Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2024-11-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2024‒2025
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 625
 XIII
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2024 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 29 november 2024
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 
 
 Wetsartikelen 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Economische Zaken,
 
 
 mede namens de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrĳksrelaties, Herstel Groningen,
 
 D.S. 
 Beljaarts
 
 
 
 De Minister van Klimaat en Groene Groei,
 
 S.T.M.
 Hermans
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 Opbouw tweede suppletoire begroting 2024
 
 Deze tweede suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de begrotingsuitvoering 2024. Onderdeel B, de begrotingstoelichting, is als volgt opgebouwd:
 
 
 1.
 Leeswijzer.
 
 
 2.
 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties. De belangrijkste verplichtingenmutaties zijn toegelicht in de artikelen.
 
 
 3.
 Overzicht Coronamaatregelen. Een overzicht van de coronamaatregelen die op de begroting van het Ministerie van EZK zijn opgenomen.
 
 
 4.
 De beleidsartikelen. Voor ieder beleidsartikel is de tabel «Budgettaire gevolgen van beleid» opgenomen. Hierin zijn de begrotingsmutaties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten weergegeven. 
 
 
 5.
 De niet-beleidsartikelen. In de budgettaire tabellen zijn de begrotingsmutaties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten opgenomen. 
 
 
 
 Ondergrenzen toelichtingen
 Voor het toelichten van de begrotingsmutaties zijn in deze tweede suppletoire begroting de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerp-begroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
 
 
 
 2
 Beleid
 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2024
 
 Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2024 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Uitgaven 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2024 (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)
 
 
 
 
 
 11.369.886
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 Nationaal Groeifonds
 
 
 
 ‒ 217.495
 
 
 
 
 Klimaatfonds
 
 
 
 ‒ 80.755
 
 
 
 
 Versterkingsoperatie
 
 
 5
 
 
 ‒ 83.257
 
 
 
 
 Versterken in eigen beheer
 
 
 5
 
 
 ‒ 72.000
 
 
 
 
 Vergoeding waardedaling
 
 
 5
 
 
 ‒ 31.000
 
 
 
 
 Indirecte kostencompensatie ETS
 
 
 2
 
 
 ‒ 30.000
 
 
 
 
 Clustering en gebiedsfonds
 
 
 5
 
 
 ‒ 23.987
 
 
 
 
 Security Fund
 
 
 3
 
 
 25.000
 
 
 
 
 Tijdelijk prijsplafond kleinverbruikers 2023
 
 
 4
 
 
 76.664
 
 
 
 
 Vergoeding fysieke schade
 
 
 5
 
 
 87.021
 
 
 
 
 Compensatie netbeheerders
 
 
 1
 
 
 89.045
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 ‒ 258.006
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2024
 
 
 
 
 
 10.851.116
 
 
 
 
 
 
 Toelichting 
 Nationaal Groeifonds
 Op de EZK begroting zijn voor verschillende NGF-projecten neerwaartse bijstellingen gedaan. De grootste posten zijn een afboeking van € 58 mln voor Material Independence & Circular Batteries, € 50 mln voor Circulaire Plastics en € 36 mln voor PhotonDelta. Voor Material Independence & Circular Batteries zijn middelen afboekt op basis van de huidige uitvoeringsinformatie en prognoses van RVO. Voor Circulaire plastics is de neerwaartse bijstelling gedaan omdat er minder verplichtingen zijn aangegaan dan eerder verwacht, dit heeft geleid tot minder uitgaven dan eerder geraamd. Tot slot worden voor het project PhotonDelta de middelen dit jaar niet benut omdat er minder middelen benodigd waren vanuit de uitvoerende stichting van het NGF-project dan initieel geraamd. De middelen van de bovengenoemde projecten zijn nodig voor het continuering van de projecten. Daarom zullen in 2025 alle ramingen worden herzien. De NGF-middelen kennen volgens de begrotingsregels een 100% eindejaarsmarge; daarmee zouden middelen die niet worden besteed beschikbaar blijven voor volgend jaar.
 Klimaatfonds
 Ook voor de Klimaatfondsmiddelen zijn er neerwaartse bijstellingen gedaan. De neerwaartste bijstellingen zijn € 38 mln voor de ISDE- regeling, € 16 mln Verduurzaming Industrie en € 9 mln Correctieregeling duurzame warmte. De bijstelling van de ISDE komt doordat er minder aanvragen zijn gedaan dan oorspronkelijk verwacht. Voor Verduurzaming Industrie zit dit op verschillende regelingen namelijk, Cluster 6, maatwerk, TSE en VEKI. Het grootste deel (€ 10 mln) zit op VEKI, hier is minder uitbetaald vanuit deze regeling dan eerder geraamd. Tot slot wordt er bijna € 9 mln afgeboekt voor de Correctieregeling duurzame warmte, omdat alle beschikkingen zijn vastgesteld in 2024 maar een deel pas in 2025 tot uitbetaling komen.
 Versterkingsoperatie (Groningen)
 De lagere uitgaven op de versterkingsoperatie in de categorie opdrachten worden veroorzaakt door een bĳstelling van uitgaven aan de versterkingsoperatie en aan maatwerk. Naar verwachting worden er in 2024 minder adressen versterkt dan eerder begroot. Hierdoor worden de uitgaven met € 83,3 mln omlaag bĳgesteld.
 Versterken in eigen beheer (Groningen)
 De verwachte uitgaven voor versterken in eigen beheer worden met € 72 mln naar beneden bijgesteld. Hiervoor geldt dat met name woningcoöperaties wachten met een aanvraag tot de Ministeriële regeling is aangepast.
 Vergoeding waardedaling (Groningen)
 Sinds september 2020 besluit het IMG over vergoedingen voor de waardedaling van woningen in het aardbevingsgebied. De waardedalingsregeling niet-woningen is net opengesteld en het IMG verwacht in 2024 minder uitbetalingen dan geraamd. Hierdoor heeft er een negatieve bijstellen van € 31 mln plaatsgevonden.
 Indirecte kostencompensatie ETS
 Voor de Indirecte kostencompensatie ETS wordt het kasbudget evenredig aan het verplichtingenbudget voor 2024 met € 30 mln verlaagd. Van de gereserveerde € 186 mln voor de kostencompensatie blijkt op basis van de huidige realisatie en prognoses voor 2024 dit budget niet volledig te worden uitgegeven. De redenen hiervoor zijn minder productie/ elektriciteitsverbruik en minder aanvragen dan verwacht , o.a. door de hoge energieprijzen.
 Clustering en gebiedsfonds (Groningen)
 In het kader van de bestuurlijke afspraken uit 2020 worden uitkeringen gedaan aan medeoverheden voor clustering van woningen en het gebiedsfonds (blokken B en D ). Hiervoor is in juli 2024 de meerjarige regeling gepubliceerd. Voor Blok B zijn minder middelen in 2024 benodigd dan begroot. Daarom worden de verwachte uitgaven naar beneden bijgesteld.
 Security Fund
 Om invulling te geven aan de strategische samenwerking met de industrie wordt het reeds door het Ministerie van Defensie aan het Parlement aangekondigde Security Fund opgericht bij de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM). Omdat het Ministerie van Economische Zaken (en Klimaat) aandeelhouder is van de BOM en de juridische grondslag heeft wordt het startkapitaal van € 25 mln overgeheveld van het Ministerie van Defensie teneinde het als een subsidie uit te keren aan de BOM.
 Tijdelijk prijsplafond kleinverbruikers 2023
 Met ingang van 2024 is het prĳsplafond niet meer van kracht. Leveranciers leveren maandelĳks nog jaar- en eindnota’s aan, zodat RVO de definitieve prĳsplafondkortingen kan verrekenen met het door de leverancier ontvangen subsidievoorschot. Dit leidt in sommige gevallen tot ontvangsten en in andere gevallen tot uitgaven. Op basis van de laatste raming van RVO wordt er in 2024 een tegenvaller in de uitgaven van € 77 mln en een meevaller in de ontvangsten van € 77 mln verwacht.
 Vergoeding fysieke schade (Groningen)
 Sinds 1 juli 2020 besluit het IMG over (fysieke) schadevergoedingen aan bewoners uit Groningen die aardbevingsschade hebben als gevolg van de gaswinning. Het IMG verwacht € 87 mln meer uit te keren in 2024 dan eerder werd verwacht. Dat komt onder andere door het inhaaleffect van de in 2023 opgelopen werkvoorraad en doordat in 2024 meer schademeldingen zijn afgehandeld dan eerder verwacht.
 Compensatie netbeheerders
 Op verzoek van de Tweede Kamer (o.a. motie Van der Lee, Kamerstuk 32 813, nr. 290) en in lijn met de ministeriële regeling van de minister van EZK heeft de ACM in februari 2021 besloten dat wanneer huizen ‘van het gas af’ gaan, deze verwijderkosten landen in de nettarieven en dat de netbeheerders dus geen rekening naar de individuele huishoudens sturen. Op 20 juni 2023 heeft de rechter geoordeeld dat de minister de ministeriële regeling niet zo had mogen treffen, de ACM de Minister niet op deze manier had mogen volgen en het besluit zelfstandig had moeten motiveren en heeft dit besluit van de ACM daarmee vernietigd. Het gevolg is dat de verwijderkosten met terugwerkende kracht niet in de nettarieven mochten worden opgenomen. De netbeheerders konden de kosten ook niet met terugwerkende kracht in rekening brengen bij de (ex)klanten. De netbeheerders hebben de ACM aansprakelijk gesteld voor de kosten. De netbeheerders en ACM zijn tot een schikking gekomen en deze middelen worden hiervoor ingezet. Het gaat om een eenmalige uitgave, inmiddels is er nieuw besluit van de ACM en kunnen alle nieuwe kosten wel in de nettarieven worden opgenomen. 
 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2024
 
 Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2024 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Ontvangsten 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2024 (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)
 
 
 
 
 
 6.719.736
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 Versterkingsoperatie
 
 
 5
 
 
 ‒ 38.560
 
 
 
 
 NCG
 
 
 40
 
 
 ‒ 27.030
 
 
 
 
 High Trust
 
 
 1
 
 
 ‒ 20.000
 
 
 
 
 Frequentieveilingen
 
 
 1
 
 
 32.134
 
 
 
 
 Tijdelijk prijsplafond
 
 
 4
 
 
 76.664
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 ‒ 3.168
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2024
 
 
 
 
 
 6.739.776
 
 
 
 
 
 
 Toelichting 
 Versterkingsoperatie (Groningen)
 De ontvangsten voor versterkingsoperatie vallen lager uit dan verwacht (€ 38,6 mln), omdat de NAM slechts 30% van de factuur heeft betaald.
 NCG (Groningen)
 De raming van de ontvangsten wordt verlaagd met ongeveer € 26,9 mln. Dit komt met name door de actualisatie van de raming voor uitgaven aan de versterkingsoperatie NCG. De NAM heeft de factuur voor de versterkingskosten maar voor 30% betaald i.p.v. 100%. Dit werkt door in de van NAM te ontvangen vergoeding voor de apparaatskosten van NCG die hiermee gemoeid gaan.
 High Trust
 De High Trust-ontvangsten bestaan voornamelijk uit door de ACM ontvangen boetes. Die fluctueren door de jaren heen. Dit komt onder andere door het aantal en de hoogte van door de ACM opgelegde boetes. De ACM is hierin volledig onafhankelijk. Op basis van de huidige realisatie is de raming van de boete ontvangsten met € 20 mln verlaagd.
 Frequentieveilingen
 Betreft een bijstelling van de ontvangsten (€ 32 mln) voortkomend uit de veiling van vergunningen voor de landelijke commerciële radio-omroep in de FM-band en de DAB-vergunningen in frequentieblok 11C.
 Tijdelijk prijsplafond
 Met ingang van 2024 is het prijsplafond definitief niet meer van kracht. Leveranciers leveren maandelijks nog steeds jaar- en eindnota’s aan, zodat RVO de definitieve prijsplafondkortingen kan verrekenen met het door de leverancier ontvangen subsidievoorschot. Dit leidt in sommige gevallen tot ontvangsten en in andere gevallen tot uitgaven. Uit de laatste raming van RVO blijkt dat er in 2024 ruim € 76 mln meer terugbetaald moet worden door energiebedrijven aan RVO dan eerder werd verwacht.
 
 
 
 2.2
 Overzicht Coronamaatregelen
 
 De periode van voorjaar 2020 tot en met het eerste kwartaal van 2022 was voor een belangrijk deel getekend door de coronacrisis. Het kabinet heeft https://www.rijksfinancien.nl/corona-visualdiverse (nood)maatregelen genomen om de crisis het hoofd te bieden. Deze paragraaf geeft een overzicht van de maatregelen die op de begroting van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat zijn genomen. Een uitgebreid overzicht is te vinden op https://www.rijksﬁnancien.nl/corona-visual.
 
 Tabel 4 Coronamaatregelen op de EZK-begroting (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Naam maatregel/regeling
 
 
 Bedrag verplichtingen 2024
 
 
 Bedrag uitgaven 2024
 
 
 Bedrag ontvangsten 2024
 
 
 Relevante Kamerstukken
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten (TVL)
 
 
 49
 
 
 52
 
 
 100
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 38, Kamerstuk 35 420, nr. 42, Kamerstuk 35 420, nr. 81, Kamerstuk 35 420, nr. 105, Kamerstuk 35 420, nr. 214, Kamerstuk 35 420, nr. 217, Kamerstuk 35 420, nr. 226, Kamerstuk 35 420, nr. 237, Kamerstuk 35 420, nr. 247, Kamerstuk 35 420, nr. 248, Kamerstuk 35 420, nr. 270, Kamerstuk 35 420, nr. 314, Kamerstuk 35 420, nr. 273, Kamerstuk 35 420, nr. 458, Kamerstuk 35 420, nr. 462, Kamerstuk 35 420, nr 466, Kamerstuk 35 420, nr. 479
 
 
 
 
 2
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten starters
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 217, Kamerstuk 35 420, nr. 479
 
 
 
 
 2
 
 
 Bedrijfssteun
 
 
 
 
 42
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 72, Kamerstuk 35 420, nr. 105, Kamerstuk 35 420, nr. 252
 
 
 
 
 2
 
 
 Herstructurering winkelgebieden en binnensteden
 
 
 24
 
 
 16
 
 
 
 Kamerstuk 31 757, nr. 105
 
 
 
 
 2
 
 
 Subsidieregeling R&D mobiliteitssectoren
 
 
 
 33
 
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 248
 
 
 
 
 2
 
 
 Evenementenregeling
 
 
 3
 
 
 3
 
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 217, Kamerstuk 35 420, nr. 354, Kamerstuk 35 420, nr 454, Kamerstuk 35 420, nr 462
 
 
 
 
 2
 
 
 Qredits
 
 
 
 3
 
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 2, Kamerstuk 35 420, nr. 16, Kamerstuk 35 420, nr. 105, Kamerstuk 35 420, nr. 217, Kamerstuk 35 420, nr. 277
 
 
 
 
 2
 
 
 Garantie ondernemersfinanciering (GO-Corona)
 
 
 
 15
 
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 2, Kamerstuk 35 420, nr. 16, Kamerstuk 35 420, nr. 462
 
 
 
 
 2
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 2, Kamerstuk 35 420, nr. 38, Kamerstuk 35 420, nr. 105, Kamerstuk 35 420, nr. 217, Kamerstuk 35 420, nr. 248
 
 
 
 
 2
 
 
 Begrotingsreserve GO-Corona
 
 
 
 
 21
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 2, Kamerstuk 35 420, nr. 16
 
 
 
 
 3
 
 
 Corona Overbruggingslening (COL)
 
 
 
 
 32
 
 
 Kamerstuk 35 420, nr. 16, Kamerstuk 35 420, nr. 38, Kamerstuk 35 420, nr. 42
 
 
 
 
 3
 
 
 Dutch Future Fund
 
 
 
 13
 
 
 
 Kamerstuk 33 009, nr. 96
 
 
 
 
 3
 
 
 Deep Tech Fund
 
 
 
 50
 
 
 
 Kamerstuk 33 009, nr. 96
 
 
 
 
 3
 
 
 Fonds Alternatieve Financiering (Dutch Alternative Credit Instrument)
 
 
 
 26
 
 
 
 Kamerstuk 33 009, nr. 96
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 86
 
 
 221
 
 
 195
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Beleidsartikel 1 Goed functionerende economie en markten
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Goed functionerende economie en markten (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 477.191
 
 
 
 
 85.911
 
 
 
 
 563.102
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 400.083
 
 
 
 
 85.711
 
 
 
 
 485.794
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 78.344
 
 
 
 
 5.938
 
 
 
 
 84.282
 
 
 
 
 
 Cyber security
 
 
 2.154
 
 
 3.840
 
 
 5.994
 
 
 
 
 Subsidiemaatregel telecom Caribisch Nederland
 
 
 7.800
 
 
 1.650
 
 
 9.450
 
 
 
 
 EU-cofinanciering Digital Europe
 
 
 4.546
 
 
 294
 
 
 4.840
 
 
 
 
 Beter aanbesteden
 
 
 295
 
 
 
 295
 
 
 
 
 NGF - project AiNed
 
 
 32.838
 
 
 
 32.838
 
 
 
 
 NGF - project Nationaal Onderwijslab
 
 
 5.924
 
 
 
 5.924
 
 
 
 
 NGF - project 6G Future Network Services
 
 
 24.787
 
 
 
 24.787
 
 
 
 
 Inkoopdomein
 
 
 0
 
 
 154
 
 
 154
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 27.811
 
 
 
 
 81.822
 
 
 
 
 109.633
 
 
 
 
 
 Onderzoek&opdrachten
 
 
 4.487
 
 
 ‒ 136
 
 
 4.351
 
 
 
 
 Beleidsvoorbereiding en evaluaties Veiligheid en Frequenties
 
 
 3.475
 
 
 ‒ 38
 
 
 3.437
 
 
 
 
 Digital trust centre
 
 
 3.763
 
 
 ‒ 1.600
 
 
 2.163
 
 
 
 
 Cyber security
 
 
 7.741
 
 
 ‒ 3.370
 
 
 4.371
 
 
 
 
 ICT beleid
 
 
 5.002
 
 
 ‒ 161
 
 
 4.841
 
 
 
 
 Terugbetaling boetes ACM
 
 
 0
 
 
 89.045
 
 
 89.045
 
 
 
 
 CSIRT - DSP
 
 
 1.040
 
 
 
 1.040
 
 
 
 
 Nationaal Groeifonds
 
 
 2.231
 
 
 ‒ 1.918
 
 
 313
 
 
 
 
 Vervolgprogramma beter aanbesteden
 
 
 72
 
 
 
 72
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 77.158
 
 
 
 
 ‒ 1.899
 
 
 
 
 75.259
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 27.112
 
 
 290
 
 
 27.402
 
 
 
 
 Bijdrage RDI
 
 
 50.046
 
 
 ‒ 2.189
 
 
 47.857
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 211.223
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 211.073
 
 
 
 
 
 Bijdrage Metrologie
 
 
 12.238
 
 
 ‒ 150
 
 
 12.088
 
 
 
 
 Raad voor de Accreditatie
 
 
 1.645
 
 
 
 1.645
 
 
 
 
 Bijdrage ACM
 
 
 899
 
 
 
 899
 
 
 
 
 Bijdrage aan het CBS
 
 
 196.441
 
 
 
 196.441
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 5.547
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.547
 
 
 
 
 
 Bijdrage Nederlands Normalisatie Instituut
 
 
 1.468
 
 
 
 1.468
 
 
 
 
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 
 4.079
 
 
 
 4.079
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 222.080
 
 
 
 
 12.134
 
 
 
 
 234.214
 
 
 
 
 
 Ontvangsten ACM
 
 
 162
 
 
 
 162
 
 
 
 
 Ontvangsten High Trust
 
 
 40.200
 
 
 ‒ 20.000
 
 
 20.200
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 181.718
 
 
 32.134
 
 
 213.852
 
 
 
 
 
 
 Tabel 6 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 477.191
 
 
 
 
 85.911
 
 
 
 
 563.102
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 
 477.191
 
 
 85.911
 
 
 563.102
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 De oorspronkelijke budgetflexibiliteit in de ontwerpbegroting 2024 was circa 1,6%, oftewel 98,4% van het kasbudget was al juridisch verplicht en bestuurlijk gebonden. Bij de 1e suppletoire begroting 2024 steeg dit naar 99,1%, vanwege reeds aangegane verplichtingen bij onder andere de onderzoeksbudgetten.
 Het percentage juridisch verplicht bij de 2e suppletoire begroting is 99,2%, 0,1% hoger dan bij de 1e suppletoire begroting. Dit heeft te maken met reeds aangegane verplichtingen bij onder andere Cybersecurity, ICT-beleid en onderzoeksbudgetten.
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen en uitgaven
 Terugbetaling boetes ACM
 Op verzoek van de Tweede Kamer (o.a. motie Van der Lee, Kamerstuk 32 813, nr. 290) en in lijn met de ministeriële regeling van de minister van EZK heeft de ACM in februari 2021 besloten dat wanneer huizen ‘van het gas af’ gaan, deze verwijderkosten landen in de nettarieven en dat de netbeheerders dus geen rekening naar de individuele huishoudens sturen. Op 20 juni 2023 heeft de rechter geoordeeld dat de minister de ministeriële regeling niet zo had mogen treffen, de ACM de Minister niet op deze manier had mogen volgen en het besluit zelfstandig had moeten motiveren en heeft dit besluit van de ACM daarmee vernietigd. Het gevolg is dat de verwijderkosten met terugwerkende kracht niet in de nettarieven mochten worden opgenomen. De netbeheerders konden de kosten ook niet met terugwerkende kracht in rekening brengen bij de (ex)klanten. De netbeheerders hebben de ACM aansprakelijk gesteld voor de kosten. De netbeheerders en ACM zijn tot een schikking gekomen en deze middelen worden hiervoor ingezet. Het gaat om een eenmalige uitgave, inmiddels is er nieuw besluit van de ACM en kunnen alle nieuwe kosten wel in de nettarieven worden opgenomen. 
 Ontvangsten
 Ontvangsten High Trust
 De High Trust-ontvangsten bestaan voornamelijk uit door de ACM ontvangen boetes. Die fluctueren door de jaren heen. Dit komt onder andere door het aantal en de hoogte van door de ACM opgelegde boetes. De ACM is hierin volledig onafhankelijk. Op basis van de huidige realisatie is de raming van de boete ontvangsten met € 20 mln verlaagd.
 Diverse ontvangsten
 Betreft een bijstelling van de ontvangsten voortkomend uit de veiling van vergunningen voor de landelijke commerciële radio-omroep in de FM-band en de DAB-vergunningen in frequentieblok 11C.
 
 
 
 
 
 3.2
 Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei 
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid art. 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en duurzaam ondernemen (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.288.552
 
 
 
 
 ‒ 370.647
 
 
 
 
 3.917.905
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.739.921
 
 
 
 
 ‒ 327.314
 
 
 
 
 2.412.607
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 1.362.880
 
 
 
 
 ‒ 298.503
 
 
 
 
 1.064.377
 
 
 
 
 
 MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 8.887
 
 
 
 8.887
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 22.675
 
 
 
 22.675
 
 
 
 
 Bevorderen ondernemerschap
 
 
 19.068
 
 
 ‒ 2.207
 
 
 16.861
 
 
 
 
 Cofinanciering EFRO
 
 
 31.977
 
 
 ‒ 1.139
 
 
 30.838
 
 
 
 
 Bijdrage aan ROM's
 
 
 17.382
 
 
 300
 
 
 17.682
 
 
 
 
 Verduurzaming industrie
 
 
 82.338
 
 
 ‒ 7.723
 
 
 74.615
 
 
 
 
 Startup beleid
 
 
 7.038
 
 
 660
 
 
 7.698
 
 
 
 
 Urgendamaatregelen Industrie
 
 
 11.940
 
 
 ‒ 7.300
 
 
 4.640
 
 
 
 
 Invest-Nl
 
 
 12.488
 
 
 ‒ 4.640
 
 
 7.848
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten
 
 
 52.000
 
 
 
 52.000
 
 
 
 
 Europees Defensie Fonds cofinanciering
 
 
 1.400
 
 
 
 1.400
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten Startersregeling
 
 
 1.003
 
 
 
 1.003
 
 
 
 
 Infrastructuur duurzame industrie (PIDI)
 
 
 100
 
 
 
 100
 
 
 
 
 Herstructurering winkelgebieden
 
 
 14.758
 
 
 
 14.758
 
 
 
 
 R&D mobiliteitssectoren
 
 
 33.100
 
 
 
 33.100
 
 
 
 
 SEG
 
 
 6.900
 
 
 ‒ 6.101
 
 
 799
 
 
 
 
 NGF - project Groenvermogen van de Nederlandse economie
 
 
 142.937
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 132.937
 
 
 
 
 NGF - project Health-RI
 
 
 12.000
 
 
 
 12.000
 
 
 
 
 NGF - project RegMed XB
 
 
 8.391
 
 
 
 8.391
 
 
 
 
 NGF - project QuantumDeltaNL
 
 
 90.000
 
 
 
 90.000
 
 
 
 
 NGF - project Oncode-PACT
 
 
 70.921
 
 
 ‒ 15.901
 
 
 55.020
 
 
 
 
 NGF - project Circulaire Plastics
 
 
 92.207
 
 
 ‒ 50.000
 
 
 42.207
 
 
 
 
 NGF - project NXTGEN HIGH TECH
 
 
 93.039
 
 
 ‒ 12.728
 
 
 80.311
 
 
 
 
 NGF - project PhotonDelta
 
 
 73.261
 
 
 ‒ 35.814
 
 
 37.447
 
 
 
 
 NGF - project Opschaling PPS beroepsonderwijs
 
 
 42.183
 
 
 ‒ 7.991
 
 
 34.192
 
 
 
 
 NGF - project Biobased Circulair
 
 
 21.492
 
 
 ‒ 10.400
 
 
 11.092
 
 
 
 
 NGF - project Material Independence & Circulair Batteries
 
 
 58.319
 
 
 ‒ 58.319
 
 
 0
 
 
 
 
 IPCEI Cloudinfrastructuur en services
 
 
 12.012
 
 
 
 12.012
 
 
 
 
 IPCEI Micro elektronica
 
 
 38.615
 
 
 ‒ 18.021
 
 
 20.594
 
 
 
 
 Indirecte kostencompensatie ETS
 
 
 186.000
 
 
 ‒ 30.000
 
 
 156.000
 
 
 
 
 Aanvullende tegemoetkoming evenementen
 
 
 1.900
 
 
 
 1.900
 
 
 
 
 Investeringen Verduurzaming Industrie - Klimaatfonds
 
 
 51.010
 
 
 ‒ 13.370
 
 
 37.640
 
 
 
 
 EuroHPC
 
 
 658
 
 
 
 658
 
 
 
 
 Tegemoetkoming Energiekosten
 
 
 23.190
 
 
 
 23.190
 
 
 
 
 Qredits duurzaamheid
 
 
 3.000
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 Stikstofaanpak piekbelasters
 
 
 4.600
 
 
 
 4.600
 
 
 
 
 Brexit Adjustment Reserve
 
 
 360
 
 
 ‒ 220
 
 
 140
 
 
 
 
 Ruimte voor economie / bedrijventerreinen
 
 
 2.789
 
 
 ‒ 2.789
 
 
 0
 
 
 
 
 Overig
 
 
 10.942
 
 
 ‒ 4.800
 
 
 6.142
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 ‒ 27.000
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 Qredits
 
 
 30.000
 
 
 ‒ 27.000
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 77.945
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 77.945
 
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 42.228
 
 
 
 42.228
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.972
 
 
 
 8.972
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering
 
 
 11.745
 
 
 
 11.745
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering Corona
 
 
 15.000
 
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 21.856
 
 
 
 
 ‒ 1.070
 
 
 
 
 20.786
 
 
 
 
 
 Onderzoek en opdrachten
 
 
 9.077
 
 
 ‒ 534
 
 
 8.543
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 816
 
 
 ‒ 78
 
 
 738
 
 
 
 
 Regeldruk
 
 
 1.163
 
 
 ‒ 147
 
 
 1.016
 
 
 
 
 Budget Samenwerking regio
 
 
 1.205
 
 
 ‒ 147
 
 
 1.058
 
 
 
 
 Small Business Innovation Research
 
 
 150
 
 
 
 150
 
 
 
 
 Stikstofaanpask piekbelasters industrie
 
 
 8.625
 
 
 
 8.625
 
 
 
 
 Verduurzaming industrie
 
 
 820
 
 
 ‒ 164
 
 
 656
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 185.839
 
 
 
 
 579
 
 
 
 
 186.418
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 185.056
 
 
 579
 
 
 185.635
 
 
 
 
 Bijdrage RDI
 
 
 783
 
 
 
 783
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 510.451
 
 
 
 
 15.673
 
 
 
 
 526.124
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan TNO
 
 
 285.696
 
 
 12.266
 
 
 297.962
 
 
 
 
 Kamer van Koophandel
 
 
 200.121
 
 
 3.407
 
 
 203.528
 
 
 
 
 Bijdrage aan NWO-TTW
 
 
 24.634
 
 
 
 24.634
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 32.707
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 32.707
 
 
 
 
 
 MKB Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 32.707
 
 
 
 32.707
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 518.243
 
 
 
 
 ‒ 16.993
 
 
 
 
 501.250
 
 
 
 
 
 Internationaal Innoveren
 
 
 52.827
 
 
 900
 
 
 53.727
 
 
 
 
 PPS toeslag
 
 
 197.026
 
 
 1.978
 
 
 199.004
 
 
 
 
 TO2 (excl. TNO)
 
 
 78.957
 
 
 541
 
 
 79.498
 
 
 
 
 Topsectoren overig
 
 
 29.918
 
 
 ‒ 13.910
 
 
 16.008
 
 
 
 
 Ruimtevaart (ESA)
 
 
 84.901
 
 
 4.800
 
 
 89.701
 
 
 
 
 Bijdrage NBTC
 
 
 10.826
 
 
 
 10.826
 
 
 
 
 Overige bijdragen aan organisaties
 
 
 5.472
 
 
 ‒ 929
 
 
 4.543
 
 
 
 
 Economische ontwikkeling en technologie
 
 
 4.015
 
 
 ‒ 3.292
 
 
 723
 
 
 
 
 EU-cofinanciering JTF
 
 
 17.730
 
 
 ‒ 240
 
 
 17.490
 
 
 
 
 Faciliteiten toegepast onderziek TO2 en RKI
 
 
 26.841
 
 
 ‒ 6.841
 
 
 20.000
 
 
 
 
 NGF project NXTGEN Ruimtevaart
 
 
 9.730
 
 
 
 9.730
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 309.794
 
 
 
 
 721
 
 
 
 
 310.515
 
 
 
 
 
 Luchtvaartkredietfaciliteit
 
 
 863
 
 
 
 863
 
 
 
 
 Rijksoctrooiwet
 
 
 45.966
 
 
 
 45.966
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 4.250
 
 
 
 4.250
 
 
 
 
 F-35
 
 
 10.576
 
 
 
 10.576
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 5.501
 
 
 721
 
 
 6.222
 
 
 
 
 Bedrijfssteun
 
 
 41.700
 
 
 
 41.700
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten
 
 
 100.000
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 33.000
 
 
 
 33.000
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.000
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 Garantie Ondernemingsfinanciering
 
 
 13.000
 
 
 
 13.000
 
 
 
 
 Onttrekking reserve GO corona
 
 
 20.750
 
 
 
 20.750
 
 
 
 
 
 
 Tabel 8 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.288.552
 
 
 
 
 ‒ 370.647
 
 
 
 
 3.917.905
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 1.275.000
 
 
 
 1.275.000
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 
 3.013.552
 
 
 ‒ 370.647
 
 
 2.642.905
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 De budgetflexibiliteit van artikel 2 van de EZK-begroting naar aanleiding van de wĳzigingen uit de 2e suppletoire begroting is ongeveer 12,6%. Dit betekent dat 87,4% van het beschikbare kasbudget juridisch verplicht is. Van de 12,6% van de flexibele budgetten is 11,1% bestuurlĳk gebonden. Dit betreft onder andere budgetten voor NGF-projecten die nog niet juridisch zijn vastgelegd maar wel bestuurlijk vastgelegd in Project Specifieke Afspraken en Project Overstijgende Afspraken. De resterende 1,5% is beleidsmatig gereserveerd.
 Vergeleken met de stand uit de 1e suppletoire begroting 2024 is het percentage juridisch verplicht gestegen met 33%. Dit komt onder andere door het verplichten van aanvullende bijdragen aan agentschappen en uitvoeringsorganisaties zoals KVK, TNO en RVO. Ook is er verwachte onderuitputting afgeboekt bij de 2e suppletoire Begroting, wat een effect heeft op de verhoudingen van juridisch verplicht en bestuurlijk gebonden middelen op artikel 2. Het percentage van bestuurlijk gebonden budgetten is gedaald van 35% naar 11,1%. Het percentage van beleidsmatig gereserveerde budgetten is gedaald met 8,6% procentpunten ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2024.
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen
 
 Ten opzichte van de stand in de Suppletoire Begroting September is het verplichtingenbudget voor artikel 2 van de EZK-begroting verlaagd met € 370,6 mln. Dit is het saldo van met name de volgende mutaties:
 
 
 –
 Voor een aantal NGF-projecten op artikel 2 van de EZK-begroting is het verplichtingenbudget in totaal met € 300,2 mln naar beneden bijgesteld. Dit betreft de projecten: Material Independence & Circular Batteries (€ 157,7 mln), BioBased Circular (€ 70,4 mln), Circulaire Plastics (€ 35 mln), NXTGEN HIGH TECH (€ 21,6 mln ), en Opschaling PPS Beroepsonderwijs (€ 15,4 mln). Deze bijstellingen zijn gebaseerd op de huidige uitvoeringsinformatie en prognoses van uitvoerder RVO.
 
 
 –
 Voor de Indirecte Kostencompensatie (IKC) ETS wordt het verplichtingenbudget voor 2024 met € 30 mln verlaagd. Van de gereserveerde € 186 mln voor de kostencompensatie blijkt op basis van de huidige realisatie en prognoses voor 2024 dit budget niet volledig te worden verplicht.
 
 
 –
 Het verplichtingenbudget voor de Faciliteiten Toegepast Onderzoek is met € 21,2 mln naar beneden bijgesteld. Dit als gevolg van een overheveling naar VWS voor de toegekende middelen aan het RIVM voor het ontwikkelen van een data-infrastructuur en -faciliteit om aan de toenemende vraag naar complexe gegevens en analyse te kunnen voldoen. Deze middelen zijn overgeheveld als onderdeel van de toekenningen uit de eerste ronde van de Faciliteiten Toegepast Onderzoek welke dient om in de toegepaste onderzoeksfaciliteiten van de TO2s en RKIs te investeren.
 
 
 –
 De Rijksbijdrage aan TNO wordt verhoogd met € 17,2 mln verplichtingenruimte. Deze ophoging betreft aanvullende bijdragen vanuit andere departementen (o.a. J&V, I&W, BZK, VWS, en SZW) voor onderzoeken en opdrachten die TNO uitvoert.
 
 
 –
 Voor het instrument «Topsectoren overig» is het verplichtingenbudget met € 15,9 mln naar beneden bijgesteld. Dit voornamelijk als gevolg van interne herschikkingen binnen de EZK-begroting en betreft onder andere overheveling van een restant van Loon- en Prijsbijstelling (€ 5,9 mln) naar instrumenten van de aanstaande KGG-begroting welke in een eerder loket technisch niet hebben kunnen plaatsvinden in verband met de splitsing van de begrotingen. Hiernaast wordt er € 7,5 mln overgeheveld naar het Faciliteiten Toegepast Onderzoek (FTO) instrument in verband met een hogere liquiditeitsbehoefte dan initieel geraamd voor nog te beschikken subsidies rondom de thema voorstellen Digitalisering en Klimaat uit de eerste ronde van de FTO.
 
 
 
 Uitgaven
 Subsidies
 NGF-Project Groenvermogen van de Nederlandse economie
 Voor het NGF-Project Groenvermogen van de Nederlandse economie wordt het kasbudget met € 10 mln verlaagd. Onderuitputting is ontstaan als gevolg van een vertraging in de uitvoering. Op basis van de prognoses van uitvoerder RVO zijn de uitgaven in 2024 lager dan initieel geraamd. In 2025 worden de ramingen herzien. Het niet besteedde budget uit 2024 zal via de 100% eindejaarsmarge die voor NGF-projecten geldt bij de 1e suppletoire begroting 2025 weer beschikbaar worden gesteld voor dit project.
 Indirecte kostencompensatie ETS
 Voor de Indirecte kostencompensatie ETS wordt het kasbudget evenredig aan het verplichtingenbudget voor 2024 met € 30 mln verlaagd. Van de gereserveerde € 186 mln voor de kostencompensatie blijkt op basis van de huidige realisatie en prognoses voor 2024 dit budget niet volledig te worden uitgegeven. De redenen hiervoor zijn minder productie en elektriciteitsverbruik en minder aanvragen dan verwacht, onder andere door de hoge energieprijzen.
 IPCEI Micro elektronica
 Voor het Important Projects of Common European Interest (IPCEI) project Micro elektronica (ME2) is het kasbudget voor 2024 met € 18 mln naar beneden bijgesteld. Dit komt met name doordat er in 2023 betalingen van in totaal € 16 mln eerder zijn gedaan, waardoor deze middelen voor 2024 niet meer benodigd zijn. Dit deel wordt daarom afgeboekt van de EZK-begroting.
 NGF-Project Oncode-PACT
 Op basis van de huidige uitvoeringsinformatie en prognoses van RVO welke het NGF-project Oncode Accelerator uitvoert wordt het kasbuget voor 2024 niet volledig uitgeput en wordt het kasbudget met € 15,9 mln naar beneden bijgesteld. Deze vertraging in de uitvoering is ontstaan doordat er minder middelen benodigd waren vanuit de uitvoerende stichting van het NGF-project dan initieel geraamd. Het niet besteedde budget uit 2024 zal via de 100% eindejaarsmarge die voor NGF-projecten geldt bij de 1e suppletoire begroting 2025 weer beschikbaar worden gesteld voor dit project.
 Investeringen Verduurzaming Industrie - Klimaatfonds
 Op basis van de prognoses en uitfinanciering van RVO zijn de uitgaven voor de VEKI-regeling in 2024 lager dan initieel geraamd. Het kasbudget wordt daarom neerwaarts bijgesteld (€ 10 mln). Het budget voor de TSE haalbaarheidsstudies wordt ook neerwaarts bijgesteld (€ 3 mln). Dit komt door een lagere bevoorschotting door RVO dan eerder geraamd. Beide regelingen lopen door in 2025, daarom wordt bezien of deze middelen volgend jaar nodig zijn.
 NGF-Project Circulaire Plastics
 Voor het NGF-project Circulaire Plastics is het kasbudget met € 50 mln naar beneden bijgesteld. Op basis van de prognoses van uitvoerder RVO zijn de uitgaven in 2024 lager dan geraamd. In 2025 worden de ramingen herzien voor dit NGF-project. Het niet bestede budget in 2024 is in 2025 noodzakelijk voor dezelfde projecten en zal via de 100% eindejaarsmarge die voor NGF-projecten geldt bij de 1e suppletoire begroting 2025 weer beschikbaar worden gesteld voor dit project.
 NGF-Project NXTGEN HIGH TECH
 Op basis van de huidige uitvoeringsinformatie en prognoses van RVO welke het NGF-project NXTGEN HIGH TECH uitvoert wordt het kasbuget voor 2024 niet volledig uitgeput en wordt het kasbudget met € 12,7 mln naar beneden bijgesteld. Deze vertraging in de uitvoering is ontstaan doordat er minder middelen benodigd waren vanuit de uitvoerende stichting van het NGF-project dan initieel geraamd. Het niet bestede budget uit 2024 zal via de 100% eindejaarsmarge die voor NGF-projecten geldt bij de 1e suppletoire 2025 weer beschikbaar worden gesteld voor dit project.
 NGF-Project PhotonDelta
 Op basis van de huidige uitvoeringsinformatie en prognoses van RVO welke het NGF-project PhotonDelta uitvoert wordt het kasbuget voor 2024 niet volledig uitgeput en wordt het kasbudget met € 35,8 mln naar beneden bijgesteld. Deze vertraging in de uitvoering is ontstaan doordat er minder middelen benodigd waren vanuit de uitvoerende stichting van het NGF-project dan initieel geraamd. Het niet bestede budget uit 2024 zal via de 100% eindejaarsmarge die voor NGF-projecten geldt bij de 1e suppletoire begroting 2025 weer beschikbaar worden gesteld voor dit project.
 NGF-project BioBased Circular
 Voor het NGF-project BioBased Circular is het kasbudget met € 10,4 mln naar beneden bijgesteld. Op basis van de prognoses van uitvoerder RVO zijn de uitgaven in 2024 lager dan geraamd. In 2025 worden de ramingen herzien voor dit NGF-project. Het niet bestede budget in 2024 is in 2025 noodzakelijk is voor dezelfde projecten en zal via de 100% Eindejaarsmarge die voor NGF-projecten geldt bij de 1e suppletoire begroting 2025 weer beschikbaar worden gesteld voor dit project.
 NGF-project Material Independence & Circular Batteries
 Op basis van de huidige uitvoeringsinformatie en prognoses van uitvoerder RVO worden de budgetten voor het NGF-project Material Independence & Circular Batteries dit jaar niet besteed. Het kasbudget á € 58,3 mln wordt daarom afgeboekt. Het niet bestede budget uit 2024 zal via de 100% eindejaarsmarge die voor NGF-projecten geldt bij de 1e suppletoire begroting 2025 weer beschikbaar worden gesteld voor dit project.
 Leningen
 Qredits
 Het kasbudget voor de corona-maatregel Time-out-arrangement (TOA) dat door kredietverstrekker Qredits wordt uitgevoerd is met € 27 mln naar beneden bijgesteld als gevolg van minder aanvragen van bedrijven dan verwacht.
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 Bijdrage aan TNO
 Bij de 2e suppletoire begroting is € 12 mln aan kasbudget toegevoegd aan het budget voor de Rijksbijdrage aan TNO. Deze ophoging betreft aanvullende bijdragen vanuit andere departementen (o.a. J&V, I&W, BZK, VWS, en SZW) voor onderzoeken en opdrachten die TNO uitvoert.
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisatie
 Topsectoren overig
 Voor het instrument «Topsectoren overig» is het kasbudget met € 13,9 mln naar beneden bijgesteld. Dit betreft onder andere een technische correctie, waarmee een restant van eerder uitgekeerde Loon- en Prijsbijstelling (€ 5,9 mln) naar instrumenten van de aanstaande KGG-begroting wordt overgeheveld. Hiernaast wordt er € 7,5 mln overgeheveld naar het Faciliteiten Toegepast Onderzoek (FTO) instrument in verband met een hogere liquiditeitsbehoefte dan initieel geraamd voor nog te beschikken subsidies rondom de thema voorstellen Digitalisering en Klimaat uit de eerste ronde van de FTO.
 Toelichting op de begrotingsreserves
 Op de EZK-begroting zijn begrotingsreserves voor de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) (inclusief het Coronaluik), de Borgstelling MKB-kredieten groen (BMKB groen), de regeling Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) (inclusief de Coronamodule van de GO), de Groeifaciliteit (GF), de garanties voor nieuwe aanbieders van MKB-financiering en de regeling Klein Krediet Corona (KKC).
 De reguliere GO, GF en de garanties voor alternatieve aanbieders van MKB-financiering betreffen kostendekkende garanties, waarvan de te realiseren premieontvangsten naar verwachting toereikend zĳn voor het afdekken van eventuele verliesdeclaraties. Er wordt bij het sluiten van boekjaar 2024 een onttrekking voorzien van € 20,8 mln uit de begrotingsreserve van de GO. Deze onttrekking gaat ten guste van het generale beeld en wordt uitgevoerd in verband met lagere verwachte schade betalingen van de GO-Corona.
 Bij het sluiten van het begrotingsjaar 2024 wordt mede op basis van het gebruik van deze faciliteiten en de daarbĳ behorende gerealiseerde ontvangsten en uitgaven voor deze regelingen definitief vastgesteld of er een aanvullende onttrekking of storting dient plaats te vinden. De definitieve onttrekkingen uit de begrotingsreserves worden via de Slotwet met de Tweede Kamer gedeeld.
 
 Tabel 9 Begrotingsreserve Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2024
 
 
 234,0
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2024
 
 
 234,0
 
 
 
 
 
 
 Tabel 10 Begrotingsreserve Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2024
 
 
 232,0
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 ‒ 20,8
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2024
 
 
 211,2
 
 
 
 
 
 
 Tabel 11 Begrotingsreserve Groeifaciliteit (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2024
 
 
 64,1
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2024
 
 
 64,1
 
 
 
 
 
 
 Tabel 12 Begrotingsreserve Garantie MKB-faciliteiten (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2024
 
 
 22,5
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2024
 
 
 22,5
 
 
 
 
 
 
 Tabel 13 Begrotingsreserve Klein Krediet Corona (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2024
 
 
 15,1
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2024
 
 
 15,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.3
 Beleidsartikel 3 Toekomstfonds
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid art. 3 Toekomstfonds (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 240.250
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 265.250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 368.526
 
 
 
 
 13.095
 
 
 
 
 381.621
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 2.420
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.420
 
 
 
 
 
 Smart Industry (subsidie)
 
 
 420
 
 
 
 420
 
 
 
 
 Thematisch Technology Transfer
 
 
 2.000
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 356.554
 
 
 
 
 13.095
 
 
 
 
 369.649
 
 
 
 
 
 
 Startups / MKB financiering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Volledig revolverend
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fund to Fund
 
 
 11.905
 
 
 ‒ 11.905
 
 
 0
 
 
 
 
 ROM's
 
 
 3.059
 
 
 
 3.059
 
 
 
 
 Dutch Future Fund
 
 
 12.584
 
 
 
 12.584
 
 
 
 
 Deep Tech Fund
 
 
 70.000
 
 
 
 70.000
 
 
 
 
 Fonds Alternatieve Financiering
 
 
 25.907
 
 
 
 25.907
 
 
 
 
 Economische Veiligheid Fonds
 
 
 100.000
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 European Tech Champions Initiative (ETCI)
 
 
 10.000
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 SecFund
 
 
 0
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 Deels revolverend
 
 
 
 
 
 
 
 
 Innovatiekrediet
 
 
 53.000
 
 
 
 53.000
 
 
 
 
 Risicokapitaal SEED
 
 
 41.000
 
 
 
 41.000
 
 
 
 
 Vroege fase / informal investors
 
 
 20.998
 
 
 
 20.998
 
 
 
 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 Met vermogensbehoud
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onco research
 
 
 3.100
 
 
 
 3.100
 
 
 
 
 Smart Industry (leningen)
 
 
 279
 
 
 
 279
 
 
 
 
 Thematische Technology Transfer
 
 
 4.500
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 Regmed
 
 
 222
 
 
 
 222
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 9.552
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9.552
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 9.552
 
 
 
 9.552
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 79.271
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 79.271
 
 
 
 
 
 ROM's
 
 
 32.412
 
 
 
 32.412
 
 
 
 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 768
 
 
 
 768
 
 
 
 
 Smart industry
 
 
 91
 
 
 
 91
 
 
 
 
 
 
 Tabel 15 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 240.250
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 265.250
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 
 240.250
 
 
 25.000
 
 
 265.250
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 De budgetflexibiliteit naar aanleiding van de wĳzigingen uit de 2e suppletoire begroting is ongeveer 6,7%. Dit betekent dat 93,3% van het beschikbare kasbudget op artikel 3 van de EZK-begroting juridisch verplicht is. Van de 6,7% van de flexibele budgetten is 6,7% bestuurlĳk gebonden. Deze 6,7% aan bestuurlijk verplichte budgetten betreft de overheveling van het ministerie van Defensie ten behoeve van het Security Fund.
 Vergeleken met de stand uit de 1e suppletoire begroting 2024 is het percentage (in procentpunten) juridisch verplicht gestegen met 37,3%. Dit komt onder andere doordat er bij de September Suppletoire Begroting een groot deel van de middelen uit 2024 naar latere jaren zijn geschoven als gevolg van de herĳking van alle ramingen op het Toekomstfonds. Hierdoor is ook het percentage van bestuurlĳk gebonden budgetten gedaald van 17% bĳ de 1e suppletoire begroting 2024 naar 6,7%. Het percentage voor de beleidsmatig gereserveerde budgetten is met 27% procent punten gedaald ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2024.
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen
 Ten opzichte van de stand in de Suppletoire Begroting September is het verplichtingenbudget voor artikel 3 van de EZK-begroting opgehoogd met € 25 mln. Dit als gevolg van een overheveling vanuit het Ministerie van Defensie om invulling te geven aan de strategische samenwerking met de industrie wordt het reeds door het Ministerie van Defensie aan het Parlement aangekondigde Security Fund opgericht bij de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM). Omdat het Ministerie van Economische Zaken (en Klimaat) aandeelhouder is van de BOM en de juridische grondslag heeft wordt het startkapitaal van € 25 mln overgeheveld van het Ministerie van Defensie teneinde het als een subsidie uit te keren aan de BOM.
 Uitgaven
 Leningen
 Fund to Fund
 Onder het instrument Fund to Fund valt de bijdrage van EZK aan het Dutch Venture Initiative (DVI) en Dutch Venture Initiative II (DVI II). Op basis van de huidige uitvoeringsinformatie en prognoses wordt het geraamde kasbuget voor 2024 voor de bijdrage vanuit EZ aan DVI I en DVI II niet volledig uitgeput. Dit omdat er wordt gesaldeerd met de uitgaven en ontvangsten bij de uitvoerende ROM OostNL en het Europees Investeringsfonds (EIF) waardoor er minder kasbudget opgevraagd wordt om de volledige investering in DVI en DVI II te doen. Om een realistisch beeld van de uitgaven op de EZK-begroting te schetsen wordt de verwachte onderuitputting van € 11,9 mln afgeboekt bij de 2e suppletoire Begroting.
 SecFund
 Om invulling te geven aan de strategische samenwerking met de industrie wordt het reeds door het Ministerie van Defensie aan het Parlement aangekondigde Security Fund opgericht bij de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM). Omdat het Ministerie van Economische Zaken (en Klimaat) aandeelhouder is van de BOM en de juridische grondslag heeft wordt het startkapitaal van € 25 mln overgeheveld van het Ministerie van Defensie teneinde het als een subsidie uit te keren aan de BOM. Het kasbudget van artikel 3 is met deze overheveling met € 25 mln opgehoogd.
 
 
 
 
 
 3.4
 Beleidsartikel 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid art. 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 15.589.989
 
 
 
 
 ‒ 238.307
 
 
 
 
 15.351.682
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 4.202.006
 
 
 
 
 ‒ 95.454
 
 
 
 
 4.106.552
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 3.093.685
 
 
 
 
 ‒ 129.427
 
 
 
 
 2.964.258
 
 
 
 
 
 Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI)
 
 
 59.414
 
 
 ‒ 1.060
 
 
 58.354
 
 
 
 
 Hernieuwbare Energietransitie (HER+)
 
 
 25.419
 
 
 5.803
 
 
 31.222
 
 
 
 
 Energie-efficiency
 
 
 984
 
 
 274
 
 
 1.258
 
 
 
 
 Green Deals
 
 
 56
 
 
 ‒ 47
 
 
 9
 
 
 
 
 Demonstratieregeling Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+)
 
 
 64.486
 
 
 ‒ 3.092
 
 
 61.394
 
 
 
 
 Subsidieregeling Duurzame Scheepsbouw (SDS)
 
 
 2.672
 
 
 ‒ 1.276
 
 
 1.396
 
 
 
 
 Projecten Klimaat en Energieakkoord
 
 
 2.740
 
 
 ‒ 554
 
 
 2.186
 
 
 
 
 SDE
 
 
 269.500
 
 
 ‒ 54.947
 
 
 214.553
 
 
 
 
 SDE+
 
 
 666.946
 
 
 ‒ 19.080
 
 
 647.866
 
 
 
 
 SDE++
 
 
 532.965
 
 
 ‒ 600
 
 
 532.365
 
 
 
 
 Aardwarmte
 
 
 38.593
 
 
 ‒ 800
 
 
 37.793
 
 
 
 
 ISDE-regeling
 
 
 500.357
 
 
 ‒ 13.715
 
 
 486.642
 
 
 
 
 Carbon Capture Storage (CCS)
 
 
 4.510
 
 
 
 4.510
 
 
 
 
 Hoge Flux Reactor
 
 
 5.610
 
 
 ‒ 170
 
 
 5.440
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 17.793
 
 
 1.041
 
 
 18.834
 
 
 
 
 Overige subsidies
 
 
 32.639
 
 
 ‒ 3.784
 
 
 28.855
 
 
 
 
 Opschalingsinstrument waterstof
 
 
 52.400
 
 
 32
 
 
 52.432
 
 
 
 
 Maatregelen voor CO2-reductie
 
 
 615
 
 
 
 615
 
 
 
 
 Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE)
 
 
 302
 
 
 1.429
 
 
 1.731
 
 
 
 
 IPCEI waterstof
 
 
 177
 
 
 
 177
 
 
 
 
 Vulmaatregelen gasopslag
 
 
 104.746
 
 
 ‒ 3.696
 
 
 101.050
 
 
 
 
 MIEK
 
 
 5.284
 
 
 ‒ 4.206
 
 
 1.078
 
 
 
 
 Schadeafhandeling mijnbouw Limburg
 
 
 3.528
 
 
 ‒ 2.704
 
 
 824
 
 
 
 
 Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS)
 
 
 6.100
 
 
 ‒ 1.171
 
 
 4.929
 
 
 
 
 NGF-project NieuweWarmteNu!
 
 
 35.551
 
 
 ‒ 16.742
 
 
 18.809
 
 
 
 
 Tegemoetkoming energieprijzen 2022
 
 
 1.000
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 Tijdelijk prijsplafond energie kleinverbruikers 2023
 
 
 224.336
 
 
 76.664
 
 
 301.000
 
 
 
 
 Compensatie aanbestedende diensten SEFE-contracten
 
 
 59.853
 
 
 ‒ 19.853
 
 
 40.000
 
 
 
 
 Tegemoetkoming blokaansluitingen
 
 
 225.880
 
 
 ‒ 2.760
 
 
 223.120
 
 
 
 
 Investeringen waterstofbackbone
 
 
 33.751
 
 
 749
 
 
 34.500
 
 
 
 
 NGF - project Circulaire zonnepanelen
 
 
 21.768
 
 
 ‒ 5.284
 
 
 16.484
 
 
 
 
 Kwaliteitsbudget energieprojecten
 
 
 14.700
 
 
 ‒ 14.600
 
 
 100
 
 
 
 
 Subsidie project Djewels
 
 
 26.000
 
 
 ‒ 18.498
 
 
 7.502
 
 
 
 
 Correctieregeling duurzame warmte
 
 
 31.130
 
 
 ‒ 8.683
 
 
 22.447
 
 
 
 
 Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten
 
 
 21.880
 
 
 ‒ 18.097
 
 
 3.783
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 24.370
 
 
 
 
 5.284
 
 
 
 
 29.654
 
 
 
 
 
 Lening EBN
 
 
 24.000
 
 
 
 24.000
 
 
 
 
 Lening InvestNL
 
 
 370
 
 
 
 370
 
 
 
 
 Leningen NGF - project Circulaire zonnepanelen
 
 
 0
 
 
 5.284
 
 
 5.284
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 104.731
 
 
 
 
 ‒ 8.490
 
 
 
 
 96.241
 
 
 
 
 
 Onderzoek mijnbouwbodembeweging
 
 
 4.439
 
 
 54
 
 
 4.493
 
 
 
 
 SodM onderzoek
 
 
 2.247
 
 
 228
 
 
 2.475
 
 
 
 
 Uitvoeringsagenda klimaat
 
 
 105
 
 
 254
 
 
 359
 
 
 
 
 Klimaat mondiaal
 
 
 886
 
 
 1.130
 
 
 2.016
 
 
 
 
 Onderzoek en opdrachten
 
 
 16.938
 
 
 ‒ 277
 
 
 16.661
 
 
 
 
 Programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER)
 
 
 8.896
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 6.896
 
 
 
 
 Energiehulp Oekraïne
 
 
 29.500
 
 
 
 29.500
 
 
 
 
 Projecten Kernenergie
 
 
 41.720
 
 
 ‒ 7.879
 
 
 33.841
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 176.486
 
 
 
 
 ‒ 3.888
 
 
 
 
 172.598
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 146.180
 
 
 ‒ 1.513
 
 
 144.667
 
 
 
 
 Bijdrage RDI
 
 
 7.835
 
 
 ‒ 1.649
 
 
 6.186
 
 
 
 
 Bijdrage NEa
 
 
 16.104
 
 
 
 16.104
 
 
 
 
 Bijdrage KNMI
 
 
 2.792
 
 
 
 2.792
 
 
 
 
 Bijdrage NVWA
 
 
 1.018
 
 
 ‒ 118
 
 
 900
 
 
 
 
 Bijdrage RIVM
 
 
 87
 
 
 ‒ 87
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijdrage RWS
 
 
 2.470
 
 
 ‒ 521
 
 
 1.949
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 169.177
 
 
 
 
 ‒ 6.087
 
 
 
 
 163.090
 
 
 
 
 
 Doorsluis COVA-heffing
 
 
 111.000
 
 
 ‒ 9.000
 
 
 102.000
 
 
 
 
 TNO kerndepartement
 
 
 55.992
 
 
 2.913
 
 
 58.905
 
 
 
 
 TNO SodM
 
 
 2.185
 
 
 
 2.185
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 596.538
 
 
 
 
 2.854
 
 
 
 
 599.392
 
 
 
 
 
 Uitkoopregeling
 
 
 1.055
 
 
 132
 
 
 1.187
 
 
 
 
 Regeling toezicht energiebesparingsplicht
 
 
 13.610
 
 
 ‒ 401
 
 
 13.209
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden
 
 
 581.873
 
 
 3.123
 
 
 584.996
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 37.019
 
 
 
 
 180
 
 
 
 
 37.199
 
 
 
 
 
 Nuclear Research Group (NRG)
 
 
 20.199
 
 
 
 20.199
 
 
 
 
 Internationale contributies
 
 
 16.681
 
 
 319
 
 
 17.000
 
 
 
 
 PBL Rekenmeesterfunctie
 
 
 139
 
 
 ‒ 139
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 44.120
 
 
 
 
 44.120
 
 
 
 
 
 Storting in begrotingsreserve duurzame energie en klimaattransitie
 
 
 0
 
 
 44.120
 
 
 44.120
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.586.354
 
 
 
 
 76.854
 
 
 
 
 2.663.208
 
 
 
 
 
 Ontvangsten COVA
 
 
 111.000
 
 
 
 111.000
 
 
 
 
 Opbrengst heffing ODE (SDE++)
 
 
 5.000
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 Ontvangsten zoutwinning
 
 
 2.511
 
 
 
 2.511
 
 
 
 
 Onttrekking reserve duurzame energie en klimaattransitie
 
 
 1.218.529
 
 
 
 1.218.529
 
 
 
 
 ETS-ontvangsten
 
 
 900.000
 
 
 
 900.000
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 288.457
 
 
 76.854
 
 
 365.311
 
 
 
 
 Opbrengsten tenders Wind op Zee
 
 
 60.857
 
 
 
 60.857
 
 
 
 
 
 
 Tabel 17 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 15.589.989
 
 
 
 
 ‒ 238.307
 
 
 
 
 15.351.682
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 15.589.989
 
 
 ‒ 238.307
 
 
 15.351.682
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 De budgetflexibiliteit in de Ontwerpbegroting 2024 was 49%, ofwel 51% van het beschikbare kasbudget was al juridisch verplicht. 48% van het budget was bestuurlijk gebonden en 1 % beleidsmatig gereserveerd. Met de mutaties van de 1e en 2e suppletoire begrotingen stijgt het percentage juridisch verplicht naar 98%: het resterende budget is vrijwel geheel bestuurlijk gebonden, bijvoorbeeld door de afspraak dat onbesteed gebleven middelen binnen het SDE-domein in de begrotingsreserve Duurzame energie en klimaattransitie gestort moeten worden.
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen
 
 De wijziging in de verplichtingenstand bij de 2e suppletoire begroting is het saldo van verhogingen en verlagingen van diverse verplichtingenbudgetten. De wijziging behorende tot deze suppletoire begroting betreft ‒ € 238,3 mln. De belangrijkste verplichtingenmutaties zijn:
 
 
 –
 Demonstratieregeling Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+) (- € 91,1 mln): het verplichtingenbudget voor de maatregel voor vergassingsprojecten uit het Klimaatfonds1Ontwerp-Meerjarenprogramma Klimaatfonds 2025 | Rapport | Rijksoverheid.nl, die via het instrument de DEI+ uitgevoerd wordt, wordt fors naar beneden bijgesteld in de begroting van 2024. Er heeft dit jaar een deelopenstelling in de DEI+-regeling plaatsgevonden voor projecten die zich richten op het demonstreren en opschalen van vergassingstechnologie. Voor deze openstelling was dit jaar € 110 mln beschikbaar. De openstelling is eind augustus gesloten en de projecten die in aanmerking komen hebben meer voorbereidingstijd nodig dan eerder werd voorzien. Hierdoor zal een fors deel van het verplichtingenbudget dit jaar niet worden gebruikt.
 
 
 –
 SDE + (- € 29,9 mln) zie toelichting bij de uitgaven.
 
 
 –
 SDE ++ (- € 61,3 mln): dit betreft diverse mutaties waarmee tekorten binnen het SDE-domein worden opgelost en waarmee het restant van de meevaller in 2024 in de begrotingsreserve duurzame energie en klimaattransitie wordt gestort.
 
 
 –
 NGF-project NieuweWarmteNu!: zie toelichting bij de uitgaven.
 
 
 –
 Tijdelijk prijsplafond energie kleinverbruikers 2023 (€ 76,7 mln): zie toelichting bij de uitgaven.
 
 
 –
 Compensatie aanbestedende diensten SEFE-contracten (- € 19,9 mln): zie toelichting bij de uitgaven.
 
 
 –
 Kwaliteitsbudget energieprojecten (- € 24,9 mln): zie toelichting bij de uitgaven. Het verschil tussen de kas- en verplichtingenbudgetten wordt hier veroorzaakt doordat overtollige verplichtingenruimte wordt afgeboekt.
 
 
 –
 Energiecoöperaties en burgerbetrokkenheid energietransitie (-€ 16,0 mln): verplichtingen die oorspronkelijk in 2024 aangegaan zouden worden vinden geen doorgang. Vandaar dat deze middelen worden afgeboekt.
 
 
 –
 Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten (- € 18,1 mln): zie toelichting bij de uitgaven.
 
 
 –
 Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden (- € 24,9 mln): via de tijdelijke regeling ‘capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid’ (CDOKE) is er € 19,9 mln additioneel toegekend aan de provincies voor het werk dat zij doen om de doorontwikkeling van kansrijke energiehub-initiatieven (€ 18,1 mln) te faciliteren en voor het opzetten van pilots toekomstbestendige bedrijventerreinen (€ 2,8 mln). Daarnaast is een storting in de BTW-compensatiefonds gedaan van totaal € 3,9 mln. Verder is er € 40,2 mln aan onderuitputting op het verplichtingenbudget afgeboekt.
 
 
 
 Uitgaven
 Subsidies
 SDE
 Uit de prognoses van RVO blijkt dat er binnen het SDE-domein minder wordt uitgegeven op de SDE dan oorspronkelijk was geraamd. Conform de systematiek van het SDE-domein wordt onderuitputting afgestort in de reserve duurzame energie. Dit is na het dekken van tekorten binnen de ISDE (niet-klimaatfondsdeel) en HER+.
 SDE+
 Uit de prognoses voor de diverse SDE+-uitgaven blijkt dat er per saldo onderuitputting optreedt, dit komt met name door onderuitputting op het flankerend beleid. Conform de systematiek van het SDE-domein wordt onderuitputting afgestort in de reserve duurzame energie. Dit is na het dekken van tekorten binnen de ISDE (niet-klimaatfondsdeel) en HER+.
 ISDE
 Uit prognoses van RVO blijkt dat er voor het klimaatfonds deel van de ISDE dit jaar waarschijnlijk minder wordt uitgegeven dan dat er gebudgetteerd stond omdat er minder aanvragen zijn gedaan dan oorspronkelijk verwacht was. Daarom wordt er € 13,7 mln aan budget afgeboekt.
 NGF-project NieuweWarmteNu!
 Het budget voor het NGF-project NieuweWarmteNu! wordt naar beneden bijgesteld in de begroting van 2024. Er worden minder voorschotten uitbetaald dan eerder werd voorzien. De oorzaak hiervan is dat projecten zijn vertraagd en daardoor achterlopen met het maken van kosten die worden gesubsidieerd.
 Tijdelijk prijsplafond energie kleinverbruikers 2023
 Zie ook de toelichting onder het kopje ‘diverse ontvangsten’. 
 Met ingang van 2024 is het prĳsplafond niet meer van kracht. Leveranciers leveren maandelĳks nog jaar- en eindnota’s aan, zodat RVO de definitieve prĳsplafondkortingen kan verrekenen met het door de leverancier ontvangen subsidievoorschot. Dit leidt in sommige gevallen tot ontvangsten en in andere gevallen tot uitgaven. Op basis van de laatste raming van RVO wordt er in 2024 een tegenvaller in de uitgaven van € 77 mln en een meevaller in de ontvangsten van € 77 mln verwacht.
 Compensatie aanbestedende diensten SEFE-contracten
 De laatste prognose van RVO leert dat er gerekend wordt op nog ongeveer € 9,6 mln aan betalingen voor het einde van het jaar. Daarmee zullen de totale uitgaven voor dit jaar op circa € 40 mln uitkomen. Om die reden is € 19,8 mln afgeboekt.
 Kwaliteitsbudget energieprojecten
 Met amendement, Kamerstuk 36 410 XIII, nr. 27, is in totaal € 25 mln vrijgemaakt voor een kwaliteitsbudget dat bijdraagt aan het herstellen en versterken van de ecologie en landschapskwaliteit bij en rondom projecten voor hernieuwbare energie op land. Dit jaar wordt er € 14,6 mln via een Decentrale Uitkering (DU) overgeheveld naar het gemeente- en provinciefonds. De resterende € 10,3 mln wordt in 2025 overgeheveld. De RES regio’s kunnen dit budget dan inzetten bij projecten voor hernieuwbare energie op land. Omdat dit een overheveling betreft wordt dit volgens de reguliere begrotingssystematiek zichtbaar als een negatieve mutatie op het budget en niet als gerealiseerde uitgaven. 
 Subsidie project Djewels
 De definitieve goedkeuring van het project Djewels vindt later plaats dan oorspronkelijk gepland. Hierdoor wordt er afgeweken van het initiële betaalritme en is de subsidiebehoefte in 2024 lager dan gepland.
 Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten
 Vanuit het budget voor de efficiëntere benutting van elektriciteitsnetten worden er middelen overgeheveld naar ‘Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden’ (€ 18,1 mln). Vanuit dit budget worden deze middelen ingezet voor de tijdelijke regeling CDOKE. Via deze regeling worden middelen aan provincies beschikbaar gesteld voor een programmatische uitvoeringsaanpak, het aanstellen van hubregisseurs, advies, selecteren van kansrijke initiatieven en samenwerking met gemeenten en netbeheerders. Omdat dit een overheveling betreft wordt dit volgens de reguliere begrotingssystematiek zichtbaar als een negatieve mutatie op het budget en niet als gerealiseerde uitgaven. 
 Stortingen begrotingsreserve
 Storting in begrotingsreserve duurzame energie en klimaattransitie
 Conform de systematiek binnen het SDE-domein wordt verwachte onderuitputting op de regelingen gestort in de reserve duurzame energie en klimaattransitie. 
 Ontvangsten
 Diverse ontvangsten
 Deze mutatie in de begroting heeft betrekking op de ontvangsten op het Tĳdelĳk prĳsplafond voor energie kleinverbruikers 2023. Met ingang van 2024 is het prijsplafond definitief niet meer van kracht. Leveranciers leveren maandelijks nog steeds jaar- en eindnota’s aan, zodat RVO de definitieve prijsplafondkortingen kan verrekenen met het door de leverancier ontvangen subsidievoorschot. Dit leidt in sommige gevallen tot ontvangsten en in andere gevallen tot uitgaven. Uit de laatste raming van RVO blijkt dat er in 2024 ruim € 76 mln meer terugbetaald moet worden door energiebedrijven aan RVO dan eerder werd verwacht. Deze ontvangsten worden ingezet ter dekking van de hogere uitgaven in 2024.
 Toelichting op de begrotingsreserves
 
 Tabel 18 Begrotingsreserve Duurzame energie en klimaattransitie (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2024
 
 
 5.773,4
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 44,1
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 ‒ 1.218,5
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2024
 
 
 4.599,0
 
 
 
 
 
 De begrotingsreserve voor duurzame energie en klimaattransitie is bestemd voor onbesteed gebleven middelen als gevolg van lagere SDE-subsidiebedragen door prijsfluctuaties, vertraging of het niet doorgaan van projecten waaraan subsidie is toegekend op basis van de SDE, de SDE+, de SDE++, de HER+ of de ISDE. Via de reserve blijven deze middelen ook in de toekomst beschikbaar voor het stimuleren van hernieuwbare energieproductie of CO2-reductie. In 2024 zal in totaal € 1218,5 mln aan de begrotingsreserve onttrokken worden als gevolg van:
 
 
 –
 Bij de Startnota van het kabinet Rutte-III is besloten € 1.700 mln verspreid over meerdere jaren aan de reserve te onttrekken en toe te voegen aan het meerjarig voor de SDE++ beschikbare budget. Voor 2024 gaat het om een bedrag van € 400 mln.
 
 
 –
 Daarnaast wordt € 4,2 mln onttrokken ter financiering van de kasgevolgen van het amendement-Sienot over de ophoging van de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE) naar € 100 mln.
 
 
 –
 Ter financiering van een aantal door de Kamer aangenomen amendementen bij de begrotingsbehandeling 2024 wordt in totaal € 175 mln (onbestede middelen Porthos-lening) aan de reserve onttrokken.
 
 
 –
 Ter dekking van de kosten van de nadeelcompensatie kolencentrales wordt € 497,1 mln aan eerder in de reserve gestorte middelen weer aan de reserve onttrokken.
 
 
 –
 Om de hogere bevoorschotting aan TenneT op de subsidie voor de aanleg van het net op zee te dekken wordt in 2024 € 22 mln aan de reserve onttrokken.
 
 
 –
 Om het tekort op de continuering van de HER+ via de DEI+ te dekken wordt € 7,2 mln aan de reserve onttrokken.
 
 
 –
 Ter dekking van het tekort op de SDE wordt er € 113 mln onttrokken uit de reserve.
 
 
 Daarnaast wordt in 2024 € 44,1 mln gestort in de reserve, dit is gebaseerd op het saldo van mee- en tegenvallers binnen de SDE (+(++)), HER+ en ISDE.
 
 Tabel 19 Begrotingsreserve Aardwarmte (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2024
 
 
 18,0
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 ‒ 0,2
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2024
 
 
 17,8
 
 
 
 
 
 De begrotingsreserve voor de garantieregeling Aardwarmte is bedoeld om het budget voor het mogelijk uitbetalen van verliesdeclaraties meerjarig in te kunnen zetten en een eventuele mismatch in de tijd tussen inkomsten (premies) en uitgaven (verliesdeclaraties) op te vangen. Om gebruik te kunnen maken van de garantieregeling Aardwarmte betalen marktpartijen een kostendekkende premie aan de uitvoerder van de regeling (RVO.nl) die wordt gestort in de begrotingsreserve. In 2024 zijn er geen garanties verstrekt en dus ook geen provisies ontvangen. De onttrekking betreft de kosten die RVO maakt voor de uitvoering van de regeling.
 
 Tabel 20 Begrotingsreserve aan ECN verstrekte leningen (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2024
 
 
 6,6
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2024
 
 
 6,6
 
 
 
 
 
 De middelen in de begrotingsreserve risicopremie NRG zullen worden aangesproken als de Nuclear Reseach Group (NRG) – al dan niet tijdelijk of gedeeltelijk – niet kan voldoen aan de terugbetalingsverplichtingen volgens de afgesloten leningsovereenkomst.
 
 
 
 
 
 3.5
 Beleidsartikel 5 Een veilig Groningen met perspectief
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 21 Budgettaire gevolgen van beleid art. 5 Een veilig Groningen met perspectief (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.011.689
 
 
 
 
 ‒ 195.761
 
 
 
 
 3.815.928
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.897.117
 
 
 
 
 ‒ 172.221
 
 
 
 
 2.724.896
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 175.210
 
 
 
 
 ‒ 6.223
 
 
 
 
 168.987
 
 
 
 
 
 Waardevermeerderingsregeling
 
 
 67.124
 
 
 
 67.124
 
 
 
 
 Geestelijke bijstand
 
 
 550
 
 
 
 550
 
 
 
 
 Duurzaam herstel
 
 
 14.078
 
 
 
 14.078
 
 
 
 
 Woonbedrijf
 
 
 1.330
 
 
 
 1.330
 
 
 
 
 Diverse subsidies versterken
 
 
 63.387
 
 
 ‒ 6.223
 
 
 57.164
 
 
 
 
 Subsidieregelingen bestuurlijke afspraken
 
 
 7.914
 
 
 
 7.914
 
 
 
 
 Huurderscompensatie
 
 
 350
 
 
 
 350
 
 
 
 
 Nieuwbouwregeling
 
 
 4.930
 
 
 
 4.930
 
 
 
 
 Economische bedrijvigheid
 
 
 10.693
 
 
 
 10.693
 
 
 
 
 Uitbreiding bereik woningsverbeteringssubsidie
 
 
 4.854
 
 
 
 4.854
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 817.985
 
 
 
 
 ‒ 30.681
 
 
 
 
 787.304
 
 
 
 
 
 Vergoeding fysieke schade
 
 
 424.479
 
 
 87.021
 
 
 511.500
 
 
 
 
 Vergoeding waardedaling
 
 
 64.000
 
 
 ‒ 31.000
 
 
 33.000
 
 
 
 
 Vergoeding immateriële schade
 
 
 88.215
 
 
 12.785
 
 
 101.000
 
 
 
 
 Commissie Bijzondere Situaties
 
 
 3.231
 
 
 
 3.231
 
 
 
 
 Herbeoordeling waardedaling
 
 
 522
 
 
 198
 
 
 720
 
 
 
 
 Vastgelopen dossiers
 
 
 19.310
 
 
 ‒ 14.810
 
 
 4.500
 
 
 
 
 Vergoeding zelf aangebrachte voorzieningen
 
 
 232
 
 
 ‒ 198
 
 
 34
 
 
 
 
 Vergoeding schade door versterkingsmaatregelen
 
 
 63.450
 
 
 ‒ 14.677
 
 
 48.773
 
 
 
 
 Knelpunten (bestuurlijke afspraken)
 
 
 5.084
 
 
 2.000
 
 
 7.084
 
 
 
 
 Versterken industrie
 
 
 1.359
 
 
 
 1.359
 
 
 
 
 Knelpunten IMG
 
 
 35.453
 
 
 
 35.453
 
 
 
 
 Versterken in eigen beheer
 
 
 111.650
 
 
 ‒ 72.000
 
 
 39.650
 
 
 
 
 Duurzaam herstel
 
 
 1.000
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.219.258
 
 
 
 
 ‒ 101.925
 
 
 
 
 1.117.333
 
 
 
 
 
 Werkbudgetten
 
 
 26.174
 
 
 ‒ 3.001
 
 
 23.173
 
 
 
 
 Versterkingsoperatie
 
 
 637.837
 
 
 ‒ 83.257
 
 
 554.580
 
 
 
 
 Knelpunten (bestuurlijke afspraken)
 
 
 23.642
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 21.642
 
 
 
 
 Versterken industrie
 
 
 241
 
 
 
 241
 
 
 
 
 Vergoeding Norg akkoord
 
 
 490.897
 
 
 
 490.897
 
 
 
 
 Vastgelopen dossiers
 
 
 3.500
 
 
 1.000
 
 
 4.500
 
 
 
 
 Verduurzaming bij versterken
 
 
 28.967
 
 
 ‒ 14.667
 
 
 14.300
 
 
 
 
 Duurzaam Herstel
 
 
 8.000
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 275.092
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 275.092
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 272.522
 
 
 
 272.522
 
 
 
 
 Bijdrage aan bestuur Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG)
 
 
 2.570
 
 
 
 2.570
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 9.458
 
 
 
 
 ‒ 8.058
 
 
 
 
 1.400
 
 
 
 
 
 TNO publieke SDRA
 
 
 1.400
 
 
 
 1.400
 
 
 
 
 Raad voor Rechtsbijstand
 
 
 8.058
 
 
 ‒ 8.058
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 393.654
 
 
 
 
 ‒ 24.487
 
 
 
 
 369.167
 
 
 
 
 
 Mkb-programma (bestuurlijke afspraken)
 
 
 7.264
 
 
 
 7.264
 
 
 
 
 Nationaal Programma Groningen
 
 
 98.306
 
 
 
 98.306
 
 
 
 
 Compensatie gemeenten en provincie (bestuurlijke afspraken)
 
 
 114.766
 
 
 
 114.766
 
 
 
 
 Clustering en gebiedsfonds (bestuurlijke afspraken)
 
 
 96.640
 
 
 ‒ 24.987
 
 
 71.653
 
 
 
 
 Sociaal-emotionele ondersteuning door gemeenten (bestuurlijke afspraken)
 
 
 7.158
 
 
 1.000
 
 
 8.158
 
 
 
 
 NCG bijdrage aan medeoverheden
 
 
 6.700
 
 
 ‒ 500
 
 
 6.200
 
 
 
 
 Knelpunten gemeente sociaal domein
 
 
 14.400
 
 
 
 14.400
 
 
 
 
 Leefbaarheid en wijkontwikkeling
 
 
 20.000
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 Sociale agenda
 
 
 15.100
 
 
 
 15.100
 
 
 
 
 Erfgoedprogramma
 
 
 13.320
 
 
 
 13.320
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 6.460
 
 
 
 
 ‒ 847
 
 
 
 
 5.613
 
 
 
 
 
 Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG)
 
 
 168
 
 
 
 168
 
 
 
 
 Raad voor de Rechtspraak
 
 
 6.292
 
 
 ‒ 847
 
 
 5.445
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 3.380.978
 
 
 
 
 ‒ 42.799
 
 
 
 
 3.338.179
 
 
 
 
 
 Ontvangsten Mijnbouwwet
 
 
 280.000
 
 
 
 280.000
 
 
 
 
 Dividenduitkering EBN
 
 
 1.567.000
 
 
 
 1.567.000
 
 
 
 
 Dividenduitkering GasTerra
 
 
 3.600
 
 
 
 3.600
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM fysieke schade
 
 
 450.418
 
 
 
 450.418
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM uitvoeringskosten schade
 
 
 398.998
 
 
 
 398.998
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM waardedaling
 
 
 60.747
 
 
 
 60.747
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM immateriële schade
 
 
 159.572
 
 
 
 159.572
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM publieke SDRA
 
 
 3.506
 
 
 
 3.506
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM versterken industrie
 
 
 3.073
 
 
 
 3.073
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 4.145
 
 
 ‒ 401
 
 
 3.744
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM versterkingsoperatie
 
 
 389.183
 
 
 ‒ 38.560
 
 
 350.623
 
 
 
 
 Nationaal Programma Groningen (bijdrage NAM)
 
 
 50.000
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM Nieuwbouwregeling
 
 
 6.665
 
 
 
 6.665
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM juridische bijstand
 
 
 4.071
 
 
 ‒ 3.838
 
 
 233
 
 
 
 
 
 
 Tabel 22 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.011.689
 
 
 
 
 ‒ 195.761
 
 
 
 
 3.815.928
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 
 4.011.689
 
 
 ‒ 195.761
 
 
 3.815.928
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 Van het totale uitgavenbudget op artikel 5 in 2024 is circa 98% juridisch verplicht, 1% bestuurlijk gebonden en de overige 1% beleidsmatig gereserveerd. Dit is het geval omdat de meeste uitgaven op artikel 5 een verplichting zijn op basis van wettelijke of ministeriële regelingen, zoals de schadevergoedingen en de versterkingskosten, of onderdeel zijn van de bestuurlijke afspraken uit november 2020.
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen
 
 Het verplichtingenbudget voor 2024 wordt bij de 2e suppletoire begroting per saldo met € 195,8 mln verlaagd ten opzichte van de suppletoire begroting september. De verlaging van het verplichtingenbudget is met name het gevolg van:
 
 
 –
 Een verhoging van het verplichtingenbudget voor de Vergoeding fysieke schade door het IMG (€ 28,4 mln). Dat komt onder andere door het inhaaleffect van de in 2023 opgelopen werkvoorraad en doordat in 2024 meer schademeldingen zijn afgehandeld dan eerder verwacht.
 
 
 –
 Een verhoging van het verplichtingenbudget voor de Vergoeding Immateriële schade door het IMG (€ 12,8 mln), omdat het aantal aanvragen groter is dan eerder ingeschat.
 
 
 –
 Verlaging van het verplichtingenbudget voor de Vergoeding Waardedaling (- € 31 mln). Omdat de regeling voor niet-woningen net is opengesteld worden minder uitgaven verwacht.
 
 
 –
 Lagere verplichtingen voor vastgelopen dossiers (- € 13,8 mln). Het is moeilijk om een raming te maken van de dossiers die in enig jaar worden afgerond. Het in 2024 beschikbare budget lijkt niet volledig in 2024 benodigd te zijn.
 
 
 –
 Een verlaging van het verplichtingenbudget ( ‒ € 16,5 mln) voor de vergoeding van schade door versterkingsmaatregelen omdat er minder aanvragen worden verwacht dan eerder begroot.
 
 
 –
 Een verlaging van het verplichtingenbudget (- € 41 mln) voor versterken in eigen beheer omdat er minder aanvragen worden verwacht dan eerder begroot.
 
 
 –
 Een verlaging van het verplichtingenbudget voor de versterkingsoperatie (- € 83,7 mln) doordat er naar verwachting minder adressen in 2024 worden versterkt dan eerder begroot.
 
 
 –
 Lagere verplichtingen voor verduurzaming bij versterking (- € 11,3 mln) omdat er in 2024 minder adressen verduurzaamd zullen worden dan eerder verwacht.
 
 
 –
 Een verlaging van het verplichtingenbudget voor clustering en gebiedsfonds ( € -26,1 mln) omdat er minder middelen in 2024 benodigd zijn dan eerder begroot.
 
 
 
 Diverse kleinere mutaties van hogere en lagere verplichtingen verklaren het resterend verschil (€ 13,5 mln).
 Uitgaven
 (Schade)vergoeding
 Vergoeding fysieke schade
 Sinds 1 juli 2020 besluit het IMG over (fysieke) schadevergoedingen aan bewoners uit Groningen die aardbevingsschade hebben als gevolg van de gaswinning. Het IMG verwacht € 87 mln meer uit te keren in 2024 dan eerder werd verwacht. Dat komt onder andere door het inhaaleffect van de in 2023 opgelopen werkvoorraad en doordat in 2024 meer schademeldingen zijn afgehandeld dan eerder verwacht.
 Vergoeding waardedaling
 Sinds september 2020 besluit het IMG over vergoedingen voor de waardedaling van woningen in het aardbevingsgebied. De waardedalingsregeling niet-woningen is net opengesteld en het IMG verwacht in 2024 minder uitbetalingen dan geraamd (- € 31 mln).
 Vergoeding immateriële schade
 Het IMG verwacht voor de regeling voor immateriële schadevergoedingen tot eind 2024 € 12,8 mln meer uit te geven dan eerder geraamd. Dit wordt veroorzaakt doordat er meer aanvragen zijn afgehandeld dan verwacht en doordat de verruiming van de regeling, zoals aangekondigd door het IMG op 19 april 2023, met terugwerkende kracht is ingevoerd.
 Vastgelopen dossiers
 Op het financieel instrument subsidies worden lagere uitgaven verwacht voor vastgelopen dossiers (- € 14,8 mln). Dit komt ten eerste doordat het budget voor vastgelopen dossiers voor IMG niet volledig benodigd lijkt in 2024. Het blijkt in de praktijk lastig om een goede raming te maken van het aantal zaken dat in enig jaar wordt afgerond. Ten tweede is er een overboeking naar het financieel instrument opdrachten gedaan voor de behandeling van vastgelopen dossiers door NCG (- € 1 mln).
 Vergoeding schade door versterkingsmaatregelen
 De verwachte uitgaven voor schade door versterkingsmaatregelen zijn naar beneden bijgesteld. Dit komt omdat er naar verwachting minder adressen behandeld worden in 2024 omdat met name woningcoöperaties wachten met een aanvraag tot de Ministeriële regeling is aangepast.
 Versterken in eigen beheer
 De verwachte uitgaven voor versterken in eigen beheer worden met € 72 mln naar beneden bijgesteld. Hiervoor geldt dat met name woningcoöperaties wachten met een aanvraag tot de Ministeriële regeling is aangepast.
 Opdrachten
 Versterkingsoperatie
 De lagere uitgaven op de versterkingsoperatie in de categorie opdrachten worden veroorzaakt door een bĳstelling van uitgaven aan de versterkingsoperatie en aan maatwerk. Naar verwachting worden er in 2024 minder adressen versterkt dan eerder begroot. Hierdoor worden de uitgaven met € 83,3 mln omlaag bĳgesteld.
 Verduurzaming bij versterken
 Verduurzaming bij versterken behelst maatregel 28 uit Nij Begun waarbij de NCG versterking combineert met isolatiemaatregelen. De verwachte uitgaven worden met € 14,7 mln naar beneden bijgesteld omdat er in 2024 minder adressen worden verduurzaamd dan eerder verwacht.
 Bijdrage aan medeoverheden
 Clustering en gebiedsfonds (bestuurlijke afspraken)
 In het kader van de bestuurlijke afspraken uit 2020 worden uitkeringen gedaan aan medeoverheden voor clustering van woningen en het gebiedsfonds (blokken B en D ). Hiervoor is in juli 2024 de meerjarige regeling gepubliceerd. Voor Blok B zijn minder middelen in 2024 benodigd dan begroot. Daarom worden de verwachte uitgaven naar beneden bijgesteld.
 Ontvangsten
 Ontvangsten NAM versterkingsoperatie
 De ontvangsten voor versterkingsoperatie vallen lager uit dan verwacht 
 (- € 38,6 mln), omdat de NAM slechts 30% van de factuur heeft betaald.
 
 
 
 
 
 3.6
 Beleidsartikel 6 Bijdrage Nationaal Groeifonds
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 23 Budgettaire gevolgen van beleid art. 6 Bijdrage Nationaal Groeifonds (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan het Nationaal Groeifonds
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 24 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 Niet van toepassing.
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen en uitgaven
 Er zijn geen mutaties op dit artikel.
 
 
 
 
 
 
 4
 De niet-beleidsartikelen
 
 
 
 4.1
 Artikel 40 Apparaat Kerndepartement
 
 
 Tabel 25 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 762.233
 
 
 
 
 ‒ 22.587
 
 
 
 
 739.646
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 762.233
 
 
 
 
 ‒ 22.587
 
 
 
 
 739.646
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 585.490
 
 
 
 
 ‒ 20.777
 
 
 
 
 564.713
 
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 408.572
 
 
 ‒ 16.808
 
 
 391.764
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 152.435
 
 
 7.308
 
 
 159.743
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele uitgaven
 
 
 
 24.483
 
 
 ‒ 11.277
 
 
 13.206
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 176.743
 
 
 
 
 ‒ 1.810
 
 
 
 
 174.933
 
 
 
 
 
 
 waarvan ICT
 
 
 
 16.084
 
 
 ‒ 5.997
 
 
 10.087
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 31.403
 
 
 0
 
 
 31.403
 
 
 
 
 
 waarvan DICTU
 
 
 
 28.317
 
 
 0
 
 
 28.317
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële uitgaven
 
 
 
 100.939
 
 
 4.187
 
 
 105.126
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 141.259
 
 
 
 
 ‒ 26.870
 
 
 
 
 114.389
 
 
 
 
 
 
 NCG
 
 
 
 117.028
 
 
 ‒ 27.030
 
 
 89.998
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 24.231
 
 
 160
 
 
 24.391
 
 
 
 
 
 Toelichting 
 Verplichtingen en uitgaven
 Personele uitgaven
 
 De raming van de personele uitgaven wordt met ongeveer € 20,8 mln verlaagd. Dit komt mede door:
 
 
 –
 De actualisatie van de raming voor uitgaven aan de versterkingsoperatie NCG. Hiermee worden de personele uitgaven met circa € 13,7 mln naar beneden bijgesteld door het in dit jaar niet meer kunnen vervullen van vacatures. Daarnaast vindt binnen het apparaatsbudget van de NCG een correctie plaats waarbij ongeveer € 3 mln wordt overgeheveld van het budget voor personele uitgaven, naar het budget voor materiële uitgaven.
 
 
 –
 Het budget voor externe inhuur is verhoogd met € 7,3 mln. Het budget voor externe inhuur is binnen het departement centraal belegd. De verhoging van dit budget is het gevolg van doorbelasting van de kosten voor externe inhuur aan de (beleids)directies die het betreft.
 
 
 –
 De overige personele uitgaven worden per saldo met ongeveer € 11,3 mln verlaagd. Dit komt mede door het afboeken van onderuitputting van € 14,5 mln. Daarnaast is het budget voor de Landsadvocaat verhoogd met € 3,2 mln wegens verhoogde inzet van externe juridische expertise.
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 De raming van de materiële uitgaven wordt verlaagd met € 1,8 mln. Dit komt door:
 
 
 –
 Een verlaging van het budget voor ICT van ongeveer € 6 mln. Dit komt onder andere door diverse overhevelingen naar dienstonderdelen voor het programma Transparantie in Informatie (€ 2,4 mln). Daarnaast is er een technische budgetoverheveling geweest van circa € 1,9 mln naar LVVN. Met deze correctie wordt LVVN gecompenseerd voor kosten die EZ/KGG maakt op een met LVVN gedeeld begrotingsinstrument, voor het programma Transparantie in Informatie. Tot slot wordt onderuitputting op het ICT-ontwikkelbudget afgeboekt ter hoogte van ongeveer € 1,7 mln.
 
 
 –
 Een verhoging van de raming van de overige materiële uitgaven met € 4,2 mln. Zo vindt binnen het apparaatsbudget van de NCG een technische correctie plaats waarbij € 3 mln wordt overgeheveld van het budget voor personele uitgaven, naar het budget voor materiële uitgaven. Daarnaast worden de overige materiële uitgaven verhoogd vanwege extra kosten voor het gebruik van P-Direkt (€ 1 mln). Tot slot is er een bijdrage ontvangen van IenW (€ 0,7 mln) voor de klimaatcampagne 'Zet ook de knop om'.
 
 
 
 Ontvangsten
 De raming van de ontvangsten wordt verlaagd met ongeveer € 26,9 mln. Dit komt met name door de actualisatie van de raming van de versterkingsoperatie NCG. De NAM heeft de factuur voor de versterkingskosten maar voor 30% betaald i.p.v. 100%. Dit werkt door in de van NAM te ontvangen vergoeding voor de apparaatskosten van NCG die hiermee gemoeid gaan.
 
 
 
 4.2
 Artikel 41 Nog onverdeeld
 
 
 Tabel 26 Nog onverdeeld (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (2)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Onvoorzien
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de verplichtingen en uitgaven
 Er zijn geen mutaties bij het artikel «Nog onverdeeld».