Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2021-12-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2021‒2022
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 975
 X
 
 Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2021 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 01 december 2021
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 
 
 Artikel 1 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X). 
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting). 
 
 
 
 
 DE MINISTER VAN DEFENSIE,
 
 H.G.J. 
 Kamp
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 
 De voorliggende tweede suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2021 van hoofdstuk X van de begroting van het Rijk. 
 
 In deze tweede suppletoire begroting van Defensie zijn de besluiten van het kabinet uit de Najaarsnota verwerkt. Deze suppletoire wet dient dan ook in samenhang te worden gezien met de Najaarsnota. 
 Defensie heeft als gevolg van COVID-19 extra kosten gemaakt en niet begrote uitgaven gedaan en zal dat naar verwachting ook blijven doen als gevolg van COVID-19. Defensie houdt hier zicht op door deze apart te registreren. Indien diensten of goederen aanvullend of afwijkend op de reguliere bedrijfsvoering moeten worden aangeschaft of kosten worden gemaakt en deze een directe relatie met COVID-19 hebben, moeten deze meteen en achteraf traceerbaar zijn. Wanneer de inzet van Defensie buiten de reguliere bijstandsconstructie van FNIK valt en in opdracht van een ander departement gebeurt loopt de financiering van deze inzet ook via het desbetreffende departement. 
 In paragraaf 2.1 wordt de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de 1e suppletoire begroting uiteengezet. Vervolgens worden in paragraaf 2.2 de belangrijkste begrotingswijzigingen op deze begroting van het Ministerie van Defensie vermeld, waarna deze in paragrafen 2.3, overzicht uitgavenmutaties, en 2.4, overzicht ontvangstenmutaties, worden toegelicht. Afsluitend is in paragraaf 2.5 per artikel een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid en de uitgaven- en ontvangstenmutaties. Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 De toelichtingen op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat verplichtingen zijn aangegaan die niet tot een uitgavenmutatie leiden of door regelingen waarvoor de verplichtingen dit jaar worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden. 
 
 
 
 2
 Het beleid
 
 
 
 2.1
 Voorstel van wet
 
 Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de uitgavenbegroting 2021 van het Ministerie van Defensie (X) ten opzichte van de 1e suppletoire begroting met een bedrag van € 60,0 miljoen te verhogen. Voor het begrotingsbedrag van de ontvangsten 2021 wordt voorgesteld dit met € 15,5 miljoen te verhogen. Dit leidt voor het Ministerie van Defensie tot een uitgavenbudget van € 12.132,2 miljoen en een ontvangstenbudget van € 162,4 miljoen. De begroting voor de in 2021 aan te gane verplichtingen stijgt met € 270,2 miljoen tot € 16.245,2 miljoen. De cijfermatige aansluiting ten opzichte van 1e suppletoire begroting 2021 is als volgt:
 
 Uitgaven (in duizend euro)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2021
 
 
 € 12.072.177
 
 
 
 
 Wijzigingen 2e suppletoire begroting 2021
 
 
 € 60.008
 
 
 
 
 Stand begroting Defensie (X) in de Najaarsnota 2021
 
 
 € 12.132.185
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten (in duizend euro)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2021
 
 
 € 146.974
 
 
 
 
 Wijzigingen 2e suppletoire begroting 2021
 
 
 € 15.466
 
 
 
 
 Stand begroting Defensie (X) in de Najaarsnota 2021
 
 
 € 162.440
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.2
 Belangrijkste begrotingswijzigingen
 
 De omvangrijkste begrotingswijziging voor deze tweede suppletoire begroting betreft het verhogen van de uitgavenbegroting met extra budget t.b.v. munitie, opleiding en training en extra budget t.b.v. veteranen ter hoogte van respectievelijk € 60,0 en € 30,0 miljoen. Beide bedragen zijn met de augustusbesluitvorming 2021 aan de defensiebegroting toegevoegd. 
 
 
 
 2.3
 Uitgavenmutaties
 
 
 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2021 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2021
 
 
 
 
 
 11.631.696
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting 2021
 
 
 
 440.481
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2021
 
 
 
 
 
 12.072.177
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 1. COVID-19 meeruitgaven
 
 
 2, 4, 7, 13
 
 
 30.272
 
 
 
 
 2. Budget ten behoeve van munitie, opleiding en training
 
 
 13
 
 
 60.000
 
 
 
 
 3. Budget ten behoeve van veteranen
 
 
 8
 
 
 30.000
 
 
 
 
 4. Hogere ontvangst ten behoeve van instandhouding materieel Marine
 
 
 2, 13
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5. Doorschuiven budget ten behoeve van Dutchbat 3 en Srebrenica
 
 
 9
 
 
 ‒ 12.740
 
 
 
 
 6. Onderrealisatie programmaontvangsten DMO
 
 
 7
 
 
 ‒ 8.000
 
 
 
 
 7. COVID-19 werkgelegensheidsgelden
 
 
 9
 
 
 ‒ 5.200
 
 
 
 
 8. Interdepartementale budgetoverhevelingen
 
 
 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 13
 
 
 ‒ 17.626
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 ‒ 21.698
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2021
 
 
 
 
 
 12.132.185
 
 
 
 
 
 
 Toelichting overzicht uitgavenmutaties
 1. COVID-19 meeruitgaven 
 De meeruitgaven als gevolg van COVID-19 worden generaal gecompenseerd en aan het budget van het Defensie toegevoegd. Het betreft hier onder meer de huur van extra tenten voor oefeningen en op kazernes om de 1,5 meter afstand houden te garanderen.
 2. Budget ten behoeve van munitie, opleiding en training
 Voor de tekorten ten aanzien van munitie, opleiding en training wordt structureel € 60 miljoen toegevoegd aan de defensiebegroting. Dit bedrag wordt via artikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds toegevoegd aan de begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds.
 3. Budget ten behoeve van veteranen
 Veteranen met uitzendgerelateerde aandoeningen kunnen compensatie aanvragen bij het Nationaal Fonds Ereschuld. De middelen op de begroting zijn echter ontoereikend. Meer (jonge) veteranen doen een beroep op compensatie. Daarom is door het Kabinet € 30 miljoen aanvullend beschikbaar gesteld in 2021 en is de begroting met € 20 miljoen structureel verhoogd.
 4. Hogere ontvangst ten behoeve van instandhouding materieel Marine
 De verwachte hogere overige ontvangsten, vanwege o.a. achterstallige verrekeningen voor onderhoud aan de Portugese M-fregatten, worden aangewend voor de instandhouding materieel Marine.
 5. Doorschuiven Budget ten behoeve van Dutchbat III en Srebrenica
 Het verwerken van de aanvragen voor de uitkeringsregeling Dutchbat III komt in 2021 niet volledig tot realisatie en zal voor een deel in 2022 tot uitbetaling leiden.
 6. Onderrealisatie programmaontvangsten DMO
 De te verwachten minder ontvangsten in de personele en materiële ontvangsten bij de DMO werken door op het uitgavenkader. 
 7. COVID-19 werkgelegensheidsgelden
 Van de maatregel incidentele nood- en steunmaatregelen COVID-19 t.b.v. werkgarantie van € 7 miljoen komt € 1,8 miljoen tot realisatie in 2021. 
 8. Interdepartementale budgetoverhevelingen
 Vanuit Defensie is onder andere € 12,7 miljoen overgeheveld naar Binnen­landse Zaken (BZK) voor diverse bedrijfsuitvoeringsuitgaven, dataorganisatie, innovatieve software en uitbreiding digitale opslagcapaciteit. Daarnaast heeft Defensie € 1,5 miljoen overgeheveld naar Infrastructuur en Waterstaat (I&W) voor de Infill-Radar. 
 Per saldo daalt de begroting van Defensie als gevolg van de interdeparte­mentale budgetoverhevelingen met € 17,6 miljoen. 
 
 
 
 2.4
 Ontvangstenmutaties
 
 
 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2021 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2021
 
 
 
 
 
 160.097
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting 2021
 
 
 
 ‒ 13.123
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2021
 
 
 
 
 
 146.974
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 1. COVID-19 minderontvangsten
 
 
 
 ‒ 5.546
 
 
 
 
 2. Hogere ontvangst ten behoeve van instandhouding materieel Marine
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 3. Aflossing Lening ABP
 
 
 
 25.873
 
 
 
 
 4. Onderrealisatie programmaontvangsten DMO
 
 
 
 ‒ 8.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 ‒ 1.861
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2021
 
 
 
 
 
 162.440
 
 
 
 
 
 
 1. COVID-19 minderontvangsten
 Vanwege de voortdurende COVID-19 pandemie hebben diverse defensieonderdelen minder ontvangsten binnen gekregen. 
 2. Hogere ontvangst ten behoeve van instandhouding materieel Marine
 De verwachte hogere overige ontvangsten, vanwege o.a. achterstallige verrekeningen voor onderhoud aan de Portugese M-fregatten, worden aangewend voor de instandhouding materieel Marine.
 3. Aflossing lening ABP
 Dit betreft de aflossing van de ABP lening 2018 van de financieringsconstructie voor de overgang naar een kapitaaldekkende pensioenstelsel. In het financieringsarrangement van de overgang naar het kapitaaldekkingsstelsel (kamerstuk 26 686, nr. 5 d.d. 13 juli 2000) was voldoende saldo om de laatste lening van de staat aan ABP af te lossen. Het ABP had dit geld, via Defensie, geleend ter dekking van (tijdelijke) dubbele lasten die gemoeid zijn met de overgang van het omslagstelsel voor militaire pensioenen naar het kapitaaldekkingsstelsel. De terugbetaling van het ABP wordt vervolgens via Defensie teruggegeven aan het Ministerie van Financiën. Met deze laatste aflossing is het administratieve proces hiermee beëindigd.
 4. Onderrealisatie programmaontvangsten DMO
 DMO verwacht minder ontvangsten in de personele en materiële ontvangsten. Dit werkt ook door op het uitgavenkader, waardoor het budget naar beneden wordt bijgesteld. 
 
 
 
 2.5
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 Beleidsartikel 1 Inzet
 
 
 Artikel 1 Inzet (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 179.626
 
 
 
 
 203.962
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 7.076
 
 
 
 
 196.886
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 207.375
 
 
 
 
 234.711
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 7.076
 
 
 
 
 227.635
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 207.375
 
 
 
 
 234.711
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 7.076
 
 
 
 
 227.635
 
 
 
 
 
 Internationale Inzet (BIV)
 
 
 199.882
 
 
 213.182
 
 
 0
 
 
 ‒ 5.076
 
 
 208.106
 
 
 
 
 Financiering nationale inzet krijgsmacht
 
 
 3.308
 
 
 9.484
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 9.484
 
 
 
 
 Overige inzet
 
 
 4.185
 
 
 12.045
 
 
 0
 
 
 ‒ 2.000
 
 
 10.045
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma ontvangsten
 
 
 
 
 2.907
 
 
 
 
 2.157
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.157
 
 
 
 
 
 Internationale Inzet (BIV)
 
 
 1.407
 
 
 1.407
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.407
 
 
 
 
 Overige Inzet
 
 
 1.500
 
 
 750
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 750
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 2,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Toelichting op de uitgaven
 
 Internationale Inzet (BIV)
 Vanuit het Budget Internationale Veiligheid (BIV) is er onder meer budget (€ 7,0 miljoen) overgeheveld naar artikel 9 Algemeen voor de financiering van de aanbevelingen van de onafhankelijke begeleidingscommissie Dutchbat III (commissie Borstlap).
 Overige inzet
 Door achterblijvende verwerving van de vervanging van de VPD-pakketten (deels COVID-19 gerelateerd) zorgt ervoor dat er minder budget wordt uitgegeven. Omdat de verwachting is dat dit niet verbetert voor het einde van het jaar, is er € 2 miljoen beschikbaar gesteld aan defensie algemene middelen.
 
 
 
 Beleidsartikel 2 Koninklijke Marine
 
 
 Artikel 2 Koninklijke Marine (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 797.314
 
 
 
 
 834.825
 
 
 
 
 222.051
 
 
 
 
 ‒ 19.686
 
 
 
 
 1.037.190
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 797.314
 
 
 
 
 834.825
 
 
 
 
 12.051
 
 
 
 
 ‒ 19.686
 
 
 
 
 827.190
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 35.473
 
 
 
 
 46.032
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 1.228
 
 
 
 
 44.804
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 35.473
 
 
 46.032
 
 
 0
 
 
 ‒ 1228
 
 
 44.804
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 757.762
 
 
 
 
 786.731
 
 
 
 
 8.599
 
 
 
 
 ‒ 31.292
 
 
 
 
 764.038
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 720.148
 
 
 731.497
 
 
 7.631
 
 
 ‒ 20.913
 
 
 718.215
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 1.853
 
 
 10.853
 
 
 ‒ 87
 
 
 ‒ 502
 
 
 10.264
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 35.761
 
 
 44.381
 
 
 1.055
 
 
 ‒ 9.877
 
 
 35.559
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 4.079
 
 
 
 
 2.062
 
 
 
 
 3.452
 
 
 
 
 12.834
 
 
 
 
 18.348
 
 
 
 
 
 Overige materiele exploitatie
 
 
 4.079
 
 
 2.062
 
 
 3.452
 
 
 12.834
 
 
 18.348
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 10.796
 
 
 
 
 11.319
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 
 
 15.319
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht. 
 
 Toelichting op de uitgaven 
 
 Personele en materiële uitgaven
 In de categorie «eigen personeel» wordt de uitgaven in de kolom mutatie miljoenennota met name verklaard door de compensatie van € 5,4 miljoen die de Koninklijke Marine heeft gekregen voor de pensioenpremie en loonbijstelling. De overige mutaties binnen zowel de personele en materiële uitgaven worden grotendeels veroorzaakt door een incidentele herschikking tussen exploitatie en investeringen van € 15 miljoen. Dit omdat in 2019 met de tweede suppletoire begroting incidenteel geld vanuit de investeringen in materieel ingezet om extra instandhoudings- en gereed-stellingsuitgaven te compenseren. 
 Daarnaast heeft er met de 2e suppletoire begroting een herschikking ter waarde van ruim € 11 miljoen plaatsgevonden. Bijvoorbeeld teneinde DMO munitie te laten kopen, heeft de Marine budget naar DMO overgeheveld.
 
 
 
 Beleidsartikel 3 Koninklijke Landmacht
 
 
 Artikel 3 Koninklijke Landmacht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.383.777
 
 
 
 
 1.396.689
 
 
 
 
 431
 
 
 
 
 ‒ 29.550
 
 
 
 
 1.367.570
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.383.777
 
 
 
 
 1.396.689
 
 
 
 
 431
 
 
 
 
 ‒ 29.550
 
 
 
 
 1.367.570
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 78.047
 
 
 
 
 62.832
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 5.529
 
 
 
 
 57.303
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 78.047
 
 
 62.832
 
 
 0
 
 
 
 ‒ 5.529
 
 
 
 57.303
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 1.281.567
 
 
 
 
 1.286.899
 
 
 
 
 5.785
 
 
 
 
 ‒ 13.225
 
 
 
 
 1.279.459
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 1.221.614
 
 
 1.192.565
 
 
 20.517
 
 
 9.483
 
 
 1.222.565
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 3.485
 
 
 20.051
 
 
 ‒ 4.377
 
 
 ‒ 3.648
 
 
 12.026
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 56.468
 
 
 74.283
 
 
 ‒ 10.355
 
 
 ‒ 19.060
 
 
 44.868
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 24.163
 
 
 
 
 46.958
 
 
 
 
 ‒ 5.354
 
 
 
 
 ‒ 10.796
 
 
 
 
 30.808
 
 
 
 
 
 Overige materiele exploitatie
 
 
 24.163
 
 
 46.958
 
 
 ‒ 5.354
 
 
 ‒ 10.796
 
 
 30.808
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 10.375
 
 
 
 
 9.588
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 3.586
 
 
 
 
 6.002
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht 
 
 Toelichting op de uitgaven
 
 Personele uitgaven
 Per saldo is het budget voor Overige personele exploitatie met € 29,4 miljoen naar beneden bijgesteld. Door de COVID-19 maatregelen zijn er minder uitgaven aan gereedstelling en personele exploitatie (door bijvoorbeeld afname van dienstreizen, binnenslapers en opleidingen). Deze middelen zijn ingezet ten behoeve van het financieren van hogere uitgaven aan eigen personeel onder andere door de geringe stijging van burgerpersoneel door het alternatief vullen van militaire vacatures. Ook het doorschuiven van middelen naar 2022 voor het met terugwerkende kracht kunnen uitbetalen van uitkeringen verminderd pensioen perspectief (pensioencompensatie eindloon middelloon) heeft een effect.
 Materiële uitgaven 
 Per saldo zijn de overige materiële uitgaven met € 16,2 miljoen naar beneden bijgesteld. Ook deze bijstelling wordt onder andere verklaard door de COVID-19 situatie, waardoor evenementen (zoals 4-daagse) geen doorgang vinden en ondersteuning van de Landmacht niet nodig is. Ook zijn er minder zelfstandige aanschaffen gedaan. Daarnaast is er budget overgedragen aan andere defensieonderdelen (DMO en DOSCO) voor aanschaf IT-middelen en voor kleine infrastructurele aanpassingen.
 
 
 
 Beleidsartikel 4 Koninklijke Luchtmacht
 
 
 Artikel 4 Koninklijke Luchtmacht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 664.006
 
 
 
 
 678.677
 
 
 
 
 4.792
 
 
 
 
 9.588
 
 
 
 
 693.057
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 664.284
 
 
 
 
 678.955
 
 
 
 
 4.514
 
 
 
 
 9.588
 
 
 
 
 693.057
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 23.525
 
 
 
 
 22.575
 
 
 
 
 ‒ 36
 
 
 
 
 ‒ 883
 
 
 
 
 21.656
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 23.525
 
 
 22.575
 
 
 ‒ 36
 
 
 ‒ 883
 
 
 21.656
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 623.152
 
 
 
 
 635.570
 
 
 
 
 3.952
 
 
 
 
 10.630
 
 
 
 
 650.152
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 525.043
 
 
 532.530
 
 
 2.656
 
 
 1.273
 
 
 536.459
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 0
 
 
 1.898
 
 
 150
 
 
 0
 
 
 2.048
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 98.109
 
 
 101.142
 
 
 1.146
 
 
 9.357
 
 
 111.645
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 17.607
 
 
 
 
 20.810
 
 
 
 
 598
 
 
 
 
 ‒ 159
 
 
 
 
 21.249
 
 
 
 
 
 Overige materiele exploitatie
 
 
 17.607
 
 
 20.810
 
 
 598
 
 
 ‒ 159
 
 
 21.249
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 12.032
 
 
 
 
 13.612
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 960
 
 
 
 
 12.652
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Toelichting op de uitgaven 
 
 Personele uitgaven 
 De uitgaven voor Overige Personele Exploitatie zijn met € 10,5 miljoen gestegen. Dit komt voornamelijk doordat € 9,7 miljoen is toegevoegd om de betalingsachterstand bij de F-16 vliegeropleidingen in Tucson in te lopen. Deze betalingsachterstand was ontstaan doordat de Foreign Military Sales opvragen van Amerikaanse zijde achterbleven bij de afname van diensten. 
 
 
 
 Beleidsartikel 5 Koninklijke Marechaussee
 
 
 Artikel 5 Koninklijke Marechaussee (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 463.056
 
 
 
 
 513.227
 
 
 
 
 2.004
 
 
 
 
 ‒ 8.031
 
 
 
 
 507.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 463.056
 
 
 
 
 513.227
 
 
 
 
 2.004
 
 
 
 
 ‒ 8.031
 
 
 
 
 507.200
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 6.842
 
 
 
 
 5.759
 
 
 
 
 ‒ 285
 
 
 
 
 ‒ 475
 
 
 
 
 4.999
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 6.842
 
 
 5.759
 
 
 ‒ 285
 
 
 ‒ 475
 
 
 4.999
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 445.369
 
 
 
 
 487.452
 
 
 
 
 2.334
 
 
 
 
 ‒ 5.003
 
 
 
 
 484.783
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 427.381
 
 
 462.227
 
 
 1.334
 
 
 ‒ 10.590
 
 
 452.971
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 0
 
 
 2.135
 
 
 1.000
 
 
 5.882
 
 
 9.017
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 17.988
 
 
 23.090
 
 
 0
 
 
 ‒ 295
 
 
 22.795
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 10.845
 
 
 
 
 20.016
 
 
 
 
 ‒ 45
 
 
 
 
 ‒ 2.553
 
 
 
 
 17.418
 
 
 
 
 
 Overige materiele exploitatie
 
 
 10.845
 
 
 20.016
 
 
 ‒ 45
 
 
 ‒ 2553
 
 
 17.418
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 4.376
 
 
 
 
 8.069
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.069
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Toelichting op de uitgaven 
 
 Personele uitgaven 
 De daling van eigen personeel van € 9,3 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de overschotten voor versterken Grenstoezicht Carib € 4,7 miljoen en Breed Offensief Tegen Ondermijnende Criminaliteit (BOTOC) € 2 miljoen aan de ministeries J&V en BZK overgeheveld zijn. Daarnaast zorgt het schuiven naar de materiële exploitatie van budget (€ 1,2 miljoen) voor versterking grenstoezicht Carib voor een verdere daling.
 Het budget voor externe inhuur stijgt met € 6,8 miljoen als gevolg van een verhoogde inzet inhuurcapaciteit voor Grenstoezicht Carib en BOTOC. 
 
 
 
 Beleidsartikel 7 Defensie Materieel Organisatie
 
 
 Artikel 7 Defensie Materieel Organisatie (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 597.449
 
 
 
 
 592.173
 
 
 
 
 ‒ 8.714
 
 
 
 
 ‒ 20.953
 
 
 
 
 562.506
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 597.449
 
 
 
 
 592.173
 
 
 
 
 ‒ 8.714
 
 
 
 
 ‒ 20.953
 
 
 
 
 562.506
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 142.187
 
 
 
 
 128.305
 
 
 
 
 ‒ 7.000
 
 
 
 
 ‒ 26.895
 
 
 
 
 94.410
 
 
 
 
 
 Gereedstelling
 
 
 142.187
 
 
 128.305
 
 
 ‒ 7.000
 
 
 ‒ 26.895
 
 
 94.410
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 438.972
 
 
 
 
 450.356
 
 
 
 
 ‒ 1.634
 
 
 
 
 ‒ 14
 
 
 
 
 448.708
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 385.037
 
 
 384.035
 
 
 ‒ 735
 
 
 2219
 
 
 385.519
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 35.346
 
 
 44.289
 
 
 ‒ 873
 
 
 ‒ 1122
 
 
 42.294
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 18.589
 
 
 22.032
 
 
 ‒ 26
 
 
 ‒ 1111
 
 
 20.895
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 16.290
 
 
 
 
 13.512
 
 
 
 
 ‒ 80
 
 
 
 
 5.956
 
 
 
 
 19.388
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 16.290
 
 
 13.512
 
 
 ‒ 80
 
 
 5956
 
 
 19.388
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 43.405
 
 
 
 
 34.376
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 9131
 
 
 
 
 25.245
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Toelichting op de uitgaven
 
 Opdrachten
 Het budget voor gereedstelling is met ongeveer € 33,9 miljoen neerwaarts bijgesteld. Dit is onder andere te verklaren door lager brandstofgebruik. Het tank- en transportvliegtuig de Airbus A330 MRTT, als opvolger van de KDC-10, is namelijk veel zuiniger. Hierdoor komt € 6,3 miljoen ten gunste van het investeringenbudget. Ook is het de verwachting is dat er in 2021, mede door het niet doorgaan van de multinationale oefening Frisian Flag minder brandstof à € 7 miljoen nodig is. In z’n algemeenheid geldt dat in 2021 over de hele linie sprake is (geweest) van minder oefeningen door COVID-19 en beperkte personele capaciteit. Verder is sprake van het vertragen van een aantal leveringen, bijvoorbeeld door de afkeuring van een levering scheepsdiesel. Dit heeft echter geen effect op de leverbetrouwbaarheid en daarmee op de gereedheid. 
 Materiële uitgaven
 Het budget voor overige materiële exploitatie neemt toe met ongeveer € 6,0 miljoen, vanwege een grote behoefte aan met name bedrijfsmatige uitgaven. Voorbeelden variëren van het aanpassen van overlegruimtes, tot de aanschaf van klimatologische trilmachines en freesbanken.
 
 Toelichting op de ontvangsten
 
 De ontvangsten zijn afgenomen met € 9,1 miljoen, voornamelijk vanwege de verwachte minderontvangsten bij personeel en materieel in 2021.
 
 
 
 Beleidsartikel 8 Defensie Ondersteuningscommando
 
 
 Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.150.195
 
 
 
 
 1.173.048
 
 
 
 
 15.224
 
 
 
 
 ‒ 12.604
 
 
 
 
 1.175.668
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.150.195
 
 
 
 
 1.173.048
 
 
 
 
 15.224
 
 
 
 
 ‒ 12.604
 
 
 
 
 1.175.668
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 60.769
 
 
 
 
 42.920
 
 
 
 
 57.500
 
 
 
 
 ‒ 1.720
 
 
 
 
 98.700
 
 
 
 
 
 Nationaal Fonds Ereschuld
 
 
 57.069
 
 
 39.472
 
 
 57.500
 
 
 28
 
 
 97.000
 
 
 
 
 Reservering schadevergoedingen chroom 6 Defensie
 
 
 3.700
 
 
 3.448
 
 
 0
 
 
 ‒ 1748
 
 
 1.700
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 808.400
 
 
 
 
 844.566
 
 
 
 
 ‒ 26.599
 
 
 
 
 ‒ 6.059
 
 
 
 
 811.908
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 637.108
 
 
 658.703
 
 
 ‒ 30.117
 
 
 ‒ 7.880
 
 
 620.706
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 2.865
 
 
 2.865
 
 
 18.885
 
 
 1.080
 
 
 22.830
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 154.732
 
 
 168.733
 
 
 ‒ 15.367
 
 
 741
 
 
 154.107
 
 
 
 
 Attaches
 
 
 13.695
 
 
 14.265
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 14.265
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 281.026
 
 
 
 
 285.562
 
 
 
 
 ‒ 15.677
 
 
 
 
 ‒ 4.825
 
 
 
 
 265.060
 
 
 
 
 
 Overige materiële exploitatie
 
 
 273.742
 
 
 278.278
 
 
 ‒ 15.677
 
 
 ‒ 4.825
 
 
 257.776
 
 
 
 
 Attaches
 
 
 7.284
 
 
 7.284
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 7.284
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 68.478
 
 
 
 
 58.487
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 1430
 
 
 
 
 57.057
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Toelichting op de uitgaven 
 
 Inkomensoverdrachten
 Het budget voor de inkomensoverdachten stijgt per saldo met € 55,8 miljoen. De uitgaven van het Nationaal Fonds Ereschuld stijgen doordat meer (en ook jongere) veteranen een beroep op compensatie vanuit het fonds doen en door de gewijzigde te hanteren rekenrente. Om de gestegen uitgaven op te vangen is er door het kabinet € 30,0 miljoen incidenteel beschikbaar gesteld in 2021 (vanaf 2022 € 20,0 miljoen structureel). Daarnaast heeft er een interne herschikking plaatsgevonden van € 27,5 miljoen vanuit onder andere de personele en materiële uitgaven naar het Nationaal Fonds Ereschuld.
 Personele uitgaven
 Het budget voor de personele uitgaven daalt per saldo met € 32,7 miljoen. Het budget voor eigen personeel wordt met € 38,0 miljoen verlaagd vanwege de lagere militaire personele vulling. Hiervan wordt € 18,0 miljoen ingezet voor het Nationaal Fonds Ereschuld en € 20,0 miljoen is intern herschikt voor alternatieve vulling middels externe inhuur van personeel. Daarnaast is het budget voor de overige personele exploitatie met € 14,6 miljoen verlaagd vanwege een € 5,6 miljoen lagere afdracht aan de Belastingdienst voor de werkkostenregeling (WKR) over 2020 en een lagere realisatie van onder andere dienstreizen als gevolg van de maatregelen tegen COVID-19. Dit budget is overgeheveld naar instandhouding vastgoed in het Defensiematerieelbegrotingsfonds voor het verminderen van achterstallig onderhoud.
 Materiële uitgaven
 Het budget voor de materiële uitgaven daalt per saldo met € 20,5 miljoen. Dit komt onder andere door de herschikking van € 9,5 miljoen naar het Nationaal Fonds Ereschuld en de overheveling van € 7,8 miljoen naar instandhouding vastgoed in het Defensiematerieelbegrotingsfonds. Dit wordt met name veroorzaakt door lagere uitgaven aan transport door het in 2021 afgelasten van diverse oefeningen in verband met COVID-19.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 9 Algemeen
 
 
 Artikel 9 Algemeen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 162.600
 
 
 
 
 187.777
 
 
 
 
 4.463
 
 
 
 
 ‒ 10.441
 
 
 
 
 181.799
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 162.600
 
 
 
 
 187.777
 
 
 
 
 4.463
 
 
 
 
 ‒ 10.441
 
 
 
 
 181.799
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 31.529
 
 
 
 
 39.736
 
 
 
 
 1.800
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 41.536
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 31.529
 
 
 39.736
 
 
 1.800
 
 
 0
 
 
 41.536
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 46.192
 
 
 
 
 47.096
 
 
 
 
 ‒ 237
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 46.859
 
 
 
 
 
 Kennisopbouw TNO via EZ
 
 
 43.621
 
 
 44.475
 
 
 ‒ 296
 
 
 0
 
 
 44.179
 
 
 
 
 Kennisopbouw NLR via EZ
 
 
 534
 
 
 544
 
 
 56
 
 
 0
 
 
 600
 
 
 
 
 Kennisopbouw MARIN via EZ
 
 
 1.726
 
 
 1.760
 
 
 240
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 
 
 Overige Bijdragen
 
 
 311
 
 
 317
 
 
 ‒ 237
 
 
 0
 
 
 80
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 12.080
 
 
 
 
 8.760
 
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 ‒ 5.531
 
 
 
 
 12.229
 
 
 
 
 
 Opdrachten beleid
 
 
 8.531
 
 
 6.624
 
 
 9.000
 
 
 ‒ 8.351
 
 
 7.273
 
 
 
 
 opdrachten milieu beleid
 
 
 2.033
 
 
 590
 
 
 0
 
 
 2.752
 
 
 3.342
 
 
 
 
 overige opdrachten
 
 
 1.516
 
 
 1.546
 
 
 0
 
 
 68
 
 
 1.614
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 68.983
 
 
 
 
 67.454
 
 
 
 
 ‒ 4.800
 
 
 
 
 ‒ 2.400
 
 
 
 
 60.254
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan de NAVO
 
 
 53.194
 
 
 54.236
 
 
 0
 
 
 768
 
 
 55.004
 
 
 
 
 Bijdrage aan internationale samenwerking
 
 
 5.228
 
 
 4.550
 
 
 0
 
 
 700
 
 
 5.250
 
 
 
 
 Overige bijdragen
 
 
 10.561
 
 
 8.668
 
 
 ‒ 4.800
 
 
 ‒ 3.868
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 3.816
 
 
 
 
 3.891
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.891
 
 
 
 
 
 Bekostiging diverse instellingen
 
 
 3.816
 
 
 3.891
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.891
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 20.840
 
 
 
 
 ‒ 1.300
 
 
 
 
 ‒ 2.510
 
 
 
 
 17.030
 
 
 
 
 
 Reservering Regeling Uitkering chroom 6 Defensie
 
 
 0
 
 
 1.300
 
 
 ‒ 1.300
 
 
 3.254
 
 
 3.254
 
 
 
 
 Civielrechtelijke regeling Srebrenica 2020
 
 
 0
 
 
 19.540
 
 
 0
 
 
 ‒ 5.764
 
 
 13.776
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.300
 
 
 
 
 2.300
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 2,0 miljoen of meer toegelicht. 
 
 Toelichting op de uitgaven 
 
 Opdrachten 
 Het budget opdrachten is met € 4,5 miljoen toegenomen. Dit komt voornamelijk door een toevoeging van het budget voor de maatregel incidentele nood- en steunmaatregelen COVID-19 ten behoeve van werkgarantie ter hoogte van € 7 miljoen euro. Hiervan is een deel overgeheveld naar andere Defensieonderdelen voor projecten en naar verwachting wordt € 5,2 miljoen euro niet gerealiseerd. Daarnaast is € 2 miljoen toegevoegd aan het budget ten behoeve van Taskforce Personeel om externe personeel te werven en is € 2 miljoen toegevoegd aan het budget milieu beleid voor stikstofproblematiek.
 Inkomensoverdrachten
 Het budget voor inkomensoverdrachten is € 3,8 miljoen afgenomen. Dit komt voornamelijk doordat het budget voor de civielrechterlijke regeling Srebrenica 2020 met € 5,8 miljoen is afgenomen, omdat een deel van de uitkeringen in 2022 plaatsvinden. Daarnaast is er een toevoeging van het budget op Chroom 6 van circa € 2,5 miljoen. 
 Bijlage subsidies
 De tabel met de door Defensie toegekende subsidies is aangepast. In de bijlage is de nieuwe tabel met de maximaal toegekende subsidiebedragen en toelichting opgenomen.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 10 Apparaat kerndepartement
 
 
 Artikel 10 Apparaat kerndepartement (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.627.606
 
 
 
 
 1.600.751
 
 
 
 
 ‒ 37.637
 
 
 
 
 ‒ 31.891
 
 
 
 
 1.531.223
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.627.606
 
 
 
 
 1.600.751
 
 
 
 
 ‒ 37.637
 
 
 
 
 ‒ 31.891
 
 
 
 
 1.531.223
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 1.590.473
 
 
 
 
 1.563.828
 
 
 
 
 ‒ 34.232
 
 
 
 
 ‒ 21.131
 
 
 
 
 1.508.465
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 271.493
 
 
 273.966
 
 
 ‒ 5.064
 
 
 ‒ 7.711
 
 
 261.191
 
 
 
 
 Externe Inhuur
 
 
 970
 
 
 10.971
 
 
 1.677
 
 
 ‒ 1.348
 
 
 11.300
 
 
 
 
 Overige personele exploitatie
 
 
 14.341
 
 
 13.562
 
 
 125
 
 
 ‒ 848
 
 
 12.839
 
 
 
 
 Uitkeringen (pensioenen en wachtgelden)
 
 
 1.303.669
 
 
 1.265.329
 
 
 ‒ 30.970
 
 
 ‒ 11.224
 
 
 1.223.135
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 37.133
 
 
 
 
 36.923
 
 
 
 
 ‒ 3.405
 
 
 
 
 ‒ 10.760
 
 
 
 
 22.758
 
 
 
 
 
 Overige materiele exploitatie
 
 
 37.133
 
 
 36.923
 
 
 ‒ 3.405
 
 
 ‒ 10.760
 
 
 22.758
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 7.728
 
 
 
 
 9.366
 
 
 
 
 25.873
 
 
 
 
 ‒ 1.600
 
 
 
 
 33.639
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Toelichting op de uitgaven 
 
 Personele uitgaven 
 Het budget op personele uitgaven is met € 55,3 miljoen afgenomen Dit komt voornamelijk door een aflossing ter hoogte van € 25,8 miljoen voor de aflossing van de laatste lening van het financieringsarrangement ABP ten behoeve van de overgang naar kapitaaldekking van de pensioenuitkeringen (zie ook de nadere toelichting bij de ontvangsten). Daarnaast is er een hogere vrijval als gevolg van de versoepeling van de Regeling Vervroegd Uittreden uit het Pensioenakoord dan verwacht ter hoogte van € 11,6 miljoen. Tot slot is er een vrijgave van de lagere realisatie op pensioen en uitkeringen van € 6,8 miljoen en op formatie van € 4,5 miljoen. Deze bedragen zijn door middel van een defensiebrede heroverweging beschikbaar gesteld voor het opvangen van een aantal tegenvallers bij andere defensieonderdelen.
 Materiële uitgaven
 Het budget op materiële uitgaven is met € 14,2 miljoen afgenomen. Dit komt voornamelijk door een overheveling budget naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor bedrijfsvoeringskosten van € 3,7 miljoen, voor de dataorganisatie van € 1,5 miljoen en andere werkzaamheden van € 3 miljoen. Daarnaast is er een overheveling van het budget Life Cycle Cost, een project binnen Defensie om inzicht te verkrijgen in de levensduurkosten van onze activa, naar het Defensiematerieelbegrotingsfonds van € 1,3 miljoen, een bijdrage van € 1,0 miljoen aan het project Luchtruimherziening van het ministerie van LNV.
 Ontvangsten
 Het budget van ontvangsten is met € 24,2 miljoen toegenomen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de verwerking van het financieringsarrangement ABP ten behoeve van de overgang naar kapitaaldekking van de pensioenuitkeringen. In het financieringsarrangement van de overgang naar het kapitaaldekkingsstelsel (kamerstuk 26 686, nr. 5 d.d. 13 juli 2000) was voldoende saldo om de laatste lening van de staat aan ABP af te lossen. Het ABP had dit geld, via Defensie, geleend ter dekking van (tijdelijke) dubbele lasten die gemoeid zijn met de overgang van het omslagstelsel voor militaire pensioenen naar het kapitaaldekkingsstelsel. De terugbetaling van het ABP wordt vervolgens via Defensie teruggegeven aan het Ministerie van Financiën. Met deze laatste aflossing is het administratieve proces hiermee beeindigd.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 11 Geheim
 
 
 Artikel 11 Geheim (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 15.068
 
 
 
 
 16.765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 1.900
 
 
 
 
 14.865
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 15.068
 
 
 
 
 16.765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 1.900
 
 
 
 
 14.865
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 12 Nog onverdeeld
 
 
 Artikel 12 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 51.629
 
 
 
 
 180.339
 
 
 
 
 ‒ 100
 
 
 
 
 ‒ 7781
 
 
 
 
 172458
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 51.629
 
 
 
 
 180.339
 
 
 
 
 ‒ 100
 
 
 
 
 ‒ 7781
 
 
 
 
 172458
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nog overdeeld
 
 
 51.629
 
 
 180.339
 
 
 ‒ 100
 
 
 ‒ 7781
 
 
 172.458
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 2,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Toelichting op de uitgaven 
 
 Op 22 oktober 2021 is door sociale partners van Defensie een uitkomst van het arbeidsvoorwaardenoverleg gepresenteerd. Momenteel vindt er een achterbanraadplegingplaats. Zodra de uitslag van de achterbanraadpleging op 2 december bekend is, kunnen de gevolgen van de uitkomst van het arbeidsvoorwaardenoverleg worden verwerkt in de begroting. U wordt hierover bij de Slotwet geïnformeerd.
 
 
 
 Niet-Beleidsartikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
 
 
 Artikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota
 
 
 Overige mutaties 2esuppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 8.448.390
 
 
 
 
 8.596.764
 
 
 
 
 108.212
 
 
 
 
 99.828
 
 
 
 
 8.804.804
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 4.511.343
 
 
 
 
 4.662.917
 
 
 
 
 108.212
 
 
 
 
 99.885
 
 
 
 
 4.871.014
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
 
 
 4.511.343
 
 
 4.662.917
 
 
 108.212
 
 
 99.885
 
 
 4.871.014
 
 
 
 
 
 Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.
 
 Toelichting op de uitgaven 
 
 De mutatie van € 208,0 miljoen betreft de bijdrage vanuit de begroting Hoofdstuk X Defensie aan hoofdstuk K Defensiematerieelbegrotingsfonds ten behoeve van uitgaven die op het fonds worden verantwoord.
 
 
 
 
 
 3
 Bijlage subsidieoverzicht
 
 
 Subsidies (bedragen x 1.000 euro)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 Ontwerpbegroting 2021
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2021
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 20211De genoemde standen betreffen het maximaal toe te kennen subsidiebedrag
 
 
 Afwijking 2e suppletoire t.o.v. 1e suppletoire
 
 
 Reden afwijking stand van
 2e suppletoire t.o.v. 1e suppletoire
 
 
 Laatste
 evaluatie
 
 
 Volgende
 evaluatie
 
 
 Einddatum
 
 
 
 
 
 
 Stichting Nederlandse Veteranendag (NLVD)2Sinds 1 januari 2021 zijn deze stichtingen, inclusief bijdrage zorgcoördinatie, gefuseerd tot een enkele stichting, de stichting NL Veteranen Instituut (NLVI). Voor het VP betreft dit een deel van de subsidie.
 
 
 2.6583De subsidie is tijdelijk verhoogd in verband met het project Governance Uitvoering Veteranenbeleid. De evaluatie van deze tijdelijke subsidie is onderdeel van de vijfjaarlijkse evaluatie van de Svi, NLVD, de Basis en het VP.
 
 
 2.758
 
 
 2.733
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Stichting Veteranen Platform (VP)
 
 
 335
 
 
 304
 
 
 135
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Stichting Veteraneninstituut (Svi)
 
 
 6.611
 
 
 7.039
 
 
 6.057
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Stichting de Basis
 
 
 4.395
 
 
 3.891
 
 
 3.891
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 Subtot. Stichting NL Veteraneninstituut
 
 
 
 
 
 
 12.816
 
 
 
 
 13.050
 
 
 
 
 21.783
 
 
 
 
 8.733
 
 
 
 Uitbreiding werkzaamheden Stichting n.a.v. fusie op gebied van Zorgcoördinatie en LZV-keten, loongevolgen CAO harmonisatie.
 
 
 
 
 
 
 
 Nationaal Comité Herdenking Capitulatie 1945 Wageningen
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 Evaluatie geweest, subsidie verlengd.
 
 
 2013
 
 
 20204In 2015 zijn concrete afspraken gemaakt tussen Defensie en de Stichting Nationaal Comité Herdenking Capitulaties voor de periode van 2016 ‒ 2020.
 
 
 2020
 
 
 
 
 Stichting Veteranen Platform (VP)
 
 
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stichting Koninklijke Defensiemusea
 
 
 16.300
 
 
 16.550
 
 
 16.550
 
 
 16.550
 
 
 16.902
 
 
 352
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 2019
 
 
 2024
 
 
 20245Onderliggende verplichtingen, volgend uit o.a. de publieke-private samenwerking die hierbij van toepassing is, lopen echter door tot 2040 (Kamerstuk 33 864, nr. A/1).
 
 
 
 
 Stichting Nationale Taptoe
 
 
 276
 
 
 276
 
 
 276
 
 
 276
 
 
 282
 
 
 6
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Universiteit van Amsterdam
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 0
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Stichting Maritiem Kenniscentrum
 
 
 23
 
 
 28
 
 
 28
 
 
 28
 
 
 51
 
 
 23
 
 
 Betaling 2020 is vertraagd en in 2021 betaald.
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Stichting Phantasy in Blue
 
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 11
 
 
 ‒ 14
 
 
 Vertraagde aanvraag 2019/2020 betaald in 2021, totaal in 2021 lager ivm voldoende reserves.
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Stichting Historische Vlucht
 
 
 110
 
 
 111
 
 
 111
 
 
 111
 
 
 112
 
 
 1
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 SWoon NLDA
 
 
 10
 
 
 15
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 0
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 ASL BISL Foundation
 
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 0
 
 
 ‒ 40
 
 
 In 2021 geen subsidie toekenning ivm voldoende reserves.
 
 
 
 2017
 
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Stichting Power of Freedom, Invictus Games
 
 
 150
 
 
 5.000
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 n.v.t.
 
 
 2022
 
 
 2022
 
 
 
 
 Stichting monument Nagasaki/ is reeds betaald
 
 
 
 25
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 Eenmalige subsidie
 
 
 
 
 Subsidies te verstrekken na evaluatie6Wanneer een eventuele verlenging nog in afwachting is van een evaluatie wordt het budget onder deze post geplaatst.
 
 
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 0
 
 
 ‒ 25
 
 
 Naar NCHC 1945 Wageningen
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Totaal subsidies
 
 
 
 
 30.967
 
 
 
 
 36.161
 
 
 
 
 30.167
 
 
 
 
 30.401
 
 
 
 
 39.462
 
 7
 Dit bedrag valt lager uit dan de stand subsidies van Artikel 9 Algemeen. Het verschil tussen deze bedragen is de resterende ruimte die nog beschikt kan worden.
 
 
 
 
 
 9.061
 
 
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒