Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2023-05-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2022‒20223
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 350
 C
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het provinciefonds voor het jaar 2023 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 11 mei 2023
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 
 
 Wetsartikel 1 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2023 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat voor het provinciefonds. Het in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikel wordt in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 Wetsartikel 3
 Ingevolge artikel 5, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben provincies gezamenlijk recht op het bedrag dat in de begroting als verplichting voor het totaal van de algemene uitkering is opgenomen. Ingevolge artikel 5, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben de provincies gezamenlijk recht op de bedragen die in de begroting als verplichting voor het totaal van de integratie-uitkeringen en het totaal van de decentralisatie-uitkeringen zijn opgenomen. 
 De in dit wetsartikel opgenomen bedragen zijn niet rechtstreeks uit de begrotingsstaat af te leiden. De bedragen worden nader onderbouwd in deze memorie van toelichting.
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 H.G.J.
 Bruins Slot
 
 
 
 De Staatssecretaris van Financiën,
 
 M.L.A.
 van Rij
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 De eerste suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de begroting 2023. De stand van de eerste suppletoire begroting wordt opgebouwd vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2023.
 Door wijzigingen in beleid van verschillende departementen kan worden overgegaan tot het beleggen of juist weghalen van taken bij provincies. Indien dit gepaard gaat met een toevoeging aan of een uitname uit het provinciefonds, wordt dit begrotingstechnisch verwerkt. In de tabel met belangrijkste mutaties worden de mutaties groter dan € 10,0 mln. weergegeven. 
 De extracomptabele tabel overzicht coronamaatregelen is niet opgenomen, vanuit de begroting van het provinciefonds worden in 2023 vooralsnog geen coronagerelateerde uitgaven gedaan.
 
 
 
 2
 Beleid
 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 
 Tabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties 2023 (eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven 2023
 
 
 Uitgaven 2024
 
 
 Uitgaven 2025
 
 
 Uitgaven 2026
 
 
 Uitgaven 2027
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2023
 
 
 
 
 2.996.423
 
 
 
 
 2.982.821
 
 
 
 
 2.857.823
 
 
 
 
 2.755.918
 
 
 
 
 2.640.285
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1) Bijstelling accres tranche 2023
 
 
 21.087
 
 
 21.087
 
 
 21.087
 
 
 11.611
 
 
 11.145
 
 
 
 
 2) Afrekening ruimte onder plafond BCF 2022
 
 
 27.169
 
 
 
 
 
 
 
 
 3) Financieringssystematiek
 
 
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 4) Overige mutaties
 
 
 16.858
 
 
 1.212
 
 
 1.212
 
 
 4.017
 
 
 3.617
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2023
 
 
 
 
 3.061.537
 
 
 
 
 3.005.120
 
 
 
 
 2.880.122
 
 
 
 
 2.771.546
 
 
 
 
 2.755.047
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Bijstelling accres tranche 2023
 Na verwerking van de voorjaarsbesluitvorming is de accrestranche 2023 voor het provinciefonds herberekend. Voor de periode 2023 t/m 2025 wordt de accrestranche 2023 herberekend op basis van de reguliere normeringssystematiek. Voor de jaren 2026 en 2027 wordt de accrestranche 2023 bijgesteld op basis van de verandering van de loon- en prijsontwikkeling in 2023.
 2. Afrekening ruimte onder plafond BCF 2022
 Provincies en gemeenten kunnen gedurende een begrotingsjaar de door hen betaalde BTW, onder voorwaarden, declareren bij het BTW-compensatiefonds (BCF). Het BCF kent jaarlijks een plafond. Wanneer er aan het eind van het jaar minder gedeclareerd is dan het vastgestelde plafond, dan wordt het restant naar rato toegevoegd aan het provinciefonds en gemeentefonds. Over 2022 hebben de provincies, ten opzichte van de voorlopige afrekening bij ontwerpbegroting 2023, aanvullend recht op € 27,2 mln.
 3) Financieringssystematiek
 Bij Miljoenennota 2023 heeft het kabinet aanvullend eenmalig € 100 mln. voor provincies beschikbaar gesteld voor 2026, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek. Dit bedrag komt nu vanaf 2027 structureel beschikbaar.
 Daarnaast wordt het Provinciefonds vanaf 2027 geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. Dit zal worden verwerkt in de Miljoenennota 2024.
 
 
 
 
 3
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Artikel 1 provinciefonds
 
 In onderstaande tabel worden voor de verplichtingen, de uitgaven en de ontvangsten de budgettaire gevolgen van beleid van het provinciefonds weergegeven. Hiermee worden de integrale uitgaven die samenhangen met de samengestelde beleidsdoelstelling (het nastreven van een adequate omvang van het provinciefonds en het nastreven van een adequate verdeling van de middelen over de provincies) inzichtelijk gemaakt.
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 1 provinciefonds (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerp-begroting (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting (3=1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5=3+4)
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.996.423
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.996.423
 
 
 
 
 65.193
 
 
 
 
 3.061.616
 
 
 
 
 22.299
 
 
 
 
 22.299
 
 
 
 
 15.628
 
 
 
 
 114.762
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.996.423
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.996.423
 
 
 
 
 65.114
 
 
 
 
 3.061.537
 
 
 
 
 22.299
 
 
 
 
 22.299
 
 
 
 
 15.628
 
 
 
 
 114.762
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiering provincies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemene uitkering
 
 
 2.943.285
 
 
 0
 
 
 2.943.285
 
 
 62.263
 
 
 3.005.548
 
 
 22.049
 
 
 22.049
 
 
 15.378
 
 
 114.512
 
 
 
 
 Decentralisatie-uitkeringen
 
 
 53.038
 
 
 0
 
 
 53.038
 
 
 2.934
 
 
 55.972
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kosten Financiële verhoudingswet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderzoeken verdeelsystematiek
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 ‒ 83
 
 
 17
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.996.423
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.996.423
 
 
 
 
 65.114
 
 
 
 
 3.061.537
 
 
 
 
 22.299
 
 
 
 
 22.299
 
 
 
 
 15.628
 
 
 
 
 114.762
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Algemeen
 
 Het aandeel juridisch verplicht bedraagt bij het provinciefonds 100%.
 
 Bijdragen aan medeoverheden 
 
 Algemene uitkering 
 Dit betreft de uitkering aan alle provincies, die ten goede komt aan de algemene middelen van de provincies. De uitkering is gebaseerd op de artikel 5, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet. Een toelichting op de belangrijkste mutaties is opgenomen in .
 Decentralisatie-uitkeringen 
 Naast de algemene uitkering kent het provinciefonds ook decentralisatie-uitkeringen. De decentralisatie-uitkeringen zijn gebaseerd op de artikel 5, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet. Een toelichting op de belangrijkste mutaties is opgenomen in . Een overzicht van de decentralisatie-uitkeringen is opgenomen in .
 
 Opdrachten 
 
 Onderzoeken verdeelsystematiek
 Dit betreft het budget dat elk jaar is gereserveerd voor de uitvoering van onderzoeken op het vlak van de omvang en verdeling van het provinciefonds en het onderhoud van het betaalsysteem. 
 
 
 
 
 
 4
 Bijlagen
 
 
 
 4.1
 Overzicht decentralisatie-uitkeringen
 
 
 Tabel 3 Overzicht decentralisatie-uitkeringen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 
 
 Uitgaven 2023
 
 
 
 
 Uitgaven 2024
 
 
 
 
 Uitgaven 2025
 
 
 
 
 Uitgaven 2026
 
 
 
 
 Uitgaven 2027
 
 
 
 
 
 DINGtiid
 
 
 29
 
 
 
 
 
 
 
 
 Drugsdumpingen
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 Fries in het MBO
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fryske Akademie
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 
 
 Gebiedsbiografie Noord-Holland
 
 
 41
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hergebruik stedelijk afvalwater
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 
 
 Monumenten
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 
 
 Na-ijlende effecten mijnbouw
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 
 
 Natuurtop
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omgevingsveiligheid
 
 
 675
 
 
 675
 
 
 
 
 
 
 
 RES regio's
 
 
 2.619
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waddenfonds
 
 
 28.878
 
 
 28.878
 
 
 28.878
 
 
 28.878
 
 
 
 
 
 Wettelijke Friese taal
 
 
 150
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wijziging betalingsverloop 2022
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal:
 
 
 
 
 55.972
 
 
 
 
 53.009
 
 
 
 
 51.334
 
 
 
 
 51.334
 
 
 
 
 22.456