Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2020-11-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2020‒2021
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 650
 XIV
 
 Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2020 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 30 november 2020
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te brengen in:
 
 
 1.
 de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit; 
 
 
 2.
 de begrotingsstaat inzake het agentschap van dit ministerie;
 
 
 3.
 de begrotingsstaat voor het Diergezondheidsfonds.
 
 
 
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 
 C.J. Schouten
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 
 Opbouw 2e suppletoire begroting 2020
 
 Deze 2e suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de begrotingsuitvoering 2020. Dit onderdeel is als volgt opgebouwd:
 
 
 1.
 Leeswijzer.
 
 
 2.
 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties. De belangrijkste verplichtingenmutaties zijn toegelicht in de artikelen.
 
 
 3.
 De beleidsartikelen. Voor ieder beleidsartikel is de tabel «Budgettaire gevolgen van beleid» opgenomen. Hierin zijn de begrotingsmutaties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten weergegeven.
 
 
 4.
 De niet-beleidsartikelen. In de budgettaire tabellen zijn de begrotings-mutaties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten opgenomen.
 
 
 5.
 Het agentschap. In deze 2e suppletoire begroting zijn de aanpassingen
 in de agentschapsparagraaf van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit opgenomen.
 
 
 6.
 Het Diergezondheidsfonds (DGF). 
 
 
 
 Toelichting ondergrenzen
 
 Voor het toelichten van de begrotingsmutaties zijn in deze eerste suppletoire begroting de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
 In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 en < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2020
 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 
 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2020 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Uitgaven t
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2020
 
 
 
 
 1.481.795
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2020
 
 
 
 
 1.473.463
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2020( incl. ISB, NvW)
 
 
 
 
 2.266.163
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 Regeling tegemoetkoming land- en tuinbouwondernemers COVID-19
 
 
 11
 
 
 ‒ 385.000
 
 
 
 
 Kasschuif Subsidiebudget Srv
 
 
 11
 
 
 ‒ 185.200
 
 
 
 
 Kennisoverdracht innovatie in het boerenerf
 
 
 11
 
 
 6.000
 
 
 
 
 Kasschuif innovatie in het boerenerf
 
 
 11
 
 
 ‒ 4.900
 
 
 
 
 Storting a.g.v. overschrijding CO2-emissieplafond
 
 
 11
 
 
 4.500
 
 
 
 
 Extra ruiming Covid-19 besmette pelsdierhouderijen
 
 
 11
 
 
 38.000
 
 
 
 
 Omschakelprogramma
 
 
 11
 
 
 10.000
 
 
 
 
 Lagere uitgaven EG regeling Glastuinbouw (Urgenda)
 
 
 11
 
 
 ‒ 12.000
 
 
 
 
 Bijdrage Floriade
 
 
 11
 
 
 10.000
 
 
 
 
 Opzetten Natuurbank
 
 
 12
 
 
 6.550
 
 
 
 
 Veenweide Impuls
 
 
 12
 
 
 50.000
 
 
 
 
 Gerichte Opkoop
 
 
 12
 
 
 100.000
 
 
 
 
 Storting Begrotingsreserve stikstof tbv Natuurmaatregelen
 
 
 12
 
 
 60.000
 
 
 
 
 Regiodeals
 
 
 51
 
 
 ‒ 67.750
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 alle
 
 
 49.065
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 1.945.428
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Regeling tegemoetkoming land- en tuinbouwondernemers COVID-19 
 
 Met deze regeling (Kamerstuk 35 420, nr. 32) worden ondernemers in de sierteeltsector, delen van de voedingstuinbouw en de fritesaardappelsector ondersteund. Voor deze regeling was oorspronkelijk € 650 mln. gereserveerd. Het beroep op deze regeling is lager dan verwacht. Dat komt onder andere omdat de sierteelt markt weer is aangetrokken. Bij Miljoenennota 2021 is een verlaging van € 350 mln. doorgevoerd (zie ook Kamerbrief 2020Z12342). Omdat het aantal ondernemens dat een beroep doet op de regeling nu definitief kan worden vastgesteld, is ook het daadwerkelijke beroep meer duidelijk geworden. Om deze reden wordt een verdere verlaging van € 35 mln. voorgesteld. 
 
 Kasschuif Subsidiebudget Srv 
 
 Het budget voor duurzame veehouderij wordt voor € 185,2 mln. naar 2021 geschoven. Dit komt voornamelijk door de verwachting dat van het beschikbare budget van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv) € 175,2 mln. in 2020 niet tot uitputting komt. Dit komt deels door opgetreden vertraging door het grote aantal aanvragen voor de regeling en door de complexiteit van de controles bij de varkenshouderijen. Bovendien zal door ingetrokken aanvragen voor de Srv het totale subsidieplafond van € 450 mln. niet volledig worden benut. Deze middelen blijven in 2021 behouden voor de aanpak stikstof en realisatie van de gestelde doelen om stikstofemissiereductie te bereiken. Daarnaast is € 10 mln. beschikbaar voor gemeenten in regio’s waar de saneringsproblematiek een rol speelt. Door de vertraging in de uitvoering van de Srv, worden deze middelen naar 2021 verschoven.
 
 Kennisoverdracht innovatie in het boerenerf
 
 Land- en tuinbouwondernemers moeten extra stappen zetten om hun bijdrage te leveren aan de reductie van stikstof(depositie) in Nederland en het versterken van de biodiversiteit. Er zijn hiertoe maatregelen aan de Tweede Kamer gemeld (zie ook Kamerbrief 2020D31346), met als doel agrariërs bij te staan om hun bedrijven zo in te richten dat ze bedrijfseconomisch rendabel blijven en tegelijkertijd bijdragen aan deze doelstellingen. Hiervoor wordt in 2020 € 6 mln. gereserveerd.
 Kasschuif innovatie in het boerenerf
 Door vertraging in de uitvoering van de maatregelen innovatie boerenerf wordt € 4,9 mln. doorgeschoven naar volgende jaren.
 
 Storting a.g.v. overschrijding CO2-emissieplafond 
 
 In een convenant heeft Glastuinbouw Nederland namens de sector met de overheid afspraken gemaakt over de jaarlijkse maximale CO2-emissie (CO2-emissieruimte). Het CO2-emissieplafond 2017 is overschreden. Daarvoor krijgen tuinders in 2020 een heffing opgelegd van circa € 6 mln., waarvan € 4,5 mln geraamd wordt om daadwerkelijk in 2020 te ontvangen(zie ook de belangrijkste ontvangstenmutaties verderop). De inkomsten uit deze heffing zijn bedoeld om de uitstoot weer onder het afgesproken CO2-plafond te brengen. De ontvangen heffingen worden in de begrotingsreserve Landbouw gestort. Over de inzet van deze middelen worden tezijnertijd nadere afspraken gemaakt met Glastuinbouw Nederland.
 
 Extra ruimingskosten Covid-19 besmette pelsdierhouderijen 
 
 Het gaat om extra uitgaven die vanuit de LNV-begroting worden toegevoegd aan het Diergezondheidsfonds vanwege schadecompensatie aan pelsdierhouders, operationele kosten en kosten van screening en early warning. De kosten van bestrijding en bewaking komen volledig ten laste van de rijksoverheid. In de vierde incidentele suppletoire begroting is reeds € 37 mln. opgenomen. Voor deze tweede suppletoire begroting wordt er gelet op de bijgestelde raming van het aantal te ruimen bedrijven aanvullend € 38 mln. gereserveerd.
 
 Omschakelprogramma
 
 Het Omschakelprogramma beoogt agrarische ondernemers die willen omschakelen naar een ander soort bedrijf maar daarbij tegen financiële belemmeringen oplopen, te ondersteunen en daarmee bij te dragen aan een optimaal doelbereik van stikstofemissiereductie en bij te dragen aan andere beleidsdoelstellingen op het gebied van duurzaamheid (zoals bijvoorbeeld reductie van emissies naar bodem, water en lucht en vergroting van de biodiversiteit etc.). Deze mutatie van € 10 mln. betreft de eerste tranche die nog op 2020 betrekking heeft. Dit bedrag zal doorgestort worden naar het Nationaal Groenfonds dat de uitvoering van het Omschakelprogramma zal faciliteren.
 
 Lagere uitgaven EG regeling Glastuinbouw (Urgenda) 
 
 Betreft onderuitputting op Urgenda middelen (EG subsidieregeling glastuinbouw). Een groot deel van de beschikbaar gestelde middelen, namelijk € 12 mln. zal in 2020 niet tot besteding komen. Dit heeft o.a. te maken met de coronacrisis.  
 Bijdrage Floriade
 In 2022 vindt de Floriade plaats in Almere. Om een aantal projecten te ondersteunen op het beleidsterrein van LNV doet LNV een bijdrage van € 10 mln. Voorwaarde hierbij is dat de Floriade in de toekomst geen beroep meer doet op aanvullende steun vanuit LNV. Hiermee is de totale bijdrage aan de Floriade vanuit het Ministerie van LNV € 15 mln. (€ 2,5 mln. in 2018, € 2,5 mln. in 2019 en € 10 mln. in 2020).
 
 Opzetten Natuurbank 
 
 Voor de opzet van een natuurbank is vanuit de Begrotingsreserve Stikstof € 125 mln. gereserveerd in de periode 2020 en 2021. Deze middelen zullen worden ingezet voor natuurcompensatie van de schade als gevolg van projecten van Rijk en waterschappen met een dwingende reden van groot openbaar belang. Voor onderzoek en uitwerking van de vormgeving en voor het realiseren van natuurcompensatie door Staatsbosbeheer is in totaal € 13,1 mln. onttrokken uit de begrotingsreserve , waarvan € 6,55 mln. in 2020 zal worden ingezet.
 
 Veenweide Impuls 
 
 In het klimaatakkoord is € 276 mln beschikbaar gesteld voor de veenweide-aanpak. In totaal is een bedrag van € 100 mln. gereserveerd voor de impuls veenweiden. Met deze mutatie wordt € 50 mln. overgeheveld naar de begroting van LNV. 
 
 Gerichte Opkoop 
 
 In het Klimaatakkoord is € 100 mln. gereserveerd voor maatregelen voor veehouderijen rondom Natura2000-gebieden. Het budget wordt aangevuld met € 250 mln. uit de Begrotingsreserve Stikstof. Met deze mutatie wordt uit de Klimaatakkoordmiddelen € 20 mln. naar de begroting LNV overgeheveld. Daarnaast wordt met deze mutatie € 80 mln. uit de Begrotingsreserve Stikstof voor 2020 naar de begroting van LNV overgeheveld. De middelen worden via de provincies ingezet voor aankoop van veehouderijlocaties nabij stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. 
 Storting/ontrekking Begrotingsreserve stikstof t.b.v. Natuurmaatregelen
 Er is € 60 mln. onttrokken aan de begrotingsreserve stikstof. Van deze € 60 mln. die is bestemd voor het treffen van natuurherstelmaatregelen door terreinbeherende organisaties wordt € 38,4 mln. ingezet via een opdracht aan Staatsbosbeheer. De resterende € 21,6 mln. zijn bestemd voor de regeling versneld natuurherstel en uitvoeringskosten. Deze regeling wordt in 2021 opengesteld. De middelen worden daarom teruggestort in de Begrotingsreserve Stikstof , aangezien deze dit jaar niet meer besteed zullen worden. 
 
 Regiodeals 
 
 Het budget gaat voor een groot deel omlaag door toedeling van de middelen naar andere artikelen op de LNV-begroting (€ 51,4 mln.). Dit gaat met name om middelen in het kader van een specifieke uitkering voor de regiodeal Rotterdam Zuid. Ook vindt er een kasschuif van € 5 mln. plaats naar 2022 voor een deel van de middelen voor de Regio Deal Noordelijk Flevoland.
 
 
 
 
 3
 Overzicht belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2020
 
 
 Belangrijkste suppletoire ontvangsten mutaties 2020 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2020
 
 
 
 
 89.339
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2020
 
 
 
 
 133.966
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2020 (incl. ISB)
 
 
 
 
 136.166
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking Begrotingsreserve stikstof tbv Natuurmaatregelen
 
 
 12
 
 
 60.000
 
 
 
 
 Onttrekking Begrotingsreserve stikstof tbv Gerichte Opkoop
 
 
 12
 
 
 80.000
 
 
 
 
 Onttrekking Begrotingsreserve stikstof t.b.v. Natuurbank
 
 
 12
 
 
 6.550
 
 
 
 
 Ontvangst agv overschrijding CO2-emissieplafond
 
 
 11
 
 
 4.500
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 div.
 
 
 3.558
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting t
 
 
 
 
 290.774
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Onttrekking Begrotingsreserve stikstof tbv Natuurmaatregelen 
 
 Ten behoeve van het treffen van natuurherstelmaatregelen door terreinbeherende organisaties is € 125 mln. gereserveerd in de Begrotingsreserve Stikstof. Met deze mutatie wordt € 60 mln. naar de LNV-begroting overgeheveld. Tegelijk met deze ontvangst uit de begrotingsreserve worden de uitgaven met € 60 mln. opgehoogd, zie de belangrijkste uitgavenmutaties hiervoor.
 
 Onttrekking Begrotingsreserve stikstof tbv Gerichte Opkoop 
 
 In de Begrotingsreserve Stikstof is € 250 mln. gereserveerd voor de gerichte opkoop van veehouderijen rondom Natura 2000-gebieden. Met deze mutatie wordt € 80 mln. voor 2020 naar de LNV-begroting overgeheveld. 
 
 Onttrekking Begrotingsreserve stikstof t.b.v. Natuurbank 
 
 Voor de opzet van een natuurbank is vanuit de Begrotingsreserve Stikstof € 125 mln. gereserveerd in de periode 2020 en 2021. Deze middelen zullen worden ingezet voor natuurcompensatie van de schade als gevolg van proojecten van Rijk en waterschappen met een dwingende reden van groot openbaar belang. Er wordt daartoe € 6,55 mln. in 2020 aan de begrotingsreserve onttrokken voor onderzoek en uitwerking van de vormgeving en voor het realiseren van circa 300 ha (in 2020 en 2021) natuurcompensatie door Staatsbosbeheer. 
 
 Ontvangst a.g.v. overschrijding CO2-emissieplafond 
 
 In een convenant heeft Glastuinbouw Nederland namens de sector met de overheid afspraken gemaakt over de jaarlijkse maximale CO2-emissie (CO2-emissieruimte). Dit convenant geldt voor de periode 2013 ‒ 2020. Dit CO2-sectorsysteem geldt als tegenprestatie voor de verlaagde energiebelasting op aardgas voor de glastuinbouw. Bij overschrijding van de CO2-emissieruimte wordt per individuele glastuinbouwer een heffing opgelegd op basis van de uitstoot van het bedrijf. Het CO2-emissieplafond 2017 is overschreden. Daarvoor krijgen tuinders in 2020 een heffing opgelegd waarvan € 4,5 mln. is geraamd om ook daadwerkelijk in 2020 te ontvangen. De inkomsten uit deze heffing zijn bedoeld om de uitstoot weer onder het afgesproken CO2-plafond te brengen.
 
 
 
 4
 Beleidsartikelen
 
 
 
 4.1
 Artikel 11 Een weerbaar, veerkrachtig en veilig agro-, voedsel- en visserijsysteem 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 11 Een weerbaar,veerkrachtig en veilig agro-, voedsel- en visserijsysteem (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. ISB, NvW en amendementen)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. ISB, NvW en amendementen) (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4) = (2) + (3)
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.033.095
 
 
 
 
 2.382.728
 
 
 
 ‒ 99.110
 
 
 
 ‒ 294.651
 
 
 
 
 1.988.967
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 149.627
 
 
 
 
 319.627
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 319.627
 
 
 
 
 Waarvan overige verplichtingen
 
 
 883.468
 
 
 2.063.101
 
 
 ‒ 99.110
 
 
 ‒ 294.651
 
 
 1.669.340
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 950.081
 
 
 
 
 1.767.914
 
 
 
 
 ‒ 450.129
 
 
 
 
 ‒ 62.254
 
 
 
 
 1.255.531
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 90%
 
 
 96%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 306.034
 
 
 
 
 1.052.809
 
 
 
 
 ‒ 476.286
 
 
 
 
 ‒ 104.334
 
 
 
 
 472.189
 
 
 
 
 
 Sociaal economische positie boeren
 
 
 5.439
 
 
 13.600
 
 
 633
 
 
 605
 
 
 14.838
 
 
 
 
 Duurzame veehouderij
 
 
 171.280
 
 
 234.642
 
 
 ‒ 129.196
 
 
 ‒ 57.631
 
 
 47.815
 
 
 
 
 Glastuinbouw en weerbare planten en teeltsystemen
 
 
 36.711
 
 
 683.770
 
 
 ‒ 360.067
 
 
 ‒ 45.900
 
 
 277.803
 
 
 
 
 Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie
 
 
 81.835
 
 
 108.578
 
 
 13.791
 
 
 ‒ 448
 
 
 121.921
 
 
 
 
 Duurzame visserij
 
 
 10.769
 
 
 12.219
 
 
 ‒ 1.447
 
 
 ‒ 960
 
 
 9.812
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 30.432
 
 
 
 
 62.432
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 60.432
 
 
 
 
 
 Bijdrage borgstellingsreserve
 
 
 28.627
 
 
 28.627
 
 
 
 
 28.627
 
 
 
 
 Verliesdeclaraties borgstellingsfaciliteit
 
 
 1.805
 
 
 33.805
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 31.805
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 112.449
 
 
 
 
 89.742
 
 
 
 
 ‒ 124
 
 
 
 
 ‒ 3.071
 
 
 
 
 86.547
 
 
 
 
 
 Sociaal economische positie boeren
 
 
 2.852
 
 
 4.204
 
 
 27
 
 
 8.221
 
 
 12.452
 
 
 
 
 Duurzame veehouderij
 
 
 17.877
 
 
 23.956
 
 
 ‒ 2.441
 
 
 ‒ 11.822
 
 
 9.693
 
 
 
 
 Glastuinbouw en weerbare planten en teeltsystemen
 
 
 20.915
 
 
 15.416
 
 
 ‒ 2.429
 
 
 6.034
 
 
 19.021
 
 
 
 
 Mestbeleid
 
 
 23.108
 
 
 11.904
 
 
 ‒ 64
 
 
 ‒ 5.332
 
 
 6.508
 
 
 
 
 Duurzame visserij
 
 
 705
 
 
 622
 
 
 185
 
 
 180
 
 
 987
 
 
 
 
 Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie
 
 
 34.790
 
 
 23.055
 
 
 595
 
 
 ‒ 2.216
 
 
 21.434
 
 
 
 
 Diergezondheid en dierenwelzijn
 
 
 7.557
 
 
 7.544
 
 
 4.065
 
 
 1.355
 
 
 12.964
 
 
 
 
 Voedselzekerheid en internationale agrarische samenwerking
 
 
 4.645
 
 
 3.041
 
 
 ‒ 62
 
 
 509
 
 
 3.488
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 370.090
 
 
 
 
 406.552
 
 
 
 
 25.473
 
 
 
 
 ‒ 3.402
 
 
 
 
 428.623
 
 
 
 
 
 Rijksrederij
 
 
 9.529
 
 
 8.772
 
 
 249
 
 
 533
 
 
 9.554
 
 
 
 
 Rijksdienst voor Volksgezondheid en Milieu
 
 
 5.543
 
 
 8.881
 
 
 351
 
 
 2.232
 
 
 11.464
 
 
 
 
 Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
 
 
 194.732
 
 
 195.824
 
 
 5.897
 
 
 3.454
 
 
 205.175
 
 
 
 
 Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland
 
 
 160.286
 
 
 193.075
 
 
 18.976
 
 
 ‒ 9.621
 
 
 202.430
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan zbo/rwt's
 
 
 
 
 97.129
 
 
 
 
 101.116
 
 
 
 
 1.045
 
 
 
 
 ‒ 1.789
 
 
 
 
 100.372
 
 
 
 
 
 College toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden
 
 
 1.225
 
 
 2.382
 
 
 36
 
 
 100
 
 
 2.518
 
 
 
 
 Centrale Commissie Dierproeven
 
 
 767
 
 
 2.153
 
 
 ‒ 2.140
 
 
 ‒ 13
 
 
 0
 
 
 
 
 Wageningen Research
 
 
 92.581
 
 
 94.025
 
 
 3.130
 
 
 ‒ 1.542
 
 
 95.613
 
 
 
 
 Zon/Mw dierproeven
 
 
 370
 
 
 370
 
 
 6
 
 
 ‒ 376
 
 
 0
 
 
 
 
 Medebewind/voormalige productschappen
 
 
 1.372
 
 
 1.372
 
 
 0
 
 
 ‒ 358
 
 
 1.014
 
 
 
 
 Raad voor de Plantenrassen
 
 
 814
 
 
 814
 
 
 13
 
 
 400
 
 
 1227
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (internationale) organisaties
 
 
 
 
 10.623
 
 
 
 
 11.039
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 11.439
 
 
 
 
 
 FAO en overige contributies
 
 
 10.623
 
 
 11.039
 
 
 0
 
 
 400
 
 
 11.439
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10765
 
 
 
 
 10765
 
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve landbouw
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10205
 
 
 10205
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve visserij
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 560
 
 
 560
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve apurement
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 10.624
 
 
 
 
 46.224
 
 
 
 
 ‒ 237
 
 
 
 
 39.177
 
 
 
 
 85.164
 
 
 
 
 
 Diergezondheidsfonds
 
 
 10.624
 
 
 46.224
 
 
 ‒ 237
 
 
 39.177
 
 
 85.164
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 47.697
 
 
 
 
 93.724
 
 
 
 
 ‒ 2.397
 
 
 
 
 10.561
 
 
 
 
 101.888
 
 
 
 
 
 Sociaal economische positie boeren
 
 
 245
 
 
 245
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 745
 
 
 
 
 Agroketens
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6000
 
 
 
 
 Agrarische innovatie en overig
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Mestbeleid
 
 
 7.209
 
 
 11.209
 
 
 0
 
 
 ‒ 500
 
 
 10.709
 
 
 
 
 Duurzame visserij
 
 
 9.993
 
 
 9.993
 
 
 ‒ 5.900
 
 
 324
 
 
 4.417
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 1.800
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 Weerbare planten en teeltsystemen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 6781
 
 
 6781
 
 
 
 
 Diergezondheid en dierenwelzijn
 
 
 6.100
 
 
 8.100
 
 
 3.500
 
 
 ‒ 180
 
 
 11420
 
 
 
 
 Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie
 
 
 12.324
 
 
 12.324
 
 
 3
 
 
 1.452
 
 
 13779
 
 
 
 
 Voedselzekerheid en internationale agrarische samenwerking
 
 
 5.926
 
 
 5.926
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5926
 
 
 
 
 Agentschappen
 
 
 0
 
 
 17.736
 
 
 0
 
 
 
 17736
 
 
 
 
 Onttrekkingen begrotingsreserves
 
 
 4.100
 
 
 15.891
 
 
 0
 
 
 2.184
 
 
 18075
 
 
 
 
 ZBO's / RWT's
 
 
 0
 
 
 2.300
 
 
 0
 
 
 
 2300
 
 
 
 
 
 Toelichting op de verplichtingen 
 Het verplichtingenbudget wordt met € 403,8 mln. verhoogd. De verhoging wordt veroorzaakt door een verhoging van de overige verplichtingen. Hieronder volgt per categorie een toelichting op de mutaties.
 Subsidies
 Duurzame veehouderij
 Het budget voor duurzame veehouderij wordt met € 186,8 mln. verlaagd. Deze verlaging komt voornamelijk door de verwachting dat van het beschikbare budget van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv) in 2020 niet tot uitputting komt. Dit komt deels door opgetreden vertraging door het grote aantal aanvragen voor de regeling en door de complexiteit van de controles bij de varkenshouderijen. Bovendien zal door ingetrokken aanvragen voor de Srv het totale subsidieplafond van € 450 mln. niet volledig worden benut. Deze middelen blijven in 2021 behouden voor de aanpak stikstof en realisatie van de gestelde doelen om stikstofemissiereductie te bereiken. Daarnaast is € 10 mln. beschikbaar voor gemeenten in regio’s waar de saneringsproblematiek een rol speelt. Door de vertraging in de uitvoering van de Srv, worden deze middelen naar 2021 verschoven.
 Glastuinbouw en weerbare planten en teeltsystemen
 De uitgaven dalen met € 406 mln. Voor een groot deel wordt dit veroorzaakt door de Regeling tegemoetkoming land- en tuinbouwondernemers COVID-19. Met deze regeling (Kamerstuk 35 420, nr. 32) worden ondernemers in de sierteeltsector, delen van de voedingstuinbouw en de fritesaardappelsector ondersteund. Voor deze regeling was oorspronkelijk € 650 mln. gereserveerd. Het beroep op deze regeling is lager dan verwacht. Dat komt onder andere omdat de sierteelt markt weer is aangetrokken. Bij Miljoenennota 2021 is een verlaging van € 350 mln. doorgevoerd (zie ook Kamerbrief 2020Z12342). Omdat het aantal dat een beroep doet op de regeling nu definitief kan worden vastgesteld, is ook het daadwerkelijke beroep meer duidelijk geworden. Om deze reden wordt een verdere verlaging van € 35 mln. voorgesteld. 
 Als gevolg van de coronacrisis is het beroep op de Energie-efficiëntie glastuinbouw (EG) subsidieregeling minder dan verwacht. Om deze reden zijn reeds bij Miljoenennota € 10 mln. aan klimaatmiddelen uit 2020 naar latere jaren doorgeschoven, zodat deze alsnog ingezet kunnen worden om de klimaatdoelen te behalen. Daarnaast worden om deze reden € 9,5 mln. aan middelen voor de EG subsidieregeling glastuinbouw (Urgenda) niet meer besteed in 2020. 
 Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie
 De uitgaven stijgen per saldo met € 13,3 mln. Dit wordt onder andere veroorzaakt door € 6 mln. voor de kennisoverdracht aan land- en tuinbouwondernemers om bedrijfsaanpassingen richting kringlooplandbouw te realiseren die structureel bijdragen aan stikstofreductie en versterking van de biodiversiteit. Het overkoepelend doel is om de biodiversiteit te versterken. Daarnaast is er € 4,6 mln. opgenomen voor maatregelen tegen de emissie van methaan en ammoniak. De maatregelen worden in samenhang opgepakt met benutting van de natuurlijke mogelijkheden en variatie van de spijsvertering van dieren. Binnen de LNV begroting wordt er vanuit de post Duurzame veehouderij (opdrachten) € 4 mln. overgeboekt voor het programma Slim Landgebruik. Dit programma heeft als doel om concrete en bewezen maatregelen vast te stellen, die nodig zijn om tot een vastlegging van 0,5 Mton CO2 aan de bodem per jaar vanaf 2030 in minerale bodems te komen. Ook worden de uitgaven verhoogd met € 3,1 mln. vanwege extra middelen voor onderzoek, pilots en demo’s voor klimaatprojecten voor stallen en mestopslagen. Het project loopt door in 2021 en 2022. Tot slot wordt er € 1 mln opgenomen voor onderzoek uitgevoerd bij experimenteergebieden voor de realisatie van de kringlooplandbouw. 
 Door vertraging in de uitvoering van de maatregelen innovatie boerenerf wordt € 4,9 mln. doorgeschoven naar volgende jaren.
 Opdrachten
 Sociaal economische positie boeren
 Het budget wordt per saldo met € 8,2 mln. verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt door een storting van € 10 mln. in het Nationaal Groenfonds om de uitvoering van het Omschakelprogramma te faciliteren. Het Omschakelprogramma beoogt agrarische ondernemers die willen omschakelen maar daarbij tegen financiële belemmeringen oplopen, te ondersteunen en daarmee bij te dragen aan een optimaal doelbereik van stikstofemissiereductie en bij te dragen aan andere beleidsdoelstellingen op het gebied van duurzaamheid (zoals bijvoorbeeld reductie van emissies naar bodem, water en lucht en vergroting van de biodiversiteit etc.) Daarnaast is het budget voor beurzen, missies, onderzoeken en seminars als gevolg van Covid-19 met € 1 mln. verlaagd.
 Duurzame veehouderij
 De uitgaven aan duurzame veehouderij worden met € 14,3 mln. verlaagd. Dit wordt veroorzaakt door het overhevelen van budget van duurzame veehouderij naar de begrotingspost Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie (subsidies). Zoals eerder beschreven betreft het € 4,6 mln. voor maatregelen tegen de emissie van methaan en ammoniak. Daarnaast wordt er € 4 mln. binnen de begroting overgeboekt naar de post Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie (subsidies) voor het programma Slim Landgebruik. Dit programma heeft als doel om concrete en bewezen maatregelen vast te stellen, die nodig zijn om tot een vastlegging van 0,5 Mton CO2 aan de bodem per jaar vanaf 2030 in minerale bodems te komen. Tot slot betreft het de overheveling van € 3,1 mln. extra middelen voor onderzoek, pilots en demo’s voor klimaatprojecten voor stallen en mestopslagen. 
 Glastuinbouw en weerbare planten en teeltsystemen
 Het budget wordt met € 3,6 mln. verhoogd. Als gevolg van de vertraagde implementatie van de Brexit vallen de uitgaven voor de voorbereidingskosten bij de keuringsdiensten dit jaar naar verwachting € 2,5 mln. lager uit. Daarnaast gaat de geraamde bijdrage van € 2,5 mln. voor het project Nieuw Prinsenland niet door. Dit was een project in het kader van Urgenda (stimulering energiebesparingsmaatregelen en warmtenetten). Belangrijkste reden hiervoor is dat men in het huidige tijdsgewricht de businesscase niet sluitend kon maken. Tot slot valt € 1,4 mln. van de onderzoeksmiddelen ten behoeve van onderzoeksinstituten vrij. 
 In 2022 vindt de Floriade plaats in Almere. Om een aantal projecten te ondersteunen op het beleidsterrein van LNV doet LNV een bijdrage van € 10 mln. Voorwaarde hierbij is dat de Floriade in de toekomst geen beroep meer doet op aanvullende steun vanuit LNV. Hiermee is de totale bijdrage aan de Floriade vanuit het Ministerie van LNV € 15 mln. (€ 2,5 mln. in 2018, € 2,5 mln. in 2019 en € 10 mln. in 2020).
 Mestbeleid
 Het budget wordt met € 5,4 mln. verlaagd. Dit wordt vooral veroorzaakt door de vertraagde uitvoering van het mestprogramma door RVO en de NVWA.
 Diergezondheid en dierenwelzijn 
 De uitgaven nemen met € 5,4 mln. toe. Dit heeft onder meer te maken met hogere kosten van het diergeneeskunderegister bij het CIBG (€ 1,2 mln.), een hogere bijdrage aan Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming € 0,5 mln. en het verhogen van het budget voor dierenwelzijn landbouwhuisdieren met € 0,5 mln. in lijn met het budget van afgelopen jaren. Daarnaast is het budget In Beslag genomen Goederen (IBG) € 1,3 mln. verhoogd. Deze aanvulling van het budget is nodig om de dit jaar de verwachte uitgaven te kunnen doen. Tot slot is het opdrachtenbudget met € 0,8 mln. mln. verhoogd. Dit is voor onderzoek naar de mogelijke gevoeligheid van honden en katten voor het Covid-19 virus mede in relatie tot besmettingen bij mensen. 
 Bijdrage aan agentschappen
 Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
 De uitgaven van de bijdrage aan de NVWA stijgen met € 9,4 mln. Dit komt voornamelijk door de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling 2020 van circa € 5,9 mln. Daarnaast wordt er vanwege een technische herschikking €2 mln. van de uitgaven aan de NVWA op de begroting LNV van artikel 12 naar artikel 11 overgeboekt.
 Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland
 De uitgaven aan RVO stijgen per saldo met € 9,4 mln. Het betreft voor€ 9,9 mln. uitvoeringskosten voor de implementatie van het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Deze kosten waren nog niet meegenomen in de initiële opdracht aan RVO die eind vorig jaar werd verstrekt. Daarnaast stijgen de uitgaven aan de RVO met € 4,8 mln. door de Noodfonds regelingen ten behoeve van de aardappel- en tuinbouwsector. Tot slot worden de uitgaven met € 5 mln. verlaagd door een kasschuif naar latere jaren voor het vervroegde verbod pelsdierhouderij. 
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 Het gaat om extra uitgaven die vanuit de LNV-begroting worden toegevoegd aan het Diergezondheidsfonds vanwege schadecompensatie aan pelsdierhouders, operationele kosten en kosten van screening en early warning. De kosten van bestrijding en bewaking komen volledig ten laste van de rijksoverheid. In de vierde incidentele suppletoire begroting is reeds € 37 mln. opgenomen. Voor deze tweede suppletoire begroting wordt er gelet op de bijgestelde raming van het aantal te ruimen bedrijven aanvullend nog eens € 38 mln. gereserveerd.
 Ontvangsten
 Weerbare planten en teeltsystemen
 De ontvangsten stijgen met € 6,8 mln. Dit komt voornamelijk door een heffing van € 4,5 mln. die tuinders in 2020 opgelegd krijgen voor het overschrijden van het CO2-emissieplafond. De inkomsten uit deze heffing zijn bedoeld om de uitstoot weer onder het afgesproken CO2-plafond te brengen. 
 Duurzame visserij
 De ontvangsten vallen € 5,9 mln. lager uit. Door de coronacrisis wordt een tekort verwacht op de geraamde ontvangsten voor de verhuur van mossel- en oesterpercelen. Als gevolg van de coronacrisis is er minder vraag op de markt. Hierdoor vallen de ontvangsten € 2,9 mln lager uit dan geraamd. Tevens is sprake van een technische correctie van € 3 mln. 
 Diergezondheid en dierenwelzijn
 De inkomsten nemen naar verwachting met € 3,5 mln. toe. Doordat er een forse toename is te zien van boetes op grond van de Gezondheids- en welzijnswet voor Dieren/Wet Dieren zijn de inkomsten in lijn gebracht met de realisatie van de afgelopen jaren en verhoogd met € 3,5 mln. 
 Toelichting op de Begrotingsreserves
 Begrotingsreserve Landbouw
 
 Bedragen x € 1.000
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 24.156
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 10.205
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 2.230
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 32.131
 
 
 
 
 
 De geraamde storting wordt gedaan om uitgaven voor verplichtingen die verband houden met fosfaatreductieplan ZuivelNL, CO2 emissieplafond, sanering bedrijven varkenshouderij en slopen ombouwregeling pelsdierhouderij.
 De geraamde onttrekking houdt verband met het sociaal economisch plan pelsdieren.
 Begrotingsreserve Visserij 
 
 Bedragen x € 1.000
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 24.564
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 560
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 25.124
 
 
 
 
 
 De storting is het niet-bestede deel van de nationale cofinanciering voor de regelingen van het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij 2014–2020 die niet tot besteding komen, die door de storting behouden blijft voor toekomstige uitgaven.
 Begrotingsreserve Apurement
 
 Bedragen x € 1.000
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 88.737
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 3.802
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 9.486
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 83.053
 
 
 
 
 
 De reserve apurement is bestemd voor het betalen van financiële correcties die door de Europese Commissie worden opgelegd- als de uitvoering van het EU-beleid niet conform de gestelde voorschriften is. De onttrekking betreft geraamde uitgaven aan opgelegde correcties.
 Begrotingsreserve Borgstellingsfaciliteit
 
 Tabel 2
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 20.908
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 3.627
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 24.535
 
 
 
 
 
 De € 3,6 mln. betreft de jaarlijkse storting voor de «reguliere» Borgstelling MKB-landbouwkredieten (BL).
 Risico voorziening jonge boeren
 
 Tabel 3 Bedragen x € 1.000
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 46.000
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 0
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 46.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.2
 Artikel 12 Natuur, biodiversiteit en gebiedsgericht werken
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 12 Natuur, biodiversiteit en gebiedsgericht werken (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. ISB, NvW en amendementen)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. ISB, NvW en amendementen) (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4) = (2) + (3)
 
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 118.749
 
 
 
 
 195.137
 
 
 
 
 309.072
 
 
 
 
 71.269
 
 
 
 
 575.478
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Waarvan overige verplichtingen
 
 
 
 118.749
 
 
 
 
 195.137
 
 
 
 309.072
 
 
 71.269
 
 
 575.478
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 132.901
 
 
 
 
 201.866
 
 
 
 
 309.127
 
 
 
 
 21.292
 
 
 
 
 532.285
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 84%
 
 
 95%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 2.566
 
 
 
 
 2.566
 
 
 
 
 109.800
 
 
 
 
 14.910
 
 
 
 
 127.276
 
 
 
 
 
 Vermaatschappelijking Natuur en Biodiversiteit
 
 
 1.061
 
 
 1.061
 
 
 0
 
 
 ‒ 11
 
 
 1.050
 
 
 
 
 Natuur en Biodiversiteit op land
 
 
 702
 
 
 702
 
 
 20.000
 
 
 ‒ 19.388
 
 
 1.314
 
 
 
 
 Beheer Kroondomeinen
 
 
 803
 
 
 803
 
 
 0
 
 
 ‒ 13
 
 
 790
 
 
 
 
 Regio Deals
 
 
 
 
 89.800
 
 
 34.322
 
 
 124.122
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 26.345
 
 
 
 
 26.345
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 2.229
 
 
 
 
 24.116
 
 
 
 
 
 Leningen rente en aflossing
 
 
 26.345
 
 
 26.345
 
 
 0
 
 
 ‒ 2.229
 
 
 24.116
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Garanties natuur
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 45.678
 
 
 
 
 114.248
 
 
 
 
 197.146
 
 
 
 
 ‒ 13.250
 
 
 
 
 298.144
 
 
 
 
 
 Natuur en Biodiversiteit Grote Wateren
 
 
 11.265
 
 
 10.809
 
 
 ‒ 168
 
 
 ‒ 1.259
 
 
 9.382
 
 
 
 
 Vermaatschappelijking Natuur en Biodiversiteit
 
 
 8.510
 
 
 14.843
 
 
 ‒ 272
 
 
 ‒ 8.376
 
 
 6.195
 
 
 
 
 Overige stelsel activiteiten
 
 
 4.095
 
 
 3.380
 
 
 496
 
 
 2.203
 
 
 6.079
 
 
 
 
 Internationale Samenwerking
 
 
 3.415
 
 
 3.334
 
 
 0
 
 
 ‒ 1.079
 
 
 2.255
 
 
 
 
 Natuur en Biodiversiteit op land
 
 
 11.253
 
 
 50.753
 
 
 146.490
 
 
 6.919
 
 
 204.162
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 623
 
 
 623
 
 
 600
 
 
 239
 
 
 1462
 
 
 
 
 Klimaatimpuls natuur en biodiversiteit
 
 
 6.000
 
 
 29.576
 
 
 50.000
 
 
 ‒ 11.525
 
 
 68.051
 
 
 
 
 Regio deals
 
 
 517
 
 
 930
 
 
 0
 
 
 ‒ 372
 
 
 558
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 29.397
 
 
 
 
 29.247
 
 
 
 
 1.127
 
 
 
 
 ‒ 607
 
 
 
 
 29.767
 
 
 
 
 
 Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
 
 
 9.818
 
 
 9.818
 
 
 830
 
 
 1.355
 
 
 12.003
 
 
 
 
 Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland
 
 
 19.579
 
 
 19.429
 
 
 297
 
 
 ‒ 1.962
 
 
 17.764
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan zbo/rwt's
 
 
 
 
 27.276
 
 
 
 
 27.526
 
 
 
 
 1.054
 
 
 
 
 703
 
 
 
 
 29.283
 
 
 
 
 
 Staatsbosbeheer
 
 
 27.276
 
 
 27.526
 
 
 1.054
 
 
 703
 
 
 29.283
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 165
 
 
 
 
 165
 
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 165
 
 
 165
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (internationale) organisaties
 
 
 
 
 1.639
 
 
 
 
 1.934
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.934
 
 
 
 
 
 Internationale Samenwerking
 
 
 1.639
 
 
 1.934
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.934
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 21.600
 
 
 
 
 21.600
 
 
 
 
 
 Begrotingsreserves
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 21.600
 
 
 21.600
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 39.656
 
 
 
 
 39.656
 
 
 
 
 147.505
 
 
 
 
 ‒ 1.061
 
 
 
 
 186.100
 
 
 
 
 
 Landinrichtingsrente
 
 
 31.418
 
 
 31.418
 
 
 955
 
 
 410
 
 
 32.783
 
 
 
 
 Verkoop gronden
 
 
 3.933
 
 
 3.933
 
 
 0
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 2.933
 
 
 
 
 Overige
 
 
 4.305
 
 
 4.305
 
 
 0
 
 
 ‒ 471
 
 
 3.834
 
 
 
 
 
 Onttrekking begrotingsreserve
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 146.550
 
 
 
 
 0
 
 
 
 146.550
 
 
 
 
 
 Toelichting op de verplichtingen 
 Het verplichtingenbudget wordt met € 390,3 mln. verhoogd. De verhoging wordt veroorzaakt door diverse mutaties die samenhangen met de uitgaven en worden hieronder per categorie toegelicht. 
 Subsidies
 Natuur en Biodiversiteit op land
 In de ontwerpbegroting 2021 is gemeld dat er in totaal € 60 mln. aan artikel 12 van de LNV-begroting wordt toegevoegd uit de Begrotingsreserve Stikstof. Deze middelen zijn deels (€ 20 mln.) bestemd voor de regeling versneld natuurherstel. Omdat er inmiddels vertraging bij de inwerkingtreding van deze subsidieregeling is opgetreden, komt € 21.6 mln. (waarvan € 1,6 mln uitvoeringskosten) dit jaar niet meer tot uitputting. Deze middelen worden daarom overgeheveld naar de post Begrotingsreserve van dit artikel. Vandaaruit worden de middelen (terug)gestort in de begrotingsreserve Stikstof zodat deze in 2021 alsnog inzetbaar zijn. Daarnaast zijn er diverse kleine mutaties waardoor het subsidiebudget voor biodiversiteit en natuur op land per saldo met € 1,3 mln wordt verhoogd.
 Regio Deals
 Vanaf de aanvullende post is € 89,8 mln. overgeheveld naar de LNV-begroting voor de vervolgtermijnen van de 3e tranche Regio Deals. Deze middelen worden naar de regio’s overgeheveld middels specifieke uitkeringen. Daarnaast is vanaf artikel 51 € 40,8 mln. overgeboekt naar artikel 12 voor de Regio Deal Rotterdam Zuid. Verder zorgt een afdracht van compensabele btw aan het btw-compensatiefonds (BCF) voor een verlaging van het uitgavenbudget met € 6,5 mln.
 Opdrachten
 Vermaatschappelijking Natuur en Biodiversiteit
 Het budget wordt per saldo met € 6,8 mln verlaagd. De mutatie bestaat uit diverse overhevelingen naar artikel 11 voor uitgaven in het kader van de aanpak stikstof, zoals een additionele opdracht aan RIVM voor de uitbreiding van het meetnet, onderzoeken in opvolging van het college Meten en Berekenen en meerkosten voor AERIUS. Daarnaast wordt het budget voor de regeling Nationale Parken met € 1,5 mln. verlaagd vanwege vertraging in de uitvoering. Deze middelen blijven in latere jaren beschikbaar. Verder bestaat deze mutatie uit diverse ramingsbijstellingen. 
 Natuur en Biodiversiteit op land
 Het budget wordt met € 153,4 mln. verhoogd. Dit komt voornamelijk door de toevoeging van middelen voor de Gerichte Opkoop van veehouderijen rondom Natura2000-gebieden (€ 100 mln.). € 80 mln. van deze middelen zijn uit de Begrotingsreserve Stikstof naar artikel 12 van de begroting van LNV-overgeheveld. De resterende € 20 mln. komt uit de gereserveerde Klimaatmiddelen. De middelen worden via de provincies ingezet voor aankoop van veehouderijlocaties nabij stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. 
 Daarnaast wordt vanuit de Begrotingsreserve Stikstof € 38,4 mln. aan de begroting toegevoegd voor de opdracht aan Staatsbosbeheer voor het treffen van natuurherstelmaatregelen in stikstofgevoelig Natura2000 areaal. Ook wordt € 6,6 mln. van de in totaal gereserveerde € 13,1 mln. vanuit de Begrotingsreserve Stikstof overgeheveld voor de pilot van de natuurbank. De middelen worden ingezet voor onderzoek en uitwerking van de vormgeving en voor het realiseren van circa 300 ha (in 2020 en 2021) natuurcompensatie door Staatsbosbeheer waarmee de eerste ervaringen worden opgedaan die kunnen worden benut bij de verdere uitwerking van de natuurbank. 
 Verder vindt een overheveling van € 10,9 mln. plaats uit het budget ‘Klimaatimpuls natuur en biodiversiteit’ voor een bijdrage aan de uitvoering van pilots in vier veenweidegebieden in het kader van het Interbestuurlijk Programma ‘Naar een vitaal platteland’. Deze pilots maken onderdeel uit van de te realiseren ambities uit het Klimaatakkoord met betrekking tot veenweiden. 
 Klimaatimpuls natuur en biodiversiteit
 Het budget voor klimaatimpuls natuur en biodiversiteit wordt met € 38,5 mln. verhoogd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de toevoeging van € 50 mln. aan Klimaatmiddelen bestemd voor de impuls voor veenweidegebieden. Er is totaal hiervoor een bedrag van € 100 mln. gereserveerd. Er wordt € 10,9 mln. overgeheveld naar het opdrachtenbudget voor Natuur en biodiversiteit op land in verband met een bijdrage aan de uitvoering van pilots in de vier veenweidegebieden in het kader van het Interbestuurlijk Programma ‘Naar een vitaal platteland’. 
 Storting begrotingsreserve
 Door vertraging in het opstellen van de regeling ten behoeve van de uitvoering van natuurherstelmaatregelen door terreinbeherende organisaties, worden de gereserveerde middelen ad. € 20 mln. dit jaar niet ingezet. Daarnaast wordt van het onderdeel ‘Natuur en biodiversiteit op land’ € 1,6 mln. naar de begrotingsreserve overgeheveld. Deze middelen zijn bestemd voor het opzetten en uitvoeren van de regeling versneld natuurherstel. Door de storting in de Begrotingsreserve Stikstof kunnen de middelen naar 2021 meegenomen worden.
 
 Ontvangsten
 
 
 Onttrekking uit begrotingsreserve
 
 Uit de Begrotingsreserve Stikstof wordt in 2020 € 146,7 mln. onttrokken. Het gaat onder andere om € 80 mln. voor de gerichte opkoop van veehouderijen rondom Natura2000-gebieden. Dit budget is toegevoegd aan het opdrachtenbudget van ‘Natuur en biodiversiteit op land’. Daarnaast is € 60 mln. bestemd voor het treffen van natuurherstelmaatregelen door terreinbeherende organisaties. De € 60 mln. wordt ingezet voor de opdracht aan Staatsbosbeheer € 38,4 mln. De resterende € 21,6 mln. bestemd voor de regeling versneld natuurherstel en uitvoeringskosten, zullen aan het eind van het jaar aan de Begrotingsreserve Stikstof toegevoegd worden. Ook is € 6,6 mln. aan de begrotingsreserve onttrokken voor de pilot van de natuurbank, waarmee de eerste ervaringen opgedaan worden die benut kunnen worden bij de verdere uitwerking van de natuurbank. 
 Toelichting op de Begrotingsreserves
 Begrotingsreserve stikstof
 
 Bedragen x € 1000
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 500.000
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 21.600
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 146.550
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 375.050
 
 
 
 
 
 De begrotingsreserve stikstof is ingesteld voor het nemen van bron- en natuurherstelmaatregelen om de reductie van stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden te realiseren. Omdat de aard en timing van de maatregelen ten tijde van dit besluit onzeker was, heeft het kabinet eind 2019 besloten om een tijdelijke begrotingsreserve in te stellen voor de periode 2020 en 2021 (Kamerstuk 32 670, nr. 193). De reserve is eind 2019 eenmalig gevuld met € 500 mln. De beschikbare middelen uit de reserve worden in 2020 en in 2021 opgevraagd en landen als ontvangst op de LNV-begroting.
 
 
 
 
 5
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 5.1
 Artikel 50 Apparaat 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 50 Apparaat (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. ISB, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. ISB, NvW en amendementen) (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4) = (2) + (3)
 
 
 
 
 Mutatie Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 126.761
 
 
 149.899
 
 
 6.527
 
 
 1.186
 
 
 157.612
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 126.761
 
 
 149.899
 
 
 6.527
 
 
 1.186
 
 
 157.612
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 90.907
 
 
 96.404
 
 
 9.599
 
 
 2.315
 
 
 108.318
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 82.785
 
 
 89.417
 
 
 9.598
 
 
 ‒ 3.073
 
 
 95.942
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 2.881
 
 
 3.393
 
 
 305
 
 
 5.388
 
 
 9.086
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele uitgaven
 
 
 
 5.241
 
 
 3.594
 
 
 ‒ 304
 
 
 0
 
 
 3.290
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 35.854
 
 
 53.495
 
 
 ‒ 3.072
 
 
 ‒ 1.129
 
 
 49.294
 
 
 
 
 
 waarvan ICT
 
 
 
 3.126
 
 
 3.126
 
 
 ‒ 2.626
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 10.418
 
 
 10.418
 
 
 7.649
 
 
 0
 
 
 18.067
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO /DICTU
 
 
 
 12.168
 
 
 18.142
 
 
 2.382
 
 
 635
 
 
 21.159
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële uitgaven
 
 
 
 10.142
 
 
 21.809
 
 
 ‒ 10.477
 
 
 ‒ 1.764
 
 
 9.568
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 2.786
 
 
 2.786
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.786
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Het budget voor de personele uitgaven wordt per saldo verhoogd met € 12 mln. Dit is een saldo van diverse mutaties dat voornamelijk wordt beïnvloed door de apparaatskosten van het nieuw opgerichte programma van het DG stikstof van € 7,8 mln. en met het toevoegen het budget van € 3,8 mln. voor de landbouwraden die in dienst zijn van LNV. Dit wordt niet langer via RVO gedaan, maar rechtstreeks ten laste van het personeelsartikel van LNV gebracht. 
 
 
 
 5.2
 Artikel 51 Nog onverdeeld
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 51 Nog onverdeeld (Bedragen x € 1.000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. ISB, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. ISB, NvW en amendementen) (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4) = (2) + (3)
 
 
 
 
 Mutatie Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 209.052
 
 
 
 
 146.484
 
 
 
 
 ‒ 98.716
 
 
 
 
 ‒ 47.768
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 209.052
 
 
 
 
 146.484
 
 
 
 
 ‒ 98.716
 
 
 
 
 ‒ 47.768
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 0
 
 
 10.199
 
 
 ‒ 10.199
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 2.500
 
 
 17.978
 
 
 ‒ 17.978
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Onvoorzien
 
 
 206.552
 
 
 118.307
 
 
 ‒ 70.539
 
 
 ‒ 47.768
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de verplichtingen en uitgaven
 
 Prijsbijstelling en loonbijstelling
 
 De loon- en prijsbijstellingstranche 2020 is bij Voorjaarsnota 2020 op artikel 51 «Nog onverdeeld» geplaatst. De loonbijstelling betreft de vergoeding voor de stijging van de contractloonontwikkeling en de stijging van de sociale lasten voor de overheidswerkgever. De prijsbijstelling betreft de verwerking van de stijging van de diverse prijsindexen. De loon- en prijsbijstelling is bij Miljoenennota toebedeeld aan de budgetten van de relevante artikelen op de LNV begroting.
 
 Onvoorzien
 
 Het verlagen van het budget van € 118,3 mln. ten opzichte van de 1e suppletoire begroting is het saldo van verschillende mutaties. Het saldo bestaat voornamelijk uit een overheveling van middelen naar het Gemeentefonds en Provinciefonds in het kader van de Regio Deals (€ 67,8 mln.). Ook gaat het om een toedeling van middelen naar andere artikelen op de LNV-begroting (€ 51,4 mln.). Dit gaat met name om middelen in het kader voor een specifieke uitkering voor de regiodeal Rotterdam Zuid (€ 40,7 mln) en middelen voor de implementatie van het nieuwe GLB (€ 9,9 mln). Daarnaast valt een deel van de middelen op Artikel 51 vrij (€ 4,1 mln.) , dit betreft met name niet benodigde middelen in 2020 voor de voorbereiding GLB en de implementatie EMVAF. Tot slot heeft er een kasschuif van € 5 mln. plaatsgevonden naar 2022 van een deel van de middelen voor de Regio Deal Noordelijk Flevoland.
 
 
 
 
 6
 Agentschappen
 
 
 
 6.1
 Agentschapsparagraaf NVWA
 
 
 Exploitatieoverzicht Baten-lasten NVWA 2020 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) Mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 (4) = (1) + (2) + (3) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 omzet moederdepartement
 
 
 187.900
 
 
 ‒ 28.031
 
 
 ‒ 11.566
 
 
 148.303
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 
 96.505
 
 
 5.680
 
 
 ‒ 4.815
 
 
 97.370
 
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 
 
 103.113
 
 
 ‒ 2.333
 
 
 ‒ 6.450
 
 
 94.330
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 ‒
 
 
 16.204
 
 
 ‒ 232
 
 
 15.972
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 387.518
 
 
 
 
 ‒ 8.480
 
 
 
 
 ‒ 23.063
 
 
 
 
 355.975
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 371.963
 
 
 24.095
 
 
 3.704
 
 
 399.762
 
 
 
 
 Personele kosten
 
 
 229.689
 
 
 10.396
 
 
 3.870
 
 
 243.955
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 204.712
 
 
 12.357
 
 
 ‒ 6.736
 
 
 210.333
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 13.802
 
 
 ‒ 3.173
 
 
 14.779
 
 
 25.408
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 11.175
 
 
 1.212
 
 
 ‒ 4.173
 
 
 8.214
 
 
 
 
 Materiële kosten
 
 
 141.874
 
 
 13.699
 
 
 234
 
 
 155.807
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 300
 
 
 2.005
 
 
 ‒ 205
 
 
 2.100
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 48.066
 
 
 1.467
 
 
 1.826
 
 
 51.359
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 93.508
 
 
 10.227
 
 
 ‒ 1.387
 
 
 102.348
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 98
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 68
 
 
 30
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 15.357
 
 
 ‒ 399
 
 
 3.733
 
 
 18.691
 
 
 
 
 Materieel
 
 
 3.175
 
 
 ‒ 399
 
 
 24
 
 
 2.800
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 194
 
 
 ‒ 96
 
 
 2
 
 
 100
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 2.981
 
 
 ‒ 303
 
 
 22
 
 
 2.700
 
 
 
 
 Immaterieel
 
 
 12.182
 
 
 ‒
 
 
 3.709
 
 
 15.891
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 500
 
 
 ‒
 
 
 500
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 
 500
 
 
 ‒
 
 
 500
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 387.518
 
 
 
 
 23.696
 
 
 
 
 8.269
 
 
 
 
 419.483
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 32.176
 
 
 
 
 ‒ 31.332
 
 
 
 
 ‒ 63.508
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Toelichting op de baten
 
 De totale omzet wordt € 23,1 mln lager ingeschat dan bij de 1e suppletoire begroting. Dit wordt met name veroorzaakt door de Corona-crisis. Als gevolg daarvan kunnen bepaalde werkzaamheden niet worden uitgevoerd en ligt het ziekteverzuim hoger dan normaal. Inmiddels is er weer veel opgestart, maar het herstel verloopt minder voorspoedig dan in het voorjaar was ingeschat. 
 Deze daling doet zich vooral voor bij LNV, (€ 11,6 mln.), maar ook bij VWS, (€ 4,8 mln.), en derden (retributies) (€ 6,5 mln.). 
 
 Toelichting op de lasten
 
 
 Personele kosten
 
 Aan de kostenkant zien we lagere kosten van eigen personeel, met name veroorzaakt door een vertraagde instroom van nieuwe medewerkers. Ook de overige personele kosten zijn lager, onder andere als gevolg van het thuiswerken. Dit leidt tot lagere reis- en verblijfskosten. 
 Daar tegenover staan hogere kosten voor inhuur van externen, die zijn ingehuurd om het werk uit te voeren dat door de vertraagde instroom achterbleef. 
 De totale personele kosten stijgen hierdoor met € 3,9 mln.
 
 Materiële kosten
 
 De afschrijvingskosten (immaterieel) zijn € 3,7 mln hoger dan bij de 1e suppletoire begroting. Dit betreft met name de versnelde afschrijving op INSPECT.
 
 Kasstroomoverzicht 2020 (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3) Mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 (4) = (1) + (2) + (3) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 75.194
 
 
 
 
 ‒ 27.119
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 48.075
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 387.518
 
 
 ‒ 8.480
 
 
 ‒ 15.587
 
 
 363.451
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 373.113
 
 
 ‒ 22.643
 
 
 ‒ 5.036
 
 
 ‒ 400.792
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 14.405
 
 
 
 
 ‒ 31.123
 
 
 
 
 ‒ 20.623
 
 
 
 
 ‒ 37.341
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 6.100
 
 
 ‒ 1.050
 
 
 0
 
 
 ‒ 7.150
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 2.625
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.625
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 3.475
 
 
 
 
 ‒ 1.050
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 4.525
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 ‒ 17.736
 
 
 0
 
 
 ‒ 17.736
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 32.176
 
 
 32.176
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 ‒ 14.361
 
 
 991
 
 
 0
 
 
 ‒ 13.370
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 6.100
 
 
 1.050
 
 
 0
 
 
 7.150
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 8.261
 
 
 
 
 ‒ 15.695
 
 
 
 
 32.176
 
 
 
 
 8.220
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 77.863
 
 
 
 
 ‒ 74.987
 
 
 
 
 11.553
 
 
 
 
 14.429
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 De totale kasstroom is € 11,6 mln. hoger dan bij 1e suppletoire begroting. Het verschil kan als volgt worden gespecificeerd:
 
 
 Operationele kasstroom
 
 De operationele kasstroom 2020 is € 20,6 mln lager. Dit bestaat uit de som van het saldo van baten en lasten en afschrijvingskosten. Ook de BTW-compensatie van € 7,5 mln in verband met de inhuur van practitioners en KDS is hierin opgenomen. 
 
 Financieringskasstroom
 
 De totale financieringskasstroom 2020 is € 32,2 mln hoger dan bij 1e suppletoire begroting. Dit betreft de bijdrage van het moederdepartement aan de bedrijfsvoeringkosten door middel van een dotatie aan het Eigen Vermogen. 
 
 Rekening courant
 
 De verwachte stand rekening-courant neemt ten opzichte van de 1e suppletoire begroting toe met € 11,6 mln tot € 14,4 mln. 
 
 Overzicht Doelmatigheidsindicatoren
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 Gemiddelde kostprijs (€/uur)
 
 
 107,23
 
 
 107,23
 
 
 
 
 
 Tarieven
 
 
 
 
 
 
 
 Index 2012 = € 94,07 = 100
 
 
 113,99
 
 
 113,99
 
 
 
 
 
 Omzet per productgroep ( in € mln.)
 
 
 
 
 
 
 
 Handhaven
 
 
 213,3
 
 
 203,8
 
 
 
 
 Keuren certificering op afstand
 
 
 6,7
 
 
 7,0
 
 
 
 
 Keuren import
 
 
 12,6
 
 
 18,3
 
 
 
 
 Keuren export, slachthuizen en overige activiteiten
 
 
 53,7
 
 
 70,1
 
 
 
 
 Overig
 
 
 101,2
 
 
 56,8
 
 
 
 
 
 FTE
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal FTE (excl. Externe inhuur)1De gerealiseerde gemiddelde bezetting is niet alleen exclusief herplaatsingskandidaten, maar ook exclusief VanWerkNaarWerk-kandidaten.
 
 
 2.450
 
 
 2.524
 
 
 
 
 Verhouding FTE direct/indirect (exclusief externe inhuur)
 
 
 1.889/561
 
 
 1.946/578
 
 
 
 
 Salariskosten per fte
 
 
 82.831
 
 
 82.831
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 0
 
 
 ‒ 63.508
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten als % van de totale baten
 
 
 0%
 
 
 ‒ 17,84%
 
 
 
 
 
 Kwaliteit
 
 
 
 
 
 
 
 Afhandelsnelheid informatieverzoeken, klachten en meldingen
 
 
 90%
 
 
 90%
 
 
 
 
 Tijdig betaalde facturen (< 30 dagen)
 
 
 95%
 
 
 95%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7
 De begroting van het Diergezondheidsfonds (DGF)
 
 
 De begroting van het Diergezondheidsfonds (DGF) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. ISB, NvW en amendementen)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (incl. ISB, NvW en amendementen) (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4) = (2) + (3)
 
 
 
 
 Bewaking en bestrijding van dierziekten en voorkomen en verminderen van welzijnsproblemen.
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 36.357
 
 
 72.194
 
 
 0
 
 
 42.268
 
 
 114.462
 
 
 
 
 garantieverplichtingen (indien van toepassing)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 overige verplichtingen (indien van toepassing)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 36.357
 
 
 
 
 72.194
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 42.268
 
 
 
 
 114.462
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 72%
 
 
 72%
 
 
 
 
 72%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 33.594
 
 
 
 72.194
 
 
 0
 
 
 42.268
 
 
 114.462
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bewaking van dierziekten
 
 
 
 
 19.847
 
 
 
 
 19.847
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.463
 
 
 
 
 21.310
 
 
 
 
 
 
 Bestrijding van dierziekten
 
 
 
 
 10.987
 
 
 
 
 49.587
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 40.658
 
 
 
 
 90.245
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 2.760
 
 
 
 
 2.760
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 147
 
 
 
 
 2.907
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verwacht effect op het DGF-saldo
 
 
 2.763
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 DGF-saldo
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Crisisreserve
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 36.357
 
 
 
 
 104.712
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 39.663
 
 
 
 
 144.375
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten van LNV
 
 
 
 
 10.387
 
 
 
 
 45.987
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 39.177
 
 
 
 
 85.164
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten van sector
 
 
 
 
 14.300
 
 
 
 
 14.300
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.444
 
 
 
 
 15.744
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten EU
 
 
 
 
 3.910
 
 
 
 
 3.910
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 885
 
 
 
 
 3.025
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage sector crisisreserve
 
 
 
 
 7.760
 
 
 
 
 7.760
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 73
 
 
 
 
 7.687
 
 
 
 
 
 
 Saldo van de afgeloten rekeningen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 32.755
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 32.755
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de uitgaven
 
 
 Opdrachten 
 
 
 Bestrijding van dierziekten
 
 De stijging in de miljoenennota wordt met name veroorzaakt door de bestrijdingsmaatregelen van covid-19 op nertsenbedrijven. Hiervan is € 1,46 mln. euro ten behoeve van o.a. verdenkingskosten, screeningsonderzoek, early warning en € 77,3 mln. euro voor de ruimingskosten en de tegemoetkoming in schade. 
 Het gaat om extra uitgaven die vanuit de LNV-begroting worden toegevoegd aan het Diergezondheidsfonds vanwege schadecompensatie aan pelsdierhouders, operationele kosten en kosten van screening en early warning. De kosten van bestrijding en bewaking komen volledig ten laste van de rijksoverheid. In de vierde incidentele suppletoire begroting is reeds € 37 mln. opgenomen. Voor deze tweede suppletoire begroting wordt er gelet op de bijgestelde raming van het aantal te ruimen bedrijven aanvullend nog eens € 38 mln. gereserveerd.
 
 Toelichting op de ontvangsten
 
 
 Ontvangsten van LNV
 
 De ontvangsten van LNV worden bij de najaarsnota met € 39,1 mln . verhoogd in verband met verwachte extra kosten voor de ruiming van nertsen. Dit bedrag komt derhalve bovenop de € 35,6 mln die reeds bij 4e incidentele suppletoire begroting voor de ruiming van nertsen aan het Diergezondheidsfonds is toegevoegd.