Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2024-04-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2023‒2024
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 550
 K
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) voor het jaar 2024 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 15 april 2024
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Artikel 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K).
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Defensie,
 
 K.H. Ollongren
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 
 De voorliggende eerste suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de ontwerpbegroting 2024 van hoofdstuk K van de begroting van het Rijk.
 
 In deze eerste suppletoire begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds zijn de besluiten van het kabinet uit de Voorjaarsnotabesluitvorming verwerkt. Deze suppletoire wet dient dan ook in samenhang te worden gezien met de Voorjaarsnota. Als gevolg hiervan wordt het Defensiematerieelbegrotingsfonds (DMF) 2024 met € 1.113,1 miljoen verlaagd tot € 9.810,6 miljoen. De begroting is naar beneden bijgesteld omdat budget uit 2024 doorgeschoven wordt naar latere jaren. Het ministerie van Defensie spant zich tot het uiterste in om de voor 2024 op de Defensiebegroting beschikbare middelen tot besteding te laten komen. Desalniettemin is het, onder meer gezien de huidige grillige mondiale defensiemarkt en krapte op de arbeidsmarkt, niet mogelijk om alle projecten conform planning uit te voeren. Derhalve worden de uitgaven in een meer realistisch ritme gezet. De investeringsmiddelen die niet in 2024 uitgegeven kunnen worden blijven beschikbaar voor Defensie en zullen zo snel mogelijk alsnog besteed worden.
 Het kabinet heeft besloten € 500 miljoen in 2028 toe te voegen aan de defensiebegroting. Deze middelen worden vanaf 2030 structureel verwerkt (in het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K)). De extra middelen worden besteed aan het versterken van de luchtverdediging en aan munitie voor de eigen krijgsmacht. De oorlog in Oekraïne heeft aangetoond dat luchtverdediging van levensbelang is. Ook voor de verdediging van het NAVO-bondgenootschap is luchtverdediging een absolute prioriteit. Nederland geeft daarom gehoor aan de vraag van de NAVO om hier met voorrang in te investeren. Gelet op de huidige situatie is ook de urgentie om onze munitievoorraden versneld verder aan te vullen groot. Dit aanvullende budget stelt Defensie in staat om nu reeds verplichtingen aan te gaan en de industrie duidelijkheid te geven.
 In paragraaf 2.1 wordt de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de ontwerpbegroting uiteengezet. Vervolgens wordt in paragraaf 2.2 een overzicht weergegeven met de belangrijkste ontvangsten- en uitgavenmutaties. Afsluitend is in paragraaf 2.3 per artikel een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid en de uitgaven- en ontvangstenmutaties. In aansluiting op de ontwerpbegrotingen en de Voorjaarsnota worden vanaf 2024 ook de mutaties voor het jaar t+5 opgenomen in de tabel budgettaire gevolgen van beleid van de 1ste suppletoire begroting. Dit betreft de extrapolatie van de begroting – het toevoegen van het jaar t+5 – en vervolgens de mutaties tot en met t+5 die tijdens de voorjaarsbesluitvorming zijn verwerkt.
 Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 De toelichtingen op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat verplichtingen dit jaar worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.
 De eerste suppletoire begroting geeft een totaaloverzicht van financiële afwijkingen ten opzichte van de ontwerpbegroting van het DMF en wordt tegelijk met de Voorjaarsnota ingediend en uiterlijk 1 juni gepubliceerd. Jaarlijks worden het DPO en de DPO-Afwijkingsrapportage aan de Kamer aangeboden. Deze rapportages geven een overzicht van alle materieel-, vastgoed- en IT-projecten met een investeringsbedrag van meer dan € 50,0 miljoen in onderzoek en realisatie. Gelet op het commercieel vertrouwelijke karakter van een aantal projecten wordt voor deze projecten slechts een bandbreedte van het projectbudget.
 
 
 
 2
 Het beleid
 
 
 
 2.1
 Voorstel van wet
 
 Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de uitgavenbegroting 2024 van het Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) ten opzichte van de vastgestelde begroting met een bedrag van € 1.113,1 miljoen te verlagen en het ontvangstenbudget met € 1.112,1 miljoen te verlagen. Dit leidt voor het Defensiematerieelbegrotingsfonds tot een uitgavenbudget van € 9.810,6 miljoen en een ontvangstenbudget van € 9.811,5 miljoen. Met de eerste suppletoire begroting 2024 wordt voorgesteld de aan te gane verplichtingen te laten stijgen met € 1.382,6 miljoen tot € 14.992,3 miljoen. De cijfermatige aansluiting ten opzichte van de ontwerpbegroting 2024 is als volgt:
 
 Uitgaven (in duizend euro)
 
 
 
 
 
 
 Stand vastgestelde begroting 2024
 
 
 € 10.923.657
 
 
 
 
 
 
 Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2024
 
 
 ‒ € 1.113.064
 
 
 
 
 Stand begroting Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) in de voorjaarsnota 2023
 
 
 € 9.810.593
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten (in duizend euro)
 
 
 
 
 
 
 Stand vastgestelde begroting 2024
 
 
 € 10.923.657
 
 
 
 
 
 
 Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2024
 
 
 ‒ € 1.112.147
 
 
 
 
 Stand begroting Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) in de voorjaarsnota 2023
 
 
 € 9.811.510
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.2
 Ontvangsten- en uitgavenmutaties
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties 2024 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Omschrijving
 
 
 Artikelen
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Prijsbijstelling DMF
 
 
 7, 8
 
 
 322.136
 
 
 
 
 2
 
 
 Eindejaarsmarge
 
 
 7, 8
 
 
 695.530
 
 
 
 
 3
 
 
 Kasschuif investeringen
 
 
 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
 
 
 ‒ 2.100.000
 
 
 
 
 4
 
 
 IT diversen
 
 
 6, 7
 
 
 35.000
 
 
 
 
 5
 
 
 Valuta
 
 
 1, 7
 
 
 ‒ 33.621
 
 
 
 
 6
 
 
 Interdepartementale budgetoverhevelingen
 
 
 1, 2, 3, 6, 7
 
 
 6.136
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 ‒ 27.639
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting belangrijkste mutaties
 
 
 1.
 
 Prijsbijstelling
 
 
 In totaal wordt € 322,1 miljoen aan prijsbijstelling toegevoegd aan het DMF.
 
 
 2.
 
 Eindejaarsmarge
 
 Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2023 van € 695,5 miljoen.
 
 
 3.
 
 Kasschuif investeringen
 
 De middelen voor deze investeringen worden vanuit 2024 naar latere jaren geschoven. Het ministerie van Defensie spant zich tot het uiterste in om de voor 2024 op de Defensiebegroting beschikbare middelen tot besteding te laten komen. Desalniettemin is het, onder meer gezien de huidige grillige mondiale defensiemarkt en krapte op de arbeidsmarkt, niet mogelijk om alle projecten conform planning uit te voeren. Derhalve worden de uitgaven in een meer realistisch ritme gezet. De investeringsmiddelen die niet in 2024 uitgegeven kunnen worden blijven beschikbaar voor Defensie en zullen zo snel mogelijk alsnog besteed worden.
 Van de kasschuif wordt € 500 miljoen in 2029 toegevoegd. Deze middelen worden na de meerjarenperiode vanaf 2030 structureel in de begroting verwerkt ten behoeve van de aanschaf van munitie en luchtverdediging. 
 
 
 4.
 
 IT diversen
 
 Het betreft een verhoging van € 35 miljoen en bestaat uit drie verschillende componenten. De eerste bedraagt € 17 miljoen extra kosten voor een nieuw software contract ten behoeve van COMMIT voor onder andere een hoger beveiligingsniveau. De tweede bedraagt € 15 miljoen en bestaat uit extra kosten als gevolg van dataverbruik buiten de Europese Unie. De laatste en derde bedraagt € 3 miljoen en bestaat uit inkoop van extra satellietcapaciteit. 
 
 
 5.
 
 Valuta
 
 Jaarlijks worden op basis van het Centraal Economisch Plan van het Centraal Planbureau de effecten van de wisselkoersmutaties verwerkt op het DMF.
 
 
 6.
 
 Interdepartementale budgetoverhevelingen
 
 Een aantal ministeries heeft budget overgeheveld naar Defensie voor het uitvoeren van activiteiten. Een deel daarvan is toegevoegd aan het DMF. Het betreft onder meer een bijdrage (€ 9,7 miljoen) van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat ten behoeve van Groeifondsproject POLARIS voor ontwikkeling van radartechnologie. Daarnaast draagt Defensie ook bij aan projecten van andere departementen, zoals een bijdrage aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor gezamenlijke eenheden. Per saldo komen de budgetoverhevelingen € 6,1 miljoen hoger uit dan begroot in de Ontwerpbegroting 2024.
 
 
 
 
 
 2.3
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Beleidsartikel 1 Defensiebreed Materieel
 
 
 Artikel 1 Defensiebreed Materieel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.477.899
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 1.677.899
 
 
 
 
 12.795
 
 
 
 
 1.690.694
 
 
 
 
 ‒ 557.758
 
 
 
 
 17.197
 
 
 
 
 ‒ 37.390
 
 
 
 
 ‒ 142.061
 
 
 
 
 101.684
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.889.353
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 2.089.353
 
 
 
 
 ‒ 123.959
 
 
 
 
 1.965.394
 
 
 
 
 ‒ 141.789
 
 
 
 
 ‒ 10.036
 
 
 
 
 ‒ 90.096
 
 
 
 
 ‒ 130.036
 
 
 
 
 ‒ 48.120
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.11
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 1.101.158
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 1.301.158
 
 
 
 
 43.093
 
 
 
 
 1.344.251
 
 
 
 
 ‒ 368.711
 
 
 
 
 200.739
 
 
 
 
 91.254
 
 
 
 
 ‒ 10.656
 
 
 
 
 116.352
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.101.158
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 1.301.158
 
 
 
 
 43.093
 
 
 
 
 1.344.251
 
 
 
 
 ‒ 368.711
 
 
 
 
 200.739
 
 
 
 
 91.254
 
 
 
 
 ‒ 10.656
 
 
 
 
 116.352
 
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 226.844
 
 
 200.000
 
 
 426.844
 
 
 ‒ 299.726
 
 
 127.118
 
 
 ‒ 168.272
 
 
 ‒ 187.807
 
 
 ‒ 169.773
 
 
 ‒ 167.304
 
 
 42.896
 
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 874.314
 
 
 0
 
 
 874.314
 
 
 342.819
 
 
 1.217.133
 
 
 ‒ 200.439
 
 
 388.546
 
 
 261.027
 
 
 156.648
 
 
 73.456
 
 
 
 
 
 1.12
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 517.237
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 517.237
 
 
 
 
 38.453
 
 
 
 
 555.690
 
 
 
 
 7.729
 
 
 
 
 7.349
 
 
 
 
 5.832
 
 
 
 
 7.832
 
 
 
 
 8.381
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 517.237
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 517.237
 
 
 
 
 38.453
 
 
 
 
 555.690
 
 
 
 
 7.729
 
 
 
 
 7.349
 
 
 
 
 5.832
 
 
 
 
 7.832
 
 
 
 
 8.381
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding Materieel
 
 
 517.237
 
 
 0
 
 
 517.237
 
 
 38.453
 
 
 555.690
 
 
 7.729
 
 
 7.349
 
 
 5.832
 
 
 7.832
 
 
 8.381
 
 
 
 
 
 1.13
 
 
 
 
 Kennis en Innovatie
 
 
 
 
 152.123
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 152.123
 
 
 
 
 60.446
 
 
 
 
 212.569
 
 
 
 
 ‒ 12.054
 
 
 
 
 ‒ 30.863
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 14.671
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 152.123
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 152.123
 
 
 
 
 60.446
 
 
 
 
 212.569
 
 
 
 
 ‒ 12.054
 
 
 
 
 ‒ 30.863
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 14.671
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten
 
 
 94.687
 
 
 0
 
 
 94.687
 
 
 ‒ 47.923
 
 
 46.764
 
 
 ‒ 83.438
 
 
 ‒ 84.936
 
 
 ‒ 84.773
 
 
 ‒ 77.571
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 
 
 
 Technologieontwikkeling
 
 
 46.508
 
 
 0
 
 
 46.508
 
 
 34.165
 
 
 80.673
 
 
 9.311
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Kennisgebruik
 
 
 3.744
 
 
 0
 
 
 3.744
 
 
 450
 
 
 4.194
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Kort Cyclische Innovatie
 
 
 7.184
 
 
 0
 
 
 7.184
 
 
 73.754
 
 
 80.938
 
 
 62.073
 
 
 45.073
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 
 
 
 1.16
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 118.835
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 118.835
 
 
 
 
 ‒ 265.951
 
 
 
 
 ‒ 147.116
 
 
 
 
 231.247
 
 
 
 
 ‒ 187.261
 
 
 
 
 ‒ 174.309
 
 
 
 
 ‒ 112.541
 
 
 
 
 ‒ 159.980
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 118.835
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 118.835
 
 
 
 
 ‒ 265.951
 
 
 
 
 ‒ 147.116
 
 
 
 
 231.247
 
 
 
 
 ‒ 187.261
 
 
 
 
 ‒ 174.309
 
 
 
 
 ‒ 112.541
 
 
 
 
 ‒ 159.980
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 118.835
 
 
 0
 
 
 118.835
 
 
 ‒ 265.951
 
 
 ‒ 147.116
 
 
 231.247
 
 
 ‒ 187.261
 
 
 ‒ 174.309
 
 
 ‒ 112.541
 
 
 ‒ 159.980
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 73.827
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 73.827
 
 
 
 
 6.000
 
 
 
 
 79.827
 
 
 
 
 12.000
 
 
 
 
 ‒ 6.000
 
 
 
 
 ‒ 6.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 71 % juridisch verplicht en 29 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de verplichtingen
 De verplichtingen voor Defensiebreed materieel zijn per saldo met € 12,8 miljoen naar boven bijgesteld. Het betreft een optelsom van opwaartse en neerwaartse bijstellingen bij de instrumenten. Bij Kennis en Innovatie heeft dat onder andere te maken met het uitvoeren van kort cyclische activiteiten. Bij verwerving heeft dit te maken met projecten die overgaan naar een andere fase, zoals de Vervanging Medium Utility Helicopter, en doordat projectbudgetten in de juiste jaren zijn gezet in lijn met actuele verwachte realisatiemomenten. Tot slot betreft het de overheveling van verplichtingen uit 2023 die in dat jaar niet zijn aangegaan.
 Toelichting op de uitgaven
 Verwerving
 Verwerving: voorbereidingsfase
 Het budget voor de projecten in de voorbereidingsfase wordt met € 299,7 miljoen verlaagd. Deze verlaging wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er projectbudget wordt geschoven naar andere jaren om aan te sluiten bij de actuele inzichten over de verwachte realisatiemomenten. Dit komt onder andere door langere doorlooptijden voor het afsluiten van contracten en levertijden ten gevolge van de huidige marktomstandigheden.
 Tevens is er projectbudget overgeheveld naar de onderzoeks- of realisatiefase. Voorbeelden hiervan zijn Waterbarrière Nieuwe Haven, Medium Utility Helicopter en Strategic Aeromedical Evacuation SAE.
 Verwerving: realisatiefase
 De realisatiefase van Defensiebreed materieel is met € 342,8 miljoen naar boven bijgesteld. Dit is enerzijds een gevolg van het toevoegen van budget dat in 2023 niet tot realisatie is gekomen (€ 459,0 miljoen), voor onder andere Verwerving Beleidskader Inzetvoorraden Conventionele Munitie (BKI) en het project Defensiebrede Vervanging Wielvoertuigen (DVOW), het overhevelen van budget naar de realisatiefase (€ 104,8 miljoen), waaronder de projecten Waterbarrière Nieuwe Haven, Medium Utility Helicopter en Strategic Aeromedical Evacuation SAE. Anderzijds is dit een gevolg van het verwerken van kasschuiven waarmee de projecten in het juiste kasritme zijn gezet(-/- € 168,0 miljoen), zoals het programma Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen, het project BKI conventionele munitie en de herschikking van het wissellaadsysteem oplegcombinatie.
 Instandhouding
 Het instandhoudingsbudget is per saldo met € 38,5 miljoen gestegen. Dit is grotendeels een gevolg van het toevoegen van budget dat in 2023 niet tot realisatie is gekomen (€ 33,9 miljoen). Het betreft uitgaven van het Munitiebedrijf voor de PATRIOT (Phased Array Tracking radar to Intercept On Target) raketten. Daar is het PATRIOT Advanced Capability (PAC)-3 missile recertificeringsprogramma van € 27,5 mln van 2023 naar 2024 geschoven. Het restant betreft diverse overige mutaties.
 Kennis en Innovatie
 Het budget voor Kennis en Innovatie is met € 60,4 miljoen gestegen. De verhoging wordt voornamelijk veroorzaakt door het versterken en formaliseren van de diverse innovatiecentra binnen Defensie met € 55,0 miljoen.
 Over-/ onderprogrammering
 Op het DMF wordt gewerkt met overprogrammering. Als gevolg van de mutaties die op dit artikel plaatsvinden, wordt ook de overprogrammering aangepast. Hiermee blijft de omvang van de overprogrammering binnen de overeengekomen grens van 30%.
 
 
 
 Beleidsartikel 2 Maritiem Materieel
 
 
 Artikel 2 Maritiem Materieel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 5.402.527
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.402.527
 
 
 
 
 ‒ 464.199
 
 
 
 
 4.938.328
 
 
 
 
 555.194
 
 
 
 
 955.824
 
 
 
 
 42.643
 
 
 
 
 397.712
 
 
 
 
 ‒ 232.887
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.482.684
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.482.684
 
 
 
 
 ‒ 232.573
 
 
 
 
 1.250.111
 
 
 
 
 ‒ 212.955
 
 
 
 
 224.763
 
 
 
 
 146.826
 
 
 
 
 126.408
 
 
 
 
 ‒ 24.781
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.11
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 1.216.079
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.216.079
 
 
 
 
 966
 
 
 
 
 1.217.045
 
 
 
 
 235.866
 
 
 
 
 368.175
 
 
 
 
 ‒ 101.664
 
 
 
 
 176.426
 
 
 
 
 ‒ 361.143
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.216.079
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.216.079
 
 
 
 
 966
 
 
 
 
 1.217.045
 
 
 
 
 235.866
 
 
 
 
 368.175
 
 
 
 
 ‒ 101.664
 
 
 
 
 176.426
 
 
 
 
 ‒ 361.143
 
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 157.033
 
 
 0
 
 
 157.033
 
 
 ‒ 153.509
 
 
 3.524
 
 
 ‒ 175.558
 
 
 109.770
 
 
 ‒ 472.935
 
 
 ‒ 381.457
 
 
 ‒ 622.096
 
 
 
 
 
 Verwerving: onderzoeksfase
 
 
 332.866
 
 
 0
 
 
 332.866
 
 
 ‒ 331.728
 
 
 1.138
 
 
 ‒ 305.554
 
 
 ‒ 441.738
 
 
 ‒ 562.758
 
 
 ‒ 500.313
 
 
 ‒ 568.970
 
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 726.180
 
 
 0
 
 
 726.180
 
 
 486.203
 
 
 1.212.383
 
 
 716.978
 
 
 700.143
 
 
 934.029
 
 
 1.058.196
 
 
 829.923
 
 
 
 
 
 2.12
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 228.896
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 228.896
 
 
 
 
 46.095
 
 
 
 
 274.991
 
 
 
 
 16.037
 
 
 
 
 ‒ 28.016
 
 
 
 
 14.223
 
 
 
 
 6.421
 
 
 
 
 ‒ 9.718
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 228.896
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 228.896
 
 
 
 
 46.095
 
 
 
 
 274.991
 
 
 
 
 16.037
 
 
 
 
 ‒ 28.016
 
 
 
 
 14.223
 
 
 
 
 6.421
 
 
 
 
 ‒ 9.718
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding Materieel
 
 
 228.896
 
 
 0
 
 
 228.896
 
 
 46.095
 
 
 274.991
 
 
 16.037
 
 
 ‒ 28.016
 
 
 14.223
 
 
 6.421
 
 
 ‒ 9.718
 
 
 
 
 
 2.16
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 37.709
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 37.709
 
 
 
 
 ‒ 279.634
 
 
 
 
 ‒ 241.925
 
 
 
 
 ‒ 464.858
 
 
 
 
 ‒ 115.396
 
 
 
 
 234.267
 
 
 
 
 ‒ 56.439
 
 
 
 
 346.080
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 37.709
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 37.709
 
 
 
 
 ‒ 279.634
 
 
 
 
 ‒ 241.925
 
 
 
 
 ‒ 464.858
 
 
 
 
 ‒ 115.396
 
 
 
 
 234.267
 
 
 
 
 ‒ 56.439
 
 
 
 
 346.080
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 37.709
 
 
 0
 
 
 37.709
 
 
 ‒ 279.634
 
 
 ‒ 241.925
 
 
 ‒ 464.858
 
 
 ‒ 115.396
 
 
 234.267
 
 
 ‒ 56.439
 
 
 346.080
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 9.684
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9.684
 
 
 
 
 9.670
 
 
 
 
 19.354
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 42 % juridisch verplicht en 58 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de verplichtingen
 De verplichtingen voor maritiem materieel zijn per saldo met € 464,2 miljoen naar beneden bijgesteld. Dit is grotendeels het gevolg van de onder verwerving opgenomen toelichtingen en kleinere overige mutaties. Het verplichtingenbudget voor de Multipurpose fregatten (M-fregatten) en Vervanging Onderzeeboten is van de onderzoeksfase overgeheveld naar de realisatiefase.
 Toelichting op de uitgaven
 Verwerving
 Verwerving: voorbereidingsfase
 Het budget voor de projecten in de voorbereidingsfase is met de eerste suppletoire begroting met € 153,5 miljoen verlaagd.
 Deze verlaging wordt voornamelijk veroorzaakt, doordat projectbudget is overgeheveld naar de onderzoeks- of realisatiefase. Dat geldt bijvoorbeeld voor het langer doorvaren van de Luchtverdedigings- en commandofregatten (LCF-fregatten), het langer instandhouden van de Walrusklasse onderzeeboten en de Intelligence, Surveillance and Reconnaissance (ISR)-capaciteit Noordzee.
 Ook wordt er projectbudget in de juiste jaren gezet om aan te sluiten bij de actuele inzichten over de verwachte realisatiemomenten. Dit komt onder andere door langere doorlooptijden voor het afsluiten van contracten en levertijden ten gevolge van de huidige marktomstandigheden.
 Verwerving: onderzoeksfase
 Het budget voor de projecten in de onderzoeksfase is met de eerste suppletoire begroting met € 331,7 miljoen verlaagd.
 Deze verlaging wordt voornamelijk veroorzaakt, doordat projectbudget voor de Multipurposefregatten (M-fregatten) en Vervanging Onderzeeboten is overgeheveld naar de realisatiefase.
 Verwerving: realisatiefase
 De realisatiefase van Maritiem materieel is met € 486,2 miljoen verhoogd. Dit is enerzijds een gevolg van het toevoegen van budget dat in 2023 niet tot realisatie is gekomen (€ 244,4 miljoen) zoals bij de projecten ESSM Block 2 en Vervanging MK46 Lightweight Torpedo, het overhevelen van budget naar de realisatiefase (€ 667,0 miljoen) voor onder andere de Vervanging M-Fregatten en de Vervanging Onderzeeboten. Anderzijds is dit een gevolg van het verwerken van kasschuiven uit het Defensie Lifecycle Plan, waarmee de projecten in het juiste kasritme zijn gezet (-/- € 413,5 miljoen). Dit betreft onder andere het project Future Littoral All-Terrain Mobility Band Vagn (FLATM BV), het project vervanging Hulpvaartuigen en ESSM Block 2. Het restant betreft diverse overige mutaties (-/- € 14,0 miljoen).
 Instandhouding
 Voor de Instandhoudingsopgaven is het budget per saldo met € 46,1 miljoen gestegen. Dit is het gevolg van het toevoegen van budget (€ 20,0 miljoen) uit de Defensiebegroting artikel 2 omdat onderhoudswerkzaamheden vanwege personele ondervulling worden uitbesteed. Het restant betreft een overboeking uit de verwervingsvoorbereidingsfase en diverse kleinere mutaties.
 Over-/ onderprogrammering
 Op het DMF wordt gewerkt met overprogrammering. Als gevolg van de mutaties die op dit artikel plaatsvinden, wordt ook de overprogrammering aangepast. Hiermee blijft de omvang van de overprogrammering binnen de overeengekomen grens van 30%. Daarnaast is het, gelet op de druk op de Defensie- en arbeidsmarkt, onzeker of alle beschikbare middelen in 2024 tot besteding komen. Om die reden is besloten een deel van het budget over meerdere jaren te spreiden.
 
 
 
 Beleidsartikel 3 Land Materieel
 
 
 Artikel 3 Land Materieel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.508.189
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.508.189
 
 
 
 
 1.299.991
 
 
 
 
 2.808.180
 
 
 
 
 ‒ 986.743
 
 
 
 
 37.802
 
 
 
 
 150.142
 
 
 
 
 ‒ 7.690
 
 
 
 
 510.358
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.969.225
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.969.225
 
 
 
 
 ‒ 251.766
 
 
 
 
 1.717.459
 
 
 
 
 ‒ 267.676
 
 
 
 
 498.092
 
 
 
 
 27.371
 
 
 
 
 91.712
 
 
 
 
 ‒ 58.797
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.11
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 1.602.776
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.602.776
 
 
 
 
 ‒ 297.420
 
 
 
 
 1.305.356
 
 
 
 
 ‒ 764.185
 
 
 
 
 597.091
 
 
 
 
 434.343
 
 
 
 
 258.749
 
 
 
 
 ‒ 14.644
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.602.776
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.602.776
 
 
 
 
 ‒ 297.420
 
 
 
 
 1.305.356
 
 
 
 
 ‒ 764.185
 
 
 
 
 597.091
 
 
 
 
 434.343
 
 
 
 
 258.749
 
 
 
 
 ‒ 14.644
 
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 453.910
 
 
 0
 
 
 453.910
 
 
 ‒ 406.674
 
 
 47.236
 
 
 ‒ 570.834
 
 
 221.633
 
 
 ‒ 30.258
 
 
 4.103
 
 
 40.000
 
 
 
 
 
 Verwerving: onderzoeksfase
 
 
 7.439
 
 
 0
 
 
 7.439
 
 
 ‒ 7.439
 
 
 0
 
 
 ‒ 27.241
 
 
 ‒ 176.585
 
 
 ‒ 149.864
 
 
 ‒ 121.775
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 1.141.427
 
 
 0
 
 
 1.141.427
 
 
 116.693
 
 
 1.258.120
 
 
 ‒ 166.110
 
 
 552.043
 
 
 614.465
 
 
 376.421
 
 
 ‒ 54.644
 
 
 
 
 
 3.12
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 364.417
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 364.417
 
 
 
 
 9.287
 
 
 
 
 373.704
 
 
 
 
 3.903
 
 
 
 
 5.572
 
 
 
 
 5.900
 
 
 
 
 25.586
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 364.417
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 364.417
 
 
 
 
 9.287
 
 
 
 
 373.704
 
 
 
 
 3.903
 
 
 
 
 5.572
 
 
 
 
 5.900
 
 
 
 
 25.586
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding Materieel
 
 
 364.417
 
 
 0
 
 
 364.417
 
 
 9.287
 
 
 373.704
 
 
 3.903
 
 
 5.572
 
 
 5.900
 
 
 25.586
 
 
 5.591
 
 
 
 
 
 3.16
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 2.032
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.032
 
 
 
 
 36.367
 
 
 
 
 38.399
 
 
 
 
 492.606
 
 
 
 
 ‒ 104.571
 
 
 
 
 ‒ 412.872
 
 
 
 
 ‒ 192.623
 
 
 
 
 ‒ 49.744
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 2.032
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.032
 
 
 
 
 36.367
 
 
 
 
 38.399
 
 
 
 
 492.606
 
 
 
 
 ‒ 104.571
 
 
 
 
 ‒ 412.872
 
 
 
 
 ‒ 192.623
 
 
 
 
 ‒ 49.744
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 2.032
 
 
 0
 
 
 2.032
 
 
 36.367
 
 
 38.399
 
 
 492.606
 
 
 ‒ 104.571
 
 
 ‒ 412.872
 
 
 ‒ 192.623
 
 
 ‒ 49.744
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 62 % juridisch verplicht en 38 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de verplichtingen
 De verplichtingen voor land materieel zijn per saldo met € 1,3 miljard naar boven bijgesteld. Dit heeft grotendeels te maken met verplichtingen uit 2023 die in dat jaar niet zijn aangegaan. Daarnaast zijn de verplichtingen in lijn gebracht met actuele inzichten over de verwachte realisatiemomenten en heeft het versnellen van de aankoop van munitie een opwaartse bijstelling teweeggebracht.
 Toelichting op de uitgaven
 Verwerving
 Verwerving: voorbereidingsfase
 Het budget voor de projecten in de voorbereidingsfase wordt met € 406,7 miljoen verlaagd. Deze verlaging wordt vooral veroorzaakt, doordat er projectbudget wordt geschoven naar andere jaren om aan te sluiten bij de actuele inzichten over de verwachte realisatiemomenten. Dit komt onder andere door langere doorlooptijden voor het afsluiten van contracten en levertijden ten gevolge van de huidige marktomstandigheden.
 Tevens is er projectbudget overgeheveld naar de onderzoeks- of realisatiefase. Dit geldt bijvoorbeeld voor het project Versterken vuursteun en het opheffen van het Single Service Management (SSM) vuursteuncapaciteit en de mortiercapaciteit.
 Verwerving: realisatiefase
 De realisatiefase van verwerving landmaterieel is met € 116,7 miljoen verhoogd. Dit is enerzijds een gevolg van het verwerken van kasschuiven waarmee de projecten in het juiste kasritme zijn gezet, zoals de projecten Verlenging levensduur Patriot en de Midlife Update (MLU) voor het wapensysteem Infanterie gevechtsvoertuig (IGV) CV9035NL. Anderzijds is het een gevolg van het toevoegen van budget dat in 2023 niet tot realisatie is gekomen (€ 83,5 miljoen). Dit betreft onder andere het project Verwerving Beleidskader Inzetvoorraden Conventionele Munitie Land (BKI) en het project Verwerving Grootpantserwielvoertuig Boxer. Het restant betreft diverse overige mutaties.
 Instandhouding
 Het budget voor de instandhouding van materieel is per saldo gestegen met € 9,3 miljoen. Dit bestaat grotendeels uit € 6,8 miljoen aan middelen die niet tot uitgaven zijn gekomen in 2023. Het restant wordt verklaard door een aantal kleinere mutaties.
 Over-/ onderprogrammering
 Op het DMF wordt gewerkt met overprogrammering. Als gevolg van de mutaties die op dit artikel plaatsvinden, wordt ook de overprogrammering aangepast. Hiermee blijft de omvang van de overprogrammering binnen de overeengekomen grens van 30%.
 
 
 
 Beleidsartikel 4 Lucht Materieel
 
 
 Artikel 4 Lucht Materieel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.357.939
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.357.939
 
 
 
 
 778.462
 
 
 
 
 3.136.401
 
 
 
 
 ‒ 22.862
 
 
 
 
 283.303
 
 
 
 
 ‒ 492.646
 
 
 
 
 ‒ 82.167
 
 
 
 
 70.666
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.568.092
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.568.092
 
 
 
 
 ‒ 594.617
 
 
 
 
 1.973.475
 
 
 
 
 ‒ 59.095
 
 
 
 
 274.861
 
 
 
 
 119.649
 
 
 
 
 73.213
 
 
 
 
 50.870
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.11
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 2.130.721
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.130.721
 
 
 
 
 ‒ 303.260
 
 
 
 
 1.827.461
 
 
 
 
 81.988
 
 
 
 
 421.351
 
 
 
 
 ‒ 175.427
 
 
 
 
 192.772
 
 
 
 
 191.247
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.130.721
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.130.721
 
 
 
 
 ‒ 303.260
 
 
 
 
 1.827.461
 
 
 
 
 81.988
 
 
 
 
 421.351
 
 
 
 
 ‒ 175.427
 
 
 
 
 192.772
 
 
 
 
 191.247
 
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 315.740
 
 
 0
 
 
 315.740
 
 
 ‒ 235.532
 
 
 80.208
 
 
 ‒ 54.350
 
 
 203.744
 
 
 ‒ 372.430
 
 
 ‒ 99.344
 
 
 ‒ 140.037
 
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 1.814.981
 
 
 0
 
 
 1.814.981
 
 
 ‒ 67.728
 
 
 1.747.253
 
 
 136.338
 
 
 217.607
 
 
 197.003
 
 
 292.116
 
 
 331.284
 
 
 
 
 
 4.12
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 437.371
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 437.371
 
 
 
 
 11.816
 
 
 
 
 449.187
 
 
 
 
 10.711
 
 
 
 
 12.489
 
 
 
 
 ‒ 4.646
 
 
 
 
 ‒ 8.015
 
 
 
 
 16.135
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 437.371
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 437.371
 
 
 
 
 11.816
 
 
 
 
 449.187
 
 
 
 
 10.711
 
 
 
 
 12.489
 
 
 
 
 ‒ 4.646
 
 
 
 
 ‒ 8.015
 
 
 
 
 16.135
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding Materieel
 
 
 437.371
 
 
 0
 
 
 437.371
 
 
 11.816
 
 
 449.187
 
 
 10.711
 
 
 12.489
 
 
 ‒ 4.646
 
 
 ‒ 8.015
 
 
 16.135
 
 
 
 
 
 4.16
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 303.173
 
 
 
 
 ‒ 303.173
 
 
 
 
 ‒ 151.794
 
 
 
 
 ‒ 158.979
 
 
 
 
 299.722
 
 
 
 
 ‒ 111.544
 
 
 
 
 ‒ 156.512
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 303.173
 
 
 
 
 ‒ 303.173
 
 
 
 
 ‒ 151.794
 
 
 
 
 ‒ 158.979
 
 
 
 
 299.722
 
 
 
 
 ‒ 111.544
 
 
 
 
 ‒ 156.512
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 ‒ 303.173
 
 
 ‒ 303.173
 
 
 ‒ 151.794
 
 
 ‒ 158.979
 
 
 299.722
 
 
 ‒ 111.544
 
 
 ‒ 156.512
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 3.769
 
 
 
 
 4.169
 
 
 
 
 1.027
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 100 % juridisch verplicht en 0 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget. Het huidige percentage juridisch verplicht wordt nog nader bezien in samenhang met veranderende leverschema's en indien nodig bij het eerstvolgende begrotingsmoment aangepast.
 Toelichting op de verplichtingen
 De verplichtingen voor lucht materieel zijn per saldo met € 778,5 miljoen naar boven bijgesteld. Dit heeft grotendeels te maken met verplichtingen uit 2023 die in dat jaar niet zijn aangegaan.
 Toelichting op de uitgaven
 Verwerving
 Verwerving: voorbereidingsfase
 Het budget voor de projecten in de voorbereidingsfase wordt met € 235,5 miljoen verlaagd.
 Deze verlaging wordt voornamelijk veroorzaakt door het herschikken van projectbudget naar latere jaren om deze in lijn te brengen met actuele inzichten over realisatiemomenten. Ook heeft er overheveling van projectbudget naar de realisatiefase plaatsgevonden, bijvoorbeeld voor het project Helix.
 Verwerving: realisatiefase
 Het budget voor de verwerving realisatiefase is met € 67,7 miljoen verlaagd. Het betreft een optelsom van neerwaartse en opwaartse bijstellingen. Dit wordt onder andere veroorzaakt door het verwerken van kasschuiven waarmee de projecten in het juiste kasritme zijn gezet, waaronder het project Verwerving F-35. Daarnaast is er budget toegevoegd dat in 2023 niet tot realisatie is gekomen (€ 285,0 miljoen), zoals projecten Apache Remanufacture en Chinook Vervanging en Modernisering. Het restant betreft een deel dat van de voorbereidingsfase is overgeheveld naar de realisatiefase en diverse overige mutaties.
 Instandhouding
 Het instandhoudingsbudget lucht materieel is per saldo met € 11,8 miljoen gestegen. Dit is enerzijds het gevolg van de toevoeging van het Multi Role Tanker Transport (MRTT-) budget van € 30,9 miljoen. Dit budget is vanuit de investeringen (delta-exploitatiereeks) naar het CLSK-deel van lucht materieel overgeheveld. Daartegenover staat dat het budget met € 13,9 miljoen naar beneden is bijgesteld omdat de bijbehorende uitgaven al in 2023 hebben plaatsgevonden en heeft een negatieve bijstelling op het budget plaatsgevonden van € 5,2 miljoen vanwege de gewijzigde wisselkoers van de Amerikaanse dollar en de Zweedse Kroon (CEP wisselkoerscorrectie).
 Over-/ onderprogrammering
 Op het DMF wordt gewerkt met overprogrammering. Als gevolg van de mutaties die op dit artikel plaatsvinden, wordt ook de overprogrammering aangepast. Hiermee blijft de omvang van de overprogrammering binnen de overeengekomen grens van 30%.
 
 
 
 Beleidsartikel 5 Infrastructuur en Vastgoed
 
 
 Artikel 5 Infrastructuur en Vastgoed (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 911.097
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 911.097
 
 
 
 
 53.001
 
 
 
 
 964.098
 
 
 
 
 123.059
 
 
 
 
 449.727
 
 
 
 
 186.959
 
 
 
 
 553.415
 
 
 
 
 647.376
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 982.991
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 982.991
 
 
 
 
 77.691
 
 
 
 
 1.060.682
 
 
 
 
 ‒ 195.946
 
 
 
 
 163.993
 
 
 
 
 ‒ 8.993
 
 
 
 
 ‒ 4.956
 
 
 
 
 250.352
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.11
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 700.815
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 700.815
 
 
 
 
 46.227
 
 
 
 
 747.042
 
 
 
 
 75.483
 
 
 
 
 410.823
 
 
 
 
 156.749
 
 
 
 
 519.727
 
 
 
 
 582.490
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 700.815
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 700.815
 
 
 
 
 46.227
 
 
 
 
 747.042
 
 
 
 
 75.483
 
 
 
 
 410.823
 
 
 
 
 156.749
 
 
 
 
 519.727
 
 
 
 
 582.490
 
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 119.443
 
 
 0
 
 
 119.443
 
 
 ‒ 103.274
 
 
 16.169
 
 
 81.161
 
 
 237.823
 
 
 ‒ 71.888
 
 
 398.589
 
 
 548.222
 
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 581.372
 
 
 0
 
 
 581.372
 
 
 149.501
 
 
 730.873
 
 
 ‒ 5.678
 
 
 173.000
 
 
 228.637
 
 
 121.138
 
 
 34.268
 
 
 
 
 
 5.12
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 456.046
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 456.046
 
 
 
 
 40.083
 
 
 
 
 496.129
 
 
 
 
 41.642
 
 
 
 
 39.492
 
 
 
 
 41.070
 
 
 
 
 42.024
 
 
 
 
 46.186
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 456.046
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 456.046
 
 
 
 
 40.083
 
 
 
 
 496.129
 
 
 
 
 41.642
 
 
 
 
 39.492
 
 
 
 
 41.070
 
 
 
 
 42.024
 
 
 
 
 46.186
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding Infrastructuur
 
 
 456.046
 
 
 0
 
 
 456.046
 
 
 40.083
 
 
 496.129
 
 
 41.642
 
 
 39.492
 
 
 41.070
 
 
 42.024
 
 
 46.186
 
 
 
 
 
 5.15
 
 
 
 
 Onzekerheidsreservering
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 18.700
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 18.700
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 18.700
 
 
 
 
 
 5.16
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 ‒ 173.870
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 173.870
 
 
 
 
 ‒ 8.619
 
 
 
 
 ‒ 182.489
 
 
 
 
 ‒ 313.071
 
 
 
 
 ‒ 286.322
 
 
 
 
 ‒ 206.812
 
 
 
 
 ‒ 566.707
 
 
 
 
 ‒ 397.024
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 ‒ 173.870
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 173.870
 
 
 
 
 ‒ 8.619
 
 
 
 
 ‒ 182.489
 
 
 
 
 ‒ 313.071
 
 
 
 
 ‒ 286.322
 
 
 
 
 ‒ 206.812
 
 
 
 
 ‒ 566.707
 
 
 
 
 ‒ 397.024
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 ‒ 173.870
 
 
 0
 
 
 ‒ 173.870
 
 
 ‒ 8.619
 
 
 ‒ 182.489
 
 
 ‒ 313.071
 
 
 ‒ 286.322
 
 
 ‒ 206.812
 
 
 ‒ 566.707
 
 
 ‒ 397.024
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 28.240
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 28.240
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 28.240
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 83 % juridisch verplicht en 17% beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de verplichtingen
 De verplichtingen voor infrastructuur en vastgoed zijn per saldo met € 53,0 miljoen naar boven bijgesteld. Het betreft een optelsom van opwaartse en neerwaartse bijstellingen bij de instrumenten. Dit is onder andere het gevolg van de onder verwerving toegelichte overhevelingen en verplichtingen uit 2023 die in dat jaar niet zijn aangegaan.
 Toelichting op de uitgaven
 Verwerving
 Verwerving: voorbereidingsfase
 Het budget voor de projecten in de voorbereidingsfase is met de eerste suppletoire begroting met € 103,3 miljoen verlaagd.
 Deze verlaging wordt voornamelijk veroorzaakt, doordat projectbudget is overgeheveld naar de realisatiefase. Dit geldt bijvoorbeeld voor het project Verbeteren legering Defensiebreed fase 2 en Revitalisering Johannes Postkazerne te Havelte. Daarnaast wordt er projectbudget geschoven naar andere jaren om aan te sluiten bij de actuele inzichten over de verwachte realisatiemomenten.
 Verwerving: realisatiefase
 Het budget voor de realisatiefase is per saldo met € 149,5 miljoen verhoogd. Budget wat in 2023 niet tot uitgaven heeft geleid is toegevoegd aan het budget voor 2024 (€ 234,2 miljoen). Daarnaast is budget van de voorbereidingsfase naar de uitvoeringsfase verschoven (€ 58,9 miljoen).
 Voor een aantal projecten is het budget verhoogd. Dit betreft Verbeteren legering Defensiebreed voor € 62,9 miljoen, startbudget PFAS voor € 22,4 miljoen en verdeling budget Programma Concentreren, Vernieuwen, Verduurzamen (CVV) voor € 25,0 miljoen. Dit budget komt gedeeltelijk uit 2023 waar het niet tot realisatie is gekomen. Specifiek voor het project Verbeteren legering Defensiebreed komt het budget uit de voorbereidingsfase naar de realisatiefase.
 De realisatie van een aantal projecten is van 2024 verschoven naar latere jaren en de hiermee samenhangende budgetten schuiven ook mee wat leidt tot een verlaging van het budget (€ 260,6 miljoen). Dit bedrag wordt opgemaakt uit onder andere de projecten Aanpassing Vastgoed en Equipmentcomplex.
 Een aantal andere kleine herschikkingen leidt per saldo tot een verhoging van het budget met € 6,7 miljoen.
 Instandhouding
 Het budget voor de instandhouding van het vastgoed is met € 40,1 miljoen gestegen.
 Budget wat in 2023 niet tot uitgaven heeft geleid is toegevoegd aan het budget voor 2024 (€ 143,4 miljoen). Dit betreft het budget voor instandhouding van vastgoed (€ 78,4 miljoen) en CVV-budget (€ 65 miljoen). De realisatie van een aantal projecten is van 2024 verschoven naar latere jaren en de hiermee samenhangende budgetten schuiven ook mee wat leidt tot een verlaging van het budget (€ 128,4 miljoen). Een aantal andere kleine herschikkingen leidt per saldo tot een verhoging van het budget met € 25 miljoen.
 Over-/ onderprogrammering
 Op het DMF wordt gewerkt met overprogrammering. Als gevolg van de mutaties die op dit artikel plaatsvinden, wordt ook de overprogrammering aangepast. Hiermee blijft de omvang van de overprogrammering binnen de overeengekomen grens van 30%.
 
 
 
 Beleidsartikel 6 IT
 
 
 Artikel 6 IT (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.737.187
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.737.187
 
 
 
 
 ‒ 751.480
 
 
 
 
 985.707
 
 
 
 
 ‒ 234.349
 
 
 
 
 318.167
 
 
 
 
 5.093
 
 
 
 
 278.032
 
 
 
 
 338.454
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.816.435
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.816.435
 
 
 
 
 ‒ 440.985
 
 
 
 
 1.375.450
 
 
 
 
 ‒ 107.356
 
 
 
 
 108.599
 
 
 
 
 191.817
 
 
 
 
 159.528
 
 
 
 
 85.276
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.11
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 1.410.078
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.410.078
 
 
 
 
 ‒ 548.682
 
 
 
 
 861.396
 
 
 
 
 ‒ 188.634
 
 
 
 
 272.419
 
 
 
 
 ‒ 6.743
 
 
 
 
 263.745
 
 
 
 
 268.365
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.410.078
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.410.078
 
 
 
 
 ‒ 548.682
 
 
 
 
 861.396
 
 
 
 
 ‒ 188.634
 
 
 
 
 272.419
 
 
 
 
 ‒ 6.743
 
 
 
 
 263.745
 
 
 
 
 268.365
 
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 619.107
 
 
 0
 
 
 619.107
 
 
 ‒ 573.193
 
 
 45.914
 
 
 ‒ 539.876
 
 
 ‒ 81.679
 
 
 ‒ 264.625
 
 
 97.361
 
 
 201.802
 
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 790.971
 
 
 0
 
 
 790.971
 
 
 24.511
 
 
 815.482
 
 
 351.242
 
 
 354.098
 
 
 257.882
 
 
 166.384
 
 
 66.563
 
 
 
 
 
 6.12
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 555.159
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 555.159
 
 
 
 
 ‒ 33.666
 
 
 
 
 521.493
 
 
 
 
 53.161
 
 
 
 
 48.752
 
 
 
 
 50.805
 
 
 
 
 47.283
 
 
 
 
 46.731
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 555.159
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 555.159
 
 
 
 
 ‒ 33.666
 
 
 
 
 521.493
 
 
 
 
 53.161
 
 
 
 
 48.752
 
 
 
 
 50.805
 
 
 
 
 47.283
 
 
 
 
 46.731
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding IT
 
 
 555.159
 
 
 0
 
 
 555.159
 
 
 ‒ 33.666
 
 
 521.493
 
 
 53.161
 
 
 48.752
 
 
 50.805
 
 
 47.283
 
 
 46.731
 
 
 
 
 
 6.16
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 ‒ 148.802
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 148.802
 
 
 
 
 141.363
 
 
 
 
 ‒ 7.439
 
 
 
 
 28.117
 
 
 
 
 ‒ 212.572
 
 
 
 
 147.755
 
 
 
 
 ‒ 151.500
 
 
 
 
 ‒ 229.820
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 ‒ 148.802
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 148.802
 
 
 
 
 141.363
 
 
 
 
 ‒ 7.439
 
 
 
 
 28.117
 
 
 
 
 ‒ 212.572
 
 
 
 
 147.755
 
 
 
 
 ‒ 151.500
 
 
 
 
 ‒ 229.820
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 ‒ 148.802
 
 
 0
 
 
 ‒ 148.802
 
 
 141.363
 
 
 ‒ 7.439
 
 
 28.117
 
 
 ‒ 212.572
 
 
 147.755
 
 
 ‒ 151.500
 
 
 ‒ 229.820
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 16.769
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 16.769
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 16.769
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In totaal is voor 2024 76 % juridisch verplicht en 24 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
 Toelichting op de verplichtingen
 De verplichtingen voor IT zijn per saldo met € 751,5 miljoen naar beneden bijgesteld. Het betreft een optelsom van opwaartse en neerwaartse bijstellingen bij de instrumenten. Dit is grotendeels het gevolg van de onder verwerving toegelichte overhevelingen, zoals de overgang van projecten naar een andere fase, maar ook van verplichtingen uit 2023 die niet in dat jaar zijn aangegaan. Tevens zijn de verplichtingenstanden van diverse projecten in lijn gebracht met actuele inzichten over de verwachte realisatiemomenten.
 Toelichting op de uitgaven
 Verwerving
 Verwerving: voorbereidingsfase
 Het budget voor de projecten in de voorbereidingsfase wordt met € 573,2 miljoen verlaagd.
 Deze verlaging wordt onder andere veroorzaakt, doordat projectbudget is overgeheveld naar de realisatiefase. Voorbeelden hiervan zijn het project Bouwen fundering data gedreven werken en Data Science (DS) & Artificial Intelligence (AI), Joint Targeting Support Cell, Command and Control (C2) systemen van de luchtmacht en Verduurzamen IT gezondheidszorg.
 Daarnaast wordt er projectbudget geschoven naar andere jaren om aan te sluiten bij de actuele inzichten over de verwachte realisatiemomenten. Dit komt onder andere door beperkte capaciteiten in de ‘voorzien in’-keten en door langere doorlooptijden voor het afsluiten van contracten. In de Defensieorganisatie wordt met het voorzien-in van materieel het proces bedoeld dat loopt van de behoeftestelling tot en met levering van goederen en/of diensten inclusief de nazorg aan de gebruikers. Binnen het voorzien-in proces worden als dat nodig is goederen en/of diensten ingekocht of aanbesteed voor de hele Defensieorganisatie.
 Verwerving: realisatiefase
 Het budget voor de projecten in de realisatiefase van IT materieel is met € 24,5 miljoen naar boven bijgesteld. Dit is enerzijds een gevolg van het toevoegen van budget dat in 2023 niet tot realisatie is gekomen (€ 18,5 miljoen) voor onder andere Maritiem Operationeel Centrum Kustwacht en ERP M&F S/4HANA (Roger) en het overhevelen van budget naar de realisatiefase (€ 152,6 miljoen). Anderzijds is dit een gevolg van het verwerken van kasschuiven waarmee de projecten in het juiste kasritme zijn gezet, zoals het programma Grensverleggende IT (GrIT).
 Instandhouding
 Het instandhoudingsbudget is per saldo met € 33,7 miljoen gedaald. Dit betreft enerzijds de correctie van de delta exploitatie van Datacenter naar het project Grensverleggende IT (GrIT). Anderzijds is er € 32,0 miljoen toegevoegd aan het budget vanwege de extra kosten van het Microsoft contract en extra kosten aan dataverbruik buiten de Europese Unie. Het restant betreft diverse overige mutaties.
 Over-/ onderprogrammering
 Op het DMF wordt gewerkt met overprogrammering. Als gevolg van de mutaties die op dit artikel plaatsvinden, wordt ook de overprogrammering aangepast. Hiermee blijft de omvang van de overprogrammering binnen de overeengekomen grens van 30%. Daarnaast is het, gelet op de druk op de Defensie- en arbeidsmarkt, onzeker of alle beschikbare middelen in 2024 tot besteding komen. Om die reden is besloten een deel van het budget over meerdere jaren te spreiden.
 
 
 
 Beleidsartikel 7 Bijdrage andere begrotingshoofdstukken Rijk
 
 
 Artikel 7 Bijdrage andere begrotingshoofdstukken Rijk (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 10.592.237
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 10.792.237
 
 
 
 
 ‒ 1.827.116
 
 
 
 
 8.965.121
 
 
 
 
 ‒ 668.923
 
 
 
 
 1.592.335
 
 
 
 
 700.775
 
 
 
 
 1.120.842
 
 
 
 
 551.703
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de uitgaven
 Dit begrotingsartikel is technisch van aard. Op dit artikel worden de bijdragen verantwoord die vanuit de reguliere Defensiebegroting (Hoofdstuk X) overgeheveld worden naar het DMF.
 
 
 
 Beleidsartikel 8 Overige uitgaven en ontvangsten
 
 
 Artikel 8 Overige uitgaven en ontvangsten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting t (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 14.877
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.877
 
 
 
 
 454.062
 
 
 
 
 468.939
 
 
 
 
 328.921
 
 
 
 
 326.063
 
 
 
 
 308.201
 
 
 
 
 804.973
 
 
 
 
 296.903
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 14.877
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.877
 
 
 
 
 453.145
 
 
 
 
 468.022
 
 
 
 
 328.921
 
 
 
 
 326.063
 
 
 
 
 308.201
 
 
 
 
 804.973
 
 
 
 
 296.903
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.18
 
 
 
 
 Nader te wijzen uitgaven
 
 
 
 
 14.877
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.877
 
 
 
 
 453.145
 
 
 
 
 468.022
 
 
 
 
 328.921
 
 
 
 
 326.063
 
 
 
 
 308.201
 
 
 
 
 804.973
 
 
 
 
 296.903
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 14.877
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.877
 
 
 
 
 453.145
 
 
 
 
 468.022
 
 
 
 
 328.921
 
 
 
 
 326.063
 
 
 
 
 308.201
 
 
 
 
 804.973
 
 
 
 
 296.903
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 14.877
 
 
 0
 
 
 14.877
 
 
 453.145
 
 
 468.022
 
 
 328.921
 
 
 326.063
 
 
 308.201
 
 
 804.973
 
 
 296.903
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de uitgaven
 Het kabinet stelt in 2028 incidenteel 500 miljoen euro beschikbaar voor versterking van de luchtverdediging en voor het aanvullen van munitie voor de eigen krĳgsmacht.
 
 
 
 
 
 3
 Verdiepingsbijlage
 
 In de verdiepingsbijlage is per begrotingsartikel een meerjarige (voor de volledige planperiode) tabel met daarin de mutaties per jaar opgenomen.
 
 Artikel 1 Defensiebreed Materieel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 mutatie 2030
 
 
 mutatie 2031
 
 
 mutatie 2032
 
 
 mutatie 2033
 
 
 mutatie 2034
 
 
 Mutatie 2035
 
 
 Mutatie 2036
 
 
 Mutatie 2037
 
 
 Mutatie 2038
 
 
 Mutatie 2039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 ‒ 137.084
 
 
 
 
 ‒ 5.251
 
 
 
 
 120.529
 
 
 
 
 72.692
 
 
 
 
 ‒ 2.710
 
 
 
 
 ‒ 51.799
 
 
 
 
 ‒ 26.793
 
 
 
 
 ‒ 675.730
 
 
 
 
 ‒ 103.366
 
 
 
 
 1.404.895
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 ‒ 177.875
 
 
 
 
 ‒ 67.256
 
 
 
 
 ‒ 68.347
 
 
 
 
 ‒ 84.574
 
 
 
 
 ‒ 65.282
 
 
 
 
 ‒ 65.283
 
 
 
 
 ‒ 68.484
 
 
 
 
 ‒ 65.286
 
 
 
 
 ‒ 65.276
 
 
 
 
 1.644.203
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 ‒ 130.643
 
 
 
 
 1.408
 
 
 
 
 127.182
 
 
 
 
 79.340
 
 
 
 
 3.932
 
 
 
 
 ‒ 45.156
 
 
 
 
 ‒ 20.149
 
 
 
 
 ‒ 669.084
 
 
 
 
 ‒ 96.720
 
 
 
 
 721.034
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 ‒ 177.175
 
 
 ‒ 44.326
 
 
 83.212
 
 
 35.370
 
 
 ‒ 40.038
 
 
 ‒ 93.032
 
 
 ‒ 61.358
 
 
 ‒ 560.983
 
 
 ‒ 80.688
 
 
 454.500
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 46.532
 
 
 45.734
 
 
 43.970
 
 
 43.970
 
 
 43.970
 
 
 47.876
 
 
 41.209
 
 
 ‒ 108.101
 
 
 ‒ 16.032
 
 
 266.534
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 6.432
 
 
 
 
 6.214
 
 
 
 
 6.220
 
 
 
 
 6.225
 
 
 
 
 6.231
 
 
 
 
 6.230
 
 
 
 
 6.229
 
 
 
 
 6.227
 
 
 
 
 6.227
 
 
 
 
 430.046
 
 
 
 
 
 Instandhouding Materieel
 
 
 6.432
 
 
 6.214
 
 
 6.220
 
 
 6.225
 
 
 6.231
 
 
 6.230
 
 
 6.229
 
 
 6.227
 
 
 6.227
 
 
 430.046
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennis en Innovatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 ‒ 12.873
 
 
 
 
 270.062
 
 
 
 
 
 Bijdrage grote onderzoeksfaciliteiten
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 ‒ 75.773
 
 
 159.266
 
 
 
 
 Technologieontwikkeling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 40.351
 
 
 
 
 Kennisgebruik
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.430
 
 
 
 
 Kort Cyclische Innovatie
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 62.900
 
 
 67.015
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 ‒ 40.791
 
 
 
 
 ‒ 62.005
 
 
 
 
 ‒ 188.876
 
 
 
 
 ‒ 157.266
 
 
 
 
 ‒ 62.572
 
 
 
 
 ‒ 13.484
 
 
 
 
 ‒ 41.691
 
 
 
 
 610.444
 
 
 
 
 38.090
 
 
 
 
 223.061
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 ‒ 40.791
 
 
 ‒ 62.005
 
 
 ‒ 188.876
 
 
 ‒ 157.266
 
 
 ‒ 62.572
 
 
 ‒ 13.484
 
 
 ‒ 41.691
 
 
 610.444
 
 
 38.090
 
 
 223.061
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 85.698
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 2 Maritiem Materieel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 mutatie 2030
 
 
 mutatie 2031
 
 
 mutatie 2032
 
 
 mutatie 2033
 
 
 mutatie 2034
 
 
 Mutatie 2035
 
 
 Mutatie 2036
 
 
 Mutatie 2037
 
 
 Mutatie 2038
 
 
 Mutatie 2039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 ‒ 699.084
 
 
 
 
 ‒ 875.041
 
 
 
 
 ‒ 1.034.663
 
 
 
 
 ‒ 727.815
 
 
 
 
 ‒ 174.649
 
 
 
 
 85.003
 
 
 
 
 217.196
 
 
 
 
 407.111
 
 
 
 
 611.437
 
 
 
 
 1.209.121
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 ‒ 32.929
 
 
 
 
 ‒ 27.854
 
 
 
 
 ‒ 9.587
 
 
 
 
 ‒ 11.256
 
 
 
 
 ‒ 7.854
 
 
 
 
 ‒ 7.838
 
 
 
 
 ‒ 4.635
 
 
 
 
 ‒ 7.124
 
 
 
 
 ‒ 4.066
 
 
 
 
 1.269.744
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 ‒ 455.308
 
 
 
 
 ‒ 419.579
 
 
 
 
 ‒ 557.105
 
 
 
 
 ‒ 292.554
 
 
 
 
 72.694
 
 
 
 
 166.814
 
 
 
 
 273.212
 
 
 
 
 457.315
 
 
 
 
 602.815
 
 
 
 
 987.108
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 ‒ 672.433
 
 
 ‒ 332.402
 
 
 ‒ 201.694
 
 
 ‒ 701
 
 
 242.182
 
 
 313.130
 
 
 447.637
 
 
 557.543
 
 
 646.291
 
 
 756.841
 
 
 
 
 Verwerving: onderzoeksfase
 
 
 ‒ 554.681
 
 
 ‒ 772.699
 
 
 ‒ 834.925
 
 
 ‒ 742.103
 
 
 ‒ 417.476
 
 
 ‒ 228.470
 
 
 ‒ 228.470
 
 
 ‒ 199.821
 
 
 ‒ 833.390
 
 
 0
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 771.806
 
 
 685.522
 
 
 479.514
 
 
 450.250
 
 
 247.988
 
 
 82.154
 
 
 54.045
 
 
 99.593
 
 
 789.914
 
 
 230.267
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 ‒ 14.217
 
 
 
 
 ‒ 8.976
 
 
 
 
 782
 
 
 
 
 888
 
 
 
 
 467
 
 
 
 
 467
 
 
 
 
 ‒ 586
 
 
 
 
 ‒ 586
 
 
 
 
 ‒ 986
 
 
 
 
 222.013
 
 
 
 
 
 Instandhouding Materieel
 
 
 ‒ 14.217
 
 
 ‒ 8.976
 
 
 782
 
 
 888
 
 
 467
 
 
 467
 
 
 ‒ 586
 
 
 ‒ 586
 
 
 ‒ 986
 
 
 222.013
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 436.596
 
 
 
 
 400.701
 
 
 
 
 546.736
 
 
 
 
 280.410
 
 
 
 
 ‒ 81.015
 
 
 
 
 ‒ 175.119
 
 
 
 
 ‒ 277.261
 
 
 
 
 ‒ 463.853
 
 
 
 
 ‒ 605.895
 
 
 
 
 60.623
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 436.596
 
 
 400.701
 
 
 546.736
 
 
 280.410
 
 
 ‒ 81.015
 
 
 ‒ 175.119
 
 
 ‒ 277.261
 
 
 ‒ 463.853
 
 
 ‒ 605.895
 
 
 60.623
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9.684
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3 Land Materieel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 mutatie 2030
 
 
 mutatie 2031
 
 
 mutatie 2032
 
 
 mutatie 2033
 
 
 mutatie 2034
 
 
 Mutatie 2035
 
 
 Mutatie 2036
 
 
 Mutatie 2037
 
 
 Mutatie 2038
 
 
 Mutatie 2039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 ‒ 88.565
 
 
 
 
 ‒ 175.002
 
 
 
 
 ‒ 175.820
 
 
 
 
 ‒ 93.160
 
 
 
 
 ‒ 84.601
 
 
 
 
 ‒ 89.403
 
 
 
 
 74.932
 
 
 
 
 ‒ 65.212
 
 
 
 
 ‒ 247.365
 
 
 
 
 1.678.040
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 ‒ 42.680
 
 
 
 
 ‒ 43.572
 
 
 
 
 ‒ 77.865
 
 
 
 
 ‒ 71.567
 
 
 
 
 ‒ 78.469
 
 
 
 
 ‒ 79.007
 
 
 
 
 ‒ 77.847
 
 
 
 
 25.667
 
 
 
 
 5.716
 
 
 
 
 1.418.519
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 453.910
 
 
 
 
 Verwerving: onderzoeksfase
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 7.439
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 1.141.427
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 5.591
 
 
 
 
 392.972
 
 
 
 
 
 Instandhouding Materieel
 
 
 5.591
 
 
 5.591
 
 
 5.591
 
 
 5.591
 
 
 5.591
 
 
 5.591
 
 
 5.591
 
 
 5.591
 
 
 5.591
 
 
 392.972
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 58.768
 
 
 
 
 85.705
 
 
 
 
 52.230
 
 
 
 
 ‒ 71.271
 
 
 
 
 6.132
 
 
 
 
 10.396
 
 
 
 
 ‒ 152.779
 
 
 
 
 90.879
 
 
 
 
 253.081
 
 
 
 
 ‒ 259.521
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 58.768
 
 
 85.705
 
 
 52.230
 
 
 ‒ 71.271
 
 
 6.132
 
 
 10.396
 
 
 ‒ 152.779
 
 
 90.879
 
 
 253.081
 
 
 ‒ 259.521
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 4 Lucht Materieel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 mutatie 2030
 
 
 mutatie 2031
 
 
 mutatie 2032
 
 
 mutatie 2033
 
 
 mutatie 2034
 
 
 Mutatie 2035
 
 
 Mutatie 2036
 
 
 Mutatie 2037
 
 
 Mutatie 2038
 
 
 Mutatie 2039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 168.898
 
 
 
 
 ‒ 40.602
 
 
 
 
 16.745
 
 
 
 
 ‒ 10.584
 
 
 
 
 ‒ 8.054
 
 
 
 
 ‒ 65.482
 
 
 
 
 48.318
 
 
 
 
 ‒ 182.377
 
 
 
 
 ‒ 202.355
 
 
 
 
 2.103.632
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 52.464
 
 
 
 
 ‒ 46.067
 
 
 
 
 ‒ 28.238
 
 
 
 
 ‒ 25.067
 
 
 
 
 ‒ 24.851
 
 
 
 
 ‒ 25.937
 
 
 
 
 ‒ 33.797
 
 
 
 
 ‒ 41.304
 
 
 
 
 ‒ 66.213
 
 
 
 
 2.362.484
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 203.175
 
 
 
 
 ‒ 56.762
 
 
 
 
 13.585
 
 
 
 
 ‒ 13.744
 
 
 
 
 ‒ 11.214
 
 
 
 
 ‒ 68.642
 
 
 
 
 45.158
 
 
 
 
 ‒ 178.537
 
 
 
 
 ‒ 200.273
 
 
 
 
 1.645.873
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 2.667
 
 
 ‒ 25.857
 
 
 17.203
 
 
 7.398
 
 
 2.918
 
 
 5.313
 
 
 124.087
 
 
 ‒ 1.625
 
 
 ‒ 176.676
 
 
 1.127.253
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 200.508
 
 
 ‒ 30.905
 
 
 ‒ 3.618
 
 
 ‒ 21.142
 
 
 ‒ 14.132
 
 
 ‒ 73.955
 
 
 ‒ 78.929
 
 
 ‒ 176.912
 
 
 ‒ 23.597
 
 
 518.620
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 16.160
 
 
 16.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 457.759
 
 
 
 
 Instandhouding Materieel
 
 
 16.160
 
 
 16.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 3.160
 
 
 457.759
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 ‒ 166.871
 
 
 
 
 ‒ 5.465
 
 
 
 
 ‒ 44.983
 
 
 
 
 ‒ 14.483
 
 
 
 
 ‒ 16.797
 
 
 
 
 39.545
 
 
 
 
 ‒ 82.115
 
 
 
 
 134.073
 
 
 
 
 130.900
 
 
 
 
 258.852
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 ‒ 166.871
 
 
 ‒ 5.465
 
 
 ‒ 44.983
 
 
 ‒ 14.483
 
 
 ‒ 16.797
 
 
 39.545
 
 
 ‒ 82.115
 
 
 134.073
 
 
 130.900
 
 
 258.852
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 5 Infrastructuur en Vastgoed (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 mutatie 2030
 
 
 mutatie 2031
 
 
 mutatie 2032
 
 
 mutatie 2033
 
 
 mutatie 2034
 
 
 Mutatie 2035
 
 
 Mutatie 2036
 
 
 Mutatie 2037
 
 
 Mutatie 2038
 
 
 Mutatie 2039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 106.440
 
 
 
 
 54.481
 
 
 
 
 33.478
 
 
 
 
 ‒ 65.532
 
 
 
 
 ‒ 271.609
 
 
 
 
 ‒ 290.883
 
 
 
 
 ‒ 285.512
 
 
 
 
 ‒ 232.512
 
 
 
 
 ‒ 153.588
 
 
 
 
 749.213
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 ‒ 21.087
 
 
 
 
 48.382
 
 
 
 
 48.451
 
 
 
 
 55.840
 
 
 
 
 48.450
 
 
 
 
 48.450
 
 
 
 
 48.450
 
 
 
 
 48.449
 
 
 
 
 48.385
 
 
 
 
 1.024.524
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 46.973
 
 
 
 
 8.511
 
 
 
 
 ‒ 12.562
 
 
 
 
 ‒ 111.271
 
 
 
 
 ‒ 307.610
 
 
 
 
 ‒ 308.055
 
 
 
 
 ‒ 310.239
 
 
 
 
 ‒ 264.249
 
 
 
 
 ‒ 185.261
 
 
 
 
 275.606
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 65.284
 
 
 27.668
 
 
 29.560
 
 
 ‒ 132.739
 
 
 ‒ 271.214
 
 
 ‒ 271.959
 
 
 ‒ 274.601
 
 
 ‒ 227.781
 
 
 ‒ 154.640
 
 
 9.390
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 ‒ 18.311
 
 
 ‒ 19.157
 
 
 ‒ 42.122
 
 
 21.468
 
 
 ‒ 36.396
 
 
 ‒ 36.096
 
 
 ‒ 35.638
 
 
 ‒ 36.468
 
 
 ‒ 30.621
 
 
 266.216
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 45.734
 
 
 
 
 45.970
 
 
 
 
 46.040
 
 
 
 
 45.739
 
 
 
 
 31.738
 
 
 
 
 31.738
 
 
 
 
 31.738
 
 
 
 
 31.737
 
 
 
 
 31.673
 
 
 
 
 473.607
 
 
 
 
 
 Instandhouding Infrastructuur
 
 
 45.734
 
 
 45.970
 
 
 46.040
 
 
 45.739
 
 
 31.738
 
 
 31.738
 
 
 31.738
 
 
 31.737
 
 
 31.673
 
 
 473.607
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onzekerheidsreservering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 13.733
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.263
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 13.733
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.263
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 ‒ 127.527
 
 
 
 
 ‒ 6.099
 
 
 
 
 14.973
 
 
 
 
 121.372
 
 
 
 
 320.059
 
 
 
 
 324.767
 
 
 
 
 326.951
 
 
 
 
 280.961
 
 
 
 
 201.973
 
 
 
 
 275.311
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 ‒ 127.527
 
 
 ‒ 6.099
 
 
 14.973
 
 
 121.372
 
 
 320.059
 
 
 324.767
 
 
 326.951
 
 
 280.961
 
 
 201.973
 
 
 275.311
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 28.240
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 6 IT (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 mutatie 2030
 
 
 mutatie 2031
 
 
 mutatie 2032
 
 
 mutatie 2033
 
 
 mutatie 2034
 
 
 Mutatie 2035
 
 
 Mutatie 2036
 
 
 Mutatie 2037
 
 
 Mutatie 2038
 
 
 Mutatie 2039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 69.258
 
 
 
 
 96.444
 
 
 
 
 74.104
 
 
 
 
 36.637
 
 
 
 
 ‒ 13.733
 
 
 
 
 ‒ 9.842
 
 
 
 
 ‒ 16.168
 
 
 
 
 ‒ 9.867
 
 
 
 
 ‒ 9.309
 
 
 
 
 1.454.171
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 ‒ 21.949
 
 
 
 
 ‒ 22.202
 
 
 
 
 ‒ 22.202
 
 
 
 
 ‒ 22.202
 
 
 
 
 ‒ 22.202
 
 
 
 
 ‒ 22.202
 
 
 
 
 ‒ 22.355
 
 
 
 
 ‒ 22.355
 
 
 
 
 ‒ 19.055
 
 
 
 
 1.359.289
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwerving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 19.144
 
 
 
 
 51.057
 
 
 
 
 28.680
 
 
 
 
 ‒ 7.812
 
 
 
 
 ‒ 65.700
 
 
 
 
 ‒ 62.816
 
 
 
 
 ‒ 64.190
 
 
 
 
 ‒ 52.586
 
 
 
 
 ‒ 619.310
 
 
 
 
 930.429
 
 
 
 
 
 Verwerving: voorbereidingsfase
 
 
 ‒ 39.653
 
 
 ‒ 33.044
 
 
 15.953
 
 
 ‒ 22.240
 
 
 ‒ 73.716
 
 
 ‒ 75.446
 
 
 ‒ 76.819
 
 
 ‒ 65.216
 
 
 ‒ 627.004
 
 
 796.122
 
 
 
 
 Verwerving: realisatie
 
 
 58.797
 
 
 84.101
 
 
 12.727
 
 
 14.428
 
 
 8.016
 
 
 12.630
 
 
 12.629
 
 
 12.630
 
 
 7.694
 
 
 134.307
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 47.067
 
 
 
 
 43.389
 
 
 
 
 43.425
 
 
 
 
 43.451
 
 
 
 
 47.984
 
 
 
 
 43.588
 
 
 
 
 43.471
 
 
 
 
 43.817
 
 
 
 
 44.063
 
 
 
 
 527.326
 
 
 
 
 
 Instandhouding IT
 
 
 47.067
 
 
 43.389
 
 
 43.425
 
 
 43.451
 
 
 47.984
 
 
 43.588
 
 
 43.471
 
 
 43.817
 
 
 44.063
 
 
 527.326
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Over-/ onderprogrammering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 ‒ 88.160
 
 
 
 
 ‒ 116.648
 
 
 
 
 ‒ 94.307
 
 
 
 
 ‒ 57.841
 
 
 
 
 ‒ 4.486
 
 
 
 
 ‒ 2.974
 
 
 
 
 ‒ 1.636
 
 
 
 
 ‒ 13.586
 
 
 
 
 556.192
 
 
 
 
 ‒ 98.466
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 ‒ 88.160
 
 
 ‒ 116.648
 
 
 ‒ 94.307
 
 
 ‒ 57.841
 
 
 ‒ 4.486
 
 
 ‒ 2.974
 
 
 ‒ 1.636
 
 
 ‒ 13.586
 
 
 556.192
 
 
 ‒ 98.466
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 16.621
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 7 Bijdrage andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 mutatie 2030
 
 
 mutatie 2031
 
 
 mutatie 2032
 
 
 mutatie 2033
 
 
 mutatie 2034
 
 
 Mutatie 2035
 
 
 Mutatie 2036
 
 
 Mutatie 2037
 
 
 Mutatie 2038
 
 
 Mutatie 2039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 552.847
 
 
 
 
 638.334
 
 
 
 
 639.115
 
 
 
 
 638.077
 
 
 
 
 646.695
 
 
 
 
 645.086
 
 
 
 
 638.235
 
 
 
 
 629.628
 
 
 
 
 614.200
 
 
 
 
 9.731.923
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 8 Overige uitgaven en ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 mutatie 2030
 
 
 mutatie 2031
 
 
 mutatie 2032
 
 
 mutatie 2033
 
 
 mutatie 2034
 
 
 Mutatie 2035
 
 
 Mutatie 2036
 
 
 Mutatie 2037
 
 
 Mutatie 2038
 
 
 Mutatie 2039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 691.581
 
 
 
 
 714.709
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 691.581
 
 
 
 
 714.709
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nader te wijzen uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 
 
 796.903
 
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 691.581
 
 
 714.709
 
 
 796.903
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 796.903
 
 
 691.581
 
 
 714.709
 
 
 796.903
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0