Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2020-09-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2020–2021
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 570
 J
 
 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Deltafonds voor het jaar 2021
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 15 september 2020
 
 
 
 
 GERAAMDE UITGAVEN EN GERAAMDE ONTVANGSTEN VERDEELD OVER PRODUCTARTIKELEN EN NIET-PRODUCTARTIKELEN
 
 
 Geraamde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.). Totaal € 1.219 miljoen.
 
 
 
 Geraamde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.). Totaal € 1.219 miljoen.
 
 
 Gemiddelde uitgaven
 Onderstaand zijn de gemiddelde jaarlijkse uitgaven per productartikel in de periode 2020–2034 gepresenteerd (bedragen x € 1 miljoen). Totaal gemiddeld € 1.311 miljoen.
 
 
 
 Gemiddelde ontvangsten
 Onderstaand zijn de gemiddelde jaarlijkse ontvangsten per productartikel in de periode 2020–2034 gepresenteerd (bedragen x € 1 miljoen).Totaal gemiddeld € 1.311 miljoen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
 
 Wetsartikel 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld.
 Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat/begrotingsstaten voor het aangegeven jaar vast te stellen. 
 Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota. 
 Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Infrastructuur en Waterstaat
 
 C.
 van Nieuwenhuizen Wijbenga
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft drie begro-tingen:
 
 
 1.
 de beleidsbegroting (Hoofdstuk XII van de Rijksbegroting),
 
 
 2.
 de begroting van het Infrastructuurfonds (Hoofdstuk A van de Rijksbegroting) en
 
 
 3.
 de begroting van het Deltafonds (Hoofdstuk J van de Rijksbegroting).
 
 
 
 Voor u ligt de begroting van het Deltafonds (DF).
 Door een apart fonds voor water kan beter invulling worden gegeven aan de doelstellingen zoals vastgelegd in de Waterwet (artikel 7.22a t/m 7.22d), te weten de bekostiging van maatregelen, voorzieningen en onderzoeken op het gebied van waterveiligheid, zoetwatervoorziening en sinds 1 januari 2015 ook waterkwaliteit. Zo mag het fonds jaarlijkse saldi (meer of minder uitgaven in enig jaar) overhevelen – in tegenstelling tot de beleidsbegroting van IenW – waardoor (kasmatige) vertragingen en versnellingen van projecten niet hoeven te leiden tot budgettaire knelpunten.
 Het Deltafonds wordt voor het grootste deel gevoed door een bijdrage uit de begroting Hoofdstuk XII (artikelonderdeel 26.02). Daarnaast betalen de waterschappen gezamenlijk de helft van de bijdrage aan de versterkings-maatregelen van primaire waterschapskeringen van het Hoogwaterbe-schermingsprogramma (HWBP) en dragen de waterschappen bij aan de afronding van het Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP-2). Tevens worden voor een aantal projecten uitgaven doorberekend aan derden, zoals andere departementen, decentrale overheden, buitenlandse overheidsinstanties en de Europese Unie. In het Deltaprogramma zijn de maatregelen, voorzieningen en onderzoeken voor de korte termijn (eerstvolgende zes jaren in detail en de twaalf jaar daaropvolgend indicatief) beschreven en wordt een doorkijk gegeven voor de voorbereidingen die voor de langere termijn worden getroffen om ons land nu en in de (verre) toekomst adequaat te beschermen tegen hoog water en van voldoende zoetwater te blijven voorzien. 
 Het Deltaprogramma is het jaarlijkse bijstuk bij de Deltafondsbegroting. Het biedt een overzicht van alle maatregelen, voorzieningen, onderzoeken en ambities op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening. Deze projecten worden geheel of gedeeltelijk uit het Deltafonds gefinan-cierd. Ook gaat het Deltaprogramma in op de voortgang van de uitvoering van hoofdkeuzes op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoor-ziening (de deltabeslissingen) en concrete voorkeursstrategieën per gebied als richtinggevend kompas voor het uitvoeren van maatregelen tot 2050. Het jaarlijkse Deltaprogramma bevat drie deltaplannen: een Deltaplan Waterveiligheid, een Deltaplan Zoetwater en een Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie.
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 Structuur
 
 De opzet en de structuur van de begroting voor het Deltafonds zijn gebaseerd op de rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën. De begrotingstoelichting kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatievraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd.
 
 
 1.
 Allereerst is de begroting(wet)staat voor het Deltafonds voor het jaar 2021 opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de budgetten die op artikelniveau in de verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramin-gen worden voorgesteld.
 
 
 2.
 In de Deltafondsagenda is vervolgens inzichtelijk gemaakt welke projecten in 2021 worden opgeleverd en bij welke projecten de uitvoering in 2021 begint.
 
 
 3.
 Het laatste onderdeel van de agenda, «Begroting op hoofdlijnen», verstrekt inzicht in de belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijziging van de begroting. Hiermee kan snel een indruk worden verkregen van de inhoud van dit wetsvoorstel.
 
 
 4.
 In de artikelgewijze toelichting bij dit wetsvoorstel zijn de Meerjaren-programma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) tabellen met de realisatieprojecten alsmede de verkenningen en planuitwerking-programma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze MIRT tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is:
 - van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstel-ling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;
 - van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.
 De stand «vorig» betreft de stand in de eerste suppletoire begroting 2020.
 Meer gedetailleerde informatie over de projecten die zich thans in de fase van verkenning, planuitwerking en realisatie bevinden, kunt u vinden in de individuele projectbladen van het MIRT Overzicht 2021. Voor de projecten in de MIRT tabellen is waar mogelijk een digitale verwijzing opgenomen naar het projectblad van dat project in het MIRT Overzicht.
 
 
 5.
 In de verdiepingsbijlage is door middel van een meerjarige mutatieta-bel op artikelonderdeelniveau de aansluiting gemaakt tussen de vorige stand van de begroting en de nu voorgestelde stand. Dit voor de volledige looptijd van het fonds.
 
 
 6.
 De overige bijlagen geven voor enkele specifieke onderwerpen inhoudelijk meer toelichting of betreffen overzichtsconstructies.
 
 
 Mede naar aanleiding van overleg met de Tweede Kamer zijn in aanvulling op de rijksbegrotingsvoorschriften de onderstaande punten in deze begroting verwerkt:
 
 
 1.
 Naar aanleiding van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Infrastructuurfonds en Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van € 5 miljoen. De norm voor het toelichten van de begrotingsmutaties op het niveau van artikelonderdeel is hiermee als volgt:
 
 
 
 
 Norm bij te verklaren verschillen
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 In bijlage 1 zijn de uitgaven van het fonds weergegeven. Daarbij is het verschil met artikel 26 Bijdrage Investeringsfondsen van de begroting Hoofdstuk XII uitgewerkt. Dit verschil betreft de overige ontvangsten van het fonds.
 
 
 3.
 Op de productartikelen worden onder de desbetreffende tabel «budgettaire gevolgen van de uitvoering» na de begrotingsperiode extracomptabel de budgetten op het niveau van artikelonderdeel weergegeven voor de looptijd tot en met 2034.
 
 
 4.
 Significante kasschuiven en begrotingsmutaties op de beschikbare budgetten worden in de verdiepingsbijlage op hetzelfde detailniveau (artikelonderdeel) tot en met 2034 toegelicht. Dit rekening houdend met de norm zoals hierboven is aangegeven.
 
 
 5.
 Voor beheer, onderhoud en vervanging is een aparte bijlage opgenomen. Deze bijlage geeft inzicht in zowel het Infrastructuur- als het Deltafonds.
 
 
 Op de begrotingen van het Infrastructuurfonds en het Deltafonds vinden jaarlijks kasschuiven plaats. Middels kasschuiven wordt ervoor gezorgd dat de beschikbare kas per jaar en per modaliteit blijft aansluiten op de in de begroting geactualiseerde programmering. Kasschuiven zijn altijd budgetneutraal, hetgeen betekent dat de hoeveelheid middelen die meerjarig beschikbaar is niet wijzigt als gevolg van de kasschuif. In de verdiepingsbijlage van de begrotingen van het Infrastructuurfonds en Deltafonds zijn de significante kasschuiven in de begroting 2020 over de gehele looptijd van de begroting inzichtelijk gemaakt en toegelicht. Indien sprake is van politiek relevante kasschuiven dan worden deze tevens opgenomen en toegelicht in de begroting op hoofdlijnen. De begroting op hoofdlijnen treft u in deltafondsagenda van deze begroting.
 De apparaatsuitgaven en apparaatsontvangsten van het kerndepartement (met uitzondering van de Staf-Deltacommissaris) worden geraamd op artikel 98 Apparaatsuitgaven Kerndepartement van de begroting Hoofdstuk XII.
 Groeiparagraaf
 In reactie op moties Kröger en van Eijs (kamerstuk 35 300 XII nr.6) wordt het instrument overprogrammering zoveel mogelijk ingezet en wordt de informatievoorziening uitgebreid. In deze begroting is hiermee een start gemaakt. De oveprogrammering wordt per jaar inzichtelijk gemaakt voor de begrotingsperiode (2020-2025) en wordt onderverdeeld naar MIRT-fase.
 
 
 
 2.
 Deltafondsagenda
 
 Werken aan waterveiligheid, zoetwatervoorziening en waterkwaliteit vraagt continu inspanningen en investeringen. Deze worden verantwoord in het Deltafonds. Het aantal mensen en de waarde van het te beschermen goed veranderen onder invloed van economische en demografische ontwikkelingen. Ook water en bodem veranderen in de loop van de tijd; de zeespiegel stijgt en de bodem daalt. Door de klimaatverandering wordt het warmer en zullen rivierafvoeren en regenval grotere extremen vertonen. 
 Het Deltaprogramma is het nationale programma waarin Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen samenwerken om Nederland veilig en aantrekkelijk te houden en goed te blijven voorzien van zoetwater. Zo kan onze economie blijven profiteren van de gunstige ligging in de delta. 
 Het Deltaprogramma heeft als doel ons land nu en in de toekomst te beschermen tegen hoogwater en de zoetwatervoorziening op orde te houden.
 Mijlpalen en resultaten 2021
 Hieronder wordt ingegaan op de mijlpalen in het lopende programma. Hiermee wordt inzichtelijk gemaakt welke projecten in 2021 worden opgeleverd en bij welke projecten de uitvoering in 2021 start.
 Beheer, onderhoud en vervanging
 Voor het beheer en onderhoud zijn afspraken over prestaties gemaakt voor het watermanagement en beheer en onderhoud, waaronder kustlijnhandhaving met zandsuppleties, stormvloedkeringen en rijkswaterkeringen zoals dijken, dammen en duinen. Deze afspraken over prestaties zijn nader toegelicht in artikel 3 Beheer, Onderhoud en Vervanging van het Deltafonds. In 2021 wil IenW onder meer de volgende activiteiten in het kader van beheer, onderhoud en vervanging uitvoeren:
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersystemen
 
 
 Zandsuppleties basiskustlijn
 
 
 
 
 Levensduurverlengend onderhoud aan stuwen Nederrijn/ Lek 
 
 
 
 
 
 Voor een nadere toelichting op de stand van zaken van beheer, onderhoud en vervanging wordt verwezen naar bijlage 4 Instandhouding van deze begroting.
 Aanleg
 In 2021 wordt voortvarend gewerkt aan het verbeteren van de watervei-ligheid, onder andere door het uitvoeren van het tweede Hoogwaterbe-schermingsprogramma, het nieuwe Hoogwaterbeschermingprogramma en Maaswerken. Hieronder volgen de mijlpalen die IenW bij deze programma’s in 2021 wil behalen:
 
 Programma’s Waterveiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma
 
 
 
 
 Mijlpaal
 
 
 
 
 Project
 
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 Start realisatie
 
 
 Salmsteke 
 Aanpak Kunstwerken
 Tranche 1 Limburg
 Neer
 Rijnkade Arnhem
 Industrieterrein Grutbroek
 Wolferen Sprok
 Tiel Waardenburg
 Stad Tiel
 Hansweert
 Noordelijke Randmeerdijk
 Zuidermeerdijk - MSNF 
 
 
 
 
 Oplevering
 
 
 Neer
 IJsselpaviljoen Zutphen
 Vianen
 Vianen Hazelaarsplein
 
 
 
 
 Maaswerken
 
 
 Oplevering
 
 
 Grevenbicht 
 
 
 
 
 
 Voor een nadere toelichting over de stand van zaken voor de lopende programma’s wordt verwezen naar de toelichting op de productartikelen, de voortgangsrapportages aan de Tweede Kamer, het Deltaprogramma 2021 en het MIRT Overzicht 2021. Het Deltaprogramma is te vinden op de website van de deltacommissaris.
 
 Begroting op hoofdlijnen
 
 Verlenging looptijd investeringsfondsen tot en met 2034
 Bij de begroting 2021 wordt de looptijd van het Deltafonds met een jaar verlengd tot en met 2034. Het niveau van extrapolatie is gelijk aan het jaar 2033 stand begroting 2020 na verwerking van structurele begrotingsmutaties. Daarnaast zijn de structurele bijdragen van derden doorgetrokken. Met de verlenging tot en met 2034 komt in totaal – inclusief structurele ontvangsten – een ruimte van circa € 1,4 miljard beschikbaar op het Deltafonds. Deze ruimte wordt bij voorrang ingezet voor het dekken van de doorlopende verplichtingen, zoals de uitgaven die zijn benodigd voor de instandhouding van het huidige areaal. Hiervoor is in 2034 circa € 1,1 miljard benodigd. De ruimte die in 2034 resteert na aftrek van de doorlopende verplichtingen bedraagt circa € 0,3 miljard en wordt toegevoegd aan de investeringsruimte.
 Belangrijkste wijzigingen
 De onderstaande tabel geeft de belangrijkste wijzigingen in de uitgaven en ontvangsten aan ten opzichte van de eerste suppletoire begroting 2020. Een volledig overzicht van de mutaties is terug te vinden in bijlage 2: Verdiepingsbijlage.
 
 Tabel 1 Belangrijkste mutaties ontwerpbegroting 2021 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026-2033
 
 
 2034
 
 
 
 
 
 
 Stand begroting 2020 (inclusief NvW)
 
 
 
 1.104.983
 
 
 1.113.956
 
 
 1.291.925
 
 
 1.298.159
 
 
 1.277.716
 
 
 1.276.873
 
 
 10.548.331
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting 2020
 
 
 
 ‒ 48.898
 
 
 85.234
 
 
 ‒ 26.046
 
 
 197.284
 
 
 138.979
 
 
 277.607
 
 
 ‒ 587.319
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2020
 
 
 
 1.056.085
 
 
 1.199.190
 
 
 1.265.879
 
 
 1.495.443
 
 
 1.416.695
 
 
 1.554.480
 
 
 9.961.012
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kaderrelevante mutaties Deltafonds
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 
 Div
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.409.397
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 
 Div
 
 
 13.151
 
 
 15.431
 
 
 15.866
 
 
 18.235
 
 
 14.395
 
 
 16.471
 
 
 193.984
 
 
 24.248
 
 
 
 
 Desalderingen
 
 
 
 Div
 
 
 4.196
 
 
 10.026
 
 
 ‒ 4.897
 
 
 3.086
 
 
 3.104
 
 
 4.072
 
 
 29.349
 
 
 3.080
 
 
 
 
 Overboekingen andere ministeries
 
 
 
 Div
 
 
 ‒ 5.259
 
 
 ‒ 5.972
 
 
 ‒ 5.088
 
 
 ‒ 5.293
 
 
 ‒ 4.403
 
 
 ‒ 4.403
 
 
 ‒ 22.454
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties binnen kaders Deltafonds
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Risicoreservering instandhouding
 
 
 
 3.02
 
 
 
 
 
 
 24.750
 
 
 24.750
 
 
 33.700
 
 
 
 
 
 
 
 5.03
 
 
 
 
 
 
 ‒ 24.750
 
 
 ‒ 24.750
 
 
 ‒ 33.700
 
 
 
 
 
 Impulsregeling Ruimtelijke adaptatie
 
 
 
 5.04
 
 
 
 5.000
 
 
 10.000
 
 
 20.000
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 85.000
 
 
 
 
 
 
 
 5.03
 
 
 
 ‒ 5.000
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 ‒ 20.000
 
 
 ‒ 40.000
 
 
 ‒ 40.000
 
 
 ‒ 85.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021
 
 
 
 
 1.068.173
 
 
 1.218.675
 
 
 1.271.760
 
 
 1.511.471
 
 
 1.429.791
 
 
 1.570.620
 
 
 10.161.891
 
 
 1.436.577
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 1.
 Bij de begroting 2021 wordt de looptijd van het Deltafonds met een jaar verlengd tot en met 2034. Het niveau van extrapolatie is gelijk aan het jaar 2033 stand begroting 2020 na verwerking van structurele begrotingsmutaties. Daarnaast zijn de structurele bijdragen van derden doorgetrokken.
 
 
 2.
 Loon- en prijsbijstelling 2020: Jaarlijks wordt besloten of de overheidsuitgaven van de Rijksbegroting gecorrigeerd worden voor loon- en prijsontwikkelingen. Dit betreft de toegekende loonbijstelling en prijsbijstelling tranche 2020 die vanuit Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar het Deltafonds.
 
 
 3.
 Desalderingen: Deze mutatie betreft een aanpassing van de ontvangsten en worden budgetneutraal gecompenseerd bij de betreffende uitgavenartikelen. De aanpassing betreft met name een actualisatie van de bijdragen derden die gerelateerd zijn aan het hoogwaterbeschermingprogramma.
 
 
 4.
 Overboekingen van en naar andere ministeries: de omvangrijkste zijn; Een overboeking van € 3,2 miljoen naar het ministerie Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit ten behoeve van de financiering van de door LNV, IenW en provincies Groningen. Noord-Holland en Friesland opgerichte Beheerautoriteit Waddenzee. Een overboeking van € 3,9 miljoen naar het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ten behoeve van de financiering voor het toezicht van ILT op de Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen (Wbni); deze wet regelt een meldplicht van incidenten en een zorgplicht (treffen van beveiligingsmaatregelen).
 
 
 5.
 Overboeking reserveringen lange termijn instandhouding: Op het artikelonderdeel beheer en onderhoud ligt de budgetbehoefte hoger dan het beschikbaar budget voor de jaren 2022 t/m 2025. Daarom zijn afgelopen jaren reserveringen getroffen op artikelonderdeel 5.03. Middels deze boeking wordt de reservering ondergebracht op het artikelonderdeel voor instandhouding. Bij de uitvoeringsorganisatie RWS is eerst een uitvoeringstoets gedaan op de maakbaarheid van een extra impuls. Uit de uitvoeringstoets door RWS blijkt dat extra werkzaamheden maakbaar zijn. Daarom wordt – naast de overboeking van de reserveringen lange termijn instandhouding – aanvullend budget toegevoegd aan de artikel- onderdelen voor instandhouding. Na afronding van de lopende validaties op de budgetbehoefte voor instandhouding zullen deze middelen in het gewenste ritme worden gezet en waar nodig aanvullende maatregelen worden genomen.
 
 
 6.
 Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie: In het bestuursakkoord ruimtelijke adaptatie is de intentie uitgesproken om een tijdelijke impulsregeling uit te werken. In dit kader wordt in de periode 2021 tot en met 2027 € 200 miljoen vanuit de investeringsruimte overgeheveld naar reserveringen.
 
 
 Overprogrammering
 Het instrument overprogrammering is door het kabinet ingezet om te zorgen dat de budgetten voor aanleg van infrastructuur zo veel mogelijk tot besteding komen in de jaren waarin deze beschikbaar zijn gesteld. De ervaring leert namelijk dat infrastructuurprojecten kunnen vertragen ten opzichte van de planning, bijvoorbeeld door complexiteit, onvoorziene omstandigheden of een hoog ambitieniveau in de afgegeven mijlpalen. Doordat met overprogrammering wordt gewerkt leiden vertragingen bij individuele projecten niet automatisch tot onderbesteding van het beschikbare budget. Het instrument overprogrammering heeft enkel betrekking op reguliere ramingsonzekerheden binnen projectgrenzen. Onzekerheden van exogene aard kunnen slecht in beperkte mate worden opgevangen met het instrument overprogrammering. 
 In reactie op moties Kröger en van Eijs (kamerstuk 35 300 XII nr.6) wordt het instrument overprogrammering zoveel mogelijk ingezet en wordt de informatievoorziening uitgebreid. Over de begrotingsperiode tot en met 2025 is per saldo sprake van een overprogrammering van circa € 58 miljoen op het DF. De totale overprogrammering over beide fondsen is circa € 3 miljard. 
 
 Tabel 2 Overprogrammering Deltafonds (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2020-2025
 
 
 2026-2034
 
 
 
 
 
 
 1.02 Overige Aanlegprojecten
 
 
 ‒ 66
 
 
 ‒ 45
 
 
 ‒ 57
 
 
 45
 
 
 41
 
 
 24
 
 
 ‒ 58
 
 
 58
 
 
 
 
 Totale overprogrammering
 
 
 ‒ 66
 
 
 ‒ 45
 
 
 ‒ 57
 
 
 45
 
 
 41
 
 
 24
 
 
 ‒ 58
 
 
 58
 
 
 
 
 
 
 Tabel 3 Totale overprogrammering fondsen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fonds
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2020-2025
 
 
 2026-2034
 
 
 
 
 
 
 Deltafonds
 
 
 ‒ 66
 
 
 ‒ 45
 
 
 ‒ 57
 
 
 45
 
 
 41
 
 
 24
 
 
 ‒ 58
 
 
 58
 
 
 
 
 Infrastructuurfonds
 
 
 ‒ 534
 
 
 ‒ 718
 
 
 ‒ 533
 
 
 ‒ 571
 
 
 ‒ 372
 
 
 ‒ 244
 
 
 ‒ 2.972
 
 
 2.972
 
 
 
 
 Totale overprogrammering
 
 
 
 ‒ 600
 
 
 
 
 ‒ 763
 
 
 
 
 ‒ 590
 
 
 
 
 ‒ 526
 
 
 
 
 ‒ 331
 
 
 
 
 ‒ 220
 
 
 
 
 ‒ 3.030
 
 
 
 
 3.030
 
 
 
 
 
 
 Flexnorm
 In de begroting 2018 is de flexnorm geïntroduceerd, waarmee het inzicht in de meerjarige hardheid van de bestuurlijke afspraken is aangescherpt. De flexnorm is een percentage dat aangeeft welk aandeel van de aanlegbudgetten (inclusief investeringsruimte) naar mening van het kabinet flexibel is om bij nieuwe planvorming te betrekken. Het betreft de ruimte binnen de begroting waar nog geen definitieve oplossing is bepaald en gekozen kan worden voor een alternatieve aanwending of oplossing. Overigens geldt ook dat waar wél bestuurlijke afspraken zijn gemaakt, maar er nog geen juridische verplichtingen zijn aangegaan, de budgetten nog altijd onverminderd door de Tweede Kamer te amenderen zijn.
 In onderstaande tabel is weergegeven welke budgetten in de begroting 2021 conform hierboven geschetste flexnorm flexibel zijn om bij nieuwe planvorming te betrekken.
 
 Tabel 4 Flexibele budgetten conform flexnorm
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 onderdeel
 
 
 Omschrijving
 
 
 Budgetten t/m 2034
 x € 1 miljoen
 
 
 
 
 
 
 1.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 129
 
 
 
 
 2.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 29
 
 
 
 
 5.03
 
 
 Investeringsruimte
 
 
 867
 
 
 
 
 5.04
 
 
 Reserveringen
 
 
 2.027
 
 
 
 
 7.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 111
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 3.163
 
 
 
 
 
 Als percentage van de aanlegbudgetten (inclusief investeringsruimte)
 
 
 31%
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.
 Productartikelen
 
 
 
 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 A.
 Omschrijving van de samenhang in het beleid
 
 Het Rijk investeert in waterveiligheid om te voldoen aan de wettelijke normen van de primaire waterkeringen in beheer bij de waterschappen en het Rijk en om een bijdrage te leveren aan het beheer van de Rijkswateren. Het artikel waterveiligheid is gerelateerd aan beleidsartikel 11 (Integraal Waterbeleid) op de Begroting hoofdstuk XII.
 
 
 
 B.
 Budgettaire gevolgen van uitvoering
 
 
 Tabel 5 Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 1 Investeren in waterveiligheid (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 278.012
 
 
 
 
 906.278
 
 
 
 
 847.847
 
 
 
 
 770.463
 
 
 
 
 943.709
 
 
 
 
 532.278
 
 
 
 
 558.393
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 509.245
 
 
 
 
 439.303
 
 
 
 
 519.176
 
 
 
 
 551.759
 
 
 
 
 637.393
 
 
 
 
 571.348
 
 
 
 
 645.127
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 94%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.01 Grote projecten waterveiligheid
 
 
 
 242.861
 
 
 153.978
 
 
 123.174
 
 
 97.422
 
 
 96.424
 
 
 955
 
 
 11.726
 
 
 
 
 1.01.01 Programma HWBP-2 Waterschapsprojecten
 
 
 156.824
 
 
 127.560
 
 
 89.459
 
 
 68.421
 
 
 88.644
 
 
 447
 
 
 
 
 
 1.01.02 Programma HWBP-2 Rijksprojecten
 
 
 41.694
 
 
 10.236
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 508
 
 
 0
 
 
 11.218
 
 
 
 
 1.01.03 Ruimte voor de rivier
 
 
 29.353
 
 
 9.749
 
 
 12.189
 
 
 2.807
 
 
 6.764
 
 
 
 
 
 
 1.01.04 Maaswerken
 
 
 14.990
 
 
 6.433
 
 
 20.509
 
 
 25.177
 
 
 508
 
 
 508
 
 
 508
 
 
 
 
 
 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
 
 
 
 258.320
 
 
 267.592
 
 
 384.217
 
 
 446.097
 
 
 529.774
 
 
 561.797
 
 
 625.112
 
 
 
 
 1.02.01 Verkenningen en planuitwerkingsprogramma
 
 
 14.694
 
 
 27.361
 
 
 31.573
 
 
 28.787
 
 
 29.742
 
 
 27.074
 
 
 43.710
 
 
 
 
 
 - Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
 
 
 
 
 363
 
 
 
 
 546
 
 
 
 
 546
 
 
 
 
 427
 
 
 
 
 427
 
 
 
 
 427
 
 
 
 
 427
 
 
 
 
 
 1.02.02 Realisatieprogramma
 
 
 243.626
 
 
 240.231
 
 
 352.644
 
 
 417.310
 
 
 500.032
 
 
 534.723
 
 
 581.402
 
 
 
 
 
 1.03 Studiekosten
 
 
 
 8.064
 
 
 17.733
 
 
 11.785
 
 
 8.240
 
 
 11.195
 
 
 8.596
 
 
 8.289
 
 
 
 
 1.03.01 Studie en onderzoekskosten
 
 
 8.064
 
 
 17.733
 
 
 11.785
 
 
 8.240
 
 
 11.195
 
 
 8.596
 
 
 8.289
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 205.107
 
 
 
 
 187.507
 
 
 
 
 164.879
 
 
 
 
 154.499
 
 
 
 
 152.905
 
 
 
 
 150.767
 
 
 
 
 142.522
 
 
 
 
 
 
 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 205.107
 
 
 
 
 187.507
 
 
 
 
 164.879
 
 
 
 
 154.499
 
 
 
 
 152.905
 
 
 
 
 150.767
 
 
 
 
 142.522
 
 
 
 
 
 1.09.01 Ontvangsten waterschappen HWBP-2
 
 
 4.740
 
 
 57.523
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.09.02 Overige ontvangsten HWBP-2
 
 
 1.850
 
 
 0
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 1.09.03 Ontvangsten waterschappen HWBP
 
 
 166.088
 
 
 117.850
 
 
 160.536
 
 
 154.499
 
 
 152.905
 
 
 147.706
 
 
 142.522
 
 
 
 
 1.09.04 Overige ontvangsten HWBP
 
 
 3.258
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.09.05 Overige aanleg ontvangsten
 
 
 29.171
 
 
 12.114
 
 
 4.143
 
 
 0
 
 
 
 3.061
 
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 Met uitzondering van verkenning en planuitwerking, zijn de budgetten in 2021 juridisch verplicht op de peildatum 1 januari 2021.
 Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2034 per jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op hetzelfde detailniveau tot en met 2034 toegelicht.
 
 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 439.303
 
 
 
 
 519.176
 
 
 
 
 551.759
 
 
 
 
 637.393
 
 
 
 
 571.348
 
 
 
 
 645.127
 
 
 
 
 512.591
 
 
 
 
 492.712
 
 
 
 
 
 1.01
 
 
 Grote projecten waterveiligheid
 
 
 
 153.978
 
 
 123.174
 
 
 97.422
 
 
 96.424
 
 
 955
 
 
 11.726
 
 
 23.735
 
 
 13.051
 
 
 
 
 1.02
 
 
 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
 
 
 
 267.592
 
 
 384.217
 
 
 446.097
 
 
 529.774
 
 
 561.797
 
 
 625.112
 
 
 482.067
 
 
 472.572
 
 
 
 
 1.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 17.733
 
 
 11.785
 
 
 8.240
 
 
 11.195
 
 
 8.596
 
 
 8.289
 
 
 6.789
 
 
 7.089
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 187.507
 
 
 
 
 164.879
 
 
 
 
 154.499
 
 
 
 
 152.905
 
 
 
 
 150.767
 
 
 
 
 142.522
 
 
 
 
 154.624
 
 
 
 
 155.348
 
 
 
 
 
 1.09
 
 
 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
 
 
 
 187.507
 
 
 164.879
 
 
 154.499
 
 
 152.905
 
 
 150.767
 
 
 142.522
 
 
 154.624
 
 
 155.348
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 581.084
 
 
 
 
 507.869
 
 
 
 
 356.362
 
 
 
 
 286.437
 
 
 
 
 242.585
 
 
 
 
 320.162
 
 
 
 
 303.756
 
 
 
 
 6.967.664
 
 
 
 
 
 1.01
 
 
 Grote projecten waterveiligheid
 
 
 
 71.802
 
 
 
 
 
 8.951
 
 
 
 
 601.218
 
 
 
 
 1.02
 
 
 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
 
 
 
 502.193
 
 
 500.780
 
 
 349.273
 
 
 279.348
 
 
 226.545
 
 
 313.057
 
 
 296.907
 
 
 6.237.331
 
 
 
 
 1.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.105
 
 
 6.849
 
 
 129.115
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 155.491
 
 
 
 
 155.342
 
 
 
 
 172.276
 
 
 
 
 179.046
 
 
 
 
 180.462
 
 
 
 
 164.230
 
 
 
 
 160.588
 
 
 
 
 2.430.486
 
 
 
 
 
 1.09
 
 
 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
 
 
 
 155.491
 
 
 155.342
 
 
 172.276
 
 
 179.046
 
 
 180.462
 
 
 164.230
 
 
 160.588
 
 
 2.430.486
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Toelichting 
 
 
 1.01 Grote projecten waterveiligheid 
 
 Motivering
 Deze projecten, waaraan de Tweede Kamer de status van Groot Project heeft toegekend, dragen bij aan de waterveiligheid in Nederland. Voor meer achtergrondinformatie over programmering in 2021 (en verder) wordt verwezen naar het MIRT Overzicht 2021, de betreffende voortgangsrapportages en het Deltaprogramma 2021.
 Producten
 Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP-2) 
 Onder dit programma vallen de verbetermaatregelen die zijn voortgekomen uit de periodieke toetsing volgens de Waterwet. Uit de resultaten van de eerste (2001) en tweede (2006) toetsing op veiligheid van de primaire waterkeringen bleek dat een deel van deze keringen niet voldeed aan de wettelijke norm (Kamerstukken II, 2007–2008, 27 625 en 18 106, nr. 103).
 Vanuit het HWBP-2 worden subsidies verstrekt aan de waterschappen voor de uitvoering van de vereiste verbetermaatregelen en worden de maatregelen aan de rijkskeringen betaald. Het HWBP-2 is onderdeel van het Deltaprogramma met behoud van eigen besturing, organisatie en financiering. Met het afsluiten van het Bestuursakkoord Water (2011) dragen de waterschappen bij aan de financiering van het HWBP-2 en het HWBP. In bijlage 3 is een nadere toelichting op de financieringsafspraken ten aanzien van de Hoogwaterbeschermingsprogramma’s (HWBP-2 en HWBP) opgenomen.
 Conform de Regeling Grote Projecten ontvangt de Tweede Kamer ieder half jaar een Voortgangsrapportage: vóór 1 april 2021 Voortgangsrapportage 19 en vóór 1 oktober 2021 Voortgangsrapportage 20.
 Meetbare gegevens
 Het HWBP-2 bestaat uit 87 versterkingsprojecten, inclusief de Zwakke Schakels. Per 31 december 2019 voldoen 83 projecten aan de vigerende veiligheidsnorm. Het programma bevindt zich inmiddels in de fase dat alle projecten in realisatiefase zijn. Er zijn vier resterende projecten in uitvoering. 
 Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
 Het projectbudget van de Waterschapsprojecten is met € 18 miljoen toegenomen als gevolg van de toegekende prijsbijstelling (€ 7 miljoen), bijdragen van derden bij innovatieve projecten (€ 2 miljoen) en een technische correctie van de vorig jaar doorgevoerde verlaging voor de apparaatskosten (€ 9 miljoen). Bij de ontwerpbegroting 2020 is ten onrechte € 9 miljoen overgeheveld naar de apparaatskosten ten behoeve van het project Markermeerdijken. Deze overheveling wordt teruggedraaid. 
 
 Tabel 6 Projectoverzicht Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma; realisatie (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projectbudget
 
 
 Kasbudget
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 later
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022
 
 
 2024
 
 
 
 
 HWBP-2 Waterschapsprojecten
 
 
 2.452
 
 
 2.434
 
 
 2.020
 
 
 128
 
 
 89
 
 
 68
 
 
 89
 
 
 
 
 58
 
 
 
 
 
 
 HWBP-2 Rijksprojecten
 
 
 190
 
 
 190
 
 
 157
 
 
 9
 
 
 
 
 
 
 11
 
 
 13
 
 
 
 
 
 
 Overige projectkosten (programmabureau)
 
 
 46
 
 
 46
 
 
 34
 
 
 2
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 afrondingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma
 
 
 
 
 2.688
 
 
 
 
 2.670
 
 
 
 
 2.211
 
 
 
 
 139
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 69
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11
 
 
 
 
 78
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget (DF 1.01.01/02)
 
 
 
 
 
 
 2.211
 
 
 
 
 139
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 69
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11
 
 
 
 
 78
 
 
 
 
 
 
 
 
 Producten
 Ruimte voor de Rivier
 Op 22 januari 2019 heeft de Tweede Kamer de Groot Project Status van Ruimte voor de Rivier beëindigd. Het laatste project dat bijdraagt aan de doelstelling van de Planologische Kernbeslissing (PKB) Ruimte voor de Rivier is het project Reevesluis. Over dit project wordt gerapporteerd via het MIRT-overzicht.
 
 Tabel 7 Projectoverzicht Ruimte voor de rivier; realisatie (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 later
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 
 
 
 
 
 Project RvdR
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2019
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ruimte voor de rivier
 
 
 2.258
 
 
 2.257
 
 
 2.226
 
 
 10
 
 
 12
 
 
 3
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Realisatie
 
 
 
 
 2.258
 
 
 
 
 2.257
 
 
 
 
 2.226
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 12
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget (DF 1.01.03)
 
 
 
 
 
 
 2.226
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 12
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Producten
 Maaswerken
 Maaswerken is voortgekomen uit het Deltaplan Grote Rivieren dat na de twee hoogwaters in de Rijn en de Maas in december 1993 en januari 1995 tot stand kwam. Belangrijkste doelstelling is het verbeteren van de bescherming van inwoners van Limburg en Noord-Brabant tegen hoogwater van de Maas.
 Op 22 januari 2019 heeft de Tweede Kamer de Groot Project Status van Zandmaas en Grensmaas beëindigd. De rapportage over de voortgang en afronding van het programma vindt plaats als onderdeel van het MIRT-overzicht (overstromingskans kleiner dan 1/250e per jaar). Het prioritaire deel van dit werk is in 2020 afgerond. 
 Meetbare gegevens
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Indicator 
 
 
 
 
 Grensmaas 
 
 
 
 
 Zandmaas
 
 
 
 
 
 Hoogwaterbeschermingsprogramma 
 
 
 100% in 2017 (gerealiseerd)
 
 
 100% in 2016 
 
 
 
 
 Natuurontwikkeling
 
 
 (93%) 1.208 ha
 
 
 (100% ) 427 ha
 
 
 
 
 Grind
 
 
 ten minste 35 miljoen ton 
 
 
 
 
 
 
 Grensmaas en Zandmaas, natuurontwikkeling
 De deelprogramma’s Grensmaas en Zandmaas (fase I) dragen primair bij aan de hoogwaterveiligheidsdoelstelling. Daarnaast wordt met deze projecten natuur gerealiseerd die ten goede komt aan het Natuurnetwerk Nederland (NNN).
 De natuuropgave binnen de Zandmaas is gerealiseerd. De feitelijke oplevering en overdracht is afhankelijk van de voortgang van de delfstofwinning.
 De totale oppervlakte natuurontwikkeling in de Grensmaas is 1.208 ha. Het Ministerie van LNV neemt hiervan thans 728 ha voor haar rekening (Kamerstukken II, 2014–2015, 18 106, nr. 230). De Minister heeft in maart 2019 aan de Tweede Kamer laten weten dat eind 2018 1.125 ha van de natuurdoelstelling Grensmaas gerealiseerd is (Kamerstukken II, 2018-2019, 18 106, nr. 247).
 Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
 Grensmaas: Zoals gemeld aan de Tweede Kamer (kamerstukken II, 2018-2019, 18 106, nr. 247) is toestemming verleend om drie jaar langer grind te winnen. Hiermee wordt de mijlpaal verlengd met drie jaar tot 2027. 
 
 Tabel 8 Projectoverzicht Maaswerken; realisatie (bedragen x € 1 miljoen) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projectbudget
 
 
 Kasbudget
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 later
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 
 
 
 
 
 Project Maaswerken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Zuid-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Grensmaas
 
 
 117
 
 
 116
 
 
 84
 
 
 2
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 26
 
 
 2017/2027
 
 
 2017/2024
 
 
 
 
 Zandmaas
 
 
 401
 
 
 400
 
 
 342
 
 
 5
 
 
 20
 
 
 24
 
 
 
 
 
 10
 
 
 2020
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 Programma Realisatie
 
 
 
 
 518
 
 
 
 
 516
 
 
 
 
 426
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 36
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget (DF 1.01.04)
 
 
 
 
 
 
 426
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 36
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatregelen ter verbetering van de waterveiligheid
 De kengetallen hieronder geven informatie over de stand van zaken van maatregelen ter verbetering van de waterveiligheid onder het Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP-2), en de programma’s Ruimte voor de Rivier (RvdR) en Maaswerken. Het geeft een meerjarig inzicht in de voortgang van de maatregelen van de betreffende programma’s. De beleidsinspanningen van de Minister van IenW die onder Hoofdstuk XII (artikel 11) vallen richten zich op de regie op deze programma’s. 
 
 
 
 1.02 Overige aanlegprojecten
 Motivering
 Naast de grote projecten op het gebied van waterveiligheid zijn hieronder de overige aanlegprojecten beschreven.
 1.02.01 Verkenningen- en planuitwerkingsprogramma
 Het verkenningen- en planuitwerkingsprogramma dient om een probleem of een initiatief met maatschappelijke meerwaarde op het gebied van waterbeheer te verkennen en daarna, indien nodig, uit alternatieven de beste oplossing voor het probleem te zoeken en voor te bereiden voor de uitvoering.
 Op dit artikelonderdeel worden diverse projecten en programma’s verantwoord die zich in de MIRT-verkenningen- en planuitwerkingsfase bevinden.
 
 Tabel 9 Projectoverzicht Verkenningen- en planuitwerkingsprogramma (bedragen x € 1 miljoen) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget
 
 
 Planning
 
 
 
 
 Projectomschrijving
 
 
 Huidig
 
 
 vorig
 
 
 PB of TB
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Reservering Areaalgroei
 
 
 14
 
 
 14
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Noordwest-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 EPK Planuitwerking en verkenningenwaterveiligheid
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Zuid-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Meerkosten rivierverruiming Rijn en Maas
 
 
 127
 
 
 125
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Oost-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IJsseldelta 2e fase
 
 
 84
 
 
 83
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 afronding
 
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal programma planuitwerking en verkenning
 
 
 
 
 231
 
 
 
 
 227
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget DF 1.02.01
 
 
 
 
 231
 
 
 
 
 227
 
 
 
 
 
 
 
 
 Producten
 1.02.02 Realisatieprogramma
 Dit programma levert een bijdrage aan het voldoen aan de wettelijke normen van de primaire waterkeringen in beheer bij het Rijk en bij de waterschappen én levert een bijdrage aan het beheer van de Rijkswateren.
 Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) 
 Het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) is een alliantie tussen de waterschappen en IenW. Het programma is opgericht voor het aanpakken van de waterveiligheidsopgave die voortvloeit uit de Derde Landelijke Rapportage Toetsing primaire waterkeringen (LRT3) in 2011 en de daaropvolgende beoordelingsrondes. Het programma heeft als doel in 2050 alle primaire waterkeringen in Nederland op orde te hebben. Circa 90% van de primaire waterkeringen is in beheer bij de waterschappen. Het overige deel is vrijwel volledig in beheer bij het Rijk. Door de samenwerking binnen de alliantie wordt de beschikbare kennis en deskundigheid van de verschillende waterbeheerders optimaal benut.
 Het HWBP kent een voortrollend karakter, waarbij jaarlijks een actualisatie van het zesjarige programma plaatsvindt en er een nieuw jaar aan de programmering wordt toegevoegd. Met deze werkwijze ontstaat een adaptief programma dat flexibel in kan spelen op nieuwe ontwikkelingen. 
 De huidige HWBP opgave komt voort uit de LRT3 (2011) en de verlengde derde toetsing (LRT3+, 2013). Op basis van de nieuwe landelijke beoordelingsronde overstromingsrisico (LBO-1), die op 1 januari 2017 van start is gegaan, worden ook in het programma 2021-2026 nieuwe projecten toegevoegd.
 De prioritering van de jaarlijks uit te brengen programmering is gebaseerd op urgentie. De programmering 2021–2026 wordt gelijktijdig met deze begroting op Prinsjesdag als onderdeel van het Deltaprogramma 2021 (paragraaf 3.3) gepresenteerd.
 Het HWBP is onderdeel van het Deltaprogramma met behoud van eigen besturing, organisatie en financiering.
 Vooroeververdediging Oosterschelde en Westerschelde
 De vooroeververdediging van de dijken in het Ooster- en Westerscheldegebied worden versterkt. Het project vooroeverbestortingen is opgedeeld in verschillende clusters die verspreid over de tijd worden uitgevoerd. In 2020 is de aannemer gestart met het bestorten van de vooroevers.
 Rivierverruiming, niet zijnde Ruimte voor de Rivier 
 Langs de Maas, de Rijn, de Waal en de Lek zijn en worden projecten uitgevoerd ten behoeve van natuurontwikkeling in de uiterwaarden en om een grotere waterafvoer te kunnen opvangen, de zogeheten NURG (Nadere Uitwerking Rivieren Gebied) projecten. Het NURG-programma wordt uitgevoerd door de Ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Infrastructuur en Waterstaat. Inmiddels is het overgrote deel van de opgave gerealiseerd en hebben de beide ministeries bij de Herijking van de Ecologische Hoofdstructuur afspraken gemaakt over de verdeling van de restopgave. Hierin is afgesproken dat elk ministerie zijn nog lopende projecten afmaakt. Op dit moment lopen er nog twee IenW NURG-projecten. Voor het project Afferdense en Deestse Waarden is de oplevering voorzien eind 2020. Dit project is ook van belang voor het realiseren van de waterveiligheidsdoelstelling van de Planologisch Kernbeslissing (PKB) Ruimte voor de Rivier. Ook het project Heesselt wordt in 2020 opgeleverd.
 Overige onderzoeken en kleine projecten 
 Onderdeel van overige onderzoeken en kleine projecten is onder andere het Project Roggenplaat. Rijkswaterstaat heeft in opdracht van de ministeries IenW en LNV een zandsuppletie uitgevoerd om de negatieve effecten van de zandhonger in de Oosterschelde tegen te gaan. Het project is in de winter van 2019-2020 succesvol uitgevoerd met een omvang van 213 ha en 1,4 miljoen m3. Inmiddels is de monitoring gestart waarmee de suppletie zal worden geëvalueerd in 2025.
 Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
 De verhoging van de beschikbare bedragen voor HWBP Waterschaps-, rijks-, en overige projecten is met name als gevolg van het verlengen van de begrotingsperiode van 2033 naar 2034 en de toegekende prijscompensatie. 
 Op verzoek van de provincie Zeeland zijn twee locaties toegevoegd aan het programma Dijkversterking en herstel steenbekleding onderdeel Vooroever Verdediging van het perceel Westerschelde. Deze worden gefinancierd door de provincie Zeeland. De eindmijlpaal verschuift naar 2023 vanwege deze extra werkzaamheden en dat op deze twee extra locaties de werkzaamheden in twee fases moeten uitgevoerd in verband met zettingsrisico’s van de ondergrond. 
 
 Tabel 10 Projectoverzicht Realisatieprogramma (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projectbudget
 
 
 Kasbudget
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 later
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma HWBP
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HWBP Rijksprojecten
 
 
 640
 
 
 629
 
 
 11
 
 
 6
 
 
 9
 
 
 25
 
 
 24
 
 
 29
 
 
 46
 
 
 490
 
 
 
 
 
 
 HWBP Waterschapsprojecten
 
 
 5.880
 
 
 5.466
 
 
 680
 
 
 242
 
 
 343
 
 
 427
 
 
 413
 
 
 460
 
 
 506
 
 
 2.809
 
 
 
 
 
 
 HWBP Overige projectkosten (programmabureau)
 
 
 99
 
 
 95
 
 
 37
 
 
 9
 
 
 6
 
 
 5
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatregelen i.r.t. rivierverrruiming
 
 
 192
 
 
 192
 
 
 178
 
 
 2
 
 
 
 
 12
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 
 
 Wettelijk BeoordelingsInstrumentarium 2023
 
 
 25
 
 
 24
 
 
 10
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 4
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zandhoger Oosterschelde
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 6
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Noord-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Primaire waterkering Vlieland
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2018/2019
 
 
 2018/2019
 
 
 
 
 
 Projecten Oost-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kribverlaging Pannerdensch Kanaal
 
 
 19
 
 
 19
 
 
 4
 
 
 2
 
 
 5
 
 
 8
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 IJsseldelta 2e fase
 
 
 95
 
 
 95
 
 
 75
 
 
 11
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 Monitoring Langsdammen Waal
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Zuidwest-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige onderzoeken en kleine projecten
 
 
 1.169
 
 
 1.169
 
 
 1.167
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dijkversterking en herstel steenbekleding
 
 
 827
 
 
 826
 
 
 780
 
 
 23
 
 
 22
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2021
 
 
 
 
 Kennisprogramma Zeespiegelstijging
 
 
 7
 
 
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 afrondingen
 
 
 2
 
 
 ‒ 2
 
 
 
 ‒ 1
 
 
 2
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Realisatie
 
 
 
 
 8.971
 
 
 
 
 8.529
 
 
 
 
 2.950
 
 
 
 
 306
 
 
 
 
 398
 
 
 
 
 474
 
 
 
 
 455
 
 
 
 
 494
 
 
 
 
 557
 
 
 
 
 3.337
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget (DF 1.02.02)
 
 
 
 
 
 
 
 240
 
 
 
 
 353
 
 
 
 
 417
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 535
 
 
 
 
 581
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overprogrammering (-)
 
 
 
 
 
 
 
 ‒ 66
 
 
 
 
 ‒ 45
 
 
 
 
 ‒ 57
 
 
 
 
 45
 
 
 
 
 41
 
 
 
 
 24
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.03 Studiekosten 
 
 Motivering
 Dit betreft de studie- en onderzoekskosten voor het Deltaprogramma (MIRT-onderzoeken) en de overige studiekosten op het gebied van waterveiligheid.
 Producten
 Studie- en onderzoekskosten Deltaprogramma
 Hieronder vallen studie- en onderzoekskosten voor het Deltaprogramma (MIRT-onderzoeken). Het Deltaprogramma (DP) is een programma van maatregelen, voorzieningen, onderzoeken en ambities gericht op de korte, middellange en lange termijn waterveiligheid en zoetwatervoorziening van Nederland. Voor een nadere toelichting over deze onderzoeken wordt verwezen naar het Deltaprogramma 2021.
 
 Op dit onderdeel worden vooral de onderzoeken voor waterveiligheid verantwoord. 
 
 
 •
 Het Nationaal Watermodel is een geïntegreerde set van modellen om het waterhuishoudkundig systeem van Nederland door te rekenen. Deze is oorspronkelijk ontwikkeld voor het Deltaprogramma. Het model is gebruikt om de effecten van maatregelen op het gebied van met name waterveiligheid, maar ook zoetwatervoorziening en waterkwaliteit (chloride) te berekenen. In 2021 blijft het Deltamodel in gebruik voor het beantwoorden van vragen die bij de uitvoering van het Deltaprogramma spelen. De doorontwikkeling van het model heeft als doel de waterhuishoudkundige basis ervan ook in andere rekentoepassingen te gebruiken om zo de onderlinge vergelijkbaarheid en de betrouwbaarheid van die toepassingen te garanderen en genereert het model de waterhuishoudkundige basis voor waterkwaliteitsmodellen. 
 
 
 •
 Komende twee jaar wordt een nadere beleidsuitwerking gemaakt voor verruiming afvoercapaciteit en rivierbodemligging in het kader van de ontwikkeling van het programma Integraal Riviermanagement (IRM) en in dat kader wordt ook de voorkeursstrategie rivieren herijkt. 
 
 
 •
 Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie: De transitie naar een klimaatbestendige inrichting van Nederland in 2050 wordt ondersteund met diverse activiteiten en producten, zoals het kennisportaal, het organiseren van themabijeenkomsten, de ondersteuning van voorbeeldprojecten en het faciliteren van kennis- en leernetwerken. 
 
 
 •
 Uitvoering gebiedsagenda’s: In het programma Rijnmond Drechtsteden worden samen met de regio onderzoeken en activiteiten uitgevoerd in het kader van de Uitvoeringsagenda van de voorkeurstrategie DP Rijnmond-Drechtsteden. Daarnaast werkt het Rijk in het verlengde van Agenda IJsselmeergebied 2050 samen met regionale partners aan de acties die zijn vastgelegd in de Uitvoerings-, Kennis- en Innovatieagenda IJsselmeergebied 2021-2022.
 
 
 •
 Toetsing Regionale keringen in beheer van het Rijk: De regionale keringen in beheer van het Rijk worden door Rijkswaterstaat getoetst. De toetsing van deze regionale keringen is in 2020 afgerond. De hierop gebaseerde landelijke rapportage volgt naar verwachting in de eerste helft van 2021.
 
 
 •
 Beoordeling primaire waterkeringen: Voor de doorontwikkeling van het instrumentarium voor beoordelen en ontwerpen is een nieuw programma Beoordelings- en Ontwerpinstrumentarium (BOI) 2023 opgezet. Het programma BOI2023 bouwt voort op het WBI2017, het Ontwerp Instrumentarium (OI) 2014 en de bestaande Technische Leidraden en voegt hier nieuw ontwikkelde kennis en functionaliteit aan toe zodat het instrumentarium aansluit op de actuele kennis en de ervaringen die in de eerste beoordelingsronde (2017-2023) worden opgedaan. Instrumenten die in het programma worden ontwikkeld kunnen direct worden gebruikt voor het ontwerpen van waterkeringen. Met het BOI2023 kunnen de beheerders vanaf 2023 de volgende beoordelingsronde uitvoeren. 
 
 
 •
 Lange termijn ambitie/Kennisprogramma Waterveiligheid: het Rijk heeft een wettelijke taak (artikel 2.6 Waterwet) om zorg te dragen voor de totstandkoming en het verstrekken van technische leidraden voor het ontwerp, het beheer en het onderhoud van de primaire waterkeringen in Nederland. Hiertoe worden langjarige activiteiten (onderzoek) uitgevoerd om een solide kennisbasis te ontwikkelen. De kennis over waterveiligheid wordt hiermee op het vereiste niveau gehouden, zodat sprake is van actueel, effectief en uitvoerbaar waterveiligheidsbeleid. Dit is de lange termijn ambitie voor waterveiligheid, vormgegeven door de uitvoering van het Kennisprogramma Waterveiligheid. 
 
 
 •
 Het belang van een structurele aanpak is om hiermee de genoemde solide kennisbasis te kunnen garanderen vanuit de wettelijke taak en om hiermee zo goed mogelijk aan te sluiten bij de langjarige programmering van andere partijen, zoals de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en ook het Nationaal Kennis- en innovatieprogramma Water en Klimaat (NKWK) te benutten.
 
 
 •
 Kennisprogramma Zeespiegelstijging: Hoe de zeespiegel zich na 2050 zal ontwikkelen en welke maatregelen we wel en niet kunnen nemen is nog onvoldoende bekend. Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging focust zich op de onzekerheden en de mogelijke effecten voor korte en lange termijn van een (versnelde) zeespiegelstijging. Dit kennisprogramma is gestart in september 2019. In 2021 wordt o.a. aan de volgende onderwerpen gewerkt:
 - Verkleinen van de onzekerheden over de ontwikkelingen op Antarctica op de lange termijn;
 - In beeld brengen van de houdbaarheid en oprekbaarheid van de huidige strategie met zandsuppleties en keringen en zoetwatervoorziening scherper;
 - Verkennen van de verschillende handelingsperspectieven voor de verre toekomst, o.a. door de beschrijving en een analyse van bekende plannen en initiatieven.
 - Het in beeld brengen welke ‘no regret’ keuzes en maatregelen in het kader van de herijking in 2026 moeten worden voorgesteld om mogelijke opties voor de verre toekomst open te houden.
 - Versterken cybersecurity in de watersector: Om een meer integrale benadering van de diverse initiatieven op de cyberweerbaarheid in de Watersector te vergroten, is besloten de diverse initiatieven te bundelen in één uitvoeringsprogramma genaamd «Versterking cyberweerbaarheid in de Watersector». De diverse initiatieven waren opgenomen in het aanvullend Bestuursakkoord Water, het Kennis- en Innovatieprogramma DGWB en de specifieke afspraken met de drinkwatersector. Waar de projecten in 2020 zich nog richtten op het verkrijgen van meer inzicht in ICS/SCADA systemen en cyberrisico’s, zullen de projecten in 2021 zich meer gaan richten op de ontwikkelingen van kennis en instrumenten om gepaste controles te ontwikkelen, met als doel de cyberrisico’s beheersbaar te houden. Het uitvoeringsprogramma is in lijn met de ambities van de Nationale Cybersecurity Agenda en de daaraan gekoppelde VNAC gelden.
 
 
 
 
 1.09 Ontvangsten 
 
 Ontvangsten waterschapsprojecten
 Conform de Spoedwet (Stb. 2011, 302) dragen de waterschappen vanaf 2011 € 81 miljoen per jaar bij aan het HWBP. Deze bijdrage van de waterschappen is conform het regeerakkoord Rutte I en het Bestuursakkoord Water aangevuld tot € 131 miljoen in 2014 en tot € 181 miljoen structureel vanaf 2015 (inclusief projectgebonden aandeel, prijspeil 2010). Deze bijdrage wordt geïndexeerd op basis van de IBOI, zoals gehanteerd door het ministerie van Financiën. Vanaf 2020 en verder komt dit bedrag jaarlijks uit op ongeveer € 198 miljoen (inclusief projectgebonden aandeel).
 De middelen van de waterschappen worden eerst ingezet voor de waterschapsprojecten van het HWBP-2 en vervolgens voor de waterschapsprojecten van het HWBP. Het in 2013 door de Tweede en Eerste Kamer aangenomen wetsvoorstel Wijziging van de Waterwet (doelmatigheid en bekostiging hoogwaterbescherming) (Kamerstukken II, 2012–2013, 33 465, nr. 3) is per 1 januari 2014 in werking getreden. De wet regelt dat het Rijk en de waterschappen jaarlijks elk de helft van de bijdrage aan het HWBP betalen.
 In bijlage 3 is een overzicht opgenomen waarin nader is ingegaan op de financiering van het HWBP-2 en het HWBP.
 
 
 
 
 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
 
 
 
 A.
 Omschrijving van de samenhang in het beleid
 
 Op het gebied van zoetwatervoorziening is het beleid gericht op een duurzame zoetwatervoorziening die economisch doelmatig is. De uitvoering is gericht op het zoveel mogelijk voorkomen van tekorten. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheden en gebruikers. Het Ministerie van IenW werkt samen met deze partijen in het Deltaprogramma Zoetwater. De maatregelen die in uitvoering worden genomen staan in het Deltaplan Zoetwater.
 In periodes van ernstig watertekort (in droge zomers) wordt water verdeeld op basis van een verdringingsreeks.
 Op dit artikel worden de producten op het gebied van zoetwatervoorziening verantwoord. De waterkwaliteit maatregelen in het hoofdwatersysteem die niet verbonden zijn aan waterveiligheid en zoetwatervoorziening worden op artikel 7 van het deltafonds verantwoord.
 Dit artikel is gerelateerd aan beleidsartikel 11 (Integraal waterbeleid) op de begroting van hoofdstuk XII.
 Ambities voor zoetwater 
 Nederland heeft een unieke ligging in een delta. Water speelt niet alleen een cruciale rol in de leefbaarheid van onze omgeving, het is ook een verbindend element in onze economische positie. Zelfs in droge tijden komen via de Rijn en de Maas nog honderdduizenden liters zoetwater ons land binnen. Dit is een belangrijk concurrentievoordeel ten opzichte van landen die deze rivieren niet hebben. Nederland bezit unieke kennis en kunde op het gebied van waterbeheer en waterkwaliteit en verdient daar veel geld mee.
 Om de bijdrage van zoetwater aan onze sterke economische positie te behouden en te versterken, in harmonie met de leefomgeving, is het zaak dat er geanticipeerd wordt op toekomstige trends en ontwikkelingen. Nu al zijn er knelpunten en deze nemen toe bij klimaatverandering. De ambitie is om de rol die zoetwater in onze sterke economische positie speelt niet alleen te behouden, maar ook te versterken en ervoor te zorgen dat water blijft bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Rijk, regio en gebruikers nemen samen de verantwoordelijkheid voor een goede zoetwatervoorziening en het voorkomen van tekorten. Het Ministerie van IenW draagt financieel bij aan het uitvoeringsprogramma voor de periode 2015–2021 en investeert in het ontwikkelen van kennis en beleid ten behoeve van besluitvorming over de periode na 2021. Voor het 2e zoetwatermaatregelenpakket 2022-2027 is er € 150 miljoen gereserveerd op artikel 5 van het Deltafonds. IenW levert een belangrijke (financiële en personele) bijdrage aan het Programmabureau Zoetwater ten behoeve van de uitvoering van de Deltabeslissing Zoetwater.
 Het hoofddoel is dat Nederland weerbaar is tegen watertekorten in 2050. Deze ambitie is uitgewerkt in vijf nationale zoetwaterdoelen:
 
 
 •
 Het in stand houden en bevorderen van een gezond en evenwichtig watersysteem. 
 
 
 •
 Het beschermen van de cruciale gebruiksfuncties drinkwater (volksgezondheid), energie, kwetsbare natuur, waterkeringen en het tegengaan van klink en zetting. 
 
 
 •
 Het effectief en zuinig gebruiken van het beschikbare water. 
 
 
 •
 Het bevorderen van de concurrentiepositie van Nederland wat betreft aan water gerelateerde economie. 
 
 
 •
 Het ontwikkelen van waterkennis, -kunde en -innovatie ten behoeve van de zoetwaterdoelen. 
 
 
 Met de Deltabeslissing Zoetwater zijn een adaptieve strategie voor zoetwater en een uitvoeringsprogramma, het Deltaplan Zoetwater, beschikbaar gekomen. Het Deltaplan Zoetwater beschrijft de maatregelen die worden genomen in de periode 2016–2021. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het Deltaplan 2021 en het Nationaal Waterplan 2016–2021. 
 Van ambities naar uitvoering 
 Met de deltabeslissing Zoetwater en de daaruit volgende Zoetwaterstrategie wordt beoogd een duurzaam en economisch doelmatige zoetwatervoorziening te realiseren. Het Deltaprogramma Zoetwater kent een korte- en langetermijnstrategie. Voor de korte termijn (tot 2028) levert het Deltaprogramma de uitwerking van de afspraken over waterbeschikbaarheid, een investeringsprogramma waarin maatregelen zijn opgenomen voor het robuuster maken van het watersysteem (nationaal en regionaal) en een kennisagenda voor verdere onderbouwing en ontwikkeling van de adaptieve strategie. Voor het maken van afspraken over waterbeschikbaarheid is eerst transparantie nodig over vraag en aanbod nu en in de toekomst. Hiermee wordt helderheid gegeven over het risico op tekort aan zoetwater voor gebruikers en de inspanningen en verantwoordelijkheden die de overheid voor de zoetwatervoorziening heeft. De langetermijnstrategie voor zoetwater (na 2028) is gericht op het behouden van beleidsopties en het benutten van meekoppelkansen, gezien de onzekerheid van klimaatontwikkeling.
 Het Nationaal Waterplan 2016–2021 bevat de elementen van de Deltabeslissing Zoetwater voor het rijksbeleid. Er is een gezamenlijk (Rijk en regio) uitvoeringsprogramma, het Deltaplan Zoetwater. Dit Deltaplan gaat in op de inzet (financiële bijdrage) van Rijk en regio voor de korte en lange termijn.
 Ten behoeve van het vervolg op het 1e maatregelenpakket zoetwater (waaronder ook de maatregelen n.a.v. de droogte in 2018 vallen, waaraan ook in 2021 uitvoering wordt gegeven) is € 150 miljoen gereserveerd op artikelonderdeel 05.04. Dit betreft een reservering voor een vervolg zoetwatermaatregelpakket voor de periode 2022-2027. Deze middelen dienen om de gevolgen van langdurige droogte en lage rivierafvoer als gevolg van klimaatverandering zoveel mogelijk te beperken.
 
 
 
 B.
 Budgettaire gevolgen van uitvoering
 
 
 Tabel 11 Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 2 Investeren in zoetwatervoorziening (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 8.420
 
 
 
 
 32.549
 
 
 
 
 16.160
 
 
 
 
 22.138
 
 
 
 
 13.077
 
 
 
 
 6.353
 
 
 
 
 5.903
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 6.434
 
 
 
 
 28.073
 
 
 
 
 19.302
 
 
 
 
 28.074
 
 
 
 
 13.058
 
 
 
 
 6.353
 
 
 
 
 5.903
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
 
 
 
 4.345
 
 
 24.229
 
 
 15.202
 
 
 24.876
 
 
 9.878
 
 
 934
 
 
 934
 
 
 
 
 
 2.02.01 Verkenningen en planuitwerking zoetwatervoorziening
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2.02.02 Realisatieprogramma zoetwatervoorziening
 
 
 
 4.345
 
 
 24.229
 
 
 15.202
 
 
 24.876
 
 
 9.878
 
 
 934
 
 
 934
 
 
 
 
 
 2.03 Studiekosten
 
 
 
 2.089
 
 
 3.844
 
 
 4.100
 
 
 3.198
 
 
 3.180
 
 
 5.419
 
 
 4.969
 
 
 
 
 
 2.03.01 Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma
 
 
 
 2.089
 
 
 3.844
 
 
 4.100
 
 
 3.198
 
 
 3.180
 
 
 5.419
 
 
 4.969
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 6.893
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
 
 
 
 
 6.893
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 Met uitzondering van verkenning en planuitwerking, zijn de budgetten in 2021 juridisch verplicht op de peildatum 1 januari 2021.
 Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2034 per jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op hetzelfde detailniveau tot en met 2034 toegelicht.
 
 Tabel 12 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 28.073
 
 
 
 
 19.302
 
 
 
 
 28.074
 
 
 
 
 13.058
 
 
 
 
 6.353
 
 
 
 
 5.903
 
 
 
 
 5.256
 
 
 
 
 3.134
 
 
 
 
 
 2.02
 
 
 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
 
 
 
 24.229
 
 
 15.202
 
 
 24.876
 
 
 9.878
 
 
 934
 
 
 934
 
 
 3.056
 
 
 934
 
 
 
 
 2.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 3.844
 
 
 4.100
 
 
 3.198
 
 
 3.180
 
 
 5.419
 
 
 4.969
 
 
 2.200
 
 
 2.200
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.09
 
 
 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 934
 
 
 
 
 1.525
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 111.612
 
 
 
 
 
 2.02
 
 
 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
 
 
 
 934
 
 
 1.525
 
 
 
 
 
 
 
 82.502
 
 
 
 
 2.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 29.110
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 2.09
 
 
 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Toelichting
 
 2.01 Aanleg waterkwantiteit
 Er worden op dit artikelonderdeel nu geen projecten verantwoord.
 
 2.02 Overige waterinvesteringen Zoetwatervoorziening 
 
 Motivering 
 Het betreft projecten die de zoetwatervoorziening bevorderen en de kwaliteit waarborgen. Dit zijn maatregelen en voorzieningen van nationaal belang ter voorkoming en waar nodig beperking van waterschaarste en ook ter bescherming of verbetering van de chemische of ecologische kwaliteit van watersystemen, voor zover deze onderdeel uitmaken van opgaven op het gebied van zoetwatervoorziening.
 Producten
 Realisatieprogramma Zoetwatervoorziening
 Zoetwatermaatregelen van nationaal belang: deze maatregelen hebben als doel huidige knelpunten in de zoetwatervoorziening te verminderen en Nederland voor te bereiden op de mogelijke gevolgen van klimaatverandering. 
 Onderdeel van dit budget zijn (incidentele) subsidies en uitkeringen aan andere overheden. In de tabel budgettaire gevolgen bij dit beleidsartikel is in regel 2.02.02 realisatieprogramma zoetwatervoorziening een bedrag van € 46,1 miljoen aan subsidieverplichtingen opgenomen voor de periode 2015–2021. De bedragen hebben betrekking op de verlening van subsidies aan de volgende waterschappen: Stichtse Rijnlanden, Hollandsche Delta, Brabantse Delta, Delfland, Scheldestromen en Rivierenland. Deze maatregelen hebben als doel de huidige knelpunten in de zoetwatervoorziening te verminderen en Nederland voor te bereiden op de mogelijke gevolgen van klimaatverandering. Deze begrotingsvermelding vormt de wettelijke grondslag voor de hier bedoelde subsidieverlening(en) als bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onder c, van de Algemene Wet Bestuursrecht. 
 IenW boekt in de periode 2015–2021 ook een bedrag van in totaal € 74,5 miljoen over naar het Provincie- of Gemeentefonds voor het nemen van zoetwatermaatregelen. Deze middelen dragen ook bij aan het verminderen van huidige knelpunten in de zoetwatervoorziening en aan het opvangen van mogelijke gevolgen van klimaatverandering. Deze zoetwatermaatregelen van nationaal belang zijn opgenomen in het Deltaplan Zoetwater. 
 Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
 In 2018 is het project Kierbesluit officieel in werking getreden. Aan dit project is toegevoegd het lerend implementeren van het Kierbesluit. De komende jaren zal het Kierbesluit door middel van ‘lerend implementeren’ stapsgewijs worden ingevoerd. Daarbij wordt praktijkkennis over zoutverspreiding opgedaan en de visintrek geoptimaliseerd. Het lerend implementeren heeft een looptijd tot en met 2029.
 
 Tabel 13 Projectoverzicht realisatieprogramma (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projectbudget
 
 
 Kasbudget
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 later
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Deltaplan Zoetwater
 
 
 76
 
 
 74
 
 
 13
 
 
 16
 
 
 14
 
 
 24
 
 
 9
 
 
 
 
 
 2021
 
 
 2021
 
 
 
 
 
 Projecten Zuidwest-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Besluit Beheer Haringvlietsluizen
 
 
 83
 
 
 83
 
 
 73
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 4
 
 
 2018/2029
 
 
 2018
 
 
 
 
 Ecologische maatregelen Markermeer
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 1
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 2021/2022
 
 
 2021/2022
 
 
 
 
 
 Projecten Noordwest-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Afrondingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Realisatie
 
 
 
 
 169
 
 
 
 
 167
 
 
 
 
 87
 
 
 
 
 24
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget (DF 2.02.02)
 
 
 
 
 
 
 
 24
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verkenningen- en Planuitwerkingsprogramma
 Het verkenningen- en planuitwerkingsprogramma dient om een probleem of een initiatief met een maatschappelijke meerwaarde te verkennen en om daarna, indien nodig, uit alternatieven de beste oplossing voor het probleem te zoeken en voor te bereiden voor de uitvoering.
 Dit artikelonderdeel geeft inzicht in de stand van zaken van diverse projecten en programma’s op het gebied van zoetwatervoorziening die zich in de fasen van voorbereiding tot realisatie bevinden.
 Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
 Het budget EPK Planuitwerking en verkenningen Zoetwatervoorziening is ingezet voor de uitvoering van onderzoekwerkzaamheden inzake Zoetwatervoorziening (2.03).
 
 Tabel 14 Projectoverzicht Verkenningen- en planuitwerkingsprogramma (bedragen x € 1 miljoen) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Project
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget
 
 
 
 
 Planning
 
 
 
 
 
 
 Projectomschrijving
 
 
 
 
 Huidig
 
 
 
 
 vorig
 
 
 
 
 PB of TB
 
 
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 EPK Planuitwerking en verkenningen Zoetwatervoorziening
 
 
 0
 
 
 10
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal programma planuitwerking en verkenning
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting DF 2.02.01
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 PB is Projectbeslissing en TB is Trajectbesluit 
 
 
 2.03 Studiekosten 
 
 Motivering
 Dit betreft de studie- en onderzoekskosten voor het Deltaprogramma (MIRT-onderzoeken) en de overige studiekosten op het gebied van zoetwatervoorziening.
 Producten
 Studie- en onderzoekskosten Deltaprogramma
 
 Op dit onderdeel van de begroting staan de studie- en onderzoekskosten ten behoeve van het Deltaprogramma (MIRT-onderzoeken) die betrekking hebben op zoetwatervoorziening. 
 
 
 •
 Zoetwatervoorziening: het zorgen voor de benodigde kennis om de adaptatiepaden zoals beschreven in het Deltaprogramma voor zoetwater verder te onderbouwen en te ontwikkelen. In 2021 wordt het besluit over de voorkeursmaatregelen genomen, mede op basis van de in beeld gebrachte hydrologische en economische effecten
 
 
 •
 IJsselmeergebied: Om beter in te kunnen spelen op meteorologische omstandigheden en de behoefte aan zoetwater, is het peilbesluit van het IJsselmeergebied geactualiseerd. Er wordt gestreefd naar een flexibel peilbeheer en flexibele inrichting van het watersysteem. De effecten van het flexibele peilbeheer worden gemonitord en geëvalueerd en indien nodig wordt het beheerprotocol daarop aangepast. In relatie tot mogelijke nadelige effecten zijn afspraken gemaakt over te treffen maatregelen. De provincie Fryslân werkt aan de voorbereiding van projectbeslissingen voor een vijftal deelgebieden langs de Friese IJsselmeerkust waarin het gaat om het koppelen van maatregelen die de Friese IJsselmeerkust robuuster te maken aan regionaal gefinancierde maatregelen gericht op recreatie en natuur- en landschapsbeleving. Uiterlijk in 2024 zullen de maatregelen zijn uitgevoerd.
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 A.
 Omschrijving van de samenhang in het beleid
 
 Op dit artikel worden de producten op het gebied van instandhouding verantwoord. Dit betreft het watermanagement, het regulier beheer en onderhoud en vervanging en renovatie. Doel hierbij is het duurzaam op orde houden van het watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten, zodat Nederland droge voeten heeft. 
 Dit artikel is gerelateerd aan beleidsartikel 11 Integraal Waterbeleid op de Begroting hoofdstuk XII.
 
 
 
 B.
 Budgettaire gevolgen van uitvoering
 
 
 Tabel 15 Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 3 Beheer, onderhoud en vervanging (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 179.822
 
 
 
 
 148.232
 
 
 
 
 146.299
 
 
 
 
 141.644
 
 
 
 
 166.191
 
 
 
 
 195.931
 
 
 
 
 252.293
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 194.722
 
 
 
 
 150.379
 
 
 
 
 154.524
 
 
 
 
 145.728
 
 
 
 
 167.997
 
 
 
 
 195.101
 
 
 
 
 253.233
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.01 Watermanagement
 
 
 
 7.411
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.484
 
 
 7.484
 
 
 
 
 3.01.01 Watermanagement
 
 
 7.411
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.484
 
 
 7.484
 
 
 
 
 
 - Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
 
 
 
 
 7.411
 
 
 
 
 7.458
 
 
 
 
 7.458
 
 
 
 
 7.458
 
 
 
 
 7.458
 
 
 
 
 7.484
 
 
 
 
 7.484
 
 
 
 
 
 
 3.02 Beheer onderhoud en vervanging
 
 
 
 187.311
 
 
 142.921
 
 
 147.066
 
 
 138.270
 
 
 160.539
 
 
 187.617
 
 
 245.749
 
 
 
 
 3.02.01 Waterveiligheid
 
 
 135.784
 
 
 91.741
 
 
 110.524
 
 
 105.925
 
 
 126.612
 
 
 118.682
 
 
 168.802
 
 
 
 
 
 - Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
 
 
 
 
 135.784
 
 
 
 
 91.741
 
 
 
 
 110.524
 
 
 
 
 105.925
 
 
 
 
 126.612
 
 
 
 
 118.682
 
 
 
 
 168.802
 
 
 
 
 
 3.02.02 Zoetwatervoorziening
 
 
 27.744
 
 
 28.859
 
 
 18.962
 
 
 18.530
 
 
 18.696
 
 
 18.578
 
 
 18.578
 
 
 
 
 
 - Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
 
 
 
 
 27.744
 
 
 
 
 28.859
 
 
 
 
 18.962
 
 
 
 
 18.530
 
 
 
 
 18.696
 
 
 
 
 18.578
 
 
 
 
 18.578
 
 
 
 
 
 
 3.02.03 Vervanging
 
 
 
 23.783
 
 
 22.321
 
 
 17.580
 
 
 13.815
 
 
 15.231
 
 
 50.357
 
 
 58.369
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2034 per jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op ditzelfde detailniveau tot en met 2034 toegelicht.
 
 Tabel 16 Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 150.379
 
 
 
 
 154.524
 
 
 
 
 145.728
 
 
 
 
 167.997
 
 
 
 
 195.101
 
 
 
 
 253.233
 
 
 
 
 169.145
 
 
 
 
 172.025
 
 
 
 
 
 3.01
 
 
 Watermanagement
 
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.484
 
 
 7.484
 
 
 7.484
 
 
 7.695
 
 
 
 
 3.02
 
 
 Beheer onderhoud en vervanging
 
 
 
 142.921
 
 
 147.066
 
 
 138.270
 
 
 160.539
 
 
 187.617
 
 
 245.749
 
 
 161.661
 
 
 164.330
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 213.519
 
 
 
 
 207.826
 
 
 
 
 187.049
 
 
 
 
 306.253
 
 
 
 
 296.350
 
 
 
 
 240.332
 
 
 
 
 233.857
 
 
 
 
 3.093.318
 
 
 
 
 
 3.01
 
 
 Watermanagement
 
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 110.897
 
 
 
 
 3.02
 
 
 Beheer onderhoud en vervanging
 
 
 
 206.245
 
 
 200.552
 
 
 179.775
 
 
 298.979
 
 
 289.076
 
 
 233.058
 
 
 226.583
 
 
 2.982.421
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Toelichting 
 
 
 3.01 Watermanagement 
 
 Motivering
 
 Met Watermanagement streeft IenW naar:
 
 
 •
 Het goed voorbereid zijn op crisissituaties door te zorgen voor een robuuste informatievoorziening; 
 
 
 •
 Het reguleren van de hoeveelheid water in het hoofdwatersysteem onder normale omstandigheden en bij zowel (extreem) hoogwater als laagwater; 
 
 
 •
 Een duurzaam watersysteem, met zowel een goede chemische als ecologische kwaliteit, dat voorziet in de beschikbaarheid van voldoende water van goede kwaliteit voor de gebruiker. 
 
 
 
 Producten
 
 Binnen het watermanagement worden de volgende activiteiten uitgevoerd:
 
 
 •
 Monitoring waterstanden, waterkwaliteit en informatievoorziening; 
 
 
 •
 Crisisbeheersing en -preventie; 
 
 
 •
 Regulering gebruik door vergunningverlening en handhaving; 
 
 
 •
 Het nakomen van bestuurlijke afspraken waterverdeling en gebruik (onder andere in waterakkoorden); 
 
 
 •
 Regulering waterverdeling (operationele modellen actualiseren en toepassen, bediening (stormvloed)keringen, stuwen, gemalen en spuien). 
 
 
 
 De activiteiten die door RWS centraal worden uitgevoerd, worden gefinancierd uit de budgetten voor netwerkgebonden kosten. Deze staan op artikel 5. 
 
 De doelstellingen voor het waterkwantiteitsbeheer van de Rijkswateren zijn:
 
 
 •
 Het op orde brengen en houden van de samenhang tussen het regionaal- en het hoofdwatersysteem, zodat zowel wateroverlast als watertekort wordt bestreden; 
 
 
 •
 Het kunnen beschikken over voldoende water in de Rijkswateren, zodat kan worden voldaan aan de behoeften die voortvloeien uit de gebruiksfuncties. 
 
 
 
 Daarnaast is zorg gedragen voor een adequate informatievoorziening over de reguliere waterkwantiteit en waterkwaliteit. Dit houdt de vergaring en beschikbaarstelling in van interne en externe informatie over het watersysteem. Het gaat daarbij om de dagelijkse informatie voor de verschillende gebruikers (waaronder scheepvaart, drinkwaterbedrijven, zwemwaterkwaliteit/provincies en recreatie) en om berichtgeving bij uitzonderlijke situaties over hoog- en laagwater, naderende stormvloeden, verontreinigingen en ijsvorming. 
 Meetbare gegevens
 Omvang areaal 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Areaaleenheid
 
 
 Omvang
 
 
 
 
 Budget 2021 (x € 1mln)
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 
 
 
 Watermanagement
 
 
 km2 water
 
 
 90.191
 
 
 90.191
 
 
 90.196
 
 
 7,458 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 In 2021 wordt een toename van het wateroppervlak voorzien door met name de realisatie van nevengeulen bij de tweede tranche KRW-maatregelen. 
 Indicatoren Watermanagement 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Indicator
 
 
 Realisatie 2019
 
 
 Streefwaarde 2019
 
 
 Streefwaarde 2020
 
 
 Streefwaarde 2021
 
 
 
 
 RWS verstrekt informatie binnen afgesproken termijn en van voldoende kwaliteit bij maatschappelijk vitale processen. (1)
 
 
 99 %
 
 
 95 %
 
 
 95 %
 
 
 95%
 
 
 
 
 Waterhuishouding op orde in alle peilgereguleerde rijkswateren (2)
 
 
 75 %
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 De indicatoren voor de uitvoering van de RWS-taken op het gebied van watermanagement zijn geënt op het leveren van snelle en betrouwbare informatie en op het handhaven van de afgesproken peilen. 
 Ad 1. 
 Deze indicator betreft de informatievoorziening voor maatschappelijk vitale processen ten tijde van hoogwater, laagwater, ijsgang of calamiteuze lozingen. RWS verstrekt dan informatie binnen afgesproken termijn en van voldoende kwaliteit over ijsberichtgeving, berichtgeving over hoogwater, laagwater, stormvloed en berichten over verontreinigingen. 
 Ad 2. 
 In het kader van de meerjarige prestatieafspraken (2018 ‒ 2021) over het Beheer en Onderhoud, is gekozen voor een indicator die beter aansluit bij de beleidsdoelstellingen voor de waterhuishouding van het Hoofdwatersysteem. Hierbij wordt gemonitord op alle peilgereguleerde rijkswateren en in alle jaargetijden. Naast het reguliere peilbeheer toont deze indicator ook in hoeverre wateroverlast en -tekorten met de infrastructuur voorkomen kunnen worden en de verzilting bestreden wordt. 
 De streefwaarde voor de indicator Waterhuishouding op orde is 100%. De functievervulling van de vier onderliggende deelfuncties wordt op basis van de prestatieafspraken gewogen per watersysteem (netwerkschakel) meegenomen in de berekening van de totaalscore. 
 
 De vier onderliggende deelfuncties zijn;
 
 
 –
 Peilhandhaving Kanalen en meren; geeft aan of voldaan is aan de peilen zoals afgesproken in Waterakkoorden en Peilbesluiten,
 
 
 –
 Hoogwaterbeheersing Kanalen; geeft aan of de objecten voor het verwerken van hoogwater binnen de afgesproken termijn beschikbaar waren in tijdsvensters met groot waterbezwaar,
 
 
 –
 Wateraanvoer bij droogte; geeft aan of de infrastructuur voor de wateraanvoer (o.a. stuwen, spuien, sifons en gemalen) beschikbaar was in de tijdvensters met droogte,
 
 
 –
 Verziltingsbestrijding; geeft aan of voldaan is aan de chloridegehaltes zoals afgesproken in Waterakkoorden. 
 
 
 
 De indicator scoort lager dan 100% zodra overlast ontstaat door het onvoldoende realiseren van afspraken die zijn vastgelegd in Waterakkoorden en Peilbesluiten. Vanwege de knelpunten die de droogteproblematiek zichtbaar heeft gemaakt, voldeed de deelfunctie 'Wateraanvoer‘ niet aan de norm en scoorde de totale indicator Waterhuishouding op orde 75% in 2019. De waterschappen en Rijkswaterstaat monitoren de huidige droogtesituatie nauwlettend en nemen waar nodig preventieve maatregelen, waaronder het eerder opzetten van waterpeilen en het langer vasthouden van water. In zoutgevoelige systemen zoals het IJsselmeer en het Noordzeekanaal/Amsterdam-Rijnkanaal wordt conform afspraken die voortvloeien uit de Beleidstafel Droogte extra gemonitord op zoutindringing. Samen met Waterschappen en Provincies onderzoekt Rijkswaterstaat in het kader van Slim Watermanagement hoe we de bestaande waterinfrastructuur zo optimaal mogelijk kunnen benutten om wateroverlast en schade te voorkomen. Bijvoorbeeld door water in periodes van droogte bovenstrooms extra te bufferen en ervoor te zorgen dat de informatievoorziening betrouwbaar, volledig en beschikbaar is voor alle waterbeheerders, ook onder extreem droge of natte omstandigheden.
 
 3.02 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 Motivering
 Het beheer en onderhoud omvat waterveiligheid (bescherming tegen overstromen door hoogwater) en de zoetwatervoorziening. Het is gericht op het zodanig in conditie houden van het hoofdwatersysteem dat de primaire functie voor zowel waterveiligheid als voor de zoetwatervoorziening wordt vervuld. 
 Producten
 De activiteiten die door RWS centraal worden uitgevoerd, worden gefinancierd uit de budgetten voor netwerkgebonden kosten. Deze staan op artikel 5. 
 
 3.02.01 Waterveiligheid 
 
 
 Binnen waterveiligheid wordt onderscheid gemaakt tussen:
 
 
 •
 Kustlijnhandhaving (conform de herziene basiskustlijn 2017).
 
 
 •
 Beheer en onderhoud Rijkswaterkeringen en stormvloedkeringen (conform de Waterwet). 
 
 
 •
 Beheer en onderhoud uiterwaarden. 
 
 
 
 RWS heeft de wettelijke zorg voor de primaire waterkeringen en de stormvloedkeringen, die in beheer zijn bij het Rijk, en voor de handhaving van de basiskustlijn. De handhaving van de basiskustlijn gaat afslag van strand en duinen tegen (veiligheid) en houdt Nederland (het strand) op zijn plaats. Het zijn voornamelijk de waterschappen die de primaire waterkeringen (dijken en duinen) beheren, ook die langs de Nederlandse kustlijn. Het areaal betreft alleen het areaal dat in beheer is bij RWS. 
 ad 1. Kustlijnhandhaving
 Het handhaven van de kustlijn wordt gerealiseerd door het suppleren van zand op het strand of in de vooroever (onder water). Het Nederlandse kustsysteem kent een continu tekort aan zand mede als gevolg van de zeespiegelstijging. Vanaf 2001 wordt ook extra zand in het kustfundament gesuppleerd om de zandverliezen deels te compenseren. Daarnaast zijn lokale maatregelen zoals onderhoud van dammen en strandhoofden van belang, om structurele kusterosie te bestrijden. 
 
 ad 2. Beheer en Onderhoud Rijkswaterkeringen en stormvloedkeringen
 
 • Rijkswaterkeringen
 RWS beheert en onderhoudt 198 kilometer primaire waterkeringen. Er wordt vast onderhoud uitgevoerd, bijvoorbeeld het maaien van dijken. Daarnaast wordt variabel onderhoud gepleegd. Dat betekent dat de waterkeringen periodiek worden geïnspecteerd en dat zo nodig tekortkomingen worden verholpen. 
 Primaire waterkeringen zijn waterkeringen die onder de Waterwet vallen omdat ze bescherming bieden tegen het buitenwater. Het gaat met name om enkele zeedijken op de Waddeneilanden, de Afsluitdijk, de Houtribdijk, de dijk van Marken en dammen in Zeeland en Zuid-Holland. In 2011 is de derde landelijke toetsing van primaire waterkeringen afgerond. Keringen die bij deze inspectie zijn afgekeurd worden meegenomen in het kader van het HWBP. Naast deze primaire waterkeringen beheert en onderhoudt RWS ook 646 kilometer niet-primaire waterkeringen (dijken en duinen) meestal aangeduid als regionale keringen. Deze hoeven geen bescherming te bieden tegen het buitenwater. De normen voor deze regionale keringen in beheer bij het Rijk zijn in 2015 door de Minister vastgesteld na afstemming met de provincies. 
 • Stormvloedkeringen
 Om ons land tegen de zee te beveiligen is een aantal stormvloedkeringen aangelegd, die bij hoogwater gesloten kunnen worden. Deze stormvloedkeringen zijn ook primaire waterkeringen die vallen onder de Waterwet. Het Rijk heeft sinds 2018 zes stormvloedkeringen in beheer: de Oosterscheldekering, de Maeslantkering, de Hartelkering, de Hollandsche IJsselkering, de stormvloedkering Ramspol en de Haringvlietsluizen. 
 Het onderhoud aan de keringen betreft voornamelijk het conserveren van schuiven en overige constructiedelen, het onderhoud aan werktuigbouwkundige en elektronische onderdelen en het onderhoud aan het besturingssysteem. Naast deze onderhoudsactiviteiten vindt de bediening van deze objecten plaats en worden periodiek inspecties uitgevoerd. 
 
 ad 3. Beheer en Onderhoud uiterwaarden
 
 Het Rijk beheert 5.351 hectare aan uiterwaarden. Het beheer en onderhoud is gericht op het op orde houden van de vegetatie in de uiterwaarden teneinde hoogwater effectief te kunnen afvoeren. 
 
 3.02.02 Zoetwatervoorziening 
 
 
 Onder dit programma vallen alle activiteiten die noodzakelijk zijn om het hoofdwatersysteem zodanig te onderhouden dat de beoogde functies voor waterverdeling volgens de vigerende regelgeving en waterakkoorden kunnen worden vervuld. De beoogde functies voor waterverdeling zijn opgenomen in het Beheer- en Ontwikkelplan voor de Rijkswateren (BPRW). Dit betreft onder meer het beheer en onderhoud voor:
 
 
 1.
 Waterverdeling en peilbeheer;
 
 
 2.
 Stuwende en spuiende kunstwerken;
 
 
 3.
 Natuurvriendelijke oevers, implementatie KRW, implementatie Waterwet en Natura 2000. 
 
 
 
 Onder zoetwatervoorziening valt ook de uitwerking van respectievelijk «Anders omgaan met water; Waterbeleid voor de 21e eeuw (WB21) en de maatregelen in het kader van Natura-2000. Natura-2000 streeft naar het beschermen van gezonde watersystemen die een duurzaam gebruik mogelijk maken. Uitgaven voor de KRW in het hoofdwatersysteem worden verantwoord op artikel 7 Waterkwaliteit. 
 Binnen het Deltaprogramma Zoetwater worden de functies voor waterverdeling onder de loep genomen via de uitwerking van het instrument waterbeschikbaarheid. Het generen van indicatoren om de waterbeschikbaarheid voor de gebruiksfuncties inzichtelijk te maken is onderdeel van het plan van aanpak voor uitwerking van de waterbeschikbaarheid. De functies voor waterverdeling en de daaraan gekoppelde activiteiten worden in beeld gebracht en waar mogelijk geoptimaliseerd. Waar relevant zullen resultaten hiervan hun doorwerking krijgen in volgende begrotingen. 
 
 Meetbare gegevens
 
 Beheer en Onderhoud 
 In onderstaande figuur is een verdeling gegeven van de beheer- en onderhoudskosten voor kunstwerken, dijken, dammen, duinen, stormvloedkeringen, kustfundament en oevers. Deze percentages zijn gebaseerd op een meerjarig gemiddelde. 
 
 
 
 
 Waterveiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang Areaal
 
 
 Eenheid
 
 
 Realisatie
 omvang 2019
 
 
 Prognose
 omvang 2020
 
 
 Prognose
 omvang 2021
 
 
 Budget 2021
 (x € 1mln)
 
 
 
 
 Kustlijn
 
 
 km
 
 
 293
 
 
 293
 
 
 293
 
 
 45,1
 
 
 
 
 Stormvloedkeringen
 
 
 stuks
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 42,3
 
 
 
 
 Dammen, dijken en duinen, uiterwaarden w.o.:
 
 
 
 
 
 
 23,1
 
 
 
 
 
 – Dijken, dammen en duinen, primaire waterkeringen 
 
 
 
 km
 
 
 198
 
 
 198
 
 
 198
 
 
 
 
 
 
 – Niet-primaire waterkeringen/duinen 
 
 
 
 km
 
 
 646
 
 
 625
 
 
 625
 
 
 
 
 
 
 – Uiterwaarden in beheer Rijk 
 
 
 
 ha
 
 
 5.351
 
 
 5.351
 
 
 5.305
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 110,5
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 In 2021 wordt voor de uiterwaarden een afname voorzien door met name de realisatie van nevengeulen bij de tweede tranche KRW-maatregelen. Voor de overige indicatoren worden geen veranderingen voorzien. 
 
 3.02 Beheer, onderhoud en vervanging 
 
 Meetbare gegevens
 Beheer en Onderhoud 
 Indicatoren BenO Waterveiligheid 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Indicator
 
 
 Realisatie 2019
 
 
 Streefwaarde 
 2019
 
 
 Streefwaarde 2020
 
 
 Streefwaarde 2021
 
 
 
 
 De basiskustlijn is voldoende op zijn plaats gebleven (minstens 90% van de meetlocaties ligt zeewaarts van de afgesproken kustlijn).
 
 
 92 %
 
 
 90 %
 
 
 90 %
 
 
 90%
 
 
 
 
 De zes stormvloedkeringen zijn tijdens het stormseizoen steeds beschikbaar om hoogwater te keren en voldoen aan de veiligheidsnormen uit de Waterwet. De Indicator is het percentage van het aantal stormvloedkeringen dat voldoet aan de afgesproken faalkanseis of het beschermingsniveau.
 
 
 83 %
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 
 •
 De eerste indicator geeft aan of de basiskustlijn niet verder landinwaarts is verschoven dan in 1990 is afgesproken (en in 2001 is herijkt). Kleine verschuivingen zijn normaal en toegestaan, en worden door middel van het programma voor kustsuppletie gecorrigeerd. 
 
 
 •
 De tweede indicator is erop gericht dat de zes stormvloedkeringen te allen tijde (in het stormseizoen) voldoen aan de afgesproken eis voor de faalkans of het afgesproken beschermingsniveau van het achterland.
 
 
 
 Faalkans van de zes stormvloedkeringen in beheer bij Rijkswaterstaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stormvloedkeringen
 
 
 
 
 Faal- of overschrijdingskans
 
 
 
 
 Streef
 waarde 
 
 
 
 
 Norm waterwet*
 
 
 
 
 
 Maeslantkering (*)
 
 
 faalkans bij sluiten
 
 
 1:100
 
 
 1:100
 
 
 
 
 Hartelkering 
 
 
 faalkans bij sluiten
 
 
 1:10
 
 
 1:10
 
 
 
 
 Hollandsche IJsselkering 
 
 
 faalkans bij sluiten
 
 
 1:200 
 
 
 1:200
 
 
 
 
 Ramspolkering 
 
 
 faalkans bij sluiten
 
 
 1:100
 
 
 1:100
 
 
 
 
 Oosterscheldekering
 
 
 Beschermingsniveau in jaren
 
 
 1:10.000 
 
 
 1:10.000
 
 
 
 
 Haringvlietsluizen 
 
 
 Beschermingsniveau in jaren
 
 
 1:1.000 
 
 
 1:1.000
 
 
 
 
 
 *
 Moet uiterlijk 2050 zijn gerealiseerd
 
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 
 De faalkanseisen voor de stormvloedkeringen worden op basis van de normering van de achterliggende waterkeringen vastgesteld. Bepalend daarvoor zijn de beschermingsniveaus van de achterliggende dijkringen, ook wel aangeduid als het «achterland». Gegeven de veiligheidseis aan het achterland, en de hoogte en sterkte van de waterkerende objecten die het achterland beschermen kan afgeleid worden welke aanvullende veiligheid, in termen van waterstandsverlaging, de keringen moeten borgen. Deze waterhuishoudkundige samenhang resulteert uiteindelijk in verschillende faalkanseisen per kering.
 
 
 •
 Voor stormvloedkeringen met maximaal twee kerende deuren of balgen, kan het effect op de waterveiligheid van het achterland direct worden doorvertaald naar de prestatie-eis. Dit geldt voor de Ramspol kering, de Maeslantkering, de Hartelkering en de Hollandsche IJsselkering. De Maeslantkering mag bijvoorbeeld bij honderd sluitvragen één keer falen (1 : 100).
 
 
 •
 De methodiek van faalkansberekening is bij de Oosterscheldekering en Haringvlietsluizen afwijkend van de andere stormvloedkeringen vanwege de constructie met 62 resp. 17 schuiven. Bij deze keringen is het van belang dat de combinatie wordt gemaakt van de verschillende faalscenario’s (partieel falen) en het gecombineerde effect daarvan op de waterveiligheid van het achterland. De kans wordt uitgedrukt in jaren (Bijvoorbeeld 1: 10.000 jaar).
 
 
 
 Per 1 januari 2017 is in het kader van de nieuwe Waterwet de nieuwe veiligheidsnormering ingevoerd. Deze normering gaat uit van een overstromingsrisico-benadering, waarbij niet alleen wordt gekeken naar de kans op een overstroming, maar ook naar de gevolgen ervan. Met deze nieuwe normering krijgt iedereen in Nederland dezelfde bescherming (‘basisbescherming’) tegen overstromingen. Dit moet uiterlijk 2050 zijn gerealiseerd. 
 
 Ad 1.Zoals gemeld aan de Tweede Kamer kan bij de Maeslantkering de betrouwbaarheid van de besturingssoftware, die in 2013 is vervangen, nog niet kwantitatief worden aangetoond (kamerstukken II, vergaderjaar 2018-2019, 35000 J, nr. 34). Naar verwachting kan per 1 oktober 2021 een faalkans worden afgegeven.
 
 Jaarlijkse hoeveelheden zandsuppleties en percentages raaien waarin de basiskustlijn is overschreden.
 
 
 
 
 
 Toelichting Basiskustlijn op orde:
 
 Het aantal raaien waarin de basiskustlijn wordt overschreden mag maximaal 10% zijn. De geel/blauwe balken in onderstaande figuur geven de over de afgelopen jaren gerealiseerde suppleties en de prognose voor 2020 en 2021 weer. 
 Suppleren voor kustlijnzorg
 Om de basiskustlijn en het kustfundament te kunnen handhaven, wordt een zandsuppletieprogramma opgesteld en worden meerjarige contracten afgesloten. Het suppletieprogramma wordt jaarlijks geactualiseerd aan de hand van de laatste kustmetingen. De inhoud en omvang van dit programma kan jaarlijks variëren naargelang de specifieke behoefte en budgettaire mogelijkheden. Binnen het contract hebben de aannemers de vrijheid om de suppletiewerkzaamheden over meerdere jaren te spreiden.
 
 Prognose kustsuppleties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prognose in miljoen m
 
 3
 
 
 
 
 
 Prognose in miljoen m
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 2016–2019 (incl. uitloop 2020)
 
 
 2020 ‒ 2023 (incl. uitloop 2024)
 
 
 
 
 Handhaven basiskustlijn en kustfundament
 
 
 29,6 (exclusief pilotsuppletie Amelander Zeegat en suppletie Hondsbossche Duinen)
 
 
 48
 
 
 
 
 
 
 Toelichting: 
 
 Programma 2016 ‒ 2019
 Het suppletieprogramma 2016-2019 is jaarlijks geactualiseerd. In 2018 heeft de laatste actualisatie plaatsgevonden. Vanwege de tijdelijke lagere zandbehoefte in de periode 2016-2019, zal Rijkswaterstaat ongeveer 29,57 miljoen m3 suppleren in het suppletieprogramma 2016-2019 (gemiddeld circa 7 miljoen m3 per jaar). Deze hoeveelheid is exclusief de pilotsuppletie van 5 miljoen m3 in het Amelander Zeegat (vanuit Kustgenese 2.0) en de suppletie Hondsbossche Duinen (0,85 miljoen m3). De laatste twee suppleties van dit programma gaan in de periode 2020-2021 in uitvoering en worden aanbesteed met suppleties uit het programma 2020-2023.
 Programma 2020-2023
 Het programma Kustlijnzorg is een doorlopend programma. In 2019 is het suppletieprogramma 2020-2023 (met uitloop naar 2024) vastgesteld en dit programma wordt vervolgens jaarlijks geactualiseerd. Het uitgangspunt is een volume van 48 miljoen m3 (gemiddeld 12 per jaar). 
 Door de juridische onduidelijkheid die ontstond na de Programmatisch Aanpak Stikstof (PAS)- uitspraak van de Raad van State was het aanbesteden van kustlijnzorgsuppleties tijdelijk vertraagd. De afgelopen periode is er gekeken naar de effecten van de uitspraak op alle Rijkswaterstaatsprojecten, waaronder kustlijnzorg. Omdat kustlijnzorg terugkomende werkzaamheden zijn, valt deze onder regulier beheer- en onderhoudswerk. Dat houdt in dat de aanbestedingen voor nieuwe kustsuppleties weer opgestart zijn.
 
 Zoetwatervoorziening 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Areaal Zoetwatervoorziening
 
 
 Eenheid
 
 
 Omvang 2021
 
 
 Budget 2021
 (x € 1 mln)
 
 
 
 
 Binnenwateren en daarin gelegen kunstwerken (spui- en uitwateringskolken, stuwen en gemalen)1Het areaal binnenwateren omvat alle door RWS beheerde wateren (onder meer rivieren, kanalen en IJsselmeer), exclusief de Noordzee, water in Caribisch Nederland, de Waddenzee en de Westerschelde.
 
 
 km2
 
 
 3.053
 
 
 
 
 
 Aantal kunstwerken
 
 
 stuks
 
 
 116
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 18,962
 
 
 
 
 
 Toelichting:
 In 2021 wordt voor de binnenwateren een toename voorzien door met name de realisatie van nevengeulen bij de tweede tranche KRW-maatregelen. Voor het aantal kunstwerken zijn in 2021 geen veranderingen voorzien. 
 
 3.02.03 Vervanging 
 
 Motivering
 Het zodanig in conditie houden van het hoofdwatersysteem dat de primaire functie voor zowel waterveiligheid als zoetwatervoorziening vervuld kan worden. 
 Producten
 De waterveiligheid en beschikbaarheid moet in stand worden gehouden tegen de achtergrond van een beperkte technische levensduur van kunstwerken. Het einde van de levensduur kan ontstaan door de ouderdom van het kunstwerk of door intensiever gebruik dan bij het ontwerp is voorzien. Door de intensieve aanleg in de eerste helft en met name ook vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw valt te verwachten dat deze problematiek geleidelijk zal toenemen. 
 Vervangingen en renovaties van kunstwerken worden ondergebracht binnen het programma Vervanging en Renovatie. De scope van het programma omvat alle kunstwerken waar zich binnen de duur van het programma een levensduurproblematiek voordoet met mogelijke ernstige gevolgen voor de veiligheid en beschikbaarheid. De projecten in het programma verlengen de levensduur van de kunstwerken zodat de veiligheid en de beschikbaarheid van de bestaande infrastructuur in stand wordt gehouden.
 Meetbare gegevens
 Het budget dat op dit artikelonderdeel in de huidige begrotingsperiode is opgenomen, is bestemd voor de werkzaamheden ten behoeve van de stuwen Nederrijn/Lek en het landelijk meetnet water.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Water
 
 
 
 
 Project
 
 
 
 
 Gereed
 
 
 
 
 
 Nederrijn /Lek 
 
 
 Renovatie stuwensemble in Nederrijn en Lek
 
 
 2021
 
 
 
 
 Landelijk Meetnet water
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 
 
 
 A.
 Omschrijving van de samenhang in het beleid
 
 De Waterwet voorziet in een zogenoemde experimenteerbepaling die het mogelijk maakt om uit het Deltafonds uitgaven te doen voor maatregelen en voorzieningen op andere beleidsterreinen zoals natuur, milieu of economische ontwikkeling. Voorwaarde is wel dat deze maatregelen samenhangen met maatregelen ten behoeve van waterveiligheid of zoetwatervoorziening en dat er sprake is van additionele financiering in de vorm van het toevoegen van extra middelen aan het fonds afkomstig van andere begrotingen van het Rijk of derden.
 
 
 
 B.
 Budgettaire gevolgen van uitvoering
 
 
 Tabel 17 Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 4 Experimenteren cf art. III Deltawet (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 21.159
 
 
 
 
 41.936
 
 
 
 
 29.166
 
 
 
 
 28.404
 
 
 
 
 27.376
 
 
 
 
 2.112
 
 
 
 
 1.178
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 20.920
 
 
 
 
 20.627
 
 
 
 
 42.699
 
 
 
 
 42.564
 
 
 
 
 227.913
 
 
 
 
 60.886
 
 
 
 
 58.730
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.02 GIV/PPS
 
 
 
 20.920
 
 
 20.627
 
 
 42.699
 
 
 42.564
 
 
 227.913
 
 
 60.886
 
 
 58.730
 
 
 
 
 4.02.01 GIV/PPS
 
 
 20.920
 
 
 20.627
 
 
 42.699
 
 
 42.564
 
 
 227.913
 
 
 60.886
 
 
 58.730
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2034 per jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op ditzelfde detailniveau tot en met 2034 toegelicht.
 
 Tabel 18 Artikel 4 Experimenteren cf art. III Deltawet (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 20.627
 
 
 
 
 42.699
 
 
 
 
 42.564
 
 
 
 
 227.913
 
 
 
 
 60.886
 
 
 
 
 58.730
 
 
 
 
 57.880
 
 
 
 
 57.043
 
 
 
 
 
 4.02
 
 
 GIV/PPS
 
 
 
 20.627
 
 
 42.699
 
 
 42.564
 
 
 227.913
 
 
 60.886
 
 
 58.730
 
 
 57.880
 
 
 57.043
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 56.391
 
 
 
 
 55.590
 
 
 
 
 54.802
 
 
 
 
 54.028
 
 
 
 
 53.873
 
 
 
 
 53.495
 
 
 
 
 53.767
 
 
 
 
 950.288
 
 
 
 
 
 4.02
 
 
 GIV/PPS
 
 
 
 56.391
 
 
 55.590
 
 
 54.802
 
 
 54.028
 
 
 53.873
 
 
 53.495
 
 
 53.767
 
 
 950.288
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Toelichting 
 
 
 4.01 Experimenteerprojecten 
 
 Motivering
 Het experimenteerartikel staat ten dienste van een integrale uitvoering van het Deltaprogramma en biedt de mogelijkheid tot integrale bekostiging.
 
 4.02 Geïntegreerde contractvormen/PPS 
 
 Motivering
 Bij infrastructuurprojecten waarbij sprake is van publiek-private samenwerking (PPS) bestaat de betaling uit een geïntegreerd bedrag voor aanleg, onderhoud én financiering gedurende een langdurige periode. De meest toegepaste vorm is DBFM (Design, Build, Finance and Maintain) waarbij de overheid pas na oplevering betaalt voor een dienst (beschikbaarheid) in plaats van mijlpalen voor een product tijdens de bouwfase. Deze contractvorm garandeert een efficiënte en effectieve beschikbaarheid van de noodzakelijke capaciteit om, rekening houdend met de aspecten veiligheid en leefomgeving, een betrouwbaar systeem te realiseren.
 Producten
 In de brief van 14 juni 2011 (Kamerstukken II, 2010–2011, 32 500 A, nr. 83 ; Prioritering Investeringen Mobiliteit en Water) is een lijst van in totaal 32 potentiële DBFM-projecten opgenomen.
 Het project Afsluitdijk is met een DBFM-contract op de markt gezet en verkeert in de realisatiefase. Openstelling (waterveilig) is voorzien in 2022. Het project betreft de versterking van het dijklichaam volgens het principe van de overslagbestendige dijk, met behoud van de groene (vegetatie) uitstraling, het versterken van de schut- en spuicomplexen en het vergroten van de waterafvoercapaciteit door het aanbrengen van pompen in het spuicomplex Den Oever. 
 Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
 De toename van het projectbudget voor de afsluitdijk wordt veroorzaakt door de toegekende prijsbijstelling 2020 (€ 26 miljoen).
 
 Tabel 19 Projectoverzicht Geïntegreerde contractvormen/PPS (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projectbudget
 
 
 Kasbudget
 
 
 Oplevering
 
 
 Eind contract
 
 
 
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 later
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Noordwest-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Afsluitdijk
 
 
 1.621
 
 
 1.595
 
 
 51
 
 
 21
 
 
 43
 
 
 43
 
 
 228
 
 
 61
 
 
 59
 
 
 1.116
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 2047
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Realisatie
 
 
 
 
 1.621
 
 
 
 
 
 51
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 43
 
 
 
 
 43
 
 
 
 
 228
 
 
 
 
 61
 
 
 
 
 59
 
 
 
 
 1.116
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget (DF 4.02.01)
 
 
 
 
 
 
 51
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 43
 
 
 
 
 43
 
 
 
 
 228
 
 
 
 
 61
 
 
 
 
 59
 
 
 
 
 1.116
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 A.
 Omschrijving van de samenhang in het beleid
 
 Op dit artikel worden de apparaatskosten van RWS en de Staf deltacommissaris geraamd alsmede de investeringsruimte, de overige netwerkgebonden uitgaven van RWS en programma-uitgaven van de Deltacommissaris die niet direct aan de afzonderlijke projecten uit dit Deltafonds zijn toe te wijzen.
 
 
 
 B.
 Budgettaire gevolgen van uitvoering
 
 
 Tabel 20 Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 316.288
 
 
 
 
 350.058
 
 
 
 
 351.329
 
 
 
 
 371.276
 
 
 
 
 368.295
 
 
 
 
 441.589
 
 
 
 
 490.942
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 316.039
 
 
 
 
 351.075
 
 
 
 
 352.173
 
 
 
 
 371.339
 
 
 
 
 368.358
 
 
 
 
 441.598
 
 
 
 
 490.951
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 95%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.01 Apparaat
 
 
 
 246.583
 
 
 261.744
 
 
 258.451
 
 
 245.404
 
 
 236.663
 
 
 242.061
 
 
 247.606
 
 
 
 
 5.01.01 Staf Deltacommissaris
 
 
 1.794
 
 
 2.033
 
 
 2.035
 
 
 2.036
 
 
 1.934
 
 
 1.934
 
 
 1.934
 
 
 
 
 5.01.02 Apparaatskosten RWS
 
 
 244.789
 
 
 259.711
 
 
 256.416
 
 
 243.368
 
 
 234.729
 
 
 240.127
 
 
 245.672
 
 
 
 
 
 - Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
 
 
 
 
 244.789
 
 
 
 
 259.711
 
 
 
 
 256.416
 
 
 
 
 243.368
 
 
 
 
 234.729
 
 
 
 
 240.127
 
 
 
 
 245.672
 
 
 
 
 
 
 5.02 Overige uitgaven
 
 
 
 69.456
 
 
 77.842
 
 
 74.581
 
 
 69.601
 
 
 67.555
 
 
 67.799
 
 
 67.900
 
 
 
 
 5.02.01 Overige netwerkgebonden uitgaven
 
 
 68.119
 
 
 75.866
 
 
 72.745
 
 
 67.765
 
 
 65.719
 
 
 65.993
 
 
 66.124
 
 
 
 
 
 - Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
 
 
 
 
 68.119
 
 
 
 
 75.866
 
 
 
 
 72.745
 
 
 
 
 67.765
 
 
 
 
 65.719
 
 
 
 
 65.993
 
 
 
 
 66.124
 
 
 
 
 
 5.02.02 Programma-uitgaven DC
 
 
 1.337
 
 
 1.976
 
 
 1.836
 
 
 1.836
 
 
 1.836
 
 
 1.806
 
 
 1.776
 
 
 
 
 
 5.03 Investeringsruimte
 
 
 
 0
 
 
 6.989
 
 
 4.900
 
 
 21.391
 
 
 12.925
 
 
 7.425
 
 
 27.425
 
 
 
 
 5.03.01 Programmaruimte
 
 
 0
 
 
 6.989
 
 
 4.900
 
 
 21.391
 
 
 12.925
 
 
 7.425
 
 
 27.425
 
 
 
 
 
 5.04 Reserveringen
 
 
 
 0
 
 
 4.500
 
 
 14.241
 
 
 34.943
 
 
 51.215
 
 
 124.313
 
 
 148.020
 
 
 
 
 5.04.01 Reserveringen
 
 
 0
 
 
 4.500
 
 
 14.241
 
 
 34.943
 
 
 51.215
 
 
 124.313
 
 
 148.020
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 29.937
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.10 Saldo afgesloten rekeningen
 
 
 
 
 29.937
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2034 per jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op ditzelfde detailniveau tot en met 2034 toegelicht.
 
 Tabel 21 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 351.075
 
 
 
 
 352.173
 
 
 
 
 371.339
 
 
 
 
 368.358
 
 
 
 
 441.598
 
 
 
 
 490.951
 
 
 
 
 478.299
 
 
 
 
 577.557
 
 
 
 
 
 5.01
 
 
 Apparaat
 
 
 
 261.744
 
 
 258.451
 
 
 245.404
 
 
 236.663
 
 
 242.061
 
 
 247.606
 
 
 242.614
 
 
 242.363
 
 
 
 
 5.02
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 
 77.842
 
 
 74.581
 
 
 69.601
 
 
 67.555
 
 
 67.799
 
 
 67.900
 
 
 66.150
 
 
 67.686
 
 
 
 
 5.03
 
 
 Investeringsruimte
 
 
 
 6.989
 
 
 4.900
 
 
 21.391
 
 
 12.925
 
 
 7.425
 
 
 27.425
 
 
 18.585
 
 
 101.608
 
 
 
 
 5.04
 
 
 Reserveringen
 
 
 
 4.500
 
 
 14.241
 
 
 34.943
 
 
 51.215
 
 
 124.313
 
 
 148.020
 
 
 150.950
 
 
 165.900
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.10
 
 
 Saldo afgesloten rekeningen
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 439.113
 
 
 
 
 403.795
 
 
 
 
 555.395
 
 
 
 
 599.470
 
 
 
 
 533.470
 
 
 
 
 760.843
 
 
 
 
 845.197
 
 
 
 
 7.568.633
 
 
 
 
 
 5.01
 
 
 Apparaat
 
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 3.668.183
 
 
 
 
 5.02
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 
 64.177
 
 
 63.859
 
 
 63.859
 
 
 63.859
 
 
 63.859
 
 
 63.819
 
 
 63.819
 
 
 1.006.365
 
 
 
 
 5.03
 
 
 Investeringsruimte
 
 
 
 17.325
 
 
 27.325
 
 
 17.325
 
 
 16.200
 
 
 16.200
 
 
 243.613
 
 
 327.967
 
 
 867.203
 
 
 
 
 5.04
 
 
 Reserveringen
 
 
 
 116.000
 
 
 71.000
 
 
 232.600
 
 
 277.800
 
 
 211.800
 
 
 211.800
 
 
 211.800
 
 
 2.026.882
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 5.10
 
 
 Saldo afgesloten rekeningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Toelichting 
 
 
 5.01 Apparaat 
 
 Motivering
 In uitzondering op de systematiek van «Verantwoord Begroten» worden op deze begroting ook de apparaatskosten van de Staf deltacommissaris en RWS gepresenteerd.
 Producten
 Staf Deltacommissaris 
 Overeenkomstig de Deltawet heeft de Deltacommissaris een eigen staf ter ondersteuning van zijn taken en een toereikend budget voor de hem toebedeelde taken. Op dit artikel worden personele en materiële kosten gepresenteerd die nodig zijn om de ondersteunende taken van de Staf Deltacommissaris te kunnen uitvoeren.
 Apparaatskosten Rijkswaterstaat 
 Dit betreft de apparaatskosten (inclusief afschrijving en rente) voor de programma’s Ruimte voor de Rivier, Maaswerken, HWBP-2, HWBP, Afsluitdijk, overige aanlegprojecten, verkenningen en planuitwerkingen, watermanagement, Beheer en Onderhoud en de uitvoering van landelijke taken en inhuur.
 
 5.02 Overige Uitgaven 
 
 Producten
 Overige netwerkgebonden uitgaven
 Onder overige kosten zijn de externe kosten verantwoord die niet direct toewijsbaar zijn aan de producten van het Deltafonds. Hiertoe behoren externe kosten voor de landelijke taken basisinformatie, sectorspecifieke ICT, kennisontwikkeling & innovatie, watermanagement, beheer en onderhoud en overige.
 Programmauitgaven Deltaprogramma
 
 Deze uitgaven worden gedaan voor het Deltaprogramma en de hoofdtaken van de deltacommissaris. Dit betreffen vooral programma-uitgaven voor:
 
 
 •
 kennis- en strategieontwikkeling; 
 
 
 •
 monitoring en evaluatie in het kader van het bewaken van de voortgang en samenhang van de uitvoering van het Deltaprogramma (systematiek meten, weten, weten en handelen); 
 
 
 •
 de totstandkoming en het bevorderen van de uitvoering van het jaarlijkse Deltaprogramma; 
 
 
 •
 het betrekken en informeren van belanghebbenden en publiek (communicatie en Deltacongres).
 
 
 
 5.03 Investeringsruimte 
 Op dit artikel wordt de voor het Deltafonds beschikbare investeringsruimte tot en met 2034 verantwoord. Het kabinet heeft besloten tot een jaarlijkse verlenging van de investeringsfondsen. In deze begroting betekent dit een verlenging tot en met 2034. Na aftrek van de doorlopende verplichtingen (beheer, onderhoud en vervanging, netwerkkosten RWS en het HWBP) betekent dit een toevoeging van € 309 miljoen aan investeringsruimte in 2034. Na de verlenging van het Deltafonds en de onderstaande budgettaire aanpassingen bedraagt de generieke investeringsruimte € 867 miljoen. Het grootste deel van deze investeringsruimte is beschikbaar vanaf 2033.
 Deze investeringsruimte is beschikbaar voor prioritaire beleidsopgaven binnen de scope van het Deltafonds. De uitwerking van het Deltaprogramma is in volle gang. Gedurende de lopende trajecten, zoals de beoordeling op basis van de nieuwe waterveiligheidsnormen, de nadere beleidsuitwerking van Integraal Riviermanagement, het Deltaplan zoetwater, de Programmatische Aanpak Grote Wateren en de Delta Aanpak Waterkwaliteit, zullen de komende jaren deze investeringsmiddelen op adaptieve wijze nader worden geprogrammeerd. In de investeringsruimte van € 867 miljoen zijn risicoreserveringen opgenomen van in totaal circa € 341 miljoen.
 5.04 Reserveringen
 
 Op artikelonderdeel 5.04 worden uitgaven geraamd voor toekomstige opgaven, waarover nog geen startbeslissing is genomen. Op dit moment zijn tot en met 2034, onder voorbehoud van cofinanciering, met name de volgende posten gereserveerd:
 
 
 •
 Regionale keringen in beheer bij het Rijk (€ 194 miljoen): Om de regionale keringen in beheer bij het Rijk te laten voldoen aan de in het Waterbesluit opgenomen normen (met ingang van 1 juli 2016), is binnen de investeringsruimte een reservering van € 194 miljoen getroffen. 
 
 
 •
 Integraal Rivier Management (€ 615 miljoen): in dit programma worden de Rijksopgaven voor de rivier, waaronder waterveiligheid, scheepvaart, waterkwaliteit en -kwantiteit, rivierbodemligging en vegetatiebeheer in samenhang met elkaar gebracht om synergie in programmering en uitvoering te bereiken. Tevens worden deze daar waar dit leidt tot synergie verbonden met urgente regionale opgaven. Via het programma Integraal Rivier Management geven Rijk en regio nadere beleidsuitwerking aan de voorkeurstrategie voor de waterveiligheid van rivieren, zoals vastgelegd in het Nationaal Waterplan 2016–2021. Daarmee wordt ook de herijking van de voorkeursstrategie vormgegeven. Het programma heeft een doorlooptijd tot en met 2050. Voor de opgave tussen 2032–2050 wordt € 80 miljoen per jaar aan de beleidsreservering toegevoegd.
 
 
 •
 Zoetwater (€ 444 miljoen): Voor het 2e pakket Zoetwater is € 150 miljoen gereserveerd voor de periode 2022-2027. Dit betreft voortzetting van het beleid (vervolg op het 1e pakket zoetwater) om schade ten gevolge van droogte en verzilting te voorkomen. De droogte in 2018 en 2019 heeft laten zien dat we meer moeten doen om problemen, zoals op de hoge zandgronden en in IJsselmeergebied, te voorkomen. Daarvoor wordt in het Deltafonds vanaf 2028 jaarlijks € 42 miljoen gereserveerd, in totaal € 294 miljoen in de periode 2028-2034. Daarna wordt jaarlijks € 42 miljoen aan de reservering toegevoegd, omdat verwacht wordt dat ook dan inzet op het onderwerp noodzakelijk blijft. 
 
 
 •
 Programmatische Aanpak Grote Wateren (€ 469 miljoen): dit betreft behoud en verbetering van natuur en waterkwaliteit gericht op toekomstbestendige grote wateren met hoogwaardige natuur die goed samengaat met een krachtige economie. PAGW heeft een doorlooptijd tot en met 2050. Voor de opgave in de periode 2030–2040 wordt jaarlijks € 85,8 miljoen per jaar en in de periode 2041-2050 jaarlijks € 66 mln. aan de beleidsreservering toegevoegd voor de bekostiging van de urgente opgave en maatregelen ten behoeve van een robuust ecologisch netwerk.
 
 
 •
 Onderzoekreservering (€ 20 miljoen): de gevraagde middelen zijn vooralsnog gebundeld in een brede onderzoekreservering voor onderzoek t.b.v. de brede wateropgave. Het gaat o.a. om onderzoek naar waterveiligheid, rivieren, verbetering waterkwaliteit en waterkwantiteit (zoetwatervoorziening). Uit deze reservering kan geput worden als de onderzoeksopgaven in latere jaren verder zijn uitgewerkt en financieel onderbouwd. Aan de bestaande beleidsreservering wordt jaarlijks € 2 miljoen toegevoegd.
 
 
 •
 Stimuleringsprogramma Ruimtelijke Adaptatie (€ 1 miljoen): Aanvullend op het lopende stimuleringsprogramma is in totaal € 20 miljoen gereserveerd (2019–2021) om decentrale overheden te ondersteunen bij onder andere de uitvoering van stresstesten en risicodialogen en ondersteuning in voorbeeldprojecten. Het grootste deel van deze middelen is in de afgelopen jaren overgeheveld naar de begroting van IenW (hoofdstuk XII) en decentrale overheden.
 
 
 •
 Kennisprogramma Ruimtelijke Adaptatie (€ 14 miljoen): In de voorbereiding van de impulsregeling is gebleken dat niet alleen behoefte is aan middelen voor de uitvoering van maatregelen, maar ook voor kennis en kennisdeling ten behoeve van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). De middelen zijn onder andere nodig voor nader onderzoek van risico’s van klimaatverandering, onderzoek voor onderbouwing van maatregelen, het ontwikkelen van een monitoringssysteem, communicatie, instandhouding van het kennisportaal ruimtelijkeadaptatie.nl, de klimaateffectatlas en het Platform Samen Klimaatbestending.
 
 
 •
 Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie (€ 200 miljoen): In het bestuursakkoord ruimtelijke adaptatie is afgesproken dat IenW een tijdelijke impulsregeling zal uitwerken. Vooruitlopend op de verdere uitwerking en inwerkingtreding van de impulsregeling wordt, zoals in het bestuursakkoord is afgesproken, een beleidsreservering van € 200 miljoen in het Deltafonds opgenomen.
 
 
 •
 Wettelijk Beoordelingsinstrumentarium 2035 (€ 23 miljoen): Beheerders van primaire waterkeringen (Waterschappen en Rijk) zijn conform de Waterwet wettelijk verplicht minimaal iedere twaalf jaar verslag uit te brengen aan de Minister over de waterstaatkundige toestand van deze keringen. Bij ministeriele regeling worden nadere regels gesteld over de beoordeling hiervan. Deze regels zijn bekend onder het «Wettelijk beoordelingsinstrumentarium». De scope van dit programma omvat (de doorontwikkeling van) software, technische leidraden, voorschriften, procedures, ondersteuning, beheer en onderhoud. De reservering dient voor het dekken van de benodigde jaarlijkse kosten voor dit programma van € 2 miljoen per jaar in de periode 2024–2035.
 
 
 •
 Delta-aanpak Waterkwaliteit – Nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen (€ 39 miljoen): dit betreft een beleidsreservering van € 39 miljoen voor maatregelen om opgedane kennis breed te delen en toe te passen. Hiermee worden, via gebiedsprocessen, maatregelpakketten ontwikkeld ten behoeve van de wateropgave voor de landbouw, die passen bij een gezonde bedrijfsvoering van agrariërs en bijdragen aan het halen van de doelen van de Kaderrichtlijn Water.
 
 
 •
 Plastic Zwerfafval in rivieren (€ 8 miljoen): Eind 2019 is de gezamenlijke aanpak plastics in rivieren gestart waarbij de eerste pilot voor het afvangen van plastics in 2020 van start gaat in de IJssel en Maas. Plastic zwerfafval in de Nederlandse rivieren dient te worden afgevangen alvorens dit in zee belandt en in microplastics uiteenvalt. Het verzamelde plastic wordt vervolgens circulair verwerkt. Met de beleidsreservering kunnen, na succesvolle afronding van de pilot, maatregelen worden uitgevoerd die bijdragen aan het behalen van de milieudoelstellingen van het kabinet.
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 A.
 Omschrijving van de samenhang in het beleid
 
 Op dit artikel worden de ontvangen bijdragen verantwoord die ten laste van de begroting van IenW komen. De doelstellingen van het onderliggend beleid zijn terug te vinden in de Begroting hoofdstuk XII.
 Het productartikel is gerelateerd aan artikel 26 Bijdragen aan de Investeringsfondsen op de Begroting hoofdstuk XII.
 
 
 
 B.
 Budgettaire gevolgen van uitvoering
 
 
 Tabel 22 Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 6 Bijdragen andere begrotingen Rijk (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 877.365
 
 
 834.443
 
 
 1.053.739
 
 
 1.117.261
 
 
 1.358.566
 
 
 1.279.024
 
 
 1.428.098
 
 
 
 
 
 
 
 6.09 Ten laste van begroting IenW
 
 
 
 
 877.365
 
 
 
 
 834.443
 
 
 
 
 1.053.739
 
 
 
 
 1.117.261
 
 
 
 
 1.358.566
 
 
 
 
 1.279.024
 
 
 
 
 1.428.098
 
 
 
 
 
 6.09.01 Ten laste van begroting IenW
 
 
 877.365
 
 
 834.443
 
 
 1.053.739
 
 
 1.117.261
 
 
 1.358.566
 
 
 1.279.024
 
 
 1.428.098
 
 
 
 
 
 Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2034 per jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op ditzelfde detailniveau tot en met 2034 toegelicht.
 
 Tabel 23 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen Rijk (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 834.443
 
 
 
 
 1.053.739
 
 
 
 
 1.117.261
 
 
 
 
 1.358.566
 
 
 
 
 1.279.024
 
 
 
 
 1.428.098
 
 
 
 
 1.182.887
 
 
 
 
 1.256.480
 
 
 
 
 
 6.09
 
 
 Ten laste van begroting IenW
 
 
 
 834.443
 
 
 1.053.739
 
 
 1.117.261
 
 
 1.358.566
 
 
 1.279.024
 
 
 1.428.098
 
 
 1.182.887
 
 
 1.256.480
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.156.550
 
 
 
 
 1.042.263
 
 
 
 
 983.332
 
 
 
 
 1.067.142
 
 
 
 
 945.816
 
 
 
 
 1.210.602
 
 
 
 
 1.275.989
 
 
 
 
 17.192.192
 
 
 
 
 
 6.09
 
 
 Ten laste van begroting IenW
 
 
 
 1.156.550
 
 
 1.042.263
 
 
 983.332
 
 
 1.067.142
 
 
 945.816
 
 
 1.210.602
 
 
 1.275.989
 
 
 17.192.192
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Toelichting
 
 6.09 Bijdragen ten laste van begroting Hoofdstuk XII 
 Dit begrotingsartikel is technisch van aard.
 
 
 
 
 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 A.
 Omschrijving van de samenhang in het beleid
 
 Maatregelen op het gebied van waterkwaliteit in het hoofdwatersysteem ten behoeve van de Europese Kaderrichtlijn Water worden verantwoord op artikelonderdeel 7.01.
 Met uitvoering van de KRW-maatregelen komen de doelen van de richtlijn in beeld voor het hoofdwatersysteem. Voor het behalen va­­­n Natura 2000-doelen is meer nodig. Door klimaatverandering en toenemend maatschappelijk gebruik staan de natuur en ecologische waterkwaliteit en daarmee de biodiversiteit van de grote wateren onder druk. Er zijn daarom aanvullende systeemingrepen en­ een transitie naar duurzaam beheer nodig om een duurzame verbetering te realiseren. Het Rijk wil in 2050 toekomstbestendige grote wateren met hoogwaardige natuur die goed samengaat met een krachtige economie. Via de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) wordt invulling gegeven aan deze ambitie. Dit is verantwoord op artikel 7.02. 
 Met de Delta-aanpak Waterkwaliteit wordt een extra impuls gegeven aan het realiseren van de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) en nieuwe uitdagingen om ons water chemisch schoon en ecologisch gezond te krijgen en te houden voor duurzaam gebruik. De prioriteiten daarbij zijn nutriënten, gewasbeschermingsmiddelen, opkomende stoffen en medicijnresten in water. Maatregelen voor de Delta-aanpak worden verantwoord op artikel 7.03. 
 Het artikel investeren in waterkwaliteit is gerelateerd aan beleidsartikel 11 (Integraal Waterbeleid) op de Begroting Hoofdstuk XII.
 
 
 
 B.
 Budgettaire gevolgen van uitvoering
 
 
 Tabel 24 Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 7 Investeren in waterkwaliteit (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 30.520
 
 
 
 
 120.009
 
 
 
 
 120.090
 
 
 
 
 76.889
 
 
 
 
 93.237
 
 
 
 
 154.185
 
 
 
 
 114.251
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 28.408
 
 
 
 
 78.716
 
 
 
 
 130.801
 
 
 
 
 132.296
 
 
 
 
 96.752
 
 
 
 
 154.505
 
 
 
 
 116.676
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 97%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.01 Real. progr. Kaderrichtlijn water
 
 
 
 19.877
 
 
 21.221
 
 
 93.295
 
 
 88.647
 
 
 46.342
 
 
 55.191
 
 
 85.144
 
 
 
 
 7.01.01 Real.progr.Kaderrichtlijn water
 
 
 19.877
 
 
 21.221
 
 
 93.295
 
 
 88.647
 
 
 46.342
 
 
 55.191
 
 
 85.144
 
 
 
 
 
 7.02 Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit
 
 
 
 3.049
 
 
 31.189
 
 
 18.282
 
 
 24.199
 
 
 31.310
 
 
 74.314
 
 
 29.532
 
 
 
 
 7.02.01 Realisatieprogramma overige aanleg waterkwaliteit
 
 
 805
 
 
 25.356
 
 
 14.781
 
 
 12.015
 
 
 8.820
 
 
 21.000
 
 
 21.000
 
 
 
 
 
 - Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
 
 
 
 
 805
 
 
 
 
 22.291
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.02.02 Planuitwerking overige aanleg waterkwaliteit
 
 
 2.244
 
 
 5.833
 
 
 3.501
 
 
 12.184
 
 
 22.490
 
 
 53.314
 
 
 8.532
 
 
 
 
 
 - Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
 
 
 
 
 2.244
 
 
 
 
 2.783
 
 
 
 
 451
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 290
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.03 Studiekosten waterkwaliteit
 
 
 
 5.482
 
 
 26.306
 
 
 19.224
 
 
 19.450
 
 
 19.100
 
 
 25.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 7.03.01 Studiekosten waterkwaliteit
 
 
 5.482
 
 
 26.306
 
 
 19.224
 
 
 19.450
 
 
 19.100
 
 
 25.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 452
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
 
 
 
 
 452
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 Met uitzondering van de nog niet in uitvoering genomen aanlegprojecten worden de budgetten in 2021 voor de Kaderrichtlijn Water en de waterkwaliteitsprojecten als juridisch verplicht beschouwd op de peildatum 1 januari 2021.
 Onderstaand zijn de beschikbare budgetten na de begrotingsperiode tot en met 2034 per jaar gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op ditzelfde detailniveau tot en met 2034 toegelicht.
 
 Tabel 25 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 78.716
 
 
 
 
 130.801
 
 
 
 
 132.296
 
 
 
 
 96.752
 
 
 
 
 154.505
 
 
 
 
 116.676
 
 
 
 
 114.340
 
 
 
 
 109.357
 
 
 
 
 
 7.01
 
 
 Real. progr. Kaderrichtlijn water
 
 
 
 21.221
 
 
 93.295
 
 
 88.647
 
 
 46.342
 
 
 55.191
 
 
 85.144
 
 
 93.340
 
 
 88.357
 
 
 
 
 7.02
 
 
 Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit
 
 
 
 31.189
 
 
 18.282
 
 
 24.199
 
 
 31.310
 
 
 74.314
 
 
 29.532
 
 
 21.000
 
 
 21.000
 
 
 
 
 7.03
 
 
 Studiekosten waterkwaliteit
 
 
 
 26.306
 
 
 19.224
 
 
 19.450
 
 
 19.100
 
 
 25.000
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.09
 
 
 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
 
 
 
 717
 
 
 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 977.443
 
 
 
 
 
 7.01
 
 
 Real. progr. Kaderrichtlijn water
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 571.537
 
 
 
 
 7.02
 
 
 Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit
 
 
 
 21.000
 
 
 21.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 294.826
 
 
 
 
 7.03
 
 
 Studiekosten waterkwaliteit
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 111.080
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 774
 
 
 
 
 
 7.09
 
 
 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 774
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Toelichting 
 
 
 7.01 Investeringen waterkwaliteit 
 
 Motivering
 Het op orde krijgen en houden van een duurzaam watersysteem tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten, waardoor Nederland schoon (drink)water heeft.
 Producten
 
 Verbeterprogramma 
 Kaderrichtlijn Water
 
 Het Verbeterprogramma Kaderrichtlijn Water bestaat uit maatregelen in de Rijkswateren die zijn geclusterd tot projecten. De projecten richten zich op het herstel van natuurlijkere overgangen tussen land en water, zoet en zout en van verbindingen, waaronder die tussen het hoofd- en regionaal watersysteem. Het betreft vooral aanlegprojecten om een meer natuurlijke inrichting van de watersystemen te bewerkstelligen. Dit moet bijdragen aan het bereiken van een goede ecologische en chemische toestand van de watersystemen, zoals de Kaderrichtlijn Water vraagt. Tevens draagt dit bij aan de doelen voor Natura 2000 en de Kaderrichtlijn Mariene Strategie. 
 Meetbare gegevens
 De uitvoering van het verbeterprogramma is in een drietal tranches verdeeld. De tranches zijn zoveel mogelijk gekoppeld aan de planperiodes van de Kaderrichtlijn Water. De tweede tranche is gestart in 2016. De tweede tranche bestaat uit circa 242 maatregelen. Eind 2021 wordt de tweede tranche afgerond. De verkenning voor de derde tranche (2022 ‒ 2027) is afgerond en sinds mei 2020 in uitvoering.
 Over de uitvoering van alle maatregelen, ook die worden uitgevoerd door de waterschappen en andere partijen, gericht op de ecologische en chemische kwaliteit van de oppervlaktewateren in de stroomgebieden van de Rijn, Maas, Schelde, Eems en de uitvoering gericht op een goede chemische en kwantitatieve toestand van de grondwateren in de vier stroomgebieden wordt de Tweede Kamer jaarlijks geïnformeerd via De Staat van ons Water (laatste publicatie: Kamerstukken II, 2019–2020, 27 625 nr. 498). Omdat de Kaderrichtlijn Water werkt met planperiodes, is een volledige beschrijving van de toestand alleen om de 6 jaar mogelijk. Het volgende moment voor een volledige beschrijving van de toestand zijn de stroomgebiedbeheerplannen die in 2021 worden vastgesteld. Het Planbureau voor de Leefomgeving rapporteert jaarlijks op basis van de beschikbare gegevens over waterkwaliteit in het Compendium voor de Leefomgeving.
 
 Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
 
 Het projectbudget van KRW 2e en 3e tranche is toegenomen door de toegekende prijsbijstelling 2020.
 Volgens de Europese afspraak, gemaakt in het Europees Kaderrichtlijn Water, dienen de Kaderrichtlijn Water maatregelen in 2027 opgeleverd te zijn.
 
 Tabel 26 Projectoverzicht realisatieprogramma (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projectbudget
 
 
 Kasbudget
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 later
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 KRW 1e tranche
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 KRW 2e en 3e tranche
 
 
 625
 
 
 615
 
 
 53
 
 
 21
 
 
 93
 
 
 89
 
 
 46
 
 
 55
 
 
 85
 
 
 183
 
 
 2027
 
 
 
 
 
 afrondingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Realisatie
 
 
 
 
 655
 
 
 
 
 645
 
 
 
 
 83
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 93
 
 
 
 
 89
 
 
 
 
 46
 
 
 
 
 55
 
 
 
 
 85
 
 
 
 
 183
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget (DF 7.01.01)
 
 
 
 
 
 
 83
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 93
 
 
 
 
 89
 
 
 
 
 46
 
 
 
 
 55
 
 
 
 
 85
 
 
 
 
 183
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.02 Overige investeringen waterkwaliteit 
 
 Motivering
 Naast het Verbeterprogramma Waterkwaliteit Rijkswateren ten behoeve van de KRW zijn hieronder de overige aanlegprojecten inzake waterkwaliteit opgenomen.
 Producten
 
 Realisatieprogramma
 
 
 Tabel 27 Projectoverzicht realisatieprogramma (bedragen in € 1 miljoen) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projectbudget
 
 
 Kasbudget
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 later
 
 
 huidig
 
 
 vorig
 
 
 
 
 
 
 
 Waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verruiming vaargeul Westerschelde
 
 
 26
 
 
 26
 
 
 4
 
 
 22
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Grote wateren
 
 
 168
 
 
 170
 
 
 0
 
 
 3
 
 
 15
 
 
 12
 
 
 9
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 86
 
 
 2032
 
 
 2032
 
 
 
 
 afrondingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Realisatie
 
 
 
 194
 
 
 196
 
 
 4
 
 
 25
 
 
 15
 
 
 12
 
 
 9
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 86
 
 
 
 
 
 
 
 Budget (DF 7.02.01)
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 12
 
 
 
 
 9
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 86
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Grote wateren
 
 De verkenning, uitgevoerd naar de opgaven voor natuur en waterkwaliteit in de grote wateren, laat zien dat er goede mogelijkheden zijn om de waterkwaliteit te verbeteren en de natuur te versterken, bijvoorbeeld door het terugbrengen van getij. 
 Op grond hiervan is de ambitie ontwikkeld om tot 2050 diverse maatregelen te treffen die gericht zijn op het voorkomen van achteruitgang van ecologische kwaliteit van de grote wateren, het bevorderen van een stabiel en samenhangend ecologisch netwerk en het creëren van ruimte voor ruimtelijk-economische ontwikkeling.
 Om deze ambitie verder te brengen is een programmatische aanpak gestart die nauw aansluit op lopende gebiedsprocessen, waarbij samen met overheden, marktpartijen, natuurorganisaties en stakeholders maatregelen worden uitgevoerd.
 De komende jaren zullen IenW en LNV, in de vorm van de programmatische aanpak Grote Wateren, samen met de regio (Gebiedsagenda’s voor de Grote Wateren) en ondersteund door Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en regionale partners de maatregelen uit de eerste en tweede tranche uitvoeren (Kamerstukken II, 2019-2020, 27 625, nr. 488).
 
 Verkenningen- en Planuitwerkingsprogramma
 
 Het verkenningen- en planuitwerkingsprogramma dient om een probleem of een initiatief met een maatschappelijke meerwaarde te verkennen en om daarna, indien nodig, uit alternatieven de beste oplossing voor het probleem te zoeken en voor te bereiden voor de uitvoering.
 Dit artikelonderdeel geeft inzicht in de stand van zaken van diverse projecten en programma’s op het gebied van zoetwatervoorziening die zich in de fasen van voorbereiding tot realisatie bevinden.
 
 Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
 
 De planuitwerking van de Grevelingen krijgt naar verwachting begin 2020 een officieel startsein en zal drie jaar duren. Daarop volgt nog 2 jaar realisatie. De oorzaak van de bijgestelde planning is dat eind 2018 een verlengde opdracht is gegeven voor de verkenningsfase. Dit om de kosten voor Natura2000 beter in te kunnen schatten en het project klimaatrobuust te ontwerpen. Uit het Plan van Aanpak dat nu aan de voorfase van de planuitwerkingsfase wordt opgesteld blijkt dat de planuitwerking 3 jaar duurt. Specifieke onderzoeken die nodig zijn om eventueel een marktpartij te interesseren voor de bouw en exploitatie van de getijdencentrale is hier de oorzaak van. De realisatiefase duurt vervolgens naar inschatting 2 jaar. Verder is de prijsbijstelling 2020 van € 2 miljoen opgenomen.
 
 Tabel 28 Projectoverzicht Verkenningen- en planuitwerkingsprogramma (bedragen x € 1 miljoen) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budget
 
 
 Planning
 
 
 
 
 Projectomschrijving
 
 
 Huidig
 
 
 vorig
 
 
 PB of TB
 
 
 Oplevering
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 EPK Planuitwerking en verkenningen Waterkwaliteit
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Zuid-Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Getij Grevelingen
 
 
 102
 
 
 100
 
 
 2023
 
 
 2025
 
 
 
 
 
 Totaal programma planuitwerking en verkenning
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 102
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting DF 7.02.02
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 102
 
 
 
 
 
 
 
 
 PB is Projectbeslissing en TB is Trajectbesluit 
 
 7.03 studiekosten waterkwaliteit 
 
 Motivering
 Dit betreft de studie- en onderzoekskosten voor het Deltaprogramma (MIRT-onderzoeken) en de overige studiekosten op het gebied van waterkwaliteit. 
 Producten
 
 Delta-aanpak Waterkwaliteit
 
 In de Delta-aanpak waterkwaliteit is op basis van de prioriteiten en kennisleemten bepaald waar nader onderzoek nodig is. Daarvoor is een 4-jarig programma van kracht: de Kennisimpuls Waterkwaliteit. De kennisimpuls loopt tot eind 2021. Speerpunten in de aanpak zijn het terugdringen van de problematiek van nutriënten in het grond- en oppervlaktewater, de belasting van het water door emissies van gewasbeschermingsmiddelen en tenslotte het verminderen van waterverontreiniging als gevolg van medicijnresten, microplastics en nieuwe stoffen. Daarnaast worden effectieve maatregelen geïdentificeerd De uitvoering wordt gedaan door de kennisinstituten KWR Watercycle Research Institute, Deltares, Wageningen Environmental Research en RIVM. In 2021 worden de verschillende onderzoeksprojecten afgerond. 
 In het kader van het Uitvoeringsprogramma opkomende stoffen in water wordt in tussen 2019 en 2021 een opleidingsprogramma voor vergunningverleners water aangeboden. 
 Verdeeld over de jaren 2019-2023 ontvangt de Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA) een subsidie van € 5 miljoen voor het innovatieprogramma ‘microverontreinigingen uit afvalwater van rioolwaterzuiveringsinstallaties, bedoeld om innovaties op de rioolwaterzuivering te stimuleren waarmee medicijnresten en andere microverontreinigingen beter worden verwijderd. 
 Het merendeel van het budget in 2021 is voorzien voor de stimulering van vergaande zuivering van rioolwater, om zo medicijnresten en andere nieuwe stoffen uit het stedelijk afvalwater te verwijderen op zo’n 80 geïdentificeerde hotspots. Dit betreft budget voor stimulering van de praktische toepassing van extra zuivering op de rioolwaterzuiveringen van de waterschappen.
 
 
 
 
 
 4.
 Bijlagen
 
 
 
 Bijlage 1: Voeding van het Deltafonds en begrotingsstaat per artikelonderdeel
 
 
 Tabel 29 Voeding van het Deltafonds (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 2032
 
 
 2033
 
 
 2034
 
 
 2020 ‒ 2034
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 439.303
 
 
 
 
 519.176
 
 
 
 
 551.759
 
 
 
 
 637.393
 
 
 
 
 571.348
 
 
 
 
 645.127
 
 
 
 
 512.591
 
 
 
 
 492.712
 
 
 
 
 581.084
 
 
 
 
 507.869
 
 
 
 
 356.362
 
 
 
 
 286.437
 
 
 
 
 242.585
 
 
 
 
 320.162
 
 
 
 
 303.756
 
 
 
 
 6.967.664
 
 
 
 
 
 1.01
 
 
 Grote projecten waterveiligheid
 
 
 Uitgaven
 
 
 153.978
 
 
 123.174
 
 
 97.422
 
 
 96.424
 
 
 955
 
 
 11.726
 
 
 23.735
 
 
 13.051
 
 
 71.802
 
 
 
 
 
 8.951
 
 
 
 
 601.218
 
 
 
 
 1.02
 
 
 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
 
 
 
 267.592
 
 
 384.217
 
 
 446.097
 
 
 529.774
 
 
 561.797
 
 
 625.112
 
 
 482.067
 
 
 472.572
 
 
 502.193
 
 
 500.780
 
 
 349.273
 
 
 279.348
 
 
 226.545
 
 
 313.057
 
 
 296.907
 
 
 6.237.331
 
 
 
 
 1.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 17.733
 
 
 11.785
 
 
 8.240
 
 
 11.195
 
 
 8.596
 
 
 8.289
 
 
 6.789
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.089
 
 
 7.105
 
 
 6.849
 
 
 129.115
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.09
 
 
 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
 
 
 Ontvangsten
 
 
 187.507
 
 
 164.879
 
 
 154.499
 
 
 152.905
 
 
 150.767
 
 
 142.522
 
 
 154.624
 
 
 155.348
 
 
 155.491
 
 
 155.342
 
 
 172.276
 
 
 179.046
 
 
 180.462
 
 
 164.230
 
 
 160.588
 
 
 2.430.486
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 251.796
 
 
 354.297
 
 
 397.260
 
 
 484.488
 
 
 420.581
 
 
 502.605
 
 
 357.967
 
 
 337.364
 
 
 425.593
 
 
 352.527
 
 
 184.086
 
 
 107.391
 
 
 62.123
 
 
 155.932
 
 
 143.168
 
 
 4.537.178
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020 ‒ 2034
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 28.073
 
 
 
 
 19.302
 
 
 
 
 28.074
 
 
 
 
 13.058
 
 
 
 
 6.353
 
 
 
 
 5.903
 
 
 
 
 5.256
 
 
 
 
 3.134
 
 
 
 
 934
 
 
 
 
 1.525
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 111.612
 
 
 
 
 
 2.02
 
 
 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
 
 
 Uitgaven
 
 
 24.229
 
 
 15.202
 
 
 24.876
 
 
 9.878
 
 
 934
 
 
 934
 
 
 3.056
 
 
 934
 
 
 934
 
 
 1.525
 
 
 
 
 
 
 
 82.502
 
 
 
 
 2.03
 
 
 Studiekosten
 
 
 
 3.844
 
 
 4.100
 
 
 3.198
 
 
 3.180
 
 
 5.419
 
 
 4.969
 
 
 2.200
 
 
 2.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 29.110
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.09
 
 
 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
 
 
 Ontvangsten
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 26.553
 
 
 19.302
 
 
 28.074
 
 
 13.058
 
 
 6.353
 
 
 5.903
 
 
 5.256
 
 
 3.134
 
 
 934
 
 
 1.525
 
 
 
 
 
 
 
 110.092
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020 ‒ 2034
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 150.379
 
 
 
 
 154.524
 
 
 
 
 145.728
 
 
 
 
 167.997
 
 
 
 
 195.101
 
 
 
 
 253.233
 
 
 
 
 169.145
 
 
 
 
 172.025
 
 
 
 
 213.519
 
 
 
 
 207.826
 
 
 
 
 187.049
 
 
 
 
 306.253
 
 
 
 
 296.350
 
 
 
 
 240.332
 
 
 
 
 233.857
 
 
 
 
 3.093.318
 
 
 
 
 
 3.01
 
 
 Watermanagement
 
 
 Uitgaven
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.484
 
 
 7.484
 
 
 7.484
 
 
 7.695
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 110.897
 
 
 
 
 3.02
 
 
 Beheer onderhoud en vervanging
 
 
 
 142.921
 
 
 147.066
 
 
 138.270
 
 
 160.539
 
 
 187.617
 
 
 245.749
 
 
 161.661
 
 
 164.330
 
 
 206.245
 
 
 200.552
 
 
 179.775
 
 
 298.979
 
 
 289.076
 
 
 233.058
 
 
 226.583
 
 
 2.982.421
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 150.379
 
 
 154.524
 
 
 145.728
 
 
 167.997
 
 
 195.101
 
 
 253.233
 
 
 169.145
 
 
 172.025
 
 
 213.519
 
 
 207.826
 
 
 187.049
 
 
 306.253
 
 
 296.350
 
 
 240.332
 
 
 233.857
 
 
 3.093.318
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020 ‒ 2034
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 
 
 
 
 
 20.627
 
 
 
 
 42.699
 
 
 
 
 42.564
 
 
 
 
 227.913
 
 
 
 
 60.886
 
 
 
 
 58.730
 
 
 
 
 57.880
 
 
 
 
 57.043
 
 
 
 
 56.391
 
 
 
 
 55.590
 
 
 
 
 54.802
 
 
 
 
 54.028
 
 
 
 
 53.873
 
 
 
 
 53.495
 
 
 
 
 53.767
 
 
 
 
 950.288
 
 
 
 
 
 4.02
 
 
 GIV/PPS
 
 
 Uitgaven
 
 
 20.627
 
 
 42.699
 
 
 42.564
 
 
 227.913
 
 
 60.886
 
 
 58.730
 
 
 57.880
 
 
 57.043
 
 
 56.391
 
 
 55.590
 
 
 54.802
 
 
 54.028
 
 
 53.873
 
 
 53.495
 
 
 53.767
 
 
 950.288
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 20.627
 
 
 42.699
 
 
 42.564
 
 
 227.913
 
 
 60.886
 
 
 58.730
 
 
 57.880
 
 
 57.043
 
 
 56.391
 
 
 55.590
 
 
 54.802
 
 
 54.028
 
 
 53.873
 
 
 53.495
 
 
 53.767
 
 
 950.288
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020 ‒ 2034
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 351.075
 
 
 
 
 352.173
 
 
 
 
 371.339
 
 
 
 
 368.358
 
 
 
 
 441.598
 
 
 
 
 490.951
 
 
 
 
 478.299
 
 
 
 
 577.557
 
 
 
 
 439.113
 
 
 
 
 403.795
 
 
 
 
 555.395
 
 
 
 
 599.470
 
 
 
 
 533.470
 
 
 
 
 760.843
 
 
 
 
 845.197
 
 
 
 
 7.568.633
 
 
 
 
 
 5.01
 
 
 Apparaat
 
 
 Uitgaven
 
 
 261.744
 
 
 258.451
 
 
 245.404
 
 
 236.663
 
 
 242.061
 
 
 247.606
 
 
 242.614
 
 
 242.363
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 241.611
 
 
 3.668.183
 
 
 
 
 5.02
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 
 77.842
 
 
 74.581
 
 
 69.601
 
 
 67.555
 
 
 67.799
 
 
 67.900
 
 
 66.150
 
 
 67.686
 
 
 64.177
 
 
 63.859
 
 
 63.859
 
 
 63.859
 
 
 63.859
 
 
 63.819
 
 
 63.819
 
 
 1.006.365
 
 
 
 
 5.03
 
 
 Investeringsruimte
 
 
 
 6.989
 
 
 4.900
 
 
 21.391
 
 
 12.925
 
 
 7.425
 
 
 27.425
 
 
 18.585
 
 
 101.608
 
 
 17.325
 
 
 27.325
 
 
 17.325
 
 
 16.200
 
 
 16.200
 
 
 243.613
 
 
 327.967
 
 
 867.203
 
 
 
 
 5.04
 
 
 Reserveringen
 
 
 
 4.500
 
 
 14.241
 
 
 34.943
 
 
 51.215
 
 
 124.313
 
 
 148.020
 
 
 150.950
 
 
 165.900
 
 
 116.000
 
 
 71.000
 
 
 232.600
 
 
 277.800
 
 
 211.800
 
 
 211.800
 
 
 211.800
 
 
 2.026.882
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.10
 
 
 Saldo afgesloten rekeningen
 
 
 Ontvangsten
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 307.089
 
 
 352.173
 
 
 371.339
 
 
 368.358
 
 
 441.598
 
 
 490.951
 
 
 478.299
 
 
 577.557
 
 
 439.113
 
 
 403.795
 
 
 555.395
 
 
 599.470
 
 
 533.470
 
 
 760.843
 
 
 845.197
 
 
 7.524.647
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020 ‒ 2034
 
 
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.09
 
 
 Ten laste van begroting IenW
 
 
 Ontvangsten
 
 
 834.443
 
 
 1.053.739
 
 
 1.117.261
 
 
 1.358.566
 
 
 1.279.024
 
 
 1.428.098
 
 
 1.182.887
 
 
 1.256.480
 
 
 1.156.550
 
 
 1.042.263
 
 
 983.332
 
 
 1.067.142
 
 
 945.816
 
 
 1.210.602
 
 
 1.275.989
 
 
 17.192.192
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 ‒ 834.443
 
 
 ‒ 1.053.739
 
 
 ‒ 1.117.261
 
 
 ‒ 1.358.566
 
 
 ‒ 1.279.024
 
 
 ‒ 1.428.098
 
 
 ‒ 1.182.887
 
 
 ‒ 1.256.480
 
 
 ‒ 1.156.550
 
 
 ‒ 1.042.263
 
 
 ‒ 983.332
 
 
 ‒ 1.067.142
 
 
 ‒ 945.816
 
 
 ‒ 1.210.602
 
 
 ‒ 1.275.989
 
 
 ‒ 17.192.192
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020 ‒ 2034
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 78.716
 
 
 
 
 130.801
 
 
 
 
 132.296
 
 
 
 
 96.752
 
 
 
 
 154.505
 
 
 
 
 116.676
 
 
 
 
 114.340
 
 
 
 
 109.357
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 977.443
 
 
 
 
 
 7.01
 
 
 Real. progr. Kaderrichtlijn water
 
 
 Uitgaven
 
 
 21.221
 
 
 93.295
 
 
 88.647
 
 
 46.342
 
 
 55.191
 
 
 85.144
 
 
 93.340
 
 
 88.357
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 571.537
 
 
 
 
 7.02
 
 
 Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit
 
 
 
 31.189
 
 
 18.282
 
 
 24.199
 
 
 31.310
 
 
 74.314
 
 
 29.532
 
 
 21.000
 
 
 21.000
 
 
 21.000
 
 
 21.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 294.826
 
 
 
 
 7.03
 
 
 Studiekosten waterkwaliteit
 
 
 
 26.306
 
 
 19.224
 
 
 19.450
 
 
 19.100
 
 
 25.000
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 111.080
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.09
 
 
 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
 
 
 Ontvangsten
 
 
 717
 
 
 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 774
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage van hfdst XII (art 26)
 
 
 
 77.999
 
 
 130.744
 
 
 132.296
 
 
 96.752
 
 
 154.505
 
 
 116.676
 
 
 114.340
 
 
 109.357
 
 
 21.000
 
 
 21.000
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 976.669
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 2: Verdiepingsbijlage
 
 In de verdiepingsbijlage is per productartikel een meerjarige begrotingsmutatietabel opgenomen op artikelonderdeelniveau met daarbij de aansluiting tussen de vorige stand van de begroting en de nu voorgestelde stand. Dit voor de volledige looptijd van het fonds. Bij het toelichten van de begrotingsmutaties wordt de normering die is opgenomen in de leeswijzer gehanteerd. Dit houdt in dat de begrotingsmutaties, waarbij het verschil kleiner is dan de aangegeven norm niet worden toegelicht (tenzij beleidsmatig toch relevant). De begrotingsmutaties zijn in alfabetische volgorde in de tabellen opgenomen en worden ook in deze volgorde toegelicht.
 
 Tabel 30 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutatie
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 2032
 
 
 2033
 
 
 2034
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligheid
 
 
 
 
 
 168.599
 
 
 
 
 113.998
 
 
 
 
 80.074
 
 
 
 
 101.734
 
 
 
 
 51.801
 
 
 
 
 10.969
 
 
 
 
 8.921
 
 
 
 
 2.138
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 2.227
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 ‒ 18.433
 
 
 
 
 4.254
 
 
 
 
 12.844
 
 
 
 
 ‒ 9.807
 
 
 
 
 ‒ 51.166
 
 
 
 
 566
 
 
 
 
 14.427
 
 
 
 
 10.700
 
 
 
 
 70.723
 
 
 
 
 
 
 
 6.578
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligheid
 
 
 
 
 
 150.166
 
 
 
 
 118.252
 
 
 
 
 92.918
 
 
 
 
 91.927
 
 
 
 
 635
 
 
 
 
 11.535
 
 
 
 
 23.348
 
 
 
 
 12.838
 
 
 
 
 70.723
 
 
 
 
 
 
 
 8.805
 
 
 
 
 
 
 
 Desaldering
 
 
 87
 
 
 87
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Innovatie HWBP - HWBP2
 
 
 1.531
 
 
 1.226
 
 
 
 
 
 305
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven investeren in waterveiligheid
 
 
 0
 
 
 
 26
 
 
 28
 
 
 39
 
 
 
 
 
 
 ‒ 93
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 9.648
 
 
 2.499
 
 
 1.961
 
 
 1.541
 
 
 1.523
 
 
 15
 
 
 191
 
 
 387
 
 
 213
 
 
 1.172
 
 
 
 
 
 146
 
 
 
 
 
 
 Overheveling IK HWBP-2
 
 
 8.805
 
 
 
 2.935
 
 
 2.935
 
 
 2.935
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 3.812
 
 
 
 
 4.922
 
 
 
 
 4.504
 
 
 
 
 4.497
 
 
 
 
 320
 
 
 
 
 191
 
 
 
 
 387
 
 
 
 
 213
 
 
 
 
 1.079
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 146
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 1.01 Grote projecten waterveiligheid
 
 
 
 
 
 153.978
 
 
 
 
 123.174
 
 
 
 
 97.422
 
 
 
 
 96.424
 
 
 
 
 955
 
 
 
 
 11.726
 
 
 
 
 23.735
 
 
 
 
 13.051
 
 
 
 
 71.802
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.951
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
 
 
 
 
 
 282.880
 
 
 
 
 299.710
 
 
 
 
 546.877
 
 
 
 
 335.406
 
 
 
 
 476.374
 
 
 
 
 407.901
 
 
 
 
 467.577
 
 
 
 
 408.206
 
 
 
 
 470.231
 
 
 
 
 543.750
 
 
 
 
 515.576
 
 
 
 
 461.475
 
 
 
 
 388.096
 
 
 
 
 319.550
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 ‒ 846
 
 
 
 
 81.958
 
 
 
 
 ‒ 78.311
 
 
 
 
 171.912
 
 
 
 
 89.538
 
 
 
 
 255.048
 
 
 
 
 ‒ 7.649
 
 
 
 
 54.941
 
 
 
 
 60.858
 
 
 
 
 ‒ 10.588
 
 
 
 
 ‒ 136.428
 
 
 
 
 ‒ 186.320
 
 
 
 
 ‒ 336.354
 
 
 
 
 ‒ 84.932
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
 
 
 
 
 
 282.034
 
 
 
 
 381.668
 
 
 
 
 468.566
 
 
 
 
 507.318
 
 
 
 
 565.912
 
 
 
 
 662.949
 
 
 
 
 459.928
 
 
 
 
 463.147
 
 
 
 
 531.089
 
 
 
 
 533.162
 
 
 
 
 379.148
 
 
 
 
 275.155
 
 
 
 
 51.742
 
 
 
 
 234.618
 
 
 
 
 
 
 Desalderingen
 
 
 12.603
 
 
 1.064
 
 
 7.527
 
 
 ‒ 7.540
 
 
 602
 
 
 706
 
 
 1.776
 
 
 1.536
 
 
 961
 
 
 903
 
 
 ‒ 1.841
 
 
 ‒ 107
 
 
 941
 
 
 1.551
 
 
 4.057
 
 
 467
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 346.501
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 346.501
 
 
 
 
 Innovatie HWBP - HWBP2
 
 
 ‒ 1.531
 
 
 ‒ 1.226
 
 
 
 
 
 ‒ 305
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven investeren in waterveiligheid
 
 
 0
 
 
 170
 
 
 ‒ 236
 
 
 ‒ 28
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 93
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 0
 
 
 
 ‒ 92
 
 
 ‒ 2.023
 
 
 186
 
 
 
 ‒ 88
 
 
 
 184
 
 
 1.833
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 0
 
 
 ‒ 20.550
 
 
 ‒ 13.391
 
 
 ‒ 22.829
 
 
 12.507
 
 
 ‒ 14.281
 
 
 ‒ 48.294
 
 
 12.555
 
 
 893
 
 
 ‒ 39.492
 
 
 ‒ 38.496
 
 
 ‒ 35.120
 
 
 ‒ 722
 
 
 169.817
 
 
 83.697
 
 
 ‒ 46.294
 
 
 
 
 Kennisprogramma zeespiegelstijging
 
 
 6.936
 
 
 667
 
 
 1.267
 
 
 1.267
 
 
 1.267
 
 
 1.267
 
 
 734
 
 
 467
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 77.052
 
 
 5.433
 
 
 6.974
 
 
 8.184
 
 
 7.893
 
 
 8.447
 
 
 9.785
 
 
 7.547
 
 
 7.386
 
 
 7.766
 
 
 7.954
 
 
 5.351
 
 
 3.974
 
 
 3.435
 
 
 ‒ 9.310
 
 
 ‒ 3.767
 
 
 
 
 Meevaller NURG
 
 
 ‒ 1.666
 
 
 
 
 
 
 
 ‒ 1.666
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 MIRT onderzoeken Water Veiligheid
 
 
 1.000
 
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 440.895
 
 
 
 ‒ 14.442
 
 
 
 
 2.549
 
 
 
 
 ‒ 22.469
 
 
 
 
 22.456
 
 
 
 
 ‒ 4.166
 
 
 
 
 ‒ 37.753
 
 
 
 
 22.105
 
 
 
 
 9.424
 
 
 
 
 ‒ 28.897
 
 
 
 
 ‒ 32.383
 
 
 
 
 ‒ 29.876
 
 
 
 
 4.193
 
 
 
 
 174.803
 
 
 
 
 78.444
 
 
 
 
 296.907
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
 
 
 
 
 
 267.592
 
 
 
 
 384.217
 
 
 
 
 446.097
 
 
 
 
 529.774
 
 
 
 
 561.746
 
 
 
 
 625.196
 
 
 
 
 482.033
 
 
 
 
 472.571
 
 
 
 
 502.192
 
 
 
 
 500.779
 
 
 
 
 349.272
 
 
 
 
 279.348
 
 
 
 
 226.545
 
 
 
 
 313.062
 
 
 
 
 296.907
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten
 
 
 
 
 
 10.969
 
 
 
 
 8.212
 
 
 
 
 7.700
 
 
 
 
 7.682
 
 
 
 
 6.877
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 6.997
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 6.665
 
 
 
 
 2.891
 
 
 
 
 1.917
 
 
 
 
 4.719
 
 
 
 
 3.810
 
 
 
 
 2.340
 
 
 
 
 690
 
 
 
 
 240
 
 
 
 
 240
 
 
 
 
 240
 
 
 
 
 240
 
 
 
 
 240
 
 
 
 
 240
 
 
 
 
 256
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten
 
 
 
 
 
 17.634
 
 
 
 
 11.103
 
 
 
 
 9.617
 
 
 
 
 12.401
 
 
 
 
 10.687
 
 
 
 
 9.337
 
 
 
 
 7.687
 
 
 
 
 7.237
 
 
 
 
 7.237
 
 
 
 
 7.237
 
 
 
 
 7.237
 
 
 
 
 7.237
 
 
 
 
 7.237
 
 
 
 
 7.253
 
 
 
 
 
 
 BOI 2023
 
 
 1.000
 
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Cybersecurity extrapolatie
 
 
 4.997
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.997
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 XII: Cybersecurity WV ILT
 
 
 ‒ 3.900
 
 
 ‒ 400
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 
 
 Kennisprogramma Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 1.500
 
 
 50
 
 
 513
 
 
 363
 
 
 574
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Desaldering
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII: Gebiedsagenda Ijsselmeergebied
 
 
 1.476
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 
 
 Kasschuiven investeren in waterveiligheid
 
 
 0
 
 
 ‒ 170
 
 
 210
 
 
 
 ‒ 40
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennisprogramma zeespiegelstijging
 
 
 ‒ 10.311
 
 
 ‒ 1.042
 
 
 ‒ 1.892
 
 
 ‒ 1.892
 
 
 ‒ 1.892
 
 
 ‒ 1.892
 
 
 ‒ 984
 
 
 ‒ 717
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 MIRT onderzoeken Water Veiligheid
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 
 ‒ 500
 
 
 ‒ 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toetsing regionale keringen in beheer van het rijk
 
 
 3.987
 
 
 1.361
 
 
 2.026
 
 
 300
 
 
 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 OCW: Uitvoering gebiedsagenda's
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 99
 
 
 
 
 682
 
 
 
 
 ‒ 1.377
 
 
 
 
 ‒ 1.206
 
 
 
 
 ‒ 2.040
 
 
 
 
 ‒ 1.132
 
 
 
 
 ‒ 865
 
 
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 6.849
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 1.03 Studiekosten
 
 
 
 
 
 17.733
 
 
 
 
 11.785
 
 
 
 
 8.240
 
 
 
 
 11.195
 
 
 
 
 8.647
 
 
 
 
 8.205
 
 
 
 
 6.822
 
 
 
 
 7.089
 
 
 
 
 7.089
 
 
 
 
 7.089
 
 
 
 
 7.089
 
 
 
 
 7.089
 
 
 
 
 7.089
 
 
 
 
 7.105
 
 
 
 
 6.849
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2020 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 462.448
 
 
 
 
 421.920
 
 
 
 
 634.651
 
 
 
 
 444.822
 
 
 
 
 535.052
 
 
 
 
 425.867
 
 
 
 
 483.495
 
 
 
 
 417.341
 
 
 
 
 477.228
 
 
 
 
 550.747
 
 
 
 
 522.573
 
 
 
 
 468.472
 
 
 
 
 397.320
 
 
 
 
 326.547
 
 
 
 
 352.001
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2020 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 449.834
 
 
 
 
 511.023
 
 
 
 
 571.101
 
 
 
 
 611.646
 
 
 
 
 577.234
 
 
 
 
 683.821
 
 
 
 
 490.963
 
 
 
 
 483.222
 
 
 
 
 609.049
 
 
 
 
 540.399
 
 
 
 
 386.385
 
 
 
 
 282.392
 
 
 
 
 67.784
 
 
 
 
 241.871
 
 
 
 
 348.501
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 439.303
 
 
 
 
 519.176
 
 
 
 
 551.759
 
 
 
 
 637.393
 
 
 
 
 571.348
 
 
 
 
 645.127
 
 
 
 
 512.590
 
 
 
 
 492.711
 
 
 
 
 581.083
 
 
 
 
 507.868
 
 
 
 
 356.361
 
 
 
 
 286.437
 
 
 
 
 242.585
 
 
 
 
 320.167
 
 
 
 
 303.756
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 172.412
 
 
 
 
 150.710
 
 
 
 
 159.396
 
 
 
 
 149.819
 
 
 
 
 148.700
 
 
 
 
 138.450
 
 
 
 
 150.591
 
 
 
 
 151.869
 
 
 
 
 152.067
 
 
 
 
 154.619
 
 
 
 
 169.571
 
 
 
 
 175.200
 
 
 
 
 175.993
 
 
 
 
 157.560
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 10.899
 
 
 
 
 4.143
 
 
 
 
 
 
 ‒ 1.037
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 183.311
 
 
 
 
 154.853
 
 
 
 
 159.396
 
 
 
 
 149.819
 
 
 
 
 147.663
 
 
 
 
 138.450
 
 
 
 
 150.591
 
 
 
 
 151.869
 
 
 
 
 152.067
 
 
 
 
 154.619
 
 
 
 
 169.571
 
 
 
 
 175.200
 
 
 
 
 175.993
 
 
 
 
 157.560
 
 
 
 
 
 
 Desalderingen
 
 
 12.890
 
 
 1.351
 
 
 7.527
 
 
 ‒ 7.540
 
 
 602
 
 
 706
 
 
 1.776
 
 
 1.536
 
 
 961
 
 
 903
 
 
 ‒ 1.841
 
 
 ‒ 107
 
 
 941
 
 
 1.551
 
 
 4.057
 
 
 467
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 157.508
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 157.508
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020 ontv
 
 
 39.126
 
 
 2.845
 
 
 2.499
 
 
 2.643
 
 
 2.484
 
 
 2.398
 
 
 2.296
 
 
 2.497
 
 
 2.518
 
 
 2.521
 
 
 2.564
 
 
 2.812
 
 
 2.905
 
 
 2.918
 
 
 2.613
 
 
 2.613
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 4.196
 
 
 
 
 10.026
 
 
 
 
 ‒ 4.897
 
 
 
 
 3.086
 
 
 
 
 3.104
 
 
 
 
 4.072
 
 
 
 
 4.033
 
 
 
 
 3.479
 
 
 
 
 3.424
 
 
 
 
 723
 
 
 
 
 2.705
 
 
 
 
 3.846
 
 
 
 
 4.469
 
 
 
 
 6.670
 
 
 
 
 160.588
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 187.507
 
 
 
 
 164.879
 
 
 
 
 154.499
 
 
 
 
 152.905
 
 
 
 
 150.767
 
 
 
 
 142.522
 
 
 
 
 154.624
 
 
 
 
 155.348
 
 
 
 
 155.491
 
 
 
 
 155.342
 
 
 
 
 172.276
 
 
 
 
 179.046
 
 
 
 
 180.462
 
 
 
 
 164.230
 
 
 
 
 160.588
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2020 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 172.412
 
 
 
 
 150.710
 
 
 
 
 159.396
 
 
 
 
 149.819
 
 
 
 
 148.700
 
 
 
 
 138.450
 
 
 
 
 150.591
 
 
 
 
 151.869
 
 
 
 
 152.067
 
 
 
 
 154.619
 
 
 
 
 169.571
 
 
 
 
 175.200
 
 
 
 
 175.993
 
 
 
 
 157.560
 
 
 
 
 157.508
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2020 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 183.311
 
 
 
 
 154.853
 
 
 
 
 159.396
 
 
 
 
 149.819
 
 
 
 
 147.663
 
 
 
 
 138.450
 
 
 
 
 150.591
 
 
 
 
 151.869
 
 
 
 
 152.067
 
 
 
 
 154.619
 
 
 
 
 169.571
 
 
 
 
 175.200
 
 
 
 
 175.993
 
 
 
 
 157.560
 
 
 
 
 157.508
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2021 Investeren in waterveiligheid
 
 
 
 
 
 187.507
 
 
 
 
 164.879
 
 
 
 
 154.499
 
 
 
 
 152.905
 
 
 
 
 150.767
 
 
 
 
 142.522
 
 
 
 
 154.624
 
 
 
 
 155.348
 
 
 
 
 155.491
 
 
 
 
 155.342
 
 
 
 
 172.276
 
 
 
 
 179.046
 
 
 
 
 180.462
 
 
 
 
 164.230
 
 
 
 
 160.588
 
 
 
 
 
 
 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 Dit betreft de toegekende prijsbijstelling tranche 2020 die vanuit de begroting Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds. Vanuit de investeringsruimte worden de artikelonderdelen verhoogd met loon- en prijsbijstelling.
 Overheveling IK HWBP-2
 Dit betreft een technische correctie. Bij de ontwerpbegroting 2020 is ten onrechte € 9 miljoen overgeheveld naar de apparaatskosten ten behoeve van het project Markermeerdijken. Deze overheveling wordt teruggedraaid. 
 Desalderingen
 De aanpassing van de ontvangsten betreft met name de bijdragen Waterschappen aan het HWBP conform de geactualiseerde programmering HWBP. Deze ontvangsten worden ingezet voor hogere uitgaven binnen dit artikel.
 Extrapolatie 2034
 Conform vigerende werkwijze worden middelen die vrijkomen door de verlenging tot en met 2034 bij voorrang ingezet voor het dekken van de doorlopende verplichtingen, zoals de uitgaven die zijn benodigd voor de instandhouding en vervanging van het huidige areaal en de uitgaven voor het HWBP. De resterende ruimte wordt toegevoegd aan artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte. Tot slot zijn de ontvangsten van derden verwerkt.
 Kasschuiven investeren in zoetwatervoorziening
 Om binnen een modaliteit tot een sluitende programmering te komen, zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse jaren via het aanlegprogramma noodzakelijk. De omvangrijkste kasschuif met betrekking zoetwatervoorzieningen betreft de financiering van het Nationaal Hydrologisch Instrumentarium Watermodel dat in 2021 en 2022 wordt bekostigd.
 Kasschuiven Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 Om binnen het Deltafonds tot een sluitende programmering te komen zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse jaren via het aanlegprogramma noodzakelijk. De omvangrijkste kasschuiven vinden plaats op de investeringsruimte om de programmering beter in lijn te brengen met de beleidsopgaven. Door middel van een kasschuif via artikel 01.02 worden de bedragen in de juiste jaren geplaatst.
 Kennisprogramma Zeespiegelstijging
 Deze mutatie betreft een opdracht Zeespiegelstijging aan RWS voor de coördinatie en de uitvoering van het kennisprogramma Zeespiegelstijging. Ter financiering hiervan wordt vanuit artikel 1.03 Studiekosten € 3,4 miljoen overgeboekt naar artikel 5.01 Apparaat en € 6,9 miljoen naar artikel 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid.
 Cybersecurity extrapolatie
 Het beschikbare bedrag voor cybersecurity wordt in 2034 geëxtrapoleerd. Hiermee is een bedrag van € 5 miljoen gemoeid.
 Cybersecurity WV ILT
 Een bedrag van € 3,9 miljoen wordt overgeboekt naar hoofdstuk XII ten behoeve van de ILT. Dit betreft de financiering van het toezicht van ILT op de Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen (Wbni); deze wet regelt een meldplicht van incidenten en een zorgplicht (treffen van beveiligingsmaatregelen).
 Toetsing regionale keringen in beheer van het rijk
 Vanuit de beleidsreservering Rijkskanaaldijken (artikel 5.04 Reserveringen) wordt aan artikel 1.03 € 4 miljoen toegevoegd in verband met extra kosten voor het project toetsing van regionale keringen in het beheer van het Rijk € 3 miljoen en € 1 miljoen voor verkennend onderzoek naar maatregelen om keringen die niet aan de normen blijken te voldoen te verbeteren.
 
 Tabel 31 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutatie
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 2032
 
 
 2033
 
 
 2034
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 24.435
 
 
 
 
 28.866
 
 
 
 
 1.878
 
 
 
 
 2.469
 
 
 
 
 2.058
 
 
 
 
 1.833
 
 
 
 
 1.833
 
 
 
 
 1.833
 
 
 
 
 1.833
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 ‒ 600
 
 
 
 
 ‒ 14.004
 
 
 
 
 22.500
 
 
 
 
 8.531
 
 
 
 
 694
 
 
 
 
 919
 
 
 
 
 3.006
 
 
 
 
 919
 
 
 
 
 919
 
 
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 23.835
 
 
 
 
 14.862
 
 
 
 
 24.378
 
 
 
 
 11.000
 
 
 
 
 2.752
 
 
 
 
 2.752
 
 
 
 
 4.839
 
 
 
 
 2.752
 
 
 
 
 2.752
 
 
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 0
 
 
 
 92
 
 
 1.925
 
 
 
 
 
 
 ‒ 184
 
 
 ‒ 1.833
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 1.344
 
 
 394
 
 
 248
 
 
 406
 
 
 161
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 50
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderzoek Zoetwatervoorziening
 
 
 ‒ 10.264
 
 
 
 
 ‒ 1.833
 
 
 ‒ 1.283
 
 
 ‒ 1.833
 
 
 ‒ 1.833
 
 
 ‒ 1.833
 
 
 ‒ 1.649
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 394
 
 
 
 
 340
 
 
 
 
 498
 
 
 
 
 ‒ 1.122
 
 
 
 
 ‒ 1.818
 
 
 
 
 ‒ 1.818
 
 
 
 
 ‒ 1.783
 
 
 
 
 ‒ 1.818
 
 
 
 
 ‒ 1.818
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 24.229
 
 
 
 
 15.202
 
 
 
 
 24.876
 
 
 
 
 9.878
 
 
 
 
 934
 
 
 
 
 934
 
 
 
 
 3.056
 
 
 
 
 934
 
 
 
 
 934
 
 
 
 
 1.525
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten
 
 
 
 
 
 3.085
 
 
 
 
 4.100
 
 
 
 
 1.100
 
 
 
 
 1.366
 
 
 
 
 1.100
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 759
 
 
 
 
 
 167
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 167
 
 
 
 
 167
 
 
 
 
 367
 
 
 
 
 551
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten
 
 
 
 
 
 3.844
 
 
 
 
 4.100
 
 
 
 
 1.267
 
 
 
 
 2.083
 
 
 
 
 1.267
 
 
 
 
 367
 
 
 
 
 367
 
 
 
 
 551
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Implementatie peilbesluit
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 2.319
 
 
 2.681
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 0
 
 
 
 
 98
 
 
 ‒ 186
 
 
 
 88
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderzoek Zoetwatervoorziening
 
 
 10.264
 
 
 
 
 1.833
 
 
 1.283
 
 
 1.833
 
 
 1.833
 
 
 1.833
 
 
 1.649
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.931
 
 
 
 
 1.097
 
 
 
 
 4.152
 
 
 
 
 4.602
 
 
 
 
 1.833
 
 
 
 
 1.649
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 2.03 Studiekosten
 
 
 
 
 
 3.844
 
 
 
 
 4.100
 
 
 
 
 3.198
 
 
 
 
 3.180
 
 
 
 
 5.419
 
 
 
 
 4.969
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2020 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 27.520
 
 
 
 
 32.966
 
 
 
 
 2.978
 
 
 
 
 3.835
 
 
 
 
 3.158
 
 
 
 
 2.033
 
 
 
 
 1.833
 
 
 
 
 1.833
 
 
 
 
 1.833
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2020 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 27.679
 
 
 
 
 18.962
 
 
 
 
 25.645
 
 
 
 
 13.083
 
 
 
 
 4.019
 
 
 
 
 3.119
 
 
 
 
 5.206
 
 
 
 
 3.303
 
 
 
 
 2.752
 
 
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 28.073
 
 
 
 
 19.302
 
 
 
 
 28.074
 
 
 
 
 13.058
 
 
 
 
 6.353
 
 
 
 
 5.903
 
 
 
 
 5.256
 
 
 
 
 3.134
 
 
 
 
 934
 
 
 
 
 1.525
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
 
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen
 
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2020 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2020 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2021 Investeren in zoetwatervoorziening
 
 
 
 
 
 1.520
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening
 Implementatie peilbesluit
 Vanuit de investeringsruimte artikel 5.03 wordt voor de implementatie van het flexibel peilbesluit IJsselmeergebied € 5 miljoen overgeboekt naar artikel 2.02 Studiekosten.
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 Dit betreft de toegekende prijsbijstelling tranche 2020 die vanuit de begroting Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds. Vanuit de investeringsruimte worden de artikelonderdelen verhoogd met loon- en prijsbijstelling.
 Onderzoek Zoetwatervoorziening
 Ter financiering van de programmering van de beleidsonderzoeken Zoetwatervoorziening (artikel 2.02 Overige waterinvesteringen) wordt € 10,3 miljoen overgeboekt vanuit artikel 2.03 Studiekosten Zoetwatervoorziening
 
 Tabel 32 Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutatie
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 2032
 
 
 2033
 
 
 2034
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement
 
 
 
 
 
 7.336
 
 
 
 
 7.336
 
 
 
 
 7.336
 
 
 
 
 7.336
 
 
 
 
 7.362
 
 
 
 
 7.362
 
 
 
 
 7.362
 
 
 
 
 7.569
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement
 
 
 
 
 
 7.336
 
 
 
 
 7.336
 
 
 
 
 7.336
 
 
 
 
 7.336
 
 
 
 
 7.362
 
 
 
 
 7.362
 
 
 
 
 7.362
 
 
 
 
 7.569
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 7.155
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.155
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 1.813
 
 
 122
 
 
 122
 
 
 122
 
 
 122
 
 
 122
 
 
 122
 
 
 122
 
 
 126
 
 
 119
 
 
 119
 
 
 119
 
 
 119
 
 
 119
 
 
 119
 
 
 119
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 126
 
 
 
 
 119
 
 
 
 
 119
 
 
 
 
 119
 
 
 
 
 119
 
 
 
 
 119
 
 
 
 
 119
 
 
 
 
 7.274
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 3.01 Watermanagement
 
 
 
 
 
 7.458
 
 
 
 
 7.458
 
 
 
 
 7.458
 
 
 
 
 7.458
 
 
 
 
 7.484
 
 
 
 
 7.484
 
 
 
 
 7.484
 
 
 
 
 7.695
 
 
 
 
 7.274
 
 
 
 
 7.274
 
 
 
 
 7.274
 
 
 
 
 7.274
 
 
 
 
 7.274
 
 
 
 
 7.274
 
 
 
 
 7.274
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 3.02 Beheer onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 125.917
 
 
 
 
 134.272
 
 
 
 
 131.960
 
 
 
 
 159.521
 
 
 
 
 160.712
 
 
 
 
 218.900
 
 
 
 
 162.018
 
 
 
 
 164.787
 
 
 
 
 204.320
 
 
 
 
 196.126
 
 
 
 
 178.956
 
 
 
 
 284.642
 
 
 
 
 284.639
 
 
 
 
 224.621
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 17.163
 
 
 
 
 10.396
 
 
 
 
 4.116
 
 
 
 
 ‒ 1.623
 
 
 
 
 205
 
 
 
 
 ‒ 703
 
 
 
 
 ‒ 4.920
 
 
 
 
 ‒ 4.920
 
 
 
 
 ‒ 2.460
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 3.02 Beheer onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 143.080
 
 
 
 
 144.668
 
 
 
 
 136.076
 
 
 
 
 157.898
 
 
 
 
 160.917
 
 
 
 
 218.197
 
 
 
 
 157.098
 
 
 
 
 159.867
 
 
 
 
 201.860
 
 
 
 
 196.126
 
 
 
 
 178.956
 
 
 
 
 284.642
 
 
 
 
 284.639
 
 
 
 
 224.621
 
 
 
 
 
 
 Functionele Inspecties en Testen (FIT)
 
 
 691
 
 
 59
 
 
 58
 
 
 78
 
 
 97
 
 
 117
 
 
 136
 
 
 146
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 224.621
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 224.621
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 31.183
 
 
 2.256
 
 
 2.257
 
 
 2.120
 
 
 2.461
 
 
 1.833
 
 
 2.666
 
 
 1.942
 
 
 1.988
 
 
 1.910
 
 
 1.951
 
 
 1.951
 
 
 1.962
 
 
 1.962
 
 
 1.962
 
 
 1.962
 
 
 
 
 Stroomlijnen (meevaller)
 
 
 ‒ 2.644
 
 
 ‒ 2.557
 
 
 
 ‒ 87
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stuw Grave (meevaller)
 
 
 ‒ 3.607
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒ 3.607
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thermisch gereinigde grond op RWS locaties
 
 
 332
 
 
 83
 
 
 83
 
 
 83
 
 
 83
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extra werkzaamheden instandhouding
 
 
 4.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 
 Risicoreservering instandhouding
 
 
 79.200
 
 
 
 
 
 
 24.750
 
 
 24.750
 
 
 2.475
 
 
 2.475
 
 
 2.475
 
 
 2.475
 
 
 2.475
 
 
 12.375
 
 
 2.475
 
 
 2.475
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 ‒ 159
 
 
 
 
 2.398
 
 
 
 
 2.194
 
 
 
 
 2.641
 
 
 
 
 26.700
 
 
 
 
 27.552
 
 
 
 
 4.563
 
 
 
 
 4.463
 
 
 
 
 4.385
 
 
 
 
 4.426
 
 
 
 
 819
 
 
 
 
 14.337
 
 
 
 
 4.437
 
 
 
 
 8.437
 
 
 
 
 226.583
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 3.02 Beheer onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 142.921
 
 
 
 
 147.066
 
 
 
 
 138.270
 
 
 
 
 160.539
 
 
 
 
 187.617
 
 
 
 
 245.749
 
 
 
 
 161.661
 
 
 
 
 164.330
 
 
 
 
 206.245
 
 
 
 
 200.552
 
 
 
 
 179.775
 
 
 
 
 298.979
 
 
 
 
 289.076
 
 
 
 
 233.058
 
 
 
 
 226.583
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2020 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 133.253
 
 
 
 
 141.608
 
 
 
 
 139.296
 
 
 
 
 166.857
 
 
 
 
 168.074
 
 
 
 
 226.262
 
 
 
 
 169.380
 
 
 
 
 172.356
 
 
 
 
 211.475
 
 
 
 
 203.281
 
 
 
 
 186.111
 
 
 
 
 291.797
 
 
 
 
 291.794
 
 
 
 
 231.776
 
 
 
 
 231.776
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2020 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 150.416
 
 
 
 
 152.004
 
 
 
 
 143.412
 
 
 
 
 165.234
 
 
 
 
 168.279
 
 
 
 
 225.559
 
 
 
 
 164.460
 
 
 
 
 167.436
 
 
 
 
 209.015
 
 
 
 
 203.281
 
 
 
 
 186.111
 
 
 
 
 291.797
 
 
 
 
 291.794
 
 
 
 
 231.776
 
 
 
 
 231.776
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021 Beheer, onderhoud en vervanging
 
 
 
 
 
 150.379
 
 
 
 
 154.524
 
 
 
 
 145.728
 
 
 
 
 167.997
 
 
 
 
 195.101
 
 
 
 
 253.233
 
 
 
 
 169.145
 
 
 
 
 172.025
 
 
 
 
 213.519
 
 
 
 
 207.826
 
 
 
 
 187.049
 
 
 
 
 306.253
 
 
 
 
 296.350
 
 
 
 
 240.332
 
 
 
 
 233.857
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 Dit betreft de toegekende prijsbijstelling tranche 2020 die vanuit de begroting Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds. Vanuit de investeringsruimte worden de artikelonderdelen verhoogd met loon- en prijsbijstelling.
 Extrapolatie 2034
 Conform vigerende werkwijze worden middelen die vrijkomen door de verlenging tot en met 2034 bij voorrang ingezet voor het dekken van de doorlopende verplichtingen, zoals de uitgaven die zijn benodigd voor de instandhouding en vervanging van het huidige areaal en de uitgaven voor het HWBP. De resterende ruimte wordt toegevoegd aan artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte. Tot slot zijn de ontvangsten van derden verwerkt.
 Stroomlijnen (meevaller)
 Het project stroomlijnen is opgeleverd. Bij de decharge is melding gemaakt dat mogelijk enkel restpunten niet uitgevoerd hoefde te worden. De vrijval € 2,6 miljoen wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds artikel 5.03 Investeringsruimte).
 Stuw Grave (meevaller)
 Voor de kosten bij het ongeval bij Grave is de eindafrekening opgemaakt. Er is sprake van een meevaller van € 3,6 miljoen is. De kosten voor herstel bleken lager dan verwacht. De middelen worden toegevoegd aan de investeringsruimte van artikel 5.03.
 Overboeking reserveringen lange termijn instandhouding
 Op het artikelonderdeel beheer en onderhoud ligt de budgetbehoefte hoger dan het beschikbaar budget voor de jaren 2022 t/m 2025. Daarom zijn afgelopen jaren reserveringen getroffen op artikelonderdeel 5.03. Middels deze boeking wordt de reservering ondergebracht op het artikelonderdeel voor instandhouding. Bij de uitvoeringsorganisatie RWS is eerst een uitvoeringstoets gedaan op de maakbaarheid van een extra impuls. Na afronding van de lopende validatie budgetbehoefte bij RWS zullen de reserveringen in het gewenste ritme worden gezet en waar nodig aanvullende maatregelen genomen.
 Extra werkzaamheden instandhouding
 Op het artikelonderdeel beheer en onderhoud ligt de budgetbehoefte hoger dan het beschikbaar budget voor de jaren 2022 t/m 2025. Uit de uitvoeringstoets door RWS blijkt dat extra werkzaamheden maakbaar zijn. Daarom wordt – naast de overboeking van de reserveringen lange termijn instandhouding – aanvullend budget toegevoegd aan de artikelonderdelen voor instandhouding. Na afronding van de lopende validaties op de budgetbehoefte voor instandhouding zullen deze middelen in het gewenste ritme worden gezet en waar nodig aanvullende maatregelen worden genomen.
 
 Tabel 33 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutatie
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 2032
 
 
 2033
 
 
 2034
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS
 
 
 
 
 
 13.043
 
 
 
 
 51.259
 
 
 
 
 50.892
 
 
 
 
 222.355
 
 
 
 
 61.012
 
 
 
 
 59.002
 
 
 
 
 58.166
 
 
 
 
 57.342
 
 
 
 
 56.700
 
 
 
 
 55.911
 
 
 
 
 55.134
 
 
 
 
 54.372
 
 
 
 
 53.621
 
 
 
 
 53.548
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 7.247
 
 
 
 
 ‒ 9.257
 
 
 
 
 ‒ 9.023
 
 
 
 
 1.836
 
 
 
 
 ‒ 1.120
 
 
 
 
 ‒ 1.231
 
 
 
 
 ‒ 1.231
 
 
 
 
 ‒ 1.230
 
 
 
 
 ‒ 1.230
 
 
 
 
 ‒ 1.229
 
 
 
 
 ‒ 1.227
 
 
 
 
 ‒ 1.226
 
 
 
 
 ‒ 628
 
 
 
 
 ‒ 927
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS
 
 
 
 
 
 20.290
 
 
 
 
 42.002
 
 
 
 
 41.869
 
 
 
 
 224.191
 
 
 
 
 59.892
 
 
 
 
 57.771
 
 
 
 
 56.935
 
 
 
 
 56.112
 
 
 
 
 55.470
 
 
 
 
 54.682
 
 
 
 
 53.907
 
 
 
 
 53.146
 
 
 
 
 52.993
 
 
 
 
 52.621
 
 
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 52.889
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 52.889
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 15.518
 
 
 337
 
 
 697
 
 
 695
 
 
 3.722
 
 
 994
 
 
 959
 
 
 945
 
 
 931
 
 
 921
 
 
 908
 
 
 895
 
 
 882
 
 
 880
 
 
 874
 
 
 878
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 337
 
 
 
 
 697
 
 
 
 
 695
 
 
 
 
 3.722
 
 
 
 
 994
 
 
 
 
 959
 
 
 
 
 945
 
 
 
 
 931
 
 
 
 
 921
 
 
 
 
 908
 
 
 
 
 895
 
 
 
 
 882
 
 
 
 
 880
 
 
 
 
 874
 
 
 
 
 53.767
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS
 
 
 
 
 
 20.627
 
 
 
 
 42.699
 
 
 
 
 42.564
 
 
 
 
 227.913
 
 
 
 
 60.886
 
 
 
 
 58.730
 
 
 
 
 57.880
 
 
 
 
 57.043
 
 
 
 
 56.391
 
 
 
 
 55.590
 
 
 
 
 54.802
 
 
 
 
 54.028
 
 
 
 
 53.873
 
 
 
 
 53.495
 
 
 
 
 53.767
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2020 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 
 
 
 
 
 13.043
 
 
 
 
 51.259
 
 
 
 
 50.892
 
 
 
 
 222.355
 
 
 
 
 61.012
 
 
 
 
 59.002
 
 
 
 
 58.166
 
 
 
 
 57.342
 
 
 
 
 56.700
 
 
 
 
 55.911
 
 
 
 
 55.134
 
 
 
 
 54.372
 
 
 
 
 53.621
 
 
 
 
 53.548
 
 
 
 
 52.889
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2020 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 
 
 
 
 
 20.290
 
 
 
 
 42.002
 
 
 
 
 41.869
 
 
 
 
 224.191
 
 
 
 
 59.892
 
 
 
 
 57.771
 
 
 
 
 56.935
 
 
 
 
 56.112
 
 
 
 
 55.470
 
 
 
 
 54.682
 
 
 
 
 53.907
 
 
 
 
 53.146
 
 
 
 
 52.993
 
 
 
 
 52.621
 
 
 
 
 52.889
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 
 
 
 
 
 20.627
 
 
 
 
 42.699
 
 
 
 
 42.564
 
 
 
 
 227.913
 
 
 
 
 60.886
 
 
 
 
 58.730
 
 
 
 
 57.880
 
 
 
 
 57.043
 
 
 
 
 56.391
 
 
 
 
 55.590
 
 
 
 
 54.802
 
 
 
 
 54.028
 
 
 
 
 53.873
 
 
 
 
 53.495
 
 
 
 
 53.767
 
 
 
 
 
 
 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 Dit betreft de toegekende prijsbijstelling tranche 2020 die vanuit de begroting Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds. Vanuit de investeringsruimte worden de artikelonderdelen verhoogd met loon- en prijsbijstelling.
 Extrapolatie 2034
 Conform vigerende werkwijze worden middelen die vrijkomen door de verlenging tot en met 2034 bij voorrang ingezet voor het dekken van de doorlopende verplichtingen, zoals de uitgaven die zijn benodigd voor de instandhouding en vervanging van het huidige areaal en de uitgaven voor het HWBP. De resterende ruimte wordt toegevoegd aan artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte. Tot slot zijn de ontvangsten van derden verwerkt.
 
 Tabel 34 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutatie
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 2032
 
 
 2033
 
 
 2034
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 5.01 Apparaat
 
 
 
 
 
 246.146
 
 
 
 
 244.355
 
 
 
 
 235.161
 
 
 
 
 233.620
 
 
 
 
 229.417
 
 
 
 
 227.131
 
 
 
 
 231.788
 
 
 
 
 231.787
 
 
 
 
 231.056
 
 
 
 
 231.056
 
 
 
 
 231.056
 
 
 
 
 231.056
 
 
 
 
 231.056
 
 
 
 
 231.056
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 3.342
 
 
 
 
 3.833
 
 
 
 
 3.598
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 5.01 Apparaat
 
 
 
 
 
 249.488
 
 
 
 
 248.188
 
 
 
 
 238.759
 
 
 
 
 237.120
 
 
 
 
 232.917
 
 
 
 
 230.631
 
 
 
 
 235.288
 
 
 
 
 235.287
 
 
 
 
 234.556
 
 
 
 
 234.556
 
 
 
 
 234.556
 
 
 
 
 234.556
 
 
 
 
 234.556
 
 
 
 
 234.556
 
 
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 234.556
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 234.556
 
 
 
 
 Overheveling IK HWBP-2
 
 
 ‒ 8.805
 
 
 
 ‒ 2.935
 
 
 ‒ 2.935
 
 
 ‒ 2.935
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Cybersecurity
 
 
 4.074
 
 
 2.055
 
 
 2.019
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Delta aanpak Waterkwaliteit microplastics
 
 
 939
 
 
 939
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intensivering Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 488
 
 
 
 488
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennisprogramma zeespiegelstijging
 
 
 3.375
 
 
 375
 
 
 625
 
 
 625
 
 
 625
 
 
 625
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 106.764
 
 
 7.512
 
 
 7.463
 
 
 7.181
 
 
 7.131
 
 
 7.004
 
 
 6.936
 
 
 7.076
 
 
 7.076
 
 
 7.055
 
 
 7.055
 
 
 7.055
 
 
 7.055
 
 
 7.055
 
 
 7.055
 
 
 7.055
 
 
 
 
 Capaciteit RWS
 
 
 10.778
 
 
 1.125
 
 
 1.853
 
 
 1.774
 
 
 ‒ 5.278
 
 
 1.515
 
 
 9.789
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vervolgaanpak bezien vergunningen
 
 
 1.000
 
 
 250
 
 
 750
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 12.256
 
 
 
 
 10.263
 
 
 
 
 6.645
 
 
 
 
 ‒ 457
 
 
 
 
 9.144
 
 
 
 
 16.975
 
 
 
 
 7.326
 
 
 
 
 7.076
 
 
 
 
 7.055
 
 
 
 
 7.055
 
 
 
 
 7.055
 
 
 
 
 7.055
 
 
 
 
 7.055
 
 
 
 
 7.055
 
 
 
 
 241.611
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.01 Apparaat
 
 
 
 
 
 261.744
 
 
 
 
 258.451
 
 
 
 
 245.404
 
 
 
 
 236.663
 
 
 
 
 242.061
 
 
 
 
 247.606
 
 
 
 
 242.614
 
 
 
 
 242.363
 
 
 
 
 241.611
 
 
 
 
 241.611
 
 
 
 
 241.611
 
 
 
 
 241.611
 
 
 
 
 241.611
 
 
 
 
 241.611
 
 
 
 
 241.611
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven
 
 
 
 
 
 68.111
 
 
 
 
 68.365
 
 
 
 
 66.591
 
 
 
 
 66.404
 
 
 
 
 66.663
 
 
 
 
 65.075
 
 
 
 
 65.071
 
 
 
 
 66.582
 
 
 
 
 63.129
 
 
 
 
 62.818
 
 
 
 
 62.818
 
 
 
 
 62.818
 
 
 
 
 62.818
 
 
 
 
 62.779
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 671
 
 
 
 
 777
 
 
 
 
 1.609
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven
 
 
 
 
 
 68.782
 
 
 
 
 69.142
 
 
 
 
 68.200
 
 
 
 
 66.404
 
 
 
 
 66.663
 
 
 
 
 65.075
 
 
 
 
 65.071
 
 
 
 
 66.582
 
 
 
 
 63.129
 
 
 
 
 62.818
 
 
 
 
 62.818
 
 
 
 
 62.818
 
 
 
 
 62.818
 
 
 
 
 62.779
 
 
 
 
 
 
 Cybersecurity
 
 
 7.335
 
 
 3.719
 
 
 3.616
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 62.779
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 62.779
 
 
 
 
 Functionele Inspecties en Testen (FIT)
 
 
 477
 
 
 233
 
 
 88
 
 
 68
 
 
 49
 
 
 29
 
 
 10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intensivering Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 386
 
 
 
 386
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII: Maatwerk KNMI-RWS
 
 
 ‒ 950
 
 
 ‒ 950
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII: Klimaatadaptatie en Bestuur
 
 
 ‒ 100
 
 
 ‒ 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Landelijk Meetnet Water
 
 
 4.845
 
 
 4.845
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 16.188
 
 
 1.143
 
 
 1.149
 
 
 1.133
 
 
 1.102
 
 
 1.107
 
 
 1.079
 
 
 1.079
 
 
 1.104
 
 
 1.048
 
 
 1.041
 
 
 1.041
 
 
 1.041
 
 
 1.041
 
 
 1.040
 
 
 1.040
 
 
 
 
 Opdracht VNAC Cyber Security big data
 
 
 570
 
 
 170
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Staf deltacommissaris extrapolatie
 
 
 1.736
 
 
 
 
 
 
 
 1.736
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 9.060
 
 
 
 
 5.439
 
 
 
 
 1.401
 
 
 
 
 1.151
 
 
 
 
 1.136
 
 
 
 
 2.825
 
 
 
 
 1.079
 
 
 
 
 1.104
 
 
 
 
 1.048
 
 
 
 
 1.041
 
 
 
 
 1.041
 
 
 
 
 1.041
 
 
 
 
 1.041
 
 
 
 
 1.040
 
 
 
 
 63.819
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven
 
 
 
 
 
 77.842
 
 
 
 
 74.581
 
 
 
 
 69.601
 
 
 
 
 67.555
 
 
 
 
 67.799
 
 
 
 
 67.900
 
 
 
 
 66.150
 
 
 
 
 67.686
 
 
 
 
 64.177
 
 
 
 
 63.859
 
 
 
 
 63.859
 
 
 
 
 63.859
 
 
 
 
 63.859
 
 
 
 
 63.819
 
 
 
 
 63.819
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte
 
 
 
 
 
 17.450
 
 
 
 
 20.300
 
 
 
 
 23.800
 
 
 
 
 45.700
 
 
 
 
 72.050
 
 
 
 
 81.441
 
 
 
 
 70.907
 
 
 
 
 127.958
 
 
 
 
 38.675
 
 
 
 
 28.675
 
 
 
 
 18.675
 
 
 
 
 71.984
 
 
 
 
 217.402
 
 
 
 
 339.588
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 ‒ 12.193
 
 
 
 
 ‒ 1.829
 
 
 
 
 184
 
 
 
 
 8.252
 
 
 
 
 4.606
 
 
 
 
 ‒ 8.105
 
 
 
 
 ‒ 6.466
 
 
 
 
 22.284
 
 
 
 
 ‒ 18.875
 
 
 
 
 1.125
 
 
 
 
 ‒ 1.995
 
 
 
 
 ‒ 14.251
 
 
 
 
 562
 
 
 
 
 11.071
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte
 
 
 
 
 
 5.257
 
 
 
 
 18.471
 
 
 
 
 23.984
 
 
 
 
 53.952
 
 
 
 
 76.656
 
 
 
 
 73.336
 
 
 
 
 64.441
 
 
 
 
 150.242
 
 
 
 
 19.800
 
 
 
 
 29.800
 
 
 
 
 16.680
 
 
 
 
 57.733
 
 
 
 
 217.964
 
 
 
 
 350.659
 
 
 
 
 
 
 3e pakket zoetwater
 
 
 ‒ 294.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒ 42.000
 
 
 ‒ 42.000
 
 
 ‒ 42.000
 
 
 ‒ 42.000
 
 
 ‒ 42.000
 
 
 ‒ 42.000
 
 
 ‒ 42.000
 
 
 
 
 BOI 2023
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 
 ‒ 500
 
 
 ‒ 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Cybersecurity
 
 
 ‒ 11.409
 
 
 ‒ 5.774
 
 
 ‒ 5.635
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 309.096
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 309.096
 
 
 
 
 XII: Cybersecurity WV extrapolatie
 
 
 ‒ 4.997
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒ 4.997
 
 
 
 
 Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Functionele Inspecties en Testen (FIT)
 
 
 ‒ 1.168
 
 
 ‒ 292
 
 
 ‒ 146
 
 
 ‒ 146
 
 
 ‒ 146
 
 
 ‒ 146
 
 
 ‒ 146
 
 
 ‒ 146
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Implementatie peilbesluit
 
 
 ‒ 5.000
 
 
 
 
 
 
 ‒ 2.319
 
 
 ‒ 2.681
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 ‒ 200.000
 
 
 
 ‒ 5.000
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 ‒ 20.000
 
 
 ‒ 40.000
 
 
 ‒ 40.000
 
 
 ‒ 40.000
 
 
 ‒ 45.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intensivering Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 ‒ 437
 
 
 
 ‒ 437
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 0
 
 
 19.139
 
 
 10.852
 
 
 23.092
 
 
 ‒ 12.807
 
 
 13.268
 
 
 43.294
 
 
 ‒ 2.555
 
 
 ‒ 893
 
 
 39.492
 
 
 38.496
 
 
 35.120
 
 
 722
 
 
 ‒ 169.817
 
 
 ‒ 83.697
 
 
 46.294
 
 
 
 
 Landelijk Meetnet Water
 
 
 ‒ 4.845
 
 
 ‒ 4.845
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 80.917
 
 
 ‒ 3.590
 
 
 ‒ 4.514
 
 
 ‒ 4.514
 
 
 ‒ 4.514
 
 
 ‒ 4.514
 
 
 ‒ 4.514
 
 
 6.075
 
 
 6.489
 
 
 6.763
 
 
 7.759
 
 
 10.648
 
 
 12.120
 
 
 12.528
 
 
 25.121
 
 
 19.574
 
 
 
 
 Meevaller NURG
 
 
 1.666
 
 
 
 
 
 
 
 1.666
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noordzeeakkoord
 
 
 ‒ 46.800
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stroomlijnen (meevaller)
 
 
 2.644
 
 
 2.557
 
 
 
 87
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Reservering Plastic Zwerfafval Rivieren
 
 
 ‒ 8.000
 
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 reservering WBI 2024 tm 2035
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 
 
 
 
 ‒ 500
 
 
 ‒ 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Capaciteit RWS
 
 
 ‒ 10.778
 
 
 ‒ 1.125
 
 
 ‒ 1.853
 
 
 ‒ 1.774
 
 
 5.278
 
 
 ‒ 1.515
 
 
 ‒ 9.789
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Staf deltacommissaris extrapolatie
 
 
 ‒ 1.736
 
 
 
 
 
 
 
 ‒ 1.736
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stuw Grave (meevaller)
 
 
 3.607
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.607
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thermisch gereinigde grond op RWS locaties
 
 
 ‒ 332
 
 
 ‒ 83
 
 
 ‒ 83
 
 
 ‒ 83
 
 
 ‒ 83
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extra werkzaamheden instandhouding
 
 
 ‒ 4.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒ 4.000
 
 
 
 
 
 Risicoreservering instandhouding
 
 
 ‒ 79.200
 
 
 
 
 
 
 ‒ 24.750
 
 
 ‒ 24.750
 
 
 ‒ 2.475
 
 
 ‒ 2.475
 
 
 ‒ 2.475
 
 
 ‒ 2.475
 
 
 ‒ 2.475
 
 
 ‒ 12.375
 
 
 ‒ 2.475
 
 
 ‒ 2.475
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 1.732
 
 
 
 
 ‒ 13.571
 
 
 
 
 ‒ 2.593
 
 
 
 
 ‒ 41.027
 
 
 
 
 ‒ 69.231
 
 
 
 
 ‒ 45.911
 
 
 
 
 ‒ 45.855
 
 
 
 
 ‒ 48.633
 
 
 
 
 ‒ 2.474
 
 
 
 
 ‒ 2.474
 
 
 
 
 646
 
 
 
 
 ‒ 41.533
 
 
 
 
 ‒ 201.764
 
 
 
 
 ‒ 107.051
 
 
 
 
 327.967
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte
 
 
 
 
 
 6.989
 
 
 
 
 4.900
 
 
 
 
 21.391
 
 
 
 
 12.925
 
 
 
 
 7.425
 
 
 
 
 27.425
 
 
 
 
 18.586
 
 
 
 
 101.609
 
 
 
 
 17.326
 
 
 
 
 27.326
 
 
 
 
 17.326
 
 
 
 
 16.200
 
 
 
 
 16.200
 
 
 
 
 243.608
 
 
 
 
 327.967
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 5.04 Reserveringen
 
 
 
 
 
 9.500
 
 
 
 
 15.189
 
 
 
 
 25.789
 
 
 
 
 31.789
 
 
 
 
 87.600
 
 
 
 
 94.400
 
 
 
 
 109.400
 
 
 
 
 109.400
 
 
 
 
 65.000
 
 
 
 
 150.000
 
 
 
 
 235.800
 
 
 
 
 235.800
 
 
 
 
 169.800
 
 
 
 
 169.800
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 ‒ 5.000
 
 
 
 
 ‒ 6.600
 
 
 
 
 ‒ 4.420
 
 
 
 
 ‒ 4.500
 
 
 
 
 ‒ 9.300
 
 
 
 
 5.620
 
 
 
 
 9.050
 
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 ‒ 121.000
 
 
 
 
 ‒ 43.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 5.04 Reserveringen
 
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 8.589
 
 
 
 
 21.369
 
 
 
 
 27.289
 
 
 
 
 78.300
 
 
 
 
 100.020
 
 
 
 
 118.450
 
 
 
 
 118.400
 
 
 
 
 74.000
 
 
 
 
 29.000
 
 
 
 
 192.600
 
 
 
 
 235.800
 
 
 
 
 169.800
 
 
 
 
 169.800
 
 
 
 
 
 
 3e pakket zoetwater
 
 
 294.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42.000
 
 
 42.000
 
 
 42.000
 
 
 42.000
 
 
 42.000
 
 
 42.000
 
 
 42.000
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 169.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 169.800
 
 
 
 
 XII: Beleidsreservering Intensivering Ruimtelijke Adaptie
 
 
 ‒ 911
 
 
 
 ‒ 911
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennisprogramma Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 ‒ 50
 
 
 ‒ 513
 
 
 ‒ 363
 
 
 ‒ 574
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennisprogramma Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 15.000
 
 
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Grote wateren
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 200.000
 
 
 
 5.000
 
 
 10.000
 
 
 20.000
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 45.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intensivering Ruimtelijke Adaptatie
 
 
 ‒ 437
 
 
 
 ‒ 437
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 0
 
 
 1.411
 
 
 2.539
 
 
 ‒ 263
 
 
 300
 
 
 1.013
 
 
 5.000
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Reservering Plastic Zwerfafval Rivieren
 
 
 8.000
 
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Reservering WBI 2024 tm 2035
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toetsing regionale keringen in beheer van het rijk
 
 
 ‒ 3.987
 
 
 ‒ 1.361
 
 
 ‒ 2.026
 
 
 ‒ 300
 
 
 ‒ 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.652
 
 
 
 
 13.574
 
 
 
 
 23.926
 
 
 
 
 46.013
 
 
 
 
 48.000
 
 
 
 
 32.500
 
 
 
 
 47.500
 
 
 
 
 42.000
 
 
 
 
 42.000
 
 
 
 
 40.000
 
 
 
 
 42.000
 
 
 
 
 42.000
 
 
 
 
 42.000
 
 
 
 
 211.800
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.04 Reserveringen
 
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 14.241
 
 
 
 
 34.943
 
 
 
 
 51.215
 
 
 
 
 124.313
 
 
 
 
 148.020
 
 
 
 
 150.950
 
 
 
 
 165.900
 
 
 
 
 116.000
 
 
 
 
 71.000
 
 
 
 
 232.600
 
 
 
 
 277.800
 
 
 
 
 211.800
 
 
 
 
 211.800
 
 
 
 
 211.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2020 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 341.207
 
 
 
 
 348.209
 
 
 
 
 351.341
 
 
 
 
 377.513
 
 
 
 
 455.730
 
 
 
 
 468.047
 
 
 
 
 477.166
 
 
 
 
 535.727
 
 
 
 
 397.860
 
 
 
 
 472.549
 
 
 
 
 548.349
 
 
 
 
 601.658
 
 
 
 
 681.076
 
 
 
 
 803.223
 
 
 
 
 772.741
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2020 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 328.027
 
 
 
 
 344.390
 
 
 
 
 352.312
 
 
 
 
 384.765
 
 
 
 
 454.536
 
 
 
 
 469.062
 
 
 
 
 483.250
 
 
 
 
 570.511
 
 
 
 
 391.485
 
 
 
 
 356.174
 
 
 
 
 506.654
 
 
 
 
 590.907
 
 
 
 
 685.138
 
 
 
 
 817.794
 
 
 
 
 776.241
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 351.075
 
 
 
 
 352.173
 
 
 
 
 371.339
 
 
 
 
 368.358
 
 
 
 
 441.598
 
 
 
 
 490.951
 
 
 
 
 478.300
 
 
 
 
 577.558
 
 
 
 
 439.114
 
 
 
 
 403.796
 
 
 
 
 555.396
 
 
 
 
 599.470
 
 
 
 
 533.470
 
 
 
 
 760.838
 
 
 
 
 845.197
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 5.10 Saldo afgesloten rekeningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 5.10 Saldo afgesloten rekeningen
 
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 05.10 Saldo afgesloten rekeningen
 
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2020 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2020 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2021 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 
 
 
 
 
 43.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 Dit betreft de toegekende prijsbijstelling tranche 2020 die vanuit de begroting Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds. Vanuit de investeringsruimte worden de artikelonderdelen verhoogd met loon- en prijsbijstelling.
 3e pakket zoetwater
 Voor het 2e pakket Zoetwater is € 150 miljoen gereserveerd voor de periode 2022-2027. Dit betreft voortzetting van het beleid (vervolg op het 1e pakket zoetwater) om schade ten gevolge van droogte en verzilting te voorkomen. De droogte in 2018 en 2019 heeft laten zien dat we meer moeten doen om problemen, zoals op de hoge zandgronden en in IJsselmeergebied, te voorkomen. Daarvoor wordt voor het 3e pakket zoetwater in het Deltafonds vanaf 2028 jaarlijks € 42 miljoen gereserveerd, in totaal € 294 miljoen in de periode 2028-2034. 
 Extrapolatie 2034
 Conform vigerende werkwijze worden middelen die vrijkomen door de verlenging tot en met 2034 bij voorrang ingezet voor het dekken van de doorlopende verplichtingen, zoals de uitgaven die zijn benodigd voor de instandhouding en vervanging van het huidige areaal en de uitgaven voor het HWBP. De resterende ruimte wordt toegevoegd aan artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte. Tot slot zijn de ontvangsten van derden verwerkt.
 Overheveling IK HWBP-2
 Dit betreft een technische correctie. Bij de ontwerpbegroting 2020 is ten onrechte € 9 miljoen overgeheveld naar de apparaatskosten ten behoeve van het project Markermeerdijken. Deze overheveling wordt teruggedraaid. 
 Cybersecurity
 Dit betreft middelen voor de versterking van de Cybersecurity van RWS. De beveiliging van de primaire processen is nodig om het cyberrisico te verlagen naar een acceptabel niveau voor RWS. De voorgestelde maatregelen zijn door een beperkte beschikbaarheid van mensen en middelen nog niet uitgevoerd en worden met het veranderde dreigingsbeeld als noodzakelijk gezien. Hiermee wordt invulling gegeven aan de toezeggingen die gedaan zijn naar aanleiding van het Algemene Rekenkamerrapport, waaronder het Security Operating Centre (SOC) voor detectie en response uit te breiden. Het omvat een pakket aan maatregelen om de organisatie te verstevigen en daarmee de prestaties op de netwerken die in beheer zijn van RWS preventief te wapenen tegen een toenemende dreiging en waar nodig aanvallen te detecteren en te verhelpen. Vanuit de investeringsruimte (artikel 5.03) wordt € 7,3 miljoen aan artikel 5.01 Apparaat en € 4,1 miljoen aan artikel 5.02 Overige uitgaven toegevoegd.
 Kennisprogramma Zeespiegelstijging
 Deze mutatie betreft een opdracht Zeespiegelstijging aan RWS voor de coördinatie en de uitvoering. Ter financiering hiervan wordt vanuit artikel 1.03 Studiekosten € 3,4 miljoen overgeboekt naar artikel 5.01 Apparaat en € 6,9 miljoen naar artikel 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid.
 Reservering Plastic Zwerfafval Rivieren
 In het kader van de Kaderrichtlijn Mariene Strategie en het beleidsprogramma microplastics wordt gewerkt aan preventie van plastic zwerfafval in de zee dat uiteenvalt in microplastics. Hiervoor zijn maatregelen nodig, zowel aan de bron als in de afval- en waterketen zelf. Afvangen van plastics uit rivieren en deze circulair verwerken draagt bij aan de waterkwaliteit en de Europees wettelijke afspraken in de Kaderrichtlijn Mariene Strategie. Momenteel wordt gewerkt aan een plan van aanpak met concrete maatregelen. Vanuit de investeringsruimte artikel 5.03 wordt in de periode 2021 tot en met 2024 € 2 miljoen per jaar overgeheveld naar artikel 5.04 Reserveren voor het vormen van een reservering Plastic Zwerfafval Rivieren.
 Capaciteit RWS
 Jaarlijks herijkt RWS de capaciteitsbehoefte aan de hand van de meerjarige productieopgave. Hieruit volgt dit jaar een toenemende capaciteitsbehoefte als gevolg van een groei van de productieopgave, met name voor instandhouding van de infrastructuur. Daarom wordt de capaciteit van RWS verder opgebouwd. De middelen hiervoor worden vanuit de investeringsruimte toegevoegd aan de budgetten voor netwerkgebonden kosten.
 Stroomlijnen (meevaller)
 Het project stroomlijnen is opgeleverd. Bij de decharge is melding gemaakt dat mogelijk enkel restpunten niet uitgevoerd hoefde te worden. De vrijval € 2,6 miljoen wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds artikel 5.03 Investeringsruimte).
 Stuw Grave (meevaller)
 Voor de kosten bij het ongeval bij Grave is de eindafrekening opgemaakt. Er is sprake van een meevaller van € 3,6 miljoen is. De kosten voor herstel bleken lager dan verwacht. De middelen worden toegevoegd aan de investeringsruimte van artikel 5.03.
 Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie
 In het bestuursakkoord ruimtelijke adaptatie is afgesproken dat IenW een tijdelijke impulsregeling zal uitwerken. Vooruitlopend op de verdere uitwerking en inwerkingtreding van de impulsregeling wordt, zoals in het bestuursakkoord is afgesproken, een beleidsreservering van € 200 miljoen in het Deltafonds opgenomen.
 Kennisprogramma Ruimtelijke Adaptie
 In de voorbereiding van de impulsregeling Ruimtelijke Adaptie is gebleken dat niet alleen behoefte is aan middelen voor de uitvoering van maatregelen, maar ook voor kennis en kennisdeling ten behoeve van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). De middelen zijn onder andere nodig voor nader onderzoek van risico’s van klimaatverandering, onderzoek voor onderbouwing van maatregelen, het ontwikkelen van een monitoringssysteem, communicatie, instandhouding van het kennisportaal ruimtelijkeadaptatie.nl, de klimaateffectatlas en het Platform Samen Klimaatbestending. In het kader hiervan wordt van uit de investeringsruimte € 15 miljoen overgeboekt naar artikel 5.04 als beleidsreservering Ruimtelijke Adaptie.
 Voor de financiering van de te verstrekken meerjarige verplichting actualiseren en beheren van de Klimaateffectatlas van € 0,2 miljoen alsmede Kennisportaal van € 1,1 miljoen en de Communicatieopdracht klimaatadaptatie van € 0,2 miljoen (artikel 1.03 Studiekosten) wordt € 1,5 miljoen uit de beleidsreservering Ruimtelijke Adaptatie beschikbaar gesteld.
 Toetsing regionale keringen in beheer van het rijk
 Vanuit de beleidsreservering Rijkskanaaldijken (artikel 5.04 Reserveringen) wordt aan artikel 1.03 € 4 miljoen toegevoegd in verband met extra kosten voor het project toetsing van regionale keringen in het beheer van het Rijk € 3 miljoen en € 1 miljoen voor verkennend onderzoek naar maatregelen om keringen die niet aan de normen blijken te voldoen te verbeteren.
 Overboeking reserveringen lange termijn instandhouding
 Op het artikelonderdeel beheer en onderhoud ligt de budgetbehoefte hoger dan het beschikbaar budget voor de jaren 2022 t/m 2025. Daarom zijn afgelopen jaren reserveringen getroffen op artikelonderdeel 5.03. Middels deze boeking wordt de reservering ondergebracht op het artikelonderdeel voor instandhouding. Bij de uitvoeringsorganisatie RWS is eerst een uitvoeringstoets gedaan op de maakbaarheid van een extra impuls. Na afronding van de lopende validatie budgetbehoefte bij RWS zullen de reserveringen in het gewenste ritme worden gezet en waar nodig aanvullende maatregelen genomen.
 Extra werkzaamheden instandhouding
 Op het artikelonderdeel beheer en onderhoud ligt de budgetbehoefte hoger dan het beschikbaar budget voor de jaren 2022 t/m 2025. Uit de uitvoeringstoets door RWS blijkt dat extra werkzaamheden maakbaar zijn. Daarom wordt – naast de overboeking van de reserveringen lange termijn instandhouding – aanvullend budget toegevoegd aan de artikelonderdelen voor instandhouding. Na afronding van de lopende validaties op de budgetbehoefte voor instandhouding zullen deze middelen in het gewenste ritme worden gezet en waar nodig aanvullende maatregelen worden genomen.
 Noordzeeakkoord
 Ter financiering van het Noordzeeakkoord wordt vanuit de programmaruimte € 46,8 miljoen overgeboekt naar hoofdstuk XII artikel 99 Nog onverdeeld. Het kabinet stelt voor de uitvoering van het Noordzeeakkoord een transitiebedrag van € 200 miljoen euro tot en met 2030 beschikbaar. Dit budget is bedoeld voor sanering en verduurzaming van de visserij, voor natuurherstel, monitoring en onderzoek, voor het de veilige doorvaart binnen de aan te leggen windparken en voor extra handhaving door de NVWA. Het aandeel dat gefinancierd wordt vanuit het Deltafonds bedraagt € 46,8 miljoen.
 
 Tabel 35 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen Rijk (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutatie
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 2032
 
 
 2033
 
 
 2034
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 6.09 Ten laste van begroting IenW
 
 
 
 
 
 932.239
 
 
 
 
 962.738
 
 
 
 
 1.132.529
 
 
 
 
 1.148.340
 
 
 
 
 1.129.016
 
 
 
 
 1.138.423
 
 
 
 
 1.131.267
 
 
 
 
 1.119.649
 
 
 
 
 993.029
 
 
 
 
 1.127.869
 
 
 
 
 1.142.596
 
 
 
 
 1.241.099
 
 
 
 
 1.247.818
 
 
 
 
 1.257.534
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 ‒ 105.688
 
 
 
 
 81.542
 
 
 
 
 ‒ 26.046
 
 
 
 
 197.284
 
 
 
 
 140.016
 
 
 
 
 277.607
 
 
 
 
 31.774
 
 
 
 
 116.985
 
 
 
 
 143.675
 
 
 
 
 ‒ 105.452
 
 
 
 
 ‒ 179.110
 
 
 
 
 ‒ 198.057
 
 
 
 
 ‒ 326.102
 
 
 
 
 ‒ 71.032
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 6.09 Ten laste van begroting IenW
 
 
 
 
 
 826.551
 
 
 
 
 1.044.280
 
 
 
 
 1.106.483
 
 
 
 
 1.345.624
 
 
 
 
 1.269.032
 
 
 
 
 1.416.030
 
 
 
 
 1.163.041
 
 
 
 
 1.236.634
 
 
 
 
 1.136.704
 
 
 
 
 1.022.417
 
 
 
 
 963.486
 
 
 
 
 1.043.042
 
 
 
 
 921.716
 
 
 
 
 1.186.502
 
 
 
 
 
 
 XII: Beleidsreservering Intensivering Ruimtelijke Adaptie
 
 
 ‒ 911
 
 
 
 ‒ 911
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII: Cybersecurity WV ILT
 
 
 ‒ 3.900
 
 
 ‒ 400
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 
 
 XII: Gebiedsagenda Ijsselmeergebied
 
 
 1.476
 
 
 75
 
 
 75
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 102
 
 
 
 
 XII: Maatwerk KNMI-RWS
 
 
 ‒ 950
 
 
 ‒ 950
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII: Klimaatadaptatie en Bestuur
 
 
 ‒ 100
 
 
 ‒ 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extrapolatie 2034
 
 
 1.251.889
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.251.889
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020 ontv
 
 
 312.681
 
 
 14.051
 
 
 15.431
 
 
 15.866
 
 
 18.235
 
 
 14.395
 
 
 16.471
 
 
 24.248
 
 
 24.248
 
 
 24.248
 
 
 24.248
 
 
 24.248
 
 
 24.248
 
 
 24.248
 
 
 24.248
 
 
 24.248
 
 
 
 
 LNV: Beheerautoriteit Wadden
 
 
 ‒ 3.200
 
 
 ‒ 610
 
 
 ‒ 815
 
 
 ‒ 885
 
 
 ‒ 890
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noordzeeakkoord
 
 
 ‒ 46.800
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.255
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 ‒ 4.254
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII: Opdracht VNAC Cyber Security big data
 
 
 570
 
 
 170
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII: Subsidie Milieu Centraal bijdrage DF microplastics
 
 
 ‒ 80
 
 
 ‒ 64
 
 
 ‒ 16
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 OCW: Uitvoering gebiedsagenda's
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VWS: microplastics
 
 
 ‒ 50
 
 
 ‒ 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 7.892
 
 
 
 
 9.459
 
 
 
 
 10.778
 
 
 
 
 12.942
 
 
 
 
 9.992
 
 
 
 
 12.068
 
 
 
 
 19.846
 
 
 
 
 19.846
 
 
 
 
 19.846
 
 
 
 
 19.846
 
 
 
 
 19.846
 
 
 
 
 24.100
 
 
 
 
 24.100
 
 
 
 
 24.100
 
 
 
 
 1.275.989
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 6.09 Ten laste van begroting IenW
 
 
 
 
 
 834.443
 
 
 
 
 1.053.739
 
 
 
 
 1.117.261
 
 
 
 
 1.358.566
 
 
 
 
 1.279.024
 
 
 
 
 1.428.098
 
 
 
 
 1.182.887
 
 
 
 
 1.256.480
 
 
 
 
 1.156.550
 
 
 
 
 1.042.263
 
 
 
 
 983.332
 
 
 
 
 1.067.142
 
 
 
 
 945.816
 
 
 
 
 1.210.602
 
 
 
 
 1.275.989
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2020 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 
 
 932.239
 
 
 
 
 962.738
 
 
 
 
 1.132.529
 
 
 
 
 1.148.340
 
 
 
 
 1.129.016
 
 
 
 
 1.138.423
 
 
 
 
 1.131.267
 
 
 
 
 1.119.649
 
 
 
 
 993.029
 
 
 
 
 1.127.869
 
 
 
 
 1.142.596
 
 
 
 
 1.241.099
 
 
 
 
 1.247.818
 
 
 
 
 1.257.534
 
 
 
 
 1.251.899
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2020 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 
 
 826.551
 
 
 
 
 1.044.280
 
 
 
 
 1.106.483
 
 
 
 
 1.345.624
 
 
 
 
 1.269.032
 
 
 
 
 1.416.030
 
 
 
 
 1.163.041
 
 
 
 
 1.236.634
 
 
 
 
 1.136.704
 
 
 
 
 1.022.417
 
 
 
 
 963.486
 
 
 
 
 1.043.042
 
 
 
 
 921.716
 
 
 
 
 1.186.502
 
 
 
 
 1.251.899
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2021 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 
 
 
 
 
 834.443
 
 
 
 
 1.053.739
 
 
 
 
 1.117.261
 
 
 
 
 1.358.566
 
 
 
 
 1.279.024
 
 
 
 
 1.428.098
 
 
 
 
 1.182.887
 
 
 
 
 1.256.480
 
 
 
 
 1.156.550
 
 
 
 
 1.042.263
 
 
 
 
 983.332
 
 
 
 
 1.067.142
 
 
 
 
 945.816
 
 
 
 
 1.210.602
 
 
 
 
 1.275.989
 
 
 
 
 
 
 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen Rijk
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 Dit betreft de toegekende prijsbijstelling tranche 2020 die vanuit de begroting Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds. Vanuit de investeringsruimte worden de artikelonderdelen verhoogd met loon- en prijsbijstelling.
 Extrapolatie 2034
 Conform vigerende werkwijze worden middelen die vrijkomen door de verlenging tot en met 2034 bij voorrang ingezet voor het dekken van de doorlopende verplichtingen, zoals de uitgaven die zijn benodigd voor de instandhouding en vervanging van het huidige areaal en de uitgaven voor het HWBP. De resterende ruimte wordt toegevoegd aan artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte. Tot slot zijn de ontvangsten van derden verwerkt.
 Cybersecurity WV ILT
 Een bedrag van € 3,9 miljoen wordt overgeboekt naar hoofdstuk XII ten behoeve van de ILT. Dit betreft de financiering van het toezicht van ILT op de Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen (Wbni); deze wet regelt een meldplicht van incidenten en een zorgplicht (treffen van beveiligingsmaatregelen).
 Naar LNV: Beheersautoriteit wadden
 Dit betreft een overboeking van € 3,2 miljoen naar het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) voor de periode 2020 tot en met 2023 ten behoeve van de financiering van de door LNV, IenW en provincies Groningen, Noord-Holland en Friesland opgerichte Beheerautoriteit Waddenzee. De beheerautoriteit is gepositioneerd onder LNV. Doel van de Beheerautoriteit is om te komen tot een beter samenhangend en afgestemd beheer van de Waddenzee op het gebied van natuur-. vis- en waterbeheer.
 Noordzeeakkoord
 Ter financiering van het Noordzeeakkoord wordt vanuit de programmaruimte € 46,8 miljoen overgeboekt naar hoofdstuk XII artikel 99 Nog onverdeeld. Het kabinet stelt voor de uitvoering van het Noordzeeakkoord een transitiebedrag van € 200 miljoen euro tot en met 2030 beschikbaar. Dit budget is bedoeld voor sanering en verduurzaming van de visserij, voor natuurherstel, monitoring en onderzoek, voor het de veilige doorvaart binnen de aan te leggen windparken en voor extra handhaving door de NVWA. Het aandeel dat gefinancierd wordt vanuit het Deltafonds bedraagt € 46,8 miljoen.
 
 Tabel 36 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutatie
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 2032
 
 
 2033
 
 
 2034
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 7.01 Real. progr. Kaderrichtlijn water
 
 
 
 
 
 47.612
 
 
 
 
 81.520
 
 
 
 
 53.873
 
 
 
 
 50.284
 
 
 
 
 53.690
 
 
 
 
 93.662
 
 
 
 
 91.818
 
 
 
 
 86.919
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 ‒ 26.737
 
 
 
 
 10.253
 
 
 
 
 33.328
 
 
 
 
 ‒ 4.698
 
 
 
 
 601
 
 
 
 
 ‒ 9.907
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 7.01 Real. progr. Kaderrichtlijn water
 
 
 
 
 
 20.875
 
 
 
 
 91.773
 
 
 
 
 87.201
 
 
 
 
 45.586
 
 
 
 
 54.291
 
 
 
 
 83.755
 
 
 
 
 91.818
 
 
 
 
 86.919
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 9.319
 
 
 346
 
 
 1.522
 
 
 1.446
 
 
 756
 
 
 900
 
 
 1.389
 
 
 1.522
 
 
 1.438
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 346
 
 
 
 
 1.522
 
 
 
 
 1.446
 
 
 
 
 756
 
 
 
 
 900
 
 
 
 
 1.389
 
 
 
 
 1.522
 
 
 
 
 1.438
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 7.01 Real. progr. Kaderrichtlijn water
 
 
 
 
 
 21.221
 
 
 
 
 93.295
 
 
 
 
 88.647
 
 
 
 
 46.342
 
 
 
 
 55.191
 
 
 
 
 85.144
 
 
 
 
 93.340
 
 
 
 
 88.357
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 7.02 Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 30.424
 
 
 
 
 26.484
 
 
 
 
 49.444
 
 
 
 
 23.393
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 931
 
 
 
 
 ‒ 7.438
 
 
 
 
 ‒ 24.555
 
 
 
 
 8.445
 
 
 
 
 73.444
 
 
 
 
 29.393
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 7.02 Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 31.355
 
 
 
 
 19.046
 
 
 
 
 24.889
 
 
 
 
 31.838
 
 
 
 
 73.444
 
 
 
 
 29.393
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Grote wateren
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 
 
 2.061
 
 
 444
 
 
 51
 
 
 195
 
 
 362
 
 
 870
 
 
 139
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 LNV : Beheerautoriteit Wadden
 
 
 ‒ 3.200
 
 
 ‒ 610
 
 
 ‒ 815
 
 
 ‒ 885
 
 
 ‒ 890
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 ‒ 166
 
 
 
 
 ‒ 764
 
 
 
 
 ‒ 690
 
 
 
 
 ‒ 528
 
 
 
 
 870
 
 
 
 
 139
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 7.02 Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 31.189
 
 
 
 
 18.282
 
 
 
 
 24.199
 
 
 
 
 31.310
 
 
 
 
 74.314
 
 
 
 
 29.532
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 7.03 Studiekosten waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 49.476
 
 
 
 
 9.990
 
 
 
 
 9.450
 
 
 
 
 9.100
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 ‒ 21.867
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 24.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 7.03 Studiekosten waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 27.609
 
 
 
 
 19.990
 
 
 
 
 19.450
 
 
 
 
 19.100
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Delta aanpak Waterkwaliteit microplastics
 
 
 ‒ 939
 
 
 ‒ 939
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII: Subsidie Milieu Centraal bijdrage DF microplastics
 
 
 ‒ 80
 
 
 ‒ 64
 
 
 ‒ 16
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vervolgaanpak bezien vergunningen
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 750
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VWS: microplastics
 
 
 ‒ 50
 
 
 ‒ 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 ‒ 1.303
 
 
 
 
 ‒ 766
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 7.03 Studiekosten waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 26.306
 
 
 
 
 19.224
 
 
 
 
 19.450
 
 
 
 
 19.100
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2020 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 127.512
 
 
 
 
 117.994
 
 
 
 
 112.767
 
 
 
 
 82.777
 
 
 
 
 54.690
 
 
 
 
 95.662
 
 
 
 
 91.818
 
 
 
 
 86.919
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2020 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 79.839
 
 
 
 
 130.809
 
 
 
 
 131.540
 
 
 
 
 96.524
 
 
 
 
 152.735
 
 
 
 
 115.148
 
 
 
 
 112.818
 
 
 
 
 107.919
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 78.716
 
 
 
 
 130.801
 
 
 
 
 132.296
 
 
 
 
 96.752
 
 
 
 
 154.505
 
 
 
 
 116.676
 
 
 
 
 114.340
 
 
 
 
 109.357
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 21.000
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 artikelonderdeel 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 332
 
 
 
 
 508
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 
 
 385
 
 
 
 
 ‒ 451
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire wet 2020 artikelonderdeel 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2021
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2020 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 332
 
 
 
 
 508
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2020 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2021 Investeren in waterkwaliteit
 
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
 Loon- en prijsbijstelling 2020
 Dit betreft de toegekende prijsbijstelling tranche 2020 die vanuit de begroting Hoofdstuk XII wordt overgeheveld naar de investeringsruimte van het Deltafonds. Vanuit de investeringsruimte worden de artikelonderdelen verhoogd met loon- en prijsbijstelling.
 Grote Wateren
 Vanuit artikelonderdeel 5.04 reserveringen is € 158 miljoen middels de 1e suppletoire begroting 2020 van de beleidsreservering Grote wateren (in de periode 2020 tot en met 2029 overgeboekt naar het programma Grote Wateren op artikel 7.02 Overige aanlegprojecten waterkwaliteit (Kamerstukken II, 2019-2020, 27625, nr. 488). Met de uitvoering van het plan aanpak Grote Wateren worden diverse projecten/maatregelen uitgevoerd die bijdragen aan de verbetering van de ecologische waterkwaliteit en worden eerder verloren en ontbrekende leefgebieden aangelegd. De overboeking had € 160 miljoen moeten bedragen. Met deze mutatie wordt de ontbrekende € 2 miljoen overgeboekt.
 Naar LNV: Beheersautoriteit wadden
 Dit betreft een overboeking van € 3,2 miljoen naar het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) voor de periode 2020 tot en met 2023 ten behoeve van de financiering van de door LNV, IenW en provincies Groningen, Noord-Holland en Friesland opgerichte Beheerautoriteit Waddenzee. De beheerautoriteit is gepositioneerd onder LNV. Doel van de Beheerautoriteit is om te komen tot een beter samenhangend en afgestemd beheer van de Waddenzee op het gebied van natuur-. vis- en waterbeheer.
 Vervolg aanpak bezien vergunningen
 Dit betreft een bijdrage aan RWS voor het uitvoeren van de inhaalslag bezien watervergunningen, gericht op het binnen 2 jaar (na aanvang) van het bezien van de meest risicovolle bedrijven/vergunningen. Hiervoor wordt € 1 miljoen van artikel 7.03 Studiekosten waterkwaliteit naar 5.01 Apparaat geboekt.
 
 
 
 Bijlage 3: Overzicht Hoogwaterbeschermingsprogramma
 
 
 Tabel 37 Hoogwaterbeschermingsprogramma
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oorspronkelijke financiering
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen
 
 
 
 Totaal
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026-2034
 
 
 
 
 
 Waterschappen
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 251
 
 
 
 
 251
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Spoedwet
 
 
 
 
 HWBP-2
 
 
 
 
 239
 
 
 
 
 239
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige bijdrage
 
 
 
 
 HWBP-2
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Rijk
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 1.015
 
 
 
 
 851
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 86
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Oorspronkelijke financiering
 
 
 
 
 HWBP-2
 
 
 
 
 967
 
 
 
 
 847
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 41
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 
 
 49
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 45
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijdragen oorspronkelijke financiering
 
 
 
 
 1.267
 
 
 
 
 1.102
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 86
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bestuursakkoord Water
 
 
 
 
 Bijdragen
 
 
 
 Totaal
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026-2034
 
 
 
 
 
 Waterschappen
 
 
 
 Totaal (50%)
 
 
 4.065
 
 
 1.094
 
 
 207
 
 
 198
 
 
 194
 
 
 198
 
 
 198
 
 
 198
 
 
 1.779
 
 
 
 
 
 HWBP-2
 
 
 799
 
 
 742
 
 
 57
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 2.642
 
 
 289
 
 
 118
 
 
 161
 
 
 154
 
 
 153
 
 
 148
 
 
 143
 
 
 1.477
 
 
 
 
 
 Projectgebonden aandeel (10%)
 
 
 623
 
 
 62
 
 
 29
 
 
 37
 
 
 43
 
 
 45
 
 
 50
 
 
 55
 
 
 302
 
 
 
 
 
 Rijk
 
 
 
 Totaal (50%)
 
 
 4.065
 
 
 823
 
 
 136
 
 
 243
 
 
 281
 
 
 214
 
 
 239
 
 
 300
 
 
 1.828
 
 
 
 
 
 
 HWBP-2
 
 
 
 
 696
 
 
 
 
 395
 
 
 
 
 44
 
 
 
 
 51
 
 
 
 
 29
 
 
 
 
 89
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 78
 
 
 
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 
 
 3.369
 
 
 
 
 428
 
 
 
 
 92
 
 
 
 
 192
 
 
 
 
 252
 
 
 
 
 125
 
 
 
 
 239
 
 
 
 
 291
 
 
 
 
 1.750
 
 
 
 
 
 
 Rijksbijdrage Rijkskeringen HWBP
 
 
 
 
 640
 
 
 11
 
 
 6
 
 
 9
 
 
 25
 
 
 24
 
 
 29
 
 
 46
 
 
 489
 
 
 
 
 
 Totaal bijdragen Bestuursakkoord Water
 
 
 
 
 
 8.769
 
 
 
 
 1.928
 
 
 
 
 346
 
 
 
 
 450
 
 
 
 
 504
 
 
 
 
 436
 
 
 
 
 466
 
 
 
 
 544
 
 
 
 
 4.096
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijdragen
 
 
 
 
 
 10.036
 
 
 
 
 3.030
 
 
 
 
 385
 
 
 
 
 489
 
 
 
 
 590
 
 
 
 
 436
 
 
 
 
 466
 
 
 
 
 544
 
 
 
 
 4.096
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gezamenlijke uitgaven Rijk en Waterschappen
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 Totaal
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026-2034
 
 
 
 
 
 HWBP-2
 
 
 
 Totaal
 
 
 2.452
 
 
 2.020
 
 
 128
 
 
 89
 
 
 68
 
 
 89
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 58
 
 
 
 
 
 
 Waterschapsprojecten
 
 
 
 
 2.452
 
 
 
 
 2.020
 
 
 
 
 128
 
 
 
 
 89
 
 
 
 
 68
 
 
 
 
 89
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 58
 
 
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 
 Totaal (100%)
 
 
 6.602
 
 
 779
 
 
 277
 
 
 385
 
 
 479
 
 
 461
 
 
 513
 
 
 565
 
 
 3.142
 
 
 
 
 
 
 Waterschapsprojecten
 
 
 
 
 5.607
 
 
 
 
 562
 
 
 
 
 229
 
 
 
 
 332
 
 
 
 
 417
 
 
 
 
 403
 
 
 
 
 450
 
 
 
 
 496
 
 
 
 
 2.718
 
 
 
 
 
 
 
 Programmabureau
 
 
 
 
 78
 
 
 
 
 31
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 27
 
 
 
 
 
 
 
 Innovatie
 
 
 
 
 273
 
 
 
 
 118
 
 
 
 
 13
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 91
 
 
 
 
 
 
 
 HWBP: opleidingen nieuwe normering/waterveligheid
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 Projectgebonden aandeel (10%)
 
 
 
 
 623
 
 
 
 
 62
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 37
 
 
 
 
 46
 
 
 
 
 45
 
 
 
 
 50
 
 
 
 
 55
 
 
 
 
 302
 
 
 
 
 
 
 Totaal gezamenlijke uitgaven Rijk en Waterschappen
 
 
 
 
 9.054
 
 
 
 
 2.799
 
 
 
 
 404
 
 
 
 
 475
 
 
 
 
 548
 
 
 
 
 550
 
 
 
 
 514
 
 
 
 
 565
 
 
 
 
 3.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 717
 
 
 251
 
 
 349
 
 
 433
 
 
 417
 
 
 463
 
 
 510
 
 
 
 
 
 Uitgaven Rijk
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 Totaal
 
 
 t/m 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026-2034
 
 
 
 
 
 HWBP-2
 
 
 
 Totaal
 
 
 258
 
 
 212
 
 
 13
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 Rijksprojecten
 
 
 
 189
 
 
 157
 
 
 9
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10
 
 
 13
 
 
 
 
 
 
 Interne kosten
 
 
 
 24
 
 
 21
 
 
 3
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Programmabureau
 
 
 
 46
 
 
 34
 
 
 2
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 7
 
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 
 Totaal
 
 
 724
 
 
 19
 
 
 10
 
 
 14
 
 
 30
 
 
 29
 
 
 34
 
 
 51
 
 
 535
 
 
 
 
 
 
 Rijksprojecten
 
 
 
 640
 
 
 11
 
 
 6
 
 
 9
 
 
 25
 
 
 24
 
 
 29
 
 
 46
 
 
 489
 
 
 
 
 
 
 Interne kosten
 
 
 
 84
 
 
 8
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 46
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven Rijk
 
 
 
 
 
 982
 
 
 
 
 231
 
 
 
 
 23
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 31
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 34
 
 
 
 
 61
 
 
 
 
 556
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 
 
 
 
 
 10.036
 
 
 
 
 3.030
 
 
 
 
 428
 
 
 
 
 490
 
 
 
 
 579
 
 
 
 
 580
 
 
 
 
 548
 
 
 
 
 626
 
 
 
 
 3.755
 
 
 
 
 
 
 Toelichting bij het extracomptabele overzicht voor het Hoogwaterbeschermingsprogramma
 Conform het wetsvoorstel doelmatigheid en bekostiging Hoogwaterbescherming wordt in de jaarlijkse begroting en verantwoording van het Deltafonds een extra-comptabel overzicht opgenomen waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe de bijdragen van het Rijk en waterschappen zich verhouden tot de uitgaven van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Voor een nadere toelichting op de bekostigingssystematiek van het Hoogwaterbeschermingsprogramma wordt verwezen naar de memorie van toelichting van het voornoemde wetsvoorstel. Het extracomptabele overzicht is als volgt opgebouwd:
 De ontvangsten en bijdragen van de waterschappen respectievelijk het Rijk.
 
 1. De bijdrage van de waterschappen bestaat uit de volgende drie elementen.
 
 
 a.
 De jaarlijkse bijdragen van de waterschappen in de periode 2011–2013 aan het Hoogwaterbeschermingsprogramma die voortvloeien uit de Spoedwet. 
 
 
 b.
 De bijdragen die voortvloeien uit het Bestuursakkoord Water: totaal € 131 miljoen in 2014 en jaarlijks € 181 miljoen vanaf 2015. Vanaf 2016 worden deze bedragen geïndexeerd op basis van de IBOI, zoals gehanteerd door het Ministerie van Financiën. De bijdragen van de waterschappen bestaan uit een projectgebonden aandeel voor het HWBP dat door de betreffende beheerder direct wordt betaald en een solidariteitsdeel dat via het Deltafonds wordt verevend. Het projectgebonden aandeel bedraagt 10% van de (bruto) begrote uitgaven voor waterschapsprojecten binnen het HWBP. 
 
 
 c.
 Incidentele ontvangsten bijvoorbeeld in het kader van de eindafrekening van projecten. 
 
 
 2. De bijdrage van het Rijk bestaat uit de volgende drie elementen:
 
 
 a.
 De bijdrage van het Rijk zoals vastgelegd in de bijlage van het Bestuursakkoord Water (nadere toelichting op het onderdeel «Financiering van een beheersbaar programma voor de waterkeringen» van het Bestuursakkoord Water), uitgaande van het toen beschikbare budget binnen de Rijksbegroting voor het Hoogwaterschermingsprogramma. 
 
 
 b.
 De bijdragen die voortvloeien uit het Bestuursakkoord Water: € 131 miljoen in 2014 en € 181 miljoen vanaf 2015. Vanaf 2016 worden deze bedragen geïndexeerd op basis van de IBOI, zoals gehanteerd door het Ministerie van Financiën, geïndexeerd met terugwerkende kracht ten opzichte van het prijspeil 2011. Het jaarbedrag prijspeil 2020 bedraagt € 197 miljoen (inclusief project gebonden aandeel). 
 
 
 c.
 De bijdrage van het Rijk aan de maatregelen voor rijkskeringen. 
 
 
 
 De uitgaven voor het Hoogwaterbeschermingsprogramma en het tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma
 
 De uitgaven ten behoeve van hoogwaterbeschermingsmaatregelen bestaan uit:
 
 
 a.
 Waterschapsprojecten: de subsidies (Lees: bij HWBP 100 respectievelijk 90% van de kosten van een sober en doelmatig ontwerp) voor versterkingen van primaire keringen in beheer van de waterschappen. 
 
 
 b.
 Rijksprojecten: de kosten van versterkingen van primaire keringen in beheer van het Rijk. Deze uitgaven komen voor wat betreft het HWBP volledig ten laste van het Rijk. 
 
 
 c.
 Programmabureau: de kosten van het programmabureau. 
 
 
 d.
 Het projectgebonden aandeel van 10%: wordt door de betreffende beheerder zelf direct betaald. 
 
 
 e.
 De interne kosten hebben betrekking op de kosten van de inzet van Rijkswaterstaat-medewerkers binnen de programmabureaus en maken voor de bekostigingssystematiek geen deel uit van de programmabudgetten. Deze kosten vallen onder de 50/50 verdeling en zijn daarom afzonderlijk weergegeven. 
 
 
 f.
 Innovatie: Betreft innovaties waaronder de projectoverstijgende verkenningen. Deze kosten vallen onder de 50/50 verdeling. De subsidie beschikking betreft hier 100% bijdrage. 
 
 
 
 De uitgaven die vallen onder a), c) en f) worden door Rijk en waterschappen voor ieder de helft bekostigd.
 De kasschuiven die voortvloeien uit de verschillen tussen de geraamde en begrote uitgaven.
 De ontvangsten van de waterschappen vormen een deel van de uitgaven voor het HWBP. Het andere deel wordt bekostigd door het Rijk. De uitgaven van het HWBP in de begroting wordt in een bepaald uitgaventempo geraamd. Deze kasplanning komt tot stand op basis van de planningen van de diverse projecten, ingediend door de waterschappen (en RWS). Indien de daadwerkelijke uitgaven afwijken van de geraamde uitgaven of planningen van projecten wijzigen worden de uitgavenbudgetten aangepast door middel van kasschuiven binnen de kaders van de IenW-begroting.
 
 
 
 Bijlage 4: Instandhouding
 
 In deze bijlage wordt, in vervolg op eerdere bijlagen met betrekking tot het beheer en onderhoud en vervanging, een toelichting gegeven op de instandhouding van de netwerken die onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van IenW vallen. Dit betreft het Hoofdwegennet (HWN), het Hoofdvaarwegennet (HVWN), het Hoofdwatersysteem (HWS) en de Hoofdspoorweginfrastructuur (HSWI). Allereerst wordt aangegeven wat de vier netwerken omvatten, hoe de instandhouding van deze netwerken wordt aangepakt en wat de verwachte ontwikkelingen zijn. Vervolgens zijn de overzichten met de benodigde en beschikbare middelen voor instandhouding tot en met 2034 opgenomen. Tot slot wordt ingegaan op de opgave van de toekomst, waaronder de toenemende budgetbehoefte voor instandhouding en de ontwikkelingen met betrekking tot het uitgestelde onderhoud.
 1. Instandhouding van de netwerken 
 De Nederlandse infrastructuurnetwerken behoren tot de beste én meest intensief gebruikte netwerken ter wereld. Een goede instandhouding van netwerken is een randvoorwaarde voor de veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid van Nederland. Om dit zo te houden, borgen IenW en de uitvoeringsorganisaties Rijkswaterstaat (RWS) en ProRail systematisch de instandhouding van de netwerken over de gehele levenscyclus. De netwerken worden, naast het intensieve gebruik, gekenmerkt door inpassing in een sterk verstedelijkte delta. Dit zorgt ervoor dat de netwerken voorzieningen omvatten als beweegbare bruggen, tunnels, op- en afritten, geluidschermen, sluizen en stormvloedkeringen. Al deze elementen zorgen voor netwerken met een hoog serviceniveau waaraan we gewend zijn en die net als de asfaltlagen en spoorstaven onderhouden moeten worden. Figuren 1 en 2 illustreren de omvang van netwerken.
 
 Figuur 1 Netwerken Rijkswaterstaat
 
 
 
 Figuur 2 Netwerk Prorail
 
 
 Scope van instandhouding
 Bij instandhouding gaat het om het behouden van de huidige functie van de infrastructuur. Hieronder vallen alle activiteiten op het vlak van beheer, onderhoud, vervanging en renovatie van de bestaande infrastructuur. Bij ProRail wordt hiervoor de afkorting BOV (Beheer, Onderhoud en Vervanging) gehanteerd. Bij RWS wordt onderscheid gemaakt tussen respectievelijk Beheer en Onderhoud (BenO) en Vervanging en Renovatie (VenR). 
 
 Aan uw Kamer is toegezegd om te bezien of de begrippen voor beheer, onderhoud en vervangen voor de netwerken die door Rijkswaterstaat en ProRail worden beheerd, aanpassing behoeven (Kamerstuk 2018-2019, 35 000A, nr. 98). Een aanpassing waarbij wordt aangesloten bij de Europese begrippen voor activiteiten van een infrastructuurbeheerder uit de spoorrichtlijn 2012/34/EU, sluit ook goed aan op de transitie naar het Mobiliteitsfonds. De nieuwe begrippen die we vanaf de ontwerpbegroting 2022 in het Mobiliteitsfonds en Deltafonds willen hanteren zijn exploitatie, onderhoud, vernieuwing (samen staan deze drie voor de instandhouding van de infrastructuur), verbetering en aanleg (samen staan deze twee voor de ontwikkeling van de infrastructuur):
 
 
 •
 Tot het domein van het beheer (of exploitatie) behoren activiteiten die gericht zijn op het reguleren van het gebruik: verkeersleiding en capaciteitsmanagement, verkeersmanagement en watermanagement. 
 
 
 •
 Onderhoud betreft de activiteiten die erop zijn gericht de beoogde (ontwerp)levensduur van de infrastructuur te realiseren. 
 
 
 •
 Vervanging (of vernieuwing) is het begin van een nieuwe levenscyclus van een nieuw object, terwijl renovatie zich erop richt de levensduur van het bestaande object te verlengen. Het gaat bij vervanging (vernieuwing) expliciet niet om activiteiten die gericht zijn op toevoeging van functies of om aanleg van nieuwe of uitbreiding van bestaande infrastructuur (ontwikkeling). 
 
 
 
 De wijzigingen hebben geen effect op de huidige budgetten. Over deze nieuwe begrippen is uw Kamer geïnformeerd per brief van 19 juni 2020 (35300-A-94, Aanpak instandhouding infrastructuur) . In lijn met het Klimaatakkoord vormt verduurzaming van de netwerken een integraal onderdeel van de instandhouding.
 Systematische werkwijze van instandhouding (instandhoudingsprogrammering)
 
 Bij de instandhouding van de netwerken staan de prestaties die deze netwerken moeten leveren en de doelmatigheid van instandhoudingswerkzaamheden centraal. Het zijn de prestaties – de beschikbaarheid, betrouwbaarheid, duurzaamheid en veiligheid van de infrastructuur – die de gebruikers direct ervaren. Over deze te leveren prestaties en de bijhorende budgetten maakt IenW afspraken met ProRail en RWS. Deze afspraken vormen de basis van de instandhoudingswerkzaamheden die door ProRail en RWS jaarlijks worden uitgevoerd. Onderstaande aspecten geven samen een beeld van de systematische aanpak en daarmee hoe de programmering ten behoeve van de instandhouding van de Rijksinfrastructuur tot stand komt:
 
 
 •
 De aanlegbesluiten zijn het meest bepalend voor de budgetbehoefte gerelateerd aan de instandhouding. Zo is een tunnel in onderhoud duurder dan een brug (in geval van een oeververbinding) of dan een weg op maaiveld (in geval van een landtunnel).
 
 
 •
 De beheerders werken volgens een werkwijze waarbij de gehele levenscyclus van de onderdelen en objecten wordt betrokken. Als eenmaal wordt besloten tot de aanleg van infrastructuur, dan is op basis van ervaring al bekend welke instandhoudingswerkzaamheden aan de diverse objecten gemiddeld per jaar nodig zullen zijn. Dit is vastgelegd in de instandhoudingsregimes. Deze instandhoudingsregimes zijn één onderdeel op basis waarvan de instandhoudingsprogrammering wordt opgesteld.
 
 
 •
 De extra budgetbehoefte voor instandhouding in verband met de uitbreiding van de infrastructuur wordt bij het besluit om tot aanleg over te gaan ook toegevoegd aan de instandhoudingsbudgetten vanaf het jaar na de beoogde openstelling.
 
 
 •
 In de instandhoudingsregimes zijn ook regelmatige inspecties opgenomen, die leiden tot het inventariseren van de toestand van de objecten en – indien nodig – het nemen van maatregelen (concrete maatregelen of intensiveren inspecties). De inspecties krijgen een plaats in de instandhoudingsprogrammering.
 
 
 •
 Tevens wordt bezien of er vanuit doelmatigheidsoogmerk maatregelen gekoppeld kunnen worden (werk met werk): onderhoudswerkzaamheden met andere onderhoudswerkzaamheden, maar ook mogelijkheden om onderhoudsmaatregelen te koppelen aan vervangings-, renovatie- of aanlegprojecten die in de komende jaren gepland zijn. Het kan dus zijn dat in de regimes beoogde maatregelen naar een later moment worden verschoven om werk met werk te maken.
 
 
 •
 Het kan ook voorkomen dat een bepaald schadebeeld of een ongeplande gebeurtenis vraagt om tussentijds ingrijpen (bijvoorbeeld de aanvaring bij Stuw Linne). Die tussentijdse maatregelen worden dan geprioriteerd ten koste van een reeds geprogrammeerde, maar minder belangrijke maatregel. Het onderhoud dat als gevolg daarvan wordt verschoven, dient vervolgens opnieuw een plek te krijgen in de instandhoudingsprogrammering.
 
 
 •
 De totale programmering is een samenstel van preventieve en correctieve maatregelen. Leidend daarbij is het principe de kosten over de gehele levenscyclus van de infrastructuur (Life Cycle Costing; LCC) zo laag mogelijk te krijgen binnen de gegeven kaders en ontwikkelingen op de netwerken, rekening houdend met de gewenste netwerkprestaties. Waar sprake is van correctief onderhoud, is vaak ook sprake van meer verstoringen en hinder. De beheerders proberen dit voor het gehele netwerk zoveel mogelijk te beperken.
 
 
 
 Veiligheid staat te allen tijde bovenaan. Indien geconstateerd wordt dat de veiligheid voor de gebruikers in het geding is worden er direct maatregelen genomen om het gebruik van de infrastructuur weer binnen de geldende kaders plaats te laten vinden, bijvoorbeeld (tijdelijke) snelheidsverlagingen ter plaatse of andere (tijdelijke) gebruiksbeperkingen of fysieke infrastructuur ondersteunende maatregelen.
 Om de systematische werkwijze naar een hoger niveau te brengen worden externe toetsingen ingezet. Deze leveren waardevolle inzichten op voor zowel de interne processen als het in beeld hebben van de opgave buiten. 
 Werkwijze Vervanging en Renovatie bij RWS
 De objecten en onderdelen zoals sluizen, bruggen en tunnels, hebben een beperkte levensduur en dienen aan het eind hiervan te worden vervangen of gerenoveerd. Door grootschalige aanleg, met name vanaf de jaren 60 van de vorige eeuw, en het intensievere gebruik is sprake van een flinke vervangings- en renovatie-opgave. Om de veiligheid en de beschikbaarheid van de netwerken in stand te houden, is het programma Vervanging & Renovatie ingericht. Voor alle objecten wordt de opgave in kaart gebracht. 
 Allereerst wordt op basis van het ontwerp ingeschat wanneer vervanging of renovatie aan de orde zal zijn. Daarnaast worden de objecten onderworpen aan inspecties en berekeningen. Dit leidt tot een inzicht in en prognose van wat er binnen vijf tot vijftien jaar vervangen of gerenoveerd dient te worden. Zo worden, steeds vooruitkijkend, objecten en onderdelen geïdentificeerd waarvoor een planfase wordt gestart. In de planfase wordt de uiteindelijke opgave vastgesteld en daarna volgt een definitief besluit over de aanpak van het betreffende object. 
 Door het vervangen of renoveren van objecten en onderdelen worden de beschikbaarheid en veiligheid van de netwerken op lange termijn geborgd. Dit leidt tot een modernisering en verduurzaming van de infrastructuur waardoor deze blijft bijdragen aan de economische en ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. 
 Het programma Vervanging en Renovatie kent een technische aanleiding, namelijk het einde van de technische levensduur van onderdelen en objecten. Het programma leent zich goed voor de aanpak van «verjongen, vernieuwen, verduurzamen». 
 Hierbij wordt er niet alleen gekeken naar verlengen van de levensduur, maar vooral ook naar inzet op toepassing van de nieuwste technieken om toekomstige storingen te voorkomen en om de constructies en installaties zodanig te vernieuwen dat ze ook klaar zijn voor de toekomst en voldoen aan de eisen en wensen voor huidig én voor toekomstig gebruik. Er wordt dus niet alleen vervangen, maar waar dat verstandig is, wordt er ook ingezet op innovaties op de hard- en de software van de objecten en op duurzaamheid.
 Te leveren prestaties
 De prestaties van de infrastructuur worden gemeten en uitgedrukt in prestatie-indicatoren. De indicatoren leggen de verbinding tussen de sturing op en verantwoording over de gewenste prestaties waarvoor RWS en ProRail budgetten hebben gekregen. De prestatieafspraken met ProRail zijn opgenomen in de tienjarige beheerconcessie en de jaarlijkse beheerplannen. Met RWS wordt een Service Level Agreement (SLA) met een looptijd van vier jaar afgesproken met daarin de afgesproken prestatieniveaus. De huidige SLA-periode loopt van 2018 tot en met 2021.
 
 Tabel 38 Prestatie-indicatoren RWS
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prestatie-indicator
 
 
 Streefwaarde 2018-2021
 
 
 Realisatie 2018
 
 
 Realisatie 2019
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwegennet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beschikbaarheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 Technische beschikbaarheid van de weg
 
 
 
 90%
 
 
 
 99%
 
 
 99%
 
 
 
 
 Files door Werk in Uitvoering als gevolg van aanleg en gepland onderhoud in:
 
 
 
 
 
 
 
 t/m 2017: filezwaarte (km.min)
 
 
 
 
 
 
 
 Vanaf 2018: voertuigverliesuren
 
 
 
 10%
 
 
 
 2%
 
 
 3%
 
 
 
 
 Levering verkeersgegevens:
 
 
 
 
 
 
 
 t/m 2017: gecombineerd beschikbaarheid data voor derden en actualiteit data voor derden
 
 
 
 
 
 
 
 Vanaf 2018:
 
 
 
 
 
 
 
 – Beschikbaarheid data voor derden
 
 
 
 90%
 
 
 
 92%
 
 
 93%
 
 
 
 
 – Actualiteit data voor derden
 
 
 
 95%
 
 
 
 99%
 
 
 97%
 
 
 
 
 
 Veiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 t/m 2017: gecombineerd voldoen aan norm voor verhardingen en voldoen aan norm gladheidsbestrijding
 
 
 
 
 
 
 
 Vanaf 2018:
 
 
 
 
 
 
 
 – Voldoen aan norm voor verhardingen
 
 
 
 99,70%
 
 
 
 99,80%
 
 
 99,80%
 
 
 
 
 – Voldoen aan norm voor gladheidbestrijding
 
 
 
 95%
 
 
 
 97%
 
 
 97%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegennet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beschikbaarheid / Betrouwbaarheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stremmingen gepland onderhoud
 
 
 
 0,80%
 
 
 
 0,80%
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Stremmingen ongepland onderhoud
 
 
 
 0,20%
 
 
 
 0,40%
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Tijdig melden ongeplande stremmingen
 
 
 
 97%
 
 
 
 98%
 
 
 98%
 
 
 
 
 Vaargeul op orde (% oppervlakte op orde)
 
 
 
 
 
 
 
 – Toegangsgeulen
 
 
 99%
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 
 
 – Hoofdtransportassen
 
 
 90%
 
 
 92%
 
 
 92%
 
 
 
 
 – Hoofdvaarwegen
 
 
 85%
 
 
 86%
 
 
 83%
 
 
 
 
 – Overige vaarwegen
 
 
 85%
 
 
 91%
 
 
 87%
 
 
 
 
 
 Veiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vaarwegmarkering op orde
 
 
 
 95%
 
 
 
 95%
 
 
 93%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersysteem
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waterveiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 Handhaving kustlijn
 
 
 
 90%
 
 
 
 92%
 
 
 92%
 
 
 
 
 Beschikbaarheid stormvloedkeringen
 
 
 
 100%
 
 
 
 40%
 
 
 83%
 
 
 
 
 Waterhuishouding op orde in alle peilgereguleerde gebieden
 
 
 
 100%
 
 
 
 100%
 
 
 75%
 
 
 
 
 Betrouwbaarheid informatievoorziening
 
 
 
 95%
 
 
 
 99%
 
 
 99%
 
 
 
 
 
 
 Tabel 39 Prestatie-indicatoren ProRail
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kern Prestatie Indicator
 
 
 Bodem-waarde
 
 
 Streef-waarde
 
 
 Realisatie 2018
 
 
 Realisatie 2019
 
 
 
 
 Klantoordeel reizigersvervoerders
 
 
 6
 
 
 7
 
 
 6,8
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 Klantoordeel goederenvervoerders
 
 
 6
 
 
 7
 
 
 6,3
 
 
 5,4
 
 
 
 
 Reizigerspunctualiteit HRN 5 minuten (gezamenlijk met NS)
 
 
 88,90%
 
 
 91,10%
 
 
 92,60%
 
 
 92,60%
 
 
 
 
 Reizigerspunctualiteit HRN 15 minuten (gezamenlijk met NS)
 
 
 96,70%
 
 
 97,30%
 
 
 97,70%
 
 
 97,70%
 
 
 
 
 Reizigerspunctualiteit HSL 5 minuten (gezamenlijk met NS)
 
 
 82,10%
 
 
 84,10%
 
 
 82,50%
 
 
 83,40%
 
 
 
 
 Treinpunctualiteit regionale series 3 minuten
 
 
 92,40%
 
 
 93,40%
 
 
 94,60%
 
 
 95,20%
 
 
 
 
 Transitotijd goederenvervoer
 
 
 7,50%
 
 
 6,30%
 
 
 3,60%
 
 
 3,40%
 
 
 
 
 Geleverde treinpaden
 
 
 97,50%
 
 
 98,20%
 
 
 98,20%
 
 
 98,50%
 
 
 
 
 Impactvolle storingen op de infra
 
 
 610
 
 
 546
 
 
 542
 
 
 436
 
 
 
 
 
 2. Budgetbehoeften en beschikbare budgetten 
 Door veroudering van het areaal, zwaardere belasting dan voorzien, toenemende eisen aan ICT, wijzigingen in wet- en regelgeving en veranderende marktomstandigheden is sprake van toenemende budgetbehoeften voor instandhouding. Daarbij zien we dat de opgave voor vervanging en renovatie van de netwerken groeit. Investeren in instandhouding is en blijft een prioritaire opgave die ook in relatie tot de coronacrisis relevant en actueel is. Waar mogelijk zullen op korte termijn onderhoudswerkzaamheden en vervangingen worden versneld nu het vanwege de coronabeperkingen tijdelijk minder druk is op de netwerken. Daardoor kan met minder hinder en soms in kortere periodes het geplande werk worden uitgevoerd. Daarmee wordt ook de opdrachtenportefeuille van de GWW-sector zo veel mogelijk op peil gehouden.
 Voor de zomer is er informatie verstrekt aan de Kamer over de (voorlopige) uitkomsten van de externe toetsing van de budgetbehoefte voor instandhouding (Kamerstuk 2019-2020, 35 300A, nr. 94). Uit deze externe validatie blijkt een budgetbehoefte voor ProRail van circa € 7 miljard voor de periode 2022-2025. Voor de periode daarna blijkt uit het validatierapport een potentiële budgetbehoefte van circa € 14 miljard. Beide bedragen kennen nog de nodige onzekerheden en afhankelijkheden, met name voor de periode na 2025. Ook de cijfers van Rijkswaterstaat worden momenteel verder uitgehard en gevalideerd. Afgezet tegen de beschikbare budgetten, is er bij ongewijzigd beleid sprake van een indicatief tekort op instandhouding van circa € 1 tot 1,4 miljard per jaar voor de periode 2022-2025. Voor de periode na 2025 worden er ook tekorten verwachten, maar de onzekerheid van deze tekorten is op dit moment nog te groot om te kwantificeren. Eind 2020 volgt nadere informatie over het financiële beeld voor instandhouding bij Rijkswaterstaat, inclusief de externe toets door PwC en Rebel. Vooruitlopend daarop is er gezorgd dat voor de komende meerjarenperiode aanvullende middelen en capaciteit beschikbaar worden gesteld voor instandhouding.
 Maatregelen beheer en onderhoud 
 Voor de lopende meerjarenperiode tot en met 2034 is sprake van diverse ontwikkelingen. 
 Dit jaar zijn de budgetten voor beheer en onderhoud van de RWS-netwerken om diverse redenen aangevuld. Zo moeten door endogene en exogene ontwikkelingen meer kosten worden gemaakt vanwege bijvoorbeeld opruimwerkzaamheden in de Rotterdamse haven, maatregelen in verband met spookrijders, het terugkeren van infrastructuur in het reguliere beheerregime na afloop van DBFM-constructies, Brexitmaatregelen en geluidmaatregelen. Voor ICT, bijvoorbeeld het beheer en onderhoud van de verkeercentrales (project Charm)en cybersecurity-ontwikkelingen zijn middelen voor de landelijke taken RWS toegevoegd. 
 RWS is bezig kosten die gerelateerd zijn aan exploitatie, onderhoud en vervanging zoveel toe te delen aan de drie netwerken. Dat sluit aan bij de Europese begrippen voor het spoorbeheer die ProRail gebruikt voor activiteiten van een infrastructuurbeheerder uit de spoorrichtlijn 2012/34/EU. Het harmoniseren van de begrippen sluit goed aan op de transitie naar het Mobiliteitsfonds. Het toedelen van die kosten zorgt voor een stijging ten opzichte van de posten zoals die in voorgaande jaren gemeld werden onder ‘landelijke taken verkeersmanagement’ en ‘landelijke taken beheer en onderhoud’. Zo zijn de kosten op het gebied van ICT en cybersecurity, die eerder werden gezien als een algemene netwerkoverstijgende post, nu verdeeld en toegedeeld als instandhoudingskosten voor één netwerk. Ze zijn terug te vinden, samen met de eerder al toegedeelde landelijke taken, onder de post ‘overige netwerkgebonden kosten’.
 De getroffen risicoreserveringen voor de periode 2022 ‒ 2025 ad € 1,5 miljard zijn toegevoegd aan de instandhoudingsbudgetten voor het spoor en de RWS-netwerken (€ 1 miljard ProRail, € 470 miljoen RWS). Uit de uitvoeringstoets van ProRail en RWS blijkt dat daarbovenop nog extra instandhoudingswerkzaamheden maakbaar zijn. Daarvoor wordt budget toegevoegd aan de instandhoudingsbudgetten (spoor € 340 miljoen; RWS-netwerken € 44 miljoen). Tevens is ervoor gezorgd dat de capaciteit van Rijkswaterstaat tot en met 2025 stabiel blijft op circa 9200fte, in lijn met de productieopgave. In totaal zijn de beheer-en onderhoudsbudgetten tot en met 2034 voor RWS toegenomen met € 950 miljoen (exclusief overige netwerkgebonden kosten).
 Bovenstaande bedragen komen bovenop de middelen die al in de vorige begroting in de jaren 2020 en 2021 voor een extra impuls van € 100 miljoen (OB2020) zijn toegevoegd aan de budgetten van RWS en waarbij voor € 165 miljoen (VJN2020) naar voren is gehaald voor het versnellen van werkzaamheden. Deze maatregelen hebben tot doel het risico op storingen te verkleinen en de groei van het uitgestelde onderhoud te beperken en zijn inmiddels in uitvoering. Bij ProRail gaat het om € 151 miljoen aan extra instandhoudingswerkzaamheden in de periode tot en met 2021.
 Maatregelen Vervanging en Renovatie
 Tot dit moment is voor 4 tranches VenR projecten opdracht verleend aan RWS. Een deel van de projecten is reeds afgerond. Een deel van de projecten bevindt zich in de planfase, een ander deel is in voorbereiding of realisatie. Tranche 4 beslaat 39 projecten verdeeld over de drie netwerken van RWS. Opdracht voor deze tranche is in 2018 verleend aan RWS. Deze tranche is groter dan de eerste drie tranches gezamenlijk. De financiële omvang van het programma VenR neemt de komende jaren steeds verder toe van ruim € 150 miljoen in 2020 en groeit van ruim € 250 miljoen in 2021 naar € 500 miljoen in 2023 e.v. 
 Ten opzichte van de begroting 2020 zijn middelen naar voren gehaald in verband met voorziene grote werkzaamheden, zoals aan de Van Brienenoordbrug. Ook is er voor € 243 miljoen aan middelen aan de reeks toegevoegd in verband met de landelijke vervanging van wegkantstations (iWKS). Deze worden bij een volgende begroting in de goede jaren gezet. 
 Budgetten instandhouding
 In de periode tot en met 2034 zijn de volgende budgetten benodigd en beschikbaar voor instandhouding:
 
 Tabel 40 Budgetten verkeers-/watermanagement en Beheer en Onderhoud RWS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Budgetten verkeers-/watermanagement en Beheer en Onderhoud RWS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwegen
 
 
 
 
 Behoefte/raming
 
 
 
 732.546
 
 
 777.849
 
 
 1.264.252
 
 
 1.264.252
 
 
 1.264.252
 
 
 1.264.252
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IF 12.01
 
 
 Verkeersmanagement
 
 
 4.109
 
 
 3.871
 
 
 3.868
 
 
 3.867
 
 
 3.866
 
 
 3.864
 
 
 3.864
 
 
 3.864
 
 
 3.872
 
 
 3.872
 
 
 3.872
 
 
 3.872
 
 
 3.872
 
 
 3.872
 
 
 3.872
 
 
 58.277
 
 
 
 
 IF 12.02.01
 
 
 Beheer en Onderhoud
 
 
 597.022
 
 
 629.657
 
 
 558.822
 
 
 535.451
 
 
 524.688
 
 
 552.166
 
 
 417.597
 
 
 415.524
 
 
 450.632
 
 
 486.543
 
 
 486.750
 
 
 490.236
 
 
 490.236
 
 
 492.597
 
 
 499.480
 
 
 7.627.401
 
 
 
 
 IF.12.06.02
 
 
 Overige netwerkgebonden kosten
 
 
 131.415
 
 
 144.321
 
 
 114.923
 
 
 107.032
 
 
 92.824
 
 
 92.640
 
 
 93.129
 
 
 94.144
 
 
 93.027
 
 
 93.027
 
 
 93.027
 
 
 93.027
 
 
 93.002
 
 
 93.002
 
 
 93.026
 
 
 1.521.565
 
 
 
 
 
 Totaal budget Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud Hoofdwegen
 
 
 
 
 732.546
 
 
 
 
 777.849
 
 
 
 
 677.613
 
 
 
 
 646.350
 
 
 
 
 621.378
 
 
 
 
 648.670
 
 
 
 
 514.590
 
 
 
 
 513.532
 
 
 
 
 547.531
 
 
 
 
 583.442
 
 
 
 
 583.649
 
 
 
 
 587.135
 
 
 
 
 587.110
 
 
 
 
 589.471
 
 
 
 
 596.378
 
 
 
 
 9.207.243
 
 
 
 
 
 
 
 Potentieel tekort Hoofdwegen
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 586.639
 
 
 617.902
 
 
 642.874
 
 
 615.582
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegen
 
 
 
 
 Behoefte/raming
 
 
 
 394.650
 
 
 324.315
 
 
 402.562
 
 
 402.562
 
 
 402.562
 
 
 402.562
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IF 15.01
 
 
 Verkeersmanagement
 
 
 11.010
 
 
 10.501
 
 
 9.993
 
 
 9.332
 
 
 9.129
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 8.976
 
 
 139.725
 
 
 
 
 IF 15.02.01
 
 
 Beheer en Onderhoud
 
 
 356.314
 
 
 283.760
 
 
 245.190
 
 
 224.237
 
 
 222.318
 
 
 223.025
 
 
 184.654
 
 
 183.573
 
 
 210.952
 
 
 217.044
 
 
 250.768
 
 
 216.219
 
 
 237.973
 
 
 229.702
 
 
 229.702
 
 
 3.515.431
 
 
 
 
 IF 15.06.02
 
 
 Overige netwerkgebonden kosten
 
 
 27.326
 
 
 30.054
 
 
 28.417
 
 
 28.311
 
 
 28.666
 
 
 27.527
 
 
 27.799
 
 
 28.407
 
 
 26.903
 
 
 26.903
 
 
 26.903
 
 
 26.903
 
 
 26.903
 
 
 26.903
 
 
 26.903
 
 
 414.828
 
 
 
 
 
 Totaal budget Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud Hoofdvaarwegen
 
 
 
 
 394.650
 
 
 
 
 324.315
 
 
 
 
 283.600
 
 
 
 
 261.880
 
 
 
 
 260.113
 
 
 
 
 259.528
 
 
 
 
 221.429
 
 
 
 
 220.956
 
 
 
 
 246.831
 
 
 
 
 252.923
 
 
 
 
 286.647
 
 
 
 
 252.098
 
 
 
 
 273.852
 
 
 
 
 265.581
 
 
 
 
 265.581
 
 
 
 
 4.069.984
 
 
 
 
 
 
 
 Potentieel tekort Hoofdvaarwegen
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 118.962
 
 
 140.682
 
 
 142.449
 
 
 143.034
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersysteem
 
 
 
 
 Behoefte/raming
 
 
 
 197.198
 
 
 205.412
 
 
 366.435
 
 
 366.435
 
 
 366.435
 
 
 366.435
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 DF 3.01.01
 
 
 Watermanagement
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.458
 
 
 7.484
 
 
 7.484
 
 
 7.484
 
 
 7.695
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 7.274
 
 
 110.897
 
 
 
 
 DF 3.02.01
 
 
 Beheer en Onderhoud Waterveiligheid
 
 
 91.741
 
 
 110.524
 
 
 105.925
 
 
 126.612
 
 
 118.682
 
 
 168.802
 
 
 103.083
 
 
 105.229
 
 
 101.504
 
 
 104.005
 
 
 100.398
 
 
 114.602
 
 
 104.702
 
 
 108.702
 
 
 102.227
 
 
 1.666.738
 
 
 
 
 DF 3.02.02
 
 
 Beheer en Onderhoud Zoetwatervoorziening
 
 
 28.859
 
 
 18.962
 
 
 18.530
 
 
 18.696
 
 
 18.578
 
 
 18.578
 
 
 18.578
 
 
 19.101
 
 
 18.057
 
 
 18.057
 
 
 18.057
 
 
 18.057
 
 
 18.057
 
 
 18.057
 
 
 18.057
 
 
 286.281
 
 
 
 
 DF 5.02.01
 
 
 Overige netwerkge-bonden uitgaven
 
 
 69.140
 
 
 68.468
 
 
 65.408
 
 
 63.362
 
 
 63.636
 
 
 63.767
 
 
 63.753
 
 
 65.289
 
 
 61.780
 
 
 61.462
 
 
 61.462
 
 
 61.462
 
 
 61.462
 
 
 61.462
 
 
 61.462
 
 
 953.375
 
 
 
 
 
 Totaal budget Watermanagement en Beheer en Onderhoud Hoofdwatersysteem
 
 
 
 
 197.198
 
 
 
 
 205.412
 
 
 
 
 197.321
 
 
 
 
 216.128
 
 
 
 
 208.380
 
 
 
 
 258.631
 
 
 
 
 192.898
 
 
 
 
 197.314
 
 
 
 
 188.615
 
 
 
 
 190.798
 
 
 
 
 187.191
 
 
 
 
 201.395
 
 
 
 
 191.495
 
 
 
 
 195.495
 
 
 
 
 189.020
 
 
 
 
 3.017.291
 
 
 
 
 
 
 
 Potentieel tekort Hoofdwatersysteem
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 169.114
 
 
 150.307
 
 
 158.055
 
 
 107.804
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal budget verkeers-/watermanagement en Beheer en Onderhoud
 
 
 
 
 1.324.394
 
 
 
 
 1.307.576
 
 
 
 
 1.158.534
 
 
 
 
 1.124.358
 
 
 
 
 1.089.871
 
 
 
 
 1.166.829
 
 
 
 
 928.917
 
 
 
 
 931.802
 
 
 
 
 982.977
 
 
 
 
 1.027.163
 
 
 
 
 1.057.487
 
 
 
 
 1.040.628
 
 
 
 
 1.052.457
 
 
 
 
 1.050.547
 
 
 
 
 1.050.979
 
 
 
 
 16.294.518
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 41 Vervanging en Renovatie RWS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Vervanging en Renovatie RWS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IF 12.02.04
 
 
 Budget Hoofdwegen
 
 
 116.271
 
 
 194.024
 
 
 310.085
 
 
 356.551
 
 
 377.698
 
 
 298.659
 
 
 359.088
 
 
 102.825
 
 
 104.329
 
 
 114.250
 
 
 149.194
 
 
 112.596
 
 
 
 
 
 2.595.570
 
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IF 15.02.04
 
 
 Budget Hoofdvaarwegen
 
 
 53.478
 
 
 96.869
 
 
 97.501
 
 
 138.893
 
 
 172.050
 
 
 177.698
 
 
 175.270
 
 
 78.730
 
 
 46.764
 
 
 25.961
 
 
 3.558
 
 
 
 
 
 
 1.066.772
 
 
 
 
 
 Nader toe te delen Infrastructuurfonds
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IF 18.12.02
 
 
 Budget Vervanging en Renovatie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.706
 
 
 345.458
 
 
 345.457
 
 
 393.907
 
 
 393.907
 
 
 1.489.435
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersysteem
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 DF 3.02.03
 
 
 Budget Hoofdwatersysteem
 
 
 22.321
 
 
 17.580
 
 
 13.815
 
 
 15.231
 
 
 50.357
 
 
 58.369
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 86.684
 
 
 78.490
 
 
 61.320
 
 
 166.320
 
 
 166.317
 
 
 106.299
 
 
 106.299
 
 
 1.029.402
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal budget Vervanging en Renovatie
 
 
 
 
 192.070
 
 
 
 
 308.473
 
 
 
 
 421.401
 
 
 
 
 510.675
 
 
 
 
 600.105
 
 
 
 
 534.726
 
 
 
 
 574.358
 
 
 
 
 221.555
 
 
 
 
 237.777
 
 
 
 
 218.701
 
 
 
 
 224.778
 
 
 
 
 624.374
 
 
 
 
 511.774
 
 
 
 
 500.206
 
 
 
 
 500.206
 
 
 
 
 6.181.179
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal budget verkeers-/watermanagement, Beheer en Onderhoud en Vervanging en Renovatie
 
 
 
 
 192.070
 
 
 
 
 308.473
 
 
 
 
 421.401
 
 
 
 
 510.675
 
 
 
 
 600.105
 
 
 
 
 534.726
 
 
 
 
 574.358
 
 
 
 
 221.555
 
 
 
 
 237.777
 
 
 
 
 218.701
 
 
 
 
 224.778
 
 
 
 
 624.374
 
 
 
 
 511.774
 
 
 
 
 500.206
 
 
 
 
 500.206
 
 
 
 
 6.181.179
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 42 Gereserveerde budgetten Beheer en Onderhoud RWS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Gereserveerde budgetten Beheer en Onderhoud RWS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IF 12.03.02
 
 
 Reserveringen areaalgroei
 
 
 72
 
 
 214
 
 
 214
 
 
 213
 
 
 2.531
 
 
 2.531
 
 
 2.794
 
 
 35.323
 
 
 39.771
 
 
 39.610
 
 
 39.610
 
 
 40.439
 
 
 41.059
 
 
 40.796
 
 
 40.796
 
 
 325.973
 
 
 
 
 IF 20.04.01
 
 
 Reservering lange termijn instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 39.900
 
 
 39.900
 
 
 39.900
 
 
 39.900
 
 
 39.900
 
 
 199.500
 
 
 
 
 IF 20.05.11
 
 
 Reservering lange termijn instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 82.203
 
 
 22.215
 
 
 55.182
 
 
 
 
 
 
 159.600
 
 
 
 
 
 
 Totaal reserveringen Hoofdwegen
 
 
 
 
 72
 
 
 
 
 214
 
 
 
 
 214
 
 
 
 
 213
 
 
 
 
 2.531
 
 
 
 
 2.531
 
 
 
 
 2.794
 
 
 
 
 35.323
 
 
 
 
 121.974
 
 
 
 
 61.825
 
 
 
 
 134.692
 
 
 
 
 80.339
 
 
 
 
 80.959
 
 
 
 
 80.696
 
 
 
 
 80.696
 
 
 
 
 685.073
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IF 15.03.02
 
 
 Reservering areaalgroei
 
 
 
 
 19.217
 
 
 19.217
 
 
 19.217
 
 
 19.216
 
 
 19.217
 
 
 22.297
 
 
 22.297
 
 
 22.297
 
 
 22.815
 
 
 22.815
 
 
 22.816
 
 
 22.505
 
 
 22.505
 
 
 276.431
 
 
 
 
 IF 20.04.01
 
 
 Reservering lange termijn instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 45.000
 
 
 
 
 IF 20.05.31
 
 
 Reservering lange termijn instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 36.000
 
 
 
 
 
 
 36.000
 
 
 
 
 
 
 Totaal reserveringen Hoofdvaarwegen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 19.217
 
 
 
 
 19.217
 
 
 
 
 19.217
 
 
 
 
 19.216
 
 
 
 
 19.217
 
 
 
 
 22.297
 
 
 
 
 22.297
 
 
 
 
 22.297
 
 
 
 
 67.815
 
 
 
 
 31.815
 
 
 
 
 31.816
 
 
 
 
 31.505
 
 
 
 
 31.505
 
 
 
 
 357.431
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersysteem
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 DF 1.02.01
 
 
 Reservering areaalgroei
 
 
 
 
 
 
 1.741
 
 
 1.741
 
 
 1.741
 
 
 1.741
 
 
 1.741
 
 
 1.741
 
 
 1.741
 
 
 1.742
 
 
 
 
 
 13.929
 
 
 
 
 DF 5.03.01
 
 
 Reservering lange termijn instandhouding
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.900
 
 
 9.900
 
 
 9.900
 
 
 9.900
 
 
 9.900
 
 
 9.900
 
 
 9.900
 
 
 9.900
 
 
 9.900
 
 
 89.100
 
 
 
 
 
 
 Totaal reserveringen Hoofdwatersysteem
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.741
 
 
 
 
 1.741
 
 
 
 
 11.641
 
 
 
 
 11.641
 
 
 
 
 11.641
 
 
 
 
 11.641
 
 
 
 
 11.641
 
 
 
 
 11.642
 
 
 
 
 9.900
 
 
 
 
 9.900
 
 
 
 
 9.900
 
 
 
 
 103.029
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal reserveringen
 
 
 
 
 72
 
 
 
 
 214
 
 
 
 
 19.431
 
 
 
 
 19.430
 
 
 
 
 23.489
 
 
 
 
 23.488
 
 
 
 
 33.652
 
 
 
 
 69.261
 
 
 
 
 155.912
 
 
 
 
 95.763
 
 
 
 
 214.148
 
 
 
 
 123.796
 
 
 
 
 122.675
 
 
 
 
 122.101
 
 
 
 
 122.101
 
 
 
 
 1.145.533
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal budget verkeers-/watermanagement, Beheer en Onderhoud en Vervanging en Renovatie, incl. reserveringen
 
 
 
 
 192.142
 
 
 
 
 308.687
 
 
 
 
 440.832
 
 
 
 
 530.105
 
 
 
 
 623.594
 
 
 
 
 558.214
 
 
 
 
 608.010
 
 
 
 
 290.816
 
 
 
 
 393.689
 
 
 
 
 314.464
 
 
 
 
 438.926
 
 
 
 
 748.170
 
 
 
 
 634.449
 
 
 
 
 622.307
 
 
 
 
 622.307
 
 
 
 
 7.326.712
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 43 Budgetten Beheer, Onderhoud en Vervanging Spoor
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Budgetten Beheer, Onderhoud en Vervanging Spoor
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 2029
 
 
 
 
 2030
 
 
 
 
 2031
 
 
 
 
 2032
 
 
 
 
 2033
 
 
 
 
 2034
 
 
 
 
 2020-2034
 
 
 
 
 
 
 Hoofdspoorweginfrastructuur
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IF 13.02
 
 
 Budget Beheer en Onderhoud (incl. capaciteitsmanagement, verkeersleiding en gebruiksvergoeding)
 
 
 507.804
 
 
 435.440
 
 
 479.630
 
 
 496.520
 
 
 496.310
 
 
 489.260
 
 
 453.960
 
 
 462.640
 
 
 473.530
 
 
 473.210
 
 
 488.940
 
 
 499.830
 
 
 536.130
 
 
 561.800
 
 
 560.590
 
 
 7.415.594
 
 
 
 
 IF 13.02
 
 
 Budget Vervangingen
 
 
 596.874
 
 
 661.351
 
 
 660.030
 
 
 850.619
 
 
 494.841
 
 
 418.810
 
 
 631.543
 
 
 684.330
 
 
 480.571
 
 
 504.977
 
 
 601.323
 
 
 621.802
 
 
 623.635
 
 
 762.057
 
 
 914.481
 
 
 9.507.244
 
 
 
 
 IF 13.02
 
 
 Budget apparaatskosten ProRail t.b.v. BOV
 
 
 405.770
 
 
 400.750
 
 
 367.770
 
 
 367.770
 
 
 366.560
 
 
 367.770
 
 
 375.030
 
 
 373.820
 
 
 373.820
 
 
 373.820
 
 
 373.820
 
 
 372.610
 
 
 372.610
 
 
 372.610
 
 
 372.610
 
 
 5.637.140
 
 
 
 
 
 Totaal budget Beheer, Onderhoud en Vervanging Spoor
 
 
 
 
 1.510.448
 
 
 
 
 1.497.541
 
 
 
 
 1.507.430
 
 
 
 
 1.714.909
 
 
 
 
 1.357.711
 
 
 
 
 1.275.840
 
 
 
 
 1.460.533
 
 
 
 
 1.520.790
 
 
 
 
 1.327.921
 
 
 
 
 1.352.007
 
 
 
 
 1.464.083
 
 
 
 
 1.494.242
 
 
 
 
 1.532.375
 
 
 
 
 1.696.467
 
 
 
 
 1.847.681
 
 
 
 
 22.559.978
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal alle netwerken (incl. reserveringen
 
 
 
 
 
 1.510.448
 
 
 
 
 1.497.541
 
 
 
 
 1.507.430
 
 
 
 
 1.714.909
 
 
 
 
 1.357.711
 
 
 
 
 1.275.840
 
 
 
 
 1.460.533
 
 
 
 
 1.520.790
 
 
 
 
 1.327.921
 
 
 
 
 1.352.007
 
 
 
 
 1.464.083
 
 
 
 
 1.494.242
 
 
 
 
 1.532.375
 
 
 
 
 1.696.467
 
 
 
 
 1.847.681
 
 
 
 
 22.559.978
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal alle netwerken (excl. reserveringen)
 
 
 
 
 
 1.510.448
 
 
 
 
 1.497.541
 
 
 
 
 1.507.430
 
 
 
 
 1.714.909
 
 
 
 
 1.357.711
 
 
 
 
 1.275.840
 
 
 
 
 1.460.533
 
 
 
 
 1.520.790
 
 
 
 
 1.327.921
 
 
 
 
 1.352.007
 
 
 
 
 1.464.083
 
 
 
 
 1.494.242
 
 
 
 
 1.532.375
 
 
 
 
 1.696.467
 
 
 
 
 1.847.681
 
 
 
 
 22.559.978
 
 
 
 
 
 
 Toelichting budgetten en budgetbehoeften
 De meest recente cijfers van Rijkswaterstaat wijzen op een verhoging van de structureel benodigde budgetten vanaf 2022 ten opzichte van de budgetbehoefte zoals gepresenteerd in bijlage 4 van de vorige begroting (2020). Deze budgetbehoefte is indicatief en omgeven door onzekerheden en worden verder uitgehard en gevalideerd door PWC en Rebel. Afgezet tegen de beschikbare budgetten, is bij ongewijzigd beleid sprake van een potentieel indicatief tekort op instandhouding van circa € 1 miljard tot € 1,4 miljard per jaar voor de periode 2022-2025. Dit is exclusief inlopen van uitgesteld onderhoud. De forse bandbreedte wordt verklaard door het feit dat de bevindingen van Horvat nog niet volledig zijn opgevolgd, de externe validatie nog niet is afgerond en er nog keuzes mogelijk zijn. Voor de periode na 2025 worden ook tekorten verwacht, maar zijn de onzekerheden op dit moment te groot om deze te kwantificeren. In de tabellen zijn daarom geen cijfers opgenomen voor budgetbehoeften en tekorten vanaf 2026. Onderdeel van de externe validatie door PWC en Rebel is een analyse van wat de komende vijftien jaar ook daadwerkelijk maakbaar is voor Rijkswaterstaat en de markt. Deze maakbaarheid hangt ook samen met de keuzes op onder meer aanleg. Deze toets door PWC en Rebel geldt juist de jaren vanaf 2022.
 Het algemene beeld uit de externe toetsen voor ProRail is dat circa € 7 miljard voor de periode 2022-2025 nodig is voor instandhouding. Dit betreft een situatie met gelijkblijvende prestaties en zonder groei. Voor de periode daarna blijkt uit het rapport van PWC en Rebel een potentiële budgetbehoefte circa € 14 miljard. Beide bedragen kennen nog de nodige onzekerheden en afhankelijkheden, met name voor de periode na 2025. Door de eerder getroffen risicoreserveringen is de situatie in de periode tot en met 2025 beheersbaar. Voor de periode daarna zijn er nog keuzes mogelijk om het potentiële te kort terug te brengen. Suggesties daarvoor worden benoemd in het scenario met besparingsopties van ProRail en in het rapport van PWC en Rebel.
 We zijn op weg naar een situatie waarin we een grotere instandhoudingsbehoefte moeten aankunnen om onze netwerken veilig, beschikbaar en betrouwbaar te houden. De komende jaren zien we als een transitiefase waarin Rijkswaterstaat en ProRail stapsgewijs kunnen toegroeien naar deze situatie. Maakbaarheid is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Beide uitvoerders en de markt kunnen immers niet van vandaag op morgen structureel extra werk leveren. Uitvoeren van extra werk vraagt om een gedegen voorbereiding, aanbesteding en werving van personeel. 
 DBFM
 Een deel van de instandhouding van de netwerken gebeurt via DBFM-contracten (Design-Build-Maintain-Finance). Bij deze contractvorm is aan een consortium niet alleen het ontwerp en de bouw van een project gegund, maar ook het onderhoud voor een langdurige periode. Bij DBFM is de opdrachtnemer niet alleen verantwoordelijk voor het ontwerp en de bouw van het project, maar ook voor de financiering en het totale onderhoud. Het is dus een geïntegreerde contractvorm. Bij traditionele contracten koopt het Rijk een product in: bijvoorbeeld een rijksweg met 2x2 rijstroken. Bij een DBFM-contract neemt het Rijk echter een dienst af: een beschikbare rijksweg. Het benodigde budget komt uit drie bronnen: (i) het aanlegbudget, (ii) het beschikbare beheer en onderhoudsbudget van reeds aanwezige infrastructuur en (iii) het budget voor areaalgroei voor dat deel van de infrastructuur dat nieuw wordt aangelegd. Ten behoeve van de aanbesteding van een DBFM-contract wordt een referentieraming opgesteld voor de te verwachten aanleg- en beheer en onderhoudskosten bij traditionele uitvoering. Deze referentieraming wordt gebruikt om de plafondprijs (het acceptabele maximum) voor de bieding te bepalen. Deze ramingen worden op dezelfde wijze uitgevoerd als de ramingen die voor LCC worden uitgevoerd. De aanbesteding verloopt in een aantal stappen. Na de laatste stap vindt ook de budgettaire verwerking in de begroting plaats. De beschikbare middelen vanuit Aanleg en BenO (incl. areaalgroei) worden overgeboekt naar het GIV/PPS-artikel. De middelen worden met eenzelfde «netto contante waarde» omgezet in een langjarige reeks ter betaling van de beschikbaarheidsvergoedingen. Dit is de zogenaamde financiële inpassing of DBFM conversie. Er wordt hiermee geen budget toegevoegd aan het project, de kasreeks wordt alleen aangepast aan de contractvorm. De prestatie-eisen en uitrustingsniveaus van de infrastructuur binnen het DBFM-contract zijn dezelfde als die aan RWS worden gesteld. Op het moment van aanbesteden wordt bij de M (maintain) van DBFM, een serviceniveau uitgevraagd dat past bij het onderhoudsregime (Service Level Agreement) wat op dat moment van toepassing was. Dat niveau geldt voor de looptijd van het contract en is daarmee niet budgettair flexibel. Bij DBFM geldt dat voor een periode van 20–25 jaar het consortium verantwoordelijk is voor het onderhoud van infrastructuur. Na afloop van het DBFM-contract valt dit deel van het areaal weer binnen het reguliere beheer en onderhoud van RWS. De mutaties tussen het beheer, onderhoud en vervanging artikel (voor wegen artikelonderdeel 12.02, vaarwegen artikelonderdeel 15.02, voor het hoofdwatersysteem artikel 3.02) en het DBFM artikel (voor wegen artikelonderdeel 12.04, vaarwegen artikelonderdeel 15.04, voor het hoofdwatersysteem artikel 4.02) zijn zichtbaar in de begroting en worden toegelicht. Na afloop van een DBFM-contract wordt het BenO-deel weer aan de reguliere onderhouds-budgetten van RWS toegevoegd. In onderstaand overzicht is aangegeven voor welke projecten DBFM-contracten zijn afgesloten. Voor de financiering van deze projecten is het genoemde BenO-budget (per jaar) ingezet. Dit komt na afloop van het DBFM-contract weer beschikbaar tegen het dan geldende prijspeil.
 
 Tabel 44 Overzicht DBFM-projecten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Project
 
 
 Areaalinformatie
 
 
 Einde DBFM-contract
 
 
 Uitgenomen BenO-budget/jaar
 
 
 
 
 
 
 
 Hoofdwegennet
 
 
 
 
 Baanlengte1
 
 
 
 
 Grote kunstwerken
 
 
 
 
 Wegconfiguratie in M-fase
 
 
 
 
 
 
 
 A59 Rosmalen–Geffen
 
 
 23 km
 
 
 
 2x2
 
 
 2019
 
 
 1,0 mln.
 
 
 
 
 N31 Leeuwarden–Drachten
 
 
 56 km
 
 
 Langdeel aquaduct
 
 
 2x2
 
 
 2022
 
 
 5,5 mln.
 
 
 
 
 A12 Lunetten–Veenendaal
 
 
 65 km
 
 
 
 2x4, 2x3
 
 
 2033
 
 
 5,9 mln.
 
 
 
 
 A10 Tweede Coentunnel
 
 
 39 km
 
 
 1ste en 2de Coentunnel
 
 
 2x3+2x2, 2x4
 
 
 2037
 
 
 12,0 mln.
 
 
 
 
 N33 Assen–Zuidbroek
 
 
 105 km
 
 
 
 2x2
 
 
 2034
 
 
 2,8 mln.
 
 
 
 
 A15 Maasvlakte–Vaanplein
 
 
 129 km
 
 
 nieuwe Botlekbrug, Thomassentunnel, Botlektunnel
 
 
 2x3+2x2, 2x3, 2x2
 
 
 2035
 
 
 31,7 mln.
 
 
 
 
 A1/A6 Diemen–Almere Havendreef (SAA)
 
 
 72 km
 
 
 Aquaduct Muiden, verbrede Hollandse Brug
 
 
 2x5+2, 2x4+2
 
 
 2042
 
 
 11,9 mln.
 
 
 
 
 A12 Veenendaal–Ede–Grijsoord
 
 
 50 km
 
 
 
 2x3
 
 
 2032
 
 
 2,2 mln.
 
 
 
 
 A9 Holendrecht–Diemen (Gaasperdammerweg, SAA)
 
 
 41 km
 
 
 Gaasperdammer-tunnel
 
 
 2x5+1
 
 
 2038
 
 
 14,2 mln.
 
 
 
 
 N18 Varsseveld Enschede
 
 
 70 km
 
 
 
 2x2+2x1
 
 
 2043
 
 
 1,8 mln.
 
 
 
 
 A27/A1 Utrecht Noord - knpt. Eemnes - Bunschoten
 
 
 53 km
 
 
 
 2x3+2x4
 
 
 2043
 
 
 3,9 mln.
 
 
 
 
 A6 Almere (SAA)
 
 
 39 km
 
 
 
 2x5
 
 
 2039
 
 
 3,3 mln.
 
 
 
 
 A24 Blankenburgverbinding
 
 
 35 km
 
 
 Blankenburgtunnel, Aalkeettunnel
 
 
 2x3
 
 
 2043
 
 
 10,1 mln.
 
 
 
 
 A16 Rotterdam
 
 
 ntb
 
 
 Rottemerentunnel
 
 
 2x2+2x3
 
 
 2043
 
 
 7,2 mln.
 
 
 
 
 A9 Badhoevedorp – Holendrecht (Amstelveen)
 
 
 Ntb2
 
 
 
 2x4+1
 
 
 ntb2
 
 
 ntb2
 
 
 
 
 
 Hoofdvaarwegennet
 
 
 
 
 Vaarweglengte
 
 
 
 
 Grote kunstwerken
 
 
 
 
 
 
 
 
 Keersluis Limmel
 
 
 
 Nieuwe Keersluis Limmel, incl. verkeersbrug over sluis
 
 
 
 2048
 
 
 0,4 mln.
 
 
 
 
 Beatrixsluis 3e Kolk
 
 
 4 km
 
 
 Complex Prinses Beatrixsluis incl. baggeren, onderhoud oevers en ligplaatsen langs Lekkanaal
 
 
 
 2046
 
 
 2,8 mln.
 
 
 
 
 Zeetoegang IJmond
 
 
 
 Nieuwe zeesluis en sluiseilanden
 
 
 
 2045
 
 
 2,5 mln.
 
 
 
 
 Sluis Eefde
 
 
 
 Nieuwe schutsluis inclusief onderhoud voorhavens (bestaande schutsluis tot 2021)
 
 
 
 2047
 
 
 1,0 mln.
 
 
 
 
 
 Hoofdwatersysteem
 
 
 
 
 
 Grote kunstwerken
 
 
 
 
 
 
 
 
 Afsluitdijk
 
 
 
 Afsluitdijk, spuicomplexen en keringen Den Oever en Kornwerderzand
 
 
 
 2047
 
 
 9,3 mln.
 
 
 
 
 
 Hoofdspoorweginfrastructuur
 
 
 
 
 Spoorweglengte
 
 
 
 
 Grote kunstwerken
 
 
 
 
 
 
 
 
 HSL
 
 
 85 km
 
 
 Tunnel Groene Hart, Doorgaand Spoorviaduct Bleiswijk, Tunnel Rotterdam Noord, Tunnel Oude Maas, Tunnel Dordtse Kil, Brug Hollands Diep
 
 
 
 2031
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 Baanlengte omvat: hoofdrijbanen, verbindingswegen en op- en afritten
 
 
 
 
 
 
 2 De aanbesteding van dit contract is nog niet afgerond op het moment van schrijven van deze begroting.
 
 
 
 
 
 
 3. Overig 
 Programma Versoberingen en efficiency
 In bijlage 4.2 van de Infrastructuurbegroting 2012 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de toen niet gedekte onderhoudsproblematiek tot en met 2020 en over de mix van maatregelen om deze problematiek te beheersen.
 Een van de maatregelen betreft een pakket aan efficiencymaatregelen en versoberingen van het onderhoudsniveau. De afspraken over deze te realiseren maatregelen zijn opgenomen in het Programma Versobering en Efficiency. De versoberingen en efficiencymaatregelen zijn stapsgewijs geïmplementeerd, omdat dit de mogelijkheid bood om binnen het afgesproken budgettaire kader door een verstandige mix van maatregelen passend bij de lokale situatie optimalisaties aan te brengen. Hierdoor konden en kunnen eventuele negatieve gevolgen voor doorstroming en veiligheid worden beperkt.
 In bijlage 5 van de Infrastructuurbegroting 2013 is de verdeling van het totale pakket efficiency- en versoberingmaatregelen van € 1,64 miljard naar netwerk gepresenteerd. Hiervan is tot en met 2016 € 891 miljoen gerealiseerd. In die bijlage is tevens een eerste inschatting opgenomen van effecten op veiligheid en doorstroming.
 In bijlage 4 van de Infrastructuurbegroting 2015 is de verdeling van het totale pakket efficiency- en versoberingsmaatregelen a € 1,64 miljard naar netwerk uitgesplitst en de prognose bijgesteld. In deze bijlage is de verwachte bandbreedte op basis van de verdere uitwerking en implementatie van de maatregelen in beeld gebracht. Wanneer het totaalpakket aan maatregelen bij de onderkant van de bandbreedte dreigt uit te komen, zal worden bijgestuurd door nieuwe maatregelen te treffen. Op basis van het huidige beeld is de inschatting dat het realiseren van het totale pakket van € 1,64 miljard aan versobering- en efficiencymaatregelen mogelijk is. Ten opzichte van de vorige begroting zijn de inzichten niet gewijzigd.
 Na 2020 zal worden geëvalueerd of met het Programma Versoberingen en Efficiency de gestelde doelen zijn bereikt en of er vervolgacties nodig zijn.
 
 
 
 Bijlage 5: Lijst van afkortingen
 
 
 Afkortingenlijst
 
 
 
 
 
 
 BenO
 
 
 Beheer en Onderhoud
 
 
 
 
 
 
 BOI
 
 
 Beoordelings- en Ontwerpinstrumentarium
 
 
 
 
 BOV
 
 
 Beheer, Onderhoud en Vervanging
 
 
 
 
 BPRW
 
 
 Beheer- en Ontwikkelplan voor de Rijkswateren
 
 
 
 
 DBFM
 
 
 Design, Build, Finance and Maintain
 
 
 
 
 DF
 
 
 Deltafonds
 
 
 
 
 DP
 
 
 Deltaprogramma
 
 
 
 
 EHS
 
 
 Ecologische Hoofdstructuur
 
 
 
 
 HWBP
 
 
 Hoogwaterbeschermingsprogramma
 
 
 
 
 HWBP-2
 
 
 Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma
 
 
 
 
 IBOI
 
 
 Index Bruto Overheidsinvesteringen
 
 
 
 
 IenW
 
 
 Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
 
 
 
 
 KRW
 
 
 Kaderrichtlijn Water
 
 
 
 
 LNV
 
 
 Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
 
 
 
 
 LRT3
 
 
 Derde Landelijke Rapportage Toetsing primaire waterkeringen
 
 
 
 
 MIRT
 
 
 Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport
 
 
 
 
 NCSA
 
 
 Nationale Cybersecuritystrategie Agenda
 
 
 
 
 NKWK
 
 
 Nationaal Kennis- en innovatieprogramma Water en Klimaat
 
 
 
 
 NURG
 
 
 Nadere Uitwerking Rivieren Gebied
 
 
 
 
 NUTW
 
 
 Nog uit te voeren werkzaamheden
 
 
 
 
 NWO
 
 
 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
 
 
 
 
 PKB
 
 
 Planologische Kernbeslissing
 
 
 
 
 PPS
 
 
 Publiek-private samenwerking
 
 
 
 
 RvdR
 
 
 Ruimte voor de Rivier
 
 
 
 
 RWS
 
 
 Rijkswaterstaat
 
 
 
 
 SCM
 
 
 Strategische Capaciteitsmanagement
 
 
 
 
 TTW
 
 
 Toegepaste en Technische Wetenschappen
 
 
 
 
 VenR
 
 
 Vervanging en Renovatie
 
 
 
 
 VNAC
 
 
 Versterking van de Nationale aanpak Cybersecurity
 
 
 
 
 WB21
 
 
 Waterbeleid voor de 21e eeuw
 
 
 
 
 WBI
 
 
 Wettelijk BeoordelingsInstrumentarium