ECLI:NL:HR:1999:AA3878, Hoge Raad, 17-12-1999, C98/183 HR
Hoge Raad — Uitspraak 
Datum: 1999-12-17 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Civiel recht

Samenvatting: -

17 december 1999
      Eerste Kamer
      Nrs. C98/183HR, C98/238HR en C98/239HR
    
    
    
      Hoge Raad der Nederlanden
      Arrest
    
    
    in de zaken C98/183HR, C98/238HR en C98/239HR van:
    
    
      STICHTING THUISZORG MIDDEN-LIMBURG,
      gevestigd te Roermond,
      EISERES tot cassatie,
      advocaat: mr E. Grabandt,
    
    
    t e g e n
    
    
      [Verweerster],
      wonende te [woonplaats],
      VERWEERSTER in cassatie,
      advocaat: mr P.S. Kamminga.
    
    
    
    
      1.	Het geding in feitelijke instanties
      	Verweerster in cassatie [..] heeft bij exploit van 
      6 februari 1996 eiseres tot cassatie û verder te noemen: 
      Thuiszorg - gedagvaard voor de Kantonrechter te Roermond 
      en gevorderd:
      1.	voor recht te verklaren dat het door Thuiszorg aan 
      [verweerster] met ingang van 5 mei 1996 verleende 
      ontslag kennelijk onredelijk is;
      2.	Thuiszorg te veroordelen om aan [verweerster] te 
      betalen een vergoeding ten bedrage van â 100.000,-- 
      bruto, althans een door de Kantonrechter in goede 
      justitie vast te stellen vergoedingsbedrag.
    
    
    
      	Thuiszorg heeft de vorderingen bestreden.
      	De Kantonrechter heeft bij vonnis van 11 februari 
      1997 de vorderingen afgewezen.
      	Tegen dit vonnis heeft [verweerster] hoger beroep 
      ingesteld bij de Rechtbank te Roermond.
      	Bij vonnis van 26 februari 1998 heeft de Rechtbank 
      voormeld vonnis van de Kantonrechter vernietigd, het op  
      5 mei 1996 door Thuiszorg aan [verweerster] verleende 
      ontslag kennelijk onredelijk verklaard, Thuiszorg veroor-
      deeld om aan [verweerster] te betalen, terzake suppletie 
      op [verweerster]s uitkering en ter compensatie van de ge-
      leden pensioenbreuk, een bedrag van â 54.000,--, en het 
      meer of anders gevorderde afgewezen.
      	Bij fax d.d. 20 april 1998 heeft de procureur van 
      [verweerster] gevraagd of het bedrag van â 54.000,-- een 
      netto- of een brutobedrag is.
      	Naar aanleiding daarvan heeft de Rechtbank bij her-
      stelvonnis van 7 mei 1998 verklaard dat de veroordeling 
      van Thuiszorg tot betaling aan [verweerster] het bruto 
      equivalent van â 54.000,-- betreft en bepaald dat deze 
      verbetering onder vermelding van de datum van de uit-
      spraak van dit vonnis wordt vermeld op de minuut van vo-
      renbedoeld vonnis van 26 februari 1998.
      	Tegen dit herstelvonnis heeft Thuiszorg bij brief 
      van 10 juni 1998 bezwaar gemaakt en verzocht het bedrag 
      van â 54.000,-- als een brutobedrag aan te merken.
      	Bij vonnis van 9 juli 1998 heeft de Rechtbank haar 
      beslissing van 7 mei 1998 gehandhaafd en nogmaals ver-
      klaard dat de veroordeling van Thuiszorg tot betaling aan 
      [verweerster] het bruto equivalent van â 54.000,-- be-
      treft.
      	De vonnissen van 26 februari 1998, 7 mei 1998 en   
      9 juli 1998 van de Rechtbank zijn aan dit arrest gehecht.
    
    
    
      2.	Het geding in cassatie
      	Tegen het vonnis van 26 februari 1998 en de twee 
      herstelvonnissen van 7 mei 1998 en 9 juli 1998 van de 
      Rechtbank heeft Thuiszorg afzonderlijk beroep in cassatie 
      ingesteld. De cassatiedagvaardingen zijn aan dit arrest 
      gehecht en maken daarvan deel uit.
      	[Verweerster] heeft telkens geconcludeerd tot ver-
      werping van het beroep.
      	De zaken zijn voor partijen toegelicht door hun ad-
      vocaten.
      	De conclusie van de Advocaat-Generaal Spier strekt 
      in de zaken C98/183HR en C98/238HR tot vernietiging van 
      het bestreden vonnis en in de zaak C98/239HR tot verwer-
      ping van het beroep.
    
    
    
      3.	Beoordeling van de middelen
      3.1	In cassatie kan van het volgende worden uitgegaan.
      (i) Op 1 november 1970 is [verweerster] bij de rechts-
      voorganger van Thuiszorg in dienst getreden in de functie 
      van gezinsverzorgster, laatstelijk tegen een salaris van       
      â 1.346,09 bruto per periode van vier weken, met een 
      werkweek van 16 uren.
      (ii) Bij brief van 11 oktober 1995 van Thuiszorg is 
      [verweerster] met onmiddellijke ingang geschorst. Bij 
      brief van 18 oktober 1995 is zij door Thuiszorg op staan-
      de voet ontslagen. Dat ontslag heeft Thuiszorg later weer 
      ingetrokken.
      (iii) Op verzoek van Thuiszorg heeft de Regionaal       
      Directeur voor de Arbeidsvoorziening op 7 december 1995 
      toestemming verleend om de arbeidsverhouding met [ver-
      weerster] te beÙindigen. Daarop is door Thuiszorg het 
      dienstverband met [verweerster] opgezegd tegen 5 mei 
      1996.
    
    
    
      3.2 	In dit geding vraagt [verweerster] een verklaring 
      voor recht dat het voormelde ontslag kennelijk onredelijk 
      is en vordert zij veroordeling van Thuiszorg om aan haar 
      te betalen een bedrag van â 100.000,-- bruto, althans een 
      in goede justitie te bepalen bedrag. Zij betwist de ont-
      slaggronden en voert aan dat het ontslag haar onevenredig 
      zwaar treft, mede omdat Thuiszorg haar geen enkele finan-
      ciÙle vergoeding heeft toegekend. De Kantonrechter heeft 
      de vorderingen van [verweerster] afgewezen. In hoger be-
      roep heeft de Rechtbank bij vonnis van 26 februari 1998 
      Thuiszorg veroordeeld om aan [verweerster] te betalen een 
      bedrag van â 54.000,--, waarvan â 14.000,-- als suppletie 
      op haar uitkering en â 40.000,-- ter zake van pensioen-
      schade. De procureur van [verweerster] heeft bij fax van 
      20 april 1998 aan de Rechtbank verzocht hem mee te delen 
      of het bedrag van â 54.000,-- een netto- of een brutobe-
      drag is. De (enkelvoudige kamer van de) Rechtbank heeft 
      daarop op 7 mei 1998 een ôherstelvonnisö gewezen waarin 
      zij overweegt dat zij aan [verweerster] een netto vergoe-
      ding had willen toekennen en dat er door het achterwege 
      laten hiervan sprake is van een kennelijke û ook voor 
      partijen kenbare û en voor eenvoudig herstel vatbare ver-
      gissing. De Rechtbank verbetert haar eerdere vonnis met 
      het volgende dictum: "verklaart dat de veroordeling van 
      Thuiszorg tot betaling aan [verweerster] het bruto equi-
      valent van â 54.000,-- (à) betreft". Op 9 juli 1998 wijst 
      de (enkelvoudige kamer van de) Rechtbank opnieuw een her-
      stelvonnis in deze zaak, waarin zij overweegt dat zij 
      ôper abuisö de procureur van Thuiszorg niet in de gele-
      genheid heeft gesteld te reageren op voormelde fax van 20 
      april 1998, alsmede dat zij na die gelegenheid alsnog te 
      hebben gegeven in diens reactie geen aanleiding ziet haar 
      beslissing te dezer zake te wijzigen. De Rechtbank merkt 
      daarbij op dat zij in haar vonnis van 26 februari 1998 
      heeft gesproken over een suppletie op de uitkering, juist 
      om aan te geven dat het een netto vergoeding betrof. 
      Thuiszorg heeft van de drie hierv¾¾r vermelde vonnissen 
      telkens afzonderlijk beroep in cassatie ingesteld. De Ho-
      ge Raad zal deze beroepen gezamenlijk behandelen.
    
    
    
      3.3	Onderdeel 1 van het middel dat zich keert tegen het 
      vonnis van 26 februari 1998, treft doel. De Rechtbank is 
      in haar overwegingen dat het op de weg van de werkgever 
      ligt omstandigheden aan te voeren, welke (i) aantonen dat 
      het belang van de werkgever bij beÙindiging van het 
      dienstverband in verhouding tot het belang van de werkne-
      mer bij continuering van bijzonder gewicht is, en (ii) 
      het ontbreken van een financiÙle regeling rechtvaardigen, 
      uitgegaan van een onjuiste rechtsopvatting, omdat zij 
      daarbij heeft miskend dat de stelplicht en bewijslast ten 
      aanzien van het bestaan van de kennelijke onredelijkheid 
      van een ontslag op de werknemer rusten.
    
    
    
      3.4	De Rechtbank heeft in dat vonnis voorts overwogen 
      dat het ervoor moet worden gehouden dat [verweerster] als 
      gevolg van het onderhavige ontslag in een slechte finan-
      ciÙle positie is komen te verkeren, welke positie, gelet 
      op haar leeftijd en de daaruit voortvloeiende niet al te 
      rooskleurige positie op de arbeidsmarkt, niet op korte 
      termijn zal verbeteren. Onderdeel 3 onder a van het mid-
      del voert terecht aan dat deze overweging zonder nadere 
      motivering, die ontbreekt, onbegrijpelijk is, omdat de 
      Rechtbank niet is ingegaan op het, ter zake dienend, ver-
      weer van Thuiszorg dat [verweerster] zeer wel in staat is 
      om in gezinnen als huishoudelijke hulp te gaan werken, 
      terwijl voorts in haar eigen functie meer dan voldoende 
      werk is te vinden.
    
    
    
      3.5 	Onderdeel 5 van het middel klaagt er terecht over 
      dat uit het vonnis van de Rechtbank niet blijkt of het 
      bedrag van â 54.000,-- bruto of netto is bedoeld, waar-
      door het vonnis ontoelaatbaar onduidelijk is. De latere 
      verbetering van het vonnis û welke verbetering zoals 
      hierna zal blijken niet toelaatbaar is û brengt daarin 
      geen verandering, nu zonder motivering onbegrijpelijk 
      blijft waarom de Rechtbank, na te hebben overwogen dat 
      het gevorderde bedrag van â 100.000,-- bruto niet passend 
      is, wÞl een bedrag van â 54.000,-- netto toewijsbaar 
      acht. De door de Rechtbank in haar tweede herstelvonnis 
      gegeven motivering (zoals hiervoor in 3.2 vermeld) is on-
      toereikend, omdat een suppletie ook in de vorm van een 
      bruto-bedrag kan worden toegekend.
    
    
    
      3.6 	Het vonnis van 26 februari 1998 kan derhalve niet 
      in stand blijven.
    
    
    
      3.7	De beide herstelvonnissen zullen reeds op grond van 
      het vorenstaande het lot van het vonnis van 26 februari 
      1998 moeten delen. De Rechtbank is bovendien buiten het 
      toepassingsgebied getreden van de in de rechtspraak ont-
      wikkelde regel van procesrecht die verbetering van een 
      uitspraak toelaat als daarin een kennelijke, ook voor 
      partijen kenbare en voor eenvoudig herstel vatbare ver-
      schrijving voorkomt, nu in dit geval geenszins sprake was 
      van een zodanige verschrijving. De Rechtbank heeft voorts 
      het beginsel van hoor- en wederhoor geschonden door 
      Thuiszorg niet in de gelegenheid te stellen zich over een 
      eventuele verbetering uit te laten v¾¾rdat zij haar von-
      nis verbeterde. Op deze gronden treffen de klachten tegen 
      de beide vonnissen doel. De Hoge Raad merkt hierbij nog 
      op dat deze vonnissen in strijd met het bepaalde in arti-
      kel 49 lid 3 RO zijn gewezen door de enkelvoudige kamer. 
      Ook afgezien van dat voorschrift levert de verbetering 
      van een vonnis van de meervoudige kamer door de enkelvou-
      dige kamer een essentieel verzuim op.
    
    
    3.8	De overige klachten kunnen onbesproken blijven.
    
    
      4.	Beslissing
      	De Hoge Raad:
      	vernietigt de vonnissen van de Rechtbank te     
      Roermond van 26 februari 1998, 7 mei 1998 en 9 juli 1998;
      	verwijst het geding naar het Gerechtshof te       
      's-Hertogenbosch ter verdere behandeling en beslissing;
      	veroordeelt [verweerster] in de kosten van de ge-
      dingen in cassatie, tot op deze uitspraak aan de zijde 
      van Thuiszorg begroot op â 694,80 (C98/183HR), â 684,60 
      (C98/238HR) en â 688,-- (C98/239HR) aan verschotten en op          
      â 3.500,-- voor salaris.
    
    
    
      	Dit arrest is gewezen door de vice-president    
      Roelvink als voorzitter en de raadsheren Heemskerk, Van 
      der Putt-Lauwers, De Savornin Lohman en Hammerstein, en 
      in het openbaar uitgesproken door de raadsheer Heemskerk  
      op 17 december 1999