ECLI:NL:HR:2025:1244, Hoge Raad, 09-09-2025, 23/00119
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 2025-09-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Strafrecht

Samenvatting: Medeplegen diefstal met geweld (art. 312.2.2 Sr), medeplegen afpersing (art. 317.3 jo. 312.2.2 Sr) en medeplegen wederrechtelijke vrijheidsberoving (art. 282.1 Sr). Vrijspraak in eerste aanleg t.z.v. diefstal met geweld en afpersing. 1. Bewijsklachten medeplegen. 2. Bewijsklachten dubbel opzet. 3. Overschrijding redelijke termijn in hoger beroep. Heeft hof voldoende inzichtelijk gemaakt hoe het de overschrijding van redelijke termijn heeft verdisconteerd in opgelegde straf? 
        Ad 1. en 2. HR: Om redenen vermeld in CAG leiden middelen niet tot cassatie. CAG: Ad 1. Hof heeft kennelijk en niet onbegrijpelijk uit bewijsmiddelen afgeleid dat verdachte zich niet alleen niet heeft onttrokken aan situatie maar ook dat hij conform plan door het gezamenlijk optrekken en gezamenlijk blijven optreden, aan verschillende feiten heeft bijgedragen. Uit b.m. heeft hof aldus kunnen afleiden dat samenwerking tussen verdachte en medeverdachten zo nauw en bewust is geweest dat van medeplegen sprake is geweest. ‘s Hofs overwegingen geven niet blijk van onjuiste rechtsopvatting en zijn evenmin onbegrijpelijk. Ad 2. Opzet van verdachte op grondfeiten kan worden aangenomen o.g.v. ’s hofs vaststelling dat verdachte in Whatsapp-groep zat en (niet toevalligerwijs) op belangrijke momenten voorafgaand aan en tijdens bewezenverklaarde feiten aanwezig was. Bovendien geldt dat t.a.v. uitvoeringshandelingen (van medeverdachten) in zekere zin slechts ‘globaal opzet’ is vereist. Ook heeft hof niet onbegrijpelijk gewicht toegekend aan omstandigheid dat letsel van aangever uitwendig zichtbaar was. Niet alleen wordt dat gebaseerd op hetgeen forensische arts heeft geconstateerd maar ook op verklaringen van medeverdachten. 
        Ad 3. Met het oog op de door HR uit te oefenen controle moet rechter in geval van strafvermindering wegens overschrijding van redelijke termijn a.b.i. art. 6.1 EVRM, in zijn uitspraak vermelden welke straf zou zijn opgelegd als redelijke termijn niet zou zijn overschreden, dan wel anderszins voldoende duidelijk laten blijken op welke wijze overschrijding van redelijke termijn in bestraffing is verdisconteerd (vgl. HR:2020:442). Hof heeft in zijn strafmotivering tot uitdrukking gebracht dat bij strafoplegging rekening is gehouden met overschrijding van redelijke termijn. Hof heeft echter, in het licht van het namens verdachte gevoerde verweer over overschrijding van redelijke termijn, nagelaten in uitspraak duidelijk te maken in welke mate straf is verlaagd wegens overschrijding van redelijke termijn. 
        HR doet zaak zelf af door opgelegde gevangenisstraf van 12 maanden, waarvan 4 maanden voorwaardelijk, met 1 maand te verminderen.

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
    
    
    
      STRAFKAMER
    
    
    
    
    
      
        Nummer 23/00119 
      
        Datum	9 september 2025
    
    
    
    
      ARREST
    
    
    
    
      op het beroep in cassatie tegen een arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 10 januari 2023, nummer 21-003774-20, in de strafzaak
    
    
    
      tegen
    
    
    
      
        [verdachte] ,
      geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1992,
      hierna: de verdachte.
    
    
  
  
    
      1Procesverloop in cassatie
    
      Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft de advocaat L.C. de Lange bij schriftuur cassatiemiddelen voorgesteld. 
      De advocaat-generaal P.M. Frielink heeft geconcludeerd tot vernietiging van de bestreden uitspraak, maar uitsluitend wat betreft de strafoplegging, en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, opdat de zaak ten aanzien daarvan opnieuw wordt berecht en afgedaan, en tot verwerping van het beroep voor het overige.
    
  
  
    
      2Beoordeling van het eerste en het tweede cassatiemiddel
    
      2.1
      De cassatiemiddelen klagen over (de motivering van) het onder 1 tot en met 3 bewezenverklaarde.
    
    
      2.2
      
        De cassatiemiddelen leiden niet tot cassatie. De redenen daarvoor staan vermeld in de conclusie van de advocaat-generaal onder 2 tot en met 4.
        
          3.	Beoordeling van het derde cassatiemiddel en ambtshalve beoordeling van de uitspraak van het hof
        
      
    
    
      3.1
      Het cassatiemiddel klaagt in de kern dat het hof niet voldoende inzichtelijk heeft gemaakt hoe het de overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 lid 1 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna: EVRM), heeft verdisconteerd in de opgelegde straf.
      
        3.2.1
        Het openbaar ministerie heeft hoger beroep ingesteld. Daarnaast is op 19 oktober 2020 namens de verdachte hoger beroep ingesteld. 
      
      
        3.2.2
        
          Volgens het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep van 19 december 2022 heeft de raadsman van de verdachte daar aangevoerd:
          “Mocht het hof tot een veroordeling komen, dan dient in elk geval rekening te worden gehouden met de schending van de redelijke termijn. Na de getuigenverhoren heeft het nog vijftien maanden geduurd tot de zaak is gepland. Als het openbaar ministerie appel instelt, dan moet het openbaar ministerie er ook bovenop zitten. Ik verzoek uw hof om geen onvoorwaardelijke vrijheidsstraf op te leggen.”
        
      
      
        3.2.3
        
          Het hof heeft over de strafoplegging onder meer overwogen:
          “Het hof acht alles afwegende, mede gelet op het tijdsverloop, de oplegging van een gevangenisstraf voor de duur van twaalf maanden waarvan vier maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren, passend en geboden.”
        
      
    
    
      3.3
      Met het oog op de door de Hoge Raad uit te oefenen controle moet de rechter in geval van strafvermindering wegens overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 lid 1 EVRM, in zijn uitspraak vermelden welke straf zou zijn opgelegd als de redelijke termijn niet zou zijn overschreden, dan wel anderszins voldoende duidelijk laten blijken op welke wijze de overschrijding van de redelijke termijn in de bestraffing is verdisconteerd. (Vgl. HR 17 maart 2020, ECLI:NL:HR:2020:442, rechtsoverweging 3.3.)
    
    
      3.4
      Het hof heeft in de hiervoor onder 3.2.3 weergegeven overweging tot uitdrukking gebracht dat bij de strafoplegging rekening is gehouden met de schending van de redelijke termijn. Het hof heeft echter, in het licht van het namens de verdachte gevoerde verweer over de overschrijding van de redelijke termijn, nagelaten in de uitspraak duidelijk te maken in welke mate de straf is verlaagd wegens de overschrijding van de redelijke termijn.
    
    
      3.5
      Het cassatiemiddel is terecht voorgesteld. Bovendien doet de Hoge Raad uitspraak nadat meer dan twee jaren zijn verstreken na het instellen van het cassatieberoep. Dat brengt mee dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 lid 1 EVRM is overschreden. De Hoge Raad zal de zaak zelf afdoen door vermindering van de opgelegde gevangenisstraf van twaalf maanden, waarvan vier maanden voorwaardelijk. 
    
  
  
    
      4Beslissing
    
      De Hoge Raad:
      - vernietigt de uitspraak van het hof, maar uitsluitend wat betreft de duur van de opgelegde gevangenisstraf;
      - vermindert deze in die zin dat deze elf maanden, waarvan vier maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren beloopt;
      - verwerpt het beroep voor het overige.
    
    
    
    
      Dit arrest is gewezen door de vice-president M.J. Borgers als voorzitter, en de raadsheren A.L.J. van Strien en M. Kuijer, in bijzijn van de waarnemend griffier B.C. BroekhuizenMeuter, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 9 september 2025.