Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2022-09-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2022–2023
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 200
 IIB
 
 Vaststelling van de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) voor het jaar 2023
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 20 september 2022
 
 
 
 
 GERAAMDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
 
 
 Figuur 1 Geraamde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.) Totaal € 168.909.000,-
 
 
 
 Figuur 2 Geraamde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.) Totaal € 6.040.000,-
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
 
 Wetsartikel 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld.
 Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat voor het aangegeven jaar vast te stellen. 
 Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota. 
 Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 H.G.J.
 Bruins Slot
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 Algemeen
 Voor u ligt de begroting 2023 van de overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB).
 Groeiparagraaf
 Ten opzichte van de begroting 2022 zijn geen wijzigingen voorzien.
 Coronamaatregelen 
 De extracomptabele tabel overzicht coronamaatregelen is niet opgenomen. Vanuit de begroting van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) zijn geen coronagerelateerde uitgaven gedaan.
 Beleidsagenda 
 Een college dient, conform artikel 2.1 lid 7 van de Comptabiliteitswet 2016, betreffende een niet-departementale begroting, enkel haar taken en bedrijfsvoering weer te geven. Derhalve bevat deze niet-departementale begroting – in vergelijking met departementale begrotingen waarbij wel een weergave van het beleid wordt opgenomen – geen beleidsagenda. 
 Beleidsartikelen 
 
 Deze begroting is opgebouwd uit de volgende beleidsartikelen: 
 
 
 –
 artikel 1. Raad van State 
 
 
 –
 artikel 2. Algemene Rekenkamer 
 
 
 –
 artikel 3. De Nationale ombudsman 
 
 
 –
 artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden 
 
 
 –
 artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba 
 
 
 –
 artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao 
 
 
 –
 artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten 
 
 
 –
 artikel 9. Kiesraad 
 
 
 Een beleidsartikel is opgebouwd uit de volgende elementen: 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen 
 
 
 D.
 Tabel budgettaire gevolgen van beleid 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 Budgetflexibiliteit 
 In de tabellen budgettaire gevolgen van beleid is geen informatie opgenomen over de budgetflexibiliteit, omdat het grotendeels apparaatsuitgaven betreft. 
 Niet-beleidsartikel 
 
 De begroting bevat het volgende niet-beleidsartikel: 
 
 
 –
 artikel 10. Nog onverdeeld 
 
 
 
 De begroting IIB valt onder de niet-departementale begrotingen. Vanwege een afwijkend regime kent deze begroting geen centraal apparaatsartikel.
 Bijlagen 
 Bijlage 1 betreft de bijlage Zelfstandige Bestuursorganen en Rechtspersonen met een wettelijke taak. 
 Bijlage 2 betreft het verdiepingshoofdstuk van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. Het uitgangspunt is om daar de beleidsmatige en technische mutaties toe te lichten die groter zijn dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften 2022 (RBV) is opgenomen, de zogenaamde staffel, te weten:
 
 Tabel 1 Ondergrenzen op basis van de RBV 2022
 
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsartikel
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € mln.)
 
 
 
 
 
 
 1. Raad van State
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 4 mln.
 Ontvangsten 2 mln.
 
 
 
 
 2. Algemene Rekenkamer
 
 
 Verplichting/Uitgaven 1 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 2 mln.
 
 
 
 
 3. De Nationale ombudsman
 
 
 Verplichting/Uitgaven 1 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 2 mln.
 
 
 
 
 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
 
 
 Verplichting/Uitgaven 1 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 2 mln.
 
 
 
 
 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
 
 
 Verplichting/Uitgaven 1 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 
 
 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
 
 
 Verplichting/Uitgaven 1 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 2 mln.
 
 
 
 
 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
 
 
 Verplichting/Uitgaven 1 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 2 mln.
 
 
 
 
 9. Kiesraad
 
 
 Verplichting/Uitgaven 1 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 2 mln.
 
 
 
 
 10. Nog onverdeeld
 
 
 Verplichting/Uitgaven 1 mln.
 Ontvangsten 1 mln.
 
 
 Verplichting/Uitgaven 2 mln.
 Ontvangsten 2 mln.
 
 
 
 
 
 Bijlage 3 betreft de Rijksuitgaven Caribische Nederland en is vanaf de begroting 2022 aan deze begroting toegevoegd. Dit naar aanleiding van de voorlichting van de Afdeling advisering van de Raad van State (RvS) en het Interdepartementale Beleidsonderzoek Koninkrijksrelaties (IBO) om het overzicht Rijksuitgaven aan Caribisch Nederland aanzienlijk uit te breiden (Kamerstukken II 2019/20, 35300 IV, nr. 11). Doel hiervan is om de rol van het Ministerie van BZK te verstevigen en een meer integrale afweging van de Rijksuitgaven aan Caribisch Nederland te bevorderen. In de begroting Koninkrijksrelaties (IV) is het totale overzicht van de Rijksuitgaven Caribisch Nederland te vinden. In bijlage 3 is alleen de uitsplitsing van de Rijksuitgaven aan Caribisch Nederland voor de begroting Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) weergegeven. 
 
 
 
 2.
 Beleidsartikelen
 
 
 
 2.1
 Artikel 1. Raad van State
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 Als adviseur voor wetgever en bestuur en als hoogste algemene bestuursrechter bijdragen aan behoud en versterking van de democratische rechtsstaat en daarbinnen aan de eenheid, legitimiteit en kwaliteit van het openbaar bestuur in brede zin, alsmede aan de rechtsbescherming van de burger.
 De Grondwet en de Wet op de Raad van State vormen het wettelijk kader, waarbinnen de Raad van State zijn taken verricht. Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden vormt de grondslag voor zijn werkzaamheden als Raad van State van het Koninkrijk.
 De Afdeling Advisering is belast met het onafhankelijk toezicht op de naleving van de (Europese) begrotingsregels, als bedoeld in het Verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur (VSCB) en artikel 5 van Verordening (EU) 473/2013. 
 De Afdeling advisering is krachtens de artikelen 5 en 7 van de Klimaatwet belast met de toetsing van het klimaatbeleid van de regering. Zij adviseert over de jaarlijkse Klimaatnota en het vijfjaarlijks Klimaatplan. 
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal en van de begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4 lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen
 
 Inmiddels is (Staatsblad 2022, nr. 134) het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs met het oog op de verbetering van de rechtsbescherming van mbo-studenten door de Tweede en Eerste Kamer aangenomen. De wet voorziet in de mogelijkheid voor mbo- en hbo-studenten tot het instellen van beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De beoogde ingangsdata zijn 1 januari 2023 voor hbo-studenten en 1 augustus 2023 voor mbo-studenten. De verwachte instroom van circa 400 zaken (vanaf 2023) is toegevoegd aan de prognoses in tabel 3. 
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1. Raad van State (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 74.126
 
 
 
 
 80.044
 
 
 
 
 80.664
 
 
 
 
 79.885
 
 
 
 
 79.885
 
 
 
 
 74.652
 
 
 
 
 74.342
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 73.037
 
 
 
 
 80.044
 
 
 
 
 80.664
 
 
 
 
 79.885
 
 
 
 
 79.885
 
 
 
 
 74.652
 
 
 
 
 74.342
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Advisering
 
 
 7.204
 
 
 7.918
 
 
 7.918
 
 
 7.918
 
 
 7.918
 
 
 7.918
 
 
 7.918
 
 
 
 
 Bestuursrechtspraak
 
 
 31.500
 
 
 41.956
 
 
 43.818
 
 
 43.088
 
 
 43.088
 
 
 37.458
 
 
 37.148
 
 
 
 
 Raad van State gemeenschappelijke diensten
 
 
 34.333
 
 
 30.170
 
 
 28.928
 
 
 28.879
 
 
 28.879
 
 
 29.276
 
 
 29.276
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.286
 
 
 
 
 1.950
 
 
 
 
 1.950
 
 
 
 
 1.950
 
 
 
 
 1.950
 
 
 
 
 1.950
 
 
 
 
 1.950
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Uitgaven 
 Institutionele inrichting
 Advisering
 De Afdeling advisering van de Raad van State is adviseur van regering en parlement voor wetgeving en bestuur. Zij adviseert over onder meer (initiatief) wetsvoorstellen, algemene maatregelen van bestuur, goedkeuringswetten voor internationale verdragen en de miljoenennota. Verder brengt zij gevraagde voorlichtingen en ongevraagde adviezen uit. De ongevraagde adviezen hebben betrekking op relevante juridische, beleidsmatige en/of bestuurlijke thema’s.
 Daarnaast heeft de Afdeling advisering een taak als onafhankelijke begrotingsautoriteit en schrijft de Klimaatwet voor dat de Afdeling wordt gehoord over het Klimaatplan, de Klimaatnota en de Voortgangsrapportage. Het doel van deze laatste taak is het regeringsbeleid normatief te toetsen en bestuurlijk te wegen in het licht van het realiseren van de klimaatdoelstellingen. 
 Vanuit een onafhankelijke rol adviseert de Afdeling advisering over de kwaliteit van beleidsanalyse, beleidsvorming, wetgeving en uitvoering van regelgeving. De functie van deze adviezen is te waarborgen dat in de wetgeving en besluitvorming verschillende belangen worden meegewogen. Het gaat daarbij onder meer om continuïteit, consistentie, constitutionaliteit, rechtmatigheid, doelmatigheid, effectiviteit en de gevolgen voor (groepen) burgers, bedrijven en organisaties. De Afdeling advisering hanteert daarbij een beoordelingskader om te borgen dat de verschillende perspectieven bij de beoordeling van wet- en regelgeving worden betrokken. Het is haar ambitie om vanuit deze verschillende perspectieven, tijdig, scherp en breed te adviseren aan regering en parlement in het besef van de maatschappelijke en politieke context, maar zonder te treden in de politieke keuzes die aan een voorstel ten grondslag liggen. 
 In onderstaande tabel zijn de realisatie, de verwachte instroom en de planning van afhandeling van adviesaanvragen door de Afdeling advisering weergegeven. 
 
 Tabel 3 Instroom en afhandeling adviesaanvragen (in aantallen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Prognose
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 Instroom
 
 
 389
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 
 
 Uitstroom
 
 
 431
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 
 
 
 Bestuursrechtspraak
 Taak van de Afdeling bestuursrechtspraak is het op kwalitatief goede wijze afdoen van binnengekomen zaken. De Afdeling bestuursrechtspraak zorgt voor een toegankelijke rechtsgang en een goede organisatie. Rechtsbescherming en bruikbare rechtsvorming zijn daarbij belangrijke aspecten, evenals tijdigheid, kenbaarheid, voorspelbaarheid en doelmatigheid. In concrete (hoger)beroepszaken bewaakt de bestuursrechter de procedurele en materiële rechtvaardigheid, dat wil zeggen een fatsoenlijke procedure op tegenspraak met een uitkomst die strookt met wet en recht.
 De Afdeling bestuursrechtspraak bestaat uit drie kamers: de Algemene kamer, de Vreemdelingenkamer en de Omgevingskamer. 
 Op 19 november 2021 presenteerde de Afdeling bestuursrechtspraak haar reflectierapport met de titel: ‘Lessen uit de kinderopvangtoeslagzaken’. Doel van het reflectieprogramma is te leren van het verleden, daaruit lessen te trekken en aanbevelingen te doen voor de toekomst. Dit alles om bij te dragen aan een zo goed mogelijke bestuursrechtspraak. De reflectie bestond deels uit terugkijken en deels uit vooruitkijken. De actiepunten uit het rapport worden in de komende jaren uitgevoerd. 
 Instroom van zaken
 In onderstaande tabel zijn de in het begrotingsjaar 2021 gerealiseerde uitstroom van zaken en de instroomverwachting voor de jaren 2022 ‒ 2027 weergegeven. 
 
 Tabel 4 Uitstroom en instroom van zaken Afdeling bestuursrechtspraak (in aantallen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Prognose
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 Omgevingskamer
 
 
 2.286
 
 
 2.800
 
 
 3.100
 
 
 3.100
 
 
 3.100
 
 
 3.100
 
 
 3.100
 
 
 
 
 Algemene kamer
 
 
 1.306
 
 
 1.600
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 Vreemdelingenkamer
 
 
 5.562
 
 
 8.030
 
 
 8.790
 
 
 9.840
 
 
 9.590
 
 
 9.590
 
 
 9.590
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bestuursrechtspraak
 
 
 
 
 9.154
 
 
 
 
 12.430
 
 
 
 
 13.890
 
 
 
 
 14.940
 
 
 
 
 14.690
 
 
 
 
 14.690
 
 
 
 
 14.690
 
 
 
 
 
 
 Raad van State gemeenschappelijke diensten
 De Raad en zijn Afdelingen advisering en bestuursrechtspraak worden ondersteund door een gemeenschappelijke ambtelijke organisatie. Dit wordt in de begroting inzichtelijk gemaakt met een separaat uitgavenartikel.
 De gemeenschappelijke diensten omvatten functies die werken ten behoeve van de inhoudelijke en logistieke ondersteuning van de Raad als geheel en beide Afdelingen en zijn ondergebracht in verschillende directies. Ook verzorgen zij ieder jaar het Jaarverslag van de Raad van State en andere inhoudelijke publicaties, zoals de in mei 2021 verschenen bundel over «Digitalisering». 
 Ontvangsten
 De ontvangsten van de Raad van State bestaan in hoofdzaak uit griffierechten. 
 
 
 
 
 2.2
 Artikel 2. Algemene Rekenkamer
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 De Algemene Rekenkamer is belast met het onderzoek van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk. Zij heeft als doel het rechtmatig, doelmatig, doeltreffend en integer functioneren van het Rijk en de daarmee verbonden organen te toetsen en te helpen verbeteren. Daarbij toetst zij ook de nakoming van verplichtingen die Nederland in internationaal verband is aangegaan.
 De wettelijke taak van de Algemene Rekenkamer als Hoog College van Staat is vastgelegd in artikel 76 en artikel 105.3 van de Grondwet en in de Comptabiliteitswet 2016.
 Hierin ligt enerzijds de basis van de wettelijke opdracht om jaarlijks de rechtmatigheid te onderzoeken van het financieel beheer van het Rijk en een goedkeurende verklaring te geven bij de Rijksrekening. Het wettelijk kader bevat naast controle op rechtmatigheid anderzijds ook de opdracht om de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het gevoerde beleid te onderzoeken. De taken van de Algemene Rekenkamer vereisen een grondwettelijk geborgde, onafhankelijke positie ten opzichte van de regering en het parlement. Het vereist niet alleen een degelijke wettelijke basis, maar ook een bestendige financiële basis, die de ruimte om in onafhankelijkheid keuzes te kunnen maken ondersteunt.
 De Algemene Rekenkamer dient geen ander belang dan het goed en integer functioneren en presteren van het openbaar bestuur. De Algemene Rekenkamer laat op onpartijdige wijze zien hoe de rijksoverheid, inclusief de daaraan verbonden organen, in de praktijk functioneert en presteert en welke verbeteringen mogelijk zijn, ongeacht de samenstelling van het parlement en het kabinet. Daarmee wil zij ook een bijdrage leveren aan het vertrouwen van burgers dat de overheid zorgvuldig, zuinig en zinnig omgaat met publiek geld.
 De Algemene Rekenkamer voorziet de regering, de Staten-Generaal en degenen die verantwoordelijk zijn voor de aan het Rijk verbonden organen van bruikbare en relevante informatie, aan de hand waarvan zij kunnen bepalen of het beleid van een minister rechtmatig, doelmatig en doeltreffend is uitgevoerd. Deze informatie bestaat uit onderzoeksbevindingen, oordelen en aanbevelingen over organisatie, beheer en beleid en is in beginsel voor het publiek toegankelijk. De Algemene Rekenkamer bepaalt zelf welke informatie zij openbaar maakt en welke rapporten zij publiceert. Op de website van de Algemene Rekenkamer staat de actuele onderzoeksagenda. 
 Daarnaast rekent zij het tot haar verantwoordelijkheden om een bijdrage te leveren aan goed openbaar bestuur door kennisuitwisseling en samenwerking in binnen- en buitenland. Hoofdstuk 7 van de Comptabiliteitswet 2016 verschaft een wettelijke basis voor het uitvoeren van internationale werkzaamheden die aansluiten bij de wettelijke taken van de Algemene Rekenkamer.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal en van de begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De Colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4 lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de Colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen
 
 In haar strategie 2021-2025 ‘Vertrouwen in verantwoording’ kiest de Algemene Rekenkamer er nadrukkelijk voor publiek geld scherp te blijven volgen en meer dan voorheen bij haar onderzoeken het perspectief van burgers en bedrijven te betrekken. De Algemene Rekenkamer wil als onafhankelijke controleur van de inkomsten en uitgaven van het Rijk ook vaker een oordeel gaan geven over de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid. Daarbij ligt de focus op terreinen waar de functie van de Rekenkamer de meeste toegevoegde waarde heeft. De Algemene Rekenkamer blijft daarbij met Rekenkamer brede onderzoeksprogramma’s werken. 
 In het Coalitieakkoord ´Omzien naar elkaar, vooruitzien naar de toekomst´ is budget vrijgemaakt voor de Algemene Rekenkamer. Wij zetten deze middelen in voor de verdere versterking en innovatie van onze methoden en technieken en de externe oriëntatie van de Rekenkamer.
 Verder is in 2019 besloten tot een ingrijpende verbouwing om de huisvesting van de Algemene Rekenkamer aan het Lange Voorhout 8 toekomstbestendig te maken. De verwachting is dat de Algemene Rekenkamer in 2023 verhuist naar een tijdelijke locatie en er een start gemaakt wordt met de verbouwing van Lange Voorhout 8.
 Tenslotte volgt de Algemene Rekenkamer de Baseline Informatievoorziening (BIO), hetgeen er mede toe leidt dat de informatiebeveiliging aan steeds hogere eisen moet voldoen. 
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2. Algemene Rekenkamer (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 34.640
 
 
 
 
 37.952
 
 
 
 
 39.286
 
 
 
 
 42.636
 
 
 
 
 39.309
 
 
 
 
 39.332
 
 
 
 
 47.042
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 34.035
 
 
 
 
 37.952
 
 
 
 
 39.286
 
 
 
 
 42.636
 
 
 
 
 39.309
 
 
 
 
 39.332
 
 
 
 
 47.042
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Recht- en doelmatigheidsbevordering
 
 
 34.035
 
 
 37.952
 
 
 39.286
 
 
 42.636
 
 
 39.309
 
 
 39.332
 
 
 47.042
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.240
 
 
 
 
 1.017
 
 
 
 
 1.017
 
 
 
 
 1.017
 
 
 
 
 1.017
 
 
 
 
 1.017
 
 
 
 
 1.017
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Uitgaven
 Institutionele inrichting
 Recht- en doelmatigheidsbevordering
 
 De Algemene Rekenkamer heeft voor 2023 de volgende hoofddoelen voor ogen:
 
 
 –
 Verscherping van het toezicht door het verbeteren van de innovatie en de externe oriëntatie van de Rekenkamer (meer zichtbaarheid, slagkracht en tegenmacht).;
 
 
 –
 Intensivering doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek. Zoals in de strategie vastgelegd zal het doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek als bedoeld in artikel 7.16 van de Comptabiliteitswet 2016 worden geïntensiveerd.;
 
 
 –
 Blijven werken met onderzoeksprogramma’s. Jaarlijks zal een afweging en keuze gemaakt worden voor de thema’s van de onderzoeksprogramma’s.;
 
 
 –
 Innovatie. Nieuwe technologische mogelijkheden en data-analyse zullen verder worden toegepast. De Algemene Rekenkamer investeert daarnaast in kwaliteit, innovatie en in de samenwerking met externe partners.
 
 
 –
 Versterking interne bedrijfsvoering. In 2023 wordt ingezet op verdere verbetering van de interne bedrijfsvoering, waaronder de ICT-voorziening en de informatiebeveiliging. 
 
 
 
 Ontvangsten
 De ontvangsten van de Algemene Rekenkamer bestaan voornamelijk uit vergoedingen voor detacheringen en vergoedingen voor de ondersteuning van nationale rekenkamers in het buitenland in het kader van institutionele versterkingsprojecten.
 
 
 
 
 2.3
 Artikel 3. De Nationale ombudsman
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 De Nationale ombudsman komt in beeld als burgers er niet in slagen om er uit te komen met de overheid. Als het misgaat tussen de burger en de overheid, kan de ombudsman tussenbeide komen, bemiddelen of een onderzoek instellen. Ook kan de ombudsman op eigen initiatief structurele problemen aandacht geven.
 In het werk van de Nationale ombudsman staat de vraag centraal of burgers behoorlijk behandeld worden door de overheid. Handelt de overheid eerlijk, communiceert zij begripvol met burgers en is er voldoende oog voor de menselijke maat?
 
 Enerzijds helpt de Nationale ombudsman burgers als het misgaat tussen hen en de overheid:
 
 
 –
 door burgers de weg te wijzen naar het juiste loket;
 
 
 –
 door ze te ondersteunen met adviezen en tools;
 
 
 –
 door op een effectieve manier onderzoek te doen.
 
 
 
 Anderzijds wil de Nationale ombudsman overheden uitdagen anders te kijken naar diensten, processen en innovaties. Daarom kijkt de Nationale ombudsman naar wat de overheid doet. Denkt de Nationale ombudsman na over manieren waarop het anders en beter kan. Om overheden hier vervolgens op aan te spreken en ze te vragen om zaken te verbeteren en zich meer te verplaatsen in de burger.
 De Kinderombudsman en de Veteranenombudsman hebben tot doel te bevorderen dat de rechten van respectievelijk jeugdigen en veteranen worden nageleefd door bestuursorganen en door privaatrechtelijke organisaties. De Nationale ombudsman, de Kinderombudsman en de Veteranenombudsman worden door dezelfde organisatie ondersteund.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal en van de begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De Colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4 lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen
 
 In het Coalitie akkoord "omzien naar elkaar, vooruit zien naar de toekomst" zijn middelen vrijgemaakt voor de Nationale ombudsman in het kader van het versterken van de toezichthouders. De Nationale ombudsman wil de toezichthoudende rol versterken. Om dit te realiseren zet de ombudsman in op het beter bereiken van doelgroepen die de Nationale ombudsman niet makkelijk weten te vinden. Daarnaast wil de Nationale ombudsman de toezichthoudende rol versterken door een snellere afhandeling van eerstelijns vragen en klachten.
 De Nationale ombudsman heeft het aantal klachten de afgelopen jaren zien toenemen. Om duurzaam te kunnen anticiperen op belangrijke ontwikkelingen wordt de organisatie verder geprofessionaliseerd.
 Vanaf 1 januari 2022 is het werk en de functie van Onafhankelijk Raadsman ondergebracht bij de Nationale ombudsman. Een lokaal steunpunt in het aardbevingsgebied in Groningen blijft bestaan. 
 Naar aanleiding van de kabinetsreactie op het rapport Ongekend onrecht van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag vindt een grote, Rijksbrede verbeteroperatie voor de informatiehuishouding plaats (Kamerstukken II 2020/21, 35510, nr. 4). De Nationale ombudsman werkt in 2023 verder aan dit programma.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3. De Nationale ombudsman (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 23.666
 
 
 
 
 26.799
 
 
 
 
 25.625
 
 
 
 
 25.618
 
 
 
 
 25.591
 
 
 
 
 25.586
 
 
 
 
 25.826
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 23.099
 
 
 
 
 26.799
 
 
 
 
 25.625
 
 
 
 
 25.618
 
 
 
 
 25.591
 
 
 
 
 25.586
 
 
 
 
 25.826
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Taakuitoefening Nationale ombudsman
 
 
 20.009
 
 
 24.276
 
 
 23.102
 
 
 23.095
 
 
 23.068
 
 
 23.063
 
 
 23.303
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Taakuitoefening medeoverheden
 
 
 3.090
 
 
 2.523
 
 
 2.523
 
 
 2.523
 
 
 2.523
 
 
 2.523
 
 
 2.523
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.791
 
 
 
 
 2.539
 
 
 
 
 2.539
 
 
 
 
 2.539
 
 
 
 
 2.539
 
 
 
 
 2.539
 
 
 
 
 2.539
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Uitgaven
 Institutionele inrichting 
 Taakuitoefening Nationale ombudsman
 De Nationale ombudsman behandelt op verzoek klachten over het optreden van de overheid. De organisatie doet dit onder andere door het plegen van interventies, het schrijven van rapporten, het doen van aanbevelingen en het uitvoeren van bemiddelingen.
 De Nationale ombudsman wacht niet tot mensen aankloppen met een klacht, maar gaat in gesprek met burgers en overheden. Dat doet de Nationale ombudsman tijdens de provincietour, maar ook tijdens werkbezoeken aan (overheids-)instanties, en door met bestuurders te spreken. De Nationale ombudsman geeft gevraagd en ongevraagd advies aan overheden om de dienstverlening te verbeteren. Daarnaast geeft de Nationale Ombudsman ook workshops en presentaties op het gebied van professionele klachtbehandeling.
 Steeds meer burgers zijn actief op sociale media en daarmee is het een belangrijk communicatiemiddel om burgers te bereiken en hen te helpen met vragen en klachten over de overheid. De Nationale ombudsman monitort de reacties en legt contact om hun signalen of klachten te behandelen.
 Een voor de Nationale ombudsman belangrijke manier van proactief werken, is het uitvoeren van onderzoek uit eigen beweging naar de relatie burger - overheid. De aanleiding hiervoor kan zijn dat de Nationale ombudsman over een bepaald onderwerp veel klachten ontvangt. Of er kan maatschappelijke onrust zijn over een onderwerp. Vaak is het een combinatie van beide. De conclusies en aanbevelingen op basis van een dergelijk onderzoek gaan niet over een enkel geval, maar richten zich op uitvoering in algemene zin. De onderzoeken uit eigen beweging worden gedeeltelijk bepaald door de ombudsagenda (agenda van onderzoeken). Deze is ingedeeld in thema's en gebaseerd op signalen en klachten van burgers over overheden.
 De Kinderombudsman bevordert dat de rechten van jeugdigen worden nageleefd door overheidsinstanties en door privaatrechtelijke organisaties, door middel van het voorlichten en geven van informatie over de rechten van jeugdigen, het gevraagd en ongevraagd advies geven aan de regering en de Tweede Kamer over wetgeving en beleid dat rechten van jeugdigen raakt, het doen van onderzoek naar eerbiediging van de rechten van jeugdigen naar aanleiding van klachten of uit eigen beweging. Ook houdt de Kinderombudsman toezicht op de wijze waarop klachten van jeugdigen of hun wettelijke vertegenwoordigers door de daartoe bevoegde instanties worden behandeld.
 De Veteranenombudsman bevordert dat de rechten van veteranen worden nageleefd door overheidsinstanties en door privaatrechtelijke organisaties. Naast de behandeling van klachten van veteranen, voert de Veteranenombudsman ook onderzoeken uit eigen beweging uit bij structurele aandachtspunten. Daarnaast heeft de Veteranenombudsman ook de taak om regering en Tweede Kamer te informeren over zijn bevindingen. De Veteranenombudsman adviseert gevraagd én ongevraagd de regering en Tweede Kamer over de uitvoering van de Veteranenwet en over beleid dat een behoorlijke behandeling van veteranen raakt.
 
 Tabel 7 Klachtenbehandeling rijksoverheid (in aantallen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Ontwerp begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 
 2019
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 Nationale ombudsman
 
 
 23.240
 
 
 23.230
 
 
 28.390
 
 
 25.640
 
 
 29.920
 
 
 27.520
 
 
 27.520
 
 
 
 
 Kinderombudsman
 
 
 2450
 
 
 2.000
 
 
 2.100
 
 
 1.990
 
 
 2.170
 
 
 2.110
 
 
 2.110
 
 
 
 
 Veteranenombudsman
 
 
 150
 
 
 200
 
 
 280
 
 
 280
 
 
 290
 
 
 300
 
 
 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 25.840
 
 
 
 
 25.430
 
 
 
 
 30.770
 
 
 
 
 27.910
 
 
 
 
 32.380
 
 
 
 
 29.930
 
 
 
 
 29.930
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 Taakuitoefening medeoverheden
 Naast de provincies, de waterschappen en bijna alle gemeenschappelijke regelingen is 74% van de 344 (stand per 25 maart 2022) gemeenten aangesloten bij de Nationale ombudsman voor hun klachtbehandeling. Mede door deze hoge dekkingsgraad fungeert de Nationale ombudsman als kenniscentrum voor klachtbehandeling door medeoverheden.
 
 Tabel 8 Percentage aangesloten gemeenten bij de Nationale ombudsman
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Ontwerp begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 
 2019
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 Percentage aangesloten gemeenten
 
 
 71%
 
 
 73%
 
 
 73%
 
 
 75%
 
 
 75%
 
 
 74%
 
 
 74%
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 De ontvangsten hebben voornamelijk betrekking op de activiteiten van de Nationale ombudsman in opdracht van provincies, waterschappen en gemeenten en voor de uitvoering van internationale projecten.
 
 
 
 
 2.4
 Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 
 De Kanselarij der Nederlandse Orden (KNO) is bij Koninklijk Besluit (KB) van 3 juni 1844 ingesteld. De Kanselarij der Nederlandse Orden is de organisatie die:
 
 
 –
 het Kapittel der Militaire Willems-Orde en het Kapittel voor de Civiele Orden huisvest en ambtelijk ondersteunt in hun advisering over de voorstellen tot decoratieverlening;
 
 
 –
 zorg draagt voor het beheer van de versierselen van de onderscheidingen en voor de correcte verzending ervan aan de betrokken ministeries;
 
 
 –
 zorgt dat registers worden aangehouden van in het Koninkrijk der Nederlanden onderscheiden personen.
 
 
 
 Kapittel der Militaire Willems-Orde
 
 De taken van het Kapittel der Militaire Willems-Orde behelzen:
 
 
 –
 het adviseren van het hoofd van het betrokken departement van algemeen bestuur over de voordrachten voor benoeming of bevordering in en ontslag uit de Orde dan wel over aanvragen om in de Orde te worden opgenomen of bevorderd;
 
 
 –
 het verstrekken van inlichtingen aan het hoofd van het betrokken departement van algemeen bestuur alsmede het geven van inzage in alle zakelijke gegevens en bescheiden aan deze departementen;
 
 
 –
 het aanhouden van registers voor elk der vier klassen van ridders;
 
 
 –
 het houden van aantekening van verlening van het ordeteken aan onderdelen van de krijgsmacht.
 
 
 
 Kapittel voor de Civiele Orden
 Het Kapittel voor de Civiele Orden heeft als adviescollege op landelijk niveau tot taak Onze Minister wie het aangaat te adviseren over het verlenen van onderscheidingen in één van de Civiele Orden.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal en van de begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De Colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4 lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de Colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen
 
 Voor 2023 zijn geen beleidswijzigingen voorzien.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 5.571
 
 
 
 
 5.552
 
 
 
 
 5.412
 
 
 
 
 5.360
 
 
 
 
 4.882
 
 
 
 
 4.885
 
 
 
 
 4.885
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 5.337
 
 
 
 
 5.552
 
 
 
 
 5.412
 
 
 
 
 5.360
 
 
 
 
 4.882
 
 
 
 
 4.885
 
 
 
 
 4.885
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaat
 
 
 3.668
 
 
 3.719
 
 
 3.579
 
 
 3.527
 
 
 3.527
 
 
 3.530
 
 
 3.530
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Decoraties
 
 
 1.669
 
 
 1.828
 
 
 1.828
 
 
 1.828
 
 
 1.350
 
 
 1.350
 
 
 1.350
 
 
 
 
 Riddertoelagen
 
 
 0
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 390
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Uitgaven
 Institutionele inrichting
 Apparaat
 De afdeling Decoraties en Advies (D&A) van de Kanselarij der Nederlandse Orden is belast met de voorbereiding en uitvoering van werkzaamheden ontleend aan de taken van het Kapittel voor de Civiele Orden. In concreto worden alle voorstellen voor decoratie met betrekking tot de Civiele Orden voorzien van een inhoudelijk pré-advies.
 De afdeling Bedrijfsvoering (BV) is belast met de aanschaf, het beheer en de verstrekking van de versierselen en met de reguliere piofach-taken van de Kanselarij der Nederlandse Orden inclusief de facilitaire ondersteuning van het Kapittel voor de Civiele Orden en het Kapittel der Militaire Willems-Orde.
 Materiële uitgaven 
 Decoraties
 Dit budget betreft de middelen voor de aanschaf, beheer en de verstrekking van de versierselen en oorkondes behorende bij de Orde van Oranje-Nassau, de Orde van de Nederlandse Leeuw en de Militaire Willems-Orde. Daarnaast worden Erepenningen Menslievend Hulpbetoon, medailles en oorkondes van de Nationale Politie, Vrijwilligersmedailles, Trouwe dienstmedailles van de Landmacht, luchtmacht en Marine, Officiersdienstkruizen, medailles ten behoeve van Buitenlandse staatsbezoeken en een aantal dapperheidsonderscheidingen van het Ministerie van Defensie door de Kanselarij der Nederlandse Orden aangeschaft, beheerd en uitgegeven.
 Riddertoelagen
 Aan de weduwen van de Ridders Militaire Willems-Orde-4e klasse wordt van rechtswege een jaarlijkse riddertoelage uitgekeerd.
 Ontvangsten
 De ontvangsten van de Kanselarij der Nederlandse Orden bestaan voornamelijk uit borgsommen gestort door gedecoreerden of nabestaanden van gedecoreerden. Als na overlijden van een gedecoreerde de nabestaanden besluiten het versiersel niet terug te sturen, maar in bruikleen te houden staat daar een borgsomvergoeding tegenover.
 
 
 
 
 2.5
 Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 Het Kabinet van de Gouverneur van Aruba heeft tot taak het ondersteunen van de Gouverneur van Aruba in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van de Koning als hoofd van de regering van Aruba en in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van de regering van het Koninkrijk. Gezien deze ondersteunende rol zijn de taken van het Kabinet een afgeleide van de taken en bevoegdheden van de Gouverneur, die voornamelijk zijn geregeld in het Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, de Staatsregeling van Aruba en het Reglement voor de Gouverneur van Aruba. Het kabinet heeft ook tot taak het behandelen van consulaire aangelegenheden aangezien de gouverneur tevens bevoegdheden heeft in het kader van de verkrijging van het Nederlanderschap en de verstrekking van paspoorten en visa aan personen die woonachtig zijn in Aruba.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal en van de begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4 lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 Voor het handelen van de gouverneur als landsorgaan leggen de Ministers van Aruba verantwoording af aan de Staten van Aruba. De gouverneur is als Koninkrijksorgaan verantwoordelijk aan de regering van het Koninkrijk.
 De gouverneur onderhoudt contacten met de minister-president en overige Ministers van Aruba, de Staten, maatschappelijke organisaties en met ministers en andere bestuurders van de andere landen van het Koninkrijk. De gouverneur onderhoudt ook contacten met ambassadeurs van het Koninkrijk en van andere staten in de regio. De relaties met de Gouverneurs van Sint Maarten en Curaçao zijn geïnstitutionaliseerd en worden onderhouden.
 Het kabinet onderhoudt contacten met andere organen van de overheid, zowel binnen als buiten het Koninkrijk. Bij de uitvoering van rijksregelgeving werkt het kabinet samen met verschillende ministeries, agentschappen en diensten van Nederland.
 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen
 
 Voor 2023 zijn geen beleidswijzigingen voorzien.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 10 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.338
 
 
 
 
 2.545
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.338
 
 
 
 
 2.545
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 2.067
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kabinet Gouverneur Aruba
 
 
 2.338
 
 
 2.545
 
 
 2.067
 
 
 2.067
 
 
 2.067
 
 
 2.067
 
 
 2.067
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 96
 
 
 
 
 60
 
 
 
 
 60
 
 
 
 
 60
 
 
 
 
 60
 
 
 
 
 60
 
 
 
 
 60
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Uitgaven
 Institutionele inrichting
 Kabinet Gouverneur Aruba
 Ondersteunen van de Gouverneur
 Het kabinet informeert de Gouverneur inzake politieke, bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen, doch vormt geen beleid. Het draagt tevens zorg voor de doorgeleiding aan de Gouverneur gerichte correspondentie en handelt deze af. Voorts bereidt het kabinet de binnen- en buitenlandse bezoeken van de Gouverneur voor en begeleidt deze hierin.
 Landsbesluiten en landsverordeningen
 De Gouverneur stelt alle landsregelgeving en landsbesluiten vast. Het kabinet staat de Gouverneur bij in de uitoefening van deze taak met het oog op de kwaliteit van de besluitvorming.
 Uitvoeringstaken
 Het kabinet zorgt namens de Gouverneur voor afkondigingen van rijkswetten en algemene maatregelen van bestuur. Ingevolge rijkswetten en verdragen is vastgesteld dat de Gouverneur is belast met de afgifte van paspoorten, nooddocumenten en visa en met de registratie, beoordeling en indien nodig van doorgeleiding van naturalisatieverzoeken. Het kabinet draagt hier namens de Gouverneur de zorg voor. Ook beoordeelt het kabinet aanvragen voor toestemming aan vreemde (militaire) schepen en vliegtuigen, die Aruba willen aandoen of de Arubaanse wateren respectievelijk het Arubaanse luchtruim wensen te doorkruisen.
 Paspoortafgifte aan ingezetenen van Aruba
 De Gouverneur heeft de afgifte van paspoorten aan ingezetenen van Aruba gemandateerd aan de Directie Bevolking (Censo) van Aruba, echter het kabinet heeft (namens de Gouverneur) de eindverantwoordelijkheid voor de afgifte van reisdocumenten.
 Ontvangsten
 De ontvangsten van het kabinet bestaan uit leges in verband met de afgifte van paspoorten, nooddocumenten en visa en uit ingediende verzoeken om optie en naturalisatie.
 
 
 
 
 2.6
 Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 De missie van het Kabinet van de Gouverneur van Curaçao is het optimaal ondersteunen van de gouverneur in de uitoefening van zijn taken in zijn beide hoedanigheden: als het hoofd van de regering van het land Curaçao en als orgaan van het Koninkrijk. De taken van het kabinet zijn afgeleid van de wettelijke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de Gouverneur. De belangrijkste taken en bevoegdheden van de Gouverneur van Curaçao zijn opgenomen in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, de Staatsregeling van Curaçao, verschillende (organieke) Curaçaose landsverordeningen, Koninkrijkswetgeving en het Reglement van de Gouverneur van Curaçao.
 Aan het feit dat de gouverneur het bevoegde orgaan is in de uitvoeringsregelingen van de Rijkswet op het Nederlanderschap en van de Paspoortwet ontleent het Kabinet van de Gouverneur dienstverlenende, uitvoerende consulaire werkzaamheden. De taken en inrichting van het kabinet zijn vastgelegd in een instellings- en beheersbesluit, evenals in een organisatie- en formatieplan.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal en van de begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4 lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de Minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen
 
 Voor 2023 zijn geen beleidswijzigingen voorzien.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.422
 
 
 
 
 3.166
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.422
 
 
 
 
 3.166
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 3.136
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kabinet Gouverneur Curaçao
 
 
 2.422
 
 
 3.166
 
 
 3.136
 
 
 3.136
 
 
 3.136
 
 
 3.136
 
 
 3.136
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 142
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Uitgaven
 Institutionele inrichting
 
 Kabinet Gouverneur Curaçao
 Ondersteunen van de Gouverneur
 Het kabinet analyseert maatschappelijke, politieke, juridische, bestuurlijke, economische, sociale en financiële ontwikkelingen en adviseert de gouverneur hierover. Het kabinet is geen beleidsvormend orgaan. De informatieverwerving en analyses zijn uitsluitend bedoeld ter advisering aan de gouverneur. De ambtelijke ondersteuning van de gouverneur is erop gericht dat de gouverneur zijn taken als Lands- en Koninkrijksorgaan op adequate wijze kan vervullen. Gegeven de brede bestuurlijke rol die de gouverneur vervult, zowel als landsorgaan als in relatie tot het Koninkrijk als Koninkrijksorgaan, onderhoudt het kabinet contact met – onder andere – de Staten van Curaçao, met ministeries en andere instituties binnen het Koninkrijk, Curaçao en Nederland. Verder zijn de relaties met de collega Gouverneurs van Aruba en Sint-Maarten geïnstitutionaliseerd.
 Bekrachtiging Landsverordeningen en Landsbesluiten
 De gouverneur is belast met het toezicht op de naleving van rijkswetten, algemene maatregelen van rijksbestuur en verdragen. In verband hiermee bereidt het kabinet de toetsing voor van de aan de gouverneur voorgelegde Curaçaose (concept-) regelgeving aan het hoger wettelijk kader, Koninkrijksbelangen en algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
 Uitvoeringstaken
 Uit enkele verdragen en rijkswetten vloeit voort, dat de gouverneur de uitvoering van onderdelen daarvan verzorgt. Hierbij gaat het met name om de Rijkswet op het Nederlanderschap, de Paspoortwet en de vigerende visumregelgeving. In verband hiermee werkt het kabinet samen met verschillende ministeries. Dit zijn in het bijzonder de Immigratie- en Naturalisatiedienst van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Directie Consulaire Zaken en Visumbeleid van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
 Het kabinet bereidt de afkondiging van rijkswetten en algemene maatregelen van rijksbestuur voor, behandelt de aanvragen voor overvliegvergunningen en havenbezoeken alsook verzoekschriften en voorstellen voor Koninklijke onderscheidingen. Ook behandelt het kabinet aanvragen voor naturalisatie en optie, paspoorten en visa. Op de aan de landsdienst Burgerzaken(Kranshi) gemandateerde bevoegdheid voor de uitgifte van paspoorten wordt door het kabinet actief toezicht gehouden.
 Bedrijfsvoering
 Toezicht op doelmatigheid en rechtmatigheid van de ontvangsten en uitgaven vormen een belangrijk onderdeel van het bedrijfsvoeringsproces. Daarnaast wordt het personeelsbeleid nageleefd, de huisvesting (inclusief het paleis) beheerd en de organisatie en formatie op een dusdanige wijze ingevuld dat het kabinet zijn inhoudelijke taken naar behoren kan uitoefenen.
 Ontvangsten
 De ontvangsten van het kabinet bestaan uit leges in verband met de afgifte van paspoorten, nooddocumenten en visa en uit optie- en naturalisatiegelden.
 
 
 
 
 2.7
 Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 De missie van het Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten is het ondersteunen van de gouverneur in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van de Koning als hoofd van de regering van het land Sint Maarten en als vertegenwoordiger van de regering van het Koninkrijk.
 De taken en bevoegdheden van de Gouverneur van Sint Maarten zijn opgenomen in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, de Staatsregeling van Sint Maarten, verschillende (organieke) Sint Maartense landsverordeningen, Koninkrijkswetgeving en het Reglement voor de Gouverneur van Sint Maarten.
 Aan het feit dat de gouverneur bevoegd orgaan is tot uitvoering van de Rijkswet op het Nederlanderschap en van de Rijkswet Paspoortwet ontleent het Kabinet van de Gouverneur veel dienstverlenende, uitvoerende werkzaamheden. De taken en inrichting van het kabinet zijn vastgelegd in een instellings- en beheersbesluit, evenals in een organisatie- en formatieplan.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal en van de begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4 lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 De bestuurlijke rol van de gouverneur zowel binnen Sint Maarten als landsorgaan, als in relatie tot het Koninkrijk als Koninkrijksorgaan brengt met zich mee dat door het kabinet ten behoeve van de Gouverneur op het gehele werkveld van deze overheden contacten worden onderhouden met de Staten van Sint Maarten, met ministers, andere bestuurders en instituties in het Koninkrijk, Sint Maarten en Nederland. De relaties met de Gouverneurs van Aruba en van Curaçao zijn geïnstitutionaliseerd en worden onderhouden.
 Met name bij de uitvoering van (rijks-)wetgeving werkt het kabinet samen met verschillende ministeries, agentschappen en diensten. Dit zijn in het bijzonder de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Binnen het land Sint Maarten heeft het kabinet intensief contact met de Staten, de Raad van Ministers, de Hoge Colleges van Staat en met overige landsdiensten. De Gouverneur van Sint Maarten heeft de procedure van de aanvraag en uitgifte van nationale paspoorten aan ingezetenen van Sint Maarten deels gemandateerd aan de landsdienst voor Burgerzaken (Census Office).
 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen
 
 Voor 2023 zijn geen beleidswijzigingen voorzien.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 12 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.195
 
 
 
 
 2.515
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.195
 
 
 
 
 2.515
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 2.279
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kabinet Gouverneur Sint Maarten
 
 
 2.195
 
 
 2.515
 
 
 2.279
 
 
 2.279
 
 
 2.279
 
 
 2.279
 
 
 2.279
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 114
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Uitgaven
 Institutionele inrichting
 Kabinet Gouverneur Sint Maarten
 Ondersteunen van de Gouverneur
 Het kabinet verzamelt informatie aangaande politieke, bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen en informeert de Gouverneur daarover. Het Kabinet is geen beleidsvormend orgaan. Het Kabinet voert de correspondentie namens de Gouverneur en begeleidt deze bij binnenlandse en buitenlandse bezoeken. Voorts behandelt en geleidt het Kabinet de aan de Gouverneur verrichte verzoekschriften door.
 Bekrachtigen landsverordeningen en Landsbesluiten
 De Gouverneur stelt alle landsregelgeving en landsbesluiten vast. Het Kabinet staat de Gouverneur bij in de uitoefening van deze taak met het oog op de kwaliteit van de besluitvorming.
 Uitvoeringstaken
 Het Kabinet draagt zorgt voor afkondiging van rijkswetten en algemene maatregelen van rijksbestuur. In diverse verdragen en rijkswetten is bepaald dat de Gouverneur belast is met de uitvoering daarvan. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de Paspoortwet, het Verdrag van Schengen en de Rijkswet op het Nederlanderschap. Zo geeft het Kabinet paspoorten, laissez-passers en visa uit, beoordeelt en besluit op optieverklaringen, registreert en geleidt naturalisatieverzoeken door en organiseert de naturalisatieceremonies. Ook behandelt het Kabinet aanvragen voor militaire bijstand van de landsregering en aanvragen voor toestemming van vreemde militaire schepen en militaire luchtvaartuigen die de Sint Maartense wateren respectievelijk het luchtruim willen bezoeken dan wel willen doorkruisen.
 Paspoortuitgifte aan ingezetenen Sint Maarten
 De Voortgangscommissie Sint Maarten heeft zich in haar rapporten opeenvolgend positief uitgelaten over de bereikte resultaten bij de Burgeradministratie. Dit heeft ertoe geleid dat de Gouverneur de uitgifte van paspoorten aan ingezeten van Sint Maarten met ingang van 10 oktober 2011 heeft gemandateerd aan het Hoofd van de Burgeradministratie. Tegelijkertijd blijft het op 10-10-‘10 gesloten convenant, en het daarin opgenomen toezichtinstrument, onverkort van kracht. Op basis daarvan vindt, aan de hand van maandrapportages, maandelijks overleg plaats tussen het hoofd Burgeradministratie en de directeur van het Kabinet van de Gouverneur.
 Ontvangsten
 Het Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten heeft ontvangsten uit consulaire producten, naturalisaties en opties, nationale paspoorten, nooddocumenten en visa.
 
 
 
 
 2.8
 Artikel 9. Kiesraad
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 De Kiesraad fungeert als centraal stembureau voor de verkiezingen van de Tweede Kamer, de Eerste Kamer en het Europese Parlement. De Kiesraad registreert partijaanduidingen, nummert kandidatenlijsten en stelt de officiële verkiezingsuitslagen voor deze verkiezingen vast. Daarnaast is de Kiesraad het adviesorgaan voor het kabinet en parlement op het terrein van het kiesrecht en de organisatie en uitvoering van verkiezingen. Verder verschaft de Kiesraad informatie aan gemeenten, provincies, politieke partijen, burgers en media over kiesrecht en verkiezingen.
 De Kiesraad treedt het gehele jaar door op als kennis- en informatiepunt over kiesrecht en verkiezingen voor gemeenten, provinciale griffies, politieke partijen, kiezers en media. Voorts adviseert de Kiesraad de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State over kiesrechtelijke geschillen waarbij de Kiesraad niet zelf partij is.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4 lid 4 van de Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 
 
 
 C.
 Beleidswijzigingen
 
 Nieuwe procedure vaststelling uitslag
 De Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen is aanvaard in het parlement en zal op 1 januari 2023 in werking treden. Met deze wet krijgt de Kiesraad een aantal nieuwe taken rondom de vaststelling van verkiezingsuitslagen. De Kiesraad zal voortaan voor alle verkiezingen verschillende controle-protocollen opstellen die aan de robuustheid van het proces en de betrouwbaarheid van de daarbij gebruikte programmatuur moeten bijdragen. De Kiesraad krijgt tevens bij verkiezingen waar het als centraal stembureau optreedt een ruimere controletaak bij de vaststelling van de uitslag en tevens krijgt de Kiesraad vanaf dan ook een wettelijke taak om uitslagen van verkiezingen in een verkiezingsdatabank te ontsluiten.
 Verkiezingsagenda, kandidaatstellingsprocedure
 In het kader van de Verkiezingsagenda 2030, een gezamenlijk initiatief waarin BZK, VNG, NVVB en Kiesraad aangeven welke maatregelen nodig zijn aan onderhoud en vernieuwing in het verkiezingsproces (bijlage bij Kamerstukken II 2020/21, 35165, nr. 40) zal de Kiesraad in 2023 voorstellen verder uitwerken voor verbeteringen in de kandidaatstellingsprocedure. De Kiesraad heeft daartoe een advies uitgebracht over de digitalisering van processen en aanscherping van de procedure om verzuimen te herstellen. En geadviseerd te bezien op welke wijze het afleggen van ondersteuningsverklaringen digitaal kan plaatsvinden. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal in het najaar een standpunt op de adviezen bepalen. Ter bevordering van de transparantie en controleerbaarheid van verkiezingen wordt daarnaast de verdere uniformering van de publicatie van processen-verbaal met uitslagen van verschillende verkiezingen bevorderd en zal de Kiesraad onderzoeken hoe deze centraal digitaal openbaar kunnen worden gemaakt. 
 Transitie naar verkiezingsautoriteit
 Om de onpartijdigheid en de kwaliteit van het verkiezingsproces en de betrouwbaarheid van de verkiezingsuitslag ook in de toekomst boven elke twijfel verheven te laten zijn, wordt de rol van de Kiesraad in het verkiezingsstelsel verzwaard en zijn positie versterkt. In 2023 zal de Kiesraad de hiermee samenhangende voorbereidende werkzaamheden uitvoeren in de ontwikkeling tot een onafhankelijke verkiezingsautoriteit. Met de transitie krijgt de Kiesraad een instruerende, ondersteunende en beoordelende rol bij de uitvoering van de verkiezingen en de uitslagvaststelling en krijgt de Kiesraad aanvullende taken en bevoegdheden op het gebied van doorlopende kwaliteitsbevordering van de onderdelen van het verkiezingsproces.
 Digitaal Hulpmiddel Verkiezingen (DHV)
 In 2022 is de opdracht voor het bouwen van het Digitaal Hulpmiddel Verkiezingen (DHV) gegund. Het DHV zal gebruikt worden bij het vaststellen van de verkiezingsuitslag en het indienen van de kandidatenlijsten door politieke partijen en zal de Ondersteunende Software Verkiezingen (OSV2020) gaan vervangen. Het DHV zal naar verwachting in 2023 worden opgeleverd. Ten behoeve van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de Kiesraad als beheerder van het DHV is de Wet programmatuur verkiezingsuitslagen bij de Tweede Kamer ingediend. 
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 9. Kiesraad (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.772
 
 
 
 
 26.477
 
 
 
 
 5.820
 
 
 
 
 4.769
 
 
 
 
 4.506
 
 
 
 
 4.264
 
 
 
 
 1.492
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 4.405
 
 
 
 
 16.194
 
 
 
 
 10.440
 
 
 
 
 6.697
 
 
 
 
 5.469
 
 
 
 
 4.264
 
 
 
 
 4.264
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kiesraad
 
 
 4.405
 
 
 16.194
 
 
 10.440
 
 
 6.697
 
 
 5.469
 
 
 4.264
 
 
 4.264
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 
 Uitgaven
 Institutionele inrichting
 Kiesraad
 De Kiesraad is belast met uitgaven die betrekking hebben op vaste en verplichte zaken zoals de personele exploitatie, externe inhuur, materieel en loonkosten voor het bureau van de Kiesraad. Doelmatigheid, juistheid, tijdigheid en rechtmatigheid zijn daarbij belangrijke kernbegrippen.
 De Kiesraad is belast met uitgaven in directe relatie tot de verkiezingen van de Tweede Kamer, de Eerste Kamer, het Europese parlement en het kennis- en informatiepunt, zoals de ontwikkel- en beheerkosten van programmatuur voor de kandidaatsteling en vaststelling van de uitslag, communicatieadvies en communicatiemiddelen.
 
 
 
 
 
 3.
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Artikel 10. Nog onverdeeld
 
 A. Budgettaire gevolgen
 
 Tabel 14 Budgettaire gevolgen artikel 10. Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Onvoorzien
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 B. Toelichting op de financiële instrumenten
 Nog te verdelen
 Loon- en prijsbijstelling
 Vanuit dit artikel wordt de loon- en prijsbijstelling naar de artikelen geboekt.
 
 
 
 
 4.
 Bijlagen
 
 
 
 Bijlage 1: ZBO's en RWT's 
 
 
 Tabel 15 Overzicht Rechtspersonen met een Wettelijke Taak en Zelfstandige Bestuursorganen (vallend onder het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam organisatie
 
 
 RWT/ZBO
 
 
 Begrotingsartikel
 
 
 Begrotingsramingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 Uitgevoerde evaluatie ZBO onder Kaderwet1De Kiesraad staat sinds 2018 in het begrotingshoofdstuk 2B «overige Hoge Colleges van Staat »
 
 
 Volgende evaluatie ZBO
 
 
 
 
 
 
 Kiesraad
 
 
 ZBO
 
 
 artikel 9
 
 
 10.440
 
 
 Valt onder Kaderwet sinds 2013
 
 
 Was voorzien in 2019, maar in verband met transitie Kiesraad nader te bepalen
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 2: Verdiepingshoofdstuk 
 
 
 
 Beleidsartikel 1. Raad van State 
 
 Uitgaven
 
 Tabel 16 Uitgaven beleidsartikel 1. Raad van State (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 75.728
 
 
 74.635
 
 
 73.764
 
 
 73.764
 
 
 69.209
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 656
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 69.209
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 3.660
 
 
 6.029
 
 
 6.121
 
 
 6.121
 
 
 5.443
 
 
 5.133
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 2.318
 
 
 
 
 2.285
 
 
 
 
 2.259
 
 
 
 
 2.259
 
 
 
 
 2.125
 
 
 
 
 2.125
 
 
 
 
 
 
 2. Gewijzigde rechtsbescherming studenten
 
 
 
 
 
 938
 
 
 
 
 1.104
 
 
 
 
 1.104
 
 
 
 
 1.104
 
 
 
 
 1.104
 
 
 
 
 
 
 3. Omgevingskamer
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 4. Kasschuif omgevingskamer
 
 
 
 
 ‒ 2.112
 
 
 
 
 ‒ 498
 
 
 
 
 ‒ 498
 
 
 
 
 ‒ 498
 
 
 
 
 1.958
 
 
 
 
 1.648
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 80.044
 
 
 80.664
 
 
 79.885
 
 
 79.885
 
 
 74.652
 
 
 74.342
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022.
 2. Gewijzigde rchtsbescherming studenten
 Met de wijzinging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs om de rechtsbescherming van mbo-studenten te verbeteren (stb. 2022, 134) wordt de rechtsbescherming van mbo-studenten gewijzigd van civiele naar bestuusrechtelijke rechtsbescherming. Bestuursrechtelijke zaken in het middelbaar beroepsonderwijs worden per 1 augustus door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) behandeld. 
 Daarnaast wordt met deze wetswijziging het College van beroep voor het hoger onderwijs opgeheven en zal de ABRvS per 1 januari bestuursrechtelijke zaken in het hoger onderwijs behandelen.
 Om deze extra taken voor de Raad van State te financiëren is budget overgeboekt van de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap naar de begroting van de Raad van State.
 3. Omgevingskamer
 De Raad van State ontvangt over de periode 2022 ‒ 2025 € 12 mln. van de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) voor het vergroten van de capaciteit van de Omgevingskamer. Hiermee kunnen zaken met betrekking tot woningbouw sneller afgedaan worden. 
 4. Kasschuif Omgevingskamer
 Door krapte op de arbeidsmarkt lukt het de Raad van State niet om voldoende juristen te werven voor de Omgevingskamer. Daarom wil de Raad van State budget dat zij van de begroting van het Ministerie van BZK heeft ontvangen voor versterking van de Omgevingskamer uitspreiden over een langere periode.
 Ontvangsten
 
 Tabel 17 Ontvangsten beleidsartikel 1. Raad van State (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 1.950
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 2. Algemene Rekenkamer 
 
 Uitgaven
 
 Tabel 18 Uitgaven beleidsartikel 2. Algemene Rekenkamer (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 35.098
 
 
 35.174
 
 
 38.499
 
 
 35.388
 
 
 35.409
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 1.745
 
 
 2.975
 
 
 2.860
 
 
 2.800
 
 
 2.800
 
 
 1.800
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 43.869
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 1.109
 
 
 1.137
 
 
 1.277
 
 
 1.121
 
 
 1.123
 
 
 1.373
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 1.111
 
 
 
 
 1.113
 
 
 
 
 1.277
 
 
 
 
 1.121
 
 
 
 
 1.123
 
 
 
 
 1.373
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 37.952
 
 
 39.286
 
 
 42.636
 
 
 39.309
 
 
 39.332
 
 
 47.042
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022.
 Ontvangsten
 
 Tabel 19 Ontvangsten beleidsartikel 2. Algemene Rekenkamer (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 1.017
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 3. De Nationale ombudsman 
 
 Uitgaven
 
 Tabel 20 Uitgaven beleidsartikel 3. De Nationale ombudsman (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 23.239
 
 
 23.532
 
 
 23.673
 
 
 23.647
 
 
 23.624
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 2.880
 
 
 1.385
 
 
 1.250
 
 
 1.250
 
 
 1.270
 
 
 1.510
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 23.624
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 680
 
 
 708
 
 
 695
 
 
 694
 
 
 692
 
 
 692
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 681
 
 
 
 
 691
 
 
 
 
 695
 
 
 
 
 694
 
 
 
 
 692
 
 
 
 
 692
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 26.799
 
 
 25.625
 
 
 25.618
 
 
 25.591
 
 
 25.586
 
 
 25.826
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022.
 Ontvangsten
 
 Tabel 21 Ontvangsten beleidsartikel 3. De Nationale ombudsman (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 2.539
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 2.539
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden 
 
 Uitgaven
 
 Tabel 22 Uitgaven beleidsartikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 4.691
 
 
 4.692
 
 
 4.692
 
 
 4.233
 
 
 4.236
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 743
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 4.236
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 118
 
 
 220
 
 
 168
 
 
 149
 
 
 149
 
 
 149
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 168
 
 
 
 
 168
 
 
 
 
 168
 
 
 
 
 149
 
 
 
 
 149
 
 
 
 
 149
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 5.552
 
 
 5.412
 
 
 5.360
 
 
 4.882
 
 
 4.885
 
 
 4.885
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022.
 Ontvangsten
 
 Tabel 23 Ontvangsten beleidsartikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 199
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 199
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba 
 
 Uitgaven 
 
 Tabel 24 Uitgaven beleidsartikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 2.001
 
 
 2.001
 
 
 2.001
 
 
 2.001
 
 
 2.001
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 478
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 2.001
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 66
 
 
 66
 
 
 66
 
 
 66
 
 
 66
 
 
 66
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 66
 
 
 
 
 66
 
 
 
 
 66
 
 
 
 
 66
 
 
 
 
 66
 
 
 
 
 66
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 2.545
 
 
 2.067
 
 
 2.067
 
 
 2.067
 
 
 2.067
 
 
 2.067
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022.
 Ontvangsten
 
 Tabel 25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 60
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 60
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao 
 
 Uitgaven
 
 Tabel 26 Uitgaven beleidsartikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 3.032
 
 
 3.032
 
 
 3.032
 
 
 3.032
 
 
 3.032
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 30
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 3.032
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 104
 
 
 104
 
 
 104
 
 
 104
 
 
 104
 
 
 104
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 3.166
 
 
 3.136
 
 
 3.136
 
 
 3.136
 
 
 3.136
 
 
 3.136
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022.
 Ontvangsten
 
 Tabel 27 Ontvangsten beleidsartikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 200
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten 
 
 Uitgaven
 
 Tabel 28 Uitgaven beleidsartikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 2.204
 
 
 2.204
 
 
 2.204
 
 
 2.204
 
 
 2.204
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 236
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 2.204
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 2.515
 
 
 2.279
 
 
 2.279
 
 
 2.279
 
 
 2.279
 
 
 2.279
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022.
 Ontvangsten
 
 Tabel 29 Ontvangsten beleidsartikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 75
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 9. Kiesraad 
 
 Uitgaven
 
 Tabel 30 Uitgaven beleidsartikel 9. Kiesraad (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 6.074
 
 
 5.920
 
 
 6.258
 
 
 5.770
 
 
 5.770
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 5.486
 
 
 2.050
 
 
 984
 
 
 742
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 5.770
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 4.634
 
 
 2.470
 
 
 ‒ 545
 
 
 ‒ 1.043
 
 
 ‒ 2.006
 
 
 ‒ 2.006
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 257
 
 
 
 
 250
 
 
 
 
 265
 
 
 
 
 244
 
 
 
 
 244
 
 
 
 
 244
 
 
 
 
 
 
 2. Digitaal hulpmiddel verkiezingen
 
 
 
 
 4.377
 
 
 
 
 2.220
 
 
 
 
 ‒ 810
 
 
 
 
 ‒ 1.287
 
 
 
 
 ‒ 2.250
 
 
 
 
 ‒ 2.250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 16.194
 
 
 10.440
 
 
 6.697
 
 
 5.469
 
 
 4.264
 
 
 4.264
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022.
 2. Digitaal Hulpmiddel Verkiezingen
 De Kiesraad heeft structureel budget ontvangen voor de aanschaf en het beheer en onderhoud van het Digitaal Hulpmiddel Verkiezingen (DHV). De aanbesteding voor dit systeem is afgerond en nu blijkt dat de aanloopkosten hoger zijn dan begroot en de kosten voor beheer en onderhoud lager zijn dan begroot. Met deze mutatie wordt het budget naar voren geschoven.
 Ontvangsten
 
 Tabel 31 Ontvangsten beleidsartikel 9. Kiesraad (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 0
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikel 10. Nog onverdeeld 
 
 Uitgaven
 
 Tabel 32 Uitgaven artikel 10. Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 4.780
 
 
 4.752
 
 
 4.909
 
 
 4.712
 
 
 4.578
 
 
 4.828
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 0
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 ‒ 4.780
 
 
 ‒ 4.752
 
 
 ‒ 4.909
 
 
 ‒ 4.712
 
 
 ‒ 4.578
 
 
 ‒ 4.828
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 
 ‒ 4.780
 
 
 
 
 ‒ 4.752
 
 
 
 
 ‒ 4.909
 
 
 
 
 ‒ 4.712
 
 
 
 
 ‒ 4.578
 
 
 
 
 ‒ 4.828
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Loon- en prijsbijstelling 
 Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling tranche 2022 naar de artikelen binnen de begroting van de overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad.
 
 Tabel 33
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie Nota van wijziging 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie amendement 2022
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Mutatie 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extrapolatie
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 0
 
 
 
 
 Nieuwe mutaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 3: Rijksuitgaven Caribisch Nederland 
 
 Naar aanleiding van de motie Hachchi c.s. (Kamerstukken II 2011/12, 33000 IV, nr. 28) wordt jaarlijks een overzicht van alle rijksuitgaven aan Caribisch Nederland (met uitzondering van de vrije uitkering ofwel het BES-fonds) toegevoegd aan de begroting van Koninkrijksrelaties (IV). 
 Naar aanleiding van de voorlichting van de Afdeling advisering van de Raad van State (RvS) en het Interdepartementale Beleidsonderzoek Koninkrijksrelaties (IBO) volgt het kabinet de aanbeveling op om het overzicht Rijksuitgaven aan Caribisch Nederland uit te breiden (Kamerstukken II 2019/20, 35300 IV, nr. 11). Doel hiervan is om de rol van het Ministerie van BZK te verstevigen en een meer integrale afweging van de Rijksuitgaven aan Caribisch Nederland te bevorderen.
 In de begroting Koninkrijksrelaties (IV) is het totale overzicht van de Rijksuitgaven Caribisch Nederland te vinden. Hieronder is de uitsplitsing van de Rijksuitgaven aan Caribisch Nederland voor de begroting overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) weergegeven. In het overzicht en de bijbehorende toelichtingen wordt aangegeven of het uitgaven zijn ten behoeve van eilandelijke taken of rijkstaken, of er sprake is van incidentele of structurele bekostiging en wordt een toelichting gegeven op de wijze van financiering welke gekoppeld is aan de beoogde beleidsdoelen.
 
 Tabel 34 Overzicht rijksuitgaven Caribisch Nederland in begrotingshoofdstuk overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel/ instrument
 
 
 Taak1R =Rijk, E = eilandelijk
 
 
 Bijdrage2S =Structureel, I = Incidenteel
 
 
 realisatie
 
 
 ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 
 
 
 
 
 
 365
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3 Nationale ombudsman
 
 
 
 
 365
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 R
 
 
 S
 
 
 365
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 
 
 
 Toelichting 
 Artikel 3 Nationale Ombudsman
 Institutionele inrichting
 Dit betreft een rijkstaak: het uitvoeren van eerstelijns klachtbehandeling voor Caribisch Nederland. 
 De Nationale ombudsman is sinds 2010 bevoegd klachten te behandelen over overheidsinstanties van het Rijk in Caribisch Nederland en sinds 2012 ook over de openbare lichamen Bonaire, Saba en Sint Eustatius. Voor de openbare lichamen is de Nationale ombudsman eerstelijns klachtbehandelaar. Dat betekent dat burgers een klacht over de openbare lichamen ook direct aan de Nationale ombudsman kunnen voorleggen. Het betreft daarmee een structurele rijkstaak.
 Mei 2018 is een plan van aanpak met een missie en visie vastgesteld. Daarin is teruggekeken op het werk van de Nationale ombudsman in Caribisch Nederland sinds 10-10-10 en vooruit gekeken naar de periode 2018-2026. In het plan van aanpak zijn twee doelstellingen neergelegd. De eerste is dat de Nationale ombudsman zichtbaar moet zijn voor de burgers in Caribisch Nederland en hen op weg moet kunnen helpen. De tweede doelstelling is dat de Nationale ombudsman wil bijdragen aan goed bestuur op de eilanden door de beginselen van het klachtrecht onder de aandacht te brengen bij de overheid.