ECLI:NL:RVS:2026:1211, Raad van State, 04-03-2026, 202406524/1/R3
Raad van State — Uitspraak 
Datum: 2026-03-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Omgevingsrecht

Samenvatting: Bij besluit van 24 september 2024 heeft de raad van de gemeente Rijswijk het bestemmingsplan "Te Werve Oost" vastgesteld. Het bestemmingsplan voorziet onder meer in de bouw van 560 nieuwbouwwoningen en 30 zorgwoningen. Stichting Rijswijk Wonen is de initiatiefnemer van de voorgenomen ontwikkelingen en tevens eigenaar van de woningen in het plangebied. Het perceel waarop de woning staat die [appellant] huurt, [locatie], valt binnen het plangebied. [appellant] vreest voor de aantasting van zijn woon- en leefklimaat.  [appellant] betoogt dat ten onrechte een stuk aan de zijkant van zijn woning (zijtuin) bebouwd zal worden. Deze zijtuin heeft [appellant] in gebruik genomen met toestemming van de gemeente met als voorwaarde dat hij deze zou onderhouden. [appellant] heeft de zijtuin inmiddels 29 jaar in gebruik.

202406524/1/R3.
    Datum uitspraak: 4 maart 2026
    AFDELING
    BESTUURSRECHTSPRAAK
    Uitspraak in het geding tussen:
    [appellant], wonend in Rijswijk,
    appellant,
    en
    de raad van de gemeente Rijswijk,
    verweerder.
    Procesverloop
    Bij besluit van 24 september 2024 heeft de raad het bestemmingsplan "Te Werve Oost" vastgesteld.
    Tegen dit besluit heeft [appellant] beroep ingesteld.
    De raad heeft een verweerschrift ingediend.
    Stichting Rijswijk Wonen en [appellant] hebben elk nadere stukken ingediend.
    De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 26 november 2025, waar de raad, vertegenwoordigd door S.S. Ramtahalsing-Bisseswar, bijgestaan door mr. E.A.G. Kortstam en mr. S.T.J. Olierook, advocaten in Den Haag, zijn verschenen. Verder is op die zitting Stichting Rijswijk Wonen,  vertegenwoordigd door [gemachtigde], bijgestaan door mr. D. de Jong, advocaat in Zeist, als partij gehoord.
    Overwegingen
    Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
    1.       Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft op een beroep tegen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan waarvan het ontwerp vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage is gelegd het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het bestemmingsplan onherroepelijk is.
    Het ontwerpplan is op 22 december 2023 ter inzage gelegd. Dat betekent dat op deze beroepsprocedure het recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening en de Crisis- en herstelwet, zoals dat gold vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft.
    Inleiding
    2.       Het bestemmingsplan voorziet onder meer in de bouw van 560 nieuwbouwwoningen en 30 zorgwoningen. Stichting Rijswijk Wonen is de initiatiefnemer van de voorgenomen ontwikkelingen en tevens eigenaar van de woningen in het plangebied. Het perceel waarop de woning staat die [appellant] huurt, [locatie], valt binnen het plangebied. [appellant] vreest voor de aantasting van zijn woon- en leefklimaat.
    3.       De relevante planregels zijn opgenomen in de bijlage, die deel uitmaakt van deze uitspraak.
    Toetsingskader
    4.       Bij de vaststelling van een bestemmingsplan moet de raad bestemmingen aanwijzen en regels geven die de raad uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening nodig acht. De raad heeft daarbij beleidsruimte en moet de betrokken belangen afwegen. De Afdeling oordeelt niet zelf of het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan aan de orde komen of de nadelige gevolgen van het plan onevenredig zijn in verhouding tot de met het plan te dienen doelen.
    Gebruik gronden aan de zijkant van de woning
    5.       [appellant] betoogt dat ten onrechte een stuk aan de zijkant van zijn woning (zijtuin) bebouwd zal worden. Deze zijtuin heeft [appellant] in gebruik genomen met toestemming van de gemeente met als voorwaarde dat hij deze zou onderhouden. [appellant] heeft de zijtuin inmiddels 29 jaar in gebruik.
    5.1.    De raad stelt dat de gronden die [appellant] als tuin in gebruik heeft genomen, geen onderdeel uitmaken van datgene wat hij van de Stichting Wonen Rijswijk huurt. Verder was het gebruik van die gronden als tuin bij een woning op grond van het voorheen geldende plan niet toegelaten, omdat aan die grond een verkeersbestemming was toegekend. Er is ooit een mondelinge afspraak gemaakt met [appellant] over het onderhoud van de gronden, maar [appellant] kan daar geen rechten aan ontlenen. Volgens de raad wordt [appellant] door het bestreden plan daarom in zoverre niet beperkt in zijn mogelijkheden.
    5.2.    In het nieuwe bestemmingsplan hebben de gronden naast de woning van [appellant] de bestemming "Wonen" gekregen. Voorheen gold hier de bestemming "Verkeer - 3". Het plan voorziet in de bouw woningen op deze gronden tegen de woning van [appellant] aan.
    5.3.    De gronden die [appellant] in het verleden als tuin in gebruik heeft genomen, zijn openbare gronden. [appellant] heeft aan de gemeente geen vergoeding hoeven betalen voor het gebruik van de gronden. De enige verplichting die [appellant] had als tegenprestatie voor het gebruik was het onderhoud van de gronden. Weliswaar begrijpt de Afdeling dat het plan in dit opzicht nadelig uitpakt voor [appellant] omdat hij niet langer van de door hem aangelegde tuin zal kunnen genieten, maar de raad heeft aan het belang van woningbouw een groter belang mogen toekennen dan aan het belang van [appellant] om deze gronden te kunnen blijven gebruiken. Het betoog slaagt niet.
    Verminderde lichtinval
    6.       [appellant] betoogt dat de lichtinval in zijn woning onaanvaardbaar wordt verminderd. Door de bouw van twee woningen aan de zijmuur raakt hij een raam kwijt. Daarnaast komt er een parkeergarage recht achter zijn woning te staan met daarop 2 meter hoge beplanting. Verder komt ook een flat haaks op de parkeergarage te staan. Deze zal in de loop van de middag al voor verduistering zorgen.
    6.1.    De raad stelt zich op het standpunt dat er geen sprake is van een onaanvaardbare vermindering van daglichttoetreding als gevolg van de bouwmogelijkheden die het bestreden bestemmingsplan biedt. Daarbij wijst de raad er onder meer op dat de nieuwe woningen worden gebouwd tegen de noordzijde van de woning die [appellant] bewoont. Dit is een zijde van de woning die vanwege zijn positionering toch al minder zon en lichtinval krijgt.
    6.2.    In het nieuwe bestemmingsplan, in tegenstelling tot het oude plan, is een maximale bouwhoogte opgenomen voor het bouwvlak achter de woning van [appellant] waar de flat zal worden gebouwd. Deze maximale bouwhoogte bedraagt 12 m in het midden van het bouwvlak en 15 m aan de zijkanten van het bouwvlak. Ook voorziet het plan in de bouw van een halfverdiepte parkeergarage achter de woning van [appellant]. Ingevolge artikel 7.2.1, onder f, van de planregels geldt voor deze parkeergarage een maximale hoogte van 1,5 m. Bovenop de parkeergarage mag volgens artikel 7.2.4, onder a, sub 2, van de planregels een erfafscheiding van maximaal 2 m worden geplaatst. De parkeergarage en de erfafscheiding mogen tezamen dus een hoogte van 3,5 m hebben.
    6.3.    De raad heeft het bezonningsonderzoek "Te Werve Oost te Rijswijk" van Actiflow B.V. van 13 juni 2024 (het eerste bezonningsonderzoek) aan het plan ten grondslag gelegd. In het eerste bezonningsonderzoek wordt voor de woningen in en nabij het plangebied waar de meeste gevolgen qua bezonning worden verwacht berekend of aan de lichte TNO-norm van twee uur bezonning wordt voldaan. Voor de Snouck Hurgronjestraat hebben geen berekeningen plaatsgevonden. De raad heeft op zitting toegelicht dat dit niet is gebeurd, omdat er daar geen vermindering van de bezonning wordt verwacht.    
    In het kader van deze beroepsprocedure heeft de raad een andere versie van het bezonningsonderzoek laten opstellen, namelijk het bezonningsonderzoek "Te Werve Oost te Rijswijk" van Actiflow B.V. van
    14 mei 2025 (het tweede bezonningsonderzoek). In het tweede bezonningsonderzoek is de nadruk specifiek op de woning van [appellant] gelegd. Uit het tweede bezonningsonderzoek volgt dat ter plaatse van de woning van [appellant] zowel in de oude als de nieuwe situatie niet wordt voldaan aan de lichte TNO-norm van twee uur bezonning per dag. Wel is er in de nieuwe situatie sprake van een verbetering, namelijk een stijging van 0:55 naar 1:30 bezonningsuren per dag. In beide bezonningsonderzoeken is de toekomstige parkeergarage met erfafscheiding niet meegenomen.
    6.4.    De Afdeling oordeelt dat de raad zich op het standpunt heeft mogen stellen dat de verminderde lichtinval in de woning van [appellant] als gevolg van het verdwijnen van een zijraam niet onaanvaardbaar is. In het kader van het zijraam is van belang dat deze zich aan de noordzijde van de woning bevindt. Ook zal de lichtinval na het weghalen van het zijraam hetzelfde zijn als bij de naburige tussenwoningen nu al het geval is. Daarnaast heeft de raad het tweede bezonningsonderzoek laten opstellen, waarin wordt bevestigd dat [appellant] qua bezonningsuren in de nieuwe situatie er niet op achteruit gaat. In tegendeel, de woning van [appellant] zal juist meer uren zonlicht per dag ontvangen. Wat [appellant] verder heeft aangevoerd, geeft geen aanknopingspunten om aan de juistheid van de bezonningsonderzoeken te twijfelen. De raad heeft ook op zitting voldoende toegelicht dat de parkeergarage met erfafscheiding geen invloed zal hebben op het aantal bezonningsuren op de woning en dat deze daarom niet in de bezonningsonderzoeken hoefde te worden meegenomen. De extra bezonning zal voornamelijk vallen op de rechterbovenkant van de achtergevel van de woning van [appellant], wat hoger gelegen is dan de hoogte die de parkeergarage en de erfafscheiding ingevolge de planregels tezamen mogen hebben.       
    Het betoog slaagt niet.
    Overlast bouwfase
    7.       [appellant] betoogt dat de bouw van de woningen voor veel overlast zal zorgen. Dit gaat niet over het plan zelf maar over de uitvoering daarvan. Uitvoeringsaspecten kunnen in deze procedure niet aan de orde komen. De Afdeling bespreekt deze beroepsgrond daarom niet inhoudelijk.
    Conclusie
    8.       Het beroep is ongegrond.
    9.       De raad hoeft geen proceskosten te vergoeden.
    Beslissing
    De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
    verklaart het beroep ongegrond.
    Aldus vastgesteld door mr. C.C.W. Lange, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. R.I.Y. Lap, griffier.
    w.g. Lange
    lid van de enkelvoudige kamer
    w.g. Lap
    griffier
    Uitgesproken in het openbaar op 4 maart 2026
    288-1176
     
    BIJLAGE
     
    Bestemmingsplan "Te Werve Oost"
    Artikel 7.2.1 Hoofdgebouwen
    Ten aanzien van de in lid 7.1 bedoelde gronden gelden voor hoofdgebouwen de volgende bouwregels:
    […]
    f.       in afwijking van het bepaalde onder a mogen ter plaatse van de aanduiding 'parkeergarage ondergrondse en/of halfverdiepte parkeergarages tevens buiten het bouwvlak worden gerealiseerd, met dien verstande dat:
    1.       de parkeergarage uit maximaal één bouwlaag beneden maaiveld mag bestaan; en
    2.       de bouwhoogte van halfverdiepte parkeergarages ten hoogste 1,5 meter bedragen.
    Artikel 7.2.4 Overige bouwwerken
    Ten aanzien van de in lid 7.1 bedoelde gronden gelden voor overige bouwwerken de volgende bouwregels:
    a.       indien de maximum bouwhoogte van het hoofdgebouw, als bedoeld in lid 7.2.1 sub c, is bereikt, dan mag ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van tuin - daktuin' de bouwhoogte worden overschreden ten behoeve van overige bouwwerken, waarbij de bouwhoogte van het overige bouwwerk - gemeten vanaf de dakrand - bedraagt:
    […]
    2.       maximaal 2 meter voor erf- en terreinafscheidingen met dien verstande dat op een afstand van meer dan 2 meter uit de gevel van het hoofdgebouw, de bouwhoogte van de erfafscheiding ten hoogste 1 meter mag bedragen waarbij de bouwhoogte in afwijking van lid 2.3 wordt gemeten vanaf de bovenzijde van het platte dak;
    […]