immers, op het moment dat een nieuw tarief gaat gelden, moeten de pakjes
bij uitslag voorzien zijn van een nieuwe zegel, waarin ook de nieuwe accijnstarieven
zijn verdisconteerd.
 
 In het verleden stonden mijn ambtsvoorgangers bij wijze van overgangsregeling
wel eens toe dat in een korte periode daarna nog mocht worden uitgeslagen
en ingevoerd met de oude zegels tegen de oude accijnstarieven. Deze overgangsregeling
gold gedurende één maand voor reguliere merkvarianten en twee
maanden voor kleine merkvarianten. Hierbij heeft echter nooit een limiet gegolden
voor de tijd na deze overgangsregeling waarbinnen de pakjes na uitslag nog
te koop mochten worden aangeboden, verkocht of afgeleverd. Ondanks het feit
dat vorig jaar geen overgangsregeling als hiervoor omschreven heeft gegolden,
hebben de fabrikanten en importeurs op grote schaal voorraden weten aan te
leggen. Dit heeft als volgt plaatsgevonden. De uitslag van de tabaksproducten
vond plaats voorafgaand aan de datum waarop de nieuwe tarieven ingingen (1 juli
2008). Deze producten werden vervolgens opgeslagen in daarvoor gehuurde magazijnen,
niet zijnde accijnsgoederenplaatsen, groothandel etc. De fabrikanten en importeurs
hebben, vanuit het oogpunt dat zij niet konden achterblijven bij hun concurrenten,
hier allemaal aan meegedaan. Geen enkele fabrikant/importeur wilde het risico
lopen als enige fabrikant duurdere producten (immers met hogere accijns) af
te moeten zetten. Deze hele exercitie heeft alle partijen veel geld gekost.
De fabrikanten die alleen op de Nederlandse markt opereren en een beperkt
afzetkanaal kennen, hebben bijvoorbeeld eerst maanden dag en nacht gewerkt
om «oude voorraden» aan te leggen. Vervolgens moesten zij gedurende
enkele maanden de fabriek praktisch stilleggen, omdat zij de nieuwe gezegelde
producten nog niet kwijt konden, aangezien hun afzetketen nog uit de voeten
kon met de oude voorraad. Daarnaast hebben de fabrikanten/importeurs veel
kosten gemaakt voor de huur van bijvoorbeeld magazijnen, het transport, de
beveiliging van de producten, etc. De accijnsopbrengsten voor de Staat ten
slotte bleven in 2008 als gevolg van deze extra voorraadvorming achter bij
de raming.
 
 Bovenstaande gang van zaken heeft ertoe geleid dat samen met de tabaksbranche
is gekeken naar passende maatregelen om dergelijke extreme voorraadvorming
in de toekomst aan banden te leggen. Het kabinet neemt daartoe in de Wet op
de accijns een verbodsbepaling op het verkopen van pakjes sigaretten en shag
met oude accijnszegels op. Deze verbodsbepaling strekt ertoe in het geval
van een autonome accijnsverhoging het niet toe te staan met ingang van de
eerste dag van de tweede kalendermaand volgend op de maand waarin de accijnsaanpassing
plaatsvindt nog pakjes sigaretten en shag aan wederverkopers te verkopen,
te koop aan te bieden en af te leveren, waarop de oude accijnszegel van vóór
de accijnsverhoging plakt. De maatregel heeft niet alleen gevolgen voor fabrikanten
en importeurs, maar ook voor de groothandel en alle andere partijen die verkopen
aan wederverkopers. De detaillist verkoopt niet aan een wederverkoper, maar
rechtstreeks aan een consument. De verbodsbepaling heeft dus geen gevolgen
voor de detailhandel. Het kabinet heeft er bewust voor gekozen het verbod
niet op het niveau van de detailhandel te leggen. De gemiddelde detailhandel
zal niet in staat zijn een grote voorraad te vormen, vanwege de financiële
implicaties en de beperkte opslagcapaciteit voor grote voorraden sigaretten
en shag. De verbodsbepaling gaat in op 1 januari 2010. In de praktijk
zou zowel bij bedrijven waarbij het distributiecentrum en de detailhandel
tot dezelfde rechtspersoon behoren (en er dus van onderling «verkopen»
en «te koop aanbieden» geen sprake kan zijn), als bij de handel
die de zogenoemde sigarettenautomaten vult, nog een uitweg blijven bestaan
door na uitslag en verkoop aan detailhandel, de voorraden op
te slaan in het hen toebehorende distributiecentrum. Daarom voorziet de maatregel
er tevens in dat in dat geval het afleveren door het distributiecentrum aan
de detailhandel en het afleveren aan de verkoopautomaat zelf als een verboden
aflevering wordt aangemerkt. Daardoor wordt ook in die gevallen grote voorraadvorming
vooraf tegengegaan.
 
 Het verbod geldt overigens alleen indien tussen de publicatiedatum van
de als gevolg hiervan ontstane nieuwe accijnstarieven voor deze tabaksproducten
en de ingangsdatum van deze nieuwe accijnstarieven ten minste twee maanden
zijn gelegen. Deze termijn is afgestemd met de branche. Fabrikanten en importeurs
hebben deze termijn nodig om nieuwe zegels, waarin de nieuwe accijnstarieven
zijn verdisconteerd, aan te vragen. De Belastingdienst gebruikt deze termijn
om de zegels te laten produceren. Deze nieuwe zegels (herkenbaar aan een code)
worden niet eerder uitgeleverd dan de dag waarop de nieuwe accijnstarieven
gelden. De gehanteerde termijn van twee maanden waarbinnen het verbod nog
niet geldt, bewerkstelligt dat de fabrikanten en importeurs de productie met
oud gezegeld product (tot aan de tariefsaanpassing) en nieuw gezegeld product
(vanaf datum tariefsaanpassing) vlekkeloos in elkaar over kunnen laten lopen
en door de maatregel niet zonder voorraad raken. De fabrikanten, importeurs
en groothandels hebben op hun beurt te kennen gegeven dat zij eenmaal aangelegde
voorraden met oud gezegelde producten die in lagere schakels in de keten voorkomen
maar door onderhavige verbodsbepaling onverkoopbaar zijn geworden, altijd
zullen terugnemen. Het zal dus niet voorkomen dat bijvoorbeeld een groothandel
met oude voorraad blijft zitten, omdat deze enerzijds vanwege de verbodsbepaling
niet verkoopbaar is en anderzijds niet teruggeleverd kan worden aan de fabrikant
van de pakjes.
 
 Uiteraard geldt voor een eventueel resterende «oude» voorraad,
waarvan de accijnszegels onder ambtelijk toezicht worden vernietigd, de teruggaaffaciliteit
van de Wet op de accijns. Op de overtreding van het verbod staat een sanctie
in de vorm van een bestuurlijke boete van € 4 537 of, indien
dit bedrag hoger is, ten hoogste tweemaal het bedrag van de accijns die geheven
zou zijn indien de verpakking voorzien was geweest van het op de dag van de
tariefsaanpassing bij de uitslag en invoer voor het desbetreffende tabaksproduct
voorgeschreven accijnszegel. Ten slotte wordt een aantal meer technische maatregelen
toegelicht in het artikelsgewijze deel van de toelichting.
 10.2. Pilot verstrekken blanco accijnszegels
 Tabaksproducten dienen in Nederland op het moment van uitslag en invoer
voorzien te zijn van een accijnszegel. Momenteel bestaan ongeveer 1 000
varianten van deze zegels. Het merendeel van de verscheidenheid is terug te
voeren op de diverse zegels die bestaan voor sigaren. In volume wordt het
merendeel echter gevormd door de accijnszegels voor sigaretten en rooktabak.
Zowel bij de tabaksbranche als bij de Belastingdienst bestaat de behoefte
om de logistieke procedure rond accijnszegels te vereenvoudigen. Zo komt het
bij accijnszegels voor sigaretten en rooktabak geregeld voor dat een eenmaal
aangevraagde hoeveelheid achteraf bezien niet meer nodig blijkt en door de
fabrikanten wordt teruggestuurd. Omdat die zegels van bepaalde gegevens zijn
voorzien (kleinhandelsprijs en hoeveelheid), zijn zij veelal niet meer aan
een andere fabrikant te leveren. Vernietigen is dan de enige optie.
 
 Om de huidige knelpunten op korte termijn op te lossen, wil de Belastingdienst
in overleg met de tabaksbranche uiterlijk met ingang van 1 januari 2010
een proef starten waarbij aan tabaksfabrikanten en -importeurs blanco
zegels worden verstrekt: een pilot blanco accijnszegels. De zegels zijn blanco
in die zin, dat de fabrikant er zelf nog alleen de hoeveelheid en kleinhandelsprijs
op hoeft te drukken. De fabrikant drukt overigens nu zelf al, veelal in de
vorm van een code, zijn fabrieks- of handelsmerk op de zegel. De aan de pilot
deelnemende aanvrager van zegels zal aan nader te omschrijven voorwaarden
moeten voldoen, bijvoorbeeld een goede administratieve organisatie, een relatie
tussen aanvraag en aangifte. De huidige heffingssystematiek blijft hierbij
gedurende de pilot in stand. De waarde van de accijns- en belastingzegels
bij de aanvraag wordt vastgesteld op basis van een forfaitair tarief. De bedrijven
die niet voldoen aan de voorwaarden blijven gebruik maken van het volledig
voorbedrukte accijnszegel.
 
 De pilot wordt gerealiseerd door middel van een goedkeurend beleidsbesluit.
Indien de pilot goed verloopt, zal de mogelijkheid van het verstrekken van
blanco zegels in de Nederlandse accijnswetgeving worden opgenomen. Daarbij
wordt nader onderzocht hoe een en ander dient te worden vormgegeven.
 11. Wet belastingen op milieugrondslag
 11.1. Nieuwe belastingvermindering capaciteitstarief
in energiebelasting
 Het kabinet neemt een nieuwe, kleinere belastingvermindering voor aansluitingen
zonder verblijfsfunctie in de energiebelasting op. Het betreft een compensatieregeling
voor gemeenschappelijke aansluitingen van flats en appartementen voor hallen,
gangen, trappenhuizen, liften en/of garages. Over deze maatregel heeft de
Minister van Economische Zaken (hierna: EZ) op 11 maart 2009 een brief
naar de Tweede Kamer gestuurd. Op grond van
de regeling van de Minister van EZ van 3 juli 2008 is voor kleinverbruikers
(huishoudens en kleine zakelijke afnemers) per 1 januari 2009 het variabele
transporttarief per kWh vervallen en het capaciteitsafhankelijke transporttarief
(capaciteitstarief) ingevoerd. Zonder compenserende
maatregelen zou de invoering van het capaciteitstarief leiden tot negatieve
financiële effecten bij huishoudens met een laag elektriciteitsverbruik
en nadelig kunnen zijn voor de energiebesparingsprikkel. Om deze nadelige
effecten te ondervangen is per 1 januari 2009 een compensatieregeling
via de energiebelasting ingevoerd. Onderdeel van die regeling was het verhogen
van de belastingvermindering met een bedrag dat gelijk is aan het gewogen
landelijke gemiddelde van het capaciteitstarief voor aansluitingen met een
capaciteit van 3x25 A, namelijk € 119,62.
 
 Aansluitingen zonder verblijfsfunctie komen echter niet in aanmerking
voor de belastingvermindering in de energiebelasting en daardoor ook niet
voor de genoemde verhoging. Om dergelijke aansluitingen alsnog te compenseren
introduceert het kabinet een nieuwe belastingvermindering in de energiebelasting.
Door deze belastingvermindering niet toe te kennen aan afnemers die een aansluiting
hebben met een doorlaatwaarde tot en met 1x6 A op het geschakelde net, wordt
voorkomen dat overcompensatie plaatsvindt van aansluitingen die geen nadeel
ondervinden van het capaciteitstarief. Dit betreft de categorie aansluitingen,
die worden gebruikt voor lantaarnpalen, abri’s etc. Deze aansluitingen
kennen een verlaagd capaciteitstarief (ongeveer € 1,50 per jaar)
en ondervinden hierdoor geen nadeel van de invoering van het capaciteitstarief.
De nieuwe belastingvermindering is budgetneutraal omdat deze gepaard gaat
met een verhoging van het tarief voor elektriciteit in de eerste schijf van
de energiebelasting (0 – 10 000 kWh) met € 0,0008. 
 11.2. Aanpassingen verpakkingenbelasting
 Zoals aangekondigd in de brief aan de Tweede Kamer verhoogt het kabinet
de «drempel» binnen de verpakkingenbelasting van 15 000 kilogram
verpakkingen naar 50 000 kilogram. Zoals tevens aangekondigd bestaat
dit voorstel ook uit een verhoging van de vermindering van de zogenoemde exportvermindering.
De verhoging van de «drempel» heeft ook gevolgen voor de tarieven
die eveneens met ingang van 1 januari 2010 zullen wijzigen.
 
 De verhoging van de «drempel» van de verpakkingenbelasting
vermindert de administratieve lastendruk. Minder bedrijven zullen belastingplichtig
zijn voor de verpakkingenbelasting doordat zij met de kilogrammen verpakkingen
die zij in het economisch verkeer brengen onder deze 50 000 kilogramgrens
blijven. Tevens zal het aantal bedrijven dat voor de uitvoering van de verpakkingenbelasting
een administratie moet voeren hierdoor afnemen. Deze administratieve lastenverlichting
vormt een aanvulling op de wijzigingen die vorig jaar reeds in de verpakkingenbelasting
zijn doorgevoerd ter vermindering van de administratieve lasten en de inspanningen
die de Belastingdienst op dit punt heeft geleverd.
 
 Aangezien een verhoging van de grens binnen de verpakkingenbelasting alleen
maar tot een substantiële vermindering van de administratieve lasten
kan leiden indien ook de grens in het Besluit «beheer verpakkingen en
papier en karton» wordt verhoogd, streeft de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (hierna: VROM) ernaar regelgeving voor
te bereiden die een verhoging van de grens naar eveneens 50 000 kg bewerkstelligt
op de inwerkingtredingsdatum van de hiervoor gestelde grens. Wel is essentieel
dat het Ministerie van VROM over voldoende gegegevens blijft beschikken om
aan de Europese Commissie een verantwoorde rapportage te kunnen verstrekken
over op de markt gebrachte hoeveelheden verpakkingen en om te kunnen bepalen
of producenten en importeurs de recyclingpercentages voor verpakkingsafval
halen, waartoe zij op grond van het Besluit verpakkingen verplicht zijn. Met
betrokken partijen wordt nagegaan welke invloed het verhogen van de grens
heeft op de mogelijkheden om tot nationale cijfers te komen. Mocht blijken
dat er onvoldoende gegevens beschikbaar komen voor een verantwoorde rapportage,
dan zal een voorziening worden getroffen.
 
 Naast de verhoging van de «drempel» van de verpakkingenbelasting
voorziet het wetsvoorstel in een uitbreiding van de toegang tot de vermindering
in verband met indirecte export (de exportvermindering). Voortaan heeft ook
een buitenlandse ondernemer, die in Nederland verpakte producten ter beschikking
krijgt waarop verpakkingenbelasting drukt welke hij vervolgens exporteert
(indirecte export), recht op de exportvermindering. Een aantal meer technische
maatregelen wordt toegelicht in het artikelsgewijze deel van de toelichting.
 12. Algemene wet inzake rijksbelastingen
 12.1. Aanpassing navordering
 Al sinds 1973 is in de jurisprudentie aanvaard dat de inspecteur kan navorderen
in die gevallen waarin een belastingaanslag bij de belastingplichtige niet
de indruk heeft kunnen wekken te berusten op een weloverwogen vaststelling
van de belastingschuld door de inspecteur. Deze
jurisprudentie is bekend komen te staan als de schrijf- en tikfoutenjurisprudentie.
In de loop der tijd is deze jurisprudentie uitgebreid en verfijnd. Aanleiding
daarvoor was mede de ontwikkeling naar een geautomatiseerde verwerking van
de aangifte en vaststelling van de aanslag. Zoals de Hoge Raad
heeft aangegeven, moet de vraag of de (veranderde) werkwijze van de Belastingdienst
moet leiden tot aanpassing van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (hierna:
AWR), worden beantwoord door de wetgever. Het
kabinet beantwoordt de opgeworpen vraag nu positief.
 
 Navordering wordt voortaan tevens mogelijk indien de belastingaanslag,
ten gevolge van een fout, voor de belastingplichtige redelijkerwijs kenbaar
onjuist is vastgesteld dan wel achterwege is gebleven. Deels wordt hiermee
de schrijf- en tikfoutenjurisprudentie gecodificeerd. Meer dan bij de oorzaak
van de onjuiste vaststelling van de belastingaanslag – de fout –,
wordt aangesloten bij de kenbaarheid voor de belastingplichtige van deze onjuistheid.
Dit betekent dat bijvoorbeeld ook bij fouten in de aangifte en bij fouten
als gevolg van de geautomatiseerde verwerking van de aangifte kan worden nagevorderd,
mits deze fouten leiden tot een redelijkerwijs kenbare onjuiste vaststelling
van de belastingaanslag. Kenbaar moet hier worden opgevat in de gebruikelijke
zin van te kennen, te onderkennen, te onderscheiden. De belastingplichtige
moet als het ware in één oogopslag (hebben) kunnen zien dat
de belastingaanslag of een beschikking om geen aanslag op te leggen, niet
juist is. In zo’n geval kan een belastingplichtige aan de onjuiste belastingaanslag
of beschikking om geen aanslag op te leggen geen rechtszekerheid ontlenen.
 
 De kenbaarheid van de onjuistheid van de belastingaanslag of de beschikking
om geen aanslag op te leggen staat voorop. Die onjuistheid moet voortvloeien
uit een fout. Het gaat er niet om waarin de fout is gemaakt – in de
aangifte of bij de verwerking van de aangifte tot een belastingaanslag –
of dat het de belastingplichtige redelijkerwijs kenbaar is welke fout is gemaakt. «Fout»
is een neutraal en ruim begrip, waaronder in elk geval schrijf-, reken-, overname-,
intoetsfouten en fouten ten gevolge van de geautomatiseerde verwerking van
aangiften vallen. De afwezigheid van enige reden voor de onjuiste vaststelling
van de belastingschuld kan een belangrijke aanwijzing zijn dat een fout is
gemaakt. Indien de belastingplichtige echter in redelijkheid kan menen dat
de aanslag, hoewel onjuist, op goede gronden tot een te laag bedrag is vastgesteld
of achterwege is gebleven, is geen sprake van een kenbare onjuistheid. De
introductie van de navorderingsmogelijkheid bij fouten omvat dus ook niet
de gevallen waarin de belastingaanslag onjuist is vastgesteld als gevolg van
een verwijtbaar onjuist inzicht van de inspecteur in de feiten of in het recht.
Als voorbeeld: navordering is nog steeds niet mogelijk om terug te komen op
een kwalificatie van een bepaald bestanddeel of beoordeling van een feitelijke
situatie bij de aanslagregeling. Indien de belastingplichtige daarentegen
te kwader trouw een onjuiste aangifte gedaan heeft, blijft navordering zonder
meer mogelijk op grond van de huidige regeling.
 
 Om de rechtszekerheid te dienen, is de kenbaarheid in zekere mate geobjectiveerd
door gebruik van het woord «redelijkerwijs». Tevens is er een
grens opgenomen en is deze verruiming van de mogelijkheid tot navordering
beperkt in de tijd. Navordering op grond van het kenbaarheidvereiste is alleen
mogelijk gedurende twee jaar na het opleggen van de belastingaanslag dan wel
het nemen van het besluit geen aanslag op te leggen. Dit in tegenstelling
tot de al bestaande mogelijkheid tot navordering van de AWR waar in beginsel
een termijn van vijf jaar na het ontstaan van de belastingschuld voor geldt.
 
 Bij de toepassing van het kenbaarheidsvereiste gaat het er niet om of
de onjuistheid voor een concrete belastingplichtige kenbaar is, maar of een
belastingplichtige met een gemiddelde kennis van, en een gemiddeld inzicht
in het fiscale recht, de onjuistheid onderkent. Evenals onder de huidige schrijf-
en tikfoutenjurisprudentie wordt in beginsel aan de belastingplichtige de
kennis en wetenschap van diens adviseur toegerekend. Indien de
geheven belasting echter ten minste 30 percent minder is dan de daadwerkelijke –
uit de belastingwet voortvloeiende – belastingschuld, is naar de mening
van het kabinet de onjuiste vaststelling van de aanslag in elk geval redelijkerwijs
kenbaar. Ter illustratie een rekenvoorbeeld. Stel dat de belastingaanslag
wordt vastgesteld naar een belastbaar inkomen of bedrag van € 28 000.
Bij een fictief tarief van 50 percent wordt € 14 000 aan belasting
geheven. Nadien komt de inspecteur erachter dat het belastbaar inkomen of
-bedrag niet € 28 000, maar € 40 000 bedraagt.
De uit de belastingwet voortvloeiende belastingschuld is dus € 20 000.
Als de aanslag als gevolg van een fout te laag is vastgesteld kan de inspecteur
navorderen. De te weinig geheven belasting, € 6 000, bedraagt
30 percent van de uit de belastingwet voortvloeiende belastingschuld van € 20 000.
Indien de te weinig geheven belasting minder dan 30 percent bedraagt, in het
voorbeeld minder dan€ 6 000, is navordering mogelijk indien
de inspecteur aannemelijk maakt dat het de belastingplichtige redelijkerwijs
kenbaar was dat de aanslag ten gevolge van een fout onjuist is vastgesteld.
 
 Van het opnemen van een tweede grens in de vorm van een absoluut bedrag
is afgezien. Het is echter niet de bedoeling om op grote schaal in absolute
zin geringe bedragen na te vorderen; het zal in het algemeen gaan om min of
meer aanzienlijke afwijkingen.
 
 Het kan voorkomen dat een fout ertoe leidt dat de berekening van het inkomen
of de winst leidt tot een negatief bedrag, ofwel een verlies. De belastingwetten
schrijven dan voor dat dit verlies wordt vastgesteld bij beschikking. Op de
herziening van deze verliesvaststellingsbeschikkingen zijn de regels voor
navordering van overeenkomstige toepassing. Daarnaast bevat een aantal andere
artikelen ook een regeling voor de herziening van uiteenlopende voor bezwaar
vatbare beschikkingen. Het kabinet voegt hieraan ook de bevoegdheid tot navordering
toe in geval van een, ten gevolge van een fout, voor de belastingplichtige
redelijkerwijs kenbare onjuiste beschikking. Daardoor wordt bijvoorbeeld voorkomen
dat een ten gevolge van een fout te laag vastgestelde belastingaanslag wel
kan worden gecorrigeerd, maar een door diezelfde fout eveneens ten onrechte
of te hoog vastgesteld verlies nog wellicht vele jaren kan worden verrekend.
Herziening is dan mogelijk indien ten gevolge van een fout de beschikking
onjuist is vastgesteld, hetgeen de belastingplichtige redelijkerwijs kenbaar
is. Hiervan is in elk geval sprake indien het bij de beschikking vastgestelde
bedrag ten minste 30 percent hoger is dan het bedrag dat uit de belastingwet
voortvloeit.
 
 Ten slotte is er een overgangsbepaling opgenomen. Normaliter geldt dat
wijzigingen van het formele recht onmiddellijk in werking treden. Dit zou
betekenen dat ook belastingaanslagen en beschikkingen, die vóór
inwerkingtreding van deze wet ten gevolge van een fout onjuist zijn vastgesteld
of genomen, na inwerkingtreding van deze wet kunnen worden gecorrigeerd, indien
aan de overige voorwaarden is voldaan. Deze onmiddellijke werking is in dit
geval niet gewenst. Daarom is geregeld dat de wijziging van de navorderingsregeling
en daaraan verwante regelingen geldt ten aanzien van belastingaanslagen of
beschikkingen die zijn vastgesteld of genomen op of na de datum van inwerkingtreding
van de wetswijziging.
 12.2. Aanpassing naheffing
 Volgens recente rechtspraak is het niet (in alle gevallen) mogelijk om
een ten onrechte verleende ambtshalve vermindering omzetbelasting na te heffen
op grond van de AWR. Volgens het hoogste rechtscollege
vloeit een ambtshalve vermindering namelijk niet voort uit een «ingevolge
de belastingwet gedaan verzoek». Als gevolg van deze rechtspraak is
een ongewenste situatie ontstaan. Het gebeurt namelijk regelmatig
dat een verzoek om teruggaaf van een aangiftebelasting, bijvoorbeeld omzetbelasting,
niet aan alle formele vereisten voldoet, met name dat het buiten de wettelijke
termijn wordt gedaan. In dergelijke gevallen komt de Belastingdienst toch
veelal aan het verzoek tegemoet. Dit geschiedt dan ambtshalve en met het oog
op de belangen van de belastingplichtige nagenoeg per omgaande, dus zonder
onderzoek. Wanneer op een later tijdstip geconstateerd wordt dat de belastingplichtige
geen recht had op een ontvangen teruggaaf of dat de teruggaaf tot een te hoog
bedrag is verleend, moet de Belastingdienst de teruggegeven belasting kunnen
naheffen. Het kan immers niet zo zijn dat een juiste belastingheffing wordt
gefrustreerd, omdat de Belastingdienst de belastingplichtige ten dienste probeert
te zijn.
 
 Om bovenstaande situaties te voorkomen, wijzigt het kabinet de naheffingbevoegdheid
in de AWR. Naheffing zal ook mogelijk zijn in alle gevallen waarin een verzoek
van de belastingplichtige of inhoudingsplichtige ten grondslag ligt aan de
vrijstelling of vermindering van belasting, of de teruggaaf van belasting.
 
 Voor wijziging van de wet is gekozen zodat de Belastingdienst belastingplichtigen
toch van dienst kan blijven zijn met een snelle reactie, zonder elk verzoek
dat ontijdig is of anderszins niet aan de formele vereisten voldoet, aan een
grondig onderzoek te moeten onderwerpen alvorens daarop een (ambtshalve) beslissing
te nemen. Gelet op de aantallen zou een dergelijk grondig onderzoek niet uitvoerbaar
zijn. Ter illustratie: alleen al op het gebied van de omzetbelasting worden
jaarlijks ongeveer 250 000 verzoeken om teruggaaf ambtshalve verleend.
Daarnaast zou het betekenen dat belastingplichtigen (te) lang op een beslissing
moeten wachten, waardoor zij schade kunnen ondervinden. In de meeste gevallen
gaat het immers om bedragen waar de belastingplichtige in materiële zin
recht op hebben, maar waarin het verzoek uitsluitend in formele zin niet deugt.
 
 De voorgestelde wijziging ziet nadrukkelijk alleen op gevallen waarin
de beslissing wordt genomen naar aanleiding van een verzoek van de belastingplichtige
dat hij op eigen initiatief doet. Op grond van de wettekst is het dus nog
steeds niet mogelijk om na te heffen naar aanleiding van een ambtshalve vrijstelling
of vermindering van inhouding van belasting, of teruggaaf van belasting, indien
hieraan geen verzoek van de belastingplichtige vooraf gegaan is. Wanneer de
Belastingdienst geheel eigener beweging (ambtshalve) een dergelijke beslissing
neemt, mag de belastingplichtige ervan uitgaan dat dit berust op een bewuste
en weloverwogen standpuntbepaling, waaraan het nodige onderzoek vooraf is
gegaan. De bevoegdheid om deze beslissing later weer terug te draaien door
naheffing is dan niet passend. Hetzelfde geldt wanneer er weliswaar een verzoek
door de belastingplichtige is gedaan, maar hij vervolgens bijvoorbeeld uit
gedragingen van de Belastingdienst heeft mogen afleiden dat dit verzoek vóór
toewijzing inhoudelijk beoordeeld is. Naheffing wordt dan begrensd door de
algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
 13. Schriftelijke melding betalingsonmacht
 De Invorderingswet 1990 bevat de regeling voor de aansprakelijkheid van
bestuurders van rechtspersoonlijkheid bezittende ondernemingen met onbetaalde
belastingschulden en premies. De melding betalingsonmacht speelt een belangrijke
rol in deze regeling. Rechtspersoonlijkheid bezittende ondernemingen die niet
in staat zijn om aan hun betalingsverplichtingen jegens de fiscus te voldoen,
dienen de ontvanger onverwijld op de hoogte te stellen van de betalingsonmacht.
De ontvanger kan dan beoordelen of het nodig is invorderingsmaatregelen te
treffen om de belangen van de staat veilig te stellen. Dat het
nodig kan zijn om dergelijke maatregelen te treffen, blijkt uit de invorderingspraktijk
van de Belastingdienst: naar schatting 80% van de ondernemingen die
betalingsonmacht meldt, gaat uiteindelijk failliet. De sanctie op het niet
tijdig of niet op de juiste wijze melden is fors. De bestuurder van de onderneming
is aansprakelijk en op hem rust het vermoeden dat het niet betalen van de
belastingschuld aan hem is te wijten. Alleen de bestuurder die aannemelijk
kan maken dat hem geen verwijt kan worden gemaakt ten aanzien van het niet
nakomen van de meldingsplicht wordt in de gelegenheid gesteld het vermoeden
van verwijtbaarheid ten aanzien van het niet betalen van de belastingschuld
te weerleggen.
 
 De wijze van melden van betalingsonmacht is thans vormvrij. Op dit moment
kan dus niet alleen schriftelijk maar ook mondeling worden gemeld. Bovendien
hoeft niet altijd expliciet een melding betalingsonmacht te worden gedaan.
Verzoeken van de belastingschuldige (bijvoorbeeld uitstel van betaling) waaruit
blijkt dat de onderneming in betalingsmoeilijkheden verkeert worden door de
ontvanger ambtshalve als melding in aanmerking genomen. Het ontbreken van
formele vereisten met betrekking tot de meldingsplicht zorgt echter in toenemende
mate voor onduidelijkheid over de vraag of en wanneer een melding heeft plaatsgevonden.
Een en ander wordt mede in de hand gewerkt door de werkwijze van de Belastingdienst
waarin mondelinge klantcontacten in hoofdzaak via de Belastingtelefoon plaatsvinden.
Het is dan lastig om in alle gevallen waarin betalingsproblemen telefonisch
aan de orde komen, vast te stellen of er wellicht sprake is van een melding
betalingsonmacht in de zin van de Invorderingswet. Als uit het telefonisch
contact niet direct duidelijk is geworden dat men de bedoeling had melding
te maken van de betalingsonmacht, heeft dat tot gevolg dat de Belastingdienst
niet adequaat kan reageren op de ontstane betalingsproblematiek. Bovendien
zorgt deze gang van zaken ook voor rechtsonzekerheid voor de bestuurder. Op
hem rust namelijk de bewijslast dat hij aan de meldingsplicht heeft voldaan.
Als zijn telefonische melding als zodanig niet wordt onderkend loopt hij het
risico aansprakelijk gesteld te worden met het niet weerlegbare vermoeden
van verwijtbaarheid.
 
 Zowel vanuit de ontvanger als vanuit de bestuurder bezien is er dan ook
aanleiding om een eind te maken aan de onduidelijke situatie die de huidige
vormvrijheid met betrekking tot de melding betalingsonmacht geeft. Voor beiden
geldt dat zij zich daaromtrent geen onduidelijkheden kunnen permitteren. Het
belang van het op correcte wijze melden van betalingsonmacht is daarvoor te
groot.
 
 Door het toevoegen van de schriftelijkheidseis in de Invorderingswet zal
het risico op misverstanden over de melding betalingsonmacht drastisch worden
beperkt. Het begrip «schriftelijk» kan overigens ruim worden uitgelegd.
Het veronderstelt iedere weergave van schrifttekens ongeacht wat de drager
van die tekens is. Niet alleen een papieren
melding maar ook een digitale melding van betalingsonmacht valt hieronder.
De bestuurder kan zodoende op twee manieren melding van betalingsonmacht doen:
hij kan op papier de betalingsonmacht melden. Daarvoor kan hij gebruik maken
van een meldingsformulier dat te downloaden is van de website van de Belastingdienst.
Voorts kan de bestuurder een digitale melding doen via een voorgestructureerd
webformulier in het persoonlijk domein voor bedrijven. De wetswijziging treedt
in werking op het moment, dat het webformulier in het persoonlijk domein gebruiksklaar
is. Door middel van voorlichting zal deze wetswijziging onder de aandacht
van de doelgroep worden gebracht. 
 14. Verruiming openbaarheid WOZ-waarde
 In verband met de bestrijding van de vastgoedcriminaliteit wijzigt het
kabinet de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ) in die zin dat
het voor aangewezen bestuursorganen en aangewezen derden mogelijk wordt de
WOZ-waarden op te vragen. In dat kader kan gedacht worden aan het op verzoek
verstrekken van de WOZ-waarde aan beroepshalve betrokkenen bij de verkoop
van een pand, zoals bijvoorbeeld notarissen, hypotheekverstrekkers en verzekeraars.
Deze maatregel is aangekondigd in de brief aan de Tweede Kamer van 19 maart
2009.
 
 De achtergrond van bovenstaande maatregel is als volgt. Op 6 maart
2007 heeft de minister van Justitie het rapport «Malafide activiteiten
in de vastgoedsector» aangeboden aan de Tweede Kamer. De concrete aanleiding voor het onderzoek was de motie Dijsselbloem
van 21 juni 2004. In deze motie wordt aangedrongen
op een effectievere aanpak van de criminele activiteiten in de vastgoedsector
binnen de grote steden. In de brief van de minister van Justitie wordt aangegeven
dat onderzocht zal worden op welke wijze de bestrijding van fraude, financieel-economische
en georganiseerde criminaliteit versterkt kan worden. Vervolgens zet het kabinet
per brief van 3 november 2008 uiteen op welke wijze de bestrijding van
misbruik, fraude en criminaliteit in de vastgoedsector zal worden versterkt. Immers misbruik van vastgoed maakt soms niet alleen
burgers tot slachtoffer, maar leidt ook tot verstoring van markten en prijzen.
Vertrouwen in economische en juridische instituties die betrokken zijn bij
vastgoed is essentieel voor economische groei op de lange termijn, het vertrouwen
in de rechtsorde en het maatschappelijke welzijn. Eén van de actielijnen
verwoord in de brief is het verbeteren van de transparantie van het vastgoedverkeer.
Hierbij kan kennisneming van de WOZ-waarde, die geheel onafhankelijk van alle
beslissingen over aankoop, verkoop en financiering tot stand komt, een rol
spelen om taxatiefraude te voorkomen. Voor de hypotheeknemer (een bank of
verzekeraar) is het immers van belang te weten wat de economische waarde van
een onroerende zaak waarop de hypotheek wordt gevestigd, is. Geldverstrekker,
koper en verkoper baseren zich op een taxatierapport en als dat rapport een
onjuiste inschatting van de waarde bevat, kan dit leiden tot financiële
schade omdat de koper niet meer aan zijn verplichtingen van een te hoge lening
kan voldoen, de woning verkocht moet worden en de bank met een restschuld
blijft zitten. Als objectief vastgestelde waarde kan de WOZ-waarde daarbij
rechtstreeks als taxatie van het onderpand worden gebruikt of als toetsing
van een op andere wijze bepaalde waarde. In het algemeen overleg Versterkingsprogramma
aanpak georganiseerde misdaad en financieel-economische criminaliteit op 21 januari
2009 is dan ook door verschillende partijen aangedrongen op snelle voortgang
van een verruiming van de openbaarmaking van WOZ-waarden.
 
 Omdat de WOZ-waarde een persoonsgegeven is, is deze in de huidige situatie
slechts beperkt openbaar. De WOZ-waarde zegt namelijk iets over de individuele
fiscale positie van een belanghebbende bij een onroerende zaak. Het feit dat
het waardegegeven een element is dat een rol speelt bij de vaststelling van
iemands belastingschuld, maakt het waardegegeven privacygevoelig. De bestrijding
van vastgoedfraude is echter een maatschappelijk belang op grond waarvan verdere
verruiming van de openbaarheid met inachtneming van de privacybescherming
geoorloofd is. De WOZ-waarde is hiervoor geschikt omdat deze immers objectief
door de overheid wordt vastgesteld en niet op individuele basis te beïnvloeden
is. Met name deze objectiviteit maakt de WOZ-waarde belangrijk bij de fraudebestrijding.
Bij de afweging om te komen tot een verruiming van de openbaarheid moet het
maatschappelijk belang groot genoeg zijn om de aantasting van iemands privacy
te rechtvaardigen. Het belang van degene die om een WOZ-waarde
verzoekt, moet dus worden afgewogen tegen het belang van de privacybescherming
van degene van wiens woning de WOZ-waarde wordt opgevraagd. De mogelijkheden
om misbruik en/of fraude te plegen bij het verkrijgen van een woning en de
rol die de WOZ-waarde daarin speelt, hebben genoopt tot het voor bepaalde
partijen toegankelijker maken van de WOZ-waarde met inachtneming van het feit
dat het een persoonsgegeven betreft. Nu de WOZ-waarde een persoonsgegeven
is, moet wettelijk worden vastgelegd voor welke taak de WOZ-waarde gebruikt
mag worden en welk bijzonder maatschappelijk belang daarmee gemoeid is. Daartoe
wijzigt het kabinet de Wet WOZ in bovengenoemde zin.
 Advies van het College bescherming persoonsgegevens
 Het College bescherming persoonsgegevens (hierna: Cbp) heeft geadviseerd
over het voorstel tot verruiming van de openbaarheid van de WOZ-waarde. Een beperkte openbaarheid van het waardegegeven, zoals
hier voorgesteld, doet enerzijds recht aan de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer van de belanghebbende c.q. de belastingplichtige en kan anderzijds
leiden tot bestrijding van de fraude (met name taxatiefraude) op dit terrein,
zo stelt het college. Het wetsvoorstel en het concept van het uitvoeringsbesluit
geven het Cbp dan ook geen aanleiding tot het maken van inhoudelijke opmerkingen.
Wel acht het Cbp het gewenst de afwegingscriteria (het maatschappelijk belang
in relatie tot het privacybelang) zoals ook opgenomen in de hiervoor genoemde
brief van 19 maart 2009 aan de Tweede Kamer op te nemen in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel en in de nota van toelichting bij het
Uitvoeringsbesluit. Aan het advies van het college is uitvoering gegeven.
 15. EU-aspecten
 In het Belastingplan 2009 was een intensivering van de tonnageregeling
opgenomen. Aangezien deze intensivering een wijziging van een bestaande steunregeling
vormde, werd deze ter goedkeuring voorgelegd aan de Europese Commissie. De
Europese Commissie heeft deze op 10 maart goedgekeurd met terugwerkende
kracht tot 1 januari 2009, maar daarbij nadere voorwaarden gesteld. Het onderhavige wetsvoorstel bevat de aanpassing van
het Belastingplan 2009 die nodig is om aan deze nadere voorwaarden te voldoen.
 
 Het wetsvoorstel bevat voorts wijzigingen van de Wet op de dividendbelasting
1965. Deze wijzigingen zijn noodzakelijk naar aanleiding van een tweetal arresten
van het HvJ EG. Het arrest van 11 juni 2009 verplicht tot het uitbreiden
van de inhoudingsvrijstelling in de dividendbelasting tot dividenden uitgekeerd
aan aandeelhouders in IJsland en Noorwegen.
Of ook elders in de wetgeving aanpassingen noodzakelijk zijn om fiscale faciliteiten
uit te breiden in lijn met dit arrest wordt op dit moment nog bezien. Daarnaast
heeft het arrest van 18 juni 2009 geleid tot een heroverweging van de
voorwaarden van de inhoudingsvrijstelling in de dividendbelasting.
 Ten slotte bevat dit wetsvoorstel wijzigingen in de Adw. Deze wijzigingen
betreffen strafbaarstelling van overtreding van samenhangende verplichtingen
die voortvloeien uit recente wijzigingen van het communautaire douanerecht.
 16. Budgettaire aspecten
 In onderstaande tabel zijn alleen de maatregelen opgenomen die budgettaire
consequenties hebben. 
 Tabel 1: budgettaire effecten van de fiscale maatregelen
in het OFM 2010(€ mln / – = lastenverlichting) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderwerp
 2010
 2011
 2012
 struct. 
 
 
 
 
 
 Fiscale positie directeur-grootaandeelhouder
 
 
 
 
 
 
 
 Doorschuiffaciliteit schenken ab-aandelen
 – 5
 – 5
 – 5
 – 5 
 
 
 Aanpassing doorschuiffaciliteit vererven ab-aandelen
 40
 40
 40
 40
 
 
 Betalingsfaciliteit overdracht ab-aandelen
 – 10
 – 10
 – 10
 – 10
 
 
 Terbeschikkingstellingsvrijstelling
 – 11
 – 11
 – 11
 – 11
 
 
 Versoepeling gebruikelijkloonregeling
 – 10
 – 10
 – 10
 – 10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet op de loonbelasting 1964
 
 
 
 
 
 
 
 Vakantiebonnen
 3
 3
 3
 3
 
 
 Versoepeling pensioen eigen beheer
 – 25
 – 25
 – 25
 – 25 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet op de Omzetbelasting 1968
 
 
 
 
 
 
 
 Aanpassen btw-vrijstelling beroepsonderwijs
 1
 2
 2
 2 
 
 
 Aanpassen btw-vrijstelling jeugdzorg
 – 2
 – 2
 – 2
 – 2 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet op de belasting van personenauto’s
en motorrijwielen 1992
 
 
 
 
 
 
 
 Constructiebestrijding BPM
 2
 2
 2
 0
 
 
 Aanpassing berekening BPM bij in- en uitvoer
 – 25
 – 20
 – 12
 0 
 
 
 
 Totaal OFM
 
 
 – 42
 
 
 – 36
 
 
 – 28
 
 
 – 18
 
 
 
 
 
 17. Uitvoeringskosten Belastingdienst
 De maatregelen opgenomen in het dit wetsvoorstel zijn uitvoerbaar en handhaafbaar
door de Belastingdienst. De incidentele additionele uitvoeringskosten worden
begroot op € 0,25 miljoen in 2009 ten behoeve van de aanpassing
van het systeem voor de verpakkingenbelasting en de externe communicatie daarover
en € 0,09 miljoen in 2010 voor de elektronische melding van betalingsonmacht.
De maatregel met betrekking tot de verpakkingenbelasting leidt voorts tot
een besparing op uitvoeringskosten van € 0,5 miljoen in 2011, oplopend
tot € 1,0 miljoen in 2013 en latere jaren.
 Saldo uitvoeringskosten wetsvoorstel Overige Fiscale Maatregelen
2010 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 2010
 2011
 2012
 2013 
 
 
 
 
 € 0,3 mln
 € 0,1 mln
 € – 0,5
mln
 € – 0,8 mln
 € – 1 mln
 
 
 
 
 De uitvoeringskosten die betrekking hebben op 2009 zullen bij Najaarsnota
(tweede suppletoire begroting) worden verwerkt in de begroting van Financiën
(IXB). De aan het wetsvoorstel verbonden uitvoeringskosten die betrekking
hebben op 2010 en verder liggende jaren, worden betrokken bij de budgettaire
besluitvorming in het voorjaar 2010.
 18. Gevolgen voor bedrijfsleven en burger
 In deze paragraaf worden de effecten van verschillende aard die samenhangen
met de voorstellen per hoofdstuk beschreven.
 Fiscale positie directeur-grootaandeelhouder
 Doorschuifregelingen AB-aandelen
 Voor de toepassing van de doorschuifregeling bij schenking of vererving
van ab-aandelen dienen belanghebbenden gezamenlijk een verzoek in te dienen.
Conform de systematiek die geldt voor vererven wordt – in geval van
een buiten Nederland woonachtige verkrijger – op verzoek van gezamenlijk
belanghebbenden als te conserveren inkomen aangemerkt het positieve
inkomensbestanddeel waarvoor in de binnenlandse situatie de doorschuifregeling
kan worden toegepast. Wat betreft de conserverende aanslag gelden verder dezelfde
voorwaarden en administratieve gevolgen zoals thans al bekend. De stijging
van de administratieve lasten als gevolg van de nieuwe aansprakelijkheidsbepaling
is gering. Voor toepassing van de doorschuifregelingen wordt voor de materiële
ondernemingstoets aangesloten bij de bedrijfsopvolgingsregeling in het wetsvoorstel
wijziging Successiewet en ook overigens zoveel mogelijk aangesloten bij de
daar voorgestelde definitie van reële bedrijfsopvolging. Omdat het ondernemingsvermogen
van de bv in verband met de toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling in
de Successiewet 1956 in principe ook nodig is, worden verdere administratieve
lasten voor de burger hierdoor zo veel als mogelijk beperkt.
 Aanpassing betalingsfaciliteit overdracht ab-aandelen
 Door de uitbreiding van de betalingsfaciliteit in de Invorderingswet 1990
komt een grotere groep belastingschuldigen in aanmerking voor de faciliteit.
Een verzoek om toepassing van de faciliteit dient schriftelijk te geschieden.
Dit levert een lichte toename van administratieve lasten op welke niet gekwantificeerd
kan worden.
 Geruisloze inbreng tbs-pand
 Voor de doorschuiffaciliteit ter zake van de inbreng van een ter beschikking
gestelde onroerende zaak in een nv of bv, moet een verzoek worden ingediend
bij de inspecteur. Dit is vergelijkbaar met de doorschuiffaciliteit omzetting
van een onderneming in een nv of bv. Het verzoek moet gedaan worden door de
belastingplichtige en de vennootschap waarin de onroerende zaak wordt ingebracht.
Wat betreft de inbrengvrijstelling in de overdrachtsbelasting geldt dat de
notaris bij de eigendomsoverdracht in de aangifte overdrachtsbelasting een
beroep zal moeten doen op deze vrijstelling. Dit is de gebruikelijke gang
van zaken en levert zodoende geen extra administratieve lasten op. Wel dient
bekeken te worden in hoeverre de notaris bekend dient te zijn met het nieuwe
artikel 3.99a van de Wet inkomstenbelasting 2001 en moet de notaris een beroep
op de vrijstelling in de overdrachtsbelasting toetsen aan het nieuwe artikel.
 Openstellen van de herinvesteringsreserve en de kostenegalisatiereserve
in de tbs-regeling
 De toepassing van de herinvesteringsreserve en de kostenegalisatiereserve
in de tbs-regeling is vergelijkbaar met de toepassing van deze reserves in
de ondernemingssfeer. Hierbij ontstaan enige administratieve lasten. Hierbij
is van belang dat de reserves alleen betrekking hebben op het resultaat uit
overige werkzaamheden ter zake van een terbeschikkingstelling van vermogensbestanddelen.
Er moet dus een splitsing worden gemaakt binnen het totaal resultaat uit overige
werkzaamheden naar resultaat terbeschikkingstellingsregeling en overig resultaat
uit overige werkzaamheden.
 Invoering terbeschikkingstellingsvrijstelling
 De toepassing van de terbeschikkingstellingsvrijstelling is vergelijkbaar
met de toepassing van de MKB-winstvrijstelling in de ondernemingssfeer. Hierbij
zullen enige administratieve lasten ontstaan. Hierbij is van belang dat de
terbeschikkingstellingsvrijstelling alleen betrekking heeft op het resultaat
uit overige werkzaamheden ter zake van een terbeschikkingstelling van vermogensbestanddelen.
Er moet dus een splitsing worden gemaakt binnen het totaal resultaat uit overige
werkzaamheden naar resultaat terbeschikkingstellingsregeling en overig resultaat
uit overige werkzaamheden. 
 Aanpassing betalingsfaciliteit beëindiging terbeschikkingstelling
 Door het vervallen van de vermogenstoets zullen de administratieve lasten
afnemen. Echter, doordat er een grotere groep belastingschuldigen in aanmerking
komt voor de faciliteit door het vervallen van de vermogenstoets, nemen de
administratieve lasten weer licht toe. De administratieve lasten zullen verder
in lichte mate toenemen doordat de reikwijdte van de betalingsfaciliteit wordt
uitgebreid met situaties waarin sprake is van een schenking of overdracht
waarbij de verkrijger de koopsom schuldig blijft. Hierdoor zullen meer mensen
een beroep kunnen doen op deze faciliteit en zullen de totale administratieve
lasten toenemen.
 Gebruikelijk loon < € 5 000
 Afhankelijk van het gekozen uitgangspunt (het aantal inhoudingsplichtingen
is al dan niet gelijk aan aantal werknemers, plus keuze voor bedrag van vaste
lasten voor uitbesteding) kom je bij 17 000 dga’s tot een geschatte
verlichting van administratieve lasten van € 880 000 tot € 3 200 000.
 Toerekening inkomen en vermogen tussen partners bij migratie
 De toerekening van gemeenschappelijke inkomensbestanddelen en de toerekening
van vermogen tussen partners bij migratie wordt aangepast of herzien. Hiermee
wordt voorkomen dat een aanvullende werkstroom ontstaat en worden extra administratieve
lasten dus vermeden.
 Dieetkosten
 Dieetkosten komen voor de aftrek van uitgaven voor specifieke zorgkosten
in aanmerking mits sprake is van een op medisch voorschrift gehouden dieet.
Men dient hierbij te beschikken over een dieetverklaring die wordt afgegeven
door een arts. Dit blijkt in de praktijk erg omslachtig te zijn, omdat diëtisten
veelal betrokken zijn bij het opstellen van het dieet en niet de arts. In
onderhavig voorstel wordt ook aftrek voor dieetkosten verleend wanneer de
dieetverklaring is afgegeven door een diëtist en het desbetreffende dieet
voorkomt in de dieetkostentabel. Dit bespaart een extra handeling voor arts
en burger.
 Aanpassing BTW-vrijstelling beroepsonderwijs
 Voor het beroep op de BTW-vrijstelling voor kort beroepsonderwijs dient
de desbetreffende instelling te beschikken over een erkenning van een door
de betrokken brancheorganisaties op te richten Register Kort Beroepsonderwijs.
De individuele ondernemers die een beroep op de vrijstelling willen doen,
moeten derhalve kosten maken ter zake van de algemene erkenning. Het bedrijfsleven
in zijn algemeenheid zal daarnaast ter zake initiële kosten moeten maken
voor de instelling van het op te richten register.
 Aanpassing BTW-vrijstelling jeugdzorg
 Aan de BTW-vrijstelling voor de jeugdzorg zijn geen bijzondere voorwaarden
van administratieve aard verbonden. De ondernemer kan aan de hand van de normaal
voorhanden zijnde gegevens zijn recht op toepassing van de vrijstelling aantonen.
Aangezien de desbetreffende ondernemers in het algemeen alleen vrijgestelde
prestaties zullen verrichten doet zich ook geen splitsingsproblematiek voor.
 Aanpassing berekening BPM bij in- en uitvoer
 Door het nemen van deze maatregel wordt een autonome toename van de administratieve
lasten, die het gevolg zouden zijn van een toegenomen gebruik van de werkelijke
waarde bij de aangifte BPM, voorkomen.
 Voorkoming voorraadvorming tabaksaccijns
 Naar verwachting zal er met deze maatregel een beperkte verzwaring van de administratieve lasten plaatsvinden. Fabrikanten/importeurs hebben
naar verwachting een goed beeld van de omloopsnelheid van hun product en kunnen
dus vooraf goed inschatten hoeveel «oud» product zij nog mogen
afzetten. Vanwege de strikte naleving zal dit wel enige interne controlecapaciteit
vergen. Voor de schakel daaronder geldt hetzelfde, met dien verstande dat
daar de druk wat hoger ligt, aangezien zij binnen de verbodsbepaling wat korter
de tijd hebben de producten door te laten stromen.
 Aanpassing verpakkingenbelasting
 De verhoging van de «drempel» van de verpakkingenbelasting
vermindert de administratieve lastendruk voor bedrijven. Minder bedrijven
zullen immers belastingplichtig zijn voor de verpakkingenbelasting doordat
zij met de kilogrammen verpakkingen die zij in het economisch verkeer brengen
onder de drempel blijven. Tevens zal het aantal bedrijven dat voor de uitvoering
van de verpakkingenbelasting een administratie moet voeren hierdoor afnemen.
Om te voorkomen dat deze lastenverlichting illusoir is doordat bedrijven deze
gegevens wel zouden moeten administreren ten behoeve van de voor hen geldende
verplichtingen op grond van het Besluit «beheer verpakkingen en papier
en karton», streeft de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer (hierna: VROM) ernaar regelgeving voor te bereiden die een
verhoging van de grens naar eveneens 50 000 kg bewerkstelligt op de inwerkingtredingsdatum
van de hiervoor gestelde grens. Wel is essentieel dat het Ministerie van VROM
over voldoende gegegevens blijft beschikken om aan de Europese Commissie een
verantwoorde rapportage te kunnen verstrekken en om te kunnen bepalen of producenten
en importeurs de recyclingpercentages voor verpakkingsafval halen, waartoe
hij op grond van het Besluit verpakkingen verplicht is. Mocht blijken dat
er onvoldoende gegevens beschikbaar komen voor een verantwoorde rapportage,
dan zal een voorziening worden getroffen.
 Nieuwe belastingvermindering capaciteitstarief in energiebelasting
 De energieleveranciers zullen te maken krijgen met een nieuwe belastingvermindering,
waar zij in hun administratie rekening mee moeten houden. Dit zal leiden tot
een lichte toename van de administratieve lasten voor energieleveranciers.
 Schriftelijke melding betalingsonmacht
 Een vereiste van schriftelijkheid van de melding betalingsonmacht verhoogt
de administratieve lastendruk voor bedrijven. Het invullen van formulieren
kost meer tijd dan een telefonische melding. Door de mogelijkheid van een
digitale melding in het persoonlijk domein voor bedrijven open te stellen,
is het voor bedrijven eenvoudig om de betalingsonmacht te melden. Hierdoor
wordt de verhoging van de administratieve lasten voorkomen.
 Overige maatregelen
 Aan het aanpassen van de tonnageregime voor grotere schepen naar aanleiding
van de nadere voorwaarden van de Europese Commissie zijn geen administratieve
lasten van betekenis verbonden. Tevens zijn aan de aanpassing overgangsrecht
accessoireregeling in IB en LB geen aanvullende administratieve lasten verbonden.
Ten slotte zijn aan de overige aanpassingen in dit wetsvoorstel geen additionele
administratieve lasten van betekenis verbonden.
 Conclusie gevolgen voor bedrijfsleven en burger
 Het totale wetsvoorstel kent per saldo geen administratieve lastenmutatie. 
 Vaste verandermomenten
 De maatregelen in dit wetsvoorstel zullen de vaste verandermomenten van
1 januari en 1 juli aanhouden. Uitzondering
hierop is een bepaling in de tabaksaccijns, welke gelijktijdig met de Wet
tot wijziging van de Wet op de accijns in verband met de implementatie van
de Europese richtlijn horizontale accijns dient in te gaan (1 april 2010).
 Reactie Actal
 Actal beschouwt het verhogen van de drempel van 15 000 kg naar 50 000
kg als een goede stap om de administratieve lasten van de verpakkingenbelasting
te beperken. Actal adviseert wel om inzicht te geven in de administratieve
lasten van het bijhouden en bewaren van de AWR conforme administratie van
geïmporteerde dan wel geproduceerde verpakkingsmaterialen. Dit onderwerp
zal worden meegenomen in de volgende voortgangsrapportage regeldruk.
 II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 Artikel I
 Artikel I, onderdeel A (artikel 2.5 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Het tweede lid van artikel 2.5 van de Wet Inkomstenbelasting 2001 (Wet
IB 2001) bewerkstelligt dat een aantal bepalingen van de wet onverkort van
toepassing blijft, ook indien wordt gekozen voor de behandeling als binnenlandse
belastingplichtige. Aan dit lid wordt toegevoegd de verwijzing naar de nieuwe
artikelen 4.17a, 4.17b en 4.17c van de Wet IB 2001 (artikel I, onderdeel P)
inzake de doorschuifregelingen bij vererving, bij verdeling van de nalatenschap
binnen twee jaar, respectievelijk bij schenking van tot een aanmerkelijk belang
behorende aandelen of winstbewijzen. De aanmerkelijkbelangclaim kan met toepassing
van de doorschuifregelingen worden doorgeschoven mits de verkrijger een binnenlands
belastingplichtige is. Om te voorkomen dat een niet in Nederland woonachtige
persoon de doorschuifregelingen kan toepassen door te kiezen voor de behandeling
als binnenlandse belastingplichtige, wordt in art. 2.5, tweede lid, bepaald
dat de keuze niet geldt voor de toepassing van de artikelen 4.17a, 4.17b en
4.17c van de Wet IB 2001.
 Artikel I, onderdeel B (artikel 2.8 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 2.8 van de Wet IB 2001 wordt opgesomd voor welke inkomensbestanddelen
een conserverende aanslag wordt opgelegd. Dit artikel moet worden gewijzigd
in verband met de nieuwe opzet van de verschillende doorschuifregelingen in
de aanmerkelijkbelangsfeer. Het betreft de situaties waarin een verzoek om
toepassing van de doorschuifregelingen niet mogelijk is omdat de verkrijger
geen binnenlands belastingplichtige is.
 In het vierde lid wordt de mogelijkheid tot het opleggen van een conserverende
aanslag bij de overgang krachtens huwelijksvermogensrecht geregeld. In de
eerste plaats gaat het daarbij op de overgang op een niet in Nederland wonende
echtgenoot. En in de tweede plaats op de verdeling binnen twee jaren van een
ontbonden huwelijksgemeenschap waarbij wordt toebedeeld aan de niet in Nederland
wonende gewezen echtgenoot.
 In het vijfde, zesde en zevende lid wordt de mogelijkheid tot het opleggen
van een conserverende aanslag bij de overgang krachtens erfrecht onder algemene
titel en onder bijzondere titel, de verdeling van een nalatenschap binnen
twee jaren na overlijden van de erflater, respectievelijk bij de overdracht
krachtens schenking geregeld. Dit betreft situaties waarin de verkrijger van
de aanmerkelijk belang aandelen in het buitenland woont en om
die reden niet in aanmerking komt voor de doorschuiffaciliteit van artikel
4.17a, 4.17b, respectievelijk artikel 4.17c van de Wet IB 2001. In deze situaties
wordt het te conserveren inkomensbestanddeel beperkt tot het deel dat ingevolge
artikel 4.17a, 4.17b, respectievelijk 4.17c van de Wet IB 2001 niet als vervreemdingsvoordeel
wordt aangemerkt indien de verkrijger in Nederland zou hebben gewoond ten
tijde van de overgang krachtens erfrecht, respectievelijk de schenking.
 Artikel I, onderdeel C (artikel 2.14a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De onderworpenheidstoets van artikel 2.14a, zevende lid, is dezelfde als
de onderworpenheidstoets voor toepassing van de deelnemingsvrijstelling. Voor
een toelichting op deze toets wordt verwezen naar de toelichting op artikel
13, elfde lid, onderdeel a, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969.
 Artikel I, onderdeel D (artikel 2.17 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 2.17 van de Wet IB 2001 is de toerekening van gemeenschappelijke
inkomens- en vermogensbestanddelen (inclusief persoonsgebonden aftrekposten)
tussen partners opgenomen.
 Zoals in het algemeen deel is toegelicht, wordt voorgesteld de toerekening
voor migranten in het jaar van aankomst en vertrek op enkele onderdelen te
herzien. Allereerst wordt de thans uitgesloten mogelijkheid van toerekening
van vermogensbestanddelen in box 3 voor migranten in het jaar van migratie
opgeheven; deze uitsluiting zal voortaan nog slechts gelden voor een jaar
waarin sprake is van overlijden van de belastingplichtige of zijn partner.
Vervolgens wordt voor migrerende partners de keuzemogelijkheid om bij deeljaarpartnerschap
aangemerkt te worden als voljaarpartners uitgesloten, tenzij artikel 2.5 van
de Wet IB 2001 (keuze voor toepassing regels binnenlandse belastingplicht)
op hen toepassing vindt. Migranten zijn slechts voor een deel van het jaar
binnenlands belastingplichtig en kunnen daarmee op grond van artikel 1.2,
derde lid, onderdeel b, van de Wet IB 2001 ook slechts voor een deel van het
jaar partners zijn, namelijk over de binnenlandse periode mits is voldaan
aan de voorwaarden van partnerschap van artikel 1.2, eerste en tweede lid,
van de Wet IB 2001. Ten slotte wordt geregeld dat ondanks het ontbreken van
(fictief) voljaarpartnerschap de in artikel 2.17, vijfde lid, van de Wet IB
2001 genoemde gemeenschappelijke inkomensbestanddelen en de bestanddelen van
de rendementsgrondslag op grond van artikel 2.17, tweede lid, van de Wet IB
2001 toch aan de partners kunnen worden toegerekend over de periode waarin
zij beiden binnenlands belastingplichtigen zijn, mits de periode van binnenlandse
belastingplicht gelijktijdig aanvangt en eindigt. Hiermee worden, zoals in
het algemeen deel is toegelicht, heffingslekken voorkomen.
 Artikel I, onderdelen E, J, K, T, Y en Z (artikelen 3.54a,
3.119b, 3.151, 4.37, 4.50, en 6.2a van de Wet inkomstenbelasting 2001)
 In een aantal artikelen van de Wet IB 2001 is een regeling voor de herziening
van voor bezwaar vatbare beschikkingen opgenomen, die nauw verwant is aan
de navorderingsregeling van artikel 16 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
(AWR). Voorgesteld wordt om de navorderingsregeling van artikel 16 AWR te
verruimen door de introductie van het zogenoemde «kenbaarheidvereiste».
Deze wijziging werkt daarmee door in de hier bedoelde herzieningsregelingen.
Dit onderdeel introduceert ook voor deze regelingen het kenbaarheidvereiste
als grondslag om een voor bezwaar vatbare beschikking te herzien. 
 Artikel I, onderdelen F en DD (artikelen 3.83 en 7.2 van
de Wet inkomstenbelasting 2001)
 Deze wijzigingen bewerkstelligen dat ook in situaties waarin pensioenverplichtingen
worden ondergebracht bij een buitenlands lichaam dat op grond van het voorgestelde
artikel 19a, eerste lid, onderdeel e, van de Wet op de loonbelasting 1964
(Wet LB 1964) is aangewezen als verzekeraar van pensioen (pensioen in eigen
beheer), niet jaarlijks een conserverende aanslag hoeft te worden opgelegd.
 Artikel I, onderdeel G (artikel 3.90 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 3.90 van de Wet IB 2001 geeft aan wat onder belastbaar resultaat
uit overige werkzaamheden moet worden verstaan. Als gevolg van de introductie
van de terbeschikkingstellingsvrijstelling wordt dit artikel aangepast. Voor
de terbeschikkingstellingsvrijstelling wordt verwezen naar de toelichting
op artikel I, onderdeel I (artikel 3.99b van de Wet IB 2001).
 Artikel I, onderdeel H (artikel 3.95 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Zoals in het algemeen deel van deze memorie is aangegeven, wordt het voor
belastingplichtigen die resultaat genieten op grond van de terbeschikkingstellingsregeling
mogelijk om een herinvesteringsreserve en een kostenegalisatiereserve te vormen.
Het gaat dan bijvoorbeeld om een terbeschikkingstelling waarbij een directeur-grootaandeelhouder
(dga) een pand ter beschikking stelt aan zijn bv. In artikel 3.95 van de Wet
IB 2001 is een verwijzing opgenomen naar een groot aantal winstbepalingsartikelen
die voor de resultaatbepaling van overeenkomstige toepassing zijn. Voor de
bepaling van het resultaat op grond van de terbeschikkingstellingsregeling
worden deze daarom aangevuld met de artikelen 3.53, eerste lid, onderdelen
a en b, en tweede lid, 3.54 en 3.64 van de Wet IB 2001.
 Wat betreft de herinvesteringsreserve geldt dat deze, net zoals bij ondernemers,
ook gevormd mag worden over de stakingsgrens van de terbeschikkingstelling
heen, mits het voornemen bestaat tot herinvesteren in een nieuwe terbeschikkingstelling.
Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de belastingplichtige een pand ter beschikking
stelt aan zijn bv, het pand vervolgens verkoopt en herinvesteert in een nieuw
pand dat hij weer ter beschikking stelt. Op grond van artikel 3.64 van de
Wet IB 2001 wordt het resultaat dat is toe te rekenen aan herinvesteringsreserves
behandeld als te conserveren inkomen. Bij tijdige herinvestering wordt het
resultaat in mindering gebracht op de aanschaffings- en voortbrengingskosten
van het nieuwe bedrijfmiddel.
 Artikel I, onderdeel I (artikel 3.99a, paragraaf 3.4.3
en artikel 3.99b van de Wet inkomstenbelasting 2001)
 Artikel 3.99a van de Wet inkomstenbelasting 2001
 Wanneer een belastingplichtige een onroerende zaak die hij ter beschikking
stelt aan een eigen bv, wil inbrengen in die bv, zal hij ter zake van deze
overdracht geconfronteerd worden met de heffing van inkomstenbelasting en
overdrachtsbelasting. Door inbreng van de ter beschikking gestelde onroerende
zaak in de vennootschap wordt de werkzaamheid, te weten de terbeschikkingstelling
van de onroerende zaak, beëindigd hetgeen tot afrekening over de meerwaarde
van de onroerende zaak leidt.
 In het nieuwe artikel 3.99a van de Wet IB 2001 is de eenmalige doorschuiffaciliteit
bij inbreng van een ter beschikking gestelde onroerende zaak in een nv of
bv neergelegd. Het betreft de inbreng die zowel de juridische als de economische
eigendom van de onroerende zaak moet omvatten. 
 Ter zake van de inbreng zal geen afrekening in de inkomstenbelasting plaatsvinden
omdat op grond van het eerste lid van artikel 3.99a van de Wet IB 2001 de
werkzaamheid – bestaande uit de terbeschikkingstelling van de onroerende
zaak – geacht wordt niet te zijn gestaakt. Het tweede lid van artikel
3.99a van de Wet IB 2001 bepaalt vervolgens dat voor de toepassing van de
Wet Vpb 1969 de boekwaarde van de onroerende zaak en de boekwaarde van de
rechtstreeks daarmee samenhangende schulden wordt gesteld op de boekwaarde
daarvan bij de werkzaamheid.
 Naast de vennootschapsbelastingclaim wordt via de vaststelling van de
verkrijgingsprijs van de aandelen bij de inbrenger een aanmerkelijkbelangclaim
gevestigd. Het derde lid van artikel 3.99a van de Wet IB 2001 bepaalt dat
de verkrijgingsprijs van de bij de inbreng verkregen aandelen wordt gesteld
op boekwaarde ten tijde van de inbreng van de ingebrachte onroerende zaak
verminderd met de boekwaarde op dat tijdstip van de ingebrachte schulden en
verminderd met het bedrag van de creditering. Deze verkrijgingsprijs kan negatief
zijn.
 De doorschuiffaciliteit kan onder de hierna volgende voorwaarden worden
toegepast.
 In het eerste lid van artikel 3.99a van de Wet IB 2001 is aangegeven dat
de inbreng plaatsvindt in een naamloze vennootschap of een besloten vennootschap
met beperkte aansprakelijkheid.
 Zoals toegelicht in het algemeen deel van deze memorie geldt de faciliteit
voor de periode van een jaar, te weten gedurende 2010. In artikel 3.99a, eerste
lid, onderdeel a, van de Wet IB 2001 is opgenomen dat de inbreng plaatsvindt
voor 1 januari 2011.
 In artikel 3.99a, eerste lid, onderdeel b, van de Wet IB 2001 is aangegeven
dat de inbreng plaatsvindt tegen uitreiking van aandelen. De onroerende zaak
kan dus niet worden ingebracht tegen bijvoorbeeld een vordering. Het is toegestaan
dat een afrondingscreditering van ten hoogste € 2500 in aanmerking
wordt genomen.
 Om te voorkomen dat fiscale claims worden doorgeschoven naar andere partijen
dan belastingplichtige is het van belang dat de aanmerkelijkbelangclaim bij
de belastingplichtige blijft. Dit zal het geval zijn wanneer de belastingplichtige
enig aandeelhouder is van de vennootschap waarin de onroerende zaak en de
rechtstreeks daarmee samenhangende schulden zijn ingebracht. In artikel 3.99a,
eerste lid, onderdeel c, van de Wet IB 2001 is evenwel bepaald dat de faciliteit
ook kan worden toegepast indien de inbrengende belastingplichtige na de inbreng
direct of indirect voor ten minste 90%
van het totaal geplaatste aandelenkapitaal aandeelhouder is. Hierdoor is het
mogelijk dat de doorschuiffaciliteit ook toegepast kan worden in de situatie
waarbij een klein deel (tot 10%) van het geplaatste aandelenkapitaal
in handen is van een andere aandeelhouder dan de belastingplichtige.
 Wanneer een belastingplichtige die een onroerende zaak ter beschikking
stelt aan een vennootschap waarvan hij niet de enige aandeelhouder is niet
langer onder de tbs-regeling wenst te vallen, kan hij gebruik maken van de
onderhavige doorschuiffaciliteit door de onroerende zaak in te brengen in
een nieuw op te richten bv die de onroerende zaak vervolgens verhuurt aan
de eerstgenoemde vennootschap.
 Om van de faciliteit gebruik te kunnen maken, moet hiertoe een verzoek
worden gedaan door zowel de belastingplichtige als de nv of bv. De inspecteur
beoordeelt het verzoek en legt zijn beslissing neer in een voor bezwaar vatbare
beschikking. Bij deze beschikking worden ook de boekwaarde van de onroerende
zaak, de boekwaarde van de rechtstreeks daarmee samenhangende schulden en
de verkrijgingsprijs van de bij de inbreng verkregen aandelen vastgesteld.
 Artikel 3.99b van de Wet inkomstenbelasting 2001
 In de Wet IB 2001 wordt een nieuw artikel opgenomen dat een vrijstelling
verleend aan de terbeschikkingsteller soortgelijk aan de MKB-winstvrijstelling voor ondernemers. Zoals in de dga-notitie is uiteengezet, profiteert de bv thans van de lagere Vpb-tarieven
en heeft de IB-ondernemer recht op de MKB-winstvrijstelling. Het effectieve
tarief van de TBS-regeling is echter niet aangepast. De terbeschikkingstellingsvrijstelling
kan daarom gezien worden als een tegemoetkoming aan de terbeschikkingsteller
die investeert ten opzichte van de IB-ondernemer of bv die investeert en draagt
bij aan het globale evenwicht tussen de dga en de IB-ondernemer.
 Hierna wordt in een tweetal voorbeelden de werking van de terbeschikkingstellingsvrijstelling
gegeven in een situatie met een positief en negatief resultaat.
 Cijfervoorbeeld 1
 tbs-resultaat: € 100
 terbeschikkingstellingsvrijstelling: € 100 * 12% = € 12
 Belastbaar resultaat: € 88
 Cijfervoorbeeld 2
 tbs-resultaat: € – 100
 terbeschikkingstellingsvrijstelling: € – 100 * 12%
= € -12
 Belastbaar resultaat: € – 88
 
 Uit deze voorbeelden blijkt dat over 12% van een positief resultaat
geen belasting wordt geheven en dat 12% van een negatief resultaat
niet in aanmerking komt voor verliesverrekening of kan worden afgezet tegen
andere inkomensbronnen in hetzelfde jaar. Deze systematiek is derhalve gelijk
aan de systematiek van de MKB-winstvrijstelling.
 Artikel I, onderdeel J (artikel 3 119b van de Wet
inkomstenbelasting 2001)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel I, onderdeel E, opgenomen
wijziging van artikel 3.54a van de Wet IB 2001.
 Artikel I, onderdeel K (artikel 3 151 van de Wet
inkomstenbelasting 2001)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel I, onderdeel E, opgenomen
wijziging van artikel 3.54a van de Wet IB 2001.
 Artikel I, onderdeel L (artikel 4.11 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Op grond van artikel 4.11 van de Wet IB 2001 worden verkregen aandelen
of winstbewijzen na gebruikmaking van een doorschuifregeling geacht tot een
aanmerkelijk belang te behoren indien deze niet op grond van de overige bepalingen
van hoofdstuk 4, afdeling 4.3, van de wet tot een aanmerkelijk belang behoren.
De toepassing van dit artikel wordt uitgebreid met de nieuwe artikelen 4.17a,
4.17b en 4.17c van de Wet IB 2001.
 Artikel I, onderdeel M (artikel 4.12a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit artikel houdt verband met het voorstel de doorschuifregeling bij overlijden
van een aanmerkelijk belang voortaan niet meer toe te passen ter zake van
het in de waarde van de aandelen tot uitdrukking komende beleggingsvermogen.
Dit leidt er toe dat bij vererving van een aanmerkelijk belang over de waarde
van dat belang voor zover toerekenbaar aan het beleggingsvermogen, voortaan
de inkomstenbelastingclaim moet worden afgerekend. Als vervolgens (een deel
van) dat beleggingsvermogen kort na het overlijden in de vorm van dividend
wordt uitgekeerd (bijv. om de inkomstenbelastingschuld van erflater te voldoen),
zou zonder nadere regelgeving over dat dividend inkomstenbelasting verschuldigd
zijn. Het zou er derhalve op neer komen dat er dubbel zou worden geheven over
materieel dezelfde grondslag. Het nieuwe artikel 4.12a van de
Wet IB 2001 voorkomt deze dubbele heffing. Op verzoek wordt het dividend namelijk
niet belast, mits het dividend wordt afgeboekt op de verkrijgingsprijs van
de krachtens erfrecht verkregen aandelen. Toepassing van dit artikel is alleen
mogelijk voor zover het dividend niet uitgaat boven het bedrag dat bij de
erflater ter zake van de overgang krachtens erfrecht als inkomen uit aanmerkelijk
belang in aanmerking is genomen.
 Artikel I, onderdeel N (artikel 4.14 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De onderworpenheidstoets van artikel 4.14, achtste lid, onderdeel c, is
op dezelfde wijze aangepast als de onderworpenheidstoets voor toepassing van
de deelnemingsvrijstelling. Voor een toelichting op deze toets wordt verwezen
naar de toelichting op artikel 13, elfde lid, onderdeel a, van de Wet Vpb
1969.
 Artikel I, onderdeel O (artikel 4.17 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 4.17 van de Wet IB 2001 wordt gewijzigd in verband met het toesnijden
van de doorschuifregeling voor vererven van tot een aanmerkelijk belang behorende
aandelen of winstbewijzen op reële bedrijfsopvolgingen. Deze doorschuifregeling
bij vererving wordt in het nieuwe artikel 4.17a van de Wet IB 2001 (artikel
I, onderdeel P) neergelegd, en kan daardoor in artikel 4.17 van de Wet IB
2001 vervallen. Artikel 4.17 van de Wet IB 2001 regelt alleen nog de doorschuifregeling
voor een overgang krachtens huwelijksvermogensrecht alsmede de verdeling van
een huwelijksgemeenschap binnen twee jaren na de ontbinding van de huwelijksgemeenschap.
Van een dergelijke overgang is sprake bij het aangaan van een huwelijk, bij
wijziging van de huwelijksgemeenschap tijdens huwelijk en bij de verdeling
van de huwelijksgemeenschap bij het einde van het huwelijk. In deze situaties
is de aanleiding voor een en ander doorgaans niet gelegen in het tot stand
brengen van een bedrijfsoverdracht van de ene echtgenoot op de andere echtgenoot.
Daarom wordt de doorschuifregeling voor de overgang krachtens huwelijksvermogensrecht
niet toegesneden op reële bedrijfsopvolgingen.
 Artikel I, onderdeel P (artikelen 4.17a, 4.17b en 4.17c
van de Wet inkomstenbelasting 2001)
 Artikel 4.17a van de Wet inkomstenbelasting 2001
 In het nieuwe artikel 4.17a van de Wet IB 2001 wordt de aangepaste doorschuifregeling
voor vererven van tot een aanmerkelijk behorende aandelen of winstbewijzen
geregeld. Ten opzichte van de bestaande regeling in artikel 4.17 van de Wet
IB 2001 wijzigt het volgende. De aangepaste doorschuifregeling heeft als gevolg
van de invoering van een materiële ondernemingstoets alleen betrekking
op het in de waarde van de aandelen of winstbewijzen tot uitdrukking komende
ondernemingsvermogen van de vennootschap waarop het belang betrekking heeft.
In verband met deze toets is voorts de systematiek van een automatische doorschuifregeling
met de mogelijkheid van afrekenen op verzoek, gewijzigd in een automatische
afrekening met de mogelijkheid tot doorschuiven op verzoek.
 In het eerste lid worden de voorwaarden voor toepassing van de doorschuifregeling
opgenomen. Nu de regeling ertoe strekt alleen reële bedrijfsopvolgingen
te faciliteren, wordt als voorwaarde gesteld dat de vennootschap waarop de
aandelen of winstbewijzen betrekking hebben een onderneming dient te drijven
of een medegerechtigdheid dient te houden.
 Voorts wordt in dat kader, conform het wetsvoorstel wijziging Successiewet,
een aanmerkelijk belang op grond van de meetrekregeling in de zin van artikel
4.10 van de Wet IB 2001 van de doorschuifregeling uitgezonderd.
De meetrekregeling zorgt ervoor dat aandelen of winstbewijzen van familie
in de rechte lijn van een «echte» aanmerkelijkbelanghouder in
de aanmerkelijkbelangregeling worden getrokken. Deze bepaling is in de wet
opgenomen om misbruik te voorkomen. Daarmee zijn deze meegetrokken aanmerkelijkbelanghouders
nog geen ondernemers en bestaat er geen reden om hen voor de doorschuifregeling
in aanmerking te laten komen.
 Ten slotte dient de verkrijger een binnenlandse particulier te zijn. Deze
voorwaarde is noodzakelijk om er voor te zorgen dat de heffing is gewaarborgd.
Tevens mogen de verkregen aandelen of winstbewijzen bij de verkrijger geen
deel uitmaken van het vermogen van een door hem gedreven onderneming dan wel
niet behoren tot het resultaat uit een werkzaamheid van hem. Ook deze voorwaarde
is noodzakelijk om er voor te zorgen dat de heffing is gewaarborgd.
 Ingevolge het eerste lid, onderdeel d, wordt voor de overgang krachtens
erfrecht onder bijzondere titel als voorwaarde gesteld dat deze plaatsvindt
binnen twee jaren na het overlijden. Deze bepaling wordt als volgt toegelicht.
De overgang krachtens erfrecht onder bijzondere titel (legaat) is een fictieve
vervreemding voor de aanmerkelijkbelangregeling. Het legaat is op grond van
artikel 6:38 BW direct opeisbaar, tenzij de erflater iets anders heeft bepaald.
Verder heeft de legataris vanaf de datum van overlijden het recht op de vruchten,
tenzij ook hier de erflater iets anders heeft bepaald (artikel 4:124 BW).
Hieruit volgt dat als de erflater niets anders heeft bepaald, de gelegateerde
aandelen voor de erfgenamen waardeloos zijn. De legataris gaat dus als enige
het economische belang van de aandelen aan. In deze situatie worden de erfgenamen
geen aanmerkelijkbelanghouder, maar kan worden getwijfeld of de vervreemding
aan de erflater kan worden toegerekend. De vervreemding vindt immers plaats
na zijn overlijden. Om iedere twijfel weg te nemen en een mogelijk heffingslek
te voorkomen, heeft de wetgever met ingang van 1998 de overgang onder bijzondere
titel aangemerkt als een fictieve vervreemding door de erflater. Toerekenen van de vervreemding aan de erflater ligt vanuit de draagkrachtgedachte
ook voor de hand. Dit wordt niet anders als de erflater in zijn testament
aan de opeisbaarheid een termijn heeft gekoppeld, bijvoorbeeld om de erfgenamen
enige tijd te gunnen om het legaat af te geven. Onder de huidige doorschuifregeling
van artikel 4.17 van de Wet IB 2001 en onder de voorgestelde doorschuifregeling
krachtens erfrecht van artikel 4.17a van de Wet IB 2001, wordt de vervreemding
van de erflater aan de legataris teruggenomen en kan de verkrijgingsprijs
van de erflater worden doorgeschoven naar de legataris. Indien de erflater
in zijn testament de erfgenamen enige tijd het recht op de vruchten heeft
gegeven, worden de erfgenamen tijdelijk vruchtgebruiker ten aanzien van de
aandelen en genieten zij daarmee inkomsten in box 2. De erflater vervreemdt
in dat geval de aandelen voor een evenredig deel aan de erfgenamen en voor
het andere evenredige deel aan de legataris. Ook op deze vervreemdingen is
het huidige artikel 4.17 van de Wet IB 2001 en het voorgestelde artikel 4.17a
van de Wet IB 2001 van toepassing en wordt de verkrijgingsprijs van de erflater
evenredig doorgeschoven naar de legataris en de erfgenamen/vruchtgebruikers.
Bij beëindiging van het recht van vruchtgebruik door tijdsverloop vindt
een fictieve vervreemding van de erfgenamen plaats, zodat zij hun verkrijgingsprijs
als verlies kunnen nemen. De doorschuifregeling komt daarbij dus niet aan
de orde. Aan de doorschuifregeling die van toepassing is bij een overgang
krachtens erfrecht onder bijzondere titel is, anders dan bij de verdeling
van de nalatenschap, voor de toepassing van de huidige doorschuifregeling
krachtens erfrecht geen termijn gebonden. Hierbij is er vanuit gegaan dat
de waardeontwikkeling van de aandelen de legataris direct na het overlijden
aangaat, zodat een termijnstelling ook niet nodig is. In de praktijk is echter
gebleken dat de erflater in voorkomende gevallen een legaat van de aandelen
geeft met een opschortende opeisbaarheid van het legaat van enige jaren en
dat daarbij de waardeontwikkeling in die periode de erfgenamen
toekomt en niet de legataris. Doel van het legaat is ervoor te zorgen dat
de erfgenamen gedurende enkele jaren aanmerkelijkbelanghouder worden en dat
vervolgens de vervreemding van de aandelen aan de legataris via de doorschuifregeling
van het huidige artikel 4.17 van de Wet IB 2001 kan plaatsvinden. Deze vervreemding
heeft echter het karakter van een vervreemding bij leven door de erfgenamen,
zodat onder het huidige regime toepassing van de doorschuifregeling achterwege
zou moeten blijven. Onder het voorgestelde regime zou de doorschuifregeling
bij leven toegepast moeten worden en niet die bij overlijden. Het verschil
in behandeling zit in het feit dat bij de doorschuifregeling in geval van
overlijden de tegenprestatie voor de toepassing van de doorschuifregeling
geen rol speelt, hetgeen wel het geval is bij de doorschuifregeling tijdens
leven. Teneinde ervoor te zorgen dat de vervreemding van de erfgenamen wordt
behandeld als een vervreemding tijdens leven, wordt in de wet opgenomen dat
de doorschuifregeling krachtens erfrecht bij een overgang onder bijzondere
titel alleen van toepassing is, indien het legaat binnen twee jaar wordt afgegeven.
 In het tweede lid wordt bepaald welk deel van de overgang niet als vervreemding
wordt aangemerkt. De overgang krachtens erfrecht wordt op verzoek niet als
vervreemding aangemerkt voor het deel van de overdrachtsprijs dat toerekenbaar
is aan het ondernemingsvermogen van de vennootschap waarop de aandelen of
winstbewijzen betrekking hebben. Voor het deel van de overdrachtsprijs dat
toerekenbaar is aan het beleggingsvermogen van de vennootschap waarop de aandelen
of winstbewijzen betrekking hebben, wordt bij de erflater wel een vervreemding
geconstateerd. Op basis van de gekozen formulering kan ook indien sprake is
van een legaat tegen inbreng van de waarde, de aanmerkelijkbelangclaim over
het in de waarde van de vervreemde aandelen of winstbewijzen tot uitdrukking
komende ondernemingsvermogen van de vennootschap waarop de aandelen of winstbewijzen
betrekking hebben, worden doorgeschoven; de overgang krachtens legaat is namelijk
ook een overgang krachtens erfrecht. Gelijk de bestaande doorschuifregeling
voor vererven van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen,
heeft een tegenprestatie dus geen gevolgen voor de toepassing van de doorschuifregeling.
 Tegen de achtergrond dat uitsluitend reële bedrijfsopvolgingen worden
gefaciliteerd, worden in het derde lid nadere voorwaarden gesteld voor de
overgang van preferente aandelen. In het vierde lid geldt hetzelfde voor een
medegerechtigdheid als bedoeld in artikel 3.3, eerste lid, onderdeel a, van
de Wet IB 2001 dat door de vennootschap waarop het belang ziet, wordt gehouden.
In dergelijke situaties kan alleen van de doorschuifregeling gebruik worden
gemaakt indien de preferente aandelen dan wel bedoelde medegerechtigdheid
zijn, respectievelijk is ontstaan in het kader van een gefaseerde bedrijfsopvolging.
Deze voorwaarden zijn gelijkluidend aan het wetsvoorstel wijziging Successiewet,
zoals dit luidt na de nota van wijziging.
 Om de overdracht van een indirect aanmerkelijk belang in een vennootschap
die een onderneming drijft zoveel mogelijk gelijk te behandelen als de overdracht
van een direct aanmerkelijk belang in vennootschap die een onderneming drijft,
wordt in het vijfde lid voor de toepassing van de materiële ondernemingstoets
bepaald dat de bezittingen en schulden van een lichaam waarin de erflater
indirect een aanmerkelijk belang heeft (de werkmaatschappij) worden toegerekend
aan de vennootschap waarin de erflater direct een aanmerkelijk belang heeft
(de houdstermaatschappij). Daarmee worden de ondernemingsactiviteiten naar
het niveau van de houdstermaatschappij getrokken. De ondernemingstoets vindt
vervolgens met inachtneming van deze toerekening plaats. Indien de houdstermaatschappij
preferente aandelen in de werkmaatschappij bezit, is toerekening alleen mogelijk
indien de preferente aandelen zijn ontstaan in het kader van een gefaseerde
bedrijfsopvolging. Bij ministeriële regeling wordt aangegeven
wanneer in dit kader sprake is van een gefaseerde bedrijfsopvolging.
 De erflater die op grond van artikel 4.11 van de Wet IB 2001 (fictief
aanmerkelijk belang) een aanmerkelijk belang heeft in een houdstermaatschappij,
heeft indirect echter geen aanmerkelijk belang in de werkmaatschappij. Het
belang in de werkmaatschappij is dan immers altijd kleiner dan 5%.
Daarom is, om te bereiken dat ook fictieve aanmerkelijk belangen voor de doorschuiffaciliteit
in aanmerking kunnen komen wanneer de onderneming is uitgezakt in een werkmaatschappij,
in het zesde lid bepaald dat de bezittingen en schulden van de lichamen waarin
de houdstermaatschappij enig aandeelhouder is, volledig worden toegerekend
aan de houdstermaatschappij. Er is gekozen voor de eis van enig aandeelhouder
omdat alleen in die situatie een vergelijkbare situatie ontstaat met een even
groot direct gehouden fictief aanmerkelijk belang. Ook in het geval waarin
de erflater een direct belang van 5% zou hebben in de houdstermaatschappij,
zou de houdstermaatschappij enig aandeelhouder moeten zijn van de werkmaatschappij
teneinde de erflater een indirect aanmerkelijk belang te laten hebben in de
werkmaatschappij.
 Het zevende lid bevat de materiële ondernemingstoets. Als ondernemingsvermogen
wordt aangemerkt de bezittingen en schulden voor zover toerekenbaar aan een
in de vennootschap gedreven onderneming als bedoeld in artikel 3.2 Wet van
de IB 2001, of aan een in de vennootschap gehouden medegerechtigdheid als
bedoeld in artikel 3.3, eerste lid, onderdeel a, van de Wet IB 2001. Voorts
wordt het overige vermogen (het beleggingsvermogen) – conform het wetsvoorstel
wijziging Successiewet – tot maximaal 5% van de waarde van het
ondernemingsvermogen van het lichaam aangemerkt als ondernemingsvermogen.
 De vraag of sprake is van een onderneming moet worden beantwoord aan de
hand van de regels die daarvoor gelden in de winstsfeer voor de inkomstenbelasting.
Hiermee wordt rechtsvormneutraliteit bereikt. Er is een onderneming aanwezig
indien er sprake is van een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid die
deelneemt aan het economische verkeer met het oogmerk om winst te behalen.
Omtrent deze rechtsregel bestaat reeds de nodige jurisprudentie. Of er sprake
is van een onderneming is verder een feitelijke kwestie, zodat de vraag of
daarvan sprake is steeds zal moeten worden beantwoord aan de hand van de feiten
en omstandigheden van het onderhavige geval. Nadat is vastgesteld dat in de
vennootschap, eventueel na toerekening, een onderneming wordt gedreven, moet
worden bepaald met welk vermogen de vennootschap deze onderneming drijft.
Ook hiervoor gelden de regels die worden toegepast in de winstsfeer, behoudens
de regels die gelden voor het keuzevermogen, omdat een bv naar haar aard die
keuze niet maakt. In dit verband wordt dan ook zowel verplicht ondernemingsvermogen
als keuzevermogen aangemerkt als ondernemingsvermogen. Beleggingsvermogen
daarentegen behoort niet tot het ondernemingsvermogen, omdat dit duurzaam
overtollige middelen omvat. Op basis van de regels van de vermogensetikettering
behoren deze middelen tot het verplichte privé-vermogen. De in de waarde
van de aandelen tot uitdrukking komende duurzaam overtollige middelen zullen
dan ook voor de doorschuifregeling niet kwalificeren als ondernemingsvermogen.
 Zoals in het algemene deel van deze memorie is geschetst, is voor bestaande
situaties met houdstermaatschappijen waarvan in het kader van een bedrijfsopvolging
de werkmaatschappij is overgedragen tegen schuldigerkenning een overgangsmaatregel
gewenst. In het achtste lid is daarom een bepaling opgenomen dat in een dergelijke
situatie de vordering op de verkrijger van de aandelen of winstbewijzen die
vererven, of op een vennootschap waarin hij, direct of indirect een aanmerkelijk
belang heeft, bij wetsfictie wordt aangemerkt als ondernemingsvermogen naar
verhouding van het ondernemingsvermogen van de werkmaatschappij. Het deel
van de vordering dat als ondernemingsvermogen kan worden aangemerkt,
wordt bepaald op basis van de formule in de tweede volzin, en bedraagt ten
hoogste de waarde in het economische verkeer van het ondernemingsvermogen
van de werkmaatschappij ten tijde van het overlijden.
 Het negende lid heeft betrekking op de situatie dat tot een huwelijksgemeenschap
aanmerkelijkbelang-aandelen horen. Ingeval bij overlijden van een van de partners
in het kader van de verdeling van die huwelijksgemeenschap al die aandelen
worden toebedeeld aan de nalatenschap van de overledene onder een schuldigerkenning
van een schuld aan de langstlevende echtgenoot, en de aandelen vervolgens
bij de verdeling van de nalatenschap worden toebedeeld aan de erfgenamen of
een legataris, is de verkrijging door die erfgenamen of legataris voor alle
aandelen een verkrijging krachtens erfrecht. Het is echter de vraag of de
vervreemdingsfictie van artikel 4.16 van de Wet IB 2001 ook betrekking heeft
op de aandelen die van de langstlevende echtgenoot bij de verdeling van de
huwelijksgemeenschap zijn toebedeeld aan de overleden echtgenoot. Aangezien
is beoogd dat de voorwaarden die in artikel 4.17a van de Wet IB 2001 zijn
opgenomen voor de geruisloze doorschuiving ook betrekking hebben op de aandelen
die van de langstlevende echtgenoot zijn toebedeeld aan de overleden echtgenoot,
is het negende lid opgenomen. In deze situaties vindt eerst de doorschuifregeling
van artikel 4.17 van de Wet IB 2001 toepassing en vervolgens wordt beoordeeld
of en in welke mate de doorschuifregeling van artikel 4.17a van de Wet IB
2001 toepassing kan vinden.
 Krachtens het tiende lid kunnen bij ministeriële regeling nadere
regels worden gesteld met betrekking tot de toepassing van dit artikel. Hierbij
kan worden gedacht aan regels omtrent de toerekening van de bezittingen en
schulden van een werkmaatschappij aan een houdstermaatschappij indien het
aandelenkapitaal van de werkmaatschappij uit verschillende soorten aandelen
bestaat. Strekking van de regels inzake het toerekenen van vermogen van een
werkmaatschappij aan een holdingmaatschappij zal zijn die toerekening te doen
geschieden naar de verhouding van de waarde van de diverse soorten aandelen
die de werkmaatschappij heeft uitstaan. Voorts zullen nadere regels worden
gesteld met betrekking tot het in te dienen verzoek om toepassing van de doorschuifregeling
door gezamenlijk belanghebbenden. De gezamenlijk belanghebbenden zijn in dit
geval de rechtsgeldige vertegenwoordiger(s) van erflater en de verkrijger(s).
 Voor een voorbeeld omtrent de werking van artikel 4.17a van de Wet IB
2001, zie hierna bij de toelichting op artikel 4.17b van de Wet IB 2001.
 Artikel 4.17b van de wet inkomstenbelasting 2001
 In artikel 4.17a van de Wet IB 2001 is de doorschuifregeling opgenomen
voor de overgang krachtens erfrecht op de erfgenamen. Bij een overlijden met
meerdere erfgenamen komen die erfgenamen in een onverdeeldheid te zitten.
Die onverdeeldheid wordt opgeheven met de verdeling van de nalatenschap. Een
verdeling kan ook een vervreemding inhouden. Voor deze verdeling is in artikel
4.17b, eerste lid, van de Wet IB 2001, een doorschuifregeling opgenomen. Een
verdeling van de nalatenschap binnen twee jaar na het overlijden wordt op
verzoek in het geheel niet als een vervreemding aangemerkt. Om redenen van
doelmatigheid wordt afgezien van een afrekening over de waarde-ontwikkeling
van het beleggingsvermogen in de tussenliggende periode. In artikel 4.39b
van de Wet IB 2001 wordt bepaald dat in dat geval de verkrijgingsprijs die
gold voor degene van wie in het kader van de verdeling wordt verkregen, wordt
doorgeschoven. De uitwerking kan worden toegelicht aan de hand van het volgende
voorbeeld.
 Voorbeeld
 Belastingplichtige A bezit alle aandelen in X-bv. De waarde van de aandelen in X-bv bedraagt 1 000, waarvan 800 toerekenbaar is
aan het ondernemingsvermogen en 200 aan het beleggingsvermogen van X-bv. Zijn
verkrijgingsprijs bedraagt 300.
 A overlijdt en zijn twee kinderen B en C zijn de erfgenaam. B en C wonen
beiden in Nederland. Anderhalf jaar na overlijden van A wordt de nalatenschap
verdeeld. Op dat moment bedraagt de waarde van de aandelen 1 080, waarvan
800 toerekenbaar is aan het ondernemingsvermogen en 280 aan het beleggingsvermogen
van X-bv. B en C komen overeen dat de aandelen worden toegescheiden aan C,
waarbij B een overbedelingsvordering verkrijgt op C.
 Een en ander werkt als volgt uit.
 Het overlijden van A vormt een fictieve vervreemding voor de aanmerkelijkbelangregeling
aan B en C voor de waarde in het economische verkeer, zijnde 1 000. Voor
het deel dat toerekenbaar is aan het ondernemingsvermogen (800) wordt bij
toepassing van de doorschuifregeling van artikel 4.17a van de Wet IB 2001
de vervreemding teruggenomen. Voor het deel dat toerekenbaar is aan het beleggingsvermogen
(200) is er wel een vervreemding (er is dus een overdrachtsprijs van 200).
Door het bepaalde in het nieuwe artikel 4.19 van de Wet IB 2001 kan A op deze
overdrachtsprijs van 200 zijn verkrijgingsprijs van 300 tot een bedrag van
200 in mindering brengen, waardoor per saldo bij A geen vervreemdingvoordeel
wordt geconstateerd. A heeft 200 van zijn verkrijgingsprijs «verbruikt»,
zodat het restant van 100 wordt doorgeschoven naar zijn erfgenamen (50 voor
B en 50 voor C)
 B en C verkrijgen ieder de helft. De verkrijgingsprijs voor B en C bedraagt
in totaal 300, dus 150 voor ieder. Dit bedrag van 150 bestaat uit 100 voor
het deel van de overdracht dat als vervreemding is aangemerkt, plus 50 van
de doorgeschoven verkrijgingsprijs van A.
 De verdeling van de nalatenschap binnen twee jaar na het overlijden wordt
ingevolge artikel 4.17b, eerste lid, van de Wet IB 2001, op verzoek in het
geheel niet als een vervreemding aangemerkt. C verkrijgt alle aandelen in
X-bv, waarbij de verkrijgingsprijs van B wordt doorgeschoven naar C. De verkrijgingsprijs
van C bedraagt dan dus 300. Met de waarde-ontwikkeling van de aandelen X-bv
in de tussenliggende periode wordt dus geen rekening gehouden.
 
 In het tweede lid van artikel 4.17b van de Wet IB 2001 is een soortgelijke
bepaling opgenomen als in het bestaande tweede lid van artikel 4.17 van de
Wet IB 2001. Het betreft de situatie waarin sprake is van een erfgenaam die
in het buitenland woont. Als gevolg van het overlijden, vervreemdt de erflater
aan deze buitenlander voor zover deze gerechtigd is tot de nalatenschap waartoe
een aanmerkelijk belang behoort. Bij de verdeling van de nalatenschap binnen
twee jaar na overlijden, kan zich de situatie voordoen dat het aanmerkelijk
belang wordt toegedeeld aan een binnenlandse belastingplichtige erfgenaam.
In een dergelijke situatie wordt zonder nadere bepaling ter zake van de overgang
krachtens erfrecht naar de buitenlander door het overlijden een vervreemdingsvoordeel
bij de erflater geconstateerd, ook voor wat betreft het deel dat toerekenbaar
is aan het ondernemingsvermogen van de vennootschap waarop het aanmerkelijk
belang betrekking heeft. Voor dit laatste deel zou ingevolge het voorgestelde
artikel 2.8, vijfde lid, van de Wet IB 2001 op verzoek een conserverende aanslag
ten name van de erflater dienen te worden opgelegd. Door de werking van het
tweede lid van artikel 4.17b van de Wet IB 2001 wordt bij de erflater ter
zake van de overgang krachtens erfrecht voor dit deel echter geen vervreemdingsvoordeel
geconstateerd indien de gezamenlijke belanghebbenden dit verzoeken. Als gevolg
van de verdeling schuift voor dit deel de «niet verbruikte» verkrijgingsprijs
van de erflater door naar de binnenlandse verkrijger. Bij de cijfers van het
voorbeeld dat is opgenomen als toelichting op het eerste lid van artikel 4.17b
van de Wet IB 2001, en aannemende dat erfgenaam B in het buitenland woont,
zou bij een verzoek om toepassing van artikel 4.17b, tweede lid, van de Wet
IB 2001, voor C ook een verkrijgingsprijs van 300 gaan gelden.
 Het derde lid heeft betrekking op preferente aandelen en vorderingen in
het kader van een gefaseerde bedrijfsopvolging. In artikel 4.17a van de Wet
IB 2001 is een doorschuifregeling opgenomen voor situaties waarin die preferente
aandelen of vorderingen worden geërfd door degene die het bedrijf heeft
overgenomen. In geval er meer dan een erfgenaam is, zou zonder nadere voorziening
de doorschuifregeling alleen maar van toepassing zijn op een gedeelte van
de vererfde preferente aandelen en vorderingen. De voorziening van het derde
lid maakt het mogelijk dat de doorschuiffaciliteit van toepassing is op alle
aandelen en vorderingen, mits deze binnen twee jaar na het overlijden bij
boedelscheiding zijn toebedeeld aan de bedrijfsopvolger.
 De delegatiebevoegdheid van het vierde lid maakt het mogelijk bij ministeriële
regeling regels te stellen omtrent bijvoorbeeld de gegevens die bij het verzoek
moeten worden verstrekt.
 Artikel 4.17c van de Wet inkomstenbelasting 2001
 De nieuwe doorschuifregeling bij de overdracht tijdens het leven van tot
een aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen tegen een lagere
waarde dan de waarde in het economische verkeer wordt neergelegd in artikel
4.17c van de Wet IB 2001. De in het eerste lid gestelde voorwaarden voor toepassing
van de doorschuiffaciliteit zijn gelijkluidend aan de voorwaarden in artikel
4.17a van de Wet IB 2001. Als aanvullende voorwaarde die ertoe strekt om met
de doorschuifregeling alleen reële bedrijfsoverdrachten te faciliteren,
wordt gesteld dat de verkrijger reeds gedurende de 36 maanden die onmiddellijk
voorafgaan aan het tijdstip van de verkrijging als bestuurder in dienstbetrekking
is van de vennootschap waarin hij het aanmerkelijk belang verkrijgt. Met deze
voorwaarde wordt aansluiting gezocht bij de doorschuifregeling van artikel
3.63 van de Wet IB 2001 inzake overdracht bij leven in de winstsfeer waar
een soortgelijke voorwaarde is gesteld. De keuze voor de eis van drie jaar
(mede) bestuurderschap heeft de volgende achtergrond. (Mede)bestuurderschap
betekent dat de verkrijger al nauw bij het reilen en zeilen van de onderneming
is betrokken. Dit is een wijze van betrokkenheid die een «natuurlijke»
voorloper is van de eigenlijke bedrijfsopvolging bij de onderneming. Door
het (mede)bestuurderschap gedurende de driejaarstermijn wordt bovendien gestimuleerd
dat de overdrager niet alleen de aandelen van de vennootschap waarin de onderneming
wordt gedreven, maar ook zijn kennis van die onderneming overdraagt. Voorts
wordt bereikt dat de relatie tussen de overdrager en overnemer voldoende duurzaam
is. Het is echter mogelijk dat zich omstandigheden voordoen die ten tijde
van de toetreding van de (mede)bestuurder niet konden worden voorzien en die
ertoe leiden dat het onredelijk zou zijn onverkort aan de driejaarstermijn
vast te houden. Bij ministeriële regeling zullen daarom in bijzondere
gevallen afwijkingen worden toestaan van deze termijn. Deze zullen zo veel
mogelijk gelijkluidend zijn aan de regeling in de IB-winstsfeer, zoals opgenomen
in artikel 13a van het Uitvoeringsregeling inkomstenbelasting 2001.
 In het tweede lid wordt bepaald welk deel van de overdracht niet als vervreemding
wordt aangemerkt. Door de gekozen formulering wordt geen onderscheid gemaakt
tussen een schenking en een andere gift. Verwezen wordt naar het algemeen
deel van deze memorie waar een tweetal voorbeelden is opgenomen met betrekking
tot de uitwerking van de faciliteit.
 In het derde lid worden het derde tot en met het zevende lid van artikel
4.17a van de Wet IB 2001 van overeenkomstige toepassing verklaard. Voor een
nadere toelichting wordt verwezen naar de hiervoor opgenomen toelichting bij
artikel 4.17a van de Wet IB 2001.
 Krachtens het vierde lid kunnen bij ministeriële regeling nadere
regels worden gesteld met betrekking tot de toepassing van dit
artikel. Naast voorgenoemde afwijkingen op de in het eerste lid, onderdeel
d, gestelde termijn, zullen hierin bijvoorbeeld nadere bepalingen worden ondergebracht
omtrent de toerekening van het vermogen van een werkmaatschappij aan een holdingmaatschappij
en het in te dienen verzoek om toepassing van de doorschuifregeling door de
gezamenlijk belanghebbenden. De gezamenlijk belanghebbenden zijn in dit geval
de schenker en de verkrijger(s).
 Overigens is de doorschuifregeling bij de overdracht tijdens het leven
van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen niet toepasbaar
ingeval van het schenken van indirect gehouden tot een aanmerkelijk belang
behorende aandelen of winstbewijzen. Ingeval niet de dga zelf maar zijn houdstermaatschappij
aandelen voor een lagere prijs dan de waarde in het economische verkeer overdraagt,
wordt bij de dga een dividenduitdeling geconstateerd. Dit is een regulier
voordeel dat niet onder de doorschuifregeling valt, nu die regeling zich richt
op vervreemdingsvoordelen. Wel kan voor de IB-heffing die samenhangt met de
dividenduitdeling op grond van artikel 25, elfde lid, van de Invorderingswet
1990 uitstel van betaling worden verkregen (artikel XVII, onderdeel A). In
het kader van een reële bedrijfsopvolging kan in plaats van een beroep
op de vorengenoemde betalingsfaciliteit er ook voor worden gekozen om de houdstermaatschappij
via een juridische splitsing op te splitsen in twee vennootschappen, een vennootschap
met de aandelen in de werkmaatschappij en een vennootschap met het overige
beleggingsvermogen. Vervolgens kunnen de aandelen in de vennootschap die het
belang in de werkmaatschappij houdt met toepassing van de doorschuifregeling
worden geschonken aan de opvolger.
 Artikel I, onderdeel Q (artikel 4.19 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Hoofdregel is dat voor de bepaling van het vervreemdingsvoordeel, de schenker
of de erflater zijn verkrijgingsprijs in mindering mag brengen op de overdrachtsprijs.
In geval van vervreemding van een gedeelte van de in de aandelen of winstbewijzen
besloten rechten, mag hij een evenredig deel in aanmerking nemen. In geval
de doorschuifregeling er voor zorgt dat de vervreemding slechts gedeeltelijk
wordt teruggenomen, zou kunnen worden gesteld dat de schenker of de erflater
slechts een deel van zijn rechten heeft vervreemd en dat hij dus ook maar
een deel van zijn verkrijgingsprijs in mindering mag brengen. Het resterende
deel van de verkrijgingsprijs op deze aandelen zou dan worden doorgeschoven
naar de verkrijger. Hiervoor is niet gekozen. Artikel 4.19, tweede lid, van
de Wet IB 2001 maakt het mogelijk dat de schenker of erflater voor de berekening
van zijn vervreemdingsvoordeel de totale verkrijgingsprijs van de overgedragen
aandelen in aanmerking mag nemen. Hiermee wordt het meest recht gedaan aan
de draagkrachtgedachte. Door voorts te bepalen dat de verkrijgingsprijs in
aanmerking kan worden genomen tot ten hoogste de overdrachtprijs, wordt voorkomen
dat bij de erflater of schenker een verlies uit aanmerkelijk belang ontstaat.
Het deel van de verkrijgingsprijs dat bij erflater of schenker niet in aanmerking
wordt genomen, schuift door naar de verkrijger. Dit wordt geregeld in de artikelen
4.39a en 4.39c van de Wet IB 2001.
 De werking van het nieuw toegevoegde lid kan worden toegelicht aan de
hand van het volgende voorbeeld.
 Voorbeeld
 Belastingplichtige A bezit 90 aandelen in X-bv. De waarde van deze aandelen
bedraagt 900, waarvan 600 toerekenbaar aan het ondernemingsvermogen en 300
aan het beleggingsvermogen. Zijn verkrijgingsprijs bedraagt 450.
 A schenkt 30 aandelen aan B. De waarde van deze aandelen bedraagt 300, waarvan 200 toerekenbaar aan het ondernemingsvermogen en 100 aan het
beleggingsvermogen. Zijn verkrijgingsprijs van deze 30 aandelen bedraagt 150.
 De overdracht krachtens schenking van de 30 aandelen vormt een vervreemding,
met – als er geen beroep wordt gedaan op de doorschuifregeling –
een overdrachtsprijs van 300. Voor het deel dat toerekenbaar is aan het ondernemingsvermogen,
in dit geval 200, wordt bij toepassing van de doorschuifregeling de vervreemding
teruggenomen. Resteert een vervreemding voor het deel dat ziet op het beleggingsvermogen
van X-bv, in dit geval 100. De verkrijgingsprijs van de 30 aandelen is 150.
Zonder nadere voorziening zou slechts een evenredig deel van deze 150 in aanmerking
genomen moeten worden omdat bij fictie is bepaald dat de vervreemding van
300 slechts voor een deel in aanmerking wordt genomen, te weten voor het deel
dat toerekenbaar is aan het beleggingsvermogen van X-bv. Aangezien van de
overdrachtsprijs 2/3 niet als vervreemding in aanmerking wordt genomen, zou
op basis van de tweede volzin van artikel 4.19, eerste lid, van de Wet IB
2001 gesteld kunnen worden dat ook 2/3 van de verkrijgingsprijs van 150 niet
in aanmerking moet worden genomen.
 Op basis van het tweede lid wordt de verkrijgingsprijs van de 30 aandelen
in beginsel niet naar evenredigheid in aanmerking genomen. In dit geval zou
dat betekenen dat 150 als verkrijgingsprijs in aanmerking kan worden genomen.
Aangezien de in aanmerking te nemen overdrachtsprijs voor A echter 100 bedraagt,
wordt de in aanmerking te nemen verkrijgingsprijs teruggebracht naar 100.
Per saldo wordt bij A dan geen vervreemdingvoordeel geconstateerd.
 De verkrijgingsprijs voor B bedraagt 150, bestaande uit 100 voor het deel
van de overdracht dat als vervreemding is aangemerkt plus 50, zijnde het door
te schuiven deel van de verkrijgingsprijs van A met betrekking tot de geschonken
30 aandelen.
 Na de schenking bedraagt de verkijgingsprijs van A voor zijn resterende
60 aandelen 300.
 Artikel I, onderdeel R (artikel 4.21 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De doorschuifregeling bij schenking van een aanmerkelijk belang kan alleen
worden toegepast indien de begiftigde een binnenlandse belastingplichtige
is. Voor situaties waarin als gevolg van een verkrijging door een niet in
Nederland woonachtige verkrijger een conserverende aanslag is opgelegd waarvoor
nog uitstel van betaling loopt, wordt in de Invorderingswet 1990 geregeld
dat indien de aandelen of winstbewijzen worden doorgeschonken, onder nader
te stellen voorwaarden het uitstel van betaling al dan niet gedeeltelijk kan
worden voortgezet. Dit heeft tot gevolg dat de aandelen of winstbewijzen in
de periode dat het uitstel van betaling voor de conserverende aanslag nog
loopt ook kunnen worden doorgeschonken aan een in Nederland woonachtige particulier,
zonder dat dit gevolgen heeft voor het uitstel op de conserverende aanslag.
Alsdan is de situatie echter te vergelijken met een situatie waarin een aanmerkelijk
belang rechtstreeks door een binnenlandse belastingplichtige is verkregen
met toepassing van de doorschuiffaciliteit.
 Hetzelfde geldt ingeval een binnenlandse particulier een aanmerkelijk
belang krachtens erfrecht verkrijgt vanwege het overlijden van een persoon
die in het buitenland woont, terwijl die buitenlandse persoon het aanmerkelijk
belang eerder krachtens erfrecht of schenking heeft verkregen van een persoon
die ten tijde van het overlijden of de schenking in Nederland woonde.
 Om in deze situaties tot een vergelijkbaar resultaat te komen, wordt in
artikel 4.21 van de Wet IB 2001 een delegatiebepaling opgenomen. De delegatiebevoegdheid
biedt de mogelijkheid regels te stellen met betrekking tot de
verkrijgingsprijs en met betrekking tot de vermindering van de opgelegde conserverende
aanslagen.
 De bedoeling van de regeling is dat de situatie met een tussenliggende
buitenlandse verkrijger fiscaal niet gunstiger wordt behandeld dan de situatie
waarin het aanmerkelijk belang rechtstreeks door een binnenlandse verkrijger
was verkregen.
 Artikel I, onderdeel S (artikel 4.25 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Het zesde lid van artikel 4.25 van de Wet IB 2001 bevat een delegatiebepaling
die ziet op de situatie van het gaan wonen in Nederland van een belastingplichtige
met een aanmerkelijk belang ter zake waarvan ingevolge artikel 2.8, vierde,
vijfde, zesde of zevende lid, van de Wet IB 2001 eerder een conserverende
aanslag is opgelegd waarvoor nog uitstel van betaling loopt. De delegatiebevoegdheid
biedt de mogelijkheid regels te stellen om tot een vermindering van een opgelegde
conserverende aanslag te komen en tot de bepaling van de verkrijgingsprijs
bij de persoon die in Nederland komt wonen.
 Artikel I, onderdeel T (artikel 4.37 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel I, onderdeel E, opgenomen
wijziging van artikel 3.54a van de Wet IB 2001.
 Artikel I, onderdeel U (opschrift paragraaf 4.8.1
van de Wet inkomstenbelasting 2001)
 De aanpassing van het opschrift van paragraaf 4.8.1 is van redactionele
aard.
 Artikel I, onderdeel V (paragraaf 4.8.1a van de Wet
inkomstenbelasting 2001)
 Ingevolge dit onderdeel wordt een nieuwe paragraaf toegevoegd.
 Artikel I, onderdeel W (artikel 4.39 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 4.39 van de Wet IB 2001 leidt voor de verkrijger tot doorschuiving
van de verkrijgingsprijs in situaties waarin de doorschuifregeling van artikel
4.17 van de Wet IB 2001 wordt toegepast. In artikel 4.17 van de Wet IB 2001
wordt alleen nog de doorschuifregeling voor de overgang van tot een aanmerkelijk
belang behorende aandelen of winstbewijzen krachtens huwelijksvermogensrecht
alsmede de verdeling van een huwelijksgemeenschap binnen twee jaren na de
ontbinding van de huwelijksgemeenschap, geregeld. Artikel 4.39 van de Wet
IB 2001 wordt daarom dienovereenkomstig aangepast.
 Artikel I, onderdeel X (artikelen 4.39a, 4.39b en 4.39c
van de Wet inkomstenbelasting 2001)
 Artikel 4.39a van de Wet inkomstenbelasting 2001
 Voor het deel van de overgang krachtens erfrecht dat niet als vervreemding
wordt aangemerkt indien de doorschuifregeling van artikel 4.17a van de Wet
IB 2001 wordt toegepast, leidt het eerste lid van artikel 4.39a van de Wet
IB 2001 tot doorschuiving van de verkrijgingsprijs van de erflater naar de
erfgenaam. Uit het systeem van de wet volgt dat het deel van de verkrijgingsprijs
van de erflater dat de erflater zelf nog heeft gebruikt in het kader van de
vaststelling van een vervreemdingsvoordeel, niet kan worden doorgeschoven.
Omwille van de duidelijkheid is dit niettemin expliciet in de wettekst opgenomen.
Voor het deel van de overgang van de aandelen of winstbewijzen
dat met toepassing van artikel 4.17a van de Wet IB 2001 als vervreemding wordt
aangemerkt, bedraagt de verkrijgingsprijs voor de erfgenaam de waarde in het
economische verkeer dat aan dat deel kan worden toegekend. Dit volgt impliciet
uit het systeem van de wet.
 In het tweede lid is een soortgelijke bepaling opgenomen als het derde
lid van artikel 4.39 van de Wet IB 2001 voor de situatie dat in het kader
van de verdeling een gerechtigdheid als bedoeld in artikel 4.3 van de Wet
IB 2001 wordt gevestigd.
 Artikel 4.39b van de Wet inkomstenbelasting 2001
 In het eerste lid van artikel 4.39b van de Wet IB 2001 wordt bepaald dat
bij overgang krachtens verdeling van een nalatenschap binnen twee jaar na
het overlijden, de verkrijgingsprijs van degene van wie in het kader van de
verdeling wordt verkregen, wordt doorgeschoven naar de uiteindelijke verkrijger.
 Indien artikel 4.17b, tweede lid, van de IB 2001 is toegepast, geldt voor
de erfgenaam aan wie is toegescheiden als verkrijgingsprijs voor het deel
van de overgang dat ingevolge artikel 4.17a van de Wet IB 2001 niet als vervreemding
wordt aangemerkt, de verkrijgingsprijs die gold voor de erflater, verminderd
met het deel daarvan dat ingevolge artikel 4.19, tweede lid, van de Wet IB
2001 bij hem in aanmerking is genomen voor de bepaling van het vervreemdingsvoordeel.
 In het derde lid is een soortgelijke bepaling opgenomen als het derde
lid van artikel 4.39 van de Wet IB 2001 voor de situatie dat in het kader
van de verdeling een gerechtigdheid als bedoeld in artikel 4.3 van de Wet
IB 2001 wordt gevestigd.
 Artikel 4.39c van de Wet inkomstenbelasting 2001
 Voor het deel van de overdracht dat niet als vervreemding wordt aangemerkt
indien de doorschuifregeling van artikel 4.17c van de Wet IB 2001 wordt toegepast,
leidt het eerste lid van artikel 4.39c van de Wet IB 2001 tot doorschuiving
van de verkrijgingsprijs van de schenker voor zover de verkrijgingsprijs door
de schenker niet is «verbruikt». Uit het systeem van de wet volgt
impliciet dat de door te schuiven verkrijgingsprijs die gold voor de schenker
wordt verminderd met het deel daarvan dat bij hem in aanmerking is genomen
voor de bepaling van het vervreemdingsvoordeel. Omwille van de duidelijkheid
is dit niettemin expliciet in de wettekst opgenomen. Voor het deel van de
overdracht dat met toepassing van artikel 4.17c van de Wet IB 2001 als vervreemding
wordt aangemerkt, bedraagt de verkrijgingsprijs voor de verkrijger de waarde
in het economische verkeer dat aan dat deel kan worden toegekend. Dit volgt
impliciet uit het systeem van de wet.
 In het tweede lid is een soortgelijke bepaling opgenomen als het derde
lid van artikel 4.39 van de Wet IB 2001 voor de situatie dat in het kader
van de vervreemding een gerechtigdheid als bedoeld in artikel 4.3 van de Wet
IB 2001 wordt gevestigd.
 Artikel I, onderdeel Y (artikel 4.50 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel I, onderdeel E, opgenomen
wijziging van artikel 3.54a van de Wet IB 2001.
 Artikel I, onderdeel Z (artikel 6.2a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel I, onderdeel E, opgenomen
wijziging van artikel 3.54a van de Wet IB 2001. 
 Artikel I, onderdeel AA (artikel 6.17 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Met de eerste wijziging van artikel 6.17 van de Wet IB 2001 wordt aftrek
van dieetkosten die zijn opgenomen in de dieetkostentabel mogelijk indien
geen dieetverklaring is afgegeven door een arts, maar wel door een persoon
die bevoegd is tot het voeren van de titel diëtist. De titel diëtist
is beschermd en mag alleen worden gebruikt door personen die bepaalde opleidingen
voor diëtetiek hebben gevolgd. Met de eis dat de desbetreffende persoon
bevoegd is tot het voeren van de titel diëtist is voldoende gewaarborgd
dat de dieetverklaring door een terzake deskundige is vastgesteld en kan deze
verklaring als basis dienen voor de aftrek van dieetkosten.
 Op grond van de tweede wijziging van artikel 6.17 van de Wet IB 2001 kunnen
bij ministeriële regeling nadere regels worden gesteld met betrekking
tot de inhoud van de dieetverklaring. Dit geldt zowel voor de dieetverklaring
die wordt afgegeven door een arts als voor de dieetverklaring die wordt afgegeven
door een diëtist. In de ministeriële regeling kan worden aangegeven
welke gegevens de dieetverklaring ten minste moet omvatten om als basis voor
aftrek te kunnen dienen.
 Artikel I, onderdeel BB (artikel 6.32 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Bij het doen van een gift die wordt schuldig gebleven tot (na) het overlijden
van de gever, hetgeen materieel sterk overeenkomt met een legaat, is geen
sprake van opoffering van vermogen door de gever. Daarom bestaat geen grond
om een fiscale faciliteit voor een dergelijke uitgestelde gift te verlenen,
te meer omdat voor het bij overlijden nalaten van geld aan een algemeen nut
beogende instelling (ANBI) evenmin giftenaftrek geldt. Door – in samenhang
met de in artikel I, onderdeel Z, opgenomen wijziging van artikel 6.40 van
de Wet IB 2001 – in artikel 6.32, tweede lid (nieuw), van de Wet IB
2001 te regelen dat van een aftrekbare gift geen sprake is indien deze bij
of na overlijden van de belastingplichtige (of op een daarmee samenhangend
tijdstip) wordt betaald, verrekend of ter beschikking gesteld, komen tot na
het overlijden van de belastingplichtige uitgestelde giften niet meer in aanmerking
voor giftenaftrek.
 Artikel I, onderdeel CC (artikel 6.40 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Het reeds verlenen van een fiscale tegemoetkoming ter zake van een schuldig
gebleven gift op het moment van het nog slechts rentedragend worden van die
gift, gaat aan het doel van de giftenaftrek voorbij. Door in het voorgestelde
artikel 6.40, tweede lid, van de Wet IB 2001 te regelen dat aftrekbare giften
nog niet voor aftrek in aanmerking komen op het tijdstip waarop zij rentedragend
zijn geworden, is het niet langer mogelijk in een bepaald jaar giftenaftrek
te krijgen voor giften die materieel pas in de (verre) toekomst worden gedaan
en daarmee de giftenaftrek voor een toekomstige gift sterk naar voren te halen.
Uiteraard is er ook sprake van het schuldig blijven van een gift bij een samenstel
van rechtshandelingen dat ertoe leidt dat de gift per saldo niet daadwerkelijk
wordt betaald. Een voor de hand liggend voorbeeld daarvan is het volgende:
een belastingplichtige doet een gift aan een ANBI, waarna een (zelfde) bedrag
(rentedragend) wordt geleend van de ANBI, onder de afspraak dat deze lening
wordt afbetaald op een later moment, bijvoorbeeld na het overlijden van de
belastingplichtige. Hierbij wordt echter niet materieel gegeven, dus bestaat
reeds om die reden op het moment van materieel schuldig blijven van de gift
geen recht op giftenaftrek. 
 Artikel I, onderdeel DD (artikel 7.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel I, onderdeel F, opgenomen
wijziging van artikel 3.83 van de Wet IB 2001.
 Artikel I, onderdeel EE (artikel 7.6 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Voor de buitenlandse belastingplichtige die aandelen of winstbewijzen
in een in Nederland gevestigde vennootschap verkrijgt waarbij ingevolge artikel
2.8, vierde, vijfde, zesde of zevende lid, van de Wet IB 2001 een conserverende
aanslag is opgelegd ten aanzien van degene van wie is verkregen, bedraagt
de verkrijgingsprijs de waarde die ten tijde van de verkrijging in het economische
verkeer aan de verkregen aandelen of winstbewijzen kan worden toegekend. De
conserverende aanslag bij de vervreemder wordt in dat geval op grond van artikel
4.22 van de Wet IB 2001 gebaseerd op een overdrachtsprijs voor dezelfde waarde.
Op grond van de nieuwe delegatiebepaling in het vierde lid zullen regels worden
gesteld voor de situatie dat kwijtschelding plaatsvindt van de conserverende
aanslag die is opgelegd ten aanzien van degene van wie door belastingplichtige
het aanmerkelijk belang is verkregen en de gevolgen hiervan voor de verkrijgingsprijs
van de buitenlandse belastingplichtige.
 Artikel I, onderdeel FF (artikel 10a.4 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De aanleiding voor de wijzigingen van artikel 10a.4 van de Wet IB 2001
en artikel 36c van de Wet LB 1964 wordt gevormd door een amendement op het Belastingplan 2009. Ingevolge dit amendement
wordt de leeftijdsgrens van auto’s van de zaak waarbij voor de grondslag
van de autokostenfictie van artikel 3.20 van de Wet IB 2001 en artikel 13bis
van de Wet LB 1964 in plaats van de catalogusprijs de waarde in het economische
verkeer gaat gelden, met ingang van 1 januari 2010 verhoogd van 15 naar
25 jaar. Door de formulering van het overgangsrecht in artikel 10a.4 van de
Wet IB 2001 en artikel 36c van de Wet LB 1964 naar aanleiding van de nieuwe
accessoireregeling in de BPM per 1 juli 2006, vindt deze verhoging van
de leeftijdsgrens feitelijk niet plaats. Dit overgangsrecht verklaart namelijk
onder andere de leeftijdsgrens van 15 jaar van toepassing op alle auto’s
waarvoor het kenteken vóór 1 juli 2006 is opgegeven. De
bedoeling van het overgangsrecht is echter enkel dat voor auto’s waarvoor
het kenteken vóór 1 juli 2006 is opgegeven, en die onder
de in artikel 3.20 van de Wet IB 2001 en artikel 13bis van de Wet LB 1964
genoemde leeftijdsgrens vallen, uitgegaan wordt van de grondslag voor de autokostenfictie
zoals die luidde op 30 juni 2006; dus zonder rekening te houden met de
nieuwe accessoireregeling. Met de wijzigingen van artikel 10a.4 van de Wet
IB 2001 en artikel 36c van de Wet LB 1964, wordt de leeftijdsgrens als hiervoor
bedoeld alsnog verhoogd van 15 naar 25 jaar, maar blijft voor auto’s
waarvoor het kenteken vóór 1 juli 2006 is opgegeven en
die jonger zijn dan 25 jaar, nog steeds de grondslag voor de autokostenfictie
gelden zonder dat deze grondslag gecorrigeerd wordt voor de nieuwe accessoireregeling.
Hierdoor wordt zowel recht gedaan aan de bedoeling van het overgangsrecht
als aan de bedoeling van het amendement.
 Artikel II
 Artikel II (artikel 3.99a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel I, onderdeel I, is de doorschuiffaciliteit bij inbreng van
een ter beschikking gestelde onroerende zaak in de nv of bv opgenomen. Zoals
toegelicht in het algemeen deel van deze memorie geldt deze faciliteit voor
de periode van een jaar, te weten gedurende het kalenderjaar 2010. 
 Het onderhavige artikel II strekt ertoe om artikel 3.99a van de Wet IB
2001 met ingang van 1 januari 2011 te doen vervallen.
 Artikel III
 Artikel III, onderdeel A (artikel 4 van de Wet op de loonbelasting
1964)
 De in artikel 12a van de Wet LB 1964 opgenomen gebruikelijkloonregeling
is gericht tegen situaties waarin wordt afgezien van salaris of een ongebruikelijk
laag salaris is overeengekomen. Op grond van deze regeling wordt, heel kort
gezegd, het loon van iemand die arbeid verricht ten behoeve van de vennootschap
waarin hij een aanmerkelijk belang heeft, ten minste gesteld op een gebruikelijk
bedrag. In artikel 4, onderdeel d, van de Wet LB 1964 is een delegatiebevoegdheid
opgenomen om in dergelijke situaties de arbeidsverhouding van de aanmerkelijkbelanghouder
met de vennootschap aan te merken als dienstbetrekking. De tekst van deze
bepaling wordt in lijn gebracht met de volgens dit wetsvoorstel te wijzigen
tekst van genoemd artikel 12a. Bij aanvaarding van dit voorstel wordt het
op deze delegatiebevoegdheid gebaseerde artikel 2h van het Uitvoeringsbesluit
loonbelasting 1965 dienovereenkomstig aangepast. De fictieve dienstbetrekking
geldt ten aanzien van degene die arbeid verricht ten behoeve van een lichaam
waarin hij of zijn partner een aanmerkelijk belang heeft.
 Artikel III, onderdeel B (artikel 7 van de Wet op de loonbelasting
1964)
 In deze bepaling is geregeld wie inhoudingsplichtig is voor het geval
de arbeidsverhouding van een aanmerkelijkbelanghouder fictief als dienstbetrekking
wordt aangemerkt. De tekst van artikel 7 van de Wet LB 1964 wordt in lijn
gebracht met de volgens dit wetsvoorstel te wijzigen tekst van artikel 12a
van de Wet LB 1964.
 Artikel III, onderdeel C (artikel 11 van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 Met deze wijziging wordt bewerkstelligd dat de nieuw toegevoegde verzekeraar
van pensioen, zijnde het elders in de Europese Unie of in een aangewezen staat
van de Europees Economische Ruimte gevestigd eigen-beheerlichaam, ook als
aanbieder voor loondervingstamrechten kan optreden.
 Artikel III, onderdeel D (artikel 12a van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 Zoals in het algemene deel van deze memorie is aangegeven, wordt ter vermindering
van administratieve lasten voorgesteld dat de gebruikelijkloonregeling niet
meer van toepassing is als het gebruikelijke loon niet hoger is dan € 5 000.
Tevens wordt voorgesteld de bepaling te stroomlijnen. Volgens de thans geldende
tekst is artikel 12a van de Wet LB 1964 van toepassing ten aanzien van de
werknemer die arbeid verricht ten behoeve van een lichaam waarin hij een aanmerkelijk
belang heeft dan wel waaraan hij vermogensbestanddelen ter beschikking stelt,
beide in de zin van de Wet IB 2001. Voorgesteld wordt dat de regeling van
toepassing is ingeval de werknemer of diens partner een aanmerkelijk belang
heeft in het lichaam waarvoor de arbeid wordt verricht. Ook in het geval alleen
de partner een aanmerkelijk belang in het lichaam heeft, kan zich een situatie
voordoen waartegen de gebruikelijkloonregeling is gericht. Het begrip partner
wordt hier opgevat als dat voor de terbeschikkingstellingsregeling, dat is
op dit moment niet alleen degene die formeel de partner van de belastingplichtige
is (in het bijzonder de echtgenoot) maar ook degene die op grond van een materieel
criterium als de partner van de belastingplichtige kan worden aangemerkt om
materiële situaties van partnerschap, bijvoorbeeld situaties
waarin een notarieel vastgelegde samenlevingsovereenkomst is gesloten. In
verband hiermee wordt niet langer bepaald dat genoemd artikel 12a ook geldt
als de terbeschikkingstellingsregeling van toepassing is. Hiermee wordt de
tekst van artikel 12a, eerste lid, vereenvoudigd.
 In de gewijzigde tekst van artikel 12a, eerste lid, is vastgelegd dat
de gebruikelijkloonregeling van toepassing is per lichaam waarvoor arbeid
wordt verricht. Toepassing van de regeling kan dus niet worden afgeweerd met
de stelling dat in het door een ander lichaam verstrekte loon rekening is
gehouden met de werkzaamheden die zijn verricht in het andere lichaam. In
zoverre is het arrest van de Hoge Raad van 11 november 2005, nr. 40 421,
onder meer gepubliceerd in BNB 2006/147, niet meer van belang. Hiermee wordt
een eind gemaakt aan feitelijke discussies over de vraag wat al dan niet in
een bepaald loon is verwerkt. Het is echter niet de bedoeling dat een aanmerkelijkbelanghouder
met concernvennootschappen bij iedere concernvennootschap een gebruikelijk
loon dient op te nemen. In dergelijke situaties kan de zogenoemde doorbetaaldloonregeling
toepassing vinden (artikel 32d van de Wet LB 1964). Deze regeling kan ook
door een dga worden toegepast in geval van een zogenoemd gedeeld ondernemerschap
met andere dga’s via een praktijk-bv. De praktijk-bv treedt op naar «buiten»;
elke aanmerkelijk belanghouder participeert in de praktijk-bv via zijn «eigen»-bv
en is in dienstbetrekking bij de praktijk-bv; het bij de praktijk-bv verdiende
loon is voor rekening van de «eigen»-bv. Er wordt dan materieel
getoetst of, kort gezegd, de samenwerking en de financiële verhoudingen
in de praktijk-bv vergelijkbaar zijn met die van vennoten in een vennootschap
onder firma. Dan verantwoordt één
vennootschap – in het algemeen de persoonlijke holding-bv – een
loon dat gebruikelijk is ten opzichte van de totale arbeidsprestatie voor
alle concernvennootschappen, met de bewijsregels die daarvoor in artikel 12a
zijn gesteld. Dit wordt vastgelegd in het nieuwe tweede lid van artikel 12a.
 Het nieuwe derde lid regelt dat de gebruikelijkloonregeling niet van toepassing
is als het gebruikelijke loon voor de arbeid in het lichaam en de tot hetzelfde
concern behorende lichamen in het kalenderjaar niet hoger is dan € 5 000.
Dit bedrag wordt, net als het normbedrag in de bewijsregel van artikel 12a,
eerste lid, van thans € 40 000, niet naar tijdsgelang toegepast,
evenmin als het bedrag van € 5 000 in artikel 3.16, vierde
lid, van de Wet IB 2001 met betrekking tot het niet aftrekbaar zijn van een
vergoeding voor arbeid door de partner in de onderneming van de belastingplichtige.
Het begrip concern is niet gedefinieerd. Dit begrip moet materieel worden
opgevat waarbij het geen verschil maakt of de aandelen in werkmaatschappijen
door de belastingplichtige middellijk dan wel onmiddellijk worden gehouden.
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat de in het derde lid opgenomen regeling
niet betekent dat over lonen van minder dan € 5 000 geen loonbelasting
is verschuldigd. Feitelijk uitbetaald loon is aan de loonbelasting onderworpen.
De wijziging houdt alleen in dat geen fictief loon wordt belast als –
vooraf – van zo’n laag loon wordt afgezien: dat loon hoeft, met
andere woorden, niet om fiscale redenen te worden betaald.
 In het nieuwe vierde lid zijn begripsomschrijvingen opgenomen. Het gaat
daarbij voor de toepassing van artikel 12a van de Wet LB 1964 om de begrippen
partner en aanmerkelijk belang en verbonden lichamen. Het gaat dan bij de
partner om de met de belastingplichtige verbonden persoon in de zin van artikel
3.91, tweede lid, onderdeel b, onder 10 tot en met 50, van de Wet IB 2001
en om het aanmerkelijk belang in de zin van de Wet IB 2001.
 Artikel III, onderdeel E (artikel 13 van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 De waardering van vakantiebonnen op 99% van de nominale waarde
is het sluitstuk van een langdurige discussie ten aanzien van
het onderscheid in belastingheffing tussen vakantiegeld en vakantiebonnen.
Vakantiebonnen worden met name gebruikt in bedrijfstakken waar van oudsher
veel wordt gewerkt met kortlopende dienstverbanden. In plaats van loondoorbetaling
op vrije dagen en uitbetaling van vakantiegeld, worden bij iedere loonbetaling
vakantiebonnen verstrekt aan werknemers. De vakantiebon vertegenwoordigt een
recht op loon over vakantiedagen en feest- en snipperdagen en/of recht op
vakantiegeld. De werkgever koopt de vakantiebonnen in bij een vakantiefonds
en verstrekt deze aan de werknemer die op gezette tijden de waarde van de
vakantiebon kan verzilveren bij het vakantiefonds. De vakantiebon vormt een
aanspraak die de hoofdregel volgt: aanspraak belast, uitkering vrij.
 In het verleden heeft voor de waardering een bijzondere regeling gegolden
waardoor de waarde gedurende lange tijd op 60% en later 75%
van de nominale waarde is gesteld. De Hoge Raad
heeft geoordeeld, dat het verschil tussen vakantiegeld en vakantiebonnen enig
verschil in behandeling rechtvaardigt. Op zwaarwegende gronden van sociaal-economisch-politieke
aard kon de regelgever in redelijkheid besluiten de ongelijke behandeling
(tijdelijk nog te continueren en) slechts geleidelijk op te heffen. Vanaf 1997
zijn er behoedzaam stappen gezet om de bevoordeling door een lagere waardering
van vakantiebonnen op te heffen. Dat heeft in 1998 geleid tot overgangsregeling
waarbij stapsgewijs de waardering is aangepast tot 97,5% – thans
geregeld in artikel 110 van de Uitvoeringsregeling loonbelasting 2001 –
van de nominale waarde in 2009. Gekozen is de bijzondere waarderingsregel,
gelet op het structurele karakter, thans in artikel 13 van de Wet LB 1964
op te nemen. Met name aanpassing in de waardering heeft geleid tot een aanzienlijk
lager gebruik van vakantiebonnen, maar verdwenen is het niet. In 2005 gold
de regeling nog voor zo’n 293 000 werknemers, inmiddels is dat
minder dan 70 000.
 De tijd is rijp voor een structurele regeling. Gelijkschakeling door de
omkeerregel toepasbaar te laten zijn voor vakantiebonnen (aanspraak vrij,
uitkering belast) is op uitvoeringsgronden zeer bezwaarlijk vanwege het feit
dat verzilvering plaatsvindt bij het vakantiefonds en valt daarom af.
 De waardering op 99% van de nominale waarde heft het liquiditeitsnadeel
op van de werknemer met vakantiebonnen – hij betaalt belasting per loontijdvak
vooraf – ten opzichte van de werknemer met vakantiegeld – hij
betaalt achteraf bij uitbetaling.
 Artikel III, onderdelen F en H (artikelen 18h en 19b van
de Wet op de loonbelasting 1964)
 Met deze wijziging wordt bewerkstelligd dat de regelgeving rondom pensioen
in eigen beheer voor in Nederland gevestigde lichamen ook gaat gelden voor
eigen-beheerlichamen die elders zijn gevestigd in de Europese Unie of in een
aangewezen staat van de Europees Economische Ruimte.
 Artikel III, onderdeel G (artikel 19a van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 De voorgestelde wijzigingen van artikel 19a van de Wet LB 1964 houden
verband met de uitbreiding van toegelaten verzekeraars van pensioen met elders
in de Europese Unie of in een aangewezen lidstaat van de Europees Economische
Ruimte gevestigde eigen-beheerlichamen. De nieuwe aanbieder wordt opgenomen
in artikel 19a, eerste lid, onderdeel e, van de Wet LB 1964. Op grond van
de tekst van deze bepaling moet het lichaam voldoen aan verschillende voorwaarden.
 Allereerst geldt – zoals uit het voorgaande reeds volgt –
voor de nieuwe aanbieder een vestigingsvereiste. Hij moet namelijk zijn gevestigd
in een andere lidstaat van de Europese Unie of in een bij ministeriële
regeling aangewezen andere staat die partij is bij de Overeenkomst
betreffende de Europese Economische Ruimte.
 Verder geldt voor deze in de EU/EER gevestigde eigen-beheerlichamen dat
zij de pensioenverplichting moeten rekenen tot het binnenlandse ondernemingsvermogen
van de staat waarin zij zijn gevestigd. De voorwaarde komt overeen met de
regeling die geldt voor binnenlandse eigen-beheerlichamen. Zie in dit verband
het bepaalde in artikel 19a, eerste lid, onderdeel d, van de Wet LB 1964.
 In aanvulling daarop geldt verder dat het desbetreffende lichaam aannemelijk
moet maken dat het lichaam is onderworpen aan een belasting naar de winst
die resulteert in een naar Nederlandse begrippen reële heffing. Deze
voorwaarde is ontleend aan het bij dit wetsvoorstel voorgestelde artikel 13,
elfde lid, van de Wet Vpb 1969 en dient dienovereenkomstig de toelichting
op die bepaling te worden opgevat. Dit brengt onder meer mee dat het lichaam
aannemelijk moet maken dat de bedoelde belasting over de winst ook feitelijk
is betaald. Dat het lichaam zowel subjectief als objectief aan een winstbelasting
moet zijn onderworpen heeft ten doel de eigen-beheerlichamen uit de EU en
de EER op dezelfde wijze te behandelen als binnenlandse eigen-beheerlichamen.
Ook voor laatstgenoemde pensioenlichamen geldt immers dat zij subjectief en
objectief zijn onderworpen aan de vennootschapsbelasting (vgl. artikelen 4,
aanhef en onderdeel b, en 5, tweede lid, van de Wet Vpb 1969).
 Voorts moet worden voldaan aan de in het tweede lid van artikel 19a van
de Wet LB 1964 gestelde voorwaarde. Diezelfde voorwaarde geldt voor binnenlandse
eigen-beheerlichamen. Kort gezegd komt deze voorwaarde hierop neer dat het
lichaam uitsluitend als verzekeraar kan optreden ter uitvoering van pensioenovereenkomsten
die het lichaam heeft gesloten met een directeur-grootaandeelhouder als bedoeld
in de Pensioenwet.
 Verder moet het lichaam door de inspecteur zijn aangewezen en zich tegenover
hem verplichten om te voldoen aan voorwaarden met betrekking tot het verschaffen
van inlichtingen over de uitvoering van de pensioenregeling. Een vergelijkbare
voorwaarde geldt thans ook voor pensioenfondsen en lichamen die bevoegd het
verzekeringsbedrijf uitoefenen in de zin van artikel 19a, eerste lid, onderdeel
f, van de Wet LB 1964. Daarnaast dient het lichaam zich tegenover de inspecteur
te verplichten om inlichtingen te verschaffen over de bepaling van de winst
van het lichaam. Deze voorwaarde wordt gesteld om buiten twijfel te stellen
dat deze informatie noodzakelijk is om aannemelijk te maken dat het lichaam
is onderworpen aan een belasting naar de winst die resulteert in een naar
Nederlandse begrippen reële heffing.
 Ten slotte dient het lichaam ingevolge een overeenkomst met de ontvanger
aansprakelijkheid te aanvaarden voor de invordering van de belasting die wordt
verschuldigd bij toepassing van artikel 19b, ofwel artikel 3.83, eerste of
tweede lid, of artikel 3.136, derde, vierde of vijfde lid, of artikel 7.2,
achtste lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001. Deze voorwaarde komt overeen
met het bepaalde in artikel 19a, eerste lid, onderdeel f, van de Wet LB 1964,
in verbinding met artikel 10d, derde lid, van het Uitvoeringsbesluit loonbelasting
1965.
 De voorgestelde wijziging van het derde lid regelt dat ter zake van de
aanwijzingsregeling voor EU/EER eigen-beheerlichamen bij algemene maatregel
van bestuur nadere regels kunnen worden gesteld. Deze delegatiebepaling geldt
eveneens voor pensioenfondsen en lichamen die bevoegd het verzekeringsbedrijf
uitoefenen als bedoeld in artikel 19a, eerste lid, onderdeel f, van de Wet
LB 1964.
 Artikel III, onderdeel H (artikel 19b van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel III, onderdeel F, opgenomen
wijziging van artikel 18h van de Wet LB 1964. 
 Artikel III, onderdeel I (artikel 36c van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 Voor een toelichting op deze wijziging wordt verwezen naar de toelichting
op de wijziging van artikel 10a.4 van de Wet IB 2001, zoals opgenomen in artikel
I, onderdeel FF.
 Artikel III, onderdeel J (artikel 38 van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 Met het laten vervallen van artikel 38 van de Wet LB 1964 repareert het
kabinet, zoals in het algemeen deel is toegelicht, de gevolgen van het arrest
van de Hoge Raad inzake de belastingheffing bij internationale pensioenregelingen.
Vanwege het arrest zijn uitkeringen ingevolge een pensioenregeling van een
internationale organisatie vrijgesteld van belastingheffing, voor zover deze
uitkeringen kunnen worden toegerekend aan volgens de Nederlandse regels tot
het loon behorende aanspraken die tot en met 31 december 1994 zijn opgebouwd,
ook als daar feitelijk noch in Nederland noch in het buitenland over is geheven.
Dit resultaat druist in tegen het uitgangspunt van de Wet IB 2001 dat bij
een pensioenregeling (al dan niet van een internationale organisatie of van
een buitenlandse mogendheid) óf de uitkeringen óf de aanspraken
worden belast en een dubbele vrijstelling dus niet mogelijk is. Volgens het
arrest van de Hoge Raad kan dat uitgangspunt in de situatie van het arrest
niet worden toegepast, omdat het in de Wet LB 1964 opgenomen overgangsrecht
derogeert aan dit uitgangspunt.
 Artikel 38 van de Wet LB 1964 is bij amendement in de Wet LB 1964 opgenomen
en stelt uitkeringen en verstrekkingen ingevolge op 31 december 1994
bestaande, onzuivere en derhalve tot het loon behorende aanspraken vrij van
loon- en inkomstenbelasting. Uit het arrest blijkt dat artikel 38 van de Wet
LB 1964 een verstrekkend toepassingsbereik heeft ten aanzien van de belastingheffing
over internationale pensioenregelingen. Artikel 38 van de Wet LB 1964 gaat
volgens het arrest voor op het bepaalde in artikel 3.82 van de Wet IB 2001.
Daardoor zijn de uitkeringen ook vrijgesteld indien de tot en met 31 december
1994 toegekende aanspraken weliswaar op grond van de Nederlandse regels tot
het loon behoren, maar over deze aanspraken geen belasting is geheven. Door
het arrest kan het voor de inkomstenbelasting geldende uitgangspunt ter zake
van de belastingheffing over pensioenen in zoverre geen toepassing meer vinden.
 Het kabinet stelt daarom voor artikel 38 van de Wet LB 1964 te laten vervallen.
Daarmee wordt bewerkstelligd dat ter zake van internationale pensioenregelingen
het voor de inkomstenbelasting geldende uitgangspunt dat óf de aanspraken óf
de uitkeringen belast worden, toepassing kan blijven vinden. Daarnaast heeft
het laten vervallen van artikel 38 van de Wet LB 1964 een vereenvoudiging
van de uitvoering van de belastingheffing over pensioenuitkeringen ingevolge
een internationale regeling als bijkomend voordeel.
 In theorie heeft het laten vervallen van artikel 38 van de Wet LB 1964
ook gevolgen voor binnenlandse aanspraken (dat wil zeggen: aanspraken, opgebouwd
in het kader van een in Nederland vervulde dienstbetrekking) die voor 1 januari
1995 zijn opgebouwd en toen tot het loon behoorden (onzuivere pensioenaanspraken).
De verwachting van het kabinet is evenwel dat in de praktijk nauwelijks binnenlandse
aanspraken onder het bereik van het overgangsrecht zullen vallen. Immers,
ook in de periode vóór 1995 was het gebruik slechts (pensioen)aanspraken
toe te kennen die in overeenstemming waren met de destijds geldende fiscale
vereisten, zodat de omkeerregel (aanspraak vrijgesteld, uitkeringen belast)
kon worden toegepast. Uitkeringen uit binnenlandse onzuivere aanspraken die
niet feitelijk tot het loon zijn gerekend, kunnen overigens reeds met toepassing
van artikel 10, vierde lid, van de Wet LB 1964 tot het inkomen gerekend worden. 
 Artikel III, onderdeel K (artikel 39a van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 Artikel 39a van de Wet LB 1964 bevat de voor het jaar 2009 verlengde overgangsregeling
met betrekking tot «loon over». Als de inhoudingsplichtige met
betrekking tot verstreken loontijdvakken binnen het kalenderjaar loon verstrekt,
is het de inhoudingsplichtige toegestaan dat loon overeenkomstig een door
hem bestendig gevolgde gedragslijn aan de desbetreffende loontijdvakken toe
te rekenen, zo nodig door middel van het indienen van correctieberichten.
Dat loon wordt voor de berekening van de inhouding gerekend tot het loon van
het desbetreffende loontijdvak en wordt geacht in die tijdvakken te zijn genoten.
Deze regeling werkt door naar de andere loonheffingen die bij het fiscale
loon aansluiten en naar de inkomstenbelasting van de werknemer. Omdat de eenduidige
loonaangifte tot 1 januari 2011 is uitgesteld, wordt voorgesteld de overgangsregeling
ook voor het jaar 2010 te laten gelden. Invoering van de eenduidige loonaangifte
vindt overigens niet eerder plaats dan na afronding van de in artikel XVII,
zesde lid, van Overige fiscale maatregelen 2009 vastgelegde voorhangprocedure.
 Artikel IV
 Artikel IV, onderdelen A, G en H (artikelen 12b, 20b en
23c van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969)
 In een aantal artikelen van de Wet Vpb 1969 is een regeling voor de herziening
van voor bezwaar vatbare beschikkingen opgenomen, die nauw verwant is aan
de navorderingsregeling in artikel 16 van de AWR. Met de voorgestelde wijziging
wordt ook in deze verwante artikelen geregeld dat herziening van een voor
bezwaar vatbare beschikking mogelijk is, indien deze ten gevolge van een fout
onjuist is genomen, hetgeen de belastingplichtige redelijkerwijs kenbaar is.
 Artikel IV, onderdeel B (artikel 13 van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969)
 Artikel 13, negende lid (als belegging gehouden)
 Op basis van het voorgestelde negende lid is de deelnemingsvrijstelling
niet van toepassing op voordelen uit hoofde van een als belegging gehouden
deelneming. Dit is een zogenoemde beleggingsdeelneming. De deelnemingsvrijstelling
geldt wel als sprake is van een kwalificerende beleggingsdeelneming. In de
leden elf tot en met dertien is uitgewerkt wanneer sprake is van een kwalificerende
beleggingsdeelneming.
 Of een deelneming als belegging wordt gehouden, hangt af van het oogmerk
van de belastingplichtige. Een deelneming wordt als belegging gehouden indien
deze wordt aangehouden met het oog op het verkrijgen van een rendement dat
bij normaal vermogensbeheer kan worden verwacht.
 Sommige deelnemingen kunnen naar hun aard alleen als belegging worden
gehouden, omdat het lichaam waarin wordt deelgenomen belegt. Dit is onder
meer het geval bij een deelneming in een beleggingsmaatschappij met een bijzonder
regime zoals een fiscale beleggingsinstelling, een vrijgestelde beleggingsinstelling
of een daarmee vergelijkbare buitenlandse instelling. Ook is sprake van een
als belegging gehouden deelneming in geval van een deelneming in een lichaam
dat formeel optreedt als groeps(her)verzekeringslichaam, terwijl het feitelijk
belegt. Een aanwijzing hiervoor is dat het lichaam in derdeverhoudingen zulke
verzekeringen niet, dan wel onder andere voorwaarden, af zou sluiten. Tevens
is van belang aan welk toezichtsregime het lichaam is onderworpen en of het
over voldoende deskundig personeel en de in de verzekeringssector gebruikelijke
faciliteiten beschikt. 
 Ook een deelneming in een lichaam dat een (actieve) onderneming drijft,
kan als belegging worden gehouden, indien deze deelneming wordt aangehouden
met het oog op het behalen van een beleggingsrendement. Dit kan zich bijvoorbeeld
bij deelnemingen van verzekeraars voordoen. Wel zullen de bezittingen van
het lichaam waarin wordt deelgenomen in dat geval meestal voor 50%
of meer uit andere bezittingen dan vrije beleggingen bestaan. Op grond van
het elfde lid is de deelnemingsvrijstelling dan toch van toepassing. Ook zou
een dergelijk lichaam voldoende onderworpen kunnen zijn, waardoor de deelnemingsvrijstelling
om die reden toch geldt.
 Artikel 13, negende lid (niet als belegging gehouden)
 Een deelneming wordt onder meer niet als belegging gehouden als de onderneming
van het lichaam waarin wordt deelgenomen in het verlengde ligt van de onderneming
van de belastingplichtige.
 Ook indien de belastingplichtige een houdstervennootschap is die een wezenlijke
functie vervult ten dienste van de bedrijfsuitoefening van een groep, zal
deze het belang niet als belegging houden.
 Indien sprake is van een tophoudster die op grond van haar activiteiten
op bestuurlijk, beleidsvormend en/of financieel terrein een wezenlijke functie
vervult ten dienste van de bedrijfsuitoefening van de groep, zal deze tophoudster
de aandelen niet als belegging houden.
 Indien sprake is van een tussenhoudster die door een schakelfunctie een
relatie tussen de bedrijfsmatige activiteiten van de moedermaatschappij en
de activiteiten van de kleindochtermaatschappij legt, kan deze tussenhoudster
worden geacht een wezenlijke functie ten dienste van de groep te vervullen.
De tussenhoudster vervult ook een schakelfunctie als de moedermaatschappij
een tophoudster is, die een wezenlijke functie vervult ten dienste van de
bedrijfsuitoefening van de groep, en de tussenhoudster een deelneming heeft
in een lichaam dat een (actieve) onderneming drijft. Van een schakelfunctie
kan eveneens sprake zijn indien een tussenhoudster niet rechtstreeks wordt
gehouden door een actieve moedermaatschappij of tophoudster maar door een
andere tussenhoudster. Deze benadering is ontleend aan het beleid zoals dat
gold tot 2007 (op grond van BNB 1975/11).
 Een andere situatie die zich kan voordoen betreft een belastingplichtige
die belangen houdt in één of meerdere lichamen die niet middellijk
of onmiddellijk beleggen, zonder dat sprake is van een houdsterfunctie binnen
een groep. Een dergelijke belastingplichtige heeft dan meer het karakter van
een participatiemaatschappij. In die situatie zal moeten worden getoetst of
de belastingplichtige als zodanig een onderneming drijft. Daartoe moet worden
getoetst of de werkzaamheden van de belastingplichtige het normale vermogensbeheer
te boven gaan. Een belangrijk criterium in dit verband is of de belastingplichtige
bijvoorbeeld door zitting in het dagelijks bestuur van de vennootschap waarin
het belang wordt gehouden, een beleidsvormende, financiële en bestuurlijke
invloed kan uitoefenen.
 Artikel 13, negende lid (gemengd oogmerk)
 Indien sprake is van een deelneming in een vennootschap waarin onmiddellijk
of middellijk beleggingen worden aangehouden, maar waarin ook ondernemingsactiviteiten
worden uitgeoefend die in het verlengde liggen van de onderneming van de belastingplichtige,
kan sprake zijn van een gemengd oogmerk. Van een gemengd oogmerk kan eveneens
sprake zijn indien de belastingplichtige een houdstervennootschap is en het
lichaam waarin de deelneming gehouden wordt zowel beleggingen aanhoudt als
ondernemingsactiviteiten uitoefent. In beide gevallen moet worden getoetst
bij welk oogmerk het zwaartepunt ligt: beleggen of ondernemen. De samenstelling
van de onmiddellijke en middellijke bezittingen en de activiteiten
van het lichaam waarin de deelneming wordt gehouden, kunnen hierbij worden
meegewogen.
 Artikel 13, negende lid (bewijslast)
 Evenals onder de vorige deelnemingsregimes (niet als beleggingseis/laagbelaste
beleggingsdeelneming) geldt voor de oogmerktoets de normale bewijslast. Dat
betekent dat de in de fiscaliteit gebruikelijke vrije bewijsleer geldt. Het
staat de belastingplichtige of de inspecteur dus vrij hoe hij zijn stelling
(bijvoorbeeld de deelnemingsvrijstelling is van toepassing) aannemelijk wil
maken. Als de belastingplichtige zich beroept op toepassing van de deelnemingsvrijstelling
(stelplicht) en de inspecteur een andere mening is toegedaan, moet de inspecteur
deze stelling gemotiveerd betwisten en aannemelijk maken dat op basis van
de oogmerktoets (inclusief de twee ficties van artikel 13, tiende lid) sprake
is van een beleggingsdeelneming. De belastingplichtige kan hier geen passieve
positie innemen, omdat juist deze partij over de relevante informatie beschikt.
Slaagt de inspecteur in het bewijs, dan heeft de belastingplichtige vervolgens
twee mogelijkheden om alsnog aannemelijk te maken dat geen sprake is van een
beleggingsdeelneming: door een beroep te doen op de onderworpenheidstoets
of op de bezittingentoets.
 Artikel 13, tiende lid
 In het tiende lid is een tweetal ficties opgenomen voor situaties waarin
een deelneming in ieder geval geacht wordt een beleggingsdeelneming te zijn.
Het betreft de situatie dat het lichaam waarin de deelneming gehouden wordt,
grotendeels aandelenbelangen van minder dan 5% houdt en de situatie
dat het lichaam waarin de deelneming wordt gehouden, grotendeels een groepsfinancieringsfunctie
vervult.
 Hierbij is wel van belang dat ook ingeval een deelneming op grond van
deze ficties als beleggingsdeelneming wordt aangemerkt, de onderworpenheidstoets
of de bezittingentoets van het elfde lid kan worden toegepast. Indien aan één
van deze (of beide) toetsen wordt voldaan, is de deelneming een kwalificerende
beleggingsdeelneming en is deelnemingsvrijstelling toch van toepassing.
 Onderdeel a ziet op situaties waarin (aandelen)belangen van minder dan
5% worden gehouden door het lichaam waarin belastingplichtige een deelneming
heeft. Indien de belastingplichtige dergelijke belangen rechtstreeks zou houden,
zou hij niet in aanmerking komen voor de deelnemingsvrijstelling omdat er
geen sprake is van een deelneming. Door de fictie van het tiende lid, onderdeel
a, wordt hetzelfde bereikt ingeval de bezittingen van een dochtervennootschap
voor meer dan 50% bestaan uit dergelijke belangen.
 Voor de beoordeling of de bezittingen van een dochtervennootschap voor
meer dan 50% bestaan uit (aandelen)belangen van minder dan 5%
worden de bezittingen van de desbetreffende dochtervennootschap geconsolideerd
beschouwd. Voor de consolidatie worden belangen van ten minste 5% meegeconsolideerd.
Dit betekent dat ook (aandelen)belangen van minder dan 5% van eventuele
(klein)dochtervennootschappen pro rata in aanmerking worden genomen. Er is
gekozen voor een consolidatie in plaats van een toerekeningsbalans, omdat
dan eenvoudiger kan worden aangesloten bij de reeds voorhanden zijnde cijfers.
Deze consolidatie vindt normaal gesproken dus plaats op basis van deze (commerciële)
cijfers. Desgewenst kan de consolidatie ook plaatsvinden tegen de waarde in
het economische verkeer.
 Op grond van onderdeel b wordt een deelneming geacht een beleggingsdeelneming
te zijn indien het lichaam waarin de deelneming wordt gehouden, tezamen met
de lichamen waarin het (direct of indirect) een belang van ten minste 5%
heeft, grotendeels een groepsfinancieringsfunctie vervult. Deze toets is vergelijkbaar
met de fictieve uitbreiding van de niet als beleggingseis inzake groepsfinanciering
zoals die gold tot 2007. Of sprake is van een groepsfinancieringsfunctie
hangt dus af van de aard van de omzet, de activiteiten en de activa en passiva
van het lichaam. Met de zinsnede «tezamen met» wordt bedoeld dat
niet alleen gekeken moet worden naar de functie van het lichaam waarin de
deelneming wordt gehouden maar ook naar de functies van eventuele (achter)kleindochters.
Hiermee wordt voorkomen dat de beleggingsfictie voor groepsfinanciering eenvoudig
kan worden ontgaan door het tussenschuiven van een vennootschap. Er is geen
uitzondering voor actieve groepsfinancieringsfuncties. Wel is het zo dat via
de bezittingentoets van het elfde en twaalfde lid de deelnemingsvrijstelling
geldt voor lichamen die zich bezighouden met actieve groepsfinanciering.
 Artikel 13, elfde lid (algemeen)
 Volgens het nieuwe elfde lid is de deelnemingsvrijstelling van toepassing
op een kwalificerende beleggingsdeelneming als het lichaam waarin een deelneming
wordt gehouden voldoende onderworpen is of als de bezittingen van dat lichaam
voor 50% of meer bestaan uit andere bezittingen dan laagbelaste vrije
beleggingen. Indien aan de onderworpenheidstoets of de bezittingentoets wordt
voldaan, is de deelnemingsvrijstelling dus zonder meer van toepassing, ongeacht
het oogmerk waarmee het belang wordt aangehouden.
 Toepassing van deze regeling voor kwalificerende beleggingsdeelnemingen
is alleen aan de orde nadat op grond van de hoofdregel van het negende lid
en/of op grond van de ficties van het tiende lid, is vastgesteld dat sprake
is van een beleggingsdeelneming. Zowel de belastingplichtige als de inspecteur
kan een beroep op de regeling van het elfde lid doen.
 Artikel 13, elfde lid (onderworpenheidstoets)
 Uit het elfde lid, onderdeel a, volgt dat de deelnemingsvrijstelling van
toepassing is indien het lichaam waarin de belastingplichtige een deelneming
heeft, is onderworpen aan een voldoende belastend regime. Indien voldoende
belasting wordt geheven over de winst van het lichaam, wordt aangenomen dat
van het onderbrengen van mobiel kapitaal in een laagbelastende jurisdictie
geen sprake is.
 Mede omwille van de leesbaarheid van de wettekst is gekozen voor een bondige
algemene formulering. Om toch maximale duidelijkheid te scheppen over de toepassing
wordt hierna zo concreet als mogelijk aangegeven welke invulling aansluit
bij de huidige Nederlandse heffing van winstbelasting. De algemene formulering
laat tevens de ruimte voor een nadere of zonodig andere invulling als dit
door toekomstige ontwikkelingen nodig zou zijn. Een toekomstige wijziging
van onze belastingheffing over winst – bijvoorbeeld de invoering van
een rentebox met een afwijkend (effectief) tarief – werkt hierdoor zonder
wettelijke aanpassing door in de onderworpenheidstoets.
 Via de onderworpenheidstoets wordt beoogd te toetsen of de winst van het
lichaam waarin de belastingplichtige een deelneming heeft op een vanuit Nederlandse
optiek adequate wijze in een winstbelasting wordt betrokken. De onderworpenheidstoets
betreft dus de mate van onderworpenheid van het direct gehouden lichaam. Registratiebelastingen,
kapitaalbelastingen, overdrachtsbelastingen, bronheffingen en dergelijke zijn
geen winstbelastingen en komen dus niet in beeld. Het is echter niet nodig
dat het een heffing naar de winst is op landelijk niveau. Ook een heffing
naar de winst door een landsdeel (provincie) of regio (gemeente) wordt in
aanmerking genomen.
 De winstbelasting moet resulteren in een naar Nederlandse begrippen reële
heffing. Hierbij wordt beoordeeld of het belastingstelsel (passief) inkomen
adequaat in de winstbelastingheffing betrekt. Er is dus primair sprake van
een stelselvergelijking. Het belastingregime waaraan de dochtervennootschap
is onderworpen, wordt vergeleken met het (normale) Nederlandse vennootschapsbelastingregime.
Onderdelen die vergeleken moeten worden zijn het belastingtarief,
de belastinggrondslag en andere (uitvoerings)aspecten die de uiteindelijke
heffing bepalen. Deze drie aspecten bepalen namelijk in onderlinge samenhang
wat de omvang van de uiteindelijke heffing (de feitelijke onderworpenheid)
is.
 Wat betreft het tarief is het uitgangspunt dat er sprake is van een naar
Nederlandse begrippen reële heffing als het reguliere tarief van een
winstbelasting ten minste 10% is. Als er verder geen sprake is van
bijzondere grondslagafwijkingen of andere afwijkingen die ertoe leiden dat
de uiteindelijke heffing lager uitkomt dan 10%, is dus sprake van voldoende
onderworpenheid. Met het reguliere tarief van ten minste 10% wordt
bedoeld dat het normale (statutaire) tarief dat van toepassing is ten minste
10% moet zijn. Eventuele tariefsopstapjes of -afstapjes die vanwege
de hoogte van het tarief of de lengte van de schijf geen betekenisvolle invloed
hebben op de uiteindelijke belastingdruk, worden buiten beschouwing gelaten.
 Dit betekent dat er geen sprake is van een reële heffing als door
toepassing van een bijzonder regime geen heffing plaatsvindt, zoals het geval
is bij het regime voor fiscale beleggingsinstellingen en het regime voor vrijgestelde
beleggingsinstellingen. In dat geval is sprake van onvoldoende onderworpenheid
als gevolg van het 0%-tarief respectievelijk de belastingvrijstelling.
Hetzelfde geldt uiteraard voor vergelijkbare buitenlandse regimes.
 
 Voor de grondslagvergelijking is de jaarwinstbepaling het uitgangspunt.
Afwijkingen van het Nederlandse stelsel die geen gevolgen hebben voor de belastingheffing
over passief inkomen leiden er niet toe dat sprake is van onvoldoende onderworpenheid.
Dit betreft in ieder geval:
 • verschillen in afschrijving op bedrijfsmiddelen (zoals machines
en gebouwen);
 • verschillen in investeringsaftrekken voor bedrijfsmiddelen (zoals
de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, milieu-investeringsaftrek en de energie-investeringsaftrek);
 • verschillen in aftrekbeperkingen inzake kosten met een mogelijk
privé-element (bijvoorbeeld zogenoemde Oortkosten);
 • beperkte verschillen in een zogeheten tonnageregime.
 
 Onder andere de volgende regelingen leiden er wel toe dat sprake is van
een stelselafwijking die resulteert in onvoldoende onderworpenheid:
 • een tax holiday;
 • een cost plus benadering waarbij een (zeer) beperkte grondslag
wordt gehanteerd;
 • aanzienlijke grondslagverminderingen vanwege fictieve kosten of
vrijstellingen;
 • een van de winst aftrekbaar dividend;
 • een vanuit Nederlandse optiek te ruime deelnemingsvrijstelling
(bijvoorbeeld een deelnemingsvrijstelling die ook van toepassing is bij belangen
van minder dan 5% of op voordelen uit hoofde van een beleggingsdeelneming).
 
 Ook de fiscale behandeling van geldleningen is van belang voor de grondslagvergelijking.
Zo leidt een belastingstelsel dat geen renteaftrekbeperking kent tot onvoldoende
onderworpenheid. Dit betekent echter niet dat een ander belastingstelsel dezelfde
renteaftrekbeperkingen moet kennen als het Nederlandse. Er is ook sprake van
voldoende onderworpenheid als een belastingstelsel in plaats van het Nederlandse
complex aan renteaftrekbeperkingen bijvoorbeeld een earningsstrippingregeling
kent.
 Een bijzondere situatie betreft kwalificatieverschillen inzake geldleningen.
Een belastingstelsel dat rente op hybride leningen in aftrek toestaat terwijl
Nederland die rente niet in aftrek zou toestaan, leidt tot onvoldoende onderworpenheid. Er is dan namelijk sprake van een situatie die vergelijkbaar
is met een van de winst aftrekbaar dividend.
 
 Wat betreft andere aspecten die de uiteindelijke belastingheffing beïnvloeden,
staan onder andere de volgende verschillen niet in de weg aan voldoende onderworpenheid:
 • verschillen in verliesverrekening (bijvoorbeeld andere voort- of
terugwentelingstermijnen);
 • verschillen in fiscale consolidatie en andere mogelijkheden voor
winst- of verliesoverdracht die afwijken van de Nederlandse fiscale eenheid,
tenzij als gevolg van de consolidatie of winst- of verliesoverdracht (group
relief) niet of onvoldoende belasting zou worden geheven, wat wordt veroorzaakt
door een stelselafwijking.
 
 Voorbeeld
 Dochtervennootschap A belegt en is onderworpen aan een winstbelasting
met een tarief van meer dan 10% zonder stelselafwijking. A is dan voldoende
onderworpen. Dochtervennootschap B maakt wel gebruik van een stelselafwijking.
Als een fiscaal verlies van B dat is ontstaan door de stelselafwijking door
middel van consolidatie of verliesoverdracht wordt afgezet tegen de beleggingswinst
van A, is A toch onvoldoende onderworpen.
 
 Onder andere de volgende regelingen betekenen wel een zodanige afwijking
dat er geen sprake is van een naar Nederlandse begrippen reële heffing:
 • uitgestelde belastingheffing over de winst, bijvoorbeeld pas bij
uitdeling van de winst;
 • een teruggave van winstbelasting bij uitkering van dividend.
 
 Als uit de stelselvergelijking volgt dat sprake is van een afwijking die
tot onvoldoende onderworpenheid leidt, bijvoorbeeld doordat sprake is van
een regulier tarief dat lager is dan 10%, is er nog de mogelijkheid
om aannemelijk te maken dat in dat specifieke geval toch sprake is van een
naar Nederlandse begrippen reële heffing. In geval van een tarief dat
lager is dan 10% kan dit zich voordoen als de belastinggrondslag breder
is dan de Nederlandse waardoor aannemelijk is dat de effectieve druk ten minste
10% of meer bedraagt. Dit vergt dat de buitenlandse belasting wordt
afgezet tegen een naar Nederlandse maatstaven bepaalde belastinggrondslag
en impliceert dus een herrekening naar Nederlandse maatstaven.
 Hetzelfde kan zich voordoen als bijvoorbeeld sprake is van een fictieve
kostenaftrek. Ook dan leidt de stelselvergelijking tot onvoldoende onderworpenheid,
maar kan nog aannemelijk worden gemaakt dat de effectieve belastingdruk 10%
of meer bedraagt. In dit geval hoeft niet herrekend te worden naar Nederlandse
maatstaven, maar kan worden volstaan met het berekenen van de belastingdruk
zonder dat de fictieve kostenaftrek in aanmerking wordt genomen.
 
 Globaal bezien kunnen er dus drie verschillende situaties worden onderscheiden
waarin aan de minimaal vereiste onderworpenheid is voldaan.
 1. De winstbelasting heeft een regulier tarief van ten minste 10%.
Er zijn geen bijzondere grondslagafwijkingen of andere afwijkingen.
 2. De winstbelasting heeft een regulier tarief van ten minste 10%
en er zijn wel bijzondere grondslagafwijkingen of andere afwijkingen, maar
het is aannemelijk dat de effectieve druk ten minste 10% is.
 3. De winstbelasting heeft een regulier tarief van minder dan 10%,
maar het is aannemelijk dat de effectieve druk ten minste 10% is. 
 
 Tot slot wordt nog aandacht besteed aan de werking van de onderworpenheidstoets
in een drietal grensoverschrijdende situaties. Het betreft achtereenvolgens
de situatie dat de dochtervennootschap een vaste inrichting heeft, de situatie
dat de dochtervennootschap bronheffing verrekent ter zake van een inkomende
interestbate en de situatie dat met betrekking tot de dochtervennootschap
sprake is van een kwalificatieverschil.
 Voor de mate van onderworpenheid van een lichaam gevestigd in het ene
land met een vaste inrichting in een ander land kan een eventueel van toepassing
zijnde regeling ter voorkoming van dubbele belastingheffing van invloed zijn.
In een dergelijke situatie is de onderworpenheid van het lichaam de optelsom
van de mate van onderworpenheid in het vestigingsland en de mate van onderworpenheid
in het land van de vaste inrichting. Als door toepassing van een regeling
ter voorkoming van dubbele belastingheffing een deel van de winst niet of
laag wordt belast, kan op dit punt sprake zijn van een stelselafwijking die
leidt tot onvoldoende onderworpenheid. Een voorbeeld hiervan is de fictieve
winsttoerekening op grond van het belastingverdragverdrag tussen Luxemburg
en Zwitserland tussen een in Luxemburg gevestigd hoofdhuis en een Zwitserse
vaste inrichting die zich met financieringsactiviteiten bezig houdt.
 Een regeling ter voorkoming van dubbele belastingheffing kan ook van invloed
zijn als een dochtervennootschap interest uit het buitenland ontvangt. In
sommige gevallen zal het desbetreffende buitenland een bronheffing inhouden.
Deze bronheffing zal veelal kunnen worden verrekend met de door de dochtervennootschap
verschuldigde winstbelasting. Hoewel de bronheffing de uiteindelijk betaalde
winstbelasting vermindert, leidt deze verrekening niet tot onvoldoende onderworpenheid
als de winstbelasting voor verrekening ten minste 10% bedraagt. De
totale belastingdruk wordt immers niet verlaagd. Dit is anders als sprake
is van een zogenoemde «tax sparing credit». In dat geval wordt
er namelijk een bronheffing verrekend die niet feitelijk is geheven of wordt
er een hogere bronheffing verrekend dan feitelijk is geheven. In een dergelijk
geval is sprake van een afwijking van het Nederlandse stelsel als Nederland
in een dergelijke situatie geen of een lagere tax sparing credit zou hebben
verleend. Hetzelfde geldt voor bronheffingen op dividenden en royalty’s.
 Er is sprake van een kwalificatieverschil als er vanuit Nederland bezien
sprake is van een dochtervennootschap van een Nederlandse belastingplichtige,
terwijl het land waarin die dochter is gevestigd niet het lichaam zelf, maar
de achterliggende belanghebbende belast (in dit geval de Nederlandse belastingplichtige).
In een dergelijke situatie is het lichaam voldoende onderworpen als de achterliggende
belanghebbenden voldoende zijn onderworpen aan de winstbelasting van het land
waarin het desbetreffende lichaam is gevestigd. Dit past bij de gedachte achter
de onderworpenheidstoets dat de winst van de dochtervennootschap op adequate
wijze in een winstbelasting wordt betrokken.
 Een kwalificatieverschil kan zich ook in de spiegelbeeldsituatie voordoen;
namelijk als de buitenlandse dochter door Nederland als een transparant lichaam
wordt gezien en door het andere land als een zelfstandig belastingplichtig
lichaam. Dit kan gevolgen hebben voor de beoordeling van de onderworpenheid
van een buitenlandse beleggingsdochter indien deze beleggingsdochter door
een Nederlandse moeder wordt gehouden via een vanuit Nederlandse optiek fiscaal
transparant lichaam dat door het andere land als zelfstandig belastingplichtig
wordt gezien (een zogeheten hybride lichaam). Het kwalificatieverschil kan
in combinatie met een fiscale consolidatie in het andere land tussen het buitenlandse
hybride lichaam en de beleggingsdochter leiden tot onvoldoende onderworpenheid.
 
 Voorbeeld
 Een Nederlandse moeder houdt een buitenlandse beleggingsdochter via een
vanuit Nederlandse optiek fiscaal transparant lichaam. Er is geen sprake
van een vaste inrichting in het andere land. Het andere land behandelt dat
lichaam als zelfstandig belastingplichtig (niet transparant). Het hybride
lichaam maakt gebruik van een stelselafwijking. Te denken valt aan een fictieve
kostenaftrek of aan het in aanmerking nemen van een rentelast terwijl de daaraan
ten grondslag liggende schuld vanuit Nederlandse optiek fiscaal niet bestaat.
Als een verlies van dit hybride lichaam dat wordt veroorzaakt door de stelselafwijking,
via een fiscaal consolidatieregime wordt afgezet tegen winsten van de beleggingsdochter,
leidt dit tot onvoldoende onderworpenheid, ook als de beleggingsdochter zonder
toepassing van het consolidatieregime wel voldoende onderworpen zou zijn geweest.
 Artikel 13, elfde lid (bezittingentoets)
 De doelstelling van de bezittingentoets (elfde lid, onderdeel b) is het
identificeren van laagbelaste vrije beleggingen. De bezittingentoets houdt
in dat moet worden bezien of de bezittingen van de dochtermaatschappij (onmiddellijk
of middellijk) doorgaans voor 50% of meer bestaan uit andere bezittingen
dan laagbelaste vrije beleggingen. Als dat het geval is, is de deelnemingsvrijstelling
van toepassing. Met de term doorgaans wordt bereikt dat de deelnemingsvrijstelling
van toepassing blijft als de bezittingen gedurende een korte periode voor
50% of meer bestaan uit vrije beleggingen.
 In het nieuwe twaalfde lid is geregeld welke bezittingen als vrije beleggingen
worden aangemerkt.
 Met de term «middellijk» wordt bereikt dat ingeval de dochtermaatschappij
(aandelen)belangen in andere lichamen bezit, de bezittingen van deze lichamen
voor toepassing van de bezittingentoets moeten worden toegerekend aan de dochtermaatschappij.
Deze toerekening vindt pro rata plaats. Dat betekent dat bij een 50%-belang
van de dochtermaatschappij in een ander lichaam 50% van de bezittingen
van het andere lichaam wordt toegerekend aan de dochtermaatschappij. Door
de regeling van het veertiende lid is toerekening bij de dochter alleen aan
de orde bij belangen van de dochter van 5% of meer. Volgens het veertiende
lid wordt bij belangen van minder dan 5% namelijk per definitie aangenomen
dat er sprake is van een belegging. Dit percentage van 5 komt overeen met
het percentage van 5 uit het tweede lid voor de beoordeling of een (aandelen)
belang een deelneming is.
 De beoordeling of de bezittingen van een dochter, onmiddellijk of middellijk,
voor meer dan 50% uit vrije beleggingen bestaan (bezittingentoets),
vindt in principe plaats aan de hand van een zogenoemde toerekeningsbalans.
Niettemin is een exacte toerekeningsbalans niet in alle gevallen noodzakelijk.
Zo kan in plaats van een exacte toerekeningsbalans op basis van enkelvoudige
balansen, de commerciële consolidatiebalans van de dochter waarin een
deelneming wordt gehouden als startpunt worden genomen. Vervolgens moeten
dan de vrije beleggingen worden geïdentificeerd, ook die welke in de
consolidatie zijn weggevallen.
 Artikel 13, elfde lid («rotte appel»-benadering)
 Voorts worden volgens het elfde lid op de toerekeningsbalans alleen laagbelaste
vrije beleggingen in aanmerking genomen als zij meer dan 30% uitmaken
van de bezittingen van het lichaam dat deze beleggingen bezit. Laagbelaste
vrije beleggingen die worden gehouden door een lichaam waarvan de bezittingen
voor ten minste 70% uit andere bezittingen dan laagbelaste vrije beleggingen
bestaan, tellen dus niet mee als laagbelaste vrije beleggingen op de toerekeningsbalans.
Bij deze beoordeling tellen eventuele deelnemingen niet mee. Van een lichaam
dat aan de ten minste 70%-andere-bezittingeneis voldoet kunnen dus
alle bezittingen – met uitzondering van de deelnemingen – als «niet
laagbelaste vrije belegging» op de toerekeningsbalans worden opgenomen.
Voor deze toets wordt uitgegaan van de enkelvoudige balans. 
 Artikel 13, twaalfde lid (algemeen)
 Op grond van het elfde lid wordt een deelneming niet als belegging gehouden
indien de bezittingen van het lichaam waarin de deelneming wordt gehouden,
onmiddellijk of middellijk voor 50% of meer bestaan uit andere bezittingen
dan laagbelaste vrije beleggingen. In het twaalfde lid wordt uitgewerkt wat
onder vrije beleggingen moet worden verstaan. Er kunnen drie categorieën
vrije beleggingen worden onderscheiden: «gewone» beleggingen,
groepsvorderingen en ter beschikking gestelde bedrijfsmiddelen.
 Artikel 13, twaalfde lid (gewone beleggingen)
 Gewone beleggingen zijn vrije beleggingen als ze niet redelijkerwijs noodzakelijk
zijn in het kader van de onderneming van het lichaam dat de beleggingen bezit.
Onder andere rentedragende banktegoeden, uitstaande leningen, obligaties,
onroerende zaken en aandelen kunnen vrije beleggingen zijn. Of daadwerkelijk
sprake is van een vrije belegging hangt af van de plaats die het vermogensbestanddeel
inneemt in het vermogen van de dochtermaatschappij. Het betreft het trekken
van een grens in het grijze gebied tussen ondernemen en beleggen. Evenals
op andere plekken in de belastingwetgeving zullen de belastingplichtige en
de inspecteur (en zonodig de rechter) aan de hand van de feitelijke situatie
moeten beoordelen of het desbetreffende vermogensbestanddeel moet worden aangemerkt
als een vrije belegging. Zo is het fabriekspand van een fietsenfabriek voor
deze onderneming geen vrije belegging, evenmin als een onder hypothecaire
zekerheid verstrekte geldlening aan een particulier dat voor een financiële
instelling is. In beide gevallen heeft het activum namelijk een rol in de
normale ondernemingsuitoefening van de desbetreffende onderneming. Hetzelfde
geldt voor een handelsvordering. Er is sprake van een handelsvordering als
de betalingstermijn korter is dan drie maanden. Is sprake van een langere
betalingstermijn, dan zal moeten worden bezien of het verstrekte krediet redelijkerwijs
noodzakelijk is in het kader van de ondernemingsactiviteiten van het lichaam,
dat de handelsvordering op zijn balans heeft. Ook als een dochtermaatschappij
feitelijk een verzekeringsonderneming drijft, hetgeen bijvoorbeeld tot uitdrukking
kan komen door werknemers die verzekeringswerk verrichten, verzekeringsverplichtingen
op de passiefzijde van de balans en het feit dat toezichtswetgeving van toepassing
is, tellen de beleggingen op de actiefzijde van de balans alleen mee als vrije
belegging voor de bezittingentoets voor zover deze niet worden aangehouden
in het kader van het verzekeringswerk.
 Ingeval overtollige liquiditeiten waarvoor geen bestemming is, bijvoorbeeld
op een rentedragende bankrekening zijn gezet, is wel sprake van een vrije
belegging. In een dergelijk geval worden de liquiditeiten namelijk niet (direct)
aangewend in de onderneming, maar renderen deze als (vrije) belegging.
 Er wordt een uitzondering gemaakt voor onroerende zaken en rechten die
direct of indirect betrekking hebben op onroerende zaken. De exploitatie van
een onroerende zaak zal in de meeste gevallen worden aangemerkt als een belegging.
Echter, onroerende zaken zijn niet mobiel en het heffingsrecht over de inkomsten
uit onroerende zaken is over het algemeen toegewezen aan de bronstaat dat
wil zeggen het land waarin de onroerende zaak is gelegen. Voor de uitleg van
het begrip onroerende zaken en de rechten die daarop betrekking hebben, wordt
overeenkomstig het OESO Modelverdrag uitgegaan van de betekenis die dat begrip
heeft volgens de wetgeving van de staat waarin de desbetreffende onroerende
zaak is gelegen. Vanwege de bronstaatheffing is er geen reden om beleggingen
in onroerende zaken en rechten die direct of indirect betrekking hebben op
onroerende zaken, aan te merken als vrije belegging. Echter, onroerende zaken
en de daarop betrekking hebbende rechten worden weer wél als vrije
beleggingen aangemerkt indien zij in het bezit zijn van een fiscale beleggingsinstelling
of een vrijgestelde beleggingsinstelling. De reden hiervoor is
dat voorkomen moet worden dat de deelnemingsvrijstelling ook zou gaan gelden
voor een deelneming in een fiscale beleggingsinstelling of een vrijgestelde
beleggingsinstelling. De voordelen uit in Nederland gelegen onroerende zaken
of de daarop betrekking hebbende rechten zouden dan niet meer in Nederland
kunnen worden belast.
 Artikel 13, twaalfde lid (groepsvorderingen)
 Op grond van artikel 13, twaalfde lid, onderdeel b, worden groepsvorderingen
als vrije beleggingen aangemerkt. Groepsvorderingen zijn vorderingen die worden
aangewend voor werkzaamheden die grotendeels bestaan uit het direct of indirect
financieren van de belastingplichtige of van met de belastingplichtige verbonden
lichamen.
 Sommige bezittingen kunnen aan verschillende activiteiten worden toegerekend,
zoals handelsvorderingen. Het gaat dan om de werkzaamheid die centraal staat
bij het ontstaan van de bezitting. In het onderstaande voorbeeld wordt dit
toegelicht.
 
 Voorbeeld
 Een belastingplichtige heeft een deelneming in een vennootschap die binnen
de groep functioneert als centrale in- en verkoopmaatschappij. De activa van
deze vennootschap bestaan uit: voorraad 400 en handelsvorderingen op groepsmaatschappijen
600.
 In dit geval vervult het lichaam binnen de groep een handelsfunctie. Daarbij
zijn handelsvorderingen op groepsmaatschappijen ontstaan, omdat de levering
aan de betaling vooraf is gegaan. Meestal staat in dergelijke gevallen de
handelstransactie centraal en vormt het verleende leverancierskrediet slechts
een bijkomende betalingsconditie. Dergelijke handelsvorderingen kwalificeren
niet als bezittingen die grotendeels voor financieringswerkzaamheden worden
aangewend als het normaal kortlopend leverancierskrediet betreft. Van kortlopend
leverancierskrediet is in ieder geval sprake als de betalingstermijn korter
is dan drie maanden. Is sprake van een langere betalingstermijn, dan zal moeten
worden bezien of het verstrekte leverancierskrediet al dan niet het karakter
heeft van een vordering die voor financieringswerkzaamheden wordt aangewend.
 
 Er zijn twee uitzonderingen op de fictie dat groepsvorderingen als vrije
belegging worden aangemerkt.
 Ten eerste, ingevolge artikel 13, twaalfde lid, onderdeel b, onder 1°,
is er een uitzondering voor groepsvorderingen die worden gehouden door een
lichaam waarvan de werkzaamheden bestaan uit actieve financieringswerkzaamheden.
Er is sprake van actieve financieringswerkzaamheden als wordt voldaan aan
de criteria van artikel 2a Uitvoeringsbeschikking vennootschapsbelasting 1971.
 Ten tweede is er een uitzondering voor groepsvorderingen die historisch
gezien voor ten minste 90% zijn gefinancierd met van derden verkregen
geldleningen. Bij extern vreemd gefinancierde groepsvorderingen zal geen sprake
zijn van het laagbelast laten renderen van eigen vermogen. Als een verbonden
persoon (hetzij een lichaam hetzij een natuurlijk persoon) als doorgeefluik
fungeert, kan toch sprake zijn van een lening die is verkregen van een derde.
Een vennootschap fungeert als doorgeefluik wanneer sprake is van parallelliteit
tussen een opgenomen en een verstrekte lening. Of daarvan sprake is wordt
voornamelijk beoordeeld aan de hand van de looptijd, aflossing, rentevergoeding,
omvang en het tijdstip van aangaan van de leningen.
 Een lening die weliswaar formeel afkomstig is van een derde (bijvoorbeeld
een financiële instelling) terwijl er in feite sprake is van een lening
afkomstig van een verbonden persoon (back-to-back situatie) wordt niet als
een van een derde verkregen geldlening aangemerkt. Indien een verbonden persoon
de geldlening garandeert, wordt de geldlening niet als een van
een derde verkregen geldlening aangemerkt als zonder die garantie op eigen
kracht niet in die mate financiering had kunnen worden verkregen.
 Artikel 13, twaalfde lid (ter beschikking gestelde bedrijfsmiddelen)
 Op grond van artikel 13, twaalfde lid, onderdeel c, worden bedrijfsmiddelen
waarvan het gebruik of het gebruiksrecht ter beschikking is gesteld aan verbonden
lichamen als vrije beleggingen aangemerkt. Hierop bestaan twee uitzonderingen.
 Ingevolge artikel 13, twaalfde lid, onderdeel c, onder 1°, geldt een
uitzondering voor bedrijfsmiddelen die worden gehouden door een lichaam waarvan
de werkzaamheden bestaan uit actieve terbeschikkingstellingswerkzaamheden.
Wat onder deze werkzaamheden moet worden verstaan, moet nog worden bepaald
in een nog te ontwerpen regeling die zal worden opgenomen in de Uitvoeringsbeschikking
vennootschapsbelasting 1971.
 Verder is er een uitzondering voor bedrijfsmiddelen die historisch gezien
voor ten minste 90% met van derden verkregen geldleningen zijn gefinancierd.
Bij extern vreemd gefinancierde bedrijfsmiddelen zal geen sprake zijn van
het laagbelast laten renderen van eigen vermogen. Als een verbonden persoon
(hetzij een lichaam hetzij een natuurlijk persoon) als doorgeefluik fungeert,
kan toch sprake zijn van een lening die is verkregen van een derde. Een vennootschap
fungeert als doorgeefluik wanneer sprake is van parallelliteit tussen een
opgenomen en een verstrekte lening. Of daarvan sprake is wordt voornamelijk
beoordeeld aan de hand van de looptijd, aflossing, rentevergoeding, omvang
en het tijdstip van aangaan van de leningen.
 Een lening die weliswaar formeel afkomstig is van een derde (bijvoorbeeld
een financiële instelling) terwijl er in feite sprake is van een lening
afkomstig van een verbonden persoon (back-to-back situatie) wordt niet als
een van een derde verkregen geldlening aangemerkt. Indien een verbonden persoon
de geldlening garandeert, wordt de geldlening niet als een van een derde verkregen
geldlening aangemerkt als zonder die garantie op eigen kracht niet in die
mate financiering had kunnen worden verkregen.
 Indien een bezitting bestaat uit een onroerende zaak die ter beschikking
wordt gesteld aan de belastingplichtige of een met de belastingplichtige verbonden
lichaam, kan deze bezitting zowel op grond van onderdeel a, als op grond van
onderdeel c, ontkomen aan de kwalificatie als vrije belegging. Indien de bezitting
op grond van één van beide (of beide) onderdelen niet als vrije
belegging kan worden aangemerkt, wordt deze voor de bezittingentoets niet
als zodanig meegenomen.
 Artikel 13, dertiende lid
 Het dertiende lid regelt wanneer een vrije belegging in de zin van het
twaalfde lid laagbelast is. Dit is het geval als de voordelen uit hoofde van
een gewone belegging, een bezitting ten behoeve van groepsfinanciering of
een ter beschikking gesteld bedrijfsmiddel niet worden betrokken in een belasting
naar de winst die resulteert in een naar Nederlandse begrippen reële
heffing. Voor een toelichting op deze toets wordt verwezen naar de toelichting
op artikel 13, elfde lid, onderdeel a.
 Als een vrije belegging niet laagbelast is, telt deze op de toerekeningsbalans
mee als «niet laagbelaste vrije belegging».
 Artikel 13, veertiende lid
 Het toepassingsbereik van het veertiende lid (voorheen twaalfde lid) is
aangepast aan de nieuwe opzet van het deelnemingsregime.
 Artikel 13, vijftiende lid
 Met het nieuwe vijftiende lid wordt beoogd balansverlenging tegen te gaan. Via balansverlenging zou het mogelijk kunnen zijn om de kwalificatie
als beleggingsdeelneming te ontlopen. Het gaat om situaties waarin sprake
is van in- en doorlenen van een groepsvordering tussen groepsmaatschappijen
waarbij de meeste groepsmaatschappijen hoogbelast zullen zijn maar de echte
verstrekker van de groepsvordering laagbelast is. Indien een groepsvordering
zou worden gehouden door een hoogbelast lichaam, zou geen sprake zijn van
een vrije belegging en zouden deze bezittingen als niet laagbelaste vrije
belegging op de toerekeningsbalans komen. Hetzelfde geldt voor groepsvorderingen
die niet als vrije belegging worden aangemerkt omdat ze voor ten minste 90%
zijn gefinancierd met van derden verkregen vreemd vermogen. Om dit te voorkomen
worden dergelijke bezittingen buiten beschouwing gelaten.
 De regeling voor aflopende deelnemingen (voorheen veertiende lid) wordt
ongewijzigd voortgezet in het nieuwe zestiende lid.
 Artikel IV, onderdeel C (artikel 13a van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)
 Artikel 13a is aangepast aan de nieuwe onderworpenheidstoets en het vervallen
van de regeling voor vastgoeddeelnemingen in artikel 13 van de Wet Vpb. Voor
een toelichting op deze toets wordt verwezen naar de toelichting op artikel
13, elfde lid, onderdeel a, van de Wet Vpb 1969. 
 Artikel IV, onderdeel D (artikel 13aa van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)
 De wijzigingen van artikel 13aa betreffen redactionele aanpassingen als
gevolg van het schrappen van de term laagbelaste beleggingsdeelneming in artikel
13 van de Wet Vpb 1969.
 Artikel IV, onderdeel E (artikel 13ba van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)
 De onderworpenheidstoetsen van artikel 13ba, vierde en dertiende lid,
zijn op dezelfde wijze aangepast als de onderworpenheidstoets voor toepassing
van de deelnemingsvrijstelling. Voor een toelichting op deze toetsen wordt
verwezen naar de toelichting op artikel 13, elfde lid, onderdeel a, van de
Wet Vpb 1969.
 De wijziging van het veertiende lid betreft een redactionele aanpassing
als gevolg van het schrappen van de term laagbelaste beleggingsdeelneming
in artikel 13.
 Artikel IV, onderdeel F (artikel 13d van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)
 De onderworpenheidstoets van artikel 13d, zevende lid, tweede volzin,
is op dezelfde wijze aangepast als de onderworpenheidstoets voor toepassing
van de deelnemingsvrijstelling. Voor een toelichting op deze toets wordt verwezen
naar de toelichting op artikel 13, elfde lid, onderdeel a, van de Wet Vpb
1969.
 Artikel IV, onderdeel G (artikel 20b van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel IV, onderdeel A, opgenomen
wijziging van artikel 12b van de Wet Vpb 1969. 
 Artikel IV, onderdeel H (artikel 23c van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)
 De wijzigingen van artikel 23c, tweede tot en met vijfde lid, betreffen
redactionele aanpassingen als gevolg van het schrappen van de term laagbelaste
beleggingsdeelneming in artikel 13 van de Wet Vpb 1969.
 De wijziging van artikel 23c, achtste lid, is toegelicht bij de in artikel
IV, onderdeel A, opgenomen wijziging van artikel 12b van de Wet Vpb 1969.
 Artikel V
 Artikel V, onderdeel A (artikel 4 van de Wet op de dividendbelasting
1965)
 De in dit onderdeel voorgestelde wijzigingen van artikel 4, tweede lid,
van de Wet op de dividendbelasting 1965 vloeien voort uit de arresten van
het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (HvJ EG) in de zaken C-521/07
(Commissie tegen Nederland) en C-303/07 (Aberdeen).
 Uit het arrest van 11 juni 2009 in de zaak C-521/07 (Commissie tegen
Nederland) kan worden afgeleid dat de inhouding van dividendbelasting voortaan,
onder voorwaarden, ook achterwege moet blijven bij dividenduitkeringen aan
een vennootschap gevestigd in IJsland of Noorwegen die voor ten minste 5%
aandeelhouder is in een Nederlandse vennootschap. Daartoe wordt de reikwijdte
van de in artikel 4, tweede lid, van de Wet op de dividendbelasting 1965 opgenomen
inhoudingsvrijstelling uitgebreid tot bij ministeriële regeling aangewezen
staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte. Als dergelijke staten zullen worden aangewezen IJsland en Noorwegen.
Met deze landen heeft Nederland een belastingverdrag gesloten dat voorziet
in de uitwisseling van inlichtingen. Een dergelijke overeenkomst heeft Nederland
niet met Liechtenstein (dit land is eveneens partij bij de EER-overeenkomst).
Mede op basis hiervan zal Liechtenstein vooralsnog niet worden aangewezen.
De naleving van de voorwaarden van de inhoudingsvrijstelling kan immers enkel
worden gecontroleerd door middel van het verkrijgen van inlichtingen van de
bevoegde autoriteiten. Dit geldt in het bijzonder voor de voorwaarde dat de
ontvanger van het dividend ook de uiteindelijk gerechtigde tot deze dividenden
is. Uit het arrest van het HvJ EG van 18 december 2007 in de zaak C-101/05
(Skatteverket tegen A) volgt dat – bij het ontbreken van een communautair
rechtskader zoals de richtlijn wederzijdse bijstand – in dat geval de
toepassing van de fiscale faciliteit afhankelijk gesteld mag worden van het
bestaan van een bilateraal verdrag dat voorziet in afdoende inlichtingenuitwisseling.
Wordt in de toekomst door of namens Nederland een inlichtingen-uitwisselingsovereenkomst
met Liechtenstein gesloten, dan zal de positie van Liechtenstein opnieuw worden
bezien.
 Bij besluit van 6 juli 2009, CPP2009/1310M, is reeds vooruitlopend
op wetgeving goedgekeurd dat in de relatie tot IJsland en Noorwegen de inhoudingsvrijstelling
kan worden toegepast (mits aan de overige daarvoor geldende voorwaarden wordt
voldaan). In dit besluit is tevens aangegeven dat ook de reikwijdte van de
teruggaafregeling van artikel 10, derde lid, van de Wet op de dividendbelasting
1965 zal worden uitgebreid tot IJsland en Noorwegen. Een daartoe strekkende
wijziging is opgenomen in artikel V onderdeel C. Ten slotte wordt in het besluit
opgemerkt dat nog wordt bezien of het arrest van het HvJ EG tot aanpassing
van overige wetgeving moet leiden. Dit onderzoek is nog gaande.
 Uit het arrest van het HvJ EG van 18 juni 2009 in zaak C-303/07 (Aberdeen)
kan worden afgeleid dat uit de verdragsvrijheden van het EG-verdrag verdergaande
verplichtingen inzake het achterwege laten van de inhouding van dividendbelasting
bij grensoverschrijdende uitkeringen kunnen voortvloeien dan die welke zijn
neergelegd in de moeder-dochterrichtlijn. Voorgesteld
wordt artikel 4 zodanig aan te passen dat ook deze verplichtingen
hieronder vallen. Omwille van de leesbaarheid wordt de bepaling hierbij gesplitst
in twee leden (het nieuwe tweede en derde lid). De reikwijdte van de bepaling
blijft hierbij beperkt tot lichamen die volgens de fiscale wetgeving van andere
EU-lidstaten en bij ministeriële regeling aangewezen staten die partij
zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, aldaar
zijn gevestigd. De opbrengstgerechtigde moet derhalve in het land van vestiging
fiscaal als niet-transparant worden behandeld. Ook in Nederland heeft een
transparant lichaam namelijk geen recht op de inhoudingsvrijstelling. Tevens
is de voorwaarde gehandhaafd dat de opbrengstgerechtigde niet volgens een
belastingverdrag in een derde staat mag zijn gevestigd (derde lid, onderdeel
a).
 Uit het arrest van het HvJ EG kan worden afgeleid dat het niet relevant
is of het buitenlandse lichaam een rechtsvorm heeft die in Nederland niet
bekend is of die niet is opgenomen in de bijlage bij de moeder-dochterrichtlijn.
Daarnaast kan op basis van het arrest de vraag worden gesteld of de onderworpenheid
van andere inkomsten nog van belang is voor de
vergelijking van binnenlandse en grensoverschrijdende dividenden. In verband
hiermee wordt voorgesteld om de huidige rechtsvormeis en onderworpenheidseis
te laten vervallen (huidige artikel 4, tweede lid, onder 1° en onder 3°).
 Daar staat evenwel tegenover dat in binnenlandse verhoudingen geen inhoudingsvrijstelling
of teruggaaf van dividendbelasting wordt verleend bij uitkeringen aan een
vrijgestelde beleggingsinstelling (artikel 6a van de Wet Vpb 1969) of een
fiscale beleggingsinstelling met uitdelingsverplichting (artikel 28 van de
Wet Vpb 1969). In de voorgestelde wettekst (derde lid, onderdeel b) is daarom
tevens voorzien in een uitzondering op de inhoudingsvrijstelling voor dividenduitkeringen
aan een buitenlands lichaam dat een vergelijkbare functie vervult als een
vrijgestelde beleggingsinstelling of een fiscale beleggingsinstelling.
 De overige in artikel 4, tweede lid, opgenomen voorwaarden blijven onverkort
gehandhaafd. Zo kan de inhoudingsvrijstelling alleen toepassing vinden indien
op het belang van de buitenlandse opbrengstgerechtigde in de Nederlandse inhoudingsplichtige
de deelnemingsvrijstelling of de deelnemingsverrekening van toepassing zou
zijn, indien deze opbrengstgerechtigde in Nederland zou zijn gevestigd. Verder
mag volgens de huidige tekst van artikel 4, tweede lid, de inhouding van dividendbelasting
niet achterwege blijven indien, kort gezegd, de opbrengstgerechtigde op grond
van een anti-ontgaansbepaling uit een belastingverdrag geen aanspraak zou
kunnen maken op de in dat verdrag opgenomen verlaging van de belastingheffing
op dividenden (gehandhaafd in het derde lid, onderdeel c). Daarnaast kunnen,
in voorkomende gevallen, nationale anti-misbruikbepalingen worden toegepast.
 Bij Wet van 3 juli 2008 tot wijziging van een aantal belastingwetten
en enkele andere wetten (Stb. 262) is de thans in artikel 4, tweede lid, onder
2°, opgenomen voorwaarde aangepast. Het voor die tijd geldende deelnemingsvereiste
van, kort gezegd, 5% is bij die Wet vervangen door de voorwaarde dat
de deelnemingsvrijstelling van toepassing is. Bij de beoordeling of de deelnemingsvrijstelling
van toepassing is, is artikel 13, derde lid, van de Wet Vpb 1969 van overeenkomstige
toepassing (toepassing stemrechtcriterium indien dit in belastingverdrag is
voorzien). In samenhang hiermee kan het huidige artikel 4, vierde lid, van
de Wet op de dividendbelasting 1969 vervallen zonder dat dit tot een inhoudelijke
wijziging leidt.
 De in het huidige artikel 4, derde lid, opgenomen bepaling is in het voorstel
ongewijzigd overgenomen in artikel 4, vierde lid.
 Artikel V, onderdeel B (artikel 4e van de Wet op de dividendbelasting
1965)
 Dit artikel houdt verband met de invoeging van artikel 4.12a van de Wet
IB 2001. Ingevolge dat artikel 4.12a van de Wet IB 2001 behoort
tot het inkomen uit aanmerkelijk belang niet het dividend dat binnen twee
jaar na de vererving van een aanmerkelijk belang wordt uitgekeerd voor zover
de aanmerkelijkbelang-claim ter zake van dat dividend reeds is afgerekend
bij de erflater. Nu dit dividend onder voorwaarden niet is belast bij de erfgenaam,
wordt een delegatiebepaling voorgesteld om bij ministeriële regeling
een regeling te kunnen invoeren om inhouding van dividendbelasting in deze
gevallen achterwege te laten.
 Artikel V, onderdeel C (artikel 10 van de Wet op de dividendbelasting
1969)
 Met deze wijziging wordt de reikwijdte van artikel 10, derde lid, van
de Wet op de dividendbelasting 1965 uitgebreid met lichamen die zijn gevestigd
in een bij ministeriële regeling aangewezen staat die partij is bij de
Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (mits uiteraard aan
de overige voorwaarden wordt voldaan). Voor de achtergrond van deze wijziging
wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting op de in artikel V, onderdeel
A, opgenomen wijziging van artikel 4 van de Wet op de dividendbelasting 1965.
 Artikel VI
 Artikel VI, onderdeel A (artikel 1 van de Wet op de belasting
van personenauto’s en motorrijwielen 1992)
 Op grond van artikel 1 van de Wet op de belasting van personenauto’s
en motorrijwielen 1992 (Wet BPM 1992) is de BPM verschuldigd ter zake van
de registratie in het kentekenregister. Er wordt dan ook uitgegaan van de
staat van het motorrijtuig ten tijde van registratie. Artikel 1 bevat hierop
een beperkt aantal uitzonderingen. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de ombouw
van een bestelauto tot een personenauto en de ombouw van een elektrische auto
in een conventionele auto.
 De hoogte van de BPM is vanaf 2010 (mede) afhankelijk van de absolute
CO2-uitstoot. Als gevolg van het aanpassen van de motor van een
personenauto (opvoeren) kan deze een hogere CO2-uitstoot hebben
dan de oorspronkelijke CO2-uitstoot waarover de BPM is geheven.
In dit geval is het verschil in de BPM op grond van het nieuwe vijfde lid
van artikel 1 alsnog verschuldigd op het moment van de aanvang van het gebruik
van de weg met die aangepaste personenauto. Deze belasting wordt geheven van
degene op wiens naam het kenteken is gesteld. Deze moet de BPM op aangifte
voldoen vóórdat hij met de aangepaste personenauto gebruik van
de weg maakt. Als wordt geconstateerd dat betaling van belasting ten onrechte
is uitgebleven, kan worden nageheven. Indien de belasting die is verschuldigd
op grond van artikel 1, vijfde lid, niet door de belastingplichtige wordt
voldaan, vormt dit een verzuim ter zake waarvan de inspecteur op grond van
artikel 67c van de AWR hem een boete van € 4 920 kan opleggen.
 Bij de vaststelling van het bedrag aan (extra) verschuldigde BPM wordt
rekening gehouden met de leeftijd van de auto, dat wil zeggen dat op de na
te heffen BPM de gebruikelijke afschrijving aan de hand van de leeftijd van
de auto wordt toegepast. Mede in verband hiermee is de reikwijdte van het
nieuwe vijfde lid van artikel 1 beperkt tot de eerste drie jaren na registratie.
 Artikel VI, onderdeel B (artikel 10a van de Wet op de
belasting van personenauto’s en motorrijwielen 1992)
 In het nieuw in te voegen artikel 10a wordt de bestrijding van de zogenaamde
hagelschadeconstructie in de BPM geregeld. Wanneer een gebruikte auto wordt
ingevoerd, daaronder begrepen overbrenging vanuit een andere
EU-lidstaat naar Nederland, wordt de vermindering van de te betalen belasting
berekend aan de hand van de werkelijke waardedaling van de auto. Optioneel
kan de belastingplichtige gebruik maken van een bij ministeriële regeling
vastgestelde tabel. In die tabel wordt alleen de leeftijd van de auto in aanmerking
genomen en geen andere waardeverminderende factoren. Bij de heffing van een
auto waarvoor de BPM recent is teruggegeven ingevolge artikel 14a in verband
met overbrenging naar een andere EU-lidstaat of een tot de EER behorende staat,
wordt door middel van de onderhavige wijziging de tabel verplicht toegepast.
Dit betreft auto’s waarvan de registratie in Nederland of de ter beschikkingstelling
vanuit een andere EU-lidstaat of EER-staat aan een inwoner van Nederland is
beëindigd in de zes maanden voorafgaand aan de invoer. De heffing op
gebruikte auto’s bij invoer is erop ingericht een vergelijkbare belasting
te heffen als die nog drukt op een vergelijkbare auto in het binnenland. De
onderhavige maatregel leidt ertoe dat een bestaande scheefheid in deze verhouding
wordt hersteld. Op de betreffende auto is immers juist de er nog op drukkende
belasting teruggegeven. Dat dit bedrag vele malen hoger zou kunnen zijn dan
het bedrag aan belasting dat bij wederinvoer wordt geheven is onwenselijk.
 De verplichte toepassing van de tabel is aan beperkingen gebonden. Omdat
het doel is de specifieke constructie te bestrijden waar het oogmerk bestaat
om de auto (al dan niet op papier) over te brengen naar een ander land en
direct weer in te voeren wordt de maatregel beperkt tot gevallen waarin die
opzet geacht kan worden aanwezig te zijn. Wanneer een auto binnen een half
jaar wederom wordt ingevoerd en daarbij een flink belastingvoordeel optreedt,
ligt het in de rede dat dit oogmerk aanwezig is. Het is te verwachten dat
deze auto, wanneer dat belastingvoordeel er niet was, niet zou zijn overgebracht
naar het andere land. Op deze verwachting zijn echter uitzonderingen denkbaar.
Als de belastingplichtige aannemelijk maakt dat dit oogmerk in zijn geval
ontbrak is heffing volgens de tabel niet verplicht. Dat aannemelijk maken
kan onder andere gebeuren aan de hand van de historie van de schade, de tenaamstelling
en het gebruik van het voertuig.
 Opgemerkt kan nog worden dat de forfaitaire tabel per 1 januari 2010
wordt aangepast voor zover dit wenselijk is in verband met een arrest van
de Hoge Raad, zie hiervoor het algemene deel van deze memorie.
 Artikel VI, onderdelen C en D (artikelen 12a en 12b van
de Wet op de belasting van personenauto’s en motorrijwielen 1992)
 Artikel 12a wordt aangepast om het mogelijk te maken dat ook in de gevallen
waarin het aanpassen van de motor met als gevolg een hogere CO2-uitstoot
(artikel 1, vijfde lid) bij weggebruik wordt geconstateerd zonder dat aangifte
is gedaan van die aanpassing, kan worden nageheven van de degene die op het
moment van deze constatering de kentekenhouder is. In dat geval vindt het
belastbaar feit plaats op het tijdstip dat de personenauto op naam van de
huidige houder is gesteld. De tegenbewijsmogelijkheden, voorzien in artikel
12a van de Wet BPM 1992, gelden op grond van het nieuwe derde en vijfde lid
van artikel 1 van de Wet BPM 1992, eveneens voor aanpassingen aan de auto
met als resultaat een hogere CO2-uitstoot.
 De wijziging in artikel 12b strekt ertoe dat dit artikel ook van toepassing
is op aanpassingen aan de auto bedoeld in artikel 1, vijfde lid.
 Artikel VI, onderdeel D (artikel 12b van de Wet op de
belasting van personenauto’s en motorrijwielen 1992)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel VI, onderdeel C, opgenomen
wijziging van artikel 12a van de Wet BPM 1992. 
 Artikel VII
 Artikel VII (artikel 15 van de Wet op belastingen van
rechtsverkeer)
 Met het nieuwe artikel 15, eerste lid, onderdeel z, van de WBR wordt een
tijdelijke vrijstelling geïntroduceerd, de inbreng van een ter beschikking
gestelde onroerende zaak in een vennootschap door een natuurlijk persoon.
Uit het algemeen deel van deze memorie volgt dat deze tijdelijke vrijstelling
met name een tegemoetkoming betekent voor degenen die met ingang van 1 januari
2001 automatisch in de tbs-regeling in de zin van artikel 3.92, eerste lid,
van de Wet IB 2001 terecht zijn gekomen ter zake van een ter beschikking gestelde
onroerende zaak. De vrijstelling zal gelden vanaf 1 januari 2010
tot 1 januari 2011.
 Om in aanmerking te komen voor de vrijstelling bij inbreng moet de onroerende
zaak en de rechtstreeks daarmee samenhangende schulden ingebracht worden in
een vennootschap. Hierbij geldt dat de onroerende zaak behoort tot een werkzaamheid
in de zin van artikel 3.92, eerste lid, van de Wet IB 2001 en deze werkzaamheid
wordt gestaakt door de inbreng. De inbreng dient plaats te vinden voor 1 januari
2011. Met het oog op het voorkomen van onbedoeld gebruik van de vrijstelling
is voorts vereist dat de ter beschikking stelling van de onroerende zaak aan
een vennootschap reeds bestaat voor 1 september 2009.
 De faciliteit in de overdrachtsbelasting kan worden toegepast, ongeacht
of de belastingplichtige gebruik maakt van de doorschuiffaciliteit van artikel
3.99a van de Wet IB 2001.
 In het geval dat een belastingplichtige een onroerende zaak ter beschikking
stelt aan een vennootschap waarvan hij niet de enige aandeelhouder is en hij
niet langer onder de tbs-regeling wenst te vallen, kan hij toch gebruik maken
van de doorschuiffaciliteit van artikel 3.99a van de Wet IB 2001. Hij kan
de onroerende zaak namelijk inbrengen in een nieuw op te richten vennootschap
die de onroerende zaak vervolgens verhuurt aan de eerstgenoemde vennootschap.
Indien als gevolg daarvan een onroerendezaaklichaam ontstaat als bedoeld in
artikel 4 van de WBR, dan leidt de verkrijging van aandelen in die vennootschap
in principe eveneens tot heffing van overdrachtsbelasting. In het licht van
de doelstelling van de tijdelijke vrijstelling bij de inbreng van een ter
beschikking gestelde onroerende zaak, zal de vrijstelling eveneens van toepassing
zijn op die verkrijging van aandelen in dat onroerendezaaklichaam.
 Om te verhinderen dat een verkoop wordt ingekleed als een inbreng en daardoor
wordt vrijgesteld, worden twee nadere continuïteitsvoorwaarden gesteld.
De eerste voorwaarde is ontleend aan de voorwaarde die gesteld wordt bij de
omzetting van een niet in de vorm van een naamloze of besloten vennootschap
gedreven onderneming in een wel in zodanige vorm gedreven onderneming. Ofwel
de voorwaarde die ook geldt indien de onroerende zaak direct bij oprichting
van de nv of bv als onderdeel van de onderneming was ingebracht. De eerste
voorwaarde is dat de inbrenger tenminste drie jaren het gehele of nagenoeg
gehele belang blijft behouden in de vennootschap waarin is ingebracht. De
tweede voorwaarde is dat de vennootschap nog gedurende een periode van ten
minste drie jaren na de inbreng in het bezit blijft van de ingebrachte onroerende
zaak. De tweede volzin van artikel 15, eerste lid, onderdeel z, van de WBR
is niet van toepassing in geval van vervreemding in het kader van een fusie
als bedoeld in artikel 5a, een interne reorganisatie als bedoeld in artikel
5b, dan wel een splitsing als bedoeld in artikel 5c van het Uitvoeringsbesluit
belastingen van rechtsverkeer.
 Indien de inbrenger aan een van de voorwaarden niet voldoet, dan wordt
de vrijstelling teruggenomen en is de vennootschap waarin de onroerende zaak
is ingebracht alsnog overdrachtsbelasting verschuldigd over de waarde in het
economische verkeer van de ingebrachte onroerende zaak ten tijde van de inbreng. 
 Artikel VIII
 Artikel VIII (artikel 15 van de Wet op belastingen van
rechtsverkeer)
 Bij artikel VII is in artikel 15 van de WBR de vrijstelling van overdrachtsbelasting
bij inbreng van een ter beschikking gestelde onroerende zaak in de nv of bv
opgenomen. Zoals toegelicht in het algemeen deel van deze memorie geldt deze
faciliteit voor de periode van een jaar, te weten gedurende het kalenderjaar
2010. Het onderhavige artikel VIII strekt ertoe onderdeel z van het eerste
lid van artikel 15 van de WBR met ingang van 1 januari 2011 te doen vervallen.
 Artikel IX
 Artikel IX (artikel 15 van de Wet op belastingen van rechtsverkeer)
 Het onderhavige artikel regelt dat de voorwaarden van artikel 15, eerste
lid, onderdeel z, van de WBR zoals deze gelden voor het jaar 2010, van toepassing
blijven voor zover inbrengen hebben plaatsgevonden in 2010. Dat betekent als
bijvoorbeeld in 2012 in afwijking van de gestelde voorwaarden de onroerende
zaak wordt vervreemd, er alsnog overdrachtsbelasting is verschuldigd.
 Artikel X
 Artikel X (artikel 10:1 van de Algemene douanewet)
 Artikel 10:1 heeft betrekking op de wijziging in de verplichting tot het
indienen van een summiere aangifte voor tijdelijke opslag voor binnengebrachte
goederen die zijn aangebracht. Het is strafbaar om in strijd met deze verplichting
te handelen. Voorheen was deze verplichting ondergebracht in artikelen 43
en 44 van het Communautair douanewetboek. Per 1 juli 2009 is deze verplichting
ondergebracht in artikel 186 van de toepassingsverordening Communautair douanewetboek.
Dat is in deze aanpassing verwerkt.
 Artikel XI
 Artikel XI, onderdeel A (artikel 10:1 van de Algemene
douanewet)
 In artikel 10:1 wordt per 1 januari 2011 ook het niet nakomen van
de verplichting tot het indienen van een summiere aangifte bij binnenkomst
voor goederen die het douanegebied van de Europese Gemeenschap worden binnengebracht,
strafbaar gesteld. Vóór 1 juli 2009 bestond er één
summiere aangifte bij het binnenbrengen van goederen. Deze aangifte is nu
onderverdeeld in 2 separate aangiftes. Eén bij tijdelijke opslag voor
binnengebrachte goederen. In strijd daarmee handelen wordt strafbaar gesteld
per 1 januari 2010. Eén bij het binnenbrengen van de goederen
en in strijd daarmee handelen wordt strafbaar gesteld per 1 januari 2011.
 Artikel XI, onderdeel B (artikel 10:2 van de Algemene
douanewet)
 De tekst van artikel 10:2 wordt per 1 januari 2011 gewijzigd. Het
handelen in strijd met de nieuwe verplichting tot het doen van een summiere
aangifte bij het uitgaan van goederen die buiten het douanegebied van de Europese
Gemeenschap worden gebracht en waarvoor geen douaneaangifte is ingediend,
wordt in deze bepaling strafbaar gesteld. 
 Artikel XII
 Artikel XII, onderdeel A (artikelen 95a en 95b van de
Wet op de accijns)
 In het eerste lid van artikel 95a van de Wet op de accijns is de verbodsbepaling
opgenomen, inhoudende dat het niet is toegestaan met ingang van de eerste
dag van de tweede kalendermaand volgend op de maand waarin de accijnsaanpassing
plaatsvindt pakjes sigaretten en shag te verkopen, te koop aan te bieden of
af te leveren waarop dan nog oude accijnszegels zijn aangebracht. Onder oude
accijnszegels wordt verstaan de zegels van vóór de datum waarop
de nieuwe tarieven gaan gelden. Hierbij dient te worden opgemerkt dat het
gebruikelijk is een wijziging van de accijnstarieven met ingang van de eerste
dag van een kalendermaand te laten plaatsvinden.
 Het verbod geldt overigens alleen indien er tussen de publicatiedatum
van de als gevolg hiervan ontstane nieuwe accijnstarieven voor deze tabaksproducten
en de ingangsdatum van deze nieuwe accijnstarieven ten minste twee maanden
zijn gelegen. De reden hiervan is uitgelegd in het algemene deel van deze
memorie.
 Opgemerkt wordt dat de regeling alleen ziet op de tabaksproducten sigaretten
en shag. De maatregel geldt niet voor sigaren en pijptabak omdat bij die tabaksproducten
het probleem van extreme voorraadvorming niet speelt en de omzetsnelheid van
deze producten lager ligt dan bij sigaretten en shag. Zie ook de toelichting
op het tweede lid.
 Een voorbeeld ter verduidelijking.
 
 Voorbeeld
 Stel er wordt in het Belastingplan 2010 een autonome accijnsverhoging
voor sigaretten voorgesteld. De tarieven kunnen dan, na goedkeuring van de
accijnsverhoging in de Tweede en Eerste Kamer, eind december 2009 worden vastgesteld
en gepubliceerd. De ingangsdatum van de nieuwe tarieven is 1 maart 2010,
zodat er tussen de publicatiedatum (ergens eind december 2009) en de ingangsdatum
(1 maart 2010) twee maanden zijn gelegen. Vanaf de ingangsdatum van de
nieuwe accijnstarieven (1 maart 2010) kunnen de fabrikanten alleen nog
maar pakjes sigaretten en shag uitslaan tot verbruik (uitslaan of invoeren)
indien deze voorzien zijn van nieuwe zegels, waarin de hogere tarieven zijn
verdisconteerd. Mits de oude pakjes tijdig zijn uitgeslagen, dat wil zeggen
vóór 1 maart 2010, kunnen de fabrikanten en importeurs
deze oude pakjes wel nog gedurende twee maanden verkopen, te koop aanbieden
of afleveren. Vanaf de eerste dag van de tweede kalendermaand volgend op de
maand (maart 2010) waarin de accijnsaanpassing plaatsvindt geldt het verbod
deze nog te verkopen, te koop aan te bieden of af te leveren. In het voorbeeld
gaat het verbod dus in met ingang van 1 mei 2010.
 
 Het verkoop-/afleveringsverbod geldt niet alleen voor de fabrikanten en
importeurs van de bewuste tabaksproducten, maar ook voor elke andere leverancier
in de keten die de producten levert aan een wederverkoper. Voor allen geldt
de termijn van twee maanden na de ingangsdatum van de nieuwe tarieven waarbinnen
nog oud gezegelde producten kunnen worden verkocht, te koop aangeboden of
afgeleverd. Alle partijen zullen hiermee bij hun productie-, verkoop- en inkoopbeleid
rekening kunnen houden. Het zal niet snel voorkomen dat bijvoorbeeld een fabrikant
nog aan het eind van deze tweede maand oude producten aflevert bij een groothandel.
De fabrikant schiet er immers niets mee op als de groothandel vervolgens met
deze producten blijft zitten omdat ze door de verbodsbepaling onverkoopbaar
zijn geworden. De fabrikant zal dan immers de voorraad «oud product»
terugnemen van de groothandel uit dit voorbeeld. 
 Het tweede lid geeft een aantal definities voor de toepassing van artikel
95a van de Wet op de accijns. In onderdeel a wordt een definitie van het begrip «autonome
accijnsverhoging» gegeven. In feite betekent het dat het moet gaan om
een verhoging die wordt voorgesteld door de regering of door de Tweede Kamer.
Expliciet is namelijk geregeld dat een autonome accijnsverhoging niet is een
verhoging als gevolg van een wijziging van de meest gevraagde prijsklasse
(mppc) (artikel 35a van de Wet op de accijns) of als gevolg van een verhoging
van de kleinhandelsprijs van de mppc (artikel 36 van de Wet op de accijns),
en deze twee genoemde verhogingen zijn de enige andere verhogingen denkbaar.
 Wat betreft het begrip verhoging nog het volgende. Er moet blijkens de
definitie sprake zijn van een verhoging van de totale accijns. Een verhoging
van de totale accijns hoeft namelijk niet per definitie te leiden tot een
verhoging van zowel het specifieke deel van de accijns als het ad valorem
deel.
 In onderdeel b wordt voor de toepassing van dit artikel een definitie
van rooktabak gegeven. Rooktabak is als zodanig gedefinieerd in artikel 32
van de Wet op de accijns. Hierbij wordt aangesloten, maar van de definitie
wordt voor de toepassing van de verbodsbepaling uitgesloten pijptabak. De
reden hiervan is dat het probleem van voorraadvorming, zoals in het algemene
deel van de toelichting geschetst, zich niet heeft voorgedaan bij pijptabak
en voorts dat pijptabak een lage omzetsnelheid heeft, waardoor dit tabaksproduct
onterecht onevenredig hard zou worden getroffen.
 Onderdeel c, ten slotte, geeft een definitie van het begrip «pijptabak».
Het gaat hierbij om een speciës van de rooktabak: speciale tabak die
bestemd is om te worden gerookt met de pijp. Rooktabak als zodanig is ofwel
tabak van fijne snede voor het rollen van sigaretten (shag) ofwel pijptabak.
Artikel 6 van de Richtlijn 95/59/EG van de Raad van 27 november 1995
betreffende de belasting, andere dan omzetbelasting, op het verbruik van tabaksfabrikaten
geeft een definitie van tabak van fijne snede voor het rollen van sigaretten.
Het gaat dan om rooktabak die voor meer dan 25 gewichtsprocenten tabaksdeeltjes
met een snijbreedte van minder dan 1 mm bevat. Een snijbreedte van 1 mm of
meer mag ook, maar dan moet de tabak worden verkocht of bestemd zijn om te
worden verkocht voor het rollen van sigaretten. Alles wat dit niet is, kan
worden aangemerkt als pijptabak, mits bestemd om te worden gerookt met een
pijp.
 Het derde lid voorziet in een fictie waardoor een verkoopautomaat van
sigaretten en rooktabak zelfstandig als een wederverkoper wordt aangemerkt.
Juridisch gezien zijn de verkoopautomaten in handen van een onderneming (stel
Hanssen Verkoopautomaten bv). In de praktijk blijkt deze onderneming veelal
gelieerd aan een aparte entiteit die groothandel is (stel Hanssen Groothandel
bv). Door deze gelieerdheid bestaat het risico van voorraadvorming bij Hanssen
Verkoopautomaten bv, althans de fabrikanten en importeurs hebben aangegeven
dat zij, zonder nadere regeling, hier nog een opening zien grote voorraden
aan te leggen. Door de opgenomen fictie wordt in het voorbeeld bewerkstelligd
dat Hanssen Verkoopautomaten bv nog twee maanden heeft na de ingangsdatum
van de nieuwe accijnstarieven om de verkoopautomaten te vullen met oud gezegelde
producten. Na ommekomst van de eerste dag van de tweede kalendermaand volgend
op de maand waarin de accijnsaanpassing plaatsvindt, geldt dus een verbod
op «vullen» van de verkoopautomaat met oud gezegeld product. Wat
er eenmaal inzit, hoeft echter niet verwijderd te worden.
 De fictie van het derde lid is beperkt tot het afleveren van de tabaksproducten.
Van een zuiver te koop aanbieden of verkopen tussen een eigenaar van verkoopautomaten
aan zijn verkoopautomaten is immers geen sprake.
 Het vierde lid voorziet eveneens in een fictie. Door deze fictie wordt
voor het bedrijf, waarbij het distributiecentrum en de detailhandel tot dezelfde
rechtspersoon behoren, de aflevering door het distributiecentrum aan de detailhandel ook als een verboden aflevering aangemerkt. Net als bij
het derde geldt dat een en ander alleen geregeld hoeft te worden voor de term «afleveren»,
omdat van een zuiver te koop aanbieden of verkopen tussen een distributiecentrum
en een detaillist die tot dezelfde rechtspersoon behoren, geen sprake is.
Opgemerkt wordt dat het geval waarin een distributiecentrum en een detaillist
niet tot dezelfde rechtspersoon behoren, reeds valt onder de reikwijdte van
de verbodsbepaling van het eerste lid.
 In het vijfde lid is geregeld dat het retourneren van «oude voorraad»
sigaretten of rooktabak niet als «afleveren» wordt gezien. Strikt
genomen zou, indien dit er wel in zou worden gelezen, dit anders vanaf de
eerste dag van de tweede kalendermaand volgend op de maand waarin de accijnsaanpassing
plaatsvindt, verboden zijn. Dit is uiteraard niet de bedoeling. Net als bij
het derde en vierde lid geldt dat een en ander alleen geregeld hoeft te worden
voor de term «afleveren», omdat van een zuiver te koop aanbieden
of verkopen geen sprake is.
 Artikel 95b van de Wet op de accijns voorziet gedurende vier maanden in
een uitzondering op de verbodsbepaling voor zogenoemde «slow movers»
die in voorraad zijn bij zogenoemde subgrossiers. Het gaat om merkvarianten
van sigaretten en shag waarbij de gemiddelde omloopsnelheid bij een subgrossier
ten minste twee maanden bedraagt. De gemiddelde omzetsnelheid van genoemde
merkvarianten bij een subgrossier wordt bepaald aan de hand van de voorraadgegevens
van die subgrossier over jaar t-1, zijnde het kalenderjaar dat voorafgaat
aan het kalenderjaar waarin de accijnsaanpassingen plaatsvinden.
 Een subgrossier wordt in het derde lid gedefinieerd als een groothandel
voor zover die de tabaksproducten van een groothandel geleverd heeft gekregen
en die deze producten zelf op zijn beurt levert aan een detailhandelaar. Gedacht
kan worden aan bijvoorbeeld een zelfbedieningsgroothandel. Deze als groothandel
bekend staande bedrijven worden beleverd door andere groothandels. Enige voorraadvorming
van de hiervoor omschreven slow movers is op dit niveau in de keten moeilijk
te vermijden. Het gaat gemiddeld genomen om minder dan 1% van de totale
voorraad sigaretten of shag bij een dergelijke subgrossier. Om te voorkomen
dat al deze producten na ingang van het verbod teruggestuurd moeten worden
naar de fabrikanten en importeurs is besloten het verbod niet op deze producten
te laten zien. Daarbij voorkomt het tweede lid van artikel 95b van de Wet
op de accijns dat het nieuwe producten betreft die net in de markt zijn verschenen,
waarbij de omloopsnelheid aanvankelijk wellicht laag kan liggen. Fabrikanten
en importeurs zouden anders misschien hier een prikkel vinden via de release
van een nieuw product alsnog tot voorraadvorming over te kunnen gaan. Indien
de ingangsdatum van nieuwe accijnstarieven voor sigaretten bijvoorbeeld is
gelegen op 1 maart 2010, geldt de uitzondering op het verbod alleen voor
merkvarianten van sigaretten die op 31 december 2008 reeds bestonden
en tot aan 1 maart 2010 altijd zijn blijven bestaan. Voorts geldt als
extra voorwaarde dat de prijs in de aan de accijnsverhoging voorafgaande periode
niet mag zijn verlaagd. De periode waarin geen sprake mag zijn van een prijsverlaging
betreft de maanden van het kalenderjaar van de accijnsaanpassing die liggen
voor de ingangsdatum van de nieuwe accijnstarieven en de 12 maanden van het
daaraan voorafgaande kalenderjaar. Aansluitend bij het eerder gegeven voorbeeld
waarbij de ingangsdatum van de nieuwe accijnstarieven voor sigaretten op 1 maart
2010 is gelegen, geldt dan dat de prijs van de betreffende merkvariant in
de periode van 31 december 2008 tot en met 1 maart 2010 niet mag
zijn verlaagd. Deze voorwaarde is gesteld om te verhinderen dat een zogenoemde «slow
mover» door een prijsverlaging ineens een «fast mover» wordt
of is geworden.
 In het derde lid wordt een merkvariant gedefinieerd als een combinatie
van een laagste eenheid van een merk en een verpakkingseenheid. Een merk
kan bijvoorbeeld zijn «Johnson». Dit merk kan staan voor diverse
merkvarianten, daaronder begrepen verschillende verpakkingseenheden. Een laagste
eenheid van een merkvariant kan dan bijvoorbeeld zijn:«Johnson XL 20
stuks» of «Johnson Sun 25 stuks». Zodra bijvoorbeeld een
pakje «Johnson XL 19 stuks» op de markt komt, ontstaat een nieuwe
merkvariant. Dit geldt ook als er een variant «Johnson XXL 20 stuks»
op de markt komt.
 Artikel XII, onderdeel B (afdeling 3 en artikel 102a Wet
op de accijns)
 Artikel 102a van de Wet op de accijns bevat de sanctiebepaling. De sanctie
is een bestuurlijke boete. Voor de hoogte van de boete is aangesloten bij
die van artikel 67c van de AWR. Gelet op het met deze bepaling beoogde doel
is tevens bepaald dat indien dit bedrag hoger is, de boete ten hoogste tweemaal
het bedrag is van de accijns die geheven zou zijn indien de verpakking voorzien
was geweest van het op de dag van de tariefsaanpassing bij de uitslag tot
verbruik voor het desbetreffende tabaksproduct voorgeschreven accijnszegel.
Hiermee wordt bewerkstelligd dat er ook een effectieve sanctie staat op overtreding
van het verbod.
 Gezien het feit dat in het wetsvoorstel tot wijziging van enkele belastingwetten
en enige andere wetten (Belastingplan 2010) wordt voorzien in een vijfjaarlijkse
aanpassing van het bedrag van de boete van artikel 67c van de AWR aan de inflatie,
wordt in het tweede lid van artikel 102 van de Wet op de accijns het indexatieartikel
(artikel 67 cb van de AWR) van overeenkomstige toepassing verklaard. Het bedrag
van de boete in artikel 102a, eerste lid, van de Wet op de accijns wordt aldus
ook elke vijf jaar gecorrigeerd voor de inflatie.
 Artikel XII, onderdeel C (artikelen 95 en 102a van de
Wet op de accijns)
 Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de accijns in verband met
Richtlijn nr. 2008/118/EG van de Raad van 16 december 2008 (PbEU L 9)
(Implementatie horizontale richtlijn accijns)
regelt – in overeenstemming met de richtlijn – dat het belastbaar
feit voor de accijns ziet op «uitslag tot verbruik» in plaats
van het huidige belastbaar feit ter zake van«uitslag en invoer».
In voornoemd wetsvoorstel is voorzien in inwerkingtreding met ingang van 1 april
2010. Met ingang van die datum dienen ook de artikelen 95a en 102a van de
Wet op de accijns hieraan te zijn aangepast. Artikel XII, onderdeel C, in
samenhang met artikel XXI, bewerkstelligt deze wijziging.
 Artikel XIII
 Artikel XIII, onderdeel A (artikel 59 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 Dit onderdeel bevat de dekking voor de introductie van een nieuwe belastingvermindering
in de energiebelasting voor aansluitingen zonder verblijfsfunctie. Het tarief
van de energiebelasting in de eerste schijf (0–10 000 kWh) wordt
met € 0,0008 verhoogd. Voor een huishouden met een gemiddeld verbruik
van 3400 kWh leidt dit tot een kostenstijging van € 2,72 per jaar.
Voor een bedrijf met een verbruik van 10 000 kWh leidt dit tot een kostenstijging
van € 8 per jaar. In het in de wettekst genoemde nieuwe tarief is
de inflatiecorrectie bij het begin van het jaar 2010 reeds verwerkt.
 Artikel XIII, onderdeel B (artikel 63 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 In dit onderdeel wordt een nieuwe belastingvermindering in de energiebelasting voor aansluitingen zonder verblijfsfunctie geïntroduceerd.
In het eerste lid wordt een nieuwe categorie aansluitingen geformuleerd. Een
aansluiting in de zin van hoofdstuk VI van de Wet belastingen op milieugrondslag
(Wbm) heeft altijd betrekking op een onroerende zaak. Een deel van deze onroerende
zaken is op zichzelf aan te merken als gebouwde eigendommen welke kunnen dienen
als woning of die een verblijfsfunctie hebben, ten behoeve van de uitoefening
van een bedrijf of beroep of anderszins. Voor aansluitingen die, uitsluitend
of mede, betrekking hebben op deze eigendommen blijft de hoge vermindering
van € 318,62 gelden. Voor andere aansluitingen geldt de lage vermindering
van € 119,62, mits het niet gaat om aansluitingen die een doorlaatwaarde
hebben tot en met 1x6 Ampère op het geschakeld net. Deze laatste eis
sluit in de praktijk slechts één groep uit, namelijk lantaarnpalen,
abri’s en dergelijke. Voordat deze voorgestelde wijziging in werking
treedt, geldt voor de groep aansluitingen die geen betrekking hebben op gebouwen
met een verblijfsfunctie geen vermindering.
 In het tweede lid wordt een nieuw tweede lid ingevoegd in artikel 63 van
de Wbm. De inhoud van dat lid, waarin geregeld wordt dat als het bedrag aan
verschuldigde belasting lager is dan de vermindering, dit verschil aan de
verbruiker wordt terugbetaald, is echter niet nieuw. In de wettekst zoals
die luidt voor deze voorgestelde wijziging is deze bepaling een onderdeel
van het eerste lid van artikel 63.
 In het tot zesde lid vernummerde vijfde lid wordt een nieuwe delegatiebepaling
opgenomen, die regelt dat bij algemene maatregel van bestuur voorwaarden en
beperkingen kunnen worden gesteld waaronder de verminderingen worden verleend.
Voor de enkele vermindering onder de oude regeling bestond een dergelijke
bepaling niet. Omdat echter niet te voorspellen is welke complicaties de introductie
van de nieuwe vermindering met zich meebrengt wordt dat nu wel wenselijk geacht.
De delegatie wordt niet beperkt tot uitsluitend de nieuwe vermindering, maar
strekt zich ook uit tot de bestaande vermindering. Dit is om te kunnen voorzien
in afbakeningsproblematiek, waarbij het nodig kan zijn ook met betrekking
tot de verlening van de bestaande vermindering nieuwe regels te stellen.
 Artikel XIII, onderdelen C, G en H (artikelen 80, 87c
en 87d van de Wet belastingen op milieugrondslag)
 Artikel XIII, onderdeel C, bewerkstelligt dat aan artikel 80 van de Wbm
een onderdeel m wordt toegevoegd met daarin opgenomen een definitie van de «buitenlandse
ondernemer». Dit begrip wordt gebruikt in de artikelen 87c en 87d van
de Wbm, zoals deze artikelen luiden na wijziging. De definitie van «buitenlandse
ondernemer» sluit aan bij de definitie van «ondernemer»
die is opgenomen in artikel 80, onderdeel h, van de Wbm, met dien verstande
dat deze niet in Nederland is gevestigd en hier ten lande evenmin een vaste
inrichting heeft.
 De wijzigingen opgenomen in artikel XIII, onderdelen G en H, zorgen er
voor dat de regeling van de exportvermindering ook van toepassing is voor
de ondernemer die niet in Nederland is gevestigd en hier evenmin een vaste
inrichting heeft.
 De zogenoemde buitenlandse ondernemer kan nooit belastingplichtig zijn
voor de verpakkingenbelasting, aangezien als belastingplichtigen voor de verpakkingenbelasting
slechts gelden de producent, importeur of een concern, waarbij het uitgangspunt
telkens is dat deze allen ondernemer zijn in de zin van artikel 80, aanhef
en onderdeel h, van de Wbm. De aldaar gedefinieerde ondernemer dient in Nederland
te zijn gevestigd of hier een vaste inrichting te hebben. De buitenlandse
ondernemer kan echter wel in Nederland verpakte producten ter beschikking
gesteld krijgen waarop verpakkingenbelasting drukt. Indien hij deze vervolgens
exporteert (geval van indirecte export) kan hij op basis van de huidige redactie
van artikel 87c van de Wbm (exportvermindering) geen belastingteruggaaf verkrijgen, omdat deze is voorbehouden aan de «ondernemer», zijnde
de ondernemer in de zin van artikel 7, eerste en tweede lid, van de Wet op
de omzetbelasting 1968 die in Nederland is gevestigd dan wel aldaar een vaste
inrichting heeft. Dit leidt tot rechtsongelijkheid. Deze rechtsongelijkheid
wordt door de wijziging van artikel 87c van de Wbm opgeheven.
 Degene die op grond van artikel 87c van de Wbm een belastingteruggaaf
krijgt, dient ook een zekere administratie te voeren. De wijzigingen in artikel
87d van de Wbm strekken er toe dit ook voor de «buitenlandse ondernemer»
te regelen.
 Artikel XIII, onderdeel D (artikel 86 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De tarieven van de verpakkingenbelasting worden aangepast naar aanleiding
van de verhoging van de belastingvermindering en de verhoging van de vermindering
op de exportvermindering. Deze verhoging van 15 000 kilogram verpakkingen
naar 50 000 kilogram verpakkingen (zie de wijziging van artikel 87 van
de Wbm, opgenomen in artikel XIII, onderdeel E) betekent een derving van € 16
mln aan opbrengst. Dit bedrag is verdisconteerd in een verhoging van de tarieven,
waarbij elk tarief, na toepassing van de inflatiecorrectie, per materiaalsoort
met 8,4% is verhoogd.
 Artikel XIII, onderdelen E en F (artikelen 87 en 87a van
de Wet belastingen op milieugrondslag)
 De gelijkluidende wijzigingen van de artikelen 87 en 87a strekken er toe
de belastingvermindering (artikel 87 van de Wbm) en de vermindering op de
exportvermindering (artikel 87a van de Wbm) te verhogen van 15 000 kilogram
verpakkingen naar 50 000 kilogram. Een en ander is nader toegelicht in
het algemene deel van de memorie van toelichting.
 De andere wijzigingen van artikel 87a van de Wbm betreffen het herstel
van een technische onvolkomenheid inzake de exportvermindering. De exportvermindering
en de vermindering op deze exportvermindering wordt slechts berekend op basis
van de tarieven van artikel 86, eerste en tweede lid, van de Wbm. Het is om
fraude en opzetrisico te voorkomen niet de bedoeling dat het algemeen tarief
van art. 86, derde of vierde lid, van de Wbm ook bij de berekening van de
exportvermindering geldt.
 Het algemeen tarief wordt aan de heffingskant alleen op verzoek van de
belastingplichtige toegepast, indien een uitsplitsing naar materiaalsoorten
niet anders dan met buitengewoon bezwaar mogelijk is. Het algemeen tarief
is daarbij, om te voorkomen dat producenten al te gemakkelijk kiezen voor
het algemeen tarief, boven het gemiddelde vastgesteld, om precies te zijn
als het één na hoogste tarief.
 Als er sprake zou moeten zijn van een algemeen tarief voor indirecte export,
zou dit eigenlijk het spiegelbeeld moeten zijn van het algemeen tarief aan
de heffingskant. Het tarief zou dan als het één na laagste moeten
worden vastgesteld, bijvoorbeeld op € 0,05 per kilogram, eventueel
aangevuld met een op artikel 86, vierde lid, Wbm gestoelde spiegelbeeldige
tegenbewijsregeling om tot een hoger algemeen tarief te komen. Hiervoor is
niet gekozen, aangezien er naar verwachting, zeker na de verhoging van de «drempel»
naar 50 000 kilogram, niet veel gebruik van zal worden gemaakt.
 Voorliggende aanpassing beoogt tot uitdrukking te brengen wat altijd de
bedoeling is geweest: geen algemeen tarief bij indirecte export. De wijzigingen
van de artikelen 87a, tweede lid, en 87a, vierde en vijfde lid, van de Wbm
strekken hiertoe. 
 Artikel XIII, onderdeel F (artikel 87a van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel XIII, onderdeel E, opgenomen
wijziging van artikel 87 van de Wbm.
 Artikel XIII, onderdeel G (artikel 87c Wet belastingen
op milieugrondslag)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel XIII, onderdeel C, opgenomen
wijziging van artikel 80 van de Wbm.
 Artikel XIII, onderdeel H (artikel 87d van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel XIII, onderdeel C, opgenomen
wijziging van artikel 80 van de Wbm.
 Artikel XIV
 Artikel XIV (geen indexatie energiebelasting en verpakkingenbelasting
in 2010)
 Op grond van dit artikel zal per 1 januari 2010 de indexatie van één
tarief in de energiebelasting en van de tarieven van de verpakkingenbelasting
niet plaatsvinden, aangezien hiermee bij de vaststelling van de nieuwe tarieven
met ingang van 1 januari 2010 (zie artikel XIII, onderdelen A en D) al
rekening is gehouden. Het algemeen tarief van de verpakkingenbelasting (artikel
86, derde lid, van de Wbm) zal wel worden geïndexeerd.
 Artikel XV
 Artikel XV, onderdeel A (artikel 30 van de Wet waardering
onroerende zaken)
 In het kader van de Aanpassingswet Algemene douanewet is artikel 1, vierde
lid, AWR vernummerd tot artikel 1, derde lid, AWR. Deze wijziging is in werking
getreden op 1 augustus 2008 (Stb. 2008, 287). De verwijzing naar de genoemde
bepaling in artikel 30, eerste lid, van de Wet waardering onroerende zaken
is hierbij per abuis niet aangepast. Met de voorgestelde wijziging, die gelet
op het voorgaande terugwerkt tot en met 1 augustus 2008, wordt dit hersteld.
 Artikel XV, onderdeel B (artikel 37h van de Wet waardering
onroerende zaken)
 Per 1 januari 2009 is de Basisregistratie waarde onroerende zaken
(BR WOZ) gerealiseerd. Tot die datum bood de Wet waardering onroerende zaken
(Wet WOZ) slechts de mogelijkheid tot het verstrekken van het waardegegeven
van een bepaalde onroerende zaak aan overheden die gebruik maken van de WOZ-waarden
ten behoeve van de heffing van belasting. Deze wijziging van de Wet WOZ heeft
breder gebruik mogelijk gemaakt; waardegegevens kunnen nu verstrekt worden
aan alle bestuursorganen. De BR WOZ is echter een gesloten registratie, hetgeen
betekent dat er een wettelijk voorschrift ten grondslag dient te liggen aan
de verstrekking van het authentieke waardegegeven. Zo’n wettelijk voorschrift
kan een gemeentelijke verordening zijn, dan wel een (sector)wet. Er is voor
gekozen deze grondslag voor afnemers die de WOZ-waarde niet gebruiken ten
behoeve van de heffing van belastingen op te nemen in de Wet WOZ zelf. In
het voorgestelde artikel 37h van die wet wordt de mogelijkheid gecreëerd
om bij algemene maatregel van bestuur bestuursorganen aan te
wijzen die bevoegd zijn tot het gebruik van het waardegegeven ten behoeve
van in die algemene maatregel van bestuur aan te wijzen doeleinden.
 Eén van de bestuursorganen waarvoor toegang geregeld zal worden
tot het waardegegeven in de algemene maatregel van bestuur is de notaris,
die bij de uitoefening van zijn publieke taak een bestuursorgaan is. Bij aan-
en verkoop van onroerende zaken kunnen notarissen de WOZ-waarde vergelijken
met de taxatiewaarde die aan een hypothecaire geldlening ten grondslag ligt.
Kennis van de WOZ-waarde dient dan als hulpmiddel om risico’s of misbruik
tijdig te onderkennen. Als bestuursorgaan heeft een notaris te maken met de
afnemersverplichtingen van een basisregistratie, zoals terugmelden bij gerede
twijfel over de juistheid van een waardegegeven.
 Artikel XV, onderdeel C (artikel 40a van de Wet waardering
onroerende zaken)
 Voor andere, bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen, derden –
niet zijnde bestuursorganen – wordt in artikel 40a van de Wet WOZ voorgesteld
dat zij het waardegegeven kunnen opvragen ten behoeve van in die algemene
maatregel van bestuur aan te wijzen doeleinden van een bepaalde onroerende
zaak die in hoofdzaak tot woning dient. Het moet dus gaan om een gericht verzoek
om een waardegegeven, dat bovendien beperkt wordt tot onroerende zaken die
in hoofdzaak tot woningen dienen. De mogelijkheid tot het opvragen van het
waardegegeven strekt zich niet uit tot niet-woningen, omdat het waardegegeven
van niet-woningen concurrentiegevoelige informatie kan zijn.
 Omdat de op grond van dit artikel aan te wijzen derden geen bestuursorganen
zijn, worden zij niet als afnemers van de BR WOZ aangemerkt. Zij hoeven dus
niet te voldoen aan de verplichtingen die gesteld worden aan afnemers van
de BR WOZ, zoals het terugmelden bij gerede twijfel over de juistheid van
het waardegegeven. Om te voorkomen dat derden de afgenomen waardegegevens
gaan gebruiken voor een ander doel dan aangegeven in de algemene maatregel
van bestuur is in het tweede lid aangegeven dat zij uitsluitend bij de uitoefening
van de op grond van de bij die algemene maatregel van bestuur verleende bevoegdheid
het waardegegeven mogen gebruiken. Aan te wijzen derden zijn in elk geval
verzekeraars en aanbieders van hypothecair krediet ten behoeve van het vergelijken
met de veronderstelde waarde van het onderliggende waardeobject.
 Ingevolge het derde lid van artikel 40a van de Wet WOZ mag de aangewezen
derde de verkregen waardegegevens niet doorleveren aan anderen. Het tweede
en derde lid zijn vergelijkbaar met de in artikel 37c van die wet opgenomen
eisen gesteld aan afnemers van de BR WOZ.
 Op grond van artikel 40, derde lid, van de Wet WOZ kunnen de gemeenten
een vergoeding in rekening brengen voor het verstrekken van het waardegegeven
aan derden. Dit ziet uiteraard ook op verstrekking aan derden bedoeld in het
voorgestelde artikel 40a van de Wet WOZ.
 Artikel XVI
 Artikel XVI, onderdeel A (artikel 16 van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen)
 Aan artikel 16, tweede lid, van de AWR wordt een onderdeel c toegevoegd.
Navordering wordt op grond van dit onderdeel eveneens mogelijk indien de belastingaanslag
ten gevolge van een fout voor de belastingplichtige redelijkerwijs kenbaar
onjuist is vastgesteld of ten gevolge van een fout een aanslag in het geheel
achterwege is gebleven. Daarvan is in elk geval sprake indien de eerder vastgestelde
belastingschuld 30 percent of meer afwijkt van de daadwerkelijk –
uit de wet voortvloeiende – belastingschuld.
 Artikel XVI, onderdeel B (artikel 20 van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen)
 In artikel 20 van de AWR vervalt de voorwaarde dat het verzoek naar aanleiding
waarvan vrijstelling of vermindering van inhouding van belasting, dan wel
teruggaaf van belasting is verleend, moet zijn gedaan ingevolge de belastingwet.
In alle gevallen waarin naar aanleiding van een verzoek van de belastingplichtige
of inhoudingsplichtige ten onrechte vrijstelling of vermindering van inhouding
van belasting, dan wel teruggaaf van belasting is verleend, is naheffing mogelijk.
 Artikel XVII
 Artikel XVII, onderdeel A (artikel 25 van de Invorderingswet
1990)
 Artikel 25 van de Invorderingswet 1990 wordt op verschillende punten gewijzigd.
 Ten eerste wordt ingevolge artikel XVII, onderdeel A, onder 1, artikel
25, achtste lid, van de Invorderingswet 1990 aangepast. Op grond van het achtste
lid kan langdurig uitstel van betaling worden verleend voor inkomstenbelasting
wegens geconserveerd inkomen uit aanmerkelijk belang (vervreemdingsvoordelen).
Hieronder valt ook geconserveerd inkomen uit aanmerkelijk belang als gevolg
van een fictieve vervreemding. Inkomen uit aanmerkelijk belang als gevolg
van een fictieve vervreemding komt aan de orde bij emigratie van de aandeelhouder,
verplaatsing van de werkelijke leiding van een vennootschap uit Nederland,
een aandelenfusie door een buitenlandse belastingplichtige waarbij deze zijn
aandelen in een in Nederland gevestigde vennootschap ruilt voor aandelen in
een buiten Nederland gevestigd lichaam of een overgang krachtens erfrecht
of huwelijksvermogensrecht van aandelen naar een niet in Nederland woonachtige
natuurlijke persoon.
 Artikel 25, achtste lid, van de Invorderingswet 1990 wordt uitgebreid
met uitstel van betaling voor een nieuwe conserverende aanslag voor de overdracht
tijdens het leven van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen conform
het voorgestelde in de dga-notitie. Nu er naast de bestaande faciliëring
van de vererving van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen
ook een doorschuifregeling wordt geïntroduceerd bij schenking van tot
een aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen, wordt er een
conserverende aanslag geïntroduceerd ingeval tot een aanmerkelijk belang
behorende aandelen of winstbewijzen worden geschonken aan een verkrijger die
niet in Nederland woont. Voorts wordt er een conserverende aanslag geïntroduceerd
voor een vervreemding van een aanmerkelijk belang wegens een verdeling van
een nalatenschap of een huwelijksgemeenschap binnen twee jaren na het overlijden
van de erflater respectievelijk na de ontbinding van de huwelijksgemeenschap
indien de verkrijger niet in Nederland woont. Om artikel 25, achtste lid,
van de Invorderingswet 1990 uit te breiden met deze nieuwe conserverende aanslagen
wegens schenking van een aanmerkelijk belang of vervreemding wegens een verdeling
van de nalatenschap of huwelijksgemeenschap wordt in dat achtste lid verwezen
naar artikel 2.8, vierde, vijfde, zesde en zevende lid, van de Wet IB 2001.
Het inkomen wordt op gezamenlijk verzoek van de belanghebbenden als geconserveerd
inkomen aangemerkt, zie artikel 2.8 van de Wet IB 2001.
 De betalingsfaciliteit voor de nieuwe conserverende aanslag houdt in dat
gedurende ten hoogste tien jaren voor de verschuldigde inkomstenbelasting
renteloos uitstel van betaling wordt verleend. Indien er gedurende de uitsteltermijn
geen aanleiding is om het uitstel van betaling te beëindigen op
grond van de vierde volzin (nieuw) van het achtste lid, wordt op grond van
artikel 26, tweede lid, van de Invorderingswet 1990 kwijtschelding verleend
voor de nog openstaande belastingschuld.
 In de vierde volzin van artikel 25, achtste lid, van de Invorderingswet
1990 (onderdelen a tot en met c) zijn de handelingen en gebeurtenissen opgesomd
die aanleiding kunnen zijn om het uitstel van betaling te beëindigen.
Alsdan wordt de belastingschuld geïncasseerd. Indien zich een omstandigheid
voordoet die aanleiding kan zijn voor beëindiging van het uitstel van
betaling, is de belastingschuldige op grond van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet
1990 verplicht de ontvanger hiervan schriftelijk in kennis te stellen. Deze
inlichtingenplicht geldt ook indien de belastingschuldige aandelen of winstbewijzen
heeft geschonken waarbij uitstel van betaling is verleend op grond van artikel
25, achtste lid, van de Invorderingswet 1990. De schenker is hierbij voor
de informatie mogelijk afhankelijk van de verkrijger. Om ervoor te zorgen
dat de verkrijger op de hoogte is van de inlichtingenplicht van de belastingschuldige,
worden partijen bij het doen van een gezamenlijk verzoek geïnformeerd
over – onder meer – de inlichtingenplicht van de belastingschuldige.
 Aan artikel 25, achtste lid, vierde volzin, onderdeel a, van de Invorderingswet
1990 wordt een volzin toegevoegd inhoudende dat onder nader te stellen voorwaarden
het uitstel van betaling kan worden voortgezet voor zover de aandelen of winstbewijzen
worden geschonken aan een verkrijger die gedurende de 36 maanden die onmiddellijk
voorafgaan aan het tijdstip van de vervreemding als bestuurder in dienstbetrekking
van de vennootschap is waarin hij het aanmerkelijk belang verkrijgt.
 Ten tweede wordt ingevolge artikel XVII, onderdeel A, onder 2, artikel
25, negende lid, van de Invorderingswet 1990 gewijzigd. In artikel 25, negende
lid, van de Invorderingswet 1990 is een betalingsfaciliteit opgenomen voor
de verschuldigde inkomstenbelasting bij overdracht van tot een aanmerkelijk
belang behorende aandelen of winstbewijzen aan een verkrijger binnen de familiekring
door schenking of onder het schuldig blijven van de overdrachtsprijs. Er kan
uitstel van betaling worden verkregen voor ten hoogste tien jaar.
 Artikel 25, negende lid, van de Invorderingswet 1990 wordt beperkt tot
situaties van overdracht van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen
of winstbewijzen tegen schuldig blijven van de tegenprestatie. Nu er voor
het schenken van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen,
met een verkrijger woonachtig in Nederland, een doorschuifregeling in de Wet
IB 2001 wordt geïntroduceerd, is een betalingsfaciliteit voor deze situaties
niet langer nodig. Indien de verkrijger buiten Nederland woonachtig is, is
toepassing van de doorschuifregeling niet mogelijk en wordt er een conserverende
aanslag opgelegd aan de schenker, zie de wijziging van artikel 25, achtste
lid, van de Invorderingswet 1990.
 Naast de beperking van artikel 25, negende lid, van de Invorderingswet
1990, wordt het negende lid uitgebreid. Het vereiste in dat negende lid dat
de verkrijger tot de familiekring behoort vervalt. Hiermee wordt een parallel
getrokken met voorgestelde doorschuifregeling voor het schenken van tot een
aanmerkelijk belang behorende aandelen in de Wet IB 2001, zie artikel 4.17b
van die wet (artikel I, onderdeel P), waarvoor evenmin de eis wordt gesteld
dat de verkrijger tot de familiekring behoort. Met de voorgestelde uitbreiding
van de kring verkrijgers wordt ook de bedrijfsoverdracht aan bijvoorbeeld
een werknemer gefaciliteerd. Conform het bestaande artikel 25, negende lid,
van de Invorderingswet 1990 wordt uitstel van betaling slechts verleend indien
de bezittingen van de vennootschap waarop het aanmerkelijk belang betrekking
heeft niet in belangrijke mate onmiddellijk of middellijk bestaan uit beleggingen
en aandelen zijn vervreemd die ten minste vijf percent van het geplaatste
kapitaal van de vennootschap uitmaken. Voorts dienen de aandelen te worden
vervreemd aan een natuurlijk persoon of een vennootschap waarvan
alle aandelen worden gehouden door een natuurlijk persoon.
 Tot slot is de betalingsfaciliteit in artikel 25, negende lid, in overeenstemming
gebracht met het arrest van het Hof van Justitie in de zaak Commissie tegen
Nederland. Er kan ook gebruik worden gemaakt
van de betalingsfaciliteit als de aandelen worden overgedragen aan een vennootschap
die is gevestigd in een bij ministeriële regeling aangewezen andere staat
die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte.
Op dit moment bestaat het voornemen om IJsland en Noorwegen als zodanige landen
aan te wijzen.
 Ten derde wordt ingevolge artikel XVII, onderdeel A, onder 3, een nieuw
elfde lid voorgesteld met een nieuwe betalingsfaciliteit. Deze faciliteit
ziet op gevallen waarin sprake is van een indirecte overdracht van tot een
aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen. Van zo’n indirecte
overdracht is sprake als niet de dga zelf, maar de houdstermaatschappij van
de aandelen in de werkmaatschappij de aandelen overdraagt tegen een lagere
prijs dan de waarde in het economische verkeer; een gift. In dat geval wordt
er bij de dga een dividenduitdeling vanuit de houdstermaatschappij in aanmerking
genomen voor het verschil tussen de waarde in het economische verkeer van
de overgedragen aandelen en de tegenprestatie. Voor de inkomstenbelasting
die samenhangt met dit dividend kan uitstel van betaling worden verleend.
 Conform het bestaande artikel 25, negende lid, van de Invorderingswet
1990 wordt uitstel van betaling slechts verleend indien de bezittingen van
de vennootschap waarop het aanmerkelijk belang betrekking heeft niet in belangrijke
mate onmiddellijk of middellijk bestaan uit beleggingen en aandelen zijn vervreemd
die ten minste vijf percent van het geplaatste kapitaal van de vennootschap
uitmaken.
 Wat betreft de voorwaarden waaronder het uitstel van betaling op grond
van het nieuwe elfde lid wordt verleend wordt aangesloten bij de uitgangspunten
in het negende lid. Dit betekent dat gedurende ten hoogste tien jaar renteloos
uitstel van betaling wordt verleend waarbij jaarlijks eentiende-deel van de
belastingschuld moet worden voldaan.
 Ten vierde wordt ingevolge artikel XVII, onderdeel A, onder 4, artikel
25, veertiende lid, van de Invorderingswet 1990 gewijzigd.
 Allereerst vervalt de zogenoemde «vermogenstoets» in artikel
25, veertiende lid, van de Invorderingswet 1990. Artikel 25, veertiende lid,
regelt uitstel van betaling in gevallen waarin afgerekend dient te worden
over de waardestijging van een op grond van artikel 3.91 of artikel 3.92 van
de Wet IB 2001 ter beschikking gestelde zaak doordat de terbeschikkingstelling
van die zaak eindigt terwijl geen sprake is van het vrijkomen van gelden waaruit
de belasting kan worden voldaan. Bij het verlenen van uitstel op grond van
artikel 25, veertiende lid, van de Invorderingswet 1990 is het reguliere uitstelbeleid
van toepassing. Dit houdt in dat duidelijk moet zijn dat de belastingschuldige
over onvoldoende middelen beschikt om zonder uitstel van betaling de belasting
te voldoen. Voorgesteld wordt om de eis in de tweede volzin van artikel 25,
veertiende lid, dat de belastingschuldige over onvoldoende middelen beschikt
om de belastingschuld te kunnen voldoen – de vermogenstoets –,
te laten vervallen. Bij de evaluatie van de Wet IB 2001 is namelijk gebleken
dat de huidige betalingsregeling op dit punt niet toereikend is.
 Daarnaast wordt de reikwijdte van artikel 25, veertiende lid, van de Invorderingswet
1990 uitgebreid. Deze uitbreiding behelst een betalingsfaciliteit voor de
inkomstenbelasting die verschuldigd is bij beëindiging van een terbeschikkingstelling
in de zin van artikel 3.91 of 3.92 van de Wet IB 2001 van een zaak wegens
vervreemding van de ter beschikking gestelde zaak aan een natuurlijk persoon
of rechtspersoon indien die persoon de overdrachtsprijs is schuldig gebleven
of de zaak geschonken heeft gekregen.
 De voorgestelde betalingsfaciliteit beoogt een regeling te treffen voorgevallen waarin niet (direct) de benodigde middelen worden verkregen
om de verschuldigde belasting te voldoen.
 Het uitstel van betaling wordt beëindigd in situaties geduid in de
tweede volzin van het veertiende lid. Gelet op het doel van de faciliteit
is de faciliteit beperkt tot de periode waarin betaling van de belastingaanslag
problematisch kan zijn. Indien de zaak wordt vervreemd of indien er aflossingen
plaatsvinden, komen middelen beschikbaar om de nog openstaande belastingschuld
te voldoen en is er geen aanleiding meer de faciliteit voort te zetten.
 In dit verband wordt ingevolge artikel XVII, onderdeel A, onder 5, het
twintigste lid van artikel 25 van de Invorderingswet 1990 aangepast. Nu er
een nieuw elfde lid wordt ingevoegd in artikel 25 van de Invorderingswet 1990,
wordt artikel 25, twintigste lid, van de Invorderingswet 1990 hier op aangepast.
 Artikel XVII onderdeel B (artikel 28 van de Invorderingswet
1990)
 In artikel 28, tweede lid, van de Invorderingswet 1990 zijn de betalingsfaciliteiten
uit artikel 25 van de Invorderingswet 1990 opgesomd die renteloos zijn. Bij
de nieuwe betalingsfaciliteit in het elfde lid worden de uitgangspunten van
het negende lid gevolgd, zodat het elfde lid aan de opsomming in artikel 28,
tweede lid, van de Invorderingswet 1990 wordt toegevoegd.
 Artikel XVII, onderdeel C (artikel 36 van de Invorderingswet
1990)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging van artikel 36 van de Invorderingswet
1990 is toegelicht in het algemeen deel van deze memorie.
 Artikel XVII, onderdeel D (artikel 45 van de Invorderingswet
1990)
 In artikel 45, eerste lid, van de Invorderingswet 1990 wordt een aansprakelijkheidsbepaling
geïntroduceerd. Deze bepaling hangt samen met het voorgestelde artikel
25, achtste lid, van de Invorderingswet 1990 (artikel XVII, onderdeel A, onder
1).
 Op grond van artikel 25, achtste lid, van de Invorderingswet 1990 wordt
een betalingsfaciliteit geboden voor het schenken van aanmerkelijk-belangaandelen
of- winstbewijzen aan een natuurlijk persoon, die niet in Nederland woont.
Dit is een bijzonder uitstel omdat dit uitstel tot afstel leidt, tenzij er
gedurende de uitstelperiode van ten hoogste tien jaar aanleiding is om het
uitstel van betaling te beëindigen. Bij beëindiging van het uitstel
van betaling binnen tien jaar wordt de belastingschuld invorderbaar en zal
de schenker zijn belastingschuld moeten voldoen. Het is denkbaar dat de schenker
in dat geval geen verhaal biedt omdat alle middelen zijn weggeschonken. Om
constructies te voorkomen en in een dergelijk geval toch de belastingschuld
te kunnen invorderen, is de verkrijger van de aandelen op grond van het voorgestelde
artikel 45 van de Invorderingswet 1990 aansprakelijk voor de belastingschuld
van de schenker.
 Ten behoeve van de rechtszekerheid wordt de verkrijger in het buitenland
op de hoogte gesteld van de mogelijkheid van aansprakelijkstelling bij een
vervreemding van de aandelen of winstbewijzen. Op die manier is gewaarborgd
dat de verkrijger niet wordt verrast door een aansprakelijkstelling. Dit wordt
bewerkstelligd doordat de verkrijger en de schenker gezamenlijk een verzoek
moeten doen om het inkomen als geconserveerd inkomen aan te laten merken.
Bij dit verzoek wordt informatie verstrekt waarin – onder meer –
staat dat de verkrijger aansprakelijk kan worden gesteld voor de belastingaanslag
die op naam staat van de schenker. Op dat moment kan de verkrijger er nog
van afzien om het gezamenlijk verzoek te doen. 
 Artikel XVIII
 Artikel XVIII, onderdeel A (artikel I van het Belastingplan
2009)
 De aanpassingen van artikel I, onderdeel D, van het Belastingplan 2009
zorgen ervoor dat conform de voorwaarden van de Europese Commissie het tarief
van € 0,50 per 1000 nettoton per dag voor zover de nettotonnage
uitgaat boven de 50 000, slechts van toepassing is op twee categorieën
schepen. De eerste categorie betreft nieuwe schepen. Onder nieuwe schepen
verstaat de Europese Commissie schepen die na 31 december 2008 een vlag
zijn gaan voeren en sindsdien onder het tonnageregime vallen. De tweede categorie
betreft schepen die ten minste gedurende de laatste vijf jaar voor hun toetreding
tot de tonnageregeling onder de vlag van een derde land waren geregistreerd.
 Daarnaast zijn in artikel I, onderdeel D, van het Belastingplan 2009 enkele
wetstechnische wijzigingen aangebracht.
 Artikel XVIII, onderdeel B (artikel XXIX van het Belastingplan
2009)
 Met het vervallen van artikel XXIX, tweede lid, van het Belastingplan
2009 wordt bewerkstelligd dat artikel I, onderdeel D, daarvan niet meer bij
koninklijk besluit in werking behoeft te treden, maar op grond van het onderhavige
wetsvoorstel in werking treedt op 1 januari 2010 (met terugwerkende kracht
tot en met 1 januari 2009).
 Artikel XIX
 Artikel XIX, onderdelen A en B (rectificatie inwerkingtreding
verhoging energiebelasting op aardgas)
 Dit artikel bevat een rectificatie naar aanleiding van een tariefswijziging
in de Wbm per 1 januari 2010. Deze rectificatie ziet op de inwerkingtreding
van artikel XI op 1 januari 2010 van de wet van 1 juli 2009, houdende
Fiscaal stimuleringspakket en overige fiscale maatregelen (Stb. 280). Door
deze wijziging treedt alleen de verhoging zonder voorafgaande toepassing van
artikel 90 van de Wbm in werking.
 Artikel XIX, onderdeel B (rectificatie inwerkingtreding
verhoging energiebelasting op aardgas)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel XIX, onderdeel A, opgenomen
wijziging van artikel XI van de wet van 1 juli 2009, houdende Fiscaal
stimuleringspakket en overige fiscale maatregelen (Stb. 280).
 Artikel XX
 Artikel XX (samenloopbepaling ten aanzien van artikel
32d van de Wet op de loonbelasting 1964)
 De in artikel 32d van de Wet LB 1964 opgenomen doorbetaaldloonregeling
kan, zoals gezegd, ook door een dga worden toegepast in geval van een zogenoemd
gedeeld ondernemerschap met andere dga’s via een praktijk-bv. Er wordt
dan materieel getoetst of de samenwerking en de financiële verhoudingen
in, kort gezegd, de praktijk-bv vergelijkbaar zijn met die van vennoten in
een vennootschap onder firma.
 De wettekst wordt achterhaald als het voorstel van wet tot vaststelling
van titel 7.13 (vennootschap) van het Burgerlijk Wetboek (28 746) tot
wet wordt verheven en in werking treedt.
 In verband hiermee wordt voorgesteld «vennootschap onder firma»
op dat moment overeenkomstig bedoeld titel 7.13 te vervangen door «openbare vennootschap». Het gaat om samenwerking voor gemeenschappelijke
rekening van twee of meer personen, de vennoten, welke samenwerking is gericht
op het behalen van vermogensrechtelijk voordeel ten behoeve van alle vennoten
door middel van inbreng door ieder van de vennoten. Een inhoudelijke wijziging
van artikel 32d van de Wet LB 1964 wordt hiermee niet beoogd.
 Artikel XXI
 Artikel XXI (inwerkingtreding)
 Het wetsvoorstel treedt ingevolge artikel XXI, eerste lid, in werking
met ingang van 1 januari 2010.
 Met betrekking tot de mogelijkheid om aanslagen en bepaalde voor bezwaar
vatbare beschikkingen te corrigeren indien deze ten gevolge van een fout onjuist
zijn vastgesteld, hetgeen de belastingplichtige redelijkerwijs kenbaar is,
is onmiddellijke inwerkingtreding niet gewenst. Daarom is geregeld dat de
wijziging van de navorderingsregeling en daaraan verwante regelingen geldt
ten aanzien van aanslagen of beschikkingen die zijn vastgesteld of genomen
op of na de datum van inwerkingtreding van de wetswijziging.
 In het derde lid wordt voorgesteld om de nieuwe regeling voor het opbouwen
van een pensioen in eigen beheer terug te laten werken tot en met 15 september
2009. Dit is de dag van indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer
der Staten-Generaal.
 De in artikel XII, onderdeel C, opgenomen wijziging van de artikelen 95a
en 102a van de Wet op de accijns treedt in werking met ingang van 1 april
2010. De reden hiervoor is opgenomen bij de toelichting op dat onderdeel.
 De in artikel XV, onderdeel A, voorgestelde aanpassing van de verwijzing
in artikel 30, eerste lid, van de Wet waardering onroerende zaken naar artikel
1, derde lid, van de AWR werkt terug tot en met 1 augustus 2008, nu de
wijziging van artikel 1, vierde lid, van de AWR per 1 augustus 2008 is
aangebracht.
 De in artikel XVII, onderdeel C, opgenomen wijziging van artikel 36 van
de Invorderingswet 1990 treedt in werking op een bij koninklijk besluit te
bepalen tijdstip. De reden hiervoor is opgenomen in het algemene deel van
deze memorie.
 Het zevende lid bepaalt dat de versoepeling van het tonnageregime voor
grote schepen en scheepsmanagers terugwerkt tot en met 1 januari 2009.
Bij een winstberekening over een gebroken boekjaar 2008/2009 vindt de wijziging
toepassing op het gedeelte van het boekjaar vanaf 1 januari 2009.
 Het achtste lid bepaalt dat de rectificatie van artikel XI van de wet
van 1 juli 2009, houdende Fiscaal stimuleringspakket en overige fiscale
maatregelen (Stb. 280), terugwerkt tot en met 31 december 2009.
 
 De staatssecretaris van Financiën,
 J. C. de Jager 
 
 
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 705, nr. 19.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 930.
 
 
 De meetrekregeling zorgt ervoor dat aandelen of winstbewijzen van familie
in de rechte lijn van een «echte» aanmerkelijkbelanghouder in
de aanmerkelijkbelangregeling worden getrokken. Deze bepaling is in de wet
opgenomen om misbruik te voorkomen. Daarmee zijn deze meegetrokken aanmerkelijkbelanghouders
nog geen ondernemers en bestaat er geen reden om hen voor de doorschuifregeling
in aanmerking te laten komen.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 705, nr. 19, blz. 10.
 
 
 Kamerstukken II 2006/07, 30 943, nr. 9.
 
 
 HR 6 september 2006, BNB 2007/72.
 
 
 Beleidsbesluit van 12 december 2007, nr. CPP2007/2793M, Stcrt. 2008/1.
 
 
 Beschikking C (2009) 1482 van 10 maart 2009 inzake steunmaatregel
N 457/2008.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 704, nr. 70.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 705, nr. 20.
 
 
 HR 16 januari 2009, nr. 07/12 243, BNB 2009/113.
 
 
 Artikel 38 van de Wet LB 1964.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 369, nr. 6.
 
 
 HvJ EG, 11 juni 2009, C-521/07. Commissie tegen Nederland, n.n.g.
 
 
 HvJ EG, 18 juni 2009, C-303/07. Aberdeen Property Fininvest Alpha
Oy, n.n.g.
 
 
 Verordening (EG) nr. 1777/2005 van de Raad van 17 oktober 2005 houdende
vaststelling van maatregelen ter uitvoering van Richtlijn 77/388/EEG betreffende
het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde.
 
 
 HR 29 mei 2009, nr. 08/00824.
 
 
 HR 10 juli 2009, LJN-nr. BJ2012, en HR 10 juli 2009, LJN-nr.
BJ1971.
 
 
 Verordening (EG) Nr. 648/2005 van het Europees Parlement en de Raad van
13 april 2005 houdende wijziging van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van
de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PbEU L 117/13);
Verordening (EG) Nr. 1875/2006 van de Commissie van 18 december 2006
tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 2454/93 houdende vaststelling van
enkele bepalingen ter uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de
Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PbEU L 360/64);
en Verordening (EG) Nr. 312/2009 van de Commissie van 16 april 2009 tot
wijziging van Verordening (EEG) nr. 2454/93 houdende vaststelling van enkele
bepalingen ter uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot
vaststelling van het communautair douanewetboek (PbEU L 98/3).
 
 
 Verordening (EG) Nr. 273/2009 van de Commissie van 2 april 2009 houdende
vaststelling van bepalingen ter uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2913/92
van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek, die afwijken
van enkele bepalingen van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie (PbEU
L 91/14).
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 374, nr. 35.
 
 
 De regeling van de Minister van Economische Zaken van 3 juli 2008,
nr. WJZ/8080769, tot wijziging van de Regeling van de Minister van Economische
Zaken van 1 juli 1999, nr. E/EE/AE/99043158, houdende vaststelling tariefdragers
tarieven transport en levering elektriciteit en de Regeling inzake tariefstructuren
en voorwaarden elektriciteit (Stcrt. 2008, 127).
 
 
 HR 6 juni 1973, nr. 17 106, BNB 1973/161.
 
 
 HR 7 december 2007, nr. 44 096, BNB 2008/178.
 
 
 HR 16 januari 2009, nrs. 42746, 07/10527 en 08/02766.
 
 
 Kamerstukken II 2001/02, 28 483, nr. 3.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 29 911, nr. 24.
 
 
 Het rapport betrof een onderzoek, uitgevoerd door een team van onderzoekers
van de Erasmus Universiteit Rotterdam en Advies- en Onderzoeksgroep Beke in
opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC)
van het ministerie van Justitie.
 
 
 Kamerstukken II 2003/04, 29 537, nr. 6.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 29 911, nr. 16.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 29 911, nr. 22.
 
 
 Brief van het Cbp van 18 juni 2009, kenmerk z2009-00532.
 
 
 Beschikking C (2009) 1482 van 10 maart 2009 inzake steunmaatregel
N 457/2008.
 
 
 HvJ EG, C-521/07, Commissie tegen Nederland, n.n.g.
 
 
 HvJ EG, C-303/07, Aberdeen Property Fininvest Alpha Oy, n.n.g.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 29 515, nr. 270.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 32 031.
 
 
 Dit betekent niet dat de onderhavige doorschuiffaciliteit niet zou kunnen
worden toegepast indien sprake is van een inbreng in een naar buitenlands
recht opgerichte vennootschap. Voor deze situatie zal het besluit van 11 augustus
2004, nr. CPP2004/664M worden aangevuld. Dit besluit heeft betrekking op de
omzetting van een onderneming in een nv of bv en maakt mogelijk dat de onderneming
onder voorwaarden geruisloos kan worden ingebracht in een naar buitenlands
recht opgerichte vennootschap.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 705, nr. 19.
 
 
 Kamerstukken II 1995/96, 24 761, nr. 3, p. 50 en 66.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 704 nr. 70.
 
 
 Kamerstukken II 2007/08, 31 206, nr. 3, blz. 26.
 
 
 HR 16 juni 1999, nr. 33 928, BNB 1999/286.
 
 
 Dit betrof overigens geen Nederlandse zaak, maar een dividenduitkering
door een Finse vastgoedvennootschap aan een in Luxemburg gevestigde SICAV.
Het betrof hierbij een 100% belang.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 32 031, nr. 2.
 
 
 HvJ EG, 11 juni 2009, C-521/07. Commissie tegen Nederland.
 
 
 Kamerstukken II 2005/06, 30 375, nrs. 1–2, blz. 257.