Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2022-11-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2022‒2023
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 250
 C
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het provinciefonds (C) voor het jaar 2022 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 24 november 2022
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 Wetsartikel 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het provinciefonds; 
 Het in die begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikel wordt in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
 Wetsartikel 3
 Ingevolge artikel 5, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben provincies gezamenlijk recht op het bedrag dat in de begroting als verplichting voor het totaal van de algemene uitkering is opgenomen. Ingevolge artikel 5, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben de provincies gezamenlijk recht op de bedragen die in de begroting als verplichting voor het totaal van de integratie-uitkeringen en het totaal van de decentralisatie-uitkeringen zijn opgenomen.
 De in dit wetsartikel opgenomen bedragen zijn niet rechtstreeks uit de begrotingsstaat af te leiden. De bedragen worden nader onderbouwd in deze memorie van toelichting.
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 H.G.J.
 Bruins Slot
 
 
 
 De Staatssecretaris van Financiën,
 
 M.L.A. 
 van Rij
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 De tweede suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de begroting 2022. De stand van de tweede suppletoire begroting wordt opgebouwd vanaf de stand van de eerste suppletoire begroting 2022. 
 
 
 
 2
 Beleid
 
 Door wijzigingen in beleid van verschillende departementen kan worden overgegaan tot het beleggen of juist weghalen van taken bij provincies. Indien dit gepaard gaat met een toevoeging aan of een uitname uit het provinciefonds, wordt dit begrotingstechnisch verwerkt. In de onderstaande tabel worden de mutaties groter dan € 10 mln. weergegeven. 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 
 Tabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties 2022 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Uitgaven en Ontvangsten 2022
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2022
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 2.540.680
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2022
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 2.796.975
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 1) Natuur
 
 
 1
 
 
 18.298
 
 
 
 
 2) Aanpassing accres 2022
 
 
 1
 
 
 ‒ 35.239
 
 
 
 
 3) Ruimte onder plafond BCF 2022
 
 
 1
 
 
 61.639
 
 
 
 
 4) Projecten verkeer en vervoer
 
 
 1
 
 
 ‒ 12.373
 
 
 
 
 5) Overige mutaties
 
 
 1
 
 
 14.132
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2022
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 2.843.432
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1) Natuur
 In het pakket Structurele aanpak stikstof is in totaal € 2,85 mld. beschikbaar gesteld voor de periode 2021-2030 voor het versterken en herstellen van de natuur. Onderdeel van het Uitvoeringsprogramma Natuur is het verhogen van de beheervergoeding vanuit het Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL). De bestaande SNL middelen lopen mee via de algemene uitkering richting provincies. De provincies voeren de SNL uit en vergoeden tot 75% van de standaardkostprijs voor het beheren van natuur. Met ingang van beheerjaar 2021 wordt de vergoeding verhoogd naar 84%. De provincies ontvangen via de algemene uitkering extra middelen voor de hogere subsidiekosten. 
 2) Bijstelling accres tranche 2022
 Op basis van de actuele cijfers in de Miljoenennota 2023 vindt een bijstelling plaats van de accres tranche 2022 voor de jaren 2022 tot en met 2025. Dit betreft een neerwaartse bijstelling van de algemene uitkering met € 35,2 mln.
 3) Ruimte onder plafond BCF 2022
 De ontwikkeling van het BTW-compensatiefonds en het bijbehorende plafond leiden conform het Financieel Akkoord Rijk/VNG/IPO met ingang van 2015 tot een toename of afname van de algemene uitkering van de fondsen. Voor 2022 is vooralsnog sprake van ruimte onder het plafond, met als gevolg een toevoeging aan de algemene uitkering van € 61,6 mln.
 4) Projecten verkeer en vervoer
 In 2016 zijn de middelen voor de Brede Doel Uitkering (BDU) Verkeer en vervoer toegevoegd aan het provinciefonds. Daaronder waren ook opgenomen de middelen voor de Projecten Verkeer en vervoer. De middelen voor de Projecten Verkeer en vervoer zijn in de periode 2016 tot en met 2020 uitgekeerd in de vorm van een decentralisatie-uitkering. Deze decentralisatie-uitkering is door de Algemene Rekenkamer als onrechtmatig aangemerkt. Vanaf 2021 worden de Projecten Verkeer en vervoer weer gefinancierd via een specifieke uitkering. In verband daarmee zijn de resterende middelen voor 2021 en verder weer teruggeboekt naar de begroting van het ministerie van I&W. Bij deze terugboeking is de compensatie van opgebouwde indexatie per abuis niet overgeheveld. Middels deze mutatie wordt de indexatie voor 2021 en 2022 alsnog overgeheveld vanuit de algemene uitkering naar de begroting van I&W. Bij Voorjaarsnota zal de indexatie voor 2023 en verder worden overgeheveld.
 
 
 
 
 3
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Beleidsartikel 1 provinciefonds
 
 In onderstaande tabel worden voor de verplichtingen, de uitgaven en de ontvangsten de budgettaire gevolgen van beleid van het provinciefonds weergegeven. Hiermee worden de integrale uitgaven die samenhangen met de samengestelde beleidsdoelstelling (het nastreven van een adequate omvang van het provinciefonds en het nastreven van een adequate verdeling van de middelen over de provincies) inzichtelijk gemaakt.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 1 provinciefonds (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.540.680
 
 
 
 
 2.787.070
 
 
 
 
 49.623
 
 
 
 
 ‒ 3.166
 
 
 
 
 2.833.527
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.540.680
 
 
 
 
 2.796.975
 
 
 
 
 49.623
 
 
 
 
 ‒ 3.166
 
 
 
 
 2.843.432
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht (percentage)
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiering provincies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan medeoverheden
 
 
 
 
 2.540.580
 
 
 
 
 2.796.875
 
 
 
 
 49.623
 
 
 
 
 ‒ 3.250
 
 
 
 
 2.843.248
 
 
 
 
 
 Algemene uitkering
 
 
 2.487.642
 
 
 2.734.642
 
 
 44.698
 
 
 ‒ 11.654
 
 
 2.767.686
 
 
 
 
 Decentralisatie-uitkeringen
 
 
 52.938
 
 
 62.233
 
 
 4.925
 
 
 8.404
 
 
 75.562
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kosten Financiële verhoudingswet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 84
 
 
 
 
 184
 
 
 
 
 
 Onderzoeken verdeelsystematiek
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 84
 
 
 184
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.540.680
 
 
 
 
 2.796.975
 
 
 
 
 49.623
 
 
 
 
 ‒ 3.166
 
 
 
 
 2.843.432
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de financiële instrumenten
 Bijdragen aan medeoverheden
 Algemene uitkering 
 Dit betreft de uitkering aan alle provincies, die ten goede komt aan de algemene middelen van de provincies. De uitkering is gebaseerd op de artikelen 5 en 6 van de Financiële-verhoudingswet.
 Integratie-uitkeringen 
 Dit betreft de uitkering die wordt toegepast als rechtstreekse overheveling van middelen naar de algemene uitkering bezwaarlijk is vanwege de omvang van de herverdeeleffecten. De integratie-uitkering voorziet dan in een geleidelijke overgang naar de algemene uitkering. De uitkering is gebaseerd op artikel 5 lid 2 van de Financiële-verhoudingswet. Er zijn geen integratie-uitkeringen in het provinciefonds. 
 Decentralisatie-uitkeringen 
 Naast de algemene uitkering en integratie-uitkeringen bevat het provinciefonds ook decentralisatie-uitkeringen. De verdeling van de decentralisatie-uitkeringen volgt evenals de integratie-uitkeringen niet de regels van de verdeling van de algemene uitkering van het provinciefonds. Anders dan bij de integratie-uitkering, waar de termijn van overheveling naar de algemene uitkering van tevoren vaststaat, ontbreekt bij de decentralisatie-uitkering een dergelijke termijn. Voor een overzicht van de decentralisatie-uitkeringen wordt verwezen naar .
 Opdrachten en Bijdragen ZBO's/RWT's
 Onderzoeken verdeelsystematiek 
 Dit betreft het budget dat elk jaar is gereserveerd voor de uitvoering van onderzoeken op het vlak van de omvang en verdeling van het provinciefonds en het onderhoud van het betaalsysteem.
 Ontvangsten
 Ten behoeve van de dekking van de uitgaven is een post Ontvangsten opgenomen. Artikel 4, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet bepaalt dat bij (begrotings)wet voor ieder uitkeringsjaar een bedrag aan middelen van het Rijk wordt afgezonderd ten behoeve van het provinciefonds. Op grond van het tweede lid van dat artikel zijn de uitgaven en de inkomsten van het fonds per uitkeringsjaar aan elkaar gelijk. 
 
 
 
 
 4
 Bijlagen
 
 
 
 4.1
 Overzicht decentralisatie-uitkeringen
 
 
 Tabel 3 Overzicht decentralisatie-uitkeringen (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven 2022
 
 
 
 
 
 
 Aanpak vakantieparken
 
 
 300
 
 
 
 
 DINGtiid
 
 
 29
 
 
 
 
 Drugsdumpingen
 
 
 1.000
 
 
 
 
 Erfgoed deal
 
 
 1.308
 
 
 
 
 Fries in het MBO
 
 
 200
 
 
 
 
 Fryske Akademie
 
 
 1.559
 
 
 
 
 Inkomstenderving tunnels
 
 
 710
 
 
 
 
 Monumenten
 
 
 20.000
 
 
 
 
 Na-ijlende effecten mijnbouw
 
 
 647
 
 
 
 
 Natuurinclusief na-isoleren
 
 
 6.720
 
 
 
 
 NOVEX-gebied De Peel
 
 
 41
 
 
 
 
 Omgevingsveiligheid
 
 
 675
 
 
 
 
 Ondersteuning RES proces
 
 
 2.677
 
 
 
 
 Opgaven landelijk gebied
 
 
 25
 
 
 
 
 Religieus erfgoed
 
 
 21
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten klimaatakkoord
 
 
 5.670
 
 
 
 
 Vernieuwde aanpak gebiedsgericht werken
 
 
 124
 
 
 
 
 Waddenfonds
 
 
 28.878
 
 
 
 
 Weerbaar bestuur kleine gemeenten
 
 
 4.800
 
 
 
 
 Wettelijke Friese taal
 
 
 150
 
 
 
 
 Wildbeheer Limburg
 
 
 23
 
 
 
 
 Wijziging betalingsverloop decentralisatie uitkeringen
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2022
 
 
 
 
 75.562