Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de aanwijzing van bromfietsen waarvoor geen Europese typegoedkeuring is vereist teneinde de toelating van bijzondere bromfietsen tot het verkeer te vereenvoudigen en van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 in verband met het herstel van enkele onvolkomenheden; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138171
 2009-2010
 
 32 225
 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de aanwijzing
van bromfietsen waarvoor geen Europese typegoedkeuring is vereist teneinde
de toelating van bijzondere bromfietsen tot het verkeer te vereenvoudigen
en van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 in verband met het herstel
van enkele onvolkomenheden
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 ALGEMEEN
 Inleiding
 Het onderhavige wetsvoorstel heeft in de eerste plaats tot doel de Wegenverkeerswet
1994 (hierna: WVW) zodanig te wijzigen, dat voertuigen uit een nieuwe subcategorie
van de nationale voertuigcategorie «bromfietsen» per type of per
individueel voertuig kunnen worden aangewezen door de Minister van Verkeer
en Waterstaat. Na die aanwijzing worden deze bromfietsen toegelaten tot het
wegverkeer. De voertuigen uit de nieuwe subcategorie zijn bromfietsen waarvoor
een Europese typegoedkeuring op grond van EG-richtlijn 2002/24 niet vereist is. Verder kenmerken de bromfietsen uit deze subcategorie
zich door hun veiligheidsaspecten.
 
 In de tweede plaats bevat dit wetsvoorstel enkele wetstechnische correcties
van de wet van 24 oktober 2008 tot wijziging van de Wet rijonderricht
motorrijtuigen 1993 naar aanleiding van de evaluatie van de doeltreffendheid
en de effecten van deze wet in de praktijk (Stb. 432).
 Aanleiding
 Tijdens de Algemene Overleggen van 20 maart 2007 en 6 november
2007 heeft de Tweede Kamer haar wens geuit om het gebruik van de Segway in
het Nederlandse verkeer mogelijk te maken en om de toelating tot het wegverkeer
ook voor andere innovatieve vervoermiddelen te vereenvoudigen. Ook de Minister
van Verkeer en Waterstaat acht het wenselijk dat Segways en andere vernieuwende
voertuigen kunnen worden gebruikt in het verkeer, mits de toelating van deze
voertuigen niet leidt tot onveilige verkeerssituaties.
 Daarom heeft hij de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
(hierna: SWOV) in 2007 de opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de consequenties
voor de verkeersveiligheid van de toelating van de Segway tot het verkeer.
De SWOV heeft uit de toetsing aan de Duurzaam Veiligprincipes
geconcludeerd dat er een toename van onveiligheid te verwachten valt naarmate
er meer voertuigtypen worden toegelaten tot het verkeer. Deze conclusie gaat
volgens de SWOV zeker op indien voor die nieuwe voertuigtypen afwijkende verkeersregels
gelden. Vervolgens heeft de SWOV in haar advies gesteld dat de meest veilige
plaats op de weg voor Segways de rijbaan en het fietspad zijn, mits de verkeersregels
voor Segwaybestuurders eenvoudig zijn en bekend zijn bij alle weggebruikers.
Vanwege de risico’s op letsel voor voetgangers, indien zij in botsing
zouden komen met een Segway, heeft de SWOV het gebruik van dit voertuig op
het trottoir afgeraden. Verder heeft de SWOV aanbevolen om een aansprakelijkheidsverzekering
verplicht te stellen. Ook heeft de SWOV geadviseerd om een minimumleeftijd
van 16 of 18 jaar te overwegen. Segways die in het verkeer worden gebruikt,
zouden volgens de SWOV voorzien moeten zijn van een bel, verlichting en reflectie.
Een helmdraagplicht voor Segwaybestuurders acht de SWOV niet noodzakelijk.
 Nieuwe subcategorie bromfietsen
 Via het onderhavige wetsvoorstel wordt een nieuwe subcategorie toegevoegd
aan de voertuigcategorie «bromfietsen». In die subcategorie zullen
bijzondere bromfietsen – zoals de Segway – vallen waarvoor een
Europese typegoedkeuring op grond van EG-richtlijn 2002/24 niet hoeft te zijn
verleend. Verder kenmerken de bromfietsen uit
deze subcategorie zich door het verkeersveiligheidsonderzoek waaraan ze dienen
te zijn onderworpen. Deze bijzondere bromfietsen worden na aanwijzing door
de Minister van Verkeer en Waterstaat toegelaten tot het verkeer.
 Het voornemen is dat voor de bestuurders van voertuigen uit deze subcategorie –
in navolging van de adviezen van de SWOV – zoveel mogelijk de verkeersregels
voor snorfietsers zullen gelden. Daarnaast is het de bedoeling om mogelijk
te maken dat gehandicapten deze voertuigen (ook) op het trottoir gebruiken.
Daarom is ondergetekende voornemens enerzijds toe te staan dat iedereen vanaf 16
jaar zonder rijbewijs en zonder helm op het fietspad op een Segway mag rijden
met een maximumsnelheid van 25 km/uur en om anderzijds mogelijk te maken dat
gehandicapten – voor wie geen minimumleeftijd geldt – zonder rijbewijs
en zonder helm op het trottoir op een Segway mogen rijden met een maximumsnelheid
van 6 km/uur.
 Het is de bedoeling dat verplicht gesteld wordt dat op de Segways een
bel of claxon en aan de achterzijde een rode retroreflector worden bevestigd.
Verder is het voornemen om de Segwaybestuurder te verplichten om bij gebruik ’s
nachts of overdag bij slecht zicht een wit voorlicht en een rood achterlicht
te voeren. Net zoals fietsverlichting zal ook deze verlichting op het voertuig
bevestigd mogen zijn, maar ook op de borst en de rug van de bestuurder (vgl.
het Besluit van 3 oktober 2008 houdende wijziging van het Reglement verkeersregels
en verkeerstekens 1990 en het Voertuigreglement in verband met het toestaan
van fietsverlichting die niet op de fiets is bevestigd (Stb. 406)). Bijzondere
bromfietsen zoals Segways zijn motorrijtuigen in de zin van de Wet aansprakelijkheidsverzekering
motorrijtuigen. Voor deze voertuigen geldt daarom een verzekeringsplicht.
 Toelating tot het verkeer op de weg
 Het onderhavige wetsvoorstel bevat een afwijkende manier van toelating
tot het wegverkeer voor de bijzondere bromfietsen uit de nieuwe subcategorie.
De vigerende algemene regel houdt in dat voordat bromfietsen toegelaten worden
tot het wegverkeer ze goedgekeurd dienen te zijn. Een dergelijke goedkeuring
kan een typegoedkeuring of een individuele goedkeuring behelzen. Daarnaast geldt er in principe voor alle voertuigen uit de categorie
bromfietsen een kentekenplicht. Met het oog op
de inspanningen om een goedkeuring en een kenteken te kunnen verkrijgen voor bijzondere bromfietsen uit de nieuwe subcategorie is echter besloten
om hiervan af te zien. Die inspanningen bestaan niet alleen uit de kosten
die verbonden zijn aan de individuele goedkeuring en kentekening van Segways, maar ook uit de tijd en moeite die gepaard gaat met
de keuring van iedere afzonderlijke Segway, het kopen van een kentekenplaat
en het (laten) monteren van de kentekenplaat. De voordelen van kentekening
voor de handhaving kunnen grotendeels worden ondervangen door de voorgenomen
verplichte aanwezigheid van verzekeringsplaatjes. Die plaatjes zullen door
de verzekeraars aan de eigenaren van de bijzondere bromfietsen worden toegestuurd.
 Het voornemen is te regelen dat de bijzondere bromfietsen uit de nieuwe
subcategorie pas toegelaten kunnen worden tot de weg na een aanwijzing door
de Minister van Verkeer en Waterstaat. De Minister wijst een type bromfiets
of een individuele bromfiets pas aan nadat die bromfiets aan een verkeersveiligheidsonderzoek
is onderworpen. De eisen waaraan dat onderzoek dient te voldoen, zullen worden
opgenomen in een ministeriële regeling. Tijdens het verkeersveiligheidsonderzoek
kan worden bepaald (onder bepaalde voorwaarden) of met deze bijzondere bromfiets
veilig aan het verkeer kan worden deelgenomen. De mogelijkheden om een noodstop
te maken, een uitwijkmanoeuvre te verrichten en de stoep op en af te rijden,
zullen in ieder geval onderdeel zijn van deze verkeersveiligheidstest. Deze
onderdelen van het onderzoek hebben tot gevolg dat dat onderzoek niet kan
worden uitgevoerd zonder aandacht voor specifieke technische aspecten van
de bijzondere bromfiets: de werking van het remsysteem en de stuurinrichting
en de eenvoudige en doeltreffende mogelijkheid om de snelheid te regelen.
Ook zal worden onderzocht of bepaalde voertuigonderdelen noodzakelijk zijn.
Daarbij kan gedacht worden aan een bel, verlichting en reflectoren. Daarom
ben ik van mening dat het niet onverantwoord is om voorafgaande aan de toelating
tot het verkeer, voor deze bijzondere bromfietsen geen goedkeuring door de
RDW te eisen, maar wel een verkeersveiligheidsonderzoek te laten uitvoeren
naar deze voertuigen.
 
 Artikel 1a van het Kentekenreglement zal zodanig worden aangepast, dat
de voertuigen uit de nieuwe subcategorie bromfietsen worden uitgezonderd van
de kentekenplicht.
 Toelating tot het trottoir voor gehandicapten
 Sommige gehandicapten kunnen slechts moeizaam korte afstanden lopen, maar
zijn tegelijkertijd fysiek wel in staat om een voertuig zoals de Segway te
besturen. Voor volwassenen met bijvoorbeeld een hart- of longaandoening kan
het wenselijk zijn om niet alleen op fietspaden en op fiets-/bromfietspaden
te mogen rijden, maar ook op het trottoir en in voetgangersgebieden. Ook voor
gehandicapte kinderen die enerzijds moeite hebben met korte wandelingen, maar
die anderzijds in staat zijn een Segway te besturen, is het wenselijk dat
zij zich met een dergelijk voertuig mogen verplaatsen op het trottoir.
 Zodra er voertuigen uit de nieuwe subcategorie «bromfietsen»
worden toegelaten tot de Nederlandse fiets-/bromfietspaden, kunnen wegbeheerders
op grond van de artikelen 149, eerste lid, van de WVW en 87 van het Reglement
verkeersregels en verkeerstekens 1990 ontheffing verlenen aan iedereen vanaf 16
jaar om op het trottoir dat onder hun beheer valt, te rijden op vervoermiddelen
uit de nieuwe subcategorie. Het is de bedoeling dat de wegbeheerder bovendien
via een wijziging van artikel 5 van het Reglement rijbewijzen de bevoegdheid
zal verkrijgen om dergelijke ontheffingen aan personen onder de 16 jaar te
verlenen. Over het verlenen van ontheffingen aan gehandicapten voor het rijden
op het trottoir met een bijzondere bromfiets, zoals de Segway, bestaat overeenstemming
met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (hierna: VNG).
 In overleg met de VNG zal landelijk beleid worden ontwikkeld ten aanzien
van de vraag wie er in aanmerking komen voor het gebruik van bepaalde bijzondere
bromfietsen uit de nieuwe subcategorie op het trottoir. Dit beleid zal worden
vastgelegd in een ministeriële regeling.
 Met het toestaan van gehandicapte bestuurders van Segways op het trottoir
wijk ik af van het eerder genoemde advies van de SWOV. Daarvoor heb ik gekozen,
omdat ik de mobiliteit van deze beperkte groep gehandicapte bestuurders niet
wil beperken.
 Administratieve lasten
 Naar schatting zullen in eerste instantie 100 gehandicapten een ontheffing
aanvragen. Vervolgens zullen er ieder jaar naar verwachting 2 gehandicapten
een aanvraag doen voor een ontheffing.
 De administratieve lasten in verband met de ontheffing bedragen eenmalig
100 uren en € 10 000 en vervolgens jaarlijks 2 uren en € 200.
 
 Verder zal er naar schatting jaarlijks 1 producent of importeur een aanvraag
indienen bij de minister tot aanwijzing van zijn voertuig. De administratieve
lasten voor het bedrijfsleven die de aanvraag voor een aanwijzing met zich
meebrengen, zijn jaarlijks 2 uren en € 25 000.
 
 Het adviescollege Actal heeft besloten het wetsvoorstel niet te selecteren
voor een toets naar de gevolgen voor het bedrijfsleven.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 Artikel I, onderdeel A
 Door middel van dit onderdeel wordt er een nieuwe subcategorie binnen
de voertuigcategorie «bromfietsen» geïntroduceerd.
 Artikel I, onderdeel B
 Door middel van dit onderdeel worden de voorwaarden opgenomen op grond
waarvan de Minister van Verkeer en Waterstaat bromfietsen waarvoor geen Europese
typegoedkeuring is vereist, kan aanwijzen.
 Artikel I, onderdeel C
 Door middel van dit onderdeel verkrijgt de minister de bevoegdheid om
categorieën van voertuigen en voertuigonderdelen aan te wijzen, die zonder
Europese typegoedkeuring, nationale typegoedkeuring of individuele goedkeuring
kunnen worden toegelaten tot het wegverkeer. Deze toelating zonder goedkeuring
is slechts mogelijk voor voertuigen en onderdelen waarvoor geen Europese typegoedkeuring
is vereist.
 Artikel I, onderdeel D
 Door middel van dit onderdeel wordt mogelijk gemaakt dat de eigenaren
en houders van bromfietsen uit de nieuwe subcategorie uitgezonderd worden
van de rijbewijsplicht.
 Artikel II, onderdelen A en D
 In de artikelen 1 en 12b, eerste lid, van de Wet rijonderricht motorrijtuigen
1993 (hierna: WRM 1993) wordt onterecht verwezen naar artikel 13, eerste lid,
van de WRM 1993. Die omissie wordt nu hersteld.
 Artikel II, onderdeel B
 Artikel 2, eerste lid, onderdeel m, van de WRM 1993 bevat een opsomming
van de activiteiten waarvoor het instituut tot taak heeft tarieven vast te
stellen. In die opsomming zijn artikel 2, onderdelen e (de vaststelling van
de leerdoelen en de inhoud van de theoretische bijscholing), k (het bijhouden
van het register) en l (de ongeldigverklaring van certificaten) van de WRM
1993 overbodig, omdat voor die taakonderdelen geen tarief wordt vastgesteld.
De betrokken onderdelen worden daarom geschrapt uit de opsomming in artikel
2, eerste lid, onderdeel m, van de WRM 1993.
 Het zesde lid regelt het verbod voor het instituut actief deel te nemen
aan opleidingen gericht op het afleggen van de examens of op het afleggen
van de toets. De opsomming van wat onder die examens of toets wordt begrepen,
bevatte onterecht alleen de onderdelen a en j uit artikel 2, eerste lid, van
de WRM 1993. Die opsomming wordt nu uitgebreid tot alle onderdelen uit artikel
2, eerste lid, van de WRM 1993 die het karakter van examen of toets hebben.
Daarmee komt de opsomming in artikel 2, zesde lid, van de WRM 1993 ook overeen
met de opsomming van de examen- en toetsonderdelen waarop de rijksgecommitteerden
krachtens artikel 2, vierde lid, van de WRM 1993 toezicht houden.
 Artikel II, onderdeel C
 De redactie van artikel 9, eerste lid, onderdeel d, van de WRM 1993 behoeft
taalkundige verbetering. Verder is in dit artikelonderdeel de verwijzing naar
artikel 12a, tweede lid, onderdeel a, van de WRM 1993 onjuist; dit moet zijn
artikel 12a, derde lid, onderdeel a, WRM 1993.
 Artikel II, onderdeel D
 Ook de redactie van artikel 12b, derde lid, onderdeel a, van de WRM 1993
behoeft verbetering. Verder ontbrak in de opsomming in dat artikelonderdeel
de bevoegdheid regels te stellen met betrekking tot de mogelijke verlenging
van de theoretische bijscholing in verband met bijzondere omstandigheden.
Net zoals dat nu het geval is in artikel 12b, derde lid, onderdeel b, van
de WRM 1993 ten aanzien van de praktische bijscholing, dient die bevoegdheid
te worden opgenomen.
 Artikel II, onderdeel E
 In de Memorie van Toelichting bij de wet van 24 oktober 2008 tot
wijziging van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 naar aanleiding van
de evaluatie van de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk
(Stb. 432) (Kamerstukken II, 2007/08, 31 278, nr. 3) staat in het
algemeen deel, onderdeel 1.4, onderdeel 5 (de bijscholing) dat zal worden
voorzien in een regeling waarbij in het geval dat een rijinstructeur wegens
gewichtige en verschoonbare redenen een bijscholingsdeel niet tijdig heeft
kunnen volgen, een eenmalige verlenging van een certificaat met een geldigheidsduur
van maximaal twaalf aaneengesloten maanden mogelijk is. Artikel 13, onderdeel
b, van de WRM 1993 wordt hiermee in overeenstemming gebracht.
 Artikel II, onderdeel F
 Door de wijziging van de WRM 1993 naar aanleiding van de evaluatie van
de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk is de verwijzing
in artikel 14, onderdeel a, van de WRM 1993 naar artikel 13, tweede lid, van
de WRM 1993 onjuist. Die omissie wordt nu hersteld.
 Artikel II, onderdeel G
 Deze wijziging voorziet in een wetstechnische correctie van de wet van
24 oktober 2008 tot wijziging van de Wet rijonderricht motorrijtuigen
1993 naar aanleiding van de evaluatie van de doeltreffendheid en de effecten
van deze wet in de praktijk (Stb. 432). In die wet is artikel 28 vernummerd
tot artikel 27, echter abusievelijk is de bijbehorende strafbaarstelling van
artikel 28 (oud) niet aangepast. Met onderdeel G wordt deze omissie hersteld.
 Artikel III
 Artikel IV van de wet van 24 oktober 2008 tot wijziging van de Wet
rijonderricht motorrijtuigen 1993 naar aanleiding van de evaluatie van de
doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk (Stb. 432) bevat
ten onrechte geen voorziening voor het geval een rijinstructeur in het regime
van het overgangsrecht twee maal praktische bijscholing moet volgen, waarbij
hij de eerste keer wel met een voldoende afsluit maar de tweede keer niet.
In lijn met artikel 15, eerste lid, onderdeel e, van de WRM 1993 en artikel
IV, achtste lid, onderdeel b, wordt in artikel IV, negende lid (nieuw), een
voorziening opgenomen inhoudende dat als de eerste praktische bijscholing
wel met een voldoende wordt afgesloten, maar de tweede niet, de betrokken
rijinstructeur een derde praktische bijscholing volgt. In het geval dat ook
de beoordeling van de derde praktische bijscholing onvoldoende is, wordt de
geldigheid van het certificaat niet verlengd.
 
 De minister van Verkeer en Waterstaat,
 C. M. P. S. Eurlings
 
 
 
 
 Richtlijn nr. 2002/24/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 18 maart 2002 betreffende de goedkeuring van twee-
of driewielige motorvoertuigen en de intrekking van Richtlijn 92/61/EEG van
de Raad (PbEG L124).
 
 
 Verkeersveiligheidsconsequenties van toelating van de Segway tot de openbare
weg. Advies aan het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (SWOV R-2007–6),
Leidschendam: SWOV 2007.
 
 
 In een brief en in nader overleg naar aanleiding van die brief heeft de
Europese Commissie aangegeven dat EG-richtlijn nr. 2002/24 het lidstaten niet
verbiedt om voertuigen – die volgens de fabrikant niet bestemd zijn
voor gebruik op andere wegdelen dan het trottoir, dientengevolge niet binnen
het toepassingsbereik van de richtlijn vallen en daardoor niet EG-typegoedkeuringsplichtig
zijn – nationaal toch toe te laten op die andere delen van de openbare
weg.
 
 
 Artikel 21, eerste en tweede lid, van de Wegenverkeerswet 1994.
 
 
 Uitgezonderd van de kentekenplicht zijn: bromfietsen met een door de constructie
bepaalde maximumsnelheid van ten hoogste 6 km/h, bromfietsen die bestemd zijn
om door een voetganger te worden meegevoerd, en bromfietsen met drie symmetrisch
geplaatste wielen, waarvan een wiel aan de voorzijde en twee wielen aan de
achterzijde, die voornamelijk zijn ontworpen voor gebruik buiten de wegen
en voor vrijetijdsbesteding (zie artikel 1a van het Kentekenreglement).
 
 
 De kosten van de individuele goedkeuring en de kentekening bedragen € 108.
In het geval de RDW aan huis keurt en kentekent komen daar € 100
voorrijkosten bij.