Arrest van het Gerecht (Vierde kamer – uitgebreid) van 14 december 2022.#PT Wilmar Bioenergi Indonesia e.a. tegen Europese Commissie.#Subsidies – Invoer van biodiesel van oorsprong uit Indonesië – Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2092 – Definitief compenserend recht – Artikel 3, punt 1, onder a), van verordening (EU) 2016/1037 – Financiële bijdrage – Artikel 3, punt 2, van verordening 2016/1037 – Voordeel – Artikel 7, lid 1, onder a), van verordening 2016/1037 – Berekening van het bedrag van de met maatregelen te compenseren subsidie – Artikel 3, punt 1, onder a), iv), en artikel 3, punt 2, van verordening 2016/1037 – Functie om financiële bijdragen te verstrekken toevertrouwen aan een particulier lichaam of het ermee belasten – Minder dan toereikende beloning – Inkomens- of prijzensteun – Artikel 28, lid 5, van verordening 2016/1037 – Gebruik van beschikbare gegevens – Artikel 3, punt 2, en artikel 6, onder d), van verordening 2016/1037 – Voordeel – Artikel 8, lid 8, van verordening 2016/1037 – Dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie – Artikel 8, leden 5 en 6, van verordening 2016/1037 – Causaal verband – Toerekeningsonderzoek – Niet-toerekeningsonderzoek.#Zaak T-111/20.
Court of Justice — Uitspraak 
Datum: 2022-12-14 00:00:00.000000
Rechtsgebied: EU-recht


ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer – uitgebreid)
 14 december 2022 (
 *1
 )
 „Subsidies – Invoer van biodiesel van oorsprong uit Indonesië – Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2092 – Definitief compenserend recht – Artikel 3, punt 1, onder a), van verordening (EU) 2016/1037 – Financiële bijdrage – Artikel 3, punt 2, van verordening 2016/1037 – Voordeel – Artikel 7, lid 1, onder a), van verordening 2016/1037 – Berekening van het bedrag van de met maatregelen te compenseren subsidie – Artikel 3, punt 1, onder a), iv), en artikel 3, punt 2, van verordening 2016/1037 – Functie om financiële bijdragen te verstrekken toevertrouwen aan een particulier lichaam of het ermee belasten – Minder dan toereikende beloning – Inkomens- of prijzensteun – Artikel 28, lid 5, van verordening 2016/1037 – Gebruik van beschikbare gegevens – Artikel 3, punt 2, en artikel 6, onder d), van verordening 2016/1037 – Voordeel – Artikel 8, lid 8, van verordening 2016/1037 – Dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie – Artikel 8, leden 5 en 6, van verordening 2016/1037 – Causaal verband – Toerekeningsonderzoek – Niet-toerekeningsonderzoek”
 In zaak T‑111/20,
 
 PT Wilmar Bioenergi Indonesia, gevestigd te Medan (Indonesië),
 
 PT Wilmar Nabati Indonesia, gevestigd te Medan,
 
 PT Multi Nabati Sulawesi, gevestigd te Noord-Sulawesi (Indonesië),
 vertegenwoordigd door P. Vander Schueren en T. Martin-Brieu, advocaten,
 verzoeksters,
 tegen
 
 Europese Commissie, vertegenwoordigd door P. Kienapfel, G. Luengo en P. Němečková als gemachtigden,
 verweerster,
 ondersteund door:
 
 European Biodiesel Board (EBB), gevestigd te Brussel (België), vertegenwoordigd door M.‑S. Dibling en L. Amiel, advocaten,
 interveniënt,
 wijst
 HET GERECHT (Vierde kamer – uitgebreid),
 ten tijde van de beraadslagingen samengesteld als volgt: S. Gervasoni (rapporteur), president, L. Madise, P. Nihoul, R. Frendo en J. Martín y Pérez de Nanclares, rechters,
 griffier: I. Kurme, administrateur,
 gezien de stukken,
 na de terechtzitting op 13 januari 2022,
 het navolgende
 
 Arrest
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Met hun beroep krachtens artikel 263 VWEU vorderen verzoeksters, PT Wilmar Bioenergi Indonesia, PT Wilmar Nabati Indonesia en PT Multi Nabati Sulawesi, nietigverklaring van uitvoeringsverordening (EU) 2019/2092 van de Commissie van 28 november 2019 tot instelling van een definitief compenserend recht op biodiesel van oorsprong uit Indonesië (PB 2019, L 317, blz. 42; hierna: „bestreden verordening”), voor zover deze betrekking heeft op hen.
 
 
 
 
 Voorgeschiedenis van het geding
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Verzoeksters zijn Indonesische biodieselproducenten en -exporteurs.
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 Op 19 november 2013 heeft de Raad van de Europese Unie uitvoeringsverordening (EU) nr. 1194/2013 tot instelling van een definitief antidumpingrecht en tot definitieve inning van het voorlopige recht op biodiesel van oorsprong uit Argentinië en Indonesië (PB 2013, L 315, blz. 2) vastgesteld, waarbij verzoeksters een definitief antidumpingrecht is opgelegd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 Op 25 november 2013 heeft de Europese Commissie verordening (EU) nr. 1198/2013 tot beëindiging van de antisubsidieprocedure betreffende de invoer van biodiesel van oorsprong uit Argentinië en Indonesië en tot intrekking van verordening (EU) nr. 330/2013 tot onderwerping van die invoer aan registratie (PB 2013, L 315, blz. 67) vastgesteld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 Op 15 september 2016 heeft het Gerecht de artikelen 1 en 2 van uitvoeringsverordening nr. 1194/2013 nietig verklaard voor zover deze verordening betrekking had op de eerste twee verzoeksters (arrest van 15 september 2016, PT Wilmar Bioenergi Indonesia en PT Wilmar Nabati Indonesia/Raad, T‑139/14, niet gepubliceerd, EU:T:2016:499).
 
 
 
 
 
 
 
 
 6
 
 
 Op 25 januari 2018 heeft het panel van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) op verzoek van de Republiek Indonesië een verslag uitgebracht over de antidumpingmaatregelen die bij uitvoeringsverordening nr. 1194/2013 waren opgelegd op de invoer van biodiesel uit Indonesië [verslag van het WTO-panel „European Union – Anti-Dumping Measures on Biodiesel from Indonesia” (Europese Unie – Antidumpingmaatregelen tegen biodiesel uit Indonesië), vastgesteld op 25 januari 2018 (WT/DS 480/R)]. Het WTO-panel kwam tot de slotsom dat de Unie had gehandeld in strijd met verschillende bepalingen van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel (General Agreement on Tariffs and Trade, GATT) en de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VI van de GATT (PB 1994, L 336, blz. 103), die is opgenomen in bijlage 1A bij de Overeenkomst tot oprichting van de WTO (PB 1994, L 336, blz. 3).
 
 
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 Op 22 oktober 2018 heeft de European Biodiesel Board (EBB) een klacht ingediend bij de Commissie overeenkomstig artikel 10 van verordening (EU) 2016/1037 van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2016 betreffende bescherming tegen invoer met subsidiëring uit landen die geen lid zijn van de Europese Unie (PB 2016, L 176, blz. 55), zoals gewijzigd bij verordening (EU) 2018/825 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 (PB 2018, L 143, blz. 1) (hierna: „basisverordening”). Volgens deze klacht werd de invoer van biodiesel van oorsprong uit Indonesië gesubsidieerd en berokkende deze invoer daardoor schade aan de bedrijfstak van de Unie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 8
 
 
 Met een bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie van 6 december 2018 (PB 2018, C 439, blz. 16) heeft de Commissie een antisubsidieprocedure ingeleid betreffende de invoer van biodiesel van oorsprong uit Indonesië.
 
 
 
 
 
 
 
 
 9
 
 
 Het onderzochte product bestaat uit „door synthese en/of hydrobehandeling verkregen monoalkylesters van vetzuren en/of paraffinische gasoliën van niet-fossiele oorsprong, gewoonlijk ‚biodiesel’ genoemd, in zuivere vorm of in mengsels, van oorsprong uit Indonesië”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 10
 
 
 De in Indonesië geproduceerde biodiesel is voornamelijk methylester uit palmolie (hierna: „PME”), verkregen uit ruwe palmolie (hierna: „CPO”). In de Unie geproduceerde biodiesel daarentegen is voornamelijk koolzaadmethylester (hierna: „RME”), maar wordt ook van andere grondstoffen gemaakt, waaronder CPO.
 
 
 
 
 
 
 
 
 11
 
 
 PME en RME behoren beide tot de categorie monoalkylesters van vetzuren. De term „ester” verwijst naar de omestering van plantaardige olie, namelijk het vermengen van de olie met alcohol, waardoor biodiesel en het nevenproduct glycerine ontstaan. De term „methyl” verwijst naar methanol, de meest gebruikte alcohol in het proces. Monoalkylesters van vetzuren zijn ook bekend als „methylesters van vetzuren” (hierna: „MEVZ”). PME en RME zijn weliswaar beide MEVZ, maar hebben deels verschillende fysische en chemische eigenschappen en met name een verschillend troebelingspunt (hierna: „CFPP”). De CFPP is de temperatuur waarbij een brandstof verstopping van een brandstoffilter veroorzaakt door kristallisatie of gelatinering van bepaalde brandstofcomponenten. Voor RME kan de CFPP -14 °C zijn en voor PME circa 13 °C. De markt omschrijft biodiesel met een bepaald troebelingspunt vaak als FAMEX, bijvoorbeeld FAME0 of FAME5.
 
 
 
 
 
 
 
 
 12
 
 
 Het onderzoek naar de subsidies en de schade betrof het tijdvak van 1 oktober 2017 tot en met 30 september 2018 (hierna: „onderzoektijdvak”). Het onderzoek naar de ontwikkelingen die relevant zijn voor de schadebeoordeling had betrekking op de periode van 1 januari 2015 tot het einde van het onderzoektijdvak. In voorkomend geval heeft de Commissie ook gegevens van na het onderzoektijdvak onderzocht.
 
 
 
 
 
 
 
 
 13
 
 
 Bij brief van 25 januari 2019 heeft PT Wilmar Bioenergi Indonesia antwoorden ingediend op de antisubsidievragenlijst die de Commissie haar op 19 december 2018 had toegezonden. De Commissie heeft van 18 tot en met 21 maart 2019 controles ter plaatse verricht ten kantore van verzoeksters in Indonesië.
 
 
 
 
 
 
 
 
 14
 
 
 Parallel daaraan hebben verzoeksters de volgende opmerkingen ingediend: op 17 januari 2019 over de klacht, op 14 februari 2019 over de door de EBB en de in de steekproef opgenomen biodieselproducenten in de Unie ingediende gegevens en over de stelling dat er schade dreigt, op 14 februari 2019 over de vraag of de vermeende subsidieregelingen aanleiding geven tot compenserende maatregelen en op 19 juni 2019 over de stelling inzake dreigende schade in de door de EBB op 29 april 2019 ingediende opmerkingen alsook over het verzoek van de EBB om registratie van de invoer.
 
 
 
 
 
 
 
 
 15
 
 
 Op 12 augustus 2019 heeft de Commissie uitvoeringsverordening (EU) 2019/1344 tot instelling van een voorlopig compenserend recht op biodiesel van oorsprong uit Indonesië (PB 2019, L 212, blz. 1; hierna: „voorlopige verordening”) vastgesteld. Het voorlopige compenserend recht dat van toepassing was op PT Wilmar Bioenergi Indonesia en PT Wilmar Nabati Indonesia bedroeg 15,7 %. Het voorlopige compenserend recht dat van toepassing was op „[a]lle andere ondernemingen” die niet specifiek waren genoemd in artikel 1 van de voorlopige verordening, bedroeg 18 %.
 
 
 
 
 
 
 
 
 16
 
 
 Op 13 augustus 2019 heeft de Commissie verzoeksters in kennis gesteld van de voornaamste feiten en overwegingen op basis waarvan zij de voorlopige verordening heeft vastgesteld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 17
 
 
 Op 28 augustus 2019 hebben verzoeksters hun opmerkingen ingediend over de voorlopige verordening en over de voornaamste feiten en overwegingen op grond waarvan deze verordening was vastgesteld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 18
 
 
 Op 4 oktober 2019 heeft de Commissie de voornaamste feiten en overwegingen meegedeeld op grond waarvan zij voornemens was definitieve compenserende maatregelen te nemen tegen biodiesel van oorsprong uit Indonesië. Op 14 oktober 2019 hebben verzoeksters hun opmerkingen hierover ingediend.
 
 
 
 
 
 
 
 
 19
 
 
 Na afloop van de antisubsidieprocedure heeft de Commissie de bestreden verordening vastgesteld, waarbij zij haar conclusies van de voorlopige verordening heeft bevestigd. Zij was van mening dat de Indonesische overheid de biodieselindustrie had gesteund met subsidies in de zin van artikel 3, punt 1, van de basisverordening. Volgens de Commissie was deze steun verleend door middel van bepaalde programma’s. Hoofdpunt was dat het palmolieplantagefonds, een overheidsinstantie, aan de biodieselproducenten die biodiesel hadden geleverd aan ondernemingen die als „Petrofuel-entiteiten” waren aangewezen, het verschil betaalde tussen de door deze entiteiten betaalde referentieprijs voor minerale diesel en de door de minister van Energie en Minerale Hulpbronnen vastgestelde referentieprijs voor biodiesel. De Commissie is dan ook tot de slotsom gekomen dat de Indonesische overheid de producenten van CPO, een grondstof die de biodieselproducenten kochten om deze tot biodiesel te verwerken, de taak had toevertrouwd om deze grondstof tegen een minder dan toereikende beloning te leveren, of hen daarmee had belast, met name door middel van uitvoerbeperkingen en prijscontrole via de groep overheidsondernemingen PT Perkebunan Nusantara (hierna: „PTPN”).
 
 
 
 
 
 
 
 
 20
 
 
 Het definitieve compenserende recht dat van toepassing was op PT Wilmar Bioenergi Indonesia en PT Wilmar Nabati Indonesia bedroeg 15,7 %. Het definitieve compenserende recht dat van toepassing was op „[a]lle andere ondernemingen” dan de ondernemingen die in artikel 1 van de bestreden verordening uitdrukkelijk waren vermeld, bedroeg 18 %.
 
 
 
 
 Conclusies van partijen
 
 
 
 
 
 
 21
 
 
 Verzoeksters verzoeken het Gerecht:
 
 
 
 
 
 –
 
 
 de bestreden verordening nietig te verklaren voor zover die betrekking heeft op hen;
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 de Commissie te verwijzen in de kosten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 22
 
 
 De Commissie, ondersteund door de EBB, verzoekt het Gerecht:
 
 
 
 
 
 –
 
 
 het beroep niet-ontvankelijk te verklaren voor zover het betrekking heeft op PT Multi Nabati Sulawesi;
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 het beroep ongegrond te verklaren,
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 verzoeksters te verwijzen in de kosten.
 
 
 
 
 
 
 
 In rechte
 
 
 
 
 
 
 23
 
 
 Ter ondersteuning van hun beroep voeren verzoeksters in wezen vier middelen aan:
 
 
 
 
 
 –
 
 
 ten eerste, schending van artikel 3, punt 1, onder a), punt 1, onder a), i), en punt 2, en artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie in haar gevolgtrekking dat de door het palmolieplantagefonds verkregen betalingen een subsidie vormden waartegen compenserende maatregelen konden worden ingesteld, alsook doordat zij het vermeende door verzoeksters verkregen voordeel niet heeft aangepast om rekening te houden met verleende kortingen en met de vervoers- en kredietkosten om de beweerde subsidies te verkrijgen;
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 ten tweede, schending van artikel 3, punt 1, onder a), iv), punt 1, onder b), en punt 2, artikel 6, onder d), en artikel 28, lid 5, van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie in haar gevolgtrekking dat de overheid de levering van CPO steunde door middel van een minder dan toereikende beloning;
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 ten derde, schending van artikel 8, lid 8, van de basisverordening en een kennelijke beoordelingsfout van de Commissie in haar gevolgtrekking dat de bedrijfstak van de Unie aanmerkelijke schade dreigde te lijden;
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 
 
 ten vierde, schending van artikel 8, leden 5 en 6, van de basisverordening en een kennelijke beoordelingsfout van de Commissie in haar gevolgtrekking dat de invoer van oorsprong uit Indonesië de bedrijfstak van de Unie schade dreigde te berokkenen en doordat de Commissie de invloed van de invoer uit Argentinië heeft genegeerd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eerste middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), punt 1, onder a), i), en punt 2, en artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie in haar gevolgtrekking dat de door het palmolieplantagefonds verkregen betalingen subsidie vormden waartegen compenserende maatregelen konden worden ingesteld, alsook doordat zij het vermeende door verzoeksters verkregen voordeel niet heeft aangepast om rekening te houden met verleende kortingen en met de vervoers- en kredietkosten om de beweerde subsidies te verkrijgen;
 
 
 
 
 
 
 
 24
 
 
 Het eerste middel bestaat uit vier onderdelen, die door de Commissie, ondersteund door de EBB, worden betwist.
 
 
 
 
 Eerste onderdeel van het eerste middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling doordat de Commissie heeft geoordeeld dat de betalingen door het palmolieplantagefonds een financiële bijdrage van de overheid of van een overheidsinstantie vormden
 
 
 
 
 
 
 25
 
 
 Met het eerste onderdeel betogen verzoeksters dat de betalingen van het palmolieplantagefonds geen financiële bijdrage van de overheid of van een overheidsinstantie vormden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 26
 
 
 Vooraf zij eraan herinnerd dat de instellingen van de Unie op het gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek – en meer in het bijzonder op het gebied van handelsbeschermingsmaatregelen – volgens de rechtspraak over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikken wegens de ingewikkeldheid van de economische en politieke situaties die zij moeten onderzoeken (zie arrest van 18 oktober 2018, Gul Ahmed Textile Mills/Raad,C‑100/17 P, EU:C:2018:842, punt 63 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
 
 
 
 
 
 
 
 
 27
 
 
 De ruime beoordelingsbevoegdheid van de instellingen van de Unie op het gebied van handelsbeschermingsmaatregelen strekt zich ook uit tot de vaststelling van een financiële bijdrage in de zin van artikel 3, punt 1, van de basisverordening (zie in die zin arrest van 11 oktober 2012, Novatex/Raad, T‑556/10, niet gepubliceerd, EU:T:2012:537, punten 34 en 35).
 
 
 
 
 
 
 
 
 28
 
 
 In artikel 3 van de basisverordening is bepaald dat subsidie wordt geacht aanwezig te zijn indien is voldaan aan de voorwaarden van de punten 1 en 2 van die verordening, dat wil zeggen indien de overheid van het land van oorsprong of in dat van uitvoer een „financiële bijdrage” levert en indien daarbij een „voordeel" wordt toegekend.
 
 
 
 
 
 
 
 
 29
 
 
 Artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening heeft tot doel een zodanige definitie te geven van het begrip „financiële bijdrage” dat overheidsmaatregelen die niet behoren tot een van de in deze bepaling genoemde categorieën daar niet onder vallen. Tegen deze achtergrond wordt in artikel 3, punt 1, onder a), i) tot en met iii), van de basisverordening een opsomming gegeven van concrete situaties die moeten worden geacht een financiële bijdrage van de overheid in te houden, namelijk een rechtstreekse of indirecte overdracht van middelen, afstand van inkomsten door de overheid of de levering van goederen of diensten. In artikel 3, punt 1, onder a), iv), van de basisverordening wordt onder het tweede streepje bepaald dat overheidshandelen waarbij de overheid aan een particulier lichaam een of meer van de onder i), ii) en iii) genoemde soorten functies toevertrouwt, gelijkstaat aan het door deze overheid toekennen van een financiële bijdrage in de zin van artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening (arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 106).
 
 
 
 
 
 
 
 
 30
 
 
 Uit artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening, en met name de formulering dat „de overheid […] een financiële bijdrage levert”, blijkt dat de financiële bijdrage aan de overheid moet kunnen worden toegerekend. Deze bepaling vermeldt echter niets over de herkomst van de overgedragen middelen. Zo omvat het begrip „financiële bijdrage” in punt 1, onder a), i), van dit artikel een „overheidspraktijk” die een rechtstreekse overdracht van middelen inhoudt, zonder dat daarbij eisen worden gesteld met betrekking tot de herkomst van die middelen. Dat de herkomst van de middelen niet van invloed is op de kwalificatie van een overheidspraktijk als „financiële bijdrage van de overheid”, blijkt duidelijk in het geval van artikel 3, punt 1, onder a), iv), tweede streepje, waarin de overheid aan een particulier lichaam bepaalde functies toevertrouwt, zoals de rechtstreekse overdracht van middelen, of dat lichaam daarmee belast, zonder aan te geven wat de herkomst van de gebruikte middelen moet zijn. Uit deze bepalingen volgt dat het begrip „financiële bijdrage van de overheid” alle geldmiddelen omvat die de overheid daadwerkelijk kan gebruiken.
 
 
 
 
 
 
 
 
 31
 
 
 In casu volgt uit de overwegingen 30 tot en met 33 van de bestreden verordening en is onbetwist dat het palmolieplantagefonds een overheidsinstantie is. Deze instantie wordt gebruikt om de aankoop van biodiesel door de door de staat aangewezen entiteiten te steunen en heeft aan een agentschap, het beheersbureau van het fonds (hierna: „beheersbureau”), de inning toevertrouwd van de uitvoerheffingen op de producten op basis van palmolie waaruit het fonds wordt gefinancierd (overwegingen 41‑43 van de voorlopige verordening).
 
 
 
 
 
 
 
 
 32
 
 
 Uit de voorlopige verordening blijkt dat het subsidiefonds voor biodiesel, dat onderdeel is van het palmolieplantagefonds, bij presidentieel decreet 61/2015 is opgericht (overweging 40), en dat het beheersbureau werd belast met de inning van de uitvoerheffingen op palmolieproducten die de middelen van het palmolieplantagefonds vormden (overwegingen 41 en 42). Bij artikel 1, lid 4, van presidentieel decreet 61/2015 heeft de Indonesische overheid het beheersbureau het recht verleend om de op CPO en zijn derivaten ingestelde uitvoerheffingen en -belastingen te gebruiken, terwijl artikel 18, lid 1, van presidentieel decreet 66/2018 uitdrukkelijk bepaalt dat „het gebruik van middelen [uit het fonds] het verschil moet dekken tussen de marktindexprijs van diesel en de marktindexprijs van biodiesel” (overwegingen 58 en 60). Het verschil tussen deze referentieprijs voor diesel en de referentieprijs voor biodiesel wordt dus door het beheersbureau aan de producenten van biodiesel betaald uit het palmolieplantagefonds (overweging 47).
 
 
 
 
 
 
 
 
 33
 
 
 Ten eerste stellen verzoeksters dat de herkomst en de aard van de middelen die worden gebruikt voor de betalingen van het beheersbureau aan de biodieselproducenten, namelijk de door de producenten-exporteurs betaalde uitvoerheffing, relevant zijn om vast te stellen of er sprake is van een financiële bijdrage. Ten tweede was de uitvoerheffing volgens hen uitdrukkelijk bestemd voor de financiering van het palmolieplantagefonds en kon de Indonesische overheid er niet op een andere wijze over beschikken. Ten derde werd het palmolieplantagefonds gefinancierd door de CPO-toeleveringsketen, ten voordele van diezelfde keten, en brachten die betalingen dus geen kosten voor de Indonesische overheid mee.
 
 
 
 
 
 
 
 
 34
 
 
 In dat verband zij eraan herinnerd dat artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening niets bepaalt over de herkomst van de overgedragen middelen en dus alle geldmiddelen omvat die de overheid daadwerkelijk kan gebruiken, zoals in punt 30 hierboven is opgemerkt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 35
 
 
 De door verzoeksters voorgestelde uitlegging van deze bepaling, waarbij rekening wordt gehouden met de herkomst van de door de overheid als financiële bijdrage betaalde middelen en de wijze waarop deze overheid daar krachtens de nationale regeling over kan beschikken, moet dus worden verworpen. Bovendien betekent het feit dat de middelen waarover het palmolieplantagefonds beschikt, afkomstig zijn van de door producenten-exporteurs betaalde uitvoerheffing, niet dat de uitkerende overheidsinstantie, wanneer deze middelen aan de biodieselproducenten worden uitgekeerd ter dekking van het verschil tussen de prijsindex op de dieselmarkt en die op de biodieselmarkt, geen financiële last draagt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 36
 
 
 Ten eerste wordt aan deze conclusie niet afgedaan door het arrest van 14 juli 1988, Fediol/Commissie (188/85, EU:C:1988:400), waarop verzoeksters zich beroepen. In deze zaak, die betrekking had op een beroep tot nietigverklaring van een besluit van de Commissie waarbij deze een antisubsidieprocedure had beëindigd die was ingeleid op basis van een klacht van de verzoekende partij, heeft het Hof inderdaad het argument verworpen dat het begrip subsidie ruim moet worden opgevat en dat er sprake is van subsidie wanneer de maatregelen gezamenlijk tot gevolg hebben dat aan de begunstigden een voordeel wordt verstrekt. In hetzelfde arrest heeft het Hof echter geoordeeld dat het begrip uitvoersubsidie in artikel 3 van verordening (EEG) nr. 2176/84 van de Raad van 23 juli 1984 betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping of subsidiëring uit landen die geen lid zijn van de Europese Economische Gemeenschap (PB 1984, L 201, blz. 1), door de Uniewetgever aldus is opgevat dat het noodzakelijkerwijs financiële lasten impliceert die rechtstreeks of indirect door de overheid worden gedragen, en dat het begrip lasten niet enkel slaat op het geval waarin de staat een financiële bijdrage levert, maar ook op het geval waarin de staat afziet van de inning van heffingen (arrest van 14 juli 1988, Fediol/Commissie,188/85, EU:C:1988:400, punt 12). Dit arrest, waarin geen rekening wordt gehouden met de herkomst van de gebruikte middelen, sluit niet uit dat de in casu door het beheersbureau verrichte betalingen, die worden gefinancierd uit de inning van een uitvoerheffing door deze instantie, een financiële last vormen die rechtstreeks door een overheidsinstantie wordt gedragen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 37
 
 
 Ten tweede faalt verzoeksters’ argument op grond van het verslag van de beroepsinstantie van het orgaan voor geschillenbeslechting van de WTO (Wereldhandelsorganisatie) met de titel „United States – Measures Affecting Trade in Large Civil Aircraft – Second Complaint” (Verenigde Staten – Maatregelen die de handel in grote civiele vliegtuigen aantasten – Tweede klacht), vastgesteld op 12 maart 2012 (WT/DS 353/AB/R, punt 617; hierna: „verslag van de beroepsinstantie ‚United States – Measures Affecting Trade in Large Civil Aircraft – Second Complaint’”).
 
 
 
 
 
 
 
 
 38
 
 
 In dat verband moet eraan worden herinnerd dat het Gerecht volgens de rechtspraak bij zijn beoordeling van de rechtmatigheid van de bestreden verordening niet is gebonden aan de uitlegging door de beroepsinstantie van de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen (PB 1994, L 336, blz. 156; hierna: „SCM-overeenkomst”), die is opgenomen in bijlage 1A bij de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) (zie in die zin en naar analogie arresten van 1 maart 2005, Van Parys,C‑377/02, EU:C:2005:121, punt 54; 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 103, en 19 mei 2021, China Chamber of Commerce for Import and Export of Machinery and Electronic Products e.a./Commissie, T‑254/18, hogere voorziening ingesteld, EU:T:2021:278, punt 419).
 
 
 
 
 
 
 
 
 39
 
 
 Het Hof benadrukt echter ook dat het algemene internationaalrechtelijke beginsel van de naleving van verdragsrechtelijke verplichtingen (pacta sunt servanda) – dat is neergelegd in artikel 26 van het Verdrag van Wenen van 23 mei 1969 inzake het verdragenrecht (United Nations Treaty Series, deel 1155, blz. 331) – impliceert dat de Unierechter bij de uitlegging en de toepassing van de SCM-overeenkomst rekening moet houden met de uitlegging die het orgaan voor geschillenbeslechting van de WTO heeft gegeven aan de verschillende bepalingen van die overeenkomst [zie naar analogie arrest van 20 januari 2022, Commissie/Hubei Xinyegang Special Tube,C‑891/19 P, EU:C:2022:38, punt 32, en conclusie van advocaat-generaal Pitruzzella in de zaak Commissie/Hubei Xinyegang Special Tube, C‑891/19 P, EU:C:2021:533, punt 24, die het Hof in de betreffende zaak heeft overgenomen; zie tevens, naar analogie, arrest van 6 oktober 2020Commissie/Hongarije (Hoger onderwijs), C‑66/18, EU:C:2020:792, punt 92]. Niets staat er dus aan in de weg dat het Gerecht daarnaar verwijst wanneer het erom gaat bepalingen van de basisverordening die overeenkomen met bepalingen uit de SCM‑overeenkomst uit te leggen (arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 103).
 
 
 
 
 
 
 
 
 40
 
 
 Hoe dan ook verduidelijkt punt 617 van het verslag van de beroepsinstantie „United States – Measures Affecting Trade in Large Civil Aircraft – Second Complaint”, waarop verzoeksters zich beroepen, dat „een rechtstreekse overdracht van middelen normaal gesproken een financiering door de overheid aan de ontvanger inhoudt”. In dit verslag wordt geconcludeerd dat de financiële bijdrage „normaal gesproken […] door de overheid” wordt gedaan. Anders dan verzoeksters stellen, bevat het verslag geen eisen betreffende de herkomst van de middelen waarover die overheid beschikt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 41
 
 
 Aangezien alle argumenten van verzoeksters zijn afgewezen, moet het eerste onderdeel van het eerste middel worden afgewezen.
 
 
 
 
 Tweede onderdeel van het eerste middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), i), van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling doordat de Commissie heeft geconcludeerd dat de betalingen uit het palmolieplantagefonds subsidie vormden
 
 
 
 
 
 
 42
 
 
 Met het tweede onderdeel van het eerste middel voeren verzoeksters aan dat de betalingen door het palmolieplantagefonds geen rechtstreekse overdracht van middelen in de vorm van subsidie maar een betaling voor de aankoop van biodiesel vormen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 43
 
 
 Zoals opgemerkt in de punten 29 en 30 hierboven, bevat artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening een opsomming van concrete situaties die geacht moeten worden een financiële bijdrage van de overheid te behelzen, met name de directe of indirecte overdracht van middelen, en moet deze financiële bijdrage aan de overheid kunnen worden toegerekend.
 
 
 
 
 
 
 
 
 44
 
 
 Om te beoordelen of een rechtstreekse overdracht van middelen een voordeel vormt dat moet worden gekwalificeerd als subsidie in de zin van artikel 3 van de basisverordening en de instelling van een compenserend recht kan rechtvaardigen, moet bovendien rekening worden gehouden met het ontbreken van een tegenprestatie of daarmee gelijk te stellen prestatie van de kant van de onderneming die deze overdracht ontvangt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 45
 
 
 In casu is de procedure die door de Commissie als „rechtstreekse overdracht van middelen” is gekwalificeerd, in de overwegingen 45 tot en met 50 van de voorlopige verordening (tevens in overweging 37 van de bestreden verordening) als volgt verwoord:
 
 
 
 
 
 „(45)
 
 
 Meer in het bijzonder bepaalt artikel 9, lid 1, van presidentieel decreet 26/2016 dat ‚[d]e directeur-generaal van [het directoraat-generaal Nieuwe energie, hernieuwbare energie en energiebesparingen] de Petrofuel-entiteit aanwijst die wordt belast met de aankoop van biodiesel als bedoeld in artikel 4 in het kader van financiering door het beheersbureau […], met inachtneming van het beleid van de stuurgroep van het beheersbureau […]’, en bepaalt artikel 9, lid 8, dat ‚[d]e directeur-generaal van [het directoraat-generaal Nieuwe energie, hernieuwbare energie en energiebesparingen] op basis van de machtiging van de minister als bedoeld in lid 7, namens de minister bepaalt: a) welke producenten van biodiesel zich zullen gaan bezighouden met de aankoop van biodiesel en b) welke hoeveelheid biodiesel aan iedere producent van biodiesel zal worden toegewezen’. […]
 
 
 
 
 
 
 
 
 (46)
 
 
 De producenten van biodiesel die voor deelname aan de gunning hebben gekozen en uit hoofde van dit decreet een quotum toegewezen hebben gekregen, zijn verplicht de maandelijkse hoeveelheid biodiesel aan de zogenoemde Petrofuel-entiteit te verkopen. Tot dusver heeft de Indonesische overheid de volgende ondernemingen als Petrofuel-entiteit aangewezen:
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 PT Pertamina (‚Pertamina’), een olie- en gasmaatschappij van de staat, en
 
 
 
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 PT AKR Corporindo Tbk (‚AKR’), een particuliere olie- en gasmaatschappij.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (47)
 
 
 Het palmolieplantagefonds voorziet in een specifiek betalingsmechanisme waarbij Pertamina (en AKR voor bepaalde kleine hoeveelheden) de producenten van biodiesel de referentieprijs voor diesel betaalt (in plaats van de werkelijke prijs voor biodiesel, die tijdens het onderzoektijdvak hoger zou zijn geweest), terwijl het verschil tussen deze referentieprijs voor diesel en de referentieprijs voor biodiesel door het beheersbureau uit het palmolieplantagefonds aan de producenten van biodiesel wordt betaald.
 
 
 
 
 
 
 
 
 (48)
 
 
 De referentieprijs voor diesel en biodiesel wordt […] als volgt door de minister van Energie en Minerale Hulpbronnen vastgesteld:
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 de referentieprijs voor diesel wordt gebaseerd op de door Platts Singapore opgegeven olieprijzen […] en de productiekosten van diesel in Indonesië;
 
 
 
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 […] de referentieprijs voor biodiesel [wordt] gebaseerd op de binnenlandse prijs voor [CPO], vermeerderd met transformatiekosten […].
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (49)
 
 
 Meer in het bijzonder brengt iedere producent van biodiesel – waaronder alle producenten-exporteurs – de hoeveelheid biodiesel die de koper uit hoofde van de bijmengverplichting moet gebruiken [(deze verplichting om ten minste 20 % biodiesel bij de minerale diesel te mengen rust voor een aantal toepassingen zoals openbaar vervoer op de marktdeelnemers)] aan Pertamina (of AKR, naargelang het geval) in rekening en betaalt Pertamina (of AKR) de producent de referentieprijs voor diesel voor die periode. […]
 
 
 
 
 
 
 
 
 (50)
 
 
 Om terugbetaling van het prijsverschil tussen de door Pertamina en AKR betaalde prijs (gebaseerd op de referentieprijs voor diesel) en de referentieprijs voor biodiesel te verkrijgen, moet de producent van biodiesel vervolgens voor dezelfde hoeveelheid een extra factuur naar het beheersbureau sturen, tezamen met een lijst van documenten. Nadat het beheersbureau deze factuur heeft ontvangen en inhoudelijk heeft gecontroleerd, moet het de betreffende producent van biodiesel het verschil betalen tussen de referentieprijs voor diesel (betaald door Pertamina of AKR, naargelang het geval) en de voor die periode geldende referentieprijs voor biodiesel.”
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 46
 
 
 In de eerste plaats betogen verzoeksters dat de Commissie de betalingen van het palmolieplantagefonds ten onrechte heeft gekwalificeerd als rechtstreekse overdracht van middelen en niet als betalingen die zijn verricht als tegenprestatie voor de koop van biodiesel. Zij voeren ten eerste aan dat het systeem van betalingen van het palmolieplantagefonds wederzijdse verplichtingen inhield voor de Indonesische overheid en de producenten van biodiesel, te weten de verkoop van biodiesel tegen betaling van een prijs. In dit verband dient rekening te worden gehouden met de eerdere overeenkomsten tussen verzoeksters en het palmolieplantagefonds, en met het feit dat verzoeksters facturen aan het palmolieplantagefonds hebben gezonden om betalingen te ontvangen. Bij de vaststelling van de aard van de betrokken bijdrage had rekening moeten worden gehouden met de aard van het palmolieplantagefonds, waarmee werd beoogd de aankoop en het gebruik van biodiesel te stimuleren ter uitvoering van de door de Indonesische overheid ingestelde bijmengverplichting van biodiesel. Ten tweede werd de meeste biodiesel van verzoeksters gekocht door PT Pertamina (hierna „Pertamina”), een overheidsinstantie die deel uitmaakt van de Indonesische overheid. Ten derde betogen verzoeksters op basis van deze gegevens dat de Commissie de door het palmolieplantagefonds verrichte betalingen had moeten kwalificeren als onderdeel van een aankoop van goederen in de zin van artikel 3, punt 1, onder a), iii), van de basisverordening.
 
 
 
 
 
 
 
 
 47
 
 
 In dit verband zij erop gewezen dat de Commissie in overweging 38 van de bestreden verordening heeft geoordeeld dat „de betalingen van het palmolieplantagefonds ten gunste van de biodieselproducenten niet kunnen worden gekwalificeerd als betalingen uit hoofde van een koopovereenkomst tussen de Indonesische overheid en de biodieselproducenten, maar dat deze een rechtstreekse overdracht van middelen inhouden”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 48
 
 
 Uit de feitelijke context van de zaak, zoals deze is weergegeven in de overwegingen 45 tot en met 50 van de voorlopige verordening alsook in overweging 37 van de bestreden verordening (zie punt 45 hierboven), en die door verzoeksters niet wordt betwist, blijkt dat het beheersbureau in de context van het door presidentieel decreet 26/2016 opgezette stelsel niet betrokken was bij de transactie tussen enerzijds de biodieselproducenten en anderzijds Pertamina en PT AKR Corporindo Tbk (hierna: „AKR”). Het was namelijk de directeur-generaal van het directoraat-generaal Nieuwe energie, hernieuwbare energie en energiebesparing die ten eerste de entiteiten aanwees waaraan de aankoop van biodiesel werd toevertrouwd (overeenkomstig het door de stuurgroep van het beheersbureau vastgestelde beleid) en ten tweede, namens de minister, de biodieselproducenten aanwees die zich bezig zouden houden met de aankoop van biodiesel en daarnaast de hoeveelheid biodiesel aan iedere producent toewees. De referentieprijs voor zowel diesel als biodiesel werd vastgesteld door de minister van Energie en Minerale Hulpbronnen. Vervolgens factureerde elke producent aan Pertamina of AKR de hoeveelheid biodiesel die deze ondernemingen op grond van de bijmengverplichting moesten gebruiken, en betaalden zij de producent de referentieprijs voor de diesel. Pas na afloop van deze transactie zonden de biodieselproducenten aan het beheersbureau een aanvullende factuur voor dezelfde hoeveelheid biodiesel om betaling te verkrijgen van het verschil tussen de referentieprijs voor diesel en de referentieprijs voor biodiesel, vergezeld van een kopie van het besluit van het directoraat-generaal Nieuwe energie, hernieuwbare energie en energiebesparing, waaruit bleek dat zij mochten deelnemen aan de aanbestedingen voor biodiesel en waarin de respectieve quota voor biodiesel waren vermeld, een kopie van de koopovereenkomst voor biodiesel met Pertamina of AKR, de door Pertamina of AKR en de betrokken biodieselproducent ondertekende verklaring met het Indonesische overheidsstempel die de gegevens bevatte over de leveringsplaats, het volume en het soort biodiesel alsook de hoogte van de vervoerskosten, en een kopie van de overeenkomst tussen het beheersbureau en de betrokken biodieselproducent.
 
 
 
 
 
 
 
 
 49
 
 
 Bovendien heeft de Commissie in de overwegingen 67 en 69 van de bestreden verordening eveneens geoordeeld dat de referentieprijs voor biodiesel die aan de onafhankelijke leveranciers werd betaald, geen weergave vormde van het aanbod en de vraag onder normale marktvoorwaarden, zonder tussenkomst van de overheid, en dat de door de Indonesische overheid berekende omzettingskosten, in de formule voor de berekening van de referentieprijs voor biodiesel, veel te hoog waren. Zonder kennelijke beoordelingsfout heeft de Commissie in overweging 68 van de bestreden verordening uit deze situatie afgeleid dat de biodieselprijzen in Indonesië zonder deze betalingen lager zouden zijn. Aangezien de betalingen van het beheersbureau aan de biodieselproducenten worden berekend op basis van een referentieprijs voor biodiesel die niet het resultaat is van normale marktvoorwaarden, kunnen zij niet worden beschouwd als een prijssupplement waarop de producenten recht hebben in ruil voor hun leveringen aan Pertamina of AKR.
 
 
 
 
 
 
 
 
 50
 
 
 Op basis van deze feitelijke gegevens heeft de Commissie zonder een kennelijke beoordelingsfout te begaan, gelet op de ruime beoordelingsmarge die de in punt 27 hierboven aangehaalde rechtspraak haar heeft toegekend om te bepalen of er sprake is van een financiële bijdrage in de zin van artikel 3, punt 1, van de basisverordening en van een voordeel in de zin van punt 2 van dat artikel, in overweging 37 van de bestreden verordening geoordeeld dat het door het palmolieplantagefonds betaalde geld „geen onderdeel van een contract onder bezwarende titel [was] (zoals de aankoop van biodiesel door de overheid in ruil voor een bedrag)”. Uit de weergave van de feiten blijkt namelijk niet dat het palmolieplantagefonds een rol speelde in de transactie tussen de producenten van biodiesel en de „Petrofuel-entiteiten”, Pertamina en AKR, noch dat dit fonds een tegenprestatie ontving voor de betalingen die het verrichtte. Uit de aard van de transactie, waarop verzoeksters ter terechtzitting het accent hebben gelegd, kan dus niet worden opgemaakt dat de door dit fonds verrichte betalingen deel uitmaakten van een regeling van wederzijdse verplichtingen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 51
 
 
 Aan deze conclusie kan niet worden afgedaan door de aard van het palmolieplantagefonds, dat volgens verzoeksters beoogde de aankoop en het gebruik van biodiesel te stimuleren met het oog op de door de Indonesische overheid opgelegde verplichting om biodiesel bij te mengen. In casu heeft de Commissie in de overwegingen 56 tot en met 61 van de voorlopige verordening en in overweging 30 van de bestreden verordening terecht rekening gehouden met de aard en het doel van dit fonds om de door dit fonds verrichte betalingen als „financiële bijdrage” te kwalificeren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 52
 
 
 Aan deze conclusie kan evenmin worden afgedaan door de verwijzing van verzoeksters naar de punten 616 en 617 van het verslag van de beroepsinstantie „United States – Measures Affecting Trade in Large Civil Aircraft – Second Complaint”, waarin is aangegeven dat „bij een dergelijke transactie[, een ‚gift’,] het geld of het equivalent daarvan gewoonlijk aan een ontvanger wordt gegeven zonder verplichting of verwachting van een tegenprestatie aan de gever”, dat „een rechtstreekse overdracht van middelen gewoonlijk een financiering door de overheid aan de ontvanger inhoudt” en dat „de overdracht van middelen in bepaalde gevallen, zoals giften, geen bijbehorende verplichting van de ontvanger inhoudt”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 53
 
 
 In dat verband moet er om te beginnen aan worden herinnerd dat het Gerecht volgens de rechtspraak bij zijn beoordeling van de rechtmatigheid van de bestreden verordening niet is gebonden aan de uitlegging van de SCM-overeenkomst door die instantie (zie de punten 38 en 39 hierboven).
 
 
 
 
 
 
 
 
 54
 
 
 Overigens blijkt uit de door verzoeksters aangehaalde fragmenten dat het begrip rechtstreekse overdracht van middelen „gewoonlijk” een financiering „door de overheid” inhoudt en dat „de overdracht van middelen” in geval van een gift „geen bijbehorende verplichting […] inhoudt” en „gewoonlijk aan een ontvanger wordt gegeven zonder verplichting of verwachting van een tegenprestatie aan de gever”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 55
 
 
 Wat betreft de in punt 46 hierboven uiteengezette argumenten van verzoeksters kunnen ten eerste de betalingen van het beheersbureau aan de biodieselproducenten niet worden beschouwd als een prijssupplement waarop de producenten recht hebben in ruil voor hun leveringen aan Pertamina of AKR, aangezien zij worden berekend op basis van een referentieprijs voor biodiesel die niet het resultaat is van normale marktvoorwaarden, zoals blijkt uit de punten 48 en 49 hierboven. Dit argument van verzoeksters moet derhalve worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 56
 
 
 Ten tweede blijkt uit overweging 46 van de voorlopige verordening dat Pertamina eigendom is van de Indonesische Staat. Gesteld al dat Pertamina, anders dan de Commissie in de overwegingen 48 en 49 van de bestreden verordening heeft geconcludeerd, een overheidsinstantie is, dan nog staat zij los van het palmolieplantagefonds en het beheersbureau, en wijst niets erop dat Pertamina samen met het palmolieplantagefonds optrad als koper van biodiesel, zoals verzoeksters stellen. Zoals de Commissie terecht opmerkt, was Pertamina namelijk geen bureau waaraan de overheid slechts bepaalde functies had toevertrouwd, maar een olie- en gasmaatschappij die dezelfde functies uitoefende als AKR, een particuliere olie- en gasmaatschappij, zoals blijkt uit overweging 46 van de voorlopige verordening en uit overweging 55 van de bestreden verordening, hetgeen door verzoeksters niet is betwist.
 
 
 
 
 
 
 
 
 57
 
 
 Gelet op een en ander moet worden opgemerkt dat zelfs indien verzoeksters’ stelling dat Pertamina een overheidsinstantie was, juist was, een dergelijke vergissing van de Commissie slechts de nietigverklaring van de bestreden verordening zou rechtvaardigen indien de rechtmatigheid ervan daardoor kon worden aangetast omdat haar gehele onderzoek naar het bestaan van een subsidie daardoor ongeldig werd (zie in die zin en naar analogie arrest van 25 oktober 2011, Transnational CompanyKazchrome en ENRC Marketing/Raad, T‑192/08, EU:T:2011:619, punt 119), hetgeen hier niet het geval is.
 
 
 
 
 
 
 
 
 58
 
 
 Ten derde betekent het feit dat de betrokken betalingen niet kunnen worden gekwalificeerd als tegenprestatie voor de aankoop van biodiesel, dat de in casu aan de orde zijnde transactie niet kan worden gekwalificeerd als een „aankoop” van goederen door de Indonesische overheid en aldus binnen de werkingssfeer van artikel 3, punt 1, onder a), iii), van de basisverordening kan vallen. Bijgevolg moeten de argumenten van verzoeksters in die zin worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 59
 
 
 In de tweede plaats voeren verzoeksters een reeks argumenten aan om aan te tonen dat, indien het Gerecht van oordeel is dat Pertamina geen overheidsinstantie is, de aankoop van biodiesel haar toch door de Indonesische overheid is „toevertrouwd” of zij daarmee is „belast” en dat de verkoop van biodiesel aan de producenten van biodiesel is „toevertrouwd” of dat zij daarmee zijn „belast” in de zin van artikel 3, punt 1, onder a), iv), van de basisverordening.
 
 
 
 
 
 
 
 
 60
 
 
 In dit verband moet worden vastgesteld dat de Commissie niet de betaling van de referentieprijs voor diesel door Pertamina als tegenprestatie voor de aankoop van biodiesel als „rechtstreekse overdracht van middelen” heeft beschouwd, noch de verkoop van biodiesel door de producenten ervan, maar de betaling door het beheersbureau (een overheidsinstantie) van het verschil tussen de referentieprijs voor diesel en de referentieprijs voor biodiesel die voor de betrokken periode ten aanzien van de betrokken producent van biodiesel is vastgesteld. Daarom is artikel 3, punt 1, onder a), iv), van de basisverordening, dat betrekking heeft op het gedrag van particuliere lichamen (zie de punten 111 en 116 hieronder), niet van toepassing.
 
 
 
 
 
 
 
 
 61
 
 
 Bijgevolg moet het gehele tweede onderdeel van het eerste middel worden afgewezen.
 
 
 
 
 Derde onderdeel van het eerste middel: schending van artikel 3, punt 2, van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling doordat de Commissie heeft geconcludeerd dat de betalingen uit het palmolieplantagefonds een voordeel opleverden
 
 
 
 
 
 
 62
 
 
 In het derde onderdeel betogen verzoeksters dat de door het palmolieplantagefonds verrichte betalingen de biodieselproducenten geen voordeel opleveren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 63
 
 
 In dit verband zij opgemerkt dat in artikel 3 van de basisverordening is bepaald dat er sprake is van subsidie indien de overheid een „financiële bijdrage” levert of „inkomens- of prijzensteun” biedt en indien daardoor een „voordeel” wordt toegekend. De artikelen 6 en 7 van deze verordening verduidelijken de wijze van berekening van het „voordeel”. Volgens de rechtspraak wordt de ontvanger een voordeel toegekend wanneer hij zich in een gunstiger situatie bevindt dan zonder de subsidieregeling het geval zou zijn geweest. Bovendien volgt uit artikel 3, punten 1 en 2, van de basisverordening dat een voordeel voor een producent-exporteur uitsluitend wordt geacht te bestaan wanneer een financiële bijdrage van de overheid deze producent-exporteur daadwerkelijk een voordeel oplevert (zie in die zin arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punten 195 en 210).
 
 
 
 
 
 
 
 
 64
 
 
 In hun eerste grief betogen verzoeksters dat de Commissie zich op een kennelijk onjuist nulscenario heeft gebaseerd toen zij tot de conclusie kwam dat de biodieselproducenten hun product zonder het palmolieplantagefonds en de betalingen ervan niet op de Indonesische markt hadden kunnen verkopen en de biodieselprijzen lager zouden zijn. Zonder het palmolieplantagefonds zou de bijmengingsverplichting nog steeds bestaan, zouden de mengers biodiesel moeten kopen om aan de bijmengverplichting te voldoen en zouden de biodieselproducenten dezelfde prijs aanrekenen als zij op de wereldmarkt hadden kunnen krijgen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 65
 
 
 In casu heeft de Commissie zich in overweging 65 van de bestreden verordening op het standpunt gesteld dat het juiste nulscenario niet was dat de mengers bij ontbreken van het palmolieplantagefonds de referentieprijs voor biodiesel zouden betalen. Volgens de Commissie hadden mengers zonder de bijmengverplichting, het palmolieplantagefonds en de bijbehorende betalingen er geen belang bij om biodiesel te kopen en ontvingen biodieselproducenten niet de toeslag die overeenkomt met het verschil tussen de referentieprijs van diesel en de door de Indonesische regering vastgestelde referentieprijs van biodiesel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 66
 
 
 Uit de voorlopige verordening blijkt dat de bijmengverplichting is ingevoerd bij decreet 12/2015 van de minister van Energie en Minerale Hulpbronnen (overweging 189). Het subsidiefonds voor biodiesel, dat onderdeel is van het palmolieplantagefonds, is eveneens in 2015 opgericht bij presidentieel decreet 61/2015 (overweging 40), en in dat jaar is het beheersbureau belast met de inning van de uitvoerheffingen op palmolieproducten die de middelen van het palmolieplantagefonds vormden (overwegingen 41 en 42). Bij dezelfde bepaling (artikel 1, lid 4, van presidentieel decreet 61/2015) heeft de Indonesische overheid het beheersbureau het recht verleend om de op CPO en zijn derivaten ingestelde uitvoerheffingen en -belastingen te gebruiken, en de verplichting opgelegd om biodiesel aan te kopen en te gebruiken (overweging 60). De middelen om aan de biodieselproducenten het verschil tussen de referentieprijs van diesel en die van biodiesel te betalen, waren afkomstig van de aldus aan het beheersbureau toegewezen middelen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 67
 
 
 Het blijkt dat de tenuitvoerlegging van de mengverplichting in het door de Indonesische overheid opgezette stelsel afhankelijk was van de financiering door het beheersbureau. Het betreft een ingewikkelde regeling die door de Indonesische overheid is ingevoerd om de aankoop van biodiesel door de door de overheidsinstanties aangewezen entiteiten te ondersteunen, zoals blijkt uit de presidentiële decreten 24/2016 en 26/2016 (overweging 44 van de voorlopige verordening). Het scenario van de bijmengverplichting zonder de financiering door het beheersbureau is dus louter hypothetisch en de Commissie kan niet worden verweten dat zij haar analyse daarop niet heeft gebaseerd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 68
 
 
 Bijgevolg heeft de Commissie, zonder blijk te geven van een kennelijk onjuiste beoordeling in de zin van de in de punten 26 en 27 hierboven aangehaalde rechtspraak, die ook van toepassing is op de vaststelling van een aan de subsidieontvanger toegekend voordeel, de regeling met het oog op de vaststelling van een voordeel als een geheel beschouwd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 69
 
 
 In hun tweede grief betogen verzoeksters dat de Commissie ten onrechte heeft geconcludeerd dat de referentieprijs van biodiesel zonder het palmolieplantagefonds lager zou zijn geweest.
 
 
 
 
 
 
 
 
 70
 
 
 Om te beginnen moet het argument van de Commissie dat deze grief van verzoeksters niet ter zake dienend is, worden afgewezen. De Commissie heeft er in haar schrifturen en ter terechtzitting correct op gewezen dat artikel 3, punt 2, van de basisverordening niet vereist dat het bedrag van het voordeel nauwkeurig wordt berekend, maar veeleer dat het bestaan van een voordeel wordt vastgesteld. De berekening van het voordeel wordt geregeld in de artikelen 6 en 7 van de basisverordening. Het feit dat de referentieprijs voor biodiesel hoger was dan uit de marktomstandigheden zou zijn voortgevloeid, is echter een van de aspecten van het systeem van betalingen door het palmolieplantagefonds op basis waarvan kan worden geconcludeerd dat er sprake was van een voordeel, zonder dat dit in deze fase van de analyse exact hoefde te worden gekwantificeerd. Het feit dat het bedrag van de betalingen van het palmolieplantagefonds eventueel ook in aanmerking zou kunnen worden genomen bij de berekening van het aan de ontvanger toegekende voordeel, betekent niet dat het a priori irrelevant is voor de vaststelling van een dergelijk voordeel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 71
 
 
 Het argument van verzoeksters is derhalve ter zake dienend.
 
 
 
 
 
 
 
 
 72
 
 
 Overweging 69 van de bestreden verordening luidt als volgt:
 „De Commissie merkte in het bijzonder op dat de door de Indonesische overheid gehanteerde referentieprijzen voor het vaststellen van de hoogte van de subsidie die het palmolieplantagefonds betaalt, niet kenmerkend zijn voor een marktprijs, omdat de formule om deze te berekenen niet op een onverstoorde markt is gebaseerd. De reden hiervoor is enerzijds dat de hele markt, zowel upstream als downstream, is verstoord en de marktomstandigheden daarom niet als normaal en concurrerend kunnen worden beschouwd. Anderzijds was de Commissie van mening dat de Indonesische overheid in de formule voor de berekening van de referentieprijs voor biodiesel (de gemiddelde binnenlandse prijs voor [CPO] en een daarbij opgetelde omzettingstaks van 100 [Amerikaanse dollar (USD)] per ton) veel te hoge omzettingskosten hanteert. De Commissie is de werkelijke omzettingskosten van een aantal producenten-exporteurs nagegaan en heeft geconcludeerd dat de berekening van de Indonesische overheid te hoog uitvalt. Deze werkelijke omzettingskosten bedroegen tijdens het onderzoektijdvak gemiddeld 60 USD tot 80 USD per ton.”
 
 
 
 
 
 
 
 
 73
 
 
 Uit overweging 69 van de bestreden verordening blijkt dus dat de Commissie twee elementen in aanmerking heeft genomen om tot het bestaan van een voordeel te concluderen. Ten eerste is zij tot de slotsom gekomen dat de gehele Indonesische markt, zowel upstream als downstream, was verstoord en niet representatief kon zijn voor normale en concurrerende marktvoorwaarden. Ten tweede was zij van mening dat het bedrag van 100 USD per ton aan omzettingskosten, dat was gebruikt in de formule om de referentieprijs voor biodiesel te bepalen, veel te hoog was ten opzichte van de werkelijke kosten van bepaalde producenten-exporteurs die zij had gecontroleerd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 74
 
 
 In de eerste plaats betogen verzoeksters dat de referentieprijs voor biodiesel de biodieselproducenten niet heeft beschermd tegen de fluctuaties op de markt, aangezien hij de cif-prijzen (cost, insurance, freight) te Rotterdam (Nederland) voor CPO volgde.
 
 
 
 
 
 
 
 
 75
 
 
 In dit verband betekent het feit dat de Indonesische referentieprijs voor biodiesel gelijke tred hield met de Rotterdamse cif-prijzen voor CPO, gesteld dat dit het geval was, niet dat het om een marktprijs ging. Zoals de Commissie terecht opmerkt, doet het feit dat de referentieprijs van biodiesel de schommelingen van andere internationale prijzen volgde, namelijk niets af aan het feit dat deze referentieprijs werd vastgesteld op basis van de binnenlandse prijs van CPO (zie overweging 48 van de voorlopige verordening), waarop de Indonesische overheid had ingegrepen (zie punt 150 hieronder). Bovendien zijn in de Rotterdamse cif-prijzen voor CPO de kosten van vervoer en verzekering reeds inbegrepen, hetgeen niet het geval is voor het op de binnenlandse markt verkochte product. Het argument van verzoeksters alleen kan derhalve de conclusies van de Commissie niet ontkrachten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 76
 
 
 In de tweede plaats betogen verzoeksters dat de referentieprijs voor biodiesel was vastgesteld op basis van de grondstoffenkosten, waaraan een redelijk bedrag werd toegevoegd ter dekking van de verschillende omzettingskosten. De Commissie heeft echter geen rekening gehouden met het feit dat deze „omzettingskosten” niet beperkt waren tot die kosten, maar ook een redelijk bedrag voor de „verkoopkosten, administratiekosten alsook andere algemene kosten en winst” omvatten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 77
 
 
 Uit overweging 81 van de bestreden verordening blijkt – en verzoeksters hebben dat niet betwist – dat de omzettingskosten met ingang van 21 maart 2016 zijn vastgesteld op 100 USD per ton. Hieruit blijkt dat deze kosten niet aan schommelingen onderhevig waren. Bovendien bestaat er geen waarneembaar verband tussen posten als „verkoopkosten, administratiekosten alsook andere algemene kosten en winst” en de categorie „omzettingskosten”. De Commissie kan derhalve niet worden verweten dat zij de werkelijke omzettingskosten van de producenten/exporteurs, die volgens overweging 69 van de bestreden verordening in het onderzoektijdvak 60 tot 80 USD per ton bedroegen, niet heeft vermeerderd met dergelijke posten die geen verband lijken te houden met de omzetting van het product.
 
 
 
 
 
 
 
 
 78
 
 
 Uit het voorgaande volgt dat de Commissie geen kennelijke beoordelingsfout in de zin van de in punt 26 hierboven aangehaalde rechtspraak heeft gemaakt, toen zij concludeerde dat de Indonesische referentieprijs voor biodiesel veel te hoog was.
 
 
 
 
 
 
 
 
 79
 
 
 In hun derde grief stellen verzoeksters dat elk uit de betalingen van het palmolieplantagefonds voortvloeiend voordeel werd doorgegeven aan de „Petrofuel-entiteiten”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 80
 
 
 In dit verband moet worden vastgesteld dat de argumenten van verzoeksters waarmee zij betwisten dat er sprake was van een financiële bijdrage die hun een voordeel verschafte, in het kader van het eerste, het tweede en het onderhavige onderdeel van het eerste middel zijn afgewezen. Ook staat vast dat de betrokken betalingen, die overeenkomen met het verschil tussen de referentieprijs van diesel en die van biodiesel, door het beheersbureau zijn verricht aan de producenten van biodiesel, waaronder verzoeksters. Verzoeksters hebben onvoldoende gegevens verstrekt waaruit zou blijken dat een deel van deze bedragen of van het voordeel dat zij uit de betaling ervan hebben verkregen, aan AKR en Pertamina is overgedragen. Dergelijk bewijs is echter vereist om vast te stellen dat een instelling van de Unie een kennelijke beoordelingsfout heeft begaan die de nietigverklaring van een handeling rechtvaardigt (zie in die zin arrest van 11 september 2014, Gold East Paper en Gold Huasheng Paper/Raad, T‑444/11, EU:T:2014:773, punt 62). Het feit dat de door de Indonesische regering ingevoerde regeling ook aan AKR en Pertamina ten goede is gekomen, betekent niet dat het aan de begunstigden toegekende voordeel aan deze ondernemingen is doorgegeven. Bovendien sluit deze omstandigheid, ook al zouden de mengers gunstige aankoopcondities hebben genoten doordat zij biodiesel zouden kopen tegen de referentieprijs voor diesel en niet tegen die voor biodiesel, niet uit dat de producenten van biodiesel in het kader van dezelfde regeling een ander voordeel hebben genoten, dat voortvloeide uit de betalingen door het beheersbureau.
 
 
 
 
 
 
 
 
 81
 
 
 Gelet op een en ander moet de derde grief worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 82
 
 
 Met hun vierde grief betogen verzoeksters dat de Commissie in haar analyse van het voordeel geen rekening houdt met het feit dat het palmolieplantagefonds werd gefinancierd uit de uitvoerheffingen, die met name door de biodieselproducenten werden betaald. Deze heffingen zijn bedoeld om het palmolieplantagefonds te financieren en zouden niet bestaan zonder dat fonds en zijn betalingen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 83
 
 
 Om te beginnen moet het argument van de Commissie dat deze grief van verzoeksters niet ter zake dienend is, worden afgewezen. Aangezien het palmolieplantagefonds mede wordt gefinancierd uit de uitvoerheffingen, kan hun rol in het betalingsstelsel van dit fonds erop van invloed zijn of er een voordeel voor de ontvanger is. Het feit dat het bedrag van de uitvoerheffingen eventueel ook in aanmerking kan worden genomen bij de berekening van het aan de ontvanger toegekende voordeel, betekent niet dat het a priori irrelevant is voor de vaststelling van een dergelijk voordeel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 84
 
 
 In casu blijkt uit overweging 89 van de voorlopige verordening duidelijk – en erkennen verzoeksters – dat de uitvoerheffing niet alleen betrekking heeft op biodiesel, maar op „[CPO] en de downstreamproducten”, waaronder biodiesel. Bovendien blijkt uit diezelfde overweging dat de uitvoerheffing voor CPO in het onderzoektijdvak veel hoger was dan voor biodiesel. In dit verband leggen verzoeksters niet uit hoe een uitvoerheffing op verschillende producten de subsidie op een van die producten compenseert en daarmee het aan de ontvangers van die subsidie verleende voordeel tenietdoet.
 
 
 
 
 
 
 
 
 85
 
 
 Voorts kunnen de argumenten die verzoeksters aan de verslagen van de WTO-organen ontlenen, onverminderd de in de punten 38 en 39 hierboven aangehaalde rechtspraak, niet worden aanvaard.
 
 
 
 
 
 
 
 
 86
 
 
 Ten eerste beroepen verzoeksters zich op het verslag van het WTO-panel „United States – Measures Affecting Trade in Large Civil Aircraft (Second Complaint) –Recourse to article 21.5 of the [Dispute Settlement Understanding] by the European Union” van 9 juni 2017 (WT/DS 353/RW). Dit geschil betrof de vraag of voor de rechtstreekse overdracht van middelen van de Staat South Carolina aan de onderneming Boeing een tegenprestatie werd verstrekt in de vorm van investeringen door Boeing in onroerende goederen op de betrokken projectlocatie, dan wel of zij subsidie vormde. De beroepsinstantie was van oordeel dat niet was aangetoond dat Boeing compensatie had verstrekt, aangezien uit de overeenkomst tussen de Staat South Carolina en Boeing niet bleek dat de restwaarde van het onroerend goed aan de Staat South Carolina zou worden teruggegeven. Bijgevolg had dit geschil geen betrekking op de vraag of uitvoerheffingen op een reeks producten een subsidie voor de producenten van een van die producten compenseerden en moet het argument van verzoeksters, dat is gebaseerd op een a‑contrarioanalyse van het verslag van het panel, worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 87
 
 
 Ten tweede beroepen verzoeksters zich op het verslag van de beroepsinstantie „United States – Countervailing Measures on Certain Hot-Rolled Carbon Steel Flat Products from India” (Verenigde Staten – Compenserende maatregelen tegen bepaalde platte, warmgewalste producten van koolstofstaal uit India), vastgesteld op 8 december 2014 (WT/DS 436/AB/R). Dit geschil betrof de vraag of de kosten die de debiteurs van bepaalde leningen hadden gemaakt, in aanmerking moesten worden genomen om te bepalen of deze leningen hun een voordeel verschaften. Dat geschil had dus geen betrekking op de vraag of uitvoerheffingen op een reeks producten compensatie vormden voor subsidie voor de producenten van een van die producten. Verzoeksters’ argument naar analogie moet dus worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 88
 
 
 Om deze redenen kunnen de argumenten van verzoeksters niet worden aanvaard, zodat het gehele derde onderdeel van het eerste middel moet worden afgewezen.
 
 
 
 
 Vierde onderdeel van het eerste middel: schending van artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling doordat de Commissie het subsidiebedrag niet heeft aangepast om rekening te houden met de verleende kortingen en met de vervoers- en kredietkosten
 
 
 
 
 
 
 89
 
 
 Met het vierde onderdeel betogen verzoeksters dat de Commissie bij de berekening van het bedrag van de subsidie waartegen compenserende maatregelen kunnen worden genomen, de door verzoeksters gemaakte vervoers- en kredietkosten in mindering had moeten brengen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 90
 
 
 Artikel 7, lid 1, van de basisverordening luidt als volgt:
 „[…]
 Bij de vaststelling van [de] hoogte van de [tot compenserende maatregelen aanleiding gevende] subsidie mogen de volgende elementen van de totale subsidie worden afgetrokken:
 
 
 
 
 
 a)
 
 
 kosten van de aanvraag of andere kosten die noodzakelijk waren om voor de subsidie in aanmerking te komen of om deze te verkrijgen;
 
 
 
 
 
 
 
 
 b)
 
 
 uitvoerbelastingen, rechten of andere heffingen op de uitvoer van het product naar de Unie die specifiek ten doel hebben de subsidie te compenseren.
 
 
 
 Wanneer een belanghebbende aftrek van kosten aanvraagt, moet hij bewijzen dat zijn aanvraag gerechtvaardigd is.”
 
 
 
 
 
 
 
 
 91
 
 
 Om te beginnen moet worden benadrukt dat uit artikel 7, lid 1, van de basisverordening, en met name uit de formulering „mogen […] worden afgetrokken”, duidelijk blijkt dat de Commissie over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikt bij de toepassing van deze bepaling, overeenkomstig de in punt 26 hierboven aangehaalde rechtspraak. Om deze elementen af te trekken van het bedrag van de tot compenserende maatregelen aanleiding gevende subsidie, moet de belanghebbende aantonen dat zijn aanvraag tot aftrek gerechtvaardigd is. Zodra dit is bewezen, moet de Commissie de aangevraagde aftrek toepassen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 92
 
 
 In de eerste plaats betogen verzoeksters dat de Commissie de kosten voor het vervoer van biodiesel in verband met de verkoop aan Pertamina en AKR, die noodzakelijk waren om betalingen uit het palmolieplantagefonds te verkrijgen, van het bedrag van de tot compenserende maatregelen aanleiding gevende subsidie had moeten aftrekken. Verzoeksters zijn van mening dat het Gerecht bij zijn uitlegging van artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening niet gebonden is aan de mededeling van de Commissie inzake de berekening van de omvang van de subsidie bij antisubsidieonderzoeken (PB 1998, C 394, blz. 6; hierna: „richtsnoeren voor de berekening van de omvang van de subsidie”), waarin de aftrekbare vervoerskosten worden beperkt tot kosten die rechtstreeks aan de overheid of aan een overheidsinstantie worden betaald.
 
 
 
 
 
 
 
 
 93
 
 
 In dat verband zij erop gewezen dat de richtsnoeren een instrument vormen om, met inachtneming van de rechtsregels van hogere rang, de criteria te omschrijven die de Commissie voornemens is te hanteren bij het gebruik van haar beoordelingsvrijheid inzake de berekening van het bedrag van tot compenserende maatregelen aanleiding gevende subsidies (zie in die zin en naar analogie arrest van 15 maart 2006, Daiichi Pharmaceutical/Commissie,T‑26/02, EU:T:2006:75, punt 49). Hieruit volgt dat de Commissie bij de vaststelling van richtsnoeren niet mag afwijken van de regel van hogere rang waarvan zij de toepassingscriteria vaststelt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 94
 
 
 Bovendien beperkt de betrokken instelling volgens de rechtspraak de uitoefening van haar beoordelingsbevoegdheid door gedragsregels vast te stellen die externe gevolgen beogen, zoals de richtsnoeren voor marktdeelnemers, en via de publicatie ervan aan te kondigen dat zij die voortaan op de desbetreffende gevallen zal toepassen. Zij kan niet van die regels afwijken zonder dat hieraan in voorkomend geval een sanctie wordt verbonden wegens schending van algemene rechtsbeginselen als het gelijkheids‑ of het vertrouwensbeginsel. Het is dus niet uitgesloten dat dergelijke gedragsregels met een algemene strekking onder bepaalde voorwaarden en naargelang van hun inhoud rechtsgevolgen kunnen sorteren (zie naar analogie arrest van 28 juni 2005, Dansk Rørindustri e.a./Commissie,C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P–C‑208/02 P en C‑213/02 P, EU:C:2005:408, punten 210 en 211).
 
 
 
 
 
 
 
 
 95
 
 
 De richtsnoeren voor de berekening van de omvang van de subsidie bepalen onder het opschrift „G. Op de subsidie in mindering te brengen bedragen” dat „[d]e enige vergoedingen of kosten die normaliter mogen worden afgetrokken, [die] zijn […] welke in het onderzoektijdvak rechtstreeks aan de overheid werden betaald”, dat „moet worden aangetoond dat de betaling van dit bedrag een absolute voorwaarde is voor het verkrijgen van de subsidie” en dat „[b]etalingen aan particuliere partijen, bijvoorbeeld advocaten of accountants, in het kader van de aanvraagprocedure […] derhalve niet aftrekbaar [zijn]”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 96
 
 
 Deze verduidelijkingen zijn in overeenstemming met de regel van hogere rang die zij beogen te verduidelijken. Ten eerste voldoet de precisering dat moet worden aangetoond dat de aftrekbare vergoedingen en kosten „een absolute voorwaarde [zijn] voor het verkrijgen van de subsidie” aan de voorwaarde van artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening, namelijk dat de aftrekbare vergoedingen en kosten „noodzakelijk” moeten zijn geweest om voor de subsidie in aanmerking te komen. Ten tweede is de precisering dat „[d]e enige vergoedingen of kosten die normaliter mogen worden afgetrokken, [die] zijn […] welke in het onderzoektijdvak rechtstreeks aan de overheid werden betaald” eveneens verenigbaar met deze bepaling. Gelet op de ruime beoordelingsbevoegdheid waarover de Commissie ter zake beschikt, heeft zij overeenkomstig de in punt 91 hierboven aangehaalde rechtspraak, anders dan verzoeksters stellen, de aftrekbare vergoedingen en kosten niet ten onrechte beperkt door in de richtsnoeren te preciseren dat de„[k]osten van de aanvraag of andere kosten die noodzakelijk waren om voor de subsidie in aanmerking te komen” in artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening de kosten waren die „in het onderzoektijdvak rechtstreeks aan de overheid werden betaald”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 97
 
 
 Derhalve heeft de Commissie in de overwegingen 87 tot en met 92 van de bestreden verordening terecht de richtsnoeren voor de berekening van de omvang van de subsidie toegepast op de aanvraag tot aftrek van de vervoerskosten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 98
 
 
 In casu voeren verzoeksters namelijk ten eerste niet aan dat de vervoerskosten voor de levering van biodiesel tijdens het onderzoektijdvak rechtstreeks aan de Indonesische overheid zijn betaald. Ten tweede kan hun argument dat de vervoerskosten noodzakelijk waren om voor de betalingen uit het palmolieplantagefonds in aanmerking te komen, omdat daarvoor biodiesel moest worden geleverd, niet worden aanvaard. Deze kosten hielden namelijk uitsluitend verband met de uitvoering van de verkoopovereenkomst tussen verzoeksters en Pertamina of AKR. Het feit dat biodieselproducenten, om betalingen van het beheersbureau te ontvangen, bij hun factuur een reeks bewijsstukken moesten voegen, waaronder informatie over de plaats van levering, de hoeveelheid en de soort geleverde biodiesel en het bedrag van de vervoerskosten, betekent niet dat deze kosten „een absolute voorwaarde [waren] voor het verkrijgen van de subsidie” in de zin van de richtsnoeren voor de berekening van de omvang van de subsidie, en doet niets af aan deze conclusie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 99
 
 
 Bijgevolg moeten deze argumenten worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 100
 
 
 In de tweede plaats betogen verzoeksters dat de Commissie de kredietkosten die verband hielden met de betalingen door het palmolieplantagefonds had moeten aftrekken van het bedrag van de subsidie waartegen compenserende maatregelen kunnen worden genomen. Volgens verzoeksters kunnen zij het door het palmolieplantagefonds verschuldigde deel van de prijs dat betrekking heeft op de verkoop van biodiesel pas aan dat fonds factureren wanneer de factuur aan Pertamina of AKR is uitgereikt. Het fonds onderwerpt de verstrekte gegevens aan tal van verificaties en verzoeksters ontvangen de betaling pas enkele maanden na de verzending van de factuur aan Pertamina of AKR. Verzoeksters hebben ter terechtzitting toegelicht dat de kredietkosten het gevolg waren van de tijd die was verstreken tussen de levering van biodiesel en de betalingen door het palmolieplantagefonds.
 
 
 
 
 
 
 
 
 101
 
 
 Vastgesteld moet worden dat deze kredietkosten, gesteld dat zij bewezen zijn, voortvloeien uit de procedure die is vastgesteld door de Indonesische overheid en uit de bestede tijd voor de behandeling van de door verzoeksters aan het beheersbureau overgelegde bewijsstukken, overeenkomstig de in de overwegingen 49 en 50 van de voorlopige verordening beschreven procedure. Bijgevolg gaat het niet om „kosten die noodzakelijk waren om voor de subsidie in aanmerking te komen” in de zin van artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening. Deze kosten zijn evenmin „vergoedingen of kosten […] die […] rechtstreeks aan de overheid werden betaald” in de zin van de richtsnoeren voor de berekening van de omvang van de subsidie, aangezien zij, als kosten in verband met de verwerkingstijd van het palmolieplantagefonds, niet kunnen worden beschouwd als bedragen die „rechtstreeks” aan dit fonds zijn betaald. Voorts verwijzen verzoeksters naar de termijn tussen enerzijds de levering van biodiesel en de datum van verzending van de factuur aan Pertamina of AKR, en anderzijds de datum van de betalingen. De relevante datum om te beoordelen of de kredietkosten noodzakelijkerwijs zijn gemaakt om de subsidie te verkrijgen, dient echter niet de datum van levering van de biodiesel of de verzending van de factuur aan Pertamina of AKR te zijn, maar de datum van verzending van de factuur aan het fonds, een noodzakelijke formaliteit om betalingen uit het fonds te verkrijgen. Met dit argument tonen verzoeksters dus niet aan dat zij kredietkosten maakten met het oog op de betaling van de subsidie door het fonds.
 
 
 
 
 
 
 
 
 102
 
 
 Dit argument moet dus worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 103
 
 
 In de derde plaats voeren verzoeksters aan dat zij ook „kosten hebben gemaakt die voortvloeien uit de toegepaste korting” om de betalingen door het palmolieplantagefonds te verkrijgen, die de Commissie had moeten aftrekken van het bedrag van de tot compenserende maatregelen aanleiding gevende subsidie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 104
 
 
 De Commissie antwoordt hierop dat verzoeksters tijdens het onderzoek niet hebben aangevoerd dat het bedrag van de subsidie moet worden aangepast om rekening te houden met de bijgewerkte waarde van de aan Pertamina en AKR verkochte biodiesel. Zonder aan te voeren dat zij die aanpassing hebben aangevraagd stellen verzoeksters dat de Commissie over de nodige informatie beschikte en dat zij op grond van het beginsel van behoorlijk bestuur een actievere rol had moeten spelen en zich op het standpunt had moeten stellen dat de door de belanghebbende partijen overgelegde bewijzen een vermindering rechtvaardigden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 105
 
 
 Dienaangaande moet worden vastgesteld dat uit artikel 7, lid 1, van de basisverordening blijkt dat een belanghebbende, wanneer hij aftrek van kosten aanvraagt, moet „bewijzen dat zijn aanvraag gerechtvaardigd is”. Uit de in punt 104 hierboven uiteengezette feiten blijkt dat verzoeksters geen aftrek hebben aangevraagd en evenmin de nodige gegevens ter zake hebben verstrekt. In de context van de aftrek van de kosten van het tot compenserende maatregelen aanleiding gevende subsidiebedrag en gelet op de ruime beoordelingsbevoegdheid waarover de Commissie overeenkomstig de in punt 91 hierboven aangehaalde rechtspraak beschikt, kan de Commissie niet worden verweten dat zij de kosten niet op eigen initiatief heeft afgetrokken.
 
 
 
 
 
 
 
 
 106
 
 
 In het licht van de voorgaande overwegingen moet dit argument, en dus het gehele vierde onderdeel van het eerste middel, worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 107
 
 
 Aangezien alle in het kader van het eerste middel aangevoerde argumenten zijn afgewezen, moet dit middel worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 Tweede middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), iv), punt 1, onder b), en punt 2, artikel 6, onder d), en artikel 28, lid 5, van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie door te concluderen dat er sprake is van overheidssteun voor de levering van CPO tegen een minder dan toereikende beloning
 
 
 
 
 
 
 
 108
 
 
 Het tweede middel bestaat uit drie onderdelen, die door de Commissie, ondersteund door de EBB, worden betwist.
 
 
 
 
 Eerste onderdeel van het tweede middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), iv), en artikel 28, lid 5, van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling door de Commissie door te concluderen dat het de leveranciers van CPO is toevertrouwd om CPO tegen een minder dan toereikende beloning te leveren, of dat zij daarmee zijn belast
 
 
 
 
 
 
 109
 
 
 In het kader van het eerste onderdeel betogen verzoeksters dat de Commissie ten onrechte heeft geconcludeerd dat de Indonesische overheid de leveranciers van CPO de taak had toevertrouwd om hun producten tegen een minder dan toereikende beloning te leveren, of hen daarmee had belast, ten eerste door middel van een uitvoerbelasting en een uitvoerheffing en ten tweede door middel van een transparante „prijsbepaling” door PTPN, een producent van CPO die voor 100 % in handen was van de Indonesische overheid. Verzoeksters voeren ook aan dat de Indonesische leveranciers van CPO geen enkele vorm van dreigement of overreding hebben ondervonden waardoor zij ertoe werden gebracht om CPO op de Indonesische markt tegen lagere prijzen te verkopen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 110
 
 
 Vooraf zij eraan herinnerd dat de ruime beoordelingsbevoegdheid op het gebied van handelsbeschermingsmaatregelen waarover de instellingen van de Unie volgens de rechtspraak beschikken, zich ook uitstrekt tot de vaststelling of er sprake is van een financiële bijdrage in de zin van artikel 3, punt 1, van de basisverordening (zie de punten 26 en 27 hierboven).
 
 
 
 
 
 
 
 
 111
 
 
 Artikel 3 van de basisverordening bepaalt dat een subsidie wordt geacht aanwezig te zijn indien is voldaan aan de voorwaarden van de punten 1 en 2 ervan, te weten dat er sprake is van een „financiële bijdrage” door de overheid in het land van oorsprong dan wel in dat van uitvoer en dat daarbij een „voordeel” wordt toegekend. Volgens artikel 3, punt 1, onder a), iv), van de basisverordening is er sprake van een „financiële bijdrage” indien de overheid „aan een particulier lichaam een of meer van de onder i), ii) en iii) genoemde soorten functies toevertrouwt of dat lichaam daarmee belast, welke functies zij normaal zelf zou vervullen en de praktijk in werkelijkheid niet afwijkt van praktijken die overheidsinstanties plegen te volgen”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 112
 
 
 De begrippen „toevertrouwen” of „belasten” worden niet gedefinieerd in de basisverordening.
 
 
 
 
 
 
 
 
 113
 
 
 Volgens vaste rechtspraak moeten de betekenis en de draagwijdte van de begrippen waarvoor in het recht van de Unie geen definitie wordt gegeven, worden bepaald in overeenstemming met de in de omgangstaal gebruikelijke betekenis ervan, met inachtneming van de context waarin zij worden gebruikt en de door de regeling waarvan zij deel uitmaken beoogde doelstellingen (zie in die zin arresten van 3 september 2014, Deckmyn en Vrijheidsfonds, C‑201/13, EU:C:2014:2132, punt 19, en 5 april 2017, Changshu City Standard Parts Factory en Ningbo Jinding Fastener/Raad, C‑376/15 P en C‑377/15 P, EU:C:2017:269, punt 52).
 
 
 
 
 
 
 
 
 114
 
 
 In dat verband dient erop te worden gewezen dat artikel 3 van de basisverordening tot doel heeft een definitie te geven van het begrip „subsidie” waartegen een compenserend recht kan worden ingesteld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 115
 
 
 Meer in het bijzonder heeft artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening tot doel een zodanige definitie te geven van het begrip „financiële bijdrage” dat overheidsmaatregelen die niet behoren tot een van de in deze bepaling genoemde categorieën, daar niet onder vallen. Tegen deze achtergrond wordt in artikel 3, punt 1, onder a), i) tot en met iii), van de basisverordening een opsomming gegeven van concrete situaties die moeten worden geacht een financiële bijdrage van de overheid in te houden, namelijk een rechtstreekse of indirecte overdracht van middelen, afstand van inkomsten door de overheid of de levering van goederen of diensten. In artikel 3, punt 1, onder a), iv), van de basisverordening wordt onder het tweede streepje bepaald dat overheidshandelen waarbij de overheid aan een particulier lichaam een of meer van de genoemde soorten functies toevertrouwt, gelijkstaat aan het door deze overheid toekennen van een financiële bijdrage in de zin van artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening (arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 106).
 
 
 
 
 
 
 
 
 116
 
 
 In deze context is artikel 3, punt 1, onder a), iv), tweede streepje, van de basisverordening in wezen een antiontwijkingsbepaling, waarmee wordt beoogd te waarborgen dat de overheid van een derde land zich niet kan onttrekken aan de subsidieregels door maatregelen te nemen die, naar het voorkomt, strikt genomen niet onder de werkingssfeer van artikel 3, punt 1, onder a), i) tot en met iii), van deze verordening vallen, maar de facto gelijkwaardige gevolgen hebben (arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 107). Dat is ook de uitlegging door de beroepsinstantie van de WTO van artikel 1.1, onder a), punt 1, onder iv), van de SCM-overeenkomst, waarvan de inhoud vergelijkbaar is met die van artikel 3, punt 1, onder a), iv), van de basisverordening [zie verslag van de beroepsinstantie van de WTO getiteld: „United States – Countervailing Duty Investigation on Dynamic Random Access Memory Semiconductors (DRAMS) from Korea” (Verenigde Staten – Onderzoek naar compenserende rechten op halfgeleiders voor werkgeheugen), vastgesteld op 27 juni 2005 (WT/DS 296/AB/R, punt 113) (hierna: „verslag van de beroepsinstantie ‚United States – DRAM’”].
 
 
 
 
 
 
 
 
 117
 
 
 De in de omgangstaal gebruikelijke betekenis van het woord „toevertrouwen” is „bekleden met een functie of ambt, aanstellen, delegeren, opdragen”. Zo heeft de rechtspraak dit begrip met het oog op een volledig nuttig effect van artikel 3, punt 1, onder a), iv), tweede streepje, van de basisverordening, uitgelegd als „elk overheidshandelen […] dat erop neerkomt dat een particulier lichaam direct of indirect met de verantwoordelijkheid voor een van de soorten functies zoals bedoeld in artikel 3, punt 1, onder a), i) tot en met iii), van deze verordening wordt belast” (arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 108). Hieruit volgt dat de term „belasten” die in de omgangstaal gewoonlijk „toewijzen, opdragen, opleggen” betekent, alle handelingen van de overheid omvat die rechtstreeks of indirect bestaan in het uitoefenen van hun bevoegdheden ten aanzien van een particulier lichaam, opdat dit lichaam een functie als bedoeld in artikel 3, punt 1, onder a), i) tot en met iii), van de basisverordening vervult.
 
 
 
 
 
 
 
 
 118
 
 
 Daarnaast blijkt duidelijk uit het nevenschikkende voegwoord „of” tussen „toevertrouwen” en „belasten”, dat een alternatief aanduidt, dat deze twee handelingen onafhankelijk van elkaar, maar ook samen, kunnen plaatsvinden. Bovendien blijkt uit artikel 3, punt 1, onder a), iv), tweede streepje, van de basisverordening, waarin geen beperkingen worden gesteld aan de aard of het voorwerp van het „toevertrouwen” of „belasten”, en uit de in punt 117 hierboven aangehaalde rechtspraak, waarin „elk overheidshandelen” in aanmerking wordt genomen, dat een dergelijk handelen niet noodzakelijkerwijs het gevolg behoeft te zijn van een opzichzelfstaande handeling of maatregel, maar ook het resultaat kan zijn van het gecombineerde effect van verschillende maatregelen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 119
 
 
 In het licht van deze overwegingen moet de gevolgtrekking van de Commissie worden onderzocht dat de Indonesische overheid met maatregelen als een uitvoerbelasting en een uitvoerheffing, de feitelijke controle van de binnenlandse prijzen van CPO via PTPN en de subsidies aan de CPO-producenten heeft getracht van die producenten de levering van dit product op de Indonesische markt tegen een minder dan toereikende beloning te verkrijgen.
 
 
 
 – Uitvoerbelasting en uitvoerheffing
 
 
 
 
 
 
 120
 
 
 In het kader van de eerste grief betogen verzoeksters dat de Commissie ten onrechte tot de slotsom is gekomen dat de in het onderzoektijdvak op 0 gestelde uitvoerbelasting en de in december 2018 op 0 gestelde uitvoerheffing tot gevolg hadden dat het de leveranciers van CPO „werd toevertrouwd” of zij ermee werden belast hun producten tegen een minder dan toereikende beloning te leveren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 121
 
 
 Blijkens de overwegingen 113 tot en met 117 van de voorlopige verordening legde de Indonesische overheid in casu een uitvoerbelasting en een uitvoerheffing op CPO op.
 
 
 
 
 
 
 
 
 122
 
 
 Volgens de overwegingen 87 en 88 van de voorlopige verordening was de uitvoerbelasting ingesteld in 1994 en bestond zij, in de versie van 2016, in een progressief tarief voor CPO en andere producten, waaronder biodiesel (waarvan het tarief stelselmatig lager was dan het tarief voor CPO). De Indonesische exporteurs betaalden een belasting die verband hield met de referentieprijs van de Indonesische overheid voor de uitvoer van CPO. Wanneer de door de Indonesische overheid vastgestelde referentieprijs bij uitvoer steeg, werden dus ook de uitvoerrechten hoger. Wanneer de referentieprijs lager was dan 750 USD per ton, bedroeg de toepasselijke uitvoerbelasting 0 %. Tijdens het onderzoektijdvak was de prijs van CPO steeds onder de drempel van 750 USD per ton, zodat er geen uitvoerbelasting verschuldigd was.
 
 
 
 
 
 
 
 
 123
 
 
 Volgens overweging 89 van de voorlopige verordening had de Indonesische overheid in 2015 ook een uitvoerheffing op CPO en downstreamproducten ingesteld. Tijdens het onderzoektijdvak was deze heffing vastgesteld op 50 USD per ton voor CPO en op 20 USD per ton voor biodiesel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 124
 
 
 Om het bestaan van een financiële bijdrage vast te stellen heeft de Commissie in de voorlopige verordening, waarvan de gevolgtrekkingen door de bestreden verordening worden bevestigd (in de overwegingen 102‑161), een analyse verricht die is gebaseerd op de relevante rechtspraak van de WTO.
 
 
 
 
 
 
 
 
 125
 
 
 Op basis van deze analyse heeft de Commissie zich in de overwegingen 111 tot en met 157 van de voorlopige verordening op het standpunt gesteld dat de Indonesische overheid het de producenten van CPO „toevertrouwde” of hen ermee „belastte” om hun producten tegen een minder dan toereikende beloning aan de nationale gebruikers te leveren, om in Indonesië een binnenlandse markt met kunstmatig lage prijzen te creëren. Vervolgens heeft de Commissie in overweging 160 van deze verordening opgemerkt dat alle Indonesische producenten van CPO als particuliere lichamen moesten worden beschouwd, en in de overwegingen 162 en 169 van die verordening aangegeven dat deze ondernemingen CPO op de binnenlandse markt hadden geleverd tegen een minder dan toereikende beloning. Tot slot heeft de Commissie in overweging 170 van die verordening vastgesteld dat de levering van CPO van Indonesisch grondgebied aan de Indonesische biodieselindustrie een functie was die de overheid normaal zelf zou vervullen. In dezelfde overweging stelde de Commissie zich namelijk op het standpunt dat het vaststellen van de wettelijke voorwaarden voor de levering van grondstoffen van een land aan ondernemingen uit dat land door de regering van de betreffende staat, die de soevereiniteit over die natuurlijke hulpbronnen had, onder die functie viel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 126
 
 
 Met de betrokken analyse heeft de Commissie blijkens overweging 134 van de bestreden verordening vastgesteld dat de Indonesische overheid via de uitvoerbelasting en uitvoerheffing samen met andere maatregelen, had getracht de producenten van CPO ertoe te bewegen om dat product op de Indonesische markt tegen een minder dan toereikende beloning te leveren, zoals in de overwegingen 103, 146 en 157 van de bestreden verordening is benadrukt. Deze overheid had namelijk een stelsel van uitvoerbeperkingen ingesteld dat de uitvoer van CPO commercieel onaantrekkelijk maakte.
 
 
 
 
 
 
 
 
 127
 
 
 Dat de Indonesische overheid een dergelijk stelsel heeft opgezet en ingevoerd, blijkt uit verschillende door de Commissie in de bestreden verordening en in de voorlopige verordening vermelde elementen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 128
 
 
 Zo is in overweging 116 van de voorlopige verordening opgemerkt dat de Indonesische overheid het stelsel van uitvoerbelastingen rechtstreeks had gekoppeld aan de internationale prijzen voor CPO en niet aan andere factoren (zoals productieniveaus of gevolgen voor het milieu) met de bedoeling om de door de producenten-exporteurs betaalde prijzen te beïnvloeden. Uit tabel 1 in deze overweging blijkt dat de Indonesische overheid de internationale prijsontwikkeling volgde en de hoogte van de uitvoerbelastingen aan de hand daarvan bijstelde, met als resultaat dat de uitvoer minder winstgevend werd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 129
 
 
 De Commissie heeft in overweging 119 van de voorlopige verordening ook opgemerkt dat het Indonesische directoraat-generaal Douane en Accijnzen in 2015 publiekelijk had verklaard dat de uitvoerrechten tot doel hadden de beschikbaarheid van grondstoffen te waarborgen en de groei van de nationale downstreambedrijfstak voor palmolie, waarvan de productie van biodiesel een integraal onderdeel is, te bevorderen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 130
 
 
 Wat de uitvoerheffing betreft, heeft de Commissie in overweging 117 van de voorlopige verordening benadrukt dat de invoering ervan in 2015 samenviel met een periode waarin de Indonesische prijzen vrijwel identiek waren aan de wereldmarktprijzen, en de producenten van biodiesel in staat had gesteld CPO te kopen tegen lagere prijzen dan normaal. Bovendien heeft de Commissie in overweging 114 van de bestreden verordening uitgelegd dat met deze heffing het palmolieplantagefonds werd gefinancierd en via subsidies de facto uitsluitend de bedrijfstak voor biodiesel werd gesteund.
 
 
 
 
 
 
 
 
 131
 
 
 In de overwegingen 128 en 129 van de bestreden verordening worden ook twee persartikelen genoemd die dateren van na het onderzoektijdvak en die de conclusies van de Commissie over dit tijdvak bevestigen. Zo voorspelde de secretaris-generaal van de Indonesian Palm Oil Association (Indonesische palmolievereniging) in een artikel van 19 december 2018 dat de uitvoer van CPO zou kunnen stijgen zodra de uitvoerheffing zou zijn teruggebracht tot nul. In een artikel van 6 december 2018 meende een onafhankelijke analist dat het opheffen van de uitvoerheffing het concurrentievermogen van de Indonesische exporteurs van palmolie zou vergroten door besparingen, waarvan het grootste deel waarschijnlijk via hogere binnenlandse CPO-prijzen de Indonesische boeren ten goede zou komen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 132
 
 
 Op basis van deze overwegingen heeft de Commissie in overweging 118 van de bestreden verordening geconcludeerd dat „het algehele systeem van uitvoerbeperkingen dat de Indonesische overheid heeft ingevoerd, is bedoeld ter ondersteuning van de bedrijfstak voor biodiesel door de binnenlandse prijzen van [CPO] kunstmatig laag te houden”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 133
 
 
 In dit verband betogen verzoeksters in de eerste plaats dat de uitvoerbelasting, die in het onderzoektijdvak op 0 was gesteld, het niet mogelijk maakte het de leveranciers van CPO toe te vertrouwen of hen ermee te belasten hun producten tegen een minder dan toereikende beloning te leveren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 134
 
 
 Zoals in de punten 122 en 128 hierboven is opgemerkt, had de Indonesische overheid het stelsel van uitvoerbelastingen echter rechtstreeks gekoppeld aan de internationale prijzen van CPO. Hieruit volgt dat het feit dat de uitvoerbelasting tijdens het onderzoektijdvak nul bedroeg, te wijten was aan de bijzondere omstandigheden van de markt, zoals overweging 113 van de bestreden verordening benadrukt. Het lage niveau van de internationale prijzen volstond op zich namelijk om de producenten van CPO ertoe aan te zetten bij voorrang aan de binnenlandse vraag te voldoen. Zoals de Commissie terecht benadrukt, zou de Indonesische overheid deze belasting hebben afgeschaft indien zij voornemens was deze belasting niet langer te innen. Zoals met name blijkt uit overweging 118 van de bestreden verordening, heeft de Commissie bovendien het gecombineerde effect van de uitvoerbelasting en de uitvoerheffing (die tijdens het onderzoektijdvak wel werd geheven) in aanmerking genomen, als een door de Indonesische overheid ingevoerd algemeen stelsel van uitvoerbeperkingen dat erop was gericht de bedrijfstak voor biodiesel te bevoordelen door de binnenlandse prijzen van CPO kunstmatig laag te houden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 135
 
 
 Het argument van verzoeksters dat elke verwijzing door de Commissie naar de uitvoerbelasting buiten beschouwing moet worden gelaten, moet derhalve worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 136
 
 
 In de tweede plaats betogen verzoeksters dat de Indonesische overheid met de invoering van de uitvoerheffing haar algemene regelgevende bevoegdheden heeft uitgeoefend teneinde inkomsten te genereren uit de uitvoer van grondstoffen, die weliswaar aan een uitvoerheffing waren onderworpen maar op de exportmarkten nog steeds concurrerend waren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 137
 
 
 Ten eerste stellen verzoeksters dat de Commissie in overweging 62 van de bestreden verordening heeft erkend dat de Indonesische overheid, toen zij besloot het palmolieplantagefonds te financieren door middel van een uitvoerheffing, eenvoudigweg haar algemene regelgevende bevoegdheden heeft uitgeoefend, een besluit dat niet kan worden gekwalificeerd als een handeling om „toe te vertrouwen” of te „belasten”. Verzoeksters onderbouwen deze stelling met een verwijzing naar het verslag van de beroepsinstantie „United States – DRAM”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 138
 
 
 Op dit punt moet worden vastgesteld dat de Indonesische overheid, door de betrokken uitvoerbeperkingen vast te stellen in een concrete context waarin, ten eerste, de uitvoerbelasting was gekoppeld aan de internationale CPO-prijzen en met die prijzen steeg, en ten tweede, de uitvoerheffing was ingevoerd gedurende een periode waarin de Indonesische prijzen vrijwel identiek waren aan de wereldprijzen, de handelingsvrijheid van deze bedrijven de facto heeft beknot door inperking van hun mogelijkheden om te bepalen op welke markt zij hun producten zouden verkopen (zie in die zin arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 124).
 
 
 
 
 
 
 
 
 139
 
 
 Aan deze conclusie kan niet worden afgedaan door de analyse van de Commissie in overweging 62 van de bestreden verordening, waar zij bij de bespreking van een ander aspect van de zaak, namelijk het bestaan van een voordeel, opmerkt dat „alle ondernemingen die betrokken zijn bij de waardeketen voor [CPO], waaronder de biodieselproducenten, op grond van de regelgeving verplicht zijn de [uitvoerheffing] te betalen” en daaruit afleidt dat men niet kan beweren dat het palmolieplantagefonds particulier is gefinancierd maar eerder dat het wordt gefinancierd via „de gebruikelijke inning van belasting- en overheidsinkomsten door de Indonesische overheid”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 140
 
 
 Onverminderd de in de punten 38 en 39 hierboven aangehaalde rechtspraak betekent deze opmerking van de Commissie namelijk niet dat zij artikel 3, punt 1, onder a), iv), van de basisverordening, anders dan in de door verzoeksters aangehaalde uitlegging van de beroepsinstantie van de WTO in punt 115 van haar verslag „United States – DRAM”, „zo breed [heeft toegepast] dat zij de leden toestaat compenserende maatregelen op producten toe te passen bij iedere gelegenheid dat de overheid eenvoudigweg haar algemene regelgevende bevoegdheid uitoefent”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 141
 
 
 In casu kan het feit dat de Indonesische overheid de betrokken uitvoerbeperkingen heeft ingevoerd en voortdurend aangepast om te waarborgen dat de met deze beperkingen nagestreefde doelstelling werd bereikt, niet worden gekwalificeerd als een eenvoudige stimuleringsmaatregel jegens de nationale producenten van CPO. Integendeel, deze handelingen van de Indonesische overheid hebben deze producenten ertoe aangezet hun producten op de binnenlandse markt tegen een minder dan toereikende prijs te verkopen. Anders dan verzoeksters stellen, kan dat niet worden beschouwd als een „bijkomend gevolg van de algemene overheidsregulering” in de zin van punt 114 van het verslag van de beroepsinstantie „United States – DRAM” (zie in die zin arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 125).
 
 
 
 
 
 
 
 
 142
 
 
 Bijgevolg moet dit argument van verzoeksters worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 143
 
 
 Ten tweede voeren verzoeksters aan dat de documenten en de mededelingen die de Commissie in de overwegingen 118 tot en met 121 van de voorlopige verordening heeft aangehaald ter ondersteuning van haar vaststelling dat de Indonesische overheid de ondersteuning en ontwikkeling van de bedrijfstak voor biodiesel uitdrukkelijk als beleidsdoelstelling nastreefde, met name door te trachten de prijs van CPO te verlagen, betrekking hebben op de op nul gestelde uitvoerbelasting die dus geen gevolgen had voor de producenten van CPO, en niet op de uitvoerheffing. Volgens verzoeksters ging het om twee gescheiden instrumenten en had de uitvoerheffing tot doel het palmolieplantagefonds te financieren en niet de binnenlandse prijzen voor CPO te verlagen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 144
 
 
 Dit argument van verzoeksters berust op een onjuiste lezing van de voorlopige verordening. Na in overweging 118 van die verordening te hebben aangekondigd dat een aantal documenten de door de Indonesische overheid nagestreefde strategische doelstelling bevatte, heeft de Commissie namelijk openbare verklaringen van de Indonesische overheid aangehaald die betrekking hadden op de uitvoerbelasting en de uitvoerrechten (overweging 119) en tevens rapporten van de WTO en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) die betrekking hadden op de uitvoerbelasting (overwegingen 120 en 121). Vervolgens heeft de Commissie in overweging 122 haar analyse gericht op de uitvoerheffing en heeft zij zich op het standpunt gesteld dat deze heffing, die aan het palmolieplantagefonds toekwam, net als het grootste deel van de middelen van dat fonds tot doel had de biodieselindustrie te ondersteunen. Uit deze overwegingen blijkt dat de Commissie zowel de uitvoerbelasting als de uitvoerheffing heeft onderzocht alvorens in overweging 123 van de voorlopige verordening en in overweging 118 van de bestreden verordening conclusies ten aanzien van de doelstellingen van deze uitvoerbeperkingen te trekken. Voorts zij eraan herinnerd dat verzoeksters’ argumenten op grond van het feit dat de uitvoerbelasting in het onderzoektijdvak op nul was gesteld, reeds in punt 134 hierboven zijn verworpen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 145
 
 
 Aan deze overwegingen wordt niet afgedaan door de omstandigheid dat de uitvoerheffing ook van toepassing is op de uitvoer van biodiesel en dat zij is bedoeld ter ondersteuning van het palmolieplantagefonds, zoals verzoeksters betogen. Uit overweging 117 van de voorlopige verordening blijkt dat deze heffing aanzienlijk hoger was voor CPO dan voor geraffineerde producten zoals biodiesel, en bovendien wordt de conclusie van de Commissie bevestigd door het feit dat de uitvoerheffing toekwam aan het palmolieplantagefonds, dat op zijn beurt verantwoordelijk was voor de betalingen in het kader van de in punt 45 hierboven uiteengezette regeling.
 
 
 
 
 
 
 
 
 146
 
 
 Bijgevolg heeft de Commissie geen kennelijke beoordelingsfout in de zin van de in de punten 26 en 27 hierboven aangehaalde rechtspraak gemaakt door in overweging 123 van de voorlopige verordening te concluderen dat „de uitvoerbeperkingen van de Indonesische overheid inderdaad tot doel [hadden] de bedrijfstak voor biodiesel rechtstreeks en niet-rechtstreeks te ondersteunen en dat niet louter sprake [was] van een ‚bijkomend gevolg’ van de uitoefening van algemene regelgevende bevoegdheden”, een conclusie die in overweging 118 van de bestreden verordening wordt bevestigd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 147
 
 
 Ten derde voeren verzoeksters aan dat de vaststelling van de Commissie in overweging 115 van de bestreden verordening dat „de Indonesische overheid de uitvoerheffing in 2015 [introduceerde] in een periode waarin de Indonesische prijzen voor ruwe palmolie vrijwel identiek waren aan de wereldmarktprijzen” louter speculatief is en niet bewijst dat de uitvoerheffing is ingevoerd om de prijzen van CPO te drukken; die hebben zich voortdurend ontwikkeld op basis van de wereldmarktprijzen. Verzoeksters betogen tevens dat de Commissie in overweging 116 van de bestreden verordening ten onrechte heeft geoordeeld dat de uitvoerheffing haar doel had bereikt, namelijk het drukken van de CPO-prijzen op de Indonesische markt. Volgens verzoeksters kwam dit verschil tussen de binnenlandse prijzen en de uitvoerprijzen van CPO overeen met de uitvoerheffing van 50 USD per ton. Bovendien wordt de daling van de prijzen van CPO op de Indonesische markt verklaard door de instorting van de wereldgrondstoffenmarkt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 148
 
 
 Benadrukt moet worden dat verzoeksters niet opkomen tegen de feitelijke vaststellingen van de Commissie, namelijk dat de invoering van de uitvoerheffing samenviel met een daling van de prijzen van CPO op de Indonesische markt en dat de stijging van de productie van biodiesel zoals vastgesteld in tabel 2 in overweging 192 van de voorlopige verordening, een stijging van het binnenlandse verbruik van CPO in 2016 impliceerde, zoals is vastgesteld in overweging 117 van de voorlopige verordening. Bovendien blijkt uit een door verzoeksters in repliek overgelegde tabel dat de prijs van CPO op de Indonesische markt in die periode is gedaald en dat de prijzen van CPO in de regel lager waren dan de wereldmarktprijzen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 149
 
 
 Met dit betoog betwisten verzoeksters niet de juistheid van de feitelijke vaststellingen van de Commissie, maar wel haar beoordeling van deze feiten. Volgens de rechtspraak vormt de toetsing door het Gerecht van de bewijselementen waarop de instellingen van de Unie hun vaststellingen op het gebied van het antisubsidiebeleid baseren, geen nieuwe beoordeling van de feiten die in de plaats komt van die van deze instellingen. Deze toetsing maakt geen inbreuk op de ruime beoordelingsbevoegdheid die deze instellingen op het gebied van de handelspolitiek hebben, maar is beperkt tot de vaststelling of die elementen de door de instellingen getrokken conclusies kunnen schragen. Het Gerecht dient bijgevolg niet alleen de materiële juistheid van het aangevoerde bewijs en de betrouwbaarheid en de samenhang daarvan te controleren, maar het moet ook nagaan of die elementen het relevante feitenkader voor de beoordeling van een complexe toestand vormen en de daaruit getrokken conclusies kunnen schragen (zie arrest van 18 oktober 2018, Gul Ahmed Textile Mills/Raad,C‑100/17 P, EU:C:2018:842, punt 64 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
 
 
 
 
 
 
 
 
 150
 
 
 In casu heeft de Commissie zich bij de beoordeling van de betrokken gegevens gebaseerd op het doel van het gehele systeem van uitvoerbeperkingen. Het Gerecht stelt vast dat de Commissie geen kennelijke beoordelingsfout heeft gemaakt door in overweging 118 van de bestreden verordening op basis van een geheel van gegevens, namelijk het bestaan van een uitvoerbelasting en uitvoerheffing, publieke verklaringen van de Indonesische overheid, rapporten van de WTO en de OESO, de verhoging van het binnenlandse verbruik van CPO en de verlaging van de binnenlandse prijzen van CPO op de Indonesische markt na invoering van de uitvoerheffing, te concluderen dat het gehele systeem van uitvoerbeperkingen was bedoeld ter ondersteuning van de bedrijfstak voor biodiesel door de binnenlandse prijzen van CPO kunstmatig laag te houden, en dat dat niet slechts een bijkomend gevolg was van overheidsmaatregelen om inkomsten te genereren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 151
 
 
 Ten vierde betogen verzoeksters dat de uitvoerheffing geen beperking van de uitvoer van CPO tot gevolg heeft gehad, aangezien de producenten van CPO nog steeds tot 70 % van hun productie exporteerden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 152
 
 
 Dat argument kan niet worden aanvaard. Het feit dat 70 % van de Indonesische CPO werd uitgevoerd, betekent namelijk niet dat de CPO-producenten vrijelijk een rationele keuze konden maken om hun product uit te voeren en daarvoor een toereikende beloning te ontvangen. Integendeel, zoals de Commissie terecht opmerkt, hebben de CPO-producenten eerst aan de binnenlandse vraag voldaan, die volgens de in overweging 153 van de bestreden verordening bedoelde openbare bronnen overeenkwam met 30 % van de productie, en zijn zij pas daarna gaan uitvoeren. Daaruit blijkt dat deze producenten niet trachtten om een groter deel van hun productie uit te voeren wanneer de prijzen hoger waren, aangezien de potentiële extra winst bij uitvoer werd beperkt door de door de Indonesische overheid opgelegde uitvoerbeperkingen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 153
 
 
 Aangezien dit argument is afgewezen, moet de gehele eerste grief worden afgewezen.
 
 
 
 – Vaststelling van de prijzen door PTPN
 
 
 
 
 
 
 154
 
 
 Met hun tweede grief betogen verzoeksters dat de Commissie ten onrechte heeft geconcludeerd dat de Indonesische overheid door toedoen van PTPN de prijzen van CPO op de interne markt verlaagde.
 
 
 
 
 
 
 
 
 155
 
 
 Om te beginnen zij eraan herinnerd dat de Commissie, gelet op het gebrek aan medewerking van de CPO-leveranciers en van PTPN, artikel 28, lid 1, van de basisverordening heeft toegepast en zich voor haar conclusies heeft gebaseerd op de beschikbare gegevens, zoals blijkt uit de overwegingen 91 tot en met 99 en 126 van de voorlopige verordening en uit de overwegingen 120 en 123 van de bestreden verordening.
 
 
 
 
 
 
 
 
 156
 
 
 In de eerste plaats verwijten verzoeksters de Commissie te hebben geconcludeerd dat PTPN haar prijzen van CPO kunstmatig laag vaststelde en niet als rationele marktdeelnemer optrad. Zij stellen dat PTPN, dat slechts 6 tot 9 % van de totale CPO-leveringen in Indonesië voor haar rekening nam, niet haar eigen prijzen vaststelde omdat, ten eerste, deze prijzen via dagelijkse veilingen op basis van de vraag en het aanbod in Indonesië werden vastgesteld en, ten tweede, het feit dat de Indonesische CPO-prijzen lager waren dan de prijzen op de wereldmarkt het gevolg was van het feit dat Indonesië wereldwijd de grootste CPO-producent is. Uit de door acht leveranciers van CPO verstrekte informatie blijkt dat hun verkoop van CPO winstgevend was, hetgeen aantoont dat zij de prijzen van PTPN volgden omdat zij die als winstgevend beschouwden en ook dat PTPN als rationele marktdeelnemer handelde.
 
 
 
 
 
 
 
 
 157
 
 
 Dienaangaande blijkt uit de overwegingen 128 tot en met 131 van de voorlopige verordening dat PTPN een groep van ondernemingen is die volledig in handen is van de overheid en onder toezicht daarvan staat, en die verschillende grondstoffen produceert, waaronder CPO.
 
 
 
 
 
 
 
 
 158
 
 
 In de overwegingen 132 en 133 van de voorlopige verordening wordt uiteengezet dat PTPN dagelijks veilingen organiseerde om CPO te verkopen, hetgeen tussen partijen vaststaat. Alvorens de dagelijkse aanbesteding uit te schrijven, bepaalde PTPN een „prijsvoorstelling” voor die dag, maar zij was niet verplicht de aanbiedingen beneden deze „prijsvoorstelling” af te wijzen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 159
 
 
 De Commissie heeft op basis van verschillende beschikbare gegevens geconcludeerd dat PTPN haar prijzen van CPO op een kunstmatig laag niveau vaststelde. Ten eerste blijkt uit overweging 151 van de bestreden verordening dat de Indonesische overheid invloed had op de besluiten van PTPN met betrekking tot het prijsbeleid. Wanneer de voor de aankoop van CPO geboden prijs lager was dan de voor de betreffende dag vastgestelde „prijsvoorstelling”, kon de raad van bestuur van PTPN, waar alleen de Indonesische overheid vertegenwoordigd was, besluiten het aanbod te aanvaarden, hetgeen regelmatig gebeurde. Ten tweede blijkt uit overweging 125 van de bestreden verordening en overweging 135 van de voorlopige verordening dat uit de beschikbare informatie was gebleken dat PTPN de laatste jaren verlies had geleden door de aanwijzingen van de Indonesische overheid op te volgen. Ten derde heeft de Commissie geen enkel bewijs kunnen verkrijgen dat de „prijsvoorstelling” een marktprijs weergaf die voortkwam uit een concurrerend aanbestedingsproces, zoals blijkt uit de overwegingen 122 tot en met 124 van de bestreden verordening. Integendeel, de binnenlandse prijs van CPO lag onder alle internationale referentieprijzen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 160
 
 
 Aan deze conclusies kan niet worden afgedaan door het feit dat PTPN, zoals in overweging 146 van de voorlopige verordening is vermeld, slechts 6 tot 9 % van de totale hoeveelheid CPO in Indonesië leverde, hetgeen volgens verzoeksters betekent dat de kopers van CPO, die grote ondernemingen zijn, overeenkomstig de wet van vraag en aanbod hun prijzen zowel aan PTPN als aan de kleinere leveranciers van CPO kunnen opleggen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 161
 
 
 Het is juist dat de markt uit balans is ten voordele van de kopers van CPO, die grote ondernemingen zijn met een „compenserende afnemersmacht”. De Commissie heeft dat in overweging 146 van de voorlopige verordening erkend. Deze omstandigheid kan echter niet afdoen aan de conclusie dat de Indonesische overheid via PTPN een prijsvaststellingsmechanisme heeft kunnen toepassen. Zoals de Commissie in dezelfde overweging heeft opgemerkt, zonder te zijn weersproken, was een ander kenmerk van de markt van CPO, aan de aanbodzijde, namelijk de versnippering ervan tussen een groot aantal kleine ondernemingen, met name individuele landbouwers. Zodra PTPN een prijs voor de dag had vastgesteld, was het in een dergelijke context voor de leveranciers van CPO met elk een klein marktaandeel zeer moeilijk om hogere verkoopprijzen vast te stellen voor afnemers met een aanzienlijke koopkracht. Verzoeksters’ stelling dat de marktstructuur PTPN belette de prijzen vast te stellen, moet derhalve worden afgewezen. Integendeel, het blijkt dat deze marktstructuur een factor was die PTPN juist in staat stelde de prijzen van CPO vast te stellen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 162
 
 
 Op grond van het voorgaande moet worden vastgesteld dat de Commissie geen kennelijke beoordelingsfout heeft gemaakt door in de overwegingen 124 en 125 van de bestreden verordening op basis van de beschikbare gegevens tot de slotsom te komen dat PTPN niet optrad als een rationele marktdeelnemer en de prijs van CPO op een lager niveau vaststelde dan de referentieprijzen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 163
 
 
 In de tweede plaats betwisten verzoeksters de vaststelling van de Commissie in overweging 145 van de voorlopige verordening dat „de Indonesische overheid, door dagelijks de eenheidsprijs voor ruwe palmolie te publiceren, feitelijk een maximumprijs instelt waarvoor de grondstof op die specifieke dag zal worden verkocht”. Volgens verzoeksters is CPO een grondstof die wereldwijd wordt verhandeld op basis van verschillende ruim beschikbare gegevens en is het niet ongebruikelijk dat de prijs ervan specifieke tendensen volgt, en blijkt uit de analyse van de Commissie dat de Indonesische markt van CPO zeer concurrerend is.
 
 
 
 
 
 
 
 
 164
 
 
 Uit overweging 160 van de bestreden verordening blijkt dat de Commissie heeft geconcludeerd dat de Indonesische overheid in casu door middel van PTPN op de Indonesische markt als prijszetter optrad en dat alle onafhankelijke leveranciers van CPO die prijsaanduidingen volgden. Om te beginnen heeft de Commissie blijkens de punten 157 tot en met 159 hierboven namelijk vastgesteld, zonder dat verzoeksters haar daarin op goede gronden tegenspreken, dat PTPN haar prijzen voor CPO op een kunstmatig laag niveau vaststelde. Vervolgens heeft de Commissie in de overwegingen 140 en 141 van de voorlopige verordening vastgesteld dat PTPN het resultaat van de dagelijkse inschrijving altijd op de dag zelf om 15.30 uur op haar onlineplatform publiceerde, onder vermelding van de exacte gunningsprijs per eenheid voor CPO, en dat de dagelijkse onderhandelingen tussen andere CPO-leveranciers dan PTPN en CPO-afnemers, waarbij de startprijs de door PTPN vastgestelde dagprijs was, gewoonlijk plaatsvonden nadat de resultaten van de PTPN-inschrijvingen bekend waren. De dagelijkse prijs van CPO op de binnenlandse markt weerspiegelde nauwkeurig de gunningsprijs van de door PTPN georganiseerde dagelijkse veilingen en bovendien was de eenheidsprijs die door de producenten-exporteurs aan niet aan de staat toebehorende producenten van CPO werd betaald, tijdens het onderzoektijdvak steeds gelijk aan of lager dan de prijs van PTPN op dezelfde dag. Ten slotte vonden deze feiten plaats in een context waarin de Indonesische overheid maatregelen had vastgesteld waardoor de mogelijkheden van leveranciers om hun CPO uit te voeren werden beperkt, zoals blijkt uit overweging 138 van de bestreden verordening.
 
 
 
 
 
 
 
 
 165
 
 
 In deze context heeft de Commissie geen kennelijke beoordelingsfout gemaakt door te oordelen dat de Indonesische overheid de leveranciers van CPO een functie had toevertrouwd of hen ermee had belast, door middel van een transparante „vaststelling van de prijzen” door PTPN in de zin van de in de punten 116 tot en met 118 hierboven aangehaalde rechtspraak.
 
 
 
 
 
 
 
 
 166
 
 
 In de derde plaats voeren verzoeksters aan dat de Commissie artikel 28, lid 5, van de basisverordening heeft geschonden door geen rekening te houden met de inlichtingen die zij haar met betrekking tot het optreden van PTPN hadden verstrekt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 167
 
 
 Volgens de rechtspraak staat artikel 28 van de basisverordening het de instellingen van de Unie toe om, telkens wanneer de instellingen geen medewerking krijgen in een onderzoek, af te gaan op de beschikbare gegevens om de doeltreffendheid van de beschermende handelsmaatregelen van de Unie niet in het gedrang te brengen (zie in die zin en naar analogie arrest van 26 januari 2017, Maxcom/City Cycle Industries,C‑248/15 P, C‑254/15 P en C‑260/15 P, EU:C:2017:62, punt 67), zonder dat zij evenwel verplicht zijn om van de beste beschikbare gegevens gebruik te maken (arrest van 11 september 2014, Gold East Paper en Gold Huasheng Paper/Raad, T‑444/11, EU:T:2014:773, punt 94). Hieruit volgt dat de Commissie overeenkomstig de in punt 26 hierboven aangehaalde rechtspraak ook beschikt over de ruime beoordelingsbevoegdheid inzake handelsbeschermende maatregelen wanneer het gaat om de toepassing van artikel 28 van de basisverordening.
 
 
 
 
 
 
 
 
 168
 
 
 In dat verband bepaalt artikel 28, lid 5, van de basisverordening dat, wanneer de vaststellingen van de Commissie zijn gebaseerd op lid 1 van dat artikel, met inbegrip van de vaststellingen die betrekking hebben op de in de klacht vervatte informatie, deze informatie „indien praktisch mogelijk en met inachtneming van de voor het onderzoek vastgestelde termijnen [wordt] getoetst aan informatie uit andere beschikbare onafhankelijke bronnen, […] of aan de inlichtingen die in de loop van het onderzoek van andere belanghebbenden zijn verkregen”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 169
 
 
 In casu moet worden vastgesteld, zoals de Commissie terecht opmerkt, dat verzoeksters de toepassing van artikel 28, lid 1, van de basisverordening niet betwisten (zie punt 155 hierboven). Zij voeren aan dat de Commissie rekening had moeten houden met de inlichtingen die zij tijdens het onderzoek op grond van artikel 28, lid 5, van de basisverordening hebben verstrekt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 170
 
 
 In hun schrifturen betwisten verzoeksters niet de feitelijke vaststellingen van de Commissie, maar de beoordeling ervan. De door hen aangevoerde feiten, namelijk dat acht aan de groep Wilmar gelieerde leveranciers van CPO winstgevend waren en dat CPO een grondstof is die wereldwijd wordt verhandeld op basis van ruim beschikbare gegevens, kunnen niet afdoen aan de conclusies van de Commissie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 171
 
 
 Hoe dan ook rechtvaardigt de noodzaak om de doeltreffendheid van de beschermende handelsmaatregelen van de Unie niet in het gedrang te brengen, in omstandigheden als in deze zaak dat die instellingen zich baseren op een bundel onderling overeenstemmende aanwijzingen, zoals uiteengezet in de punten 158 en 159 hierboven, om vast te stellen dat CPO tegen een minder dan toereikende prijs is geleverd (zie in die zin en naar analogie arrest van 26 januari 2017, Maxcom/Chin Haur Indonesia,C‑247/15 P, C‑253/15 P en C‑259/15 P, EU:C:2017:61, punt 64 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
 
 
 
 
 
 
 
 
 172
 
 
 Bijgevolg moet dit betoog van verzoeksters, en dus de gehele tweede grief, worden afgewezen.
 
 
 
 – Handeling van „toevertrouwen” of „belasten”
 
 
 
 
 
 
 173
 
 
 Met hun derde grief voeren verzoeksters een reeks argumenten aan om aan te tonen dat de Indonesische leveranciers van CPO geen enkele vorm van dreigement of overreding hebben ondervonden waardoor zij ertoe werden gebracht om CPO op de Indonesische markt tegen lagere prijzen te verkopen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 174
 
 
 Vastgesteld moet worden dat verzoeksters in het kader van deze grief bepaalde argumenten betreffende de gevolgen van de uitvoerheffing herhalen die in de analyse van de voorgaande grieven reeds zijn afgewezen. De argumenten betreffende de invloed van de uitvoerheffing, namelijk het feit dat het grootste deel van de Indonesische productie van CPO wordt uitgevoerd, de keuze van de leveranciers van CPO om op de binnenlandse of de wereldmarkt te verkopen, de gevolgen van de uitvoerheffing voor de binnenlandse prijzen van CPO en de verhouding tussen de Indonesische prijzen van CPO en de wereldprijzen, zijn immers in de punten 136 tot en met 153 hierboven reeds verworpen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 175
 
 
 Verzoeksters betwisten ook de conclusies die de Commissie heeft getrokken uit twee persartikelen die zijn aangehaald in de overwegingen 153 en 154 van de voorlopige verordening. Zij voeren aan dat de Commissie geen causaal verband heeft aangetoond tussen de steun van de Indonesische overheid aan de CPO-bedrijfstak en de beweringen dat deze steun werd gebruikt om hen te overreden CPO tegen een minder dan toereikende beloning te leveren. Volgens verzoeksters hadden de betrokken artikelen betrekking op de door de Indonesische overheid aan kleine exploitanten verleende steun, die bedoeld was om, in termen van volume en niet van prijs, te voldoen aan de toename van het verbruik van CPO. Er was geen enkele sprake van overreding of bedreiging om deze volumes CPO tegen een minder dan toereikende beloning te leveren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 176
 
 
 Dit argument van verzoeksters berust op een onjuiste uitlegging van de voorlopige verordening. De twee betrokken persartikelen beogen aan te tonen, zoals de Commissie in haar schrifturen en in overweging 153 van de voorlopige verordening stelt, dat de Indonesische overheid op proactieve wijze op de markt van CPO intervenieerde om leveranciers van CPO aan te moedigen zich te conformeren aan de hun verstrekte aanwijzingen, en daartoe subsidies verleende om te waarborgen dat de producenten van CPO bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de Indonesische overheid geen negatieve gevolgen ondervonden. De Commissie legt in diezelfde overweging uit dat de Indonesische overheid de producenten van CPO hoofdzakelijk in het belang van de biodieselproducenten ondersteunde. Bovendien heeft de Commissie deze subsidies niet afzonderlijk beschouwd, maar als onderdeel van de reeks maatregelen waarmee de Indonesische overheid de producenten van CPO aanzette om hun producten lokaal tegen lagere prijzen te verkopen dan anders het geval zou zijn geweest (overweging 162 van de voorlopige verordening).
 
 
 
 
 
 
 
 
 177
 
 
 Bijgevolg moet deze grief, en dus het gehele eerste onderdeel van het tweede middel, worden afgewezen.
 
 
 
 
 Tweede onderdeel van het tweede middel: schending van artikel 3, punt 1, onder b), van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie bij haar conclusie dat de Indonesische overheid de inkomsten van de biodieselproducenten had ondersteund
 
 
 
 
 
 
 178
 
 
 In het tweede onderdeel van het tweede middel verwijten verzoeksters de Commissie dat zij heeft geoordeeld dat de inkomens van de biodieselproducenten werden beschermd en hun prijzen werden gesteund in de zin van artikel 3, punt 1, onder b), van de basisverordening.
 
 
 
 
 
 
 
 
 179
 
 
 Dienaangaande moet worden vastgesteld dat verzoeksters in het kader van dit onderdeel niet het bestaan betwisten van de reeks maatregelen die de Indonesische overheid heeft vastgesteld en die de Commissie in de overwegingen 188 tot en met 190 van de voorlopige verordening heeft uiteengezet, waarvan de conclusies zijn bevestigd door overweging 169 van de bestreden verordening, maar hun kwalificatie als „inkomens- of prijzensteun” in de zin van artikel 3, punt 1, onder b), van de basisverordening.
 
 
 
 
 
 
 
 
 180
 
 
 Aangezien dit begrip niet is gedefinieerd in de basisverordening, moet het overeenkomstig de in punt 113 hierboven aangehaalde rechtspraak worden uitgelegd in overeenstemming met de in de omgangstaal gebruikelijke betekenis ervan, met inachtneming van de context waarin het wordt gebruikt en de door de regeling waarvan het deel uitmaakt beoogde doelstellingen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 181
 
 
 Artikel 3 van de basisverordening definieert het begrip „subsidie” die de instelling van een compenserend recht rechtvaardigt. Meer in het bijzonder bepaalt artikel 3, punt 1, onder a), van deze verordening dat subsidie wordt geacht aanwezig te zijn indien er sprake is van een „financiële bijdrage”, „of”, onder b), indien er sprake is van „enige vorm van inkomens- of prijzensteun in de zin van artikel XVI van de GATT 1994”. Hieruit blijkt dat artikel 3, punt 1, onder b), van de basisverordening tot doel heeft een alternatieve vorm van subsidie te definiëren ten opzichte van de onder a) bedoelde vorm, zoals duidelijk blijkt uit het gebruik van het nevenschikkende voegwoord „of”, dat een alternatief aanduidt, om de reikwijdte van deze bepaling te verruimen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 182
 
 
 Deze bepaling wordt gebruikt in het kader van de vaststelling van een subsidie en verwijst voor de uitlegging ervan uitdrukkelijk naar artikel XVI van de GATT, waaruit blijkt dat de Uniewetgever zijn handelingsvrijheid bij de toepassing van de GATT-regels en de WTO-regels zelf heeft willen beperken (zie in die zin arrest van 16 juli 2015, Commissie/Rusal Armenal,C‑21/14 P, EU:C:2015:494, punten 40 en 41 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Dat artikel verwijst naar „enige subsidie, daaronder begrepen elke vorm van bescherming van inkomen of steun aan prijzen, welke rechtstreeks of middellijk vermeerdering van de uitvoer van een product uit haar gebied of vermindering van de invoer van een product in haar gebied ten gevolge heeft”. Hieruit volgt dat „bescherming van inkomen of steun aan prijzen” in de zin van deze bepaling een vorm van subsidie is en dat deze bepaling is toegespitst op de gevolgen van deze subsidie voor de in- en uitvoer.
 
 
 
 
 
 
 
 
 183
 
 
 Volgens zijn gebruikelijke betekenis in de omgangstaal staat het begrip „steun” voor hulp, ondersteuning, bescherming of bijstand en de handeling „steunen” betekent onderhouden of dragen dan wel helpen, ondersteunen, aanmoedigen, bijstaan. Uit de bewoordingen van artikel 3, punt 1, onder b), van de basisverordening en uit artikel XVI van de GATT volgt dat een dergelijke maatregel welke vorm dan ook of „elke vorm” kan hebben, een formulering die de verschijningsvorm, het voorkomen, de samenstelling of de handelwijze openlaat. Het begrip „bescherming van inkomen of steun aan prijzen” moet dus zo worden uitgelegd dat het elke overheidsmaatregel omvat die rechtstreeks of middellijk strekt tot handhaving van de stabiliteit van de inkomens of de prijzen, dan wel tot verhoging ervan. De verwijzing in artikel 3, punt 1, onder b), van de basisverordening naar artikel XVI van de GATT impliceert dat ook de gevolgen van deze maatregelen voor de in- en uitvoer in aanmerking moeten worden genomen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 184
 
 
 In de voorlopige verordening, waarvan de conclusies worden bevestigd in overweging 169 van de bestreden verordening, heeft de Commissie om aan te tonen dat er sprake was van bescherming van inkomen of steun aan prijzen aangegeven dat de Indonesische overheid blijkens een reeks maatregelen, te weten een stelsel van uitvoerbeperkingen voor CPO, de facto vaststelling van de binnenlandse CPO-marktprijzen op een kunstmatig laag niveau en rechtstreekse subsidies aan de producenten van CPO om hen ertoe aan te zetten de doelstellingen van de overheid na te leven, begrepen in de bredere context van het stimuleren van de ontwikkeling van de bedrijfstak voor biodiesel, bijvoorbeeld door middel van bijmengvereisten en het opzetten van het palmolieplantagefonds ten behoeve van de producenten van biodiesel, de intentie had om op de markt in te grijpen met het oog op een bepaald resultaat, namelijk dat biodieselproducenten zouden profiteren van kunstmatig lage prijzen voor de ingekochte CPO, de grondstof die ongeveer 90 % van hun productiekosten uitmaakt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 185
 
 
 De Commissie is in overweging 191 van de voorlopige verordening tot de slotsom gekomen dat de maatregelen van de Indonesische overheid een bijdrage aan de door de producenten van biodiesel ontvangen inkomsten hebben geleverd, door hen toegang te verschaffen tot hun belangrijkste grondstof en grootste kostenfactor tegen een lagere dan de wereldmarktprijs, wat zich vervolgens heeft vertaald in kunstmatig hogere winsten, voornamelijk resulterende uit de uitvoer naar derde markten. De Commissie heeft ook vastgesteld dat de uitvoer van biodiesel in 2018 sterk was gestegen, zoals blijkt uit tabel 2 in overweging 192 van de voorlopige verordening. Deze analyse is in haar geheel bevestigd door de bestreden verordening (zie overweging 169 van de bestreden verordening).
 
 
 
 
 
 
 
 
 186
 
 
 In de eerste plaats betogen verzoeksters dat de uitlegging van het begrip inkomens- of prijzensteun in strijd is met de rechtspraak van de WTO, namelijk met de overwegingen in het verslag van het WTO-panel met de titel „China – Countervailing and Anti-Dumping Duties on Grain Oriented Flat-Rolled Electrical Steel from the United States” (China – Compenserende en antidumpingrechten op gewalst elektrostaal met georiënteerde korrel uit de Verenigde Staten), vastgesteld op 15 juni 2012 (WT/DS 414/R). Meer in het bijzonder beroepen zij zich op punt 7.85 van dit verslag, waarin is geconstateerd dat de uitdrukking „prijzensteun” niet alle overheidsinterventies omvat die gevolgen kunnen hebben voor de prijzen, zoals douanerechten en kwantitatieve beperkingen, en dat „in het bijzonder niet duidelijk blijkt dat [artikel 1.1, onder a), punt 2,] geacht werd alle soorten maatregelen van de overheid te omvatten die overigens geen financiële bijdrage vormen, maar een indirect effect op de markt en op de prijzen kunnen hebben”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 187
 
 
 Met inachtneming van de in de punten 38 en 39 hierboven aangehaalde rechtspraak zij opgemerkt dat het panel zich in deze zaak heeft uitgesproken over overeenkomsten tot vrijwillige beperking van de invoer van staal in de Verenigde Staten, waarvan het heeft geoordeeld dat deze slechts een bijkomend effect van willekeurig belang op de prijzen konden hebben. Het panel achtte de zinsnede „enigerlei vorm van […] prijzensteun” in artikel 1.1, onder a), punt 2, van de SCM-overeenkomst niet ruim genoeg om dergelijke overeenkomsten te omvatten. Dit geschil had dus geen betrekking op een reeks maatregelen met hetzelfde doel en van dezelfde aard als in de bestreden verordening zijn onderzocht, met name specifieke uitvoerbeperkingen en de facto vaststelling van de prijzen via een onderneming die voor 100 % in handen is van de Indonesische overheid.
 
 
 
 
 
 
 
 
 188
 
 
 In de tweede plaats verwijten verzoeksters de Commissie, onder verwijzing naar verschillende overwegingen van de voorlopige verordening, ten onrechte te hebben geconcludeerd dat, ten eerste, de Indonesische overheid het gebruik van biodiesel in Indonesië wilde bevorderen door een prijsdaling van CPO, en dat er, ten tweede, een pakket maatregelen bestond om de bedrijfstak voor biodiesel te steunen, waarmee inkomenssteun werd bewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 189
 
 
 Wat het eerste punt betreft, moet worden opgemerkt dat verzoeksters niet de bewijzen ter discussie stellen die de Commissie heeft gebruikt om het voornemen van de Indonesische overheid aan te tonen om de nationale bedrijfstak voor biodiesel te steunen, maar het feit dat die bewijzen betrekking hebben op het voornemen van die overheid om deze steun te bieden door een prijsdaling van CPO.
 
 
 
 
 
 
 
 
 190
 
 
 Dit argument is echter gebaseerd op een onjuiste lezing van de voorlopige verordening. Ten eerste behoren de in overweging 182 van de voorlopige verordening vermelde uitvoerbelasting en uitvoerrechten namelijk tot de maatregelen op grond waarvan de Commissie tot de slotsom is gekomen dat het de leveranciers van CPO was toevertrouwd om dit product te leveren tegen een minder dan toereikende beloning, of dat zij daarmee waren belast (zie de punten 121‑132 hierboven). Hetzelfde geldt voor het in overweging 186 van de voorlopige verordening vermelde palmolieplantagefonds, dat werd gefinancierd uit de uitvoerheffing op CPO en de derivaten daarvan (overweging 117 van de voorlopige verordening). Ten tweede blijkt uit de voorlopige verordening dat de Commissie eerst, in de overwegingen 182 tot en met 186, heeft vastgesteld dat de Indonesische overheid de binnenlandse bedrijfstak voor biodiesel wilde ondersteunen, alvorens in de overwegingen 188 tot en met 190 de verschillende instrumenten uiteen te zetten waarmee de Indonesische overheid op de markt voor CPO ingreep om de ontwikkeling van de bedrijfstak voor biodiesel te stimuleren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 191
 
 
 Uit de overwegingen die in het vorige punt in herinnering zijn gebracht, blijkt dat de Commissie rechtens genoegzaam heeft aangetoond dat de Indonesische overheid de bedrijfstak voor biodiesel wilde ontwikkelen door in te grijpen op de markt van CPO, en dat dit argument van verzoeksters moet worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 192
 
 
 Wat het tweede punt betreft, verwijzen verzoeksters ter ondersteuning van hun stellingname betreffende het pakket maatregelen ter ondersteuning van de bedrijfstak voor biodiesel naar hun in het vorige onderdeel uiteengezette argumenten. Aangezien het eerste onderdeel van verzoeksters’ tweede middel is afgewezen, moet ook dit argument worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 193
 
 
 In de derde plaats betogen verzoeksters dat de Commissie niet heeft aangetoond hoe het pakket maatregelen direct of indirect tot gevolg heeft gehad dat de uitvoer van een product van oorsprong uit Indonesië is toegenomen of de invoer van dat product naar Indonesië is verminderd, zoals artikel XVI van de GATT vereist. Uit de gegevens van tabel 2 in overweging 192 van de voorlopige verordening blijkt, ten eerste, dat de Indonesische uitvoer van biodiesel tussen 2015 en 2018 aanzienlijk is gedaald en, ten tweede, dat het waarschijnlijker is dat dit pakket maatregelen de uitvoer van biodiesel heeft verminderd, omdat het de binnenlandse afname bevoordeelt terwijl de maatregelen met een vermeend effect op CPO voor de biodieselproducenten dezelfde zijn, ongeacht of zij exporteren of niet.
 
 
 
 
 
 
 
 
 194
 
 
 In dat verband moet ten eerste worden benadrukt, zoals de Commissie in overweging 193 van de voorlopige verordening heeft gedaan, dat uit de gegevens van tabel 2 in overweging 192 van die verordening blijkt dat de Indonesische uitvoer van biodiesel aanzienlijk is gedaald in de periode waarin er handelsbeschermingsmaatregelen van de Unie bestonden (van november 2013 tot maart 2018) en vervolgens in 2018 is gestegen met 847,59 % ten opzichte van 2017 (zie de overwegingen 281, 282, 322 en 323 van de voorlopige verordening). Zoals de Commissie in overweging 193 opmerkt, ging de daling van de uitvoer tijdens de periode waarin de handelsbeschermingsmaatregelen van de Unie van toepassing waren, bovendien gepaard met een toename van de voorraden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 195
 
 
 Ten tweede hebben de door de Indonesische regering ingevoerde maatregelen, zoals de Commissie in overweging 191 van de voorlopige verordening terecht benadrukt, de biodieselproducenten toegang gegeven tot hun belangrijkste grondstof en grootste kostenfactor tegen een lagere dan de wereldmarktprijs, wat zich vervolgens heeft vertaald in kunstmatig hogere winsten, voornamelijk resulterende uit de uitvoer naar derde markten. Voorts doet het feit dat door de bijmengverplichting het binnenlandse verbruik van biodiesel kan stijgen, niets af aan de conclusie dat het door de Indonesische regering ingevoerde pakket maatregelen, waaronder de rechtstreekse overdracht van middelen uit het palmolieplantagefonds, van invloed was op de uitvoer van biodiesel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 196
 
 
 Bijgevolg moeten verzoeksters’ argumenten worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 197
 
 
 Uit deze vaststellingen volgt dat de Commissie artikel 3, punt 1, onder b), van de basisverordening niet heeft geschonden en geen kennelijke beoordelingsfout heeft gemaakt door te concluderen dat de door de Indonesische overheid uitgevoerde maatregelen konden worden gekwalificeerd als inkomens- of prijzensteun voor de biodieselproducenten.
 
 
 
 
 Derde onderdeel van het tweede middel: schending van artikel 3, punt 2, en artikel 6, onder d), van de basisverordening alsmede kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie bij de vaststelling van het aan de biodieselproducenten verleende voordeel
 
 
 
 
 
 
 198
 
 
 In het derde onderdeel van het tweede middel betogen verzoeksters dat de Commissie, door het bestaan van een voordeel vast te stellen en voor de berekening van dat voordeel onjuiste referentieprijzen te hanteren, artikel 3, punt 2, en artikel 6, onder d), van de basisverordening heeft geschonden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 199
 
 
 In dit verband zij opgemerkt dat in artikel 3 van de basisverordening is bepaald dat er sprake is van een subsidie indien de overheid een „financiële bijdrage” levert of „inkomens- of prijzensteun” biedt en indien daardoor een „voordeel” wordt toegekend. De artikelen 6 en 7 van deze verordening verduidelijken de wijze van berekening van het „voordeel” voor de ontvanger. Aangaande een financiële bijdrage of inkomens- of prijzensteun bestaande in de levering van goederen door de overheid wordt in artikel 6, onder d), van de basisverordening in wezen bepaald dat deze levering een voordeel toekent indien deze tegen een minder dan toereikende beloning geschiedt (zie in die zin arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punten 195 en 196).
 
 
 
 
 
 
 
 
 200
 
 
 Artikel 6 van deze verordening bevat regels om, afhankelijk van het soort maatregel, te bepalen of deze als een „voordeel voor de ontvanger” kan worden beschouwd. Volgens deze regels is er sprake van een voordeel indien de ontvanger daadwerkelijk een financiële bijdrage heeft ontvangen die hem in staat stelt gunstiger voorwaarden te verkrijgen dan waartoe hij op de markt toegang zou hebben. Wat in het bijzonder de levering van goederen betreft, bepaalt artikel 6, onder d), van de basisverordening dat er slechts een voordeel bestaat indien „de levering tegen een minder dan toereikende beloning […] geschiedt” en „[d]e toereikendheid van de beloning is vastgesteld door een vergelijking te maken met de heersende marktvoorwaarden voor het betreffende product, respectievelijk de betrokken diensten in het land van levering of van aankoop (waaronder prijs, kwaliteit, beschikbaarheid, verhandelbaarheid, vervoer en andere aan- of verkoopvoorwaarden)”. Uit deze bewoordingen blijkt dat voor de vaststelling van het „voordeel” een vergelijking moet worden gemaakt en dat er bij die vergelijking, gelet op het doel ervan, namelijk de toereikendheid te beoordelen van de prijs die is betaald in – in beginsel – het land van levering ten opzichte van normale marktomstandigheden, rekening moet worden gehouden met alle kostenbestanddelen die de ontvangst van het door de overheid geleverde goed voor de ontvanger meebrengt. Daarom blijkt uit deze bepaling dat het, voor zover mogelijk, met de door de Commissie gebruikte methode voor de berekening van het voordeel mogelijk moet zijn om het daadwerkelijk aan de ontvanger verschafte voordeel zo goed mogelijk weer te geven (zie in die zin arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punten 208‑210).
 
 
 
 
 
 
 
 
 201
 
 
 In casu volgt uit de overwegingen 170 en 171 van de bestreden verordening dat de Commissie een voordeel heeft vastgesteld door de in de Indonesische uitvoerstatistieken opgenomen f.o.b.-prijzen (free on board, vrij aan boord) van CPO bij de uitvoer van Indonesië naar de rest van de wereld als benchmark te gebruiken, en dat zij het voordeel voor de ontvanger heeft berekend als de som van de verschillen tussen die per maand van het onderzoektijdvak berekende referentieprijzen van CPO en de op de binnenlandse markt voor CPO betaalde prijzen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 202
 
 
 Verzoeksters betogen dat de Commissie bij de vaststelling van het aan de biodieselproducenten toegekende voordeel op grond van een onjuiste maatstaf heeft geconcludeerd dat CPO op de Indonesische markt tegen een minder dan toereikende beloning werd geleverd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 203
 
 
 In de eerste plaats stellen verzoeksters dat de Commissie bij de beoordeling van de gelijkwaardigheid van de beloning de in het land gehanteerde prijzen, die door de markt werden bepaald, als maatstaf had moeten hanteren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 204
 
 
 De Commissie heeft evenwel geconcludeerd – en de argumenten van verzoeksters tegen die conclusies zijn reeds afgewezen in het kader van het eerste onderdeel van dit middel – dat de prijzen van CPO op de Indonesische markt door PTPN waren vastgesteld en dat PTPN’s „prijsvoorstelling” geen weergave was van een marktprijs die voortkwam uit een concurrerend aanbestedingsproces (overwegingen 124 en 148 van de bestreden verordening).
 
 
 
 
 
 
 
 
 205
 
 
 Gezien de marktverstoring door ingrijpen van de Indonesische overheid (overweging 198 van de voorlopige verordening) kon de Commissie er in overweging 197 van de voorlopige verordening dan ook terecht van uitgaan dat de aankoopprijs van CPO overeenkomstig artikel 6, onder d), van de basisverordening met een passend referentiepunt moest worden vergeleken, zodat het argument van verzoeksters moet worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 206
 
 
 In de tweede plaats betogen verzoeksters dat de Commissie de prijzen van CPO op de Indonesische markt ten onrechte heeft vergeleken met de Maleisische binnenlandse prijzen en de Indonesische uitvoerprijzen. In het bijzonder omvatten de f.o.b.-prijzen bij uitvoer de uitvoerheffing, die niet op de binnenlandse transacties drukt. Bovendien had de Commissie de referentieprijs moeten aanpassen om ervoor te zorgen dat het gebruikte referentiepunt de voorwaarden weerspiegelt waaronder CPO onder marktvoorwaarden zou worden verhandeld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 207
 
 
 Om te beginnen blijkt zowel uit overweging 182 van de bestreden verordening als uit overweging 198 van de voorlopige verordening dat de Commissie geen Maleisische prijzen als referentiepunt heeft gebruikt om het betreffende voordeel te bepalen. Het feit dat de Commissie, zoals verzoeksters stellen, de Indonesische binnenlandse prijzen van CPO heeft vergeleken met de Maleisische prijzen om (in overweging 163 van de voorlopige verordening) tot de conclusie te komen dat de door PTPN vastgestelde prijs niet billijk was en dat de prijzen op de binnenlandse markt in Indonesië lager waren dan de marktprijs, doet niet ter zake om het voordeel voor de biodieselproducenten vast te stellen. Bijgevolg moet deze stelling van verzoeksters worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 208
 
 
 Vervolgens blijkt uit overweging 198 van de voorlopige verordening dat de Commissie van mening was dat de f.o.b.-prijzen van CPO voor de uitvoer van Indonesië naar de rest van de wereld een passend referentiepunt waren, aangezien zij waren vastgesteld volgens de beginselen van de vrije markt, de heersende marktvoorwaarden in Indonesië weerspiegelden en niet waren verstoord door tussenkomst van de overheid, en daarmee de dichtst mogelijke benadering waren van een niet-verstoorde binnenlandse prijs in Indonesië zonder ingrijpen door de Indonesische overheid. Tegen deze analyse voeren verzoeksters aan dat de f.o.b.-prijs bij uitvoer, gesteld al dat de prijzen van CPO op de Indonesische markt verstoord waren, geen geldige referentieprijs is, aangezien deze prijs zelf door de uitvoerbeperkingen wordt verstoord.
 
 
 
 
 
 
 
 
 209
 
 
 Dit argument moet worden afgewezen. Het feit dat de f.o.b.-prijs van CPO voor uitvoer uit Indonesië de effecten van de uitvoerheffing omvat, zoals de Commissie in de overwegingen 173 en 181 van de bestreden verordening stelt, impliceert namelijk niet dat deze prijs verstoord is. Integendeel, aangezien de prijs van CPO op de binnenlandse markt minder dan toereikend was wegens een reeks maatregelen, waaronder de uitvoerbelasting en de uitvoerheffing en de vaststelling van de prijzen door PTPN, kwam de prijs van CPO bij uitvoer na betaling van de uitvoerheffing overeen met de prijs die de verkopers voor export aanboden, zoals de Commissie terecht opmerkt. De uitvoerheffing is weliswaar een van de maatregelen die tot gevolg hebben dat de leveranciers van CPO ertoe worden aangezet om op de binnenlandse markt tegen minder dan toereikende prijzen te verkopen, maar daardoor is de Indonesische f.o.b.-uitvoerprijs nog niet ongeschikt als referentieprijs voor de berekening van het voordeel. Zoals de Commissie terecht heeft vastgesteld, vormde deze prijs overeenkomstig de regel van artikel 6, onder d), van de basisverordening en de in punt 200 hierboven aangehaalde rechtspraak een zo goed mogelijke weerspiegeling van het daadwerkelijk aan de begunstigde verleende voordeel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 210
 
 
 Ten slotte moet ook verzoeksters’ argument dat de Commissie de referentieprijs had moeten aanpassen, worden afgewezen. Ten eerste is het standpunt van verzoeksters dat de uitvoerheffing in mindering had moeten worden gebracht, namelijk reeds in het vorige punt verworpen. Ten tweede hebben verzoeksters, gesteld dat zij aanvoeren dat verdere aanpassingen van de referentieprijs noodzakelijk waren, onvoldoende bewijs geleverd wat die aanpassingen waren en waarom zij noodzakelijk waren. Dergelijk bewijs is echter vereist om vast te stellen dat een instelling van de Unie een kennelijke beoordelingsfout heeft begaan die de nietigverklaring van een handeling rechtvaardigt (zie in die zin arrest van 11 september 2014, Gold East Paper en Gold Huasheng Paper/Raad, T‑444/11, EU:T:2014:773, punt 62).
 
 
 
 
 
 
 
 
 211
 
 
 In de derde plaats beroepen verzoeksters zich tot staving van hun betoog op het verslag van de beroepsinstantie van de WTO met de titel „United States – Countervailing Measures on Certain Hot-Rolled Carbon Steel Flat Products from India”, vastgesteld op 8 december 2014 (WT/DS 436/AB/R), waarin in de punten 4.148 en 4.151 wordt geoordeeld dat „om te bepalen of een vergoeding ‚minder dan toereikend’ is in de zin van artikel 14, onder d), een vergelijkingspunt – dat wil zeggen een referentieprijs – moet worden gekozen waarmee de overheidsprijs voor het betrokken goed kan worden vergeleken” en dat dit referentiepunt „moet bestaan in marktconforme prijzen voor identieke of soortgelijke goederen die betrekking hebben op, verwijzen naar of verband houden met de bestaande marktvoorwaarden voor het betrokken goed in het land van levering”. Onverminderd de in de punten 38 en 39 hierboven aangehaalde rechtspraak moet worden opgemerkt dat die vaststellingen in dat verslag de in de punten 201, 205 en 208 hierboven uiteengezette analyse van de Commissie, waarin ook sprake is van een beschikbare marktprijs voor hetzelfde product, niet ter discussie stellen, met name in het licht van de overweging in punt 4.155 van dat verslag, waarin staat dat „hoewel de analyse van referentiepunten begint met een onderzoek van de prijzen in het land voor het betrokken goed, het niet passend zou zijn die prijzen te gebruiken wanneer zij niet door de markt worden bepaald”.
 
 
 
 
 
 
 
 
 212
 
 
 Bijgevolg moet dit argument, en dus het gehele derde onderdeel van het tweede middel, worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 213
 
 
 In het licht van deze overwegingen moet het tweede middel in zijn geheel worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 Derde middel: schending van artikel 8, lid 8, van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling door de Commissie bij haar vaststelling van een dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie
 
 
 
 
 
 
 
 214
 
 
 Met hun derde middel betogen verzoeksters dat de Commissie artikel 8, lid 8, van de basisverordening heeft geschonden en een kennelijke beoordelingsfout heeft gemaakt door een dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie vast te stellen op basis van de onjuiste premisse dat de bedrijfstak van de Unie zich in een precaire situatie bevond.
 
 
 
 
 
 
 
 
 215
 
 
 De Commissie, ondersteund door de EBB, betwist dit middel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 216
 
 
 In casu is de Commissie in de overwegingen 319 en 320 van de bestreden verordening tot de slotsom gekomen dat de bedrijfstak van de Unie tijdens het onderzoektijdvak geen aanmerkelijke schade had geleden, ook al was die bedrijfstak niet gezond. Zij was evenwel van mening dat er in casu wel een dreiging van aanmerkelijke schade voor die bedrijfstak bestond.
 
 
 
 
 
 
 
 
 217
 
 
 Om te beginnen zij er in dit verband aan herinnerd dat in artikel 2, onder d), van de basisverordening onder „schade” met name aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie of dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie wordt verstaan en dat dat artikel voor de uitlegging van dat begrip verwijst naar artikel 8.
 
 
 
 
 
 
 
 
 218
 
 
 Artikel 8, lid 1, van deze verordening regelt de schadevaststelling. Dat houdt een objectief onderzoek in van zowel de omvang van de invoer van gesubsidieerde producten en de gevolgen daarvan voor de prijzen van soortgelijke producten in de Unie, als de uit deze invoer voortvloeiende neerslag op de bedrijfstak van de Unie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 219
 
 
 In artikel 8, lid 4, van de basisverordening is bepaald dat het onderzoek naar de weerslag van de invoer met subsidie op de betrokken bedrijfstak van de Unie een beoordeling omvat van alle relevante economische factoren en indicatoren die op de situatie van die bedrijfstak van invloed zijn, waaronder het feit dat een bedrijfstak van de gevolgen van subsidiëring of van dumping die in het verleden is geschied, nog steeds herstellende is.
 
 
 
 
 
 
 
 
 220
 
 
 Artikel 8, lid 5, van de basisverordening bepaalt dat aan de hand van het relevante bewijsmateriaal betreffende de situatie van de bedrijfstak van de Unie moet worden aangetoond dat de invoer met subsidie die bedrijfstak schaadt. In dat artikel is met name bepaald dat hierbij in het bijzonder moet worden aangetoond dat de in lid 4 omschreven gevolgen voor de bedrijfstak van de Unie aan het overeenkomstig lid 2 vastgestelde invoervolume en/of aan het niveau van de prijzen zijn toe te schrijven en dat deze weerslag dusdanig is dat deze als aanmerkelijk kan worden beschouwd (zie in die zin en naar analogie arrest van 19 december 2013, Transnational CompanyKazchrome en ENRC Marketing/Raad, C‑10/12 P, niet gepubliceerd, EU:C:2013:865, punt 49).
 
 
 
 
 
 
 
 
 221
 
 
 Artikel 8, lid 8, van de basisverordening regelt de „vaststelling van dreiging van aanmerkelijke schade”. Verduidelijkt wordt dat deze vaststelling op feiten en niet louter op beweringen, gissingen of vage mogelijkheden moet berusten, en dat de verandering van omstandigheden waardoor een situatie zou ontstaan waarin de subsidie schade zou veroorzaken, duidelijk te voorzien en ophanden moet zijn. Hieruit volgt dat de vaststelling van dreigende schade duidelijk moet blijken uit de feiten van het concrete geval. Ook blijkt daaruit dat de schade waarop de dreiging betrekking heeft, op korte termijn moet worden veroorzaakt (zie naar analogie arrest van 29 januari 2014, Hubei Xinyegang Steel/Raad,T‑528/09, EU:T:2014:35, punt 54).
 
 
 
 
 
 
 
 
 222
 
 
 Deze bepaling bevat een niet-limitatieve opsomming van de factoren die in aanmerking moeten worden genomen ten behoeve van de vaststelling van dreigende schade (zie naar analogie de conclusie van advocaat-generaal Mengozzi in de gevoegde zaken ArcelorMittal Tubular Products Ostrava e.a./Raad en Raad/Hubei Xinyegang Steel, C‑186/14 P en C‑193/14 P, EU:C:2015:767, punt 44).
 
 
 
 
 
 
 
 
 223
 
 
 Bovendien heeft het Hof reeds gepreciseerd dat het bestaan van dreigende schade, net als het bestaan van schade, moet worden aangetoond op de datum van vaststelling van de antisubsidiemaatregel, gelet op de situatie van de bedrijfstak van de Unie op die datum. De instellingen van de Unie kunnen namelijk alleen uit het oogpunt van deze situatie bepalen of de toename in de nabije toekomst van invoer met subsidie aanmerkelijke schade zal veroorzaken voor deze bedrijfstak indien geen enkele maatregel ter bescherming van de handel wordt genomen. De instellingen van de Unie mogen echter in bepaalde omstandigheden de gegevens daterend van na een onderzoektijdvak in aanmerking nemen (zie naar analogie arrest van 4 februari 2021, eurocylinder systems,C‑324/19, EU:C:2021:94, punten 40 en 41).
 
 
 
 
 
 
 
 
 224
 
 
 Tevens zij eraan herinnerd dat de instellingen van de Unie volgens de in punt 26 hierboven aangehaalde rechtspraak op het gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek, en meer in het bijzonder op het gebied van handelsbeschermingsmaatregelen, over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikken wegens de ingewikkeldheid van de economische, politieke en juridische situaties die zij moeten onderzoeken. In dat verband dient te worden geoordeeld dat voor het onderzoek naar dreigende schade ingewikkelde economische situaties moeten worden onderzocht en dat bij het rechterlijk toezicht op deze beoordeling derhalve alleen dient te worden nagegaan of de procedureregels in acht zijn genomen, of de feiten op grond waarvan de betwiste keuze is gemaakt, juist zijn vastgesteld en of er geen sprake is van een kennelijk onjuiste beoordeling van deze feiten dan wel van misbruik van bevoegdheid. Dit beperkte rechterlijk toezicht betekent niet dat de Unierechter de uitlegging door de instellingen van economische gegevens niet mag toetsen (zie naar analogie arrest van 29 januari 2014, Hubei Xinyegang Steel/Raad,T‑528/09, EU:T:2014:35, punt 53, en in die zin arrest van 19 mei 2021China Chamber of Commerce for Import and Export of Machinery and Electronic Products e.a./Commissie, T‑254/18, hogere voorziening ingesteld, EU:T:2021:278, punt 149). In het bijzonder dient het Gerecht niet alleen de materiële juistheid van het aangevoerde bewijs en de betrouwbaarheid en de samenhang daarvan te controleren, maar het moet ook nagaan of die elementen het relevante feitenkader voor de beoordeling van een complexe toestand vormen en de daaruit getrokken conclusies kunnen schragen (zie naar analogie arrest van 18 oktober 2018, Gul Ahmed Textile Mills/Raad,C‑100/17 P, EU:C:2018:842, punt 64).
 
 
 
 
 
 
 
 
 225
 
 
 Tot slot blijft de conclusie van de Commissie met betrekking tot de situatie van de bedrijfstak van de Unie, die is vastgesteld in het kader van het onderzoek naar aanmerkelijke schade voor een bedrijfstak van de Unie in de zin van artikel 8, lid 4, van de basisverordening, in beginsel relevant in het kader van het onderzoek naar dreigende aanmerkelijke schade voor deze bedrijfstak in de zin van artikel 8, lid 8, van die verordening (zie naar analogie arrest van 4 februari 2021, eurocylinder systems,C‑324/19, EU:C:2021:94, point 42).
 
 
 
 
 
 
 
 
 226
 
 
 In het licht van deze beginselen moet worden onderzocht of de Commissie artikel 8, lid 8, heeft geschonden door in overweging 360 van de voorlopige verordening tot de slotsom te komen – die in overweging 405 van de bestreden verordening is bevestigd – dat de kwetsbare economische situatie van de bedrijfstak van de Unie waarschijnlijk zou worden verergerd door de dreigende en aanhoudende invoer met subsidiëring van biodiesel uit Indonesië, een invoer die tijdens het onderzoektijdvak dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie vormde.
 
 
 
 
 
 
 
 
 227
 
 
 De Commissie betoogt dat, zelfs indien zij ten onrechte zou hebben geoordeeld dat de situatie van de bedrijfstak van de Unie precair was, zij in elk geval kon oordelen dat de situatie van de bedrijfstak van de Unie in de nabije toekomst waarschijnlijk zou veranderen en zij aanmerkelijke schade zou oplopen. In deze omstandigheden moet het derde middel van verzoeksters, waarin dit deel van de analyse van de dreiging van aanmerkelijke schade niet ter discussie wordt gesteld, hoe dan ook worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 228
 
 
 Terwijl artikel 8, lid 1, van de basisverordening eist dat „schadevaststelling” met name een objectief onderzoek inhoudt van de gevolgen van de invoer van gesubsidieerde producten voor de bedrijfstak van de Unie, dat volgens artikel 8, lid 4, van de basisverordening een beoordeling omvat van alle relevante economische factoren en indicatoren die op de situatie van die bedrijfstak van invloed zijn, vereist de basisverordening dit onderzoek niet uitdrukkelijk wanneer dreiging van schade in de zin van artikel 8, lid 8, moet worden onderzocht. Het lijkt evenwel noodzakelijk om de relevante factoren die van invloed zijn op de situatie van de bedrijfstak van de Unie te onderzoeken, want zo kan de staat van de bedrijfstak van de Unie worden opgemaakt aan de hand waarvan de instellingen kunnen beoordelen – zoals artikel 8, lid 8, van de basisverordening vereist – of er bij nieuwe uitvoer met subsidie op korte termijn aanmerkelijke schade zal optreden, tenzij beschermingsmaatregelen worden genomen. Met andere woorden, de instellingen van de Unie moeten de actuele situatie van de bedrijfstak kennen om te kunnen vaststellen of aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie dreigt, terwijl die bedrijfstak per definitie op dat moment, ondanks de gevolgen van gesubsidieerde invoer in het onderzoektijdvak, geen schade lijdt (zie in die zin en naar analogie arrest van 7 april 2016, ArcelorMittal Tubular Products Ostrava e.a./Hubei Xinyegang Steel,C‑186/14 P en C‑193/14 P, EU:C:2016:209, punt 31, en de conclusie van advocaat-generaal Mengozzi in de gevoegde zaken ArcelorMittal Tubular Products Ostrava e.a./Raad en Raad/Hubei Xinyegang Steel, C‑186/14 P en C‑193/14 P, EU:C:2015:767, punten 43‑48).
 
 
 
 
 
 
 
 
 229
 
 
 Zoals verzoeksters terecht opmerken, volgt in casu uit overweging 360 van de voorlopige verordening dat voor de conclusie dat er schade dreigde, rekening is gehouden met de situatie van de bedrijfstak van de Unie. De conclusie van de Commissie inzake de situatie van de bedrijfstak van de Unie staat zo niet los van de analyse van de dreigende schade (zie in die zin en naar analogie arrest van 29 januari 2014, Hubei Xinyegang Steel/Raad,T‑528/09, EU:T:2014:35, punt 58). Indien het derde middel wordt aanvaard, zou het dus wel degelijk kunnen afdoen aan de gegrondheid van de conclusie van de Commissie betreffende dreiging van aanmerkelijke schade.
 
 
 
 
 
 
 
 
 230
 
 
 Bijgevolg dient het in punt 227 hierboven uiteengezette argument van de Commissie te worden afgewezen en het derde middel van verzoeksters te worden onderzocht.
 
 
 
 
 
 
 
 
 231
 
 
 Verzoeksters voeren aan dat uit de analyse van de economische indicatoren van de Unie niet blijkt dat de bedrijfstak van de Unie in een kwetsbare economische situatie verkeert. Alle factoren, behalve het marktaandeel, zijn tussen 2015 en het onderzoektijdvak verbeterd en in het gehele jaar 2017 is de verkoop ten opzichte van het onderzoektijdvak slechts zeer licht gedaald. Tot staving van hun vorderingen hebben verzoeksters bij het Gerecht een tabel ingediend met hun analyse van de representatieve gegevens voor de economische situatie van de bedrijfstak van de Unie waarmee de Commissie in de voorlopige verordening rekening heeft gehouden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 232
 
 
 Om te beginnen moet worden vastgesteld dat in verzoeksters’ opmerkingen door de Commissie verstrekte gegevens in aanmerking worden genomen die niet alleen betrekking hebben op het onderzoektijdvak, maar ook op de gehele „beoordelingsperiode”, te weten de periode van 1 januari 2015 tot het einde van het onderzoektijdvak (overweging 13 van de voorlopige verordening). Volgens de rechtspraak heeft de instelling van een „beoordelingsperiode” tot doel de Commissie in staat te stellen onderzoek in te stellen naar een langere periode dan die waarop het eigenlijke onderzoek betrekking heeft, om haar analyse te kunnen baseren op huidige of potentiële tendensen voor de identificatie waarvan een voldoende lange periode vereist is (zie in die zin arrest van 7 mei 1991, Nakajima/Raad,C‑69/89, EU:C:1991:186, punt 87 en 19 mei 2021, China Chamber of Commerce for Import and Export of Machinery and Electronic Products e.a./Commissie, T‑254/18, hogere voorziening ingesteld, EU:T:2021:278, punt 337).
 
 
 
 
 
 
 
 
 233
 
 
 Om tot de conclusie te komen dat de bedrijfstak van de Unie tijdens het onderzoektijdvak niet gezond was, heeft de Commissie in de overwegingen 309 tot en met 340 van de voorlopige verordening verschillende micro- en macro-economische indicatoren in aanmerking genomen en deze analyse bevestigd in de overwegingen 279 tot en met 317 van de bestreden verordening, waarin zij in de overwegingen 321 tot en met 341 ook economische indicatoren van na het onderzoektijdvak heeft onderzocht.
 
 
 
 
 
 
 
 
 234
 
 
 In de eerste plaats stellen verzoeksters, ten eerste wat de macro-economische indicatoren betreft, dat de productie in de Unie, de productiecapaciteit en de bezettingsgraad tussen 2015 en het onderzoektijdvak zijn gestegen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 235
 
 
 In dit verband moet worden opgemerkt dat uit tabel 3 in overweging 268 van de voorlopige verordening blijkt dat de productie van de Unie, na een stijging tussen 2015 en 2017, tussen 2017 en het onderzoektijdvak nagenoeg stabiel is gebleven (een stijging van 13071053 tot 13140582 ton bij een stabiele index van 111), terwijl het verbruik in de Unie in dezelfde periode aanzienlijk is gestegen, zoals blijkt uit tabel 4 in overweging 271 van de voorlopige verordening (van 14202128 tot 15634102 ton, een stijging met 10,08 %) Hieruit blijkt dat de productie in de Unie de stijging van het verbruik in de Unie, dus van de vraag, niet heeft gevolgd. Voorts blijkt uit tabel 8 in overweging 309 van de voorlopige verordening dat de productiecapaciteit van de Unie licht is gestegen tussen 2015 en 2016 (van 16009878 ton tot 16561814 ton) en tussen 2017 en het onderzoektijdvak (van 16594853 ton tot 17031230 ton), terwijl de bezettingsgraad in 2015, 2016 en 2017 is gestegen, maar tussen 2017 en het onderzoektijdvak licht is gedaald.
 
 
 
 
 
 
 
 
 236
 
 
 Op basis van deze gegevens heeft de Commissie in overweging 310 van de voorlopige verordening vastgesteld dat de stijging van de productiecapaciteit van deze bedrijfstak aanzienlijk lager was dan de groei van de vraag omdat de bedrijfstak van de Unie, met name in het onderzoektijdvak, als gevolg van de aanzienlijke toename van de invoer met subsidiëring slechts in zeer beperkte mate van de groei van de markt kon profiteren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 237
 
 
 Aangezien deze bevinding overeenstemt met de geanalyseerde gegevens en van dien aard is dat zij de conclusie ondersteunt dat de bedrijfstak van de Unie zich in een precaire situatie bevond, moet het eerste argument van verzoeksters worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 238
 
 
 Ten tweede betogen verzoeksters dat het verkoopvolume is toegenomen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 239
 
 
 Uit tabel 9 in overweging 314 van de voorlopige verordening blijkt echter duidelijk dat de omvang van de verkoop in de Unie tussen 2015 en 2017 weliswaar is toegenomen, maar dat deze verkoop tussen 2017 en het onderzoektijdvak is gedaald, een periode die samenvalt met de afschaffing van de rechten op de invoer uit Indonesië, zoals de Commissie in overweging 317 van de voorlopige verordening heeft opgemerkt. Dit argument van verzoeksters moet derhalve worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 240
 
 
 Ten derde stellen verzoeksters dat de bedrijfstak van de Unie een groot marktaandeel heeft behouden, tussen 81 % en 95 %.
 
 
 
 
 
 
 
 
 241
 
 
 Er zij echter op gewezen dat uit tabel 9 in overweging 314 van de voorlopige verordening blijkt dat het marktaandeel van de bedrijfstak van de Unie tussen 2017 en het onderzoektijdvak aanzienlijk is gedaald (van 91,6 % tot 81,5 %). De Commissie zet in overweging 317 van die verordening uiteen, zonder dat dit punt door verzoeksters met hun betoog inzake de invoer van oorsprong uit Argentinië op geldige wijze in twijfel wordt getrokken (zie de punten 285‑293 hieronder), dat deze daling is te verklaren door de afschaffing van de rechten op de invoer uit Indonesië, waardoor de marktsituatie in maart 2018, tijdens het onderzoektijdvak, is gewijzigd. Gelet op deze gegevens moet dit argument van verzoeksters worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 242
 
 
 Ten vierde voeren verzoeksters aan dat de werkgelegenheid en de productiviteit zich positief hebben ontwikkeld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 243
 
 
 Volgens tabel 10 in overweging 319 van de voorlopige verordening is het aantal werknemers van de bedrijfstak van de Unie tussen 2015 en het onderzoektijdvak namelijk licht gestegen (met 78 werknemers). De productiviteit is tussen 2017 en het onderzoektijdvak echter gedaald (van 4782 ton per werknemer tot 4625 ton per werknemer). Hieruit volgt dat de lichte stijging van het aantal werknemers op zichzelf niet volstaat om de op grond van alle macro-economische indicatoren getrokken conclusies van de Commissie te ontkrachten. Volgens de rechtspraak moet het onderzoek van de instellingen weliswaar tot de conclusie leiden dat de dreiging van schade aanmerkelijk is, maar is niet vereist dat alle relevante economische factoren en indicatoren wijzen op een negatieve trend (zie in die zin en naar analogie arrest van 23 april 2018, Shanxi Taigang Stainless Steel/Commissie, T‑675/15, niet gepubliceerd, EU:T:2018:209, punt 93 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
 
 
 
 
 
 
 
 
 244
 
 
 Hieruit volgt dat deze argumenten van verzoeksters moeten worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 245
 
 
 Wat in de tweede plaats de micro-economische indicatoren betreft, betogen verzoeksters ten eerste dat de verkoopprijzen en de productiekosten in de Unie zich parallel hebben ontwikkeld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 246
 
 
 Vastgesteld moet worden dat tabel 11 in overweging 325 van de voorlopige verordening laat zien dat de prijzen, na te zijn gestegen tussen 2015 en 2017 toen er rechten werden geheven op de invoer uit Indonesië, tussen 2017 en het onderzoektijdvak zijn gedaald van 832 EUR per ton tot 794 EUR per ton. Ook volgens tabel 11 in overweging 325 van de voorlopige verordening zijn de productiekosten tussen 2017 en het onderzoektijdvak gedaald van 827 EUR per ton tot 791 EUR per ton. Uit het geheel van de gegevens in deze tabel, met name de daling van de verkoopprijs, volgt echter dat de bedrijfstak van de Unie niet van deze kostendaling kon profiteren, aangezien hij de volledige kostendaling moest doorgeven aan zijn afnemers, zoals de Commissie in overweging 328 van de voorlopige verordening terecht opmerkt. Dit argument van verzoeksters moet derhalve worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 247
 
 
 Ten tweede stellen verzoeksters dat de gemiddelde arbeidskosten per werknemer zich positief hebben ontwikkeld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 248
 
 
 Uit tabel 12 in overweging 330 van de voorlopige verordening blijkt evenwel dat deze kosten, nadat zij tussen 2015 en 2016 aanzienlijk waren gedaald, tussen 2016 en het onderzoektijdvak nagenoeg stabiel zijn gebleven. Dit argument van verzoeksters moet bijgevolg worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 249
 
 
 Ten derde betogen verzoeksters dat de kasstroom, de winstgevendheid van de verkopen en het rendement van de investeringen positief zijn geëvolueerd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 250
 
 
 Dienaangaande moet worden vastgesteld dat uit tabel 14 in overweging 334 van de voorlopige verordening blijkt dat de kasstroom tussen 2015 en 2017 is gestegen (met een sterke stijging tussen 2016 en 2017) en vervolgens tot het niveau van 2016 is teruggelopen. Anders dan verzoeksters stellen, kan er dus geen positieve ontwikkeling uit worden afgeleid.
 
 
 
 
 
 
 
 
 251
 
 
 Het rendement van de investeringen is tussen 2015 en 2016 aanzienlijk gestegen en daarna relatief stabiel gebleven (18 % in 2016, 16 % in 2017 en 17 % tijdens het onderzoektijdvak). Deze ontwikkelingen, alsook de stabilisatie van de winstgevendheid van de verkoop in de Unie aan niet-verbonden afnemers op 0,8 % in 2017 en tijdens het onderzoektijdvak, doen echter niets af aan de conclusies van de Commissie over de algemene situatie van de bedrijfstak van de Unie. Zoals de Commissie tijdens de hoorzitting heeft aangevoerd, is dit rendement laag en niet voldoende om het voortbestaan van een bedrijfstak op lange termijn te waarborgen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 252
 
 
 Verzoeksters betwisten ook de conclusies die de Commissie heeft getrokken uit de cijfers voor de periode na het onderzoektijdvak.
 
 
 
 
 
 
 
 
 253
 
 
 In dit verband is de machtiging om in bepaalde omstandigheden de gegevens daterend van na een onderzoektijdvak in aanmerking te nemen, volgens de rechtspraak gerechtvaardigd in het kader van onderzoeken die niet de vaststelling van schade als voorwerp hebben, maar de vaststelling dat schade dreigt, wat uit de aard der zaak een prospectieve analyse vereist. Deze gegevens kunnen dus worden gebruikt om de prognoses in de verordening van de Commissie tot instelling van een voorlopig compenserend recht te bevestigen of te ontkrachten en om, in het eerste geval, een definitief compenserend recht in te stellen. Het gebruik dat de instellingen van de Unie maken van gegevens daterend van na het onderzoektijdvak blijft echter onderworpen aan de toetsing door de Unierechter (zie naar analogie arrest van 4 februari 2021, eurocylinder systems,C‑324/19, EU:C:2021:94, punt 41).
 
 
 
 
 
 
 
 
 254
 
 
 In casu heeft de Commissie in de overwegingen 321 tot en met 341 van de bestreden verordening de gegevens betreffende de periode van oktober 2018 tot en met juni 2019 onderzocht (hierna: „periode na het onderzoektijdvak”) en is zij tot de slotsom gekomen dat de economische situatie van de bedrijfstak van de Unie in de periode na het onderzoektijdvak verder was verslechterd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 255
 
 
 Verzoeksters voeren aan dat uit deze gegevens, hoewel onvolledig, blijkt dat de verkoop en de bezettingsgraad stabiel zijn gebleven en bovendien dat de winstgevendheid is verbeterd omdat de productiekosten meer zijn gedaald dan de verkoopprijs per eenheid.
 
 
 
 
 
 
 
 
 256
 
 
 Vastgesteld moet echter worden dat uit tabel 2 in overweging 325 van de bestreden verordening, waarvan de gegevens niet door verzoeksters worden betwist, blijkt dat zowel de productie van de bedrijfstak van de Unie als de verkoop tussen het onderzoektijdvak en de periode na het onderzoek zijn gedaald (respectievelijk van 2510356 ton tot 1824599 ton en van 2524646 ton tot 1871962 ton). Ook de bezettingsgraad is licht gedaald (van 82 % tot 80 %). Voorts zijn de productiekosten per eenheid weliswaar gedaald van 791 EUR tot 760 EUR per ton, maar de verkoopprijs per eenheid is ook met 4 EUR per ton gedaald. Deze daling nuanceert de waargenomen licht verbeterde winstgevendheid, die niet kan afdoen aan de conclusies van de Commissie over de situatie van de bedrijfstak van de Unie, die zijn gebaseerd op het geheel van de in dit verband relevante gegevens.
 
 
 
 
 
 
 
 
 257
 
 
 Bijgevolg moet verzoeksters’ betoog dat de analyse van de situatie van de bedrijfstak van de Unie onjuist is, en daarmee het derde middel, worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 Vierde middel: schending van artikel 8, leden 5 en 6, van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling door de Commissie door te concluderen dat de invoer uit Indonesië schade dreigde toe te brengen aan de bedrijfstak van de Unie en door de gevolgen van de invoer uit Argentinië buiten beschouwing te laten
 
 
 
 
 
 
 
 258
 
 
 Het vierde middel bestaat uit twee onderdelen, die door de Commissie, ondersteund door de EBB, worden betwist.
 
 
 
 
 
 
 
 
 259
 
 
 Om te beginnen zij eraan herinnerd dat het bestaan van een causaal verband tussen de invoer met subsidie en de schade van de bedrijfstak van de Unie volgens de rechtspraak, overeenkomstig artikel 1, lid 1, en artikel 8, lid 5, van de basisverordening, een noodzakelijke voorwaarde is om een compenserend recht in te stellen (arrest van 10 april 2019, Jindal Saw en Jindal Saw Italia/Commissie, T‑300/16, EU:T:2019:235, punt 257). Hetzelfde beginsel is van toepassing wanneer het definitieve compenserende recht is gebaseerd op het bestaan van een dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 260
 
 
 Krachtens artikel 8, leden 5 en 6, van de basisverordening zijn de instellingen ten eerste verplicht te onderzoeken of de schade die zij in aanmerking willen nemen, daadwerkelijk voortvloeit uit de invoer met subsidie. Dit is het zogenoemde toerekeningsonderzoek. Ten tweede moeten zij door andere factoren veroorzaakte schade buiten beschouwing laten, zodat de door deze andere factoren veroorzaakte schade niet wordt toegeschreven aan de betrokken invoer. Dit is het zogenoemde niet-toerekeningsonderzoek [zie naar analogie arrest van 28 februari 2017, Yingli Energy (China) e.a./Raad, T‑160/14, niet gepubliceerd, EU:T:2017:125, punt 189 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
 
 
 
 
 
 
 
 
 261
 
 
 Deze bepalingen leggen de instellingen geen verplichting op wat betreft de vorm of de volgorde van het door hen te verrichten onderzoek van de toerekenbaarheid en de niet-toerekenbaarheid. Anderzijds moeten deze analysen volgens deze bepalingen zodanig geschieden dat de schadelijke gevolgen van de invoer met subsidie kunnen worden gescheiden en onderscheiden van de schade veroorzaakt door andere factoren (zie naar analogie arrest van 25 oktober 2011, Transnational CompanyKazchrome en ENRC Marketing/Raad, T‑192/08, EU:T:2011:619, punt 38).
 
 
 
 
 
 
 
 
 262
 
 
 Zoals de Unierechter reeds heeft verklaard is het doel van artikel 8, leden 5 en 6, van de basisverordening ten eerste te zorgen dat de instellingen van de Unie de schadelijke gevolgen van de invoer met subsidie scheiden en onderscheiden van die van andere factoren, want als de instellingen geen scheiding en onderscheid aanbrachten ten opzichte van de gevolgen van andere factoren zouden zij niet met recht kunnen concluderen dat de subsidie met invoer de bedrijfstak van de Unie heeft geschaad. Deze regels hebben ten tweede tot doel de bedrijfstak van de Unie geen grotere bescherming te verlenen dan noodzakelijk is (zie in die zin en naar analogie arresten van 3 september 2009, Moser Baer India/Raad,C‑535/06 P, EU:C:2009:498, punt 90; 19 december 2013, Transnational CompanyKazchrome en ENRC Marketing/Raad, C‑10/12 P, niet gepubliceerd, EU:C:2013:865, punt 39, en 6 september 2013, Godrej Industries en VVF/Raad, T‑6/12, EU:T:2013:408, punt 63).
 
 
 
 
 
 
 
 
 263
 
 
 Bovendien betreft de ruime beoordelingsbevoegdheid waarover de instellingen van de Unie overeenkomstig de in punt 26 hierboven aangehaalde rechtspraak beschikken op het gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek – en meer in het bijzonder op het gebied van handelsbeschermingsmaatregelen – met name alle voorwaarden om in een antisubsidieprocedure de schade aan de bedrijfstak van de Unie vast te stellen, daaronder begrepen het causale verband, zodat verzoeksters de bewijzen moeten aandragen op grond waarvan het Gerecht kan vaststellen dat de Commissie een kennelijke beoordelingsfout heeft begaan bij de vaststelling en de oorzaken van de schade (zie in die zin en naar analogie arrest van 11 september 2014, Gold East Paper en Gold Huasheng Paper/Raad, T‑443/11, EU:T:2014:774, punten 323‑325).
 
 
 
 
 
 
 
 
 264
 
 
 Met het eerste onderdeel van het vierde middel komen verzoeksters op tegen het door de Commissie in de overwegingen 406 tot en met 415 van de bestreden verordening verrichte toerekeningsonderzoek. Met het tweede onderdeel bekritiseren zij het in de punten 416 en volgende van die verordening verrichte niet-toerekeningsonderzoek.
 
 
 
 
 Eerste onderdeel van het vierde middel: schending van artikel 8, lid 5, van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie bij de conclusie dat de invoer uit Indonesië schade dreigde te veroorzaken
 
 
 
 
 
 
 265
 
 
 In het eerste onderdeel van hun vierde middel voeren verzoeksters aan dat de Commissie niet heeft aangetoond dat er een causaal verband bestond tussen de invoer van biodiesel uit Indonesië en de dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 266
 
 
 In dit verband moet worden benadrukt dat de vaststelling van de gevolgen van de invoer met subsidiëring voor de prijzen van soortgelijke producten op de markt van de Unie op grond van artikel 8, lid 1, van de basisverordening een andere zaak is dan de vaststelling van een causaal verband tussen de invoer met subsidiëring en de door de bedrijfstak van de Unie geleden schade bedoeld in artikel 8, lid 5, van de basisverordening. De vaststelling van artikel 8, lid 1, van de basisverordening heeft ten doel de gevolgen van de invoer met subsidiëring voor de prijzen van soortgelijke producten op de markt van de Unie vast te stellen. Deze vaststelling houdt een onderzoek in van de verhouding tussen de prijzen van de met subsidie ingevoerde producten en die van de soortgelijke producten van de bedrijfstak van de Unie. De vaststelling van artikel 8, lid 5, van de basisverordening heeft daarentegen als doel het verband vast te stellen tussen de invoer met subsidiëring en de schade die de bedrijfstak van de Unie over het geheel genomen heeft geleden. Ook al is het doel van deze twee vaststellingen verschillend, het bewijs van het bestaan van schade, daaronder begrepen het bewijs van de gevolgen van de invoer voor de prijzen van soortgelijke producten in de Unie, wordt in aanmerking genomen in de analyse van de Commissie met betrekking tot het causaal verband bedoeld in artikel 8, lid 5, van de basisverordening. Er is dus sprake van een samenhang tussen enerzijds het bepalen van de prijsonderbieding en, meer in het algemeen, van de gevolgen van de invoer met subsidiëring voor de prijs van soortgelijke producten van de bedrijfstak van de Unie, en anderzijds het aantonen van een causaal verband op grond van artikel 8, lid 5, van de basisverordening (zie in die zin en naar analogie arresten van 30 november 2011, Transnational CompanyKazchrome en ENRC Marketing/Raad en Commissie, T‑107/08, EU:T:2011:704, punt 59 en 19 mei 2021, China Chamber of Commerce for Import and Export of Machinery and Electronic Products e.a./Commissie, hogere voorziening ingesteld, T‑254/18, EU:T:2021:278, punt 363).
 
 
 
 
 
 
 
 
 267
 
 
 In casu heeft de Commissie in overweging 361 van de voorlopige verordening voor de vaststelling van een causaal verband rekening gehouden met de stijging van de invoer uit Indonesië in het onderzoektijdvak, de prijsonderbieding van biodiesel van oorsprong uit Indonesië en het feit dat deze invoer de prijzen van de bedrijfstak van de Unie had gedrukt. Zij heeft in overweging 362 van de voorlopige verordening en in overweging 407 van de bestreden verordening opgemerkt dat deze situatie heeft geleid tot het verlies van marktaandeel voor de bedrijfstak van de Unie, ondanks een toename van de productie en de capaciteit, en het feit dat de bedrijfstak zijn ontoereikende winstmarge in een verder gunstige marktsituatie niet kon verbeteren. De Commissie is dus in overweging 365 van de voorlopige verordening, bevestigd door overweging 415 van de bestreden verordening, tot de slotsom gekomen dat de invoer met subsidiëring van Indonesische biodiesel de bedrijfstak van de Unie aanmerkelijke schade dreigde te berokkenen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 268
 
 
 Om te beginnen moet verzoeksters’ stelling worden afgewezen dat de invoer uit Indonesië geen oorzaak was van de kwetsbaarheid van de bedrijfstak van de Unie en dus geen gevaar voor schade aan die bedrijfstak kon vormen. Zoals de Commissie terecht benadrukt, heeft de in casu relevante analyse namelijk geen betrekking op de vraag of de invoer uit Indonesië een oorzaak is van de kwetsbare situatie van de bedrijfstak van de Unie, maar op de vraag of deze invoer in de nabije toekomst een dreiging van aanmerkelijke schade vormt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 269
 
 
 In de eerste plaats betogen verzoeksters dat uit de gegevens in de tabellen in de voorlopige verordening blijkt dat de stijging van het marktaandeel van de invoer uit Indonesië tussen 2017 en het onderzoektijdvak, een logisch gevolg van de opheffing van de onrechtmatig bevonden antidumpingmaatregelen die de Indonesische invoer blokkeerden (zie punten 3‑6 hierboven), minder groot was dan de daling van het marktaandeel van de bedrijfstak van de Unie, hetgeen betekent dat de Indonesische invoer louter een leemte heeft opgevuld die door de bedrijfstak van de Unie niet werd ingevuld en geen verklaring vormt voor het verlies van marktaandeel door de bedrijfstak van de Unie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 270
 
 
 In dit verband moet worden opgemerkt dat verzoeksters de gegevens die de Commissie heeft gebruikt om tot haar conclusies te komen, niet betwisten. Tussen partijen staat dus vast dat de productie van de bedrijfstak van de Unie tussen 2017 en het onderzoektijdvak iets is gestegen, van 13071053 tot 13140852 ton (tabel 3 in overweging 268 van de voorlopige verordening), terwijl het verbruik in de Unie in dezelfde periode significanter is gestegen, namelijk van 14202128 tot 15634102 ton (tabel 4 in overweging 271 van de voorlopige verordening). In dezelfde periode steeg de invoer uit Indonesië van 24984 ton tot 516088 ton (tabel 5 in overweging 280 van de voorlopige verordening), dus met 1965,67 % of 491104 ton, en daalde het verkoopvolume van de bedrijfstak van de Unie op de markt van de Unie van 13004462 ton tot 12741791 ton (tabel 9 in overweging 314 van de voorlopige verordening), dus met 262671 ton. Bovendien benutte de bedrijfstak van de Unie in dezelfde periode slechts 77 % van zijn productiecapaciteit (tabel 8 in overweging 309 van de voorlopige verordening).
 
 
 
 
 
 
 
 
 271
 
 
 Uit de in het vorige punt uiteengezette gegevens blijkt dat de afzet van de bedrijfstak van de Unie op de markt van de Unie ondanks een toename van het verbruik, dus van de vraag, en ondanks een aanzienlijke reserveproductiecapaciteit is gedaald, terwijl tegelijkertijd de invoer uit Indonesië met 1965,67 % is gestegen. Bijgevolg heeft de Commissie, zonder blijk te geven van een kennelijk onjuiste beoordeling in de zin van de in punt 263 hierboven aangehaalde rechtspraak, in overweging 407 van de bestreden verordening geoordeeld dat de toename van de invoer tijdens het onderzoektijdvak en de prijsonderbieding en de druk op de prijzen van de bedrijfstak van de Unie door de invoer met subsidiëring uit Indonesië ertoe hebben geleid dat de bedrijfstak van de Unie ondanks productie- en capaciteitsverhogingen marktaandeel heeft verloren en niet van een verder gunstige marktsituatie heeft kunnen profiteren.
 
 
 
 
 
 
 
 
 272
 
 
 Verzoeksters voeren aan dat de invoer uit Indonesië in de toekomst niet verder zal toenemen. Ten eerste is de vraag naar biodiesel met een hoog CFPP beperkt. Ten tweede wordt het gebruik van CPO in de Unie beperkt door twee onlangs vastgestelde regelingen: richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB 2018, L 328, blz. 82), en gedelegeerde verordening (EU) 2019/807 van de Commissie van 13 maart 2019 tot aanvulling van richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft het bepalen van de grondstoffen met een hoog risico van indirecte veranderingen in landgebruik waarbij een belangrijke uitbreiding van het productiegebied naar land met grote koolstofvoorraden waar te nemen valt, en de certificering van biobrandstoffen, vloeibare biomassa en biomassabrandstoffen met een laag risico op indirecte veranderingen in landgebruik (PB 2019, L 133, blz. 1).
 
 
 
 
 
 
 
 
 273
 
 
 Ten eerste hebben verzoeksters, zoals de Commissie terecht opmerkt, haar conclusies betreffende de concurrentieverhouding tussen in de Unie geproduceerde biodiesel en biodiesel uit Indonesië en het feit dat laatstgenoemde een prijsdruk uitoefent (overweging 254 van de bestreden verordening), niet in twijfel getrokken. Bovendien blijkt uit tabel 4 in overweging 353 van de bestreden verordening dat de invoer uit Indonesië in de drie kwartalen van het tijdvak na het onderzoek omvangrijker was dan in de vier kwartalen van het onderzoektijdvak.
 
 
 
 
 
 
 
 
 274
 
 
 Ten tweede heeft de Commissie zich in overweging 360 van de bestreden verordening terecht op het standpunt gesteld dat het effect van richtlijn 2018/2001 niet kan worden voorspeld en „geen betrekking [heeft] op de huidige analyse van de dreiging van schade van de invoer uit Indonesië voor de bedrijfstak in de Unie in de nabije toekomst”. Deze richtlijn is namelijk na het onderzoektijdvak vastgesteld en de omzettingstermijn ervan is volgens artikel 36, lid 1, pas op 30 juni 2021 afgelopen. Voorts bepaalt artikel 26, lid 2, van die richtlijn dat de beperking van de invoer van „biobrandstoffen[, vloeibare biomassa en biomassabrandstoffen die worden geproduceerd uit voedsel- en voedergewassen] met een risico van hoge indirecte veranderingen in landgebruik waarbij een belangrijke uitbreiding van het productiegebied naar land met hoge koolstofvoorraden waar te nemen valt” overeenkomstig de tweede alinea van die bepaling vanaf 31 december 2023 geleidelijk zal plaatsvinden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 275
 
 
 In de tweede plaats betogen verzoeksters dat de Commissie geen verband heeft aangetoond tussen de toename van de invoer uit Indonesië en de winstgevendheidsproblemen van de bedrijfstak van de Unie. Uit de gegevens in de tabellen in de voorlopige verordening blijkt dat de winstgevendheid van de bedrijfstak van de Unie tijdens het onderzoektijdvak positief is gebleven en dat er geen samenhang bestaat tussen de invoer uit Indonesië en de winstgevendheid van de bedrijfstak van de Unie. De gegevens van de periode na het onderzoek bevestigen dit gebrek aan samenhang.
 
 
 
 
 
 
 
 
 276
 
 
 Uit tabel 14 in overweging 334 van de voorlopige verordening blijkt namelijk dat de winstgevendheid van de bedrijfstak van de Unie in het onderzoektijdvak stabiel is gebleven (op 0,8 %). Zoals blijkt uit tabel 3 in overweging 329 van de bestreden verordening, daalde de winstgevendheid echter in het tijdvak na het onderzoek en na een stijging van de winstgevendheid met 10,8 % in het vierde kwartaal van 2018, tot lagere niveaus in vergelijking met het onderzoektijdvak en zelfs tot negatieve niveaus (-5 %) voor het tweede kwartaal van 2019. Voorts blijkt uit tabel 4 in overweging 353 van de bestreden verordening dat de invoer uit Indonesië in het eerste en tweede kwartaal van 2019 hoger was dan in het vierde kwartaal van 2018, toen de winstgevendheid van de bedrijfstak van de Unie was toegenomen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 277
 
 
 Bijgevolg heeft de Commissie geen kennelijke beoordelingsfout gemaakt door te concluderen dat er een causaal verband bestond tussen de invoer van biodiesel uit Indonesië en het bestaan van dreigende aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 278
 
 
 Het eerste onderdeel van het vierde middel moet dus worden afgewezen.
 
 
 
 
 Tweede onderdeel van het vierde middel: schending van artikel 8, lid 6, van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten bij de analyse van de gevolgen van de invoer van biodiesel uit Argentinië
 
 
 
 
 
 
 279
 
 
 In het tweede onderdeel van hun vierde middel betogen verzoeksters dat de Commissie in haar niet-toerekeningsonderzoek geen rekening heeft gehouden met de dreigende schade als gevolg van de invoer van biodiesel uit Argentinië, die is geregeld in uitvoeringsverordening (EU) 2019/244 van de Commissie van 11 februari 2019 tot instelling van een definitief compenserend recht op invoer van biodiesel van oorsprong uit Argentinië (PB 2019, L 40, blz. 1).
 
 
 
 
 
 
 
 
 280
 
 
 Zoals blijkt uit punt 260 hierboven moet de Commissie in het kader van het in artikel 8, lid 6, van de basisverordening bedoelde niet-toerekeningsonderzoek alle schade die uit andere factoren voortvloeit, buiten beschouwing laten, zodat de door deze andere factoren veroorzaakte schade niet wordt toegerekend aan de factoren waarvoor subsidie is verleend.
 
 
 
 
 
 
 
 
 281
 
 
 Daartoe moet de Commissie nagaan of deze andere factoren niet van dien aard waren dat zij het causale verband tussen, enerzijds, de betrokken invoer, en anderzijds, de door de bedrijfstak van de Unie geleden schade, hebben kunnen verbreken. Zij moet ook nagaan of de schade die aan deze andere factoren kan worden toegeschreven, niet in aanmerking moet worden genomen bij de vaststelling van de schade, want ook al is het niet waarschijnlijk dat een bepaalde andere factor het causale verband tussen de onderzochte invoer en de schade van de bedrijfstak van de Unie verbreekt, die factor kan de bedrijfstak van de Unie toch op autonome wijze schade berokkenen. Indien de Commissie echter vaststelt dat de door die invoer toegebrachte schade, in weerwil van dergelijke factoren, aanmerkelijk is, is het causaal verband tussen die invoer en door de bedrijfstak van de Unie geleden schade dus aangetoond (zie in die zin en naar analogie arresten van 4 februari 2016, C & J Clark International en Puma, C‑659/13 en C‑34/14, EU:C:2016:74, punt 169 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 28 februari 2017, Canadian Solar Emea e.a./Raad, T‑162/14, niet gepubliceerd, EU:T:2017:124, punten 182‑185 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
 
 
 
 
 
 
 
 
 282
 
 
 Bovendien kan de Commissie volgens de rechtspraak aan gesubsidieerde invoer de aansprakelijkheid voor schade toerekenen, ook al vormen de gevolgen ervan slechts een deel van een grotere, aan andere factoren toe te schrijven schade. Compenserende rechten kunnen ook dan worden opgelegd wanneer zij geen einde maken aan de door andere factoren veroorzaakte problemen van de bedrijfstak van de Unie [zie in die zin en naar analogie arresten van 5 oktober 1988, Canon e.a./Raad,277/85 en 300/85, EU:C:1988:467, punten 62 en 63; 29 januari 1998, Sinochem/Raad,T‑97/95, EU:T:1998:9, punten 99‑103, en 28 februari 2017, Yingli Energy (China) e.a./Raad, T‑160/14, niet gepubliceerd, EU:T:2017:125, punt 192]. Voor een causaal verband tussen de invoer met subsidiëring en het ontstaan of de dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie in de zin van de basisverordening, is het dus niet noodzakelijk dat die invoer de enige oorzaak van die schade is.
 
 
 
 
 
 
 
 
 283
 
 
 In deze context is het niet nodig dat de precieze gevolgen van de betrokken factor worden vastgesteld, of zelfs worden becijferd [zie in die zin arrest van 28 februari 2017, Yingli Energy (China) e.a./Raad, T‑160/14, niet gepubliceerd, EU:T:2017:125, punt 195; zie tevens, naar analogie, arrest van 4 oktober 2006, Moser Baer India/Raad,T‑300/03, EU:T:2006:289, punt 269].
 
 
 
 
 
 
 
 
 284
 
 
 Het is aan de partijen die aanvoeren dat de litigieuze verordening onrechtmatig is om bewijsmateriaal over te leggen waaruit blijkt dat deze factoren een dermate groot effect kunnen hebben gehad dat het bestaan van schade voor de bedrijfstak van de Unie en het causaal verband tussen die schade en de invoer met dumping of subsidiëring niet zijn vastgesteld en daarom in twijfel moeten worden getrokken (zie in die zin en naar analogie arresten van 28 november 2013, CHEMK en KF/Raad, C‑13/12 P, niet gepubliceerd, EU:C:2013:780, punt 75, en 19 december 2013, Transnational CompanyKazchrome en ENRC Marketing/Raad, C‑10/12 P, niet gepubliceerd, EU:C:2013:865, punt 28).
 
 
 
 
 
 
 
 
 285
 
 
 In casu heeft de Commissie, anders dan verzoeksters stellen, in de overwegingen 416 tot en met 460 van de bestreden verordening de gevolgen beoordeeld van de andere factoren die de bedrijfstak van de Unie schade kunnen toebrengen. In die context heeft zij in de overwegingen 416 tot en met 420 van de bestreden verordening en in de overwegingen 368 tot en met 370 van de voorlopige verordening met name de gevolgen van de invoer van biodiesel uit Argentinië beoordeeld.
 
 
 
 
 
 
 
 
 286
 
 
 Meer bepaald heeft de Commissie in overweging 368 van de voorlopige verordening opgemerkt dat de invoer uit Argentinië in 2017 een marktaandeel van 2,8 % had bereikt en dat dit aandeel in het onderzoektijdvak was gestegen tot bijna 10 %, maar dat er een onderzoek was ingesteld dat had geleid tot de instelling van een definitief compenserend recht en tot aanvaarding van een verbintenis in februari 2019. Zo heeft zij in de overwegingen 417 en 418 van de bestreden verordening geconcludeerd dat de invoer uit Argentinië bijdroeg tot een dreiging van schade voor de bedrijfstak van de Unie tijdens het onderzoektijdvak. Om die reden had de Commissie in februari 2019 maatregelen ten aanzien van deze invoer ingesteld en de prijsverbintenissen aanvaard. Dat sloot echter niet uit dat de invoer uit Indonesië ook een dreiging van schade vormde, voornamelijk nadat de maatregelen ten aanzien van de invoer uit Argentinië van kracht waren geworden.
 
 
 
 
 
 
 
 
 287
 
 
 In de eerste plaats betogen verzoeksters dat de stijging van de invoer uit Argentinië driemaal hoger was dan die van de invoer uit Indonesië en dat de prijzen van de Argentijnse invoer veel lager waren, hetgeen betekent dat zij de voornaamste oorzaak van de dreigende schade waren. Voorts bedroeg de invoer uit Indonesië volgens verzoeksters tijdens het onderzoektijdvak 516088 ton, oftewel een marktaandeel van 3,3 %, en tijdens de periode na het onderzoek 581086 ton, oftewel een marktaandeel van 5 %. Dat marktaandeel betekende volgens overweging 466 van uitvoeringsverordening 2019/244 dat het onwaarschijnlijk was dat die uitvoer in de nabije toekomst de belangrijkste oorzaak van schade zou zijn. In de periode na het onderzoek is het marktaandeel van Argentinië met 4,1 % gedaald, dat van Indonesië met 1,7 % gestegen, dat van Maleisië met 0,9 % gestegen, het marktaandeel van China is stabiel gebleven en dat van de bedrijfstak van de Unie is met 1,5 % gestegen. De prijzen van Indonesische biodiesel bleven beneden de Argentijnse biodieselprijzen en de winstgevendheid van de bedrijfstak van de Unie is verbeterd.
 
 
 
 
 
 
 
 
 288
 
 
 Verzoeksters benadrukken dat de Commissie bovendien bij uitvoeringsbesluit (EU) 2019/245 van de Commissie van 11 februari 2019 tot aanvaarding van verbintenissen die zijn aangeboden na de instelling van definitieve compenserende rechten op de invoer van biodiesel van oorsprong uit Argentinië (PB 2019, L 40, blz. 71), heeft toegestaan dat tussen 2014 en het onderzoektijdvak ongeveer 10 % van het gemiddelde jaarlijkse verbruik in de Unie werd ingevoerd (wat volgens verzoeksters overeenkomt met 1233417 ton per jaar, dat wil zeggen meer dan twee keer de invoer uit Indonesië). De Commissie was derhalve van mening dat de invoer uit Argentinië in principe geen invloed zou hebben op de totale prestaties van de bedrijfstak van de Unie. Ondanks de vaststelling van uitvoeringsverordening 2019/244 dreigt deze invoer de bedrijfstak van de Unie nog steeds schade te berokkenen, aangezien zij alleen aan de compenserende rechten ontsnapt wanneer zij de drempel van 1233417 ton per jaar niet overschrijdt en een minimuminvoerprijs in acht neemt. Uit de tabellen 2 en 6 van de bestreden verordening blijkt dat de invoer uit Argentinië in grotere hoeveelheden wordt voortgezet dan de invoer uit Indonesië en dat de prijzen van de invoer uit Indonesië gedurende het onderzoektijdvak van uitvoeringsverordening 2019/244 hoger zijn geweest dan de prijzen van de invoer uit Argentinië.
 
 
 
 
 
 
 
 
 289
 
 
 Met dit betoog stellen verzoeksters in wezen dat, ten eerste, de invoer uit Argentinië nog steeds een schadedreiging voor de bedrijfstak van de Unie vormt en, ten tweede, de invoer uit Indonesië in de algemene context na de vaststelling van uitvoeringsverordening 2019/244 geen dreiging van schade voor de bedrijfstak van de Unie vormt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 290
 
 
 Wat het eerste punt betreft, zij er evenwel aan herinnerd dat de Commissie schade volgens de in punt 282 hierboven aangehaalde rechtspraak kan toerekenen aan de gesubsidieerde invoer, ook al vormen de gevolgen ervan slechts een deel van de grotere schade die aan andere factoren kan worden toegeschreven. De invoer met subsidie behoeft niet de enige oorzaak van de schade of dreigende schade te zijn. Dat de invoer van biodiesel uit Argentinië schade dreigde te blijven veroorzaken, sloot dus niet uit dat de Commissie in de bestreden verordening vaststelde dat er een andere dreiging van schade was als gevolg van de Indonesische invoer van biodiesel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 291
 
 
 Wat het tweede punt betreft, was de Commissie terecht van mening dat de invoer uit Argentinië niet van dien aard was dat het causaal verband tussen de invoer uit Indonesië en de dreigende schade voor de bedrijfstak van de Unie erdoor werd verbroken, omdat tegen de invoer uit Argentinië al compenserende maatregelen waren ingesteld (overweging 418 van de bestreden verordening). De Commissie heeft zich ook terecht op het standpunt gesteld dat de door de invoer uit Indonesië veroorzaakte dreigende schade, ondanks de invoer uit Argentinië, aanzienlijk was en dat er een causaal verband tussen deze invoer en de dreigende schade voor de bedrijfstak van de Unie kon worden vastgesteld. Zoals blijkt uit tabel 6 in overweging 430 van de bestreden verordening, waarvan de gegevens door verzoeksters niet zijn betwist, was het marktaandeel van Argentinië en Indonesië in de periode na het onderzoek namelijk nagenoeg hetzelfde (respectievelijk 5,7 % en 5 %), terwijl de prijzen van de invoer uit Indonesië (655 EUR per ton) lager waren dan de prijzen van de invoer uit Argentinië (673 EUR per ton). Dit prijsverschil tussen de invoer uit Indonesië en de invoer uit Argentinië bevestigt de conclusie van de Commissie dat de dreiging van schade als gevolg van de invoer uit Indonesië aanzienlijk was, ondanks de invoer uit Argentinië.
 
 
 
 
 
 
 
 
 292
 
 
 Hoe dan ook hebben verzoeksters niet bewezen, zoals zij overeenkomstig de in punt 284 hierboven aangehaalde rechtspraak moeten doen, dat de invoer uit Argentinië van dermate grote invloed kan zijn geweest dat noch dreigende schade voor de bedrijfstak van de Unie, noch een causaal verband tussen de gesubsidieerde invoer uit Indonesië en de dreigende schade voor de bedrijfstak van de Unie was aangetoond.
 
 
 
 
 
 
 
 
 293
 
 
 Bovendien kunnen de stellingen die verzoeksters ontlenen aan de conclusies die de Commissie in de overwegingen 463 en 466 van uitvoeringsverordening 2019/244 heeft getrokken, namelijk dat het onwaarschijnlijk was dat de invoer van biodiesel uit Indonesië met een marktaandeel van 5 % in de nabije toekomst de belangrijkste oorzaak van schade zou zijn, niet worden aanvaard. Ten eerste hebben deze bevindingen van de Commissie betrekking op een ander onderzoektijdvak, namelijk de periode tussen 1 januari en 31 december 2017, tijdens welke de antidumpingmaatregelen tegen de invoer uit Indonesië nog van kracht waren. Ten tweede is de situatie met betrekking tot de invoer uit Indonesië tijdens het onderzoektijdvak gewijzigd aangezien, zoals de Commissie terecht benadrukt, de negatieve gevolgen van de invoer uit Argentinië zijn geneutraliseerd door de vaststelling van uitvoeringsverordening 2019/244 in februari 2019, waardoor de situatie op de markt van de Unie is gewijzigd. Ten derde heeft de Commissie, door erop te wijzen dat het niet waarschijnlijk was dat de invoer van biodiesel uit Indonesië in de nabije toekomst de „belangrijkste” oorzaak van de schade zou zijn, niet uitgesloten dat deze invoer een oorzaak van (dreigende) schade voor de bedrijfstak van de Unie kon zijn.
 
 
 
 
 
 
 
 
 294
 
 
 Hieruit volgt dat de analyse van de Commissie in overeenstemming is met de hierboven in de punten 280 tot en met 282 uiteengezette beginselen en dat zij geen kennelijke beoordelingsfout heeft gemaakt door te concluderen dat er een causaal verband bestond tussen de invoer uit Indonesië en de dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie. Bijgevolg moeten verzoeksters’ argumenten worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 295
 
 
 In de tweede plaats betogen verzoeksters dat het gebrek aan samenhang in het niet-toerekeningsonderzoek van de Commissie wordt belicht door de rechtspraak van de organen van de WTO.
 
 
 
 
 
 
 
 
 296
 
 
 Tot staving van hun betoog beroepen verzoeksters zich op twee verslagen van het WTO-panel. Het eerste daarvan is het verslag van het panel „China – Anti-Dumping Measures on Imports of Cellulose Pulp from Canada” (China – Antidumpingmaatregelen tegen de invoer van cellulosepulp uit Canada), vastgesteld op 25 april 2017 (WT/DS 483/R), waarvan punt 7.150 luidt als volgt:
 „De stijging van het marktaandeel van de invoer zonder dumping, die werd verkocht tegen prijzen die dicht bij die van de invoer met dumping liggen, is niet onderzocht […] in het kader van het bewijs van een causaal verband tussen de invoer met dumping en de aanmerkelijke schade. […] Te verwachten was dat een redelijke en objectieve onderzoeksautoriteit in deze omstandigheden ten minste de mogelijke rol zou onderzoeken van invoer zonder dumping bij de prijsdaling die volgens de onderzoeksautoriteit had bijgedragen tot aanmerkelijke schade aan de binnenlandse bedrijfstak.”
 
 
 
 
 
 
 
 
 297
 
 
 Het tweede verslag is dat van het WTO-panel „United States – Anti-Dumping and Countervailing Measures on Certain Coated Paper from Indonesia” (Verenigde Staten – Antidumping- en compenserende maatregelen tegen bepaald gecoat papier uit Indonesië), vastgesteld op 6 december 2017 (WT/DS 491/R), waar in de punten 7.211 en 7.233 het volgende wordt benadrukt:
 „Bij de behandeling [van de vraag of de onderzoeksautoriteit ervoor heeft gezorgd dat aan gesubsidieerde invoer geen (toekomstige) schade wordt toegeschreven die door de beweerde ‚andere factoren’ kan worden veroorzaakt,] zullen wij nagaan of de [onderzoeksautoriteit] een bevredigende verklaring heeft gegeven voor de aard en de omvang van de waarschijnlijke schadelijke gevolgen van de andere factoren, in tegenstelling tot de waarschijnlijke schadelijke gevolgen van de gesubsidieerde invoer, en of op grond van die uitleg […] kan worden vastgesteld dat haar conclusies net zo redelijk waren als de conclusies die een onpartijdige en objectieve onderzoeksautoriteit had kunnen trekken uit de voorgelegde feiten en argumenten. Indien andere factoren hebben bijgedragen aan de kwetsbaarheid van een binnenlandse bedrijfstak, verwachten wij dat het waarschijnlijke toekomstige optreden van die factoren door de onderzoeksautoriteit in aanmerking wordt genomen en onderzocht, om te voorkomen dat waarschijnlijke toekomstige schade door die andere factoren wordt toegerekend aan de beoogde invoer.”
 
 
 
 
 
 
 
 
 298
 
 
 Onverminderd de in de punten 38 en 39 hierboven aangehaalde rechtspraak blijkt evenwel uit het gedeelte van de bestreden verordening en van de voorlopige verordening dat betrekking heeft op de analyse van het causaal verband, en met name uit de overwegingen 416 tot en met 420 van de bestreden verordening en 368 tot en met 370 van de voorlopige verordening, die de invoer uit Argentinië betreffen, dat de analyse van de Commissie in overeenstemming is met de beginselen die in die verslagen van het WTO-panel zijn uiteengezet. De Commissie heeft immers de rol en de gevolgen van de invoer van biodiesel uit Argentinië voor de bedrijfstak van de Unie beoordeeld (overwegingen 430‑433 van de bestreden verordening en de overwegingen 367‑370 van de voorlopige verordening) en heeft een bevredigende uitleg gegeven over de aard en de omvang van de waarschijnlijke schadelijke gevolgen van die invoer, met name in overweging 370 van de voorlopige verordening en overweging 431 van de bestreden verordening, alvorens in overweging 431 van de bestreden verordening te concluderen dat die invoer niet langer als een van de dreigingen voor de bedrijfstak van de Unie gold.
 
 
 
 
 
 
 
 
 299
 
 
 De argumenten die verzoeksters op deze WTO-verslagen baseren, moeten derhalve worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 300
 
 
 In de derde plaats stellen verzoeksters dat de Commissie hun recht op behoorlijk bestuur heeft geschonden, aangezien zij niet zorgvuldig en onpartijdig alle relevante gegevens van de zaak met betrekking tot de invoer uit Argentinië heeft onderzocht en in het bijzonder geen rekening heeft gehouden met haar eigen bevindingen in uitvoeringsverordening 2019/244.
 
 
 
 
 
 
 
 
 301
 
 
 Wat dat betreft zij eraan herinnerd dat het recht op behoorlijk bestuur een zorgvuldigheidsverplichting veronderstelt, op grond waarvan de bevoegde instelling alle relevante gegevens van het geval zorgvuldig en onpartijdig moet onderzoeken [zie arrest van 12 december 2014, Crown Equipment (Suzhou) en Crown Gabelstapler/Raad, T‑643/11, niet gepubliceerd, EU:T:2014:1076, punt 46 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
 
 
 
 
 
 
 
 
 302
 
 
 In casu blijkt uit de overwegingen 416 tot en met 420 van de bestreden verordening en de overwegingen 368 tot en met 370 van de voorlopige verordening dat de Commissie zorgvuldig en onpartijdig de relevante gegevens heeft onderzocht om vast te stellen of de invoer uit Argentinië het causaal verband tussen de invoer met subsidiëring uit Indonesië en de dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie kon verzwakken of verbreken. Aangezien verzoeksters’ tegenargumenten zijn afgewezen, dient het tweede onderdeel van het vierde middel, en dus dit middel in zijn geheel, te worden afgewezen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 303
 
 
 Gelet op het voorgaande moet het beroep in zijn geheel worden verworpen. Om redenen van proceseconomie hoeft geen uitspraak te worden gedaan over de argumenten van de Commissie waarmee de ontvankelijkheid van het beroep wordt betwist voor zover het een van de verzoeksters, PT Multi Nabati Sulawesi, betreft (arrest van 26 februari 2002, Raad/Boehringer,C‑23/00 P, EU:C:2002:118, punt 52).
 
 
 
 
 Kosten
 
 
 
 
 
 
 304
 
 
 Volgens artikel 134, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht wordt de in het ongelijk gestelde partij in de kosten verwezen, voor zover dat is gevorderd. Aangezien verzoeksters in het ongelijk zijn gesteld, dienen zij overeenkomstig de vordering van de Commissie en de EBB te worden verwezen in hun eigen kosten en in die van de Commissie en de EBB.
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 HET GERECHT (Vierde kamer – uitgebreid),
 rechtdoende, verklaart:
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 1)
 
 
 
 
 Het beroep wordt verworpen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 2)
 
 
 
 
 PT Wilmar Bioenergi Indonesia, PT Wilmar Nabati Indonesia en PT Multi Nabati Sulawesi worden verwezen in de kosten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 Gervasoni
 
 
 Madise
 
 
 Nihoul
 
 
 
 
 Frendo
 
 
 Martín y Pérez de Nanclares
 
 
 Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 14 december 2022.
 ondertekeningen
 
 
 
 
 
 Inhoud
 
 
 
 
 
  
 
 Voorgeschiedenis van het geding
 
 
 
  
 
 Conclusies van partijen
 
 
 
  
 
 In rechte
 
 
 
  
 
 Eerste middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), punt 1, onder a), i), en punt 2, en artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie in haar gevolgtrekking dat de door het palmolieplantagefonds verkregen betalingen subsidie vormden waartegen compenserende maatregelen konden worden ingesteld, alsook doordat zij het vermeende door verzoeksters verkregen voordeel niet heeft aangepast om rekening te houden met verleende kortingen en met de vervoers- en kredietkosten om de beweerde subsidies te verkrijgen;
 
 
 
  
 
 Eerste onderdeel van het eerste middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling doordat de Commissie heeft geoordeeld dat de betalingen door het palmolieplantagefonds een financiële bijdrage van de overheid of van een overheidsinstantie vormden
 
 
 
  
 
 Tweede onderdeel van het eerste middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), i), van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling doordat de Commissie heeft geconcludeerd dat de betalingen uit het palmolieplantagefonds subsidie vormden
 
 
 
  
 
 Derde onderdeel van het eerste middel: schending van artikel 3, punt 2, van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling doordat de Commissie heeft geconcludeerd dat de betalingen uit het palmolieplantagefonds een voordeel opleverden
 
 
 
  
 
 Vierde onderdeel van het eerste middel: schending van artikel 7, lid 1, onder a), van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling doordat de Commissie het subsidiebedrag niet heeft aangepast om rekening te houden met de verleende kortingen en met de vervoers- en kredietkosten
 
 
 
  
 
 Tweede middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), iv), punt 1, onder b), en punt 2, artikel 6, onder d), en artikel 28, lid 5, van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie door te concluderen dat er sprake is van overheidssteun voor de levering van CPO tegen een minder dan toereikende beloning
 
 
 
  
 
 Eerste onderdeel van het tweede middel: schending van artikel 3, punt 1, onder a), iv), en artikel 28, lid 5, van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling door de Commissie door te concluderen dat het de leveranciers van CPO is toevertrouwd om CPO tegen een minder dan toereikende beloning te leveren, of dat zij daarmee zijn belast
 
 
 
  
 
 – Uitvoerbelasting en uitvoerheffing
 
 
 
  
 
 – Vaststelling van de prijzen door PTPN
 
 
 
  
 
 – Handeling van „toevertrouwen” of „belasten”
 
 
 
  
 
 Tweede onderdeel van het tweede middel: schending van artikel 3, punt 1, onder b), van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie bij haar conclusie dat de Indonesische overheid de inkomsten van de biodieselproducenten had ondersteund
 
 
 
  
 
 Derde onderdeel van het tweede middel: schending van artikel 3, punt 2, en artikel 6, onder d), van de basisverordening alsmede kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie bij de vaststelling van het aan de biodieselproducenten verleende voordeel
 
 
 
  
 
 Derde middel: schending van artikel 8, lid 8, van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling door de Commissie bij haar vaststelling van een dreiging van aanmerkelijke schade voor de bedrijfstak van de Unie
 
 
 
  
 
 Vierde middel: schending van artikel 8, leden 5 en 6, van de basisverordening en kennelijk onjuiste beoordeling door de Commissie door te concluderen dat de invoer uit Indonesië schade dreigde toe te brengen aan de bedrijfstak van de Unie en door de gevolgen van de invoer uit Argentinië buiten beschouwing te laten
 
 
 
  
 
 Eerste onderdeel van het vierde middel: schending van artikel 8, lid 5, van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten van de Commissie bij de conclusie dat de invoer uit Indonesië schade dreigde te veroorzaken
 
 
 
  
 
 Tweede onderdeel van het vierde middel: schending van artikel 8, lid 6, van de basisverordening en kennelijke beoordelingsfouten bij de analyse van de gevolgen van de invoer van biodiesel uit Argentinië
 
 
 
  
 
 Kosten
 
 
 
 
 
 (
 *1
 )	Procestaal: Engels.