Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2020-04-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2019‒2020
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 450
 XIII
 
 Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2020 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Ontvangen 29 april 2020
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 
 
 Wetsartikelen 1 en 2
 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te brengen in:
 
 
 1.
 de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat;
 
 
 2.
 de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;
 
 
 
 Vanwege de coronamaatregelen is op 15 april 2020 de tweede incidentele suppletoire begroting naar de Tweede Kamer verzonden. De behandeling in de Tweede Kamer heeft nog niet plaatsgevonden. Om deze reden is de in de begrotingsstaat opgenomen stand nog niet door de beide Kamers bekrachtigd. Vanwege de snelle opeenvolging van begrotingswetsvoorstellen, om het budgetrecht van de Staten Generaal te waarborgen, bevat de kolom ‘vastgestelde begroting’ zowel de vastgestelde stand bij ontwerpbegroting als de mutaties die bij incidentele suppletoire begroting zijn opgenomen.
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
 E.D. Wiebes
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 Opbouw 1e suppletoire begroting 2020
 
 Deze 1e suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de begrotingsuitvoering 2019. Onderdeel B, de begrotingstoelichting, is als volgt opgebouwd:
 
 
 1.
 Leeswijzer.
 
 
 2.
 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties. De belangrijkste verplichtingenmutaties zijn toegelicht in de artikelen.
 
 
 3.
 De beleidsartikelen. Voor ieder beleidsartikel is de tabel «Budgettaire gevolgen van beleid» opgenomen. Hierin zijn de begrotingsmutaties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten weergegeven. 
 
 
 4.
 De niet-beleidsartikelen. In de budgettaire tabellen zijn de begrotingsmutaties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten opgenomen. 
 
 
 5.
 De agentschappen. In deze 1e suppletoire begroting zijn de aanpassingen in de agentschapsparagraaf van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) opgenomen. 
 
 
 
 Ondergrenzen toelichtingen
 Voor het toelichten van de begrotingsmutaties zijn in deze eerste suppletoire begroting de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
 Extracomptabele tabel overzicht coronamaatregelen
 Hieronder de extracomptabele tabel overzicht coronamaatregelen met daarin de coronagerelateerde uitgaven vanuit de begroting van het Ministerie van EZK.
 
 Tabel 2 Extracomptabele tabel overzicht coronamaatregelen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Naam maatregel/regeling
 
 
 Kamerstuk
 
 
 Bedrag verplichtingen
 
 
 Bedrag uitgaven
 
 
 Bedrag ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Noodloket (TOGS)
 
 
 
 35 420, nr. 2
 
 
 
 475.000
 
 
 475.000
 
 
 0
 
 
 
 
 2
 
 
 Qredits
 
 
 
 35 420, nr. 2
 
 
 
 6.000
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 
 
 2
 
 
 BMKB
 
 
 
 35 420, nr. 1
 
 
 
 0
 
 
 23.000
 
 
 0
 
 
 
 
 2
 
 
 Garantie Ondernemingsfinanciering
 
 
 
 35 420, nr. 2
 
 
 
 1.100.000
 
 
 75.000
 
 
 0
 
 
 
 
 2
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 
 35 420, nr. 2
 
 
 
 30.000
 
 
 30.000
 
 
 0
 
 
 
 
 2
 
 
 Noodloket (TOGS)
 
 
 
 35 420, nr. 16
 
 
 
 1.170.000
 
 
 1.170.000
 
 
 0
 
 
 
 
 2
 
 
 Qredits
 
 
 
 35 420, nr. 16
 
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 0
 
 
 
 
 2
 
 
 BMKB
 
 
 
 35 420, nr. 16
 
 
 
 735.000
 
 
 180.000
 
 
 0
 
 
 
 
 2
 
 
 Garantie Ondernemingsfinanciering (Corona module)
 
 
 
 35 420, nr. 16
 
 
 
 8.500.000
 
 
 1.000.000
 
 
 0
 
 
 
 
 3
 
 
 ROM's (Overbruggingskrediet)
 
 
 
 35 420, nr. 16
 
 
 
 100.000
 
 
 100.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 Beleid
 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2020 
 
 Tabel 3 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2020 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 Uitgaven 2020
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 na ISB
 
 
 
 
 
 8.778.923
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 Urgendamaatregelen industrie
 
 
 2
 
 
 27.264
 
 
 
 
 PPS-toeslag
 
 
 2
 
 
 ‒ 27.578
 
 
 
 
 Eindejaarsmarge Toekomstfonds
 
 
 3
 
 
 138.778
 
 
 
 
 ISDE
 
 
 4
 
 
 ‒ 60.000
 
 
 
 
 RVO.nl
 
 
 4
 
 
 19.451
 
 
 
 
 Aardwarmte
 
 
 4
 
 
 15.000
 
 
 
 
 Schadevergoedingen
 
 
 5
 
 
 110.000
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten schade
 
 
 5
 
 
 45.000
 
 
 
 
 Eindejaarsmarge Groningen
 
 
 5
 
 
 25.378
 
 
 
 
 Loon-en prijsbijstelling
 
 
 41
 
 
 53.626
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 74.193
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2020
 
 
 
 
 
 9.200.035
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Urgendamaatregelen industrie
 De verhoging van uitgavenbudget voor de Urgendamaatregelen Industrie (€ 27,3 mln) is het gevolg van de volgende mutaties: De middelen voor Urgendamaatregelen Industrie die bij de 2e suppletoire begroting 2019 zijn teruggestort in de begrotingsreserve voor Urgenda worden bij VJN weer onttrokken om uitvoering te geven aan dezelfde doelen en maatregelen in 2020. Daarnaast worden de middelen die eind 2019 niet benut bleken voor Urgendamaatregelen Industrie via de eindejaarsmarge doorgeschoven naar 2020. 
 PPS-toeslag
 De uitgaven raming voor de PPS toeslag is in 2020 met € 27,6 mln verlaagd. Dit budget is doorgeschoven naar latere jaren. Hiermee wordt de uitgavenraming in lijn gebracht met de verwachte uitfinanciering van de PPS-toeslag regeling.
 Eindejaarsmarge Toekomstfonds
 De niet benutte middelen van het Toekomstfonds in 2019 worden conform de fondsconstructie toegevoegd aan het budget voor 2020. Het betreft begrotingsgeld voor onder meer het Co-investeringsvehicle met het Europees Investeringsfonds (EIF), het Innovatiekrediet, de Seed Capital regeling, Thematische Technology Transfer, Vroegefasefinanciering en Fundamenteel en toegepast onderzoek.
 ISDE
 Op basis van het door Mulder c.s. ingediende amendement op de begroting 2020 (Kamerstuk 35 300-XIII, nr. 16) is het budget van de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) met € 100 mln opgehoogd. Doel van de ophoging is het stimuleren van de opwek van duurzame energie door het MKB. Omdat ook volgens de indieners van het amendement in 2020 slechts € 40 mln van de beschikbare € 100 mln benodigd is, wordt € 60 mln doorgeschoven naar 2021 en 2022.
 
 
 RVO.nl
 Om het tekort in 2020 op de uitvoeringskosten van RVO.nl op artikel 4 te dekken is in totaal € 19,5 mln budget toegevoegd aan het budget. 
 
 Aardwarmte
 In 2020 wordt € 15 mln beschikbaar gesteld voor de voortzetting van het SCAN-programma van EBN, dat tot doel heeft te onderzoeken waar de ondergrond in Nederland mogelijk geschikt is voor de winning van aardwarmte.
 Schadevergoedingen
 De raming van de schadebetalingen is naar aanleiding van nieuwe prognoses van TCMG met € 110 mln verhoogd.
 Uitvoeringskosten schade
 De uitvoeringskosten voor schadebetalingen Groningen nemen toe als gevolg van de stijging van de schadeafhandelingen. 
 Eindejaarsmarge Groningen
 De niet benutte middelen van het meerjarenprogramma Nationaal Coördinator Groningen worden toegevoegd aan de begroting 2020. Het betreft de regelingen Verduurzaming (€ 14,3 mln) en Fonds achterstallig onderhoud (€ 8,7 mln), het onderzoeksbudget (€ 1,4 mln) en het werkbudget van de NCG (€ 0,9 mln). Fonds achterstallig onderhoud, het onderzoeksbudget en het werkbudget van de NCG worden bij Julibrief overgeheveld naar BZK. 
 Loon- en prijsbijstelling
 Bij Voorjaarsnota 2020 is loon- en prijsbijstellingstranche 2020 voor EZK uitgedeeld. De loonbijstelling betreft de vergoeding voor de stijging van de contractloonontwikkeling en de stijging van de sociale lasten en pensioenpremies voor de overheidswerkgevers. De prijsbijstelling betreft de verwerking van de stijging van de diverse prijsindexen.
 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2020
 
 Tabel 4 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2020 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 Ontvangsten 2020
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 na ISB
 
 
 
 
 
 4.903.988
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking reserve Groeifaciliteit
 
 
 2
 
 
 10.000
 
 
 
 
 Co-investment venture capital instrument/EIF
 
 
 3
 
 
 15.000
 
 
 
 
 Onttrekking begrotingsreserve duurzame energie
 
 
 4
 
 
 63.020
 
 
 
 
 Onttrekking begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie
 
 
 4
 
 
 66.160
 
 
 
 
 Schadevergoedingen
 
 
 5
 
 
 237.061
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten schade
 
 
 5
 
 
 45.000
 
 
 
 
 Aardgasbaten
 
 
 5
 
 
 ‒ 440.000
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 22.915
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2020
 
 
 
 
 
 4.923.144
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Onttrekking reserve Groeifaciliteit
 Ten behoeve van de begrotingsreserve garanties MKB-financiering wordt € 10 mln onttrokken aan de begrotingsreserve Groeifaciliteit.
 Co-investment venture capital instrument/EIF
 Dit betreft de ontvangst van € 15 mln van Invest-NL in het kader van de overdracht van het Co-investment venture capital instrument/EIF aan Invest-NL conform de machtigingswet Invest-NL.
 Onttrekking begrotingsreserve duurzame energie
 Het Ministerie van EZK levert een bijdrage aan de financiering van de additionele Urgenda-maatregelen van in totaal € 298,7 mln, waarvan € 63 mln in 2020 en € 235,7 mln in 2021. De bijdrage wordt onttrokken aan de begrotingsreserve Duurzame Energie. 
 Onttrekking begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie
 De in 2019 door de Ministeries van BZK, LNV en EZK niet-benutte Urgenda-middelen worden aan de reserve maatregelen CO2-reductie onttrokken. 
 Schadevergoedingen
 Betreft vergoedingen van de NAM voor schade-uitkeringen en uitvoeringskosten RVO inzake Groningen die EZK eerder heeft voorgefinancierd.
 Uitvoeringskosten schade
 De toename van de uitvoeringskosten wordt veroorzaakt door de stijging van de schadeafhandelingen die door TCMG/IMG verwacht wordt. Deze uitvoeringskosten worden gedeclareerd bij de NAM.
 Aardgasbaten
 De Ministerraad heeft op 21 februari besloten tot de versnelde afbouw van de gaswinning. Dit volume-effect wordt nu conform Regeerakkoord in de aardgasbaten verwerkt. Daarnaast wordt de raming van de aardgasbaten verder naar beneden bijgesteld als gevolg van de neerwaarts bijgestelde raming van de gasprijs in de komende jaren.
 
 
 
 
 3
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Beleidsartikel 1 Goed functionerende economie en markten
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Goed functionerende economie en markten (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 (3)=(1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4)
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 214.305
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 214.305
 
 
 
 
 5.730
 
 
 
 
 220.035
 
 
 
 
 1.513
 
 
 
 
 4.491
 
 
 
 
 6.116
 
 
 
 
 660
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overige verplichtingen
 
 
 214.305
 
 
 
 214.305
 
 
 5.730
 
 
 220.035
 
 
 1.513
 
 
 4.491
 
 
 6.116
 
 
 660
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 215.326
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 215.326
 
 
 
 
 7.226
 
 
 
 
 222.552
 
 
 
 
 3.143
 
 
 
 
 6.123
 
 
 
 
 6.324
 
 
 
 
 660
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 96%
 
 
 
 96%
 
 
 
 97%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 203
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 203
 
 
 
 
 572
 
 
 
 
 775
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Cyberweerbaarheid
 
 
 203
 
 
 
 203
 
 
 572
 
 
 775
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 22.152
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 22.152
 
 
 
 
 ‒ 564
 
 
 
 
 21.588
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Onderzoek en Opdrachten
 
 
 1.678
 
 
 
 1.678
 
 
 736
 
 
 2.414
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsvoorbereiding en evaluaties Frequenties en Veiligheid
 
 
 5.844
 
 
 
 5.844
 
 
 ‒ 364
 
 
 5.480
 
 
 ‒ 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 
 ICT beleid
 
 
 6.793
 
 
 
 6.793
 
 
 ‒ 213
 
 
 6.580
 
 
 
 
 
 
 
 
 Digital Trust Center
 
 
 1.322
 
 
 
 1.322
 
 
 ‒ 723
 
 
 599
 
 
 
 
 
 
 
 
 Cyber Security
 
 
 6.515
 
 
 
 6.515
 
 
 
 6.515
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 30.218
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 30.218
 
 
 
 
 7.218
 
 
 
 
 37.436
 
 
 
 
 2.422
 
 
 
 
 5.472
 
 
 
 
 5.673
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Agentschap Telecom
 
 
 21.488
 
 
 
 21.488
 
 
 5.350
 
 
 26.838
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland
 
 
 8.730
 
 
 
 8.730
 
 
 1.868
 
 
 10.598
 
 
 2.422
 
 
 5.472
 
 
 5.673
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan zbo/rwt's
 
 
 
 
 158.870
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 158.870
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 158.870
 
 
 
 
 871
 
 
 
 
 801
 
 
 
 
 801
 
 
 
 
 660
 
 
 
 
 
 Metrologie
 
 
 9.483
 
 
 
 9.483
 
 
 
 9.483
 
 
 
 
 
 
 
 
 Raad voor Accreditatie
 
 
 265
 
 
 
 265
 
 
 
 265
 
 
 
 
 
 
 
 
 ACM
 
 
 736
 
 
 
 736
 
 
 
 736
 
 
 
 
 
 
 
 
 CBS
 
 
 148.386
 
 
 
 148.386
 
 
 
 148.386
 
 
 871
 
 
 801
 
 
 801
 
 
 660
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 3.883
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.883
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.883
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Nederlands Normalisatie Instituut (NEN)
 
 
 1.156
 
 
 
 1.156
 
 
 
 1.156
 
 
 
 
 
 
 
 
 Internationale organisaties
 
 
 2.727
 
 
 
 2.727
 
 
 
 2.727
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 31.934
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 31.934
 
 
 
 
 20
 
 
 
 
 31.954
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Ontvangsten ACM
 
 
 162
 
 
 
 162
 
 
 
 162
 
 
 
 
 
 
 
 
 High Trust
 
 
 30.200
 
 
 
 30.200
 
 
 
 30.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 1.572
 
 
 
 1.572
 
 
 20
 
 
 1.592
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen 
 De verhoging van het verplichtingbudget met € 5,7 mln wordt onder meer veroorzaakt door de bijdrage aan Agentschap Telecom. Dit budget wordt verhoogd met € 5,3 mln. Voor € 3,3 mln heeft dit te maken met onder andere extra opdrachten vanwege de aankomende veilingen van telecomfrequenties en in verband met een uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) moet een bedrag van € 2,0 mln terugbetaald worden. Dit betreft een uitspraak gedaan over de in 2016 opgelegde nieuwe verlengingsprijs (eenmalig bedrag) voor kavel A2 (Radio Veronica) van € 12,7 mln en de begin 2017 in rekening gebrachte wettelijke rente van € 2,0 mln. De uitspraak betreft de wettelijke rente en het Agentschap Telecom draagt zorg voor de terugbetaling van de Rente. Tevens is de bijdrage aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland opgehoogd met € 1,8 mln om het budget op het niveau te brengen van de jaarlijkse opdracht.
 Uitgaven
 Bijdrage aan agentschappen
 De verhoging van het kasbudget met € 7,2 mln is toegelicht onder de verplichtingen.
 
 
 
 
 
 3.2
 Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid art. 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 (3)=(1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4)
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.191.632
 
 
 
 
 12.041.000
 
 
 
 
 14.232.632
 
 
 
 
 174.729
 
 
 
 
 14.407.361
 
 
 
 
 ‒ 4.886
 
 
 
 
 ‒ 46.174
 
 
 
 
 ‒ 46.177
 
 
 
 
 ‒ 34.335
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 1.250.000
 
 
 10.335.000
 
 
 11.585.000
 
 
 5.000
 
 
 11.590.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overige verplichtingen
 
 
 941.632
 
 
 1.706.000
 
 
 2.647.632
 
 
 169.729
 
 
 2.817.361
 
 
 ‒ 4.886
 
 
 ‒ 46.174
 
 
 ‒ 46.177
 
 
 ‒ 34.335
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.075.493
 
 
 
 
 2.984.000
 
 
 
 
 4.059.493
 
 
 
 
 15.751
 
 
 
 
 4.075.244
 
 
 
 
 ‒ 10.040
 
 
 
 
 387
 
 
 
 
 8.934
 
 
 
 
 15.254
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 87%
 
 
 
 87%
 
 
 
 48%1Voor de GO-Corona module is € 1 mld kasbuffer beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn specifiek bedoeld voor het opvangen van verliesdeclaraties en daardoor bestuurlijk gebonden (dit betreft ca. 25% van het totale budget van beleidsartikel 2).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 205.511
 
 
 
 
 1.675.500
 
 
 
 
 1.881.011
 
 
 
 
 15.890
 
 
 
 
 1.896.901
 
 
 
 
 ‒ 3.805
 
 
 
 
 3.387
 
 
 
 
 1.580
 
 
 
 
 17.325
 
 
 
 
 
 MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 39.131
 
 
 
 39.131
 
 
 450
 
 
 39.581
 
 
 600
 
 
 300
 
 
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 18.132
 
 
 
 18.132
 
 
 
 18.132
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bevorderen Ondernemerschap
 
 
 21.390
 
 
 
 21.390
 
 
 ‒ 1.614
 
 
 19.776
 
 
 1.560
 
 
 1.350
 
 
 1.350
 
 
 
 
 
 Cofinanciering EFRO, inclusief INTERREG
 
 
 23.361
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 22.361
 
 
 ‒ 7.336
 
 
 15.025
 
 
 ‒ 4.000
 
 
 ‒ 2.700
 
 
 ‒ 5.700
 
 
 7.900
 
 
 
 
 Bijdrage aan ROM's
 
 
 5.661
 
 
 500
 
 
 6.161
 
 
 1.500
 
 
 7.661
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 
 
 Verduurzaming industrie
 
 
 61.400
 
 
 
 61.400
 
 
 ‒ 13.400
 
 
 48.000
 
 
 ‒ 13.736
 
 
 ‒ 7.334
 
 
 ‒ 5.841
 
 
 ‒ 2.346
 
 
 
 
 Startup-beleid
 
 
 14.400
 
 
 
 14.400
 
 
 ‒ 1.245
 
 
 13.155
 
 
 
 
 
 
 
 
 Urgendamaatregelen industrie
 
 
 21.000
 
 
 
 21.000
 
 
 27.264
 
 
 48.264
 
 
 
 
 
 
 
 
 Invest NL
 
 
 
 
 
 10.271
 
 
 10.271
 
 
 10.271
 
 
 10.271
 
 
 10.271
 
 
 10.271
 
 
 
 
 Noodloket
 
 
 
 1.645.000
 
 
 1.645.000
 
 
 
 1.645.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Qredits
 
 
 
 31.000
 
 
 31.000
 
 
 
 31.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige subsidies
 
 
 1.036
 
 
 
 1.036
 
 
 
 1.036
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 57.211
 
 
 
 
 1.278.000
 
 
 
 
 1.335.211
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.335.211
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 36.744
 
 
 203.000
 
 
 239.744
 
 
 
 239.744
 
 
 
 
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.722
 
 
 
 8.722
 
 
 
 8.722
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garantie Ondernemingsfinanciering (GO)
 
 
 11.745
 
 
 75.000
 
 
 86.745
 
 
 
 86.745
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garantie Ondernemingsfinanciering Corona
 
 
 0
 
 
 1.000.000
 
 
 1.000.000
 
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties MKB Financiering
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 10.561
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.561
 
 
 
 
 ‒ 628
 
 
 
 
 9.933
 
 
 
 
 175
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Onderzoek en opdrachten
 
 
 4.134
 
 
 
 4.134
 
 
 ‒ 291
 
 
 3.843
 
 
 ‒ 25
 
 
 
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 1.056
 
 
 
 1.056
 
 
 65
 
 
 1.121
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 
 Regeldruk
 
 
 2.206
 
 
 
 2.206
 
 
 
 2.206
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regiekosten regionale functie
 
 
 665
 
 
 
 665
 
 
 
 665
 
 
 
 
 
 
 
 
 Small Business Innovation Research
 
 
 2.500
 
 
 
 2.500
 
 
 ‒ 402
 
 
 2.098
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 93.235
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 123.235
 
 
 
 
 7.902
 
 
 
 
 131.137
 
 
 
 
 ‒ 7.830
 
 
 
 
 ‒ 7.620
 
 
 
 
 ‒ 8.071
 
 
 
 
 ‒ 8.071
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 82.448
 
 
 30.000
 
 
 112.448
 
 
 18.173
 
 
 130.621
 
 
 2.441
 
 
 2.651
 
 
 2.200
 
 
 2.200
 
 
 
 
 Bijdrage Agentschap Telecom
 
 
 516
 
 
 
 516
 
 
 
 516
 
 
 
 
 
 
 
 
 Invest-NL
 
 
 10.271
 
 
 
 10.271
 
 
 ‒ 10.271
 
 
 0
 
 
 ‒ 10.271
 
 
 ‒ 10.271
 
 
 ‒ 10.271
 
 
 ‒ 10.271
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT’s
 
 
 
 
 316.624
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 316.624
 
 
 
 
 2.342
 
 
 
 
 318.966
 
 
 
 
 ‒ 15
 
 
 
 
 ‒ 15
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan TNO
 
 
 170.860
 
 
 
 170.860
 
 
 1.802
 
 
 172.662
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kamer van Koophandel
 
 
 121.757
 
 
 
 121.757
 
 
 563
 
 
 122.320
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan NWO-TTW
 
 
 24.007
 
 
 
 24.007
 
 
 ‒ 23
 
 
 23.984
 
 
 ‒ 15
 
 
 ‒ 15
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan medeoverheden
 
 
 
 
 6.800
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.800
 
 
 
 
 1.600
 
 
 
 
 8.400
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Sterke Regio's en Nota Ruimte
 
 
 6.800
 
 
 
 6.800
 
 
 1.600
 
 
 8.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 385.551
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 386.051
 
 
 
 
 ‒ 22.355
 
 
 
 
 363.696
 
 
 
 
 1.435
 
 
 
 
 4.435
 
 
 
 
 15.225
 
 
 
 
 6.000
 
 
 
 
 
 Internationaal Innoveren
 
 
 40.851
 
 
 
 40.851
 
 
 176
 
 
 41.027
 
 
 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 ‒ 250
 
 
 
 
 
 PPS-toeslag (voorheen TKI-toeslag)
 
 
 165.059
 
 
 
 165.059
 
 
 ‒ 27.578
 
 
 137.481
 
 
 ‒ 2.604
 
 
 4.558
 
 
 17.881
 
 
 7.781
 
 
 
 
 TO2 (Deltares, MARIN en NLR)
 
 
 50.121
 
 
 
 50.121
 
 
 3.750
 
 
 53.871
 
 
 750
 
 
 750
 
 
 500
 
 
 
 
 
 Topsectoren overig
 
 
 10.834
 
 
 
 10.834
 
 
 2.066
 
 
 12.900
 
 
 2.994
 
 
 ‒ 668
 
 
 ‒ 2.906
 
 
 ‒ 1.781
 
 
 
 
 Ruimtevaart (ESA)
 
 
 96.430
 
 
 
 96.430
 
 
 185
 
 
 96.615
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage NBTC
 
 
 9.036
 
 
 500
 
 
 9.536
 
 
 ‒ 500
 
 
 9.036
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen organisaties
 
 
 5.720
 
 
 
 5.720
 
 
 ‒ 454
 
 
 5.266
 
 
 45
 
 
 45
 
 
 
 
 
 
 Economische ontwikkeling en technologie
 
 
 7.500
 
 
 
 7.500
 
 
 
 7.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stortingen begrotingsreserve
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11.000
 
 
 
 
 11.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Storting reserve BMKB
 
 
 0
 
 
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting reserve Garanties MKB Financiering
 
 
 0
 
 
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 129.867
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 129.867
 
 
 
 
 22.600
 
 
 
 
 152.467
 
 
 
 
 1.875
 
 
 
 
 1.875
 
 
 
 
 1.875
 
 
 
 
 1.300
 
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 33.000
 
 
 
 33.000
 
 
 
 33.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.000
 
 
 
 8.000
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking reserve Groeifaciliteit
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garantie Ondernemings-financiering (GO)
 
 
 13.000
 
 
 
 13.000
 
 
 
 13.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking reserve GO
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 324
 
 
 324
 
 
 
 
 
 
 
 
 MKB Financiering
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Luchtvaartkrediet-regeling
 
 
 6.116
 
 
 
 6.116
 
 
 
 6.116
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksoctrooiwet
 
 
 36.012
 
 
 
 36.012
 
 
 1.711
 
 
 37.723
 
 
 1.875
 
 
 1.875
 
 
 1.875
 
 
 1.300
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 5.094
 
 
 
 5.094
 
 
 
 5.094
 
 
 
 
 
 
 
 
 F-35
 
 
 7.000
 
 
 
 7.000
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 21.645
 
 
 
 21.645
 
 
 10.565
 
 
 32.210
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen 
 
 Het verplichtingenbudget is verhoogd met € 174,7 mln. Dit betreft onder meer de volgende mutaties:
 
 
 •
 Een overheveling naar beleidsartikel 4 van de EZK-begroting van € 36,6 mln voor de DEI+ regeling voor de Industrie en de JIP tender en het bijbehorende uitvoeringsbudget.
 
 
 •
 Het onttrekken aan de begrotingsreserve voor Urgenda van de middelen voor Urgendamaatregelen Industrie om uitvoering te geven aan dezelfde doelen en maatregelen in 2020 (€ 19,5 mln). Deze middelen werden bij de 2e suppletoire begroting 2019 teruggestort in de begrotingsreserve voor Urgenda. Daarnaast worden de middelen die eind 2019 niet benut bleken voor Urgendamaatregelen Industrie via de eindejaarsmarge doorgeschoven naar 2020 (€ 7,3 mln).
 
 
 •
 Voor ruimtevaart is € 102,5 mln aan verplichtingenruimte van latere jaren naar voren geschoven om de inschrijvingen op de ESA-programma’s tijdens de ESA-Raad 2019 te kunnen accommoderen. 
 
 
 •
 Voor Economische technologie en ontwikkeling is 40 mln aan verplichtingen naar voren geschoven ten behoeve van programma’s gericht op Artificiële Intelligentie en Quantum.
 
 
 •
 Voor stortingen in de begrotingsreserves BMKB (€ 1 mln) en garanties MKB-financiering (€ 10 mln) is in totaal het verplichtingenbudget met € 11 mln verhoogd.
 
 
 •
 Voor een garantie ten behoeve van de funding van Qredits is het verplichtingenbudget met € 5 mln verhoogd.
 
 
 •
 Voor de financiering van de RVO-opdracht 2020 voor onder meer O2lab/Ondernemerschapsonderwijs en transitieagenda en uitvoeringsprogramma circulaire economie in de maakindustrie (CETAM) is het verplichtingenbudget met € 4,9 mln verhoogd.
 
 
 
 Uitgaven
 Subsidies
 Cofinanciering EFRO
 Voor Cofinanciering EFRO is € 7,3 mln budget verschoven naar latere jaren zodat deze middelen kunnen worden ingezet voor de inschrijving voor de nieuwe EFRO-periode (2021-2027), waardoor de Nederlandse inschrijving op niveau blijft. 
 Verduurzaming Industrie
 
 De verlaging van het kasbudget voor Verduurzaming Industrie met € 13,4 mln is onder meer het gevolg van de volgende mutaties: 
 
 
 –
 Een bijdrage t.b.v. realisatie stoomcasus Botlek (€ 2,1 mln).
 
 
 –
 Een overheveling van beleidsbudget voor de DEI+ regeling voor de Industrie en de JIP tender naar beleidsartikel 4 van de EZK begroting 
 (- € 3,6 mln ).
 
 
 –
 Een overheveling van de uitvoeringskosten voor de DEI+ en JIP tender naar de bijdrage RVO op beleidsartikel 4 (- € 1,7 mln).
 
 
 –
 Een overheveling van uitvoeringsbudget voor beleids- en bedrijvenondersteuning, de monitoring van het programma Verduurzaming Industrie en uitvoering van de TSE regeling voor de Industrie naar de bijdrage RVO op beleidsartikel 2 (- € 3,7 mln). 
 
 
 –
 Een bijdrage aan de NeA voor de uitvoeringskosten van de CO2 heffing voor de Industrie (- € 0,4 mln).
 
 
 –
 Een overheveling van de bijdrage voor de kosten van de FEED fase van het Porthos project naar beleidsartikel 4 van de EZK begroting (- € 3,9 mln).
 
 
 –
 Tot slot een overheveling naar de bijdrage mede-overheden in het kader van Smart Delta Resources (- € 1,6 mln).
 
 
 
 Urgendamaatregelen industrie
 De verhoging van uitgavenbudget voor de Urgendamaatregelen Industrie (€ 27,3 mln) is het gevolg van de volgende mutaties: De middelen voor Urgendamaatregelen Industrie die bij de 2e suppletoire begroting 2019 zijn teruggestort in de begrotingsreserve voor Urgenda worden bij VJN weer onttrokken om uitvoering te geven aan dezelfde doelen en maatregelen in 2020 (€ 26,1 mln). Daarnaast worden de middelen die eind 2019 niet benut bleken voor Urgendamaatregelen Industrie via de eindejaarsmarge doorgeschoven naar 2020 (€ 2 mln) en een overheveling van de uitvoeringskosten voor de VEKI-regeling naar de bijdrage RVO op beleidsartikel 2 (€ 0,85 mln).
 Invest-NL
 Voor de subsidie aan Invest-NL voor de ontwikkeltaak is € 10,3 mln beschikbaar. Dit budget stond geraamd onder de bijdrage aan agentschappen, maar is vanwege de oprichting van Invest-NL in december 2019 nu verschoven naar de categorie subsidies.
 Bijdrage aan agentschappen
 Bijdrage RVO.nl
 Voor de financiering van de opdracht aan RVO.nl in 2020 is € 18,2 mln aan het budget toegevoegd. Dit betreft onder meer de volgende opdrachten: O2Lab/Ondernemerschapsonderwijs, Verduurzaming Industrie, transitieagenda en uitvoeringsprogramma circulaire economie in de maakindustrie (CETAM), Innovatie Attaché Netwerk, Octrooicentrum Nederland, Fast Lane startup, Talent Coalition startup, IND zelfstandigenregeling, Holland Lounge, IMVO en SBIR.
 Invest-NL
 Het budget voor de ontwikkeltaak van Invest-NL is verschoven naar de categorie subsidies (- € 10,3 mln)
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 PPS-toeslag
 De uitgaven raming voor de PPS toeslag is in 2020 met € 27,6 mln verlaagd. Dit budget is doorgeschoven naar latere jaren. Hiermee wordt de uitgavenraming in lijn gebracht met de verwachte uitfinanciering van de PPS-toeslag regeling.
 Bijdrage NBTC
 Het bedrag van € 0,5 mln in het kader van het amendement Aartsen/Von Martels (Kamerstuk 35300 XIII, nr. 19) is overgeheveld naar Bevorderen Ondernemerschap en zal conform het amendement worden ingezet voor Data Alliantie Toerisme. 
 Stortingen begrotingsreserves
 Storting reserve BMKB
 Met betrekking tot het PFAS/Stikstof-luik in de BMKB is € 1 mln ontvangen van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor het compenseren van eventuele verliezen. Deze bijdrage wordt gestort in de begrotingsreserve.
 Storting reserve Garanties MKB-financiering
 Voor de garanties MKB-financiering wordt € 10 mln aan de begrotingsreserve toegevoegd om eventuele verliezen op de uitstaande portefeuille op te vangen. Dit betreft een verschuiving van de begrotingsreserve Groeifaciliteit naar de reserve voor de garanties MKB-financiering.
 Ontvangsten
 Onttrekking reserve Groeifaciliteit
 Ten behoeve van de begrotingsreserve garanties MKB-financiering wordt € 10 mln onttrokken aan de begrotingsreserve Groeifaciliteit.
 Diverse ontvangsten
 De diverse ontvangsten zijn met € 10,6 mln verhoogd vanwege in het bijzonder de terugontvangsten over de uitvoeringsopdrachten aan RVO.nl voor 2018 en 2019 (€ 10,3 mln).
 Toelichting op de Begrotingsreserves
 De begrotingsreserves zijn ervoor bedoeld inkomsten uit premies en uitgaven voor schades, die over de jaren kunnen fluctueren,te verevenen. De reserve wordt aangehouden om als buffer te dienen voor uitgaven door EZK indien bedrijven niet aan hun terugbetalingsverplichtingen kunnen voldoen inzake leningen bij financieringsinstellingenwaarop EZK een borgstelling heeft afgegeven. 
 Er zijn begrotingsreserves voor de BMKB, de regeling Garantie Ondernemingsfinanciering (GO), de Groeifaciliteit (GF) en de garanties voor nieuwe aanbieders van MKB-financiering. De GO, GF en de garanties voor alternatieve aanbieders van MKB-financieringbetreffen kostendekkende garanties, waarvan de te realiseren premieontvangsten toereikend zijn voor het afdekken van eventuele verliesdeclaraties. Ultimo begrotingsjaar wordt op basis van de gerealiseerde ontvangsten en uitgaven vastgesteld of een onttrekking of storting dient plaats te vinden. 
 
 Tabel 7 Begrotingsreserve Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 108.333
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 1.000
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 109.333
 
 
 
 
 
 Met betrekking tot het PFAS/Stikstof-luik in de BMKB is € 1 mln ontvangen van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor het compenseren van eventuele verliezen. Deze bijdrage wordt gestort in de begrotingsreserve. 
 
 Tabel 8 Begrotingsreserve Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 71.210
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 ‒ 324
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 70.886
 
 
 
 
 
 In het kader van de overdracht van de aangegane garanties Energietransitiefinancieringsfaciliteit (GO-ETFF) aan Invest-NL conform de machtigingswet op Invest-NL worden ook de door de Staat ontvangen premies op de aangegane garanties aan Invest-NL overgedragen. Deze premie-opbrengsten worden daarom onttrokken aan de begrotingsreserve GO.
 
 Tabel 9 Begrotingsreserve Groeifaciliteit (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 24.546
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 14.546
 
 
 
 
 
 Er wordt € 10 mln onttrokken aan de begrotingsreserve Groeifaciliteit. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de begrotingsreserve MKB-financiering. 
 
 Tabel 10 Begrotingsreserve Garantie MKB-financiering (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 9.696
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 10.000
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 19.696
 
 
 
 
 
 Voor de garanties MKB-financiering wordt € 10 mln aan de begrotingsreserve toegevoegd om eventuele verliezen op de uitstaande portefeuille op te vangen. Dit betreft een verschuiving van de begrotingsreserve Groeifaciliteit naar de reserve voor de garanties MKB-financiering.
 
 
 
 
 
 3.3
 Beleidsartikel 3 Toekomstfonds
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid art. 3 Toekomstfonds (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 (3)=(1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4)
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 142.952
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 242.952
 
 
 
 
 129.804
 
 
 
 
 372.756
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 4.900
 
 
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 
 
 ‒ 14.000
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overige verplichtingen
 
 
 142.952
 
 
 100.000
 
 
 242.952
 
 
 129.804
 
 
 372.756
 
 
 0
 
 
 ‒ 4.900
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 ‒ 14.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 184.452
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 284.452
 
 
 
 
 152.278
 
 
 
 
 436.730
 
 
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 76%
 
 
 
 76%
 
 
 
 77%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 999
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 999
 
 
 
 
 17.181
 
 
 
 
 18.180
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Smart Industry
 
 
 199
 
 
 
 199
 
 
 969
 
 
 1.168
 
 
 
 
 
 
 
 
 Haalbaaarheidsstudies STW
 
 
 800
 
 
 
 800
 
 
 12
 
 
 812
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thematische Technology Transfer
 
 
 
 
 
 16.200
 
 
 16.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 175.147
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 275.147
 
 
 
 
 129.265
 
 
 
 
 404.412
 
 
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 
 
 Startups / MKB financiering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Volledig revolverend
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fund to Fund
 
 
 35.733
 
 
 
 35.733
 
 
 ‒ 1.857
 
 
 33.876
 
 
 
 
 
 
 
 
 ROM's
 
 
 0
 
 
 100.000
 
 
 100.000
 
 
 28.000
 
 
 128.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Co-investment venture capital instrument / EIF
 
 
 10.154
 
 
 
 10.154
 
 
 22.308
 
 
 32.462
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Deels revolverend
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Innovatiekrediet
 
 
 55.205
 
 
 
 55.205
 
 
 260
 
 
 55.465
 
 
 
 
 
 
 
 
 Risicokapitaal Seed Capital
 
 
 46.823
 
 
 
 46.823
 
 
 14.807
 
 
 61.630
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 Vroegefasefinanciering / informal investors
 
 
 13.702
 
 
 
 13.702
 
 
 5.461
 
 
 19.163
 
 
 1.400
 
 
 
 
 
 
 
 Startups / MKB
 
 
 5.186
 
 
 
 5.186
 
 
 7.686
 
 
 12.872
 
 
 ‒ 1.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Met vermogensbehoud
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 5.500
 
 
 
 5.500
 
 
 6.444
 
 
 11.944
 
 
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 
 
 Onco research
 
 
 2.500
 
 
 
 2.500
 
 
 4.318
 
 
 6.818
 
 
 
 
 
 
 
 
 Smart Industry
 
 
 344
 
 
 
 344
 
 
 38
 
 
 382
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thematische Technology Transfer
 
 
 
 
 
 31.800
 
 
 31.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regmed
 
 
 
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 
 
 2.500
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 8.306
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.306
 
 
 
 
 5.832
 
 
 
 
 14.138
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 8.306
 
 
 
 8.306
 
 
 5.832
 
 
 14.138
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 34.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 34.600
 
 
 
 
 15.000
 
 
 
 
 49.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Fund to Fund
 
 
 8.050
 
 
 
 8.050
 
 
 
 8.050
 
 
 
 
 
 
 
 
 Co-investment venture capital instrument / EIF
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 15.000
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Innovatiekrediet
 
 
 17.000
 
 
 
 17.000
 
 
 
 17.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Seed Capital
 
 
 9.400
 
 
 
 9.400
 
 
 
 9.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 DVI II
 
 
 150
 
 
 
 150
 
 
 
 150
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen 
 
 Het verplichtingenbudget wordt met € 129,8 mln verhoogd. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn:
 
 
 •
 Conform de fondsconstructie wordt de eindejaarsmarge 2019 van € 94,3 mln toegevoegd aan de begroting 2020. Dit betreft onder meer het Innovatiekrediet (€ 14,5 mln), Seed Capital regeling (€ 14,7 mln), Vroegefasefinanciering (€ 7,2 mln), regeling Thematische Technology Transfer (€ 24 mln), Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek (€ 24 mln), Startups/MKB (€ 5,8 mln) en de bijdrage aan RVO (€ 5,6 mln).
 
 
 •
 Als gevolg van de overdracht van het Co-investeringsvehicle/EIF aan Invest-NL conform de Machtigingswet Invest-NL is € 15 mln ontvangen. Dit bedrag is toegevoegd aan de begroting 2020.
 
 
 •
 Ten behoeve van de kapitaalstortingen in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen is € 20 mln aan verplichtingenbudget uit latere jaren naar 2020 verschoven.
 
 
 
 Uitgaven
 Subsidies
 De eindejaarsmarge 2019 van € 8,1 mln bedoeld voor de eerste tender van de regeling voor Thematische Technology Transfer (TTT-regeling) wordt toegevoegd aan de begroting 2020. Daarnaast wordt eveneens € 8,1 mln beschikbaar gesteld voor de tweede tender van de TTT-regeling. 
 Leningen
 Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen
 Voor de kapitaalstortingen in de nieuw op te richten Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen Flevoland en Utrecht wordt € 28 mln beschikbaar gesteld.
 Co-investment venture capital instrument/EIF
 De eindejaarsmarge 2019 van het Co-investment venture capital instrument met het EIF (€ 15,3 mln) is toegevoegd aan de begroting van 2020. Daarnaast is € 15 mln ontvangen van Invest-NL als gevolg van de overdracht van dit instrument aan Invest-NL conform de Machtigingswet Invest-NL. Tot slot is € 8 mln beschikbaar gesteld voor kapitaalstortingen in de nieuw op te richten ROM’s Flevoland en Utrecht. 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 Voor de investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek is de eindejaarsmarge van 2019 (€ 30,5 mln) toegevoegd aan de begroting 2020. Hiervan is € 24 mln beschikbaar gesteld voor de 2e tender van de TTT-regeling (voor het subsidie- en leningdeel respectievelijk € 8,1 mln en € 15,9 mln). Het restant is beschikbaar voor de uitfinanciering van de regeling Toekomstfondskrediet Onderzoeksfaciliteiten.
 Oncode Institute
 De eindejaarsmarge 2019 van het instrument Oncode Institute (€ 4,3 mln) is toegevoegd aan de begroting 2020 voor de uitfinanciering van de openstaande verplichtingen.
 Regeling Thematische Technology Transfer (TTT-regeling)
 Voor het leningsdeel van de TTT-regeling is de eindejaarsmarge 2019 van € 15,9 mln – bestemd voor de eerste tender – toegevoegd aan de begroting 2020. Daarnaast wordt eveneens € 15,9 mln beschikbaar gesteld voor de tweede tender van de TTT-regeling. 
 REGMED
 Voor een publiek privaat ondernemerschapsfonds voor regeneratieve geneeskunde REGMED XB wordt verspreid over enkele jaren in totaal € 15 mln beschikbaar gesteld. 
 Seed Capital regeling
 Voor de Seed Capital regeling is € 36,3 mln eindejaarsmarge 2019 aan de begroting 2020 toegevoegd. Hiervan is € 20 mln beschikbaar gesteld voor de kapitaalstortingen in de nieuw op te richten ROM’s Flevoland en Utrecht en € 1,5 mln voor de subsidierelatie met beide ROM’s die op beleidsartikel 2 wordt verantwoord.
 Vroegefasefinanciering
 Voor vroegefasefinanciering is € 5,5 mln eindejaarsmarge 2019 conform de fondsconstructie aan de begroting 2020 toegevoegd.
 Startups/mkb
 De eindejaarsmarge 2019 van € 6,3 mln is toegevoegd aan de middelen voor Startups/mkb t.b.v. de uitvoering van het MKB-actieplan. Daarnaast is € 1,4 mln budget van 2021 naar 2020 verschoven ten behoeve van de MKB-deals.
 Bijdrage aan agentschappen
 Bijdrage RVO
 De eindejaarsmarge 2019 op de bijdrage RVO van € 5,7 mln is aan de begroting van 2020 toegevoegd. Daarnaast is voor 0,1 mln beschikbaar gesteld voor de uitvoeringskosten van onder meer de regeling Toekomstfondskrediet Onderzoeksfaciliteiten.
 Ontvangsten
 Ontvangst Co-investment venture capital instrument/EIF
 Als gevolg van de overdracht van het Co-investeringsvehicle/EIF aan Invest-NL conform de Machtigingswet Invest-NL is € 15 mln van Invest-NL ontvangen.
 Toelichting ijklijn gasbaten
 Het Toekomstfonds wordt mede gevoed met eventuele meevallers uit de aardgasbaten. Er is sprake van meevallers wanneer de gerealiseerde aardgasbaten in een bepaald jaar hoger zijn dan de aardgasbaten zoals die voor dat betreffende jaar geraamd zijn in de Miljoenennota 2015. Deze raming wordt herijkt als er beleidsmatige aanpassingen van de gasproductie plaatsvinden (Kamerstuk 34 000 XIII, nr. 5).
 De relevante ijklijn die van invloed is voor de bepaling van de voeding van het Toekomstfonds is vastgelegd en toegelicht in de EZK-begroting 2020 (p. 85-87 ).
 Ht kabinet heeft in februari besloten tot de versnelde afbouw van de gaswinning. Dit volume-effect wordt in de 1e suppletoire begroting verwerkt. De ijklijn is hierop aangepast.
 Naar aanleiding van de bovengenoemde wijziging bij Voorjaarsnota 2020 is er sprake van meevallers voor het Toekomstfonds wanneer de gerealiseerde gasbaten in een bepaald jaar hoger zijn dan de gasbaten zoals in onderstaande tabel is opgenomen (stand actuele ijklijn aardgasbaten Voorjaarsnota 2020).
 
 Tabel 12 Actuele ijklijn aardgasbaten (bedragen x € 1 mln)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 20231Conform de beleidsmatige mutaties had in 2023 € 410 mln en in 2024 € 310 mln afgeboekt moeten worden. Om de ijklijn op nul te laten sluiten zijn deze bedragen aangepast.
 
 
 2024
 
 
 
 
 
 
 Ijklijn aardgasbasten Miljoenennota 2020
 
 
 5.540
 
 
 4.150
 
 
 580
 
 
 920
 
 
 20
 
 
 300
 
 
 
 
 Bijstelling n.a.v. beleidsmatige aanpassingen (volume-effect) bij Voorjaarsnota 2020
 
 
 
 ‒ 20
 
 
 ‒ 140
 
 
 ‒ 320
 
 
 ‒ 20
 
 
 ‒ 300
 
 
 
 
 Actuele ijklijn aardgasbaten Voorjaarsnota 2020
 
 
 5.540
 
 
 4.130
 
 
 440
 
 
 600
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Deze actuele ijklijn wijkt af van de raming van de aardgasbaten op beleidsartikel 5 omdat voor het Toekomstfonds alleen de beleidsmatige aanpassingen van de gasproductie van toepassing zijn. Bij het vaststellen van de gasbatenraming op beleidsartikel 5 spelen onder andere de beursprijs van TTF-gas, de euro/dollar koers en de olieprijs een rol. Deze blijven bij de berekening van de ijklijn voor het Toekomstfonds buiten beschouwing.
 
 
 
 
 
 3.4
 Beleidsartikel 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid art. 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 (3)=(1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4)
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 10.697.624
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 10.797.624
 
 
 
 
 53.897
 
 
 
 
 10.851.521
 
 
 
 
 275.695
 
 
 
 
 294.630
 
 
 
 
 266.865
 
 
 
 
 214.889
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 71.300
 
 
 
 71.300
 
 
 4.500
 
 
 75.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overige verplichtingen
 
 
 10.626.324
 
 
 100.000
 
 
 10.726.324
 
 
 49.397
 
 
 10.775.721
 
 
 275.695
 
 
 294.630
 
 
 266.865
 
 
 214.889
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.671.790
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 3.771.790
 
 
 
 
 ‒ 17.000
 
 
 
 
 3.754.790
 
 
 
 
 ‒ 625.127
 
 
 
 
 48.944
 
 
 
 
 7.399
 
 
 
 
 ‒ 7.820
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 80,0%
 
 
 
 78,0%
 
 
 
 80,0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 3.410.444
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 3.510.444
 
 
 
 
 ‒ 39.128
 
 
 
 
 3.471.316
 
 
 
 
 ‒ 636.365
 
 
 
 
 ‒ 18.754
 
 
 
 
 ‒ 7.049
 
 
 
 
 ‒ 20.198
 
 
 
 
 
 Tenderregeling Energie-innovatie (TSE)
 
 
 35.244
 
 
 
 35.244
 
 
 12.260
 
 
 47.504
 
 
 10.770
 
 
 8.223
 
 
 5.209
 
 
 2.472
 
 
 
 
 SDE+ projecten (hernieuwbare energie)
 
 
 48.040
 
 
 
 48.040
 
 
 
 48.040
 
 
 31.900
 
 
 39.100
 
 
 45.000
 
 
 43.960
 
 
 
 
 Energie-efficientie
 
 
 2.368
 
 
 
 2.368
 
 
 681
 
 
 3.049
 
 
 
 
 
 
 
 
 Green Deals
 
 
 500
 
 
 
 500
 
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 Demonstratie regeling Klimaat en Energie Innovatie (DEI+)
 
 
 66.806
 
 
 
 66.806
 
 
 ‒ 2.600
 
 
 64.206
 
 
 12.356
 
 
 6.318
 
 
 2.111
 
 
 ‒ 2.097
 
 
 
 
 Subsidie regeling Duurzame Scheepsbouw (SDS)
 
 
 4.900
 
 
 
 4.900
 
 
 ‒ 400
 
 
 4.500
 
 
 ‒ 400
 
 
 ‒ 400
 
 
 
 
 
 
 Projecten Klimaat en Energieakkoord
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 1.402
 
 
 1.402
 
 
 4.491
 
 
 4.491
 
 
 4.616
 
 
 4.870
 
 
 
 
 MEP
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 293
 
 
 293
 
 
 
 
 
 
 
 
 SDE
 
 
 699.167
 
 
 
 699.167
 
 
 ‒ 4.300
 
 
 694.867
 
 
 
 
 
 
 
 
 SDE +
 
 
 2.322.649
 
 
 
 2.322.649
 
 
 ‒ 24.732
 
 
 2.297.917
 
 
 ‒ 744.447
 
 
 ‒ 129.728
 
 
 ‒ 89.780
 
 
 ‒ 104.960
 
 
 
 
 Aardwarmte
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 15.000
 
 
 15.000
 
 
 15.000
 
 
 17.500
 
 
 17.500
 
 
 25.000
 
 
 
 
 ISDE-regeling
 
 
 100.000
 
 
 100.000
 
 
 200.000
 
 
 ‒ 60.000
 
 
 140.000
 
 
 30.000
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 
 Compensatie Energie-intensieve bedrijven (ETS)
 
 
 105.595
 
 
 
 105.595
 
 
 5.030
 
 
 110.625
 
 
 
 
 
 
 
 
 Carbon Capture and Storage (CCS)
 
 
 4.080
 
 
 
 4.080
 
 
 3.900
 
 
 7.980
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidieregeling Energiebesparing en duurzame energie sportaccommodaties (EDS)
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 65
 
 
 65
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoge Flux Reactor
 
 
 7.651
 
 
 
 7.651
 
 
 
 7.651
 
 
 
 
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 4.944
 
 
 
 4.944
 
 
 5.000
 
 
 9.944
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige Subsidies
 
 
 6.000
 
 
 
 6.000
 
 
 ‒ 127
 
 
 5.873
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatregelen voor CO2-reductie
 
 
 2.500
 
 
 
 2.500
 
 
 9.400
 
 
 11.900
 
 
 
 
 
 
 
 
 Postcoderoos
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 2.965
 
 
 5.742
 
 
 8.295
 
 
 10.557
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 53.400
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 EBN
 
 
 4.000
 
 
 
 4.000
 
 
 
 4.000
 
 
 
 53.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Verliesdeclaratie aardwarmte
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 4.500
 
 
 4.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 11.499
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11.499
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 11.603
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 950
 
 
 
 
 1.100
 
 
 
 
 
 Onderzoek mijnbouwbodembeweging
 
 
 1.916
 
 
 
 1.916
 
 
 975
 
 
 2.891
 
 
 ‒ 450
 
 
 ‒ 450
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 SodM onderzioek
 
 
 1.925
 
 
 
 1.925
 
 
 
 1.925
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringsagenda klimaat
 
 
 823
 
 
 
 823
 
 
 ‒ 246
 
 
 577
 
 
 ‒ 200
 
 
 ‒ 200
 
 
 ‒ 200
 
 
 ‒ 200
 
 
 
 
 Klimaat mondiaal
 
 
 369
 
 
 
 369
 
 
 
 369
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderzoek & opdrachten
 
 
 6.466
 
 
 
 6.466
 
 
 ‒ 625
 
 
 5.841
 
 
 1.050
 
 
 1.050
 
 
 1.050
 
 
 1.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 62.421
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 62.421
 
 
 
 
 19.583
 
 
 
 
 82.004
 
 
 
 
 10.990
 
 
 
 
 14.050
 
 
 
 
 13.650
 
 
 
 
 11.280
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan RVO.nl
 
 
 50.498
 
 
 
 50.498
 
 
 19.451
 
 
 69.949
 
 
 6.170
 
 
 8.000
 
 
 7.600
 
 
 7.600
 
 
 
 
 Bijdrage aan Agentschap Telecom
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 4.820
 
 
 6.050
 
 
 6.050
 
 
 3.680
 
 
 
 
 Bijdrage aan KNMI
 
 
 1.143
 
 
 
 1.143
 
 
 643
 
 
 1.786
 
 
 183
 
 
 183
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan NEa
 
 
 7.194
 
 
 
 7.194
 
 
 475
 
 
 7.669
 
 
 ‒ 183
 
 
 ‒ 183
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan NVWA
 
 
 841
 
 
 
 841
 
 
 ‒ 53
 
 
 788
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan RIVM
 
 
 1.513
 
 
 
 1.513
 
 
 ‒ 1.513
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan RWS
 
 
 1.232
 
 
 
 1.232
 
 
 180
 
 
 1.412
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 141.955
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 141.955
 
 
 
 
 1.353
 
 
 
 
 143.308
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 ‒ 150
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Doorsluis COVA-heffing
 
 
 111.000
 
 
 
 111.000
 
 
 
 111.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 TNO kerndepartement
 
 
 29.166
 
 
 
 29.166
 
 
 1.853
 
 
 31.019
 
 
 
 
 
 
 
 
 TNO-SodM
 
 
 1.789
 
 
 
 1.789
 
 
 ‒ 500
 
 
 1.289
 
 
 ‒ 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 ‒ 150
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 23.602
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 23.602
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 23.602
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Uitkoopregeling
 
 
 23.602
 
 
 
 23.602
 
 
 
 23.602
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 13.169
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 13.169
 
 
 
 
 588
 
 
 
 
 13.757
 
 
 
 
 ‒ 2
 
 
 
 
 ‒ 2
 
 
 
 
 ‒ 2
 
 
 
 
 ‒ 2
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ECN
 
 
 11.675
 
 
 
 11.675
 
 
 346
 
 
 12.021
 
 
 ‒ 2
 
 
 ‒ 2
 
 
 ‒ 2
 
 
 ‒ 2
 
 
 
 
 Internationale contributies
 
 
 1.494
 
 
 
 1.494
 
 
 242
 
 
 1.736
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stortingen in reserves
 
 
 
 
 4.700
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.700
 
 
 
 
 ‒ 4.000
 
 
 
 
 700
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Storting in begrotingsreserve duurzame energie
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting in begrotingsreserve aardwarmte
 
 
 4.700
 
 
 
 4.700
 
 
 ‒ 4.000
 
 
 700
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 3.387.161
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 3.487.161
 
 
 
 
 139.375
 
 
 
 
 3.626.536
 
 
 
 
 235.760
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 
 Ontvangsten COVA
 
 
 111.000
 
 
 
 111.000
 
 
 
 111.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opbrengst heffing ODE (SDE+)
 
 
 2.411.000
 
 
 
 2.411.000
 
 
 
 2.411.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking begrotingsreserve duurzame energie
 
 
 73.000
 
 
 100.000
 
 
 173.000
 
 
 63.020
 
 
 236.020
 
 
 235.680
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten zoutwinning
 
 
 2.511
 
 
 
 2.511
 
 
 
 2.511
 
 
 
 
 
 
 
 
 ETS-ontvangsten
 
 
 450.000
 
 
 
 450.000
 
 
 
 450.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 15.200
 
 
 
 15.200
 
 
 10.195
 
 
 25.395
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 
 
 Onttrekking begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie
 
 
 324.450
 
 
 
 324.450
 
 
 66.160
 
 
 390.610
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen 
 
 Het verplichtingenbudget wordt per saldo met € 53,9 mln opgehoogd. Dit heeft een groot aantal oorzaken. De belangrijkste ophogingen op het verplichtingenbudget 2020 zijn: 
 
 
 •
 € 22,4 mln is van 2021 naar 2020 geschoven om het tekort op de openstelling van de Tenderregeling Energie-Innovatie (TSE) te dekken.
 
 
 •
 € 11,9 mln aan niet-gebruikte Urgenda-middelen 2019 zijn niet in de reserve Maatregelen CO2-reductie gestort, maar is via de eindejaarsmarge toegevoegd aan het budget 2020 (zie toelichting onder Uitgaven). 
 
 
 •
 € 5 mln aan niet-gebruikte middelen voor de ETS-compensatieregeling 2019 is via de eindejaarsmarge toegevoegd aan het budget 2020.
 
 
 •
 € 6,1 mln in 2019 te veel aan RVO.nl uitbetaalde uitvoeringskosten wordt door RVO.nl in 2020 teruggestort en ingezet ter dekking van het tekort op de RVO-uitvoeringskosten in 2020.
 
 
 •
 € 35 mln wordt vanuit artikel 2 van de EZK-begroting overgeheveld ter dekking van de TSE-openstelling voor de industrie en voor de DEI+-tenders waterstof en CO2-reductie industrie .
 
 
 •
 € 29,7 mln wordt door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) overgeheveld naar de EZK-begroting ter dekking van de DEI+-tender Aardgasvrije wijken en de onderdelen Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI) en Meerjarige Missiegedreven Innovatieprogramma’s (MMIP) binnen de Tenderregeling Energie-Innovatie (TSE).
 
 
 •
 € 5 mln is toegevoegd aan het budget voor Caribisch Nederland om noodmaatregelen te kunnen treffen om de energievoorziening op Bonaire te waarborgen en voor deelname aan de tankoverslag op Bonaire (zie toelichting onder Uitgaven).
 
 
 •
 € 5 mln aan Klimaatenveloppemiddelen is vanuit de Aanvullende Post bij het Ministerie van Financiën toegevoegd aan het budget voor projecten Klimaat- en Energieakkoord (zie toelichting onder Uitgaven).
 
 
 Tegenover deze ophogingen staan verlagingen van het verplichtingenbudget door:
 
 
 •
 € 60 mln verschuiving van de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE-regeling) van 2020 naar 2021 en 2022 (zie toelichting onder Uitgaven).
 
 
 •
 € 5,8 mln overheveling naar het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) (in totaal € 241 mln over de periode 2020-2029) als bijdrage van EZK aan de kosten scheepvaartveiligheid als gevolg van de aanleg van windparken op zee.
 
 
 
 Uitgaven
 Subsidies
 Tenderregeling energie-innovatie 
 Het budget 2020 voor de TSE wordt met € 12,3 mln opgehoogd door overheveling vanuit de begroting van BZK ten behoeve van de onderdelen Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI) en Meerjarige Missiegedreven Innovatieprogramma’s (MMIP): zie ook bij de verplichtingen. Ook de mutaties in de jaren 2021 e.v. zijn een gevolg van deze overheveling. 
 SDE+-projecten (Hernieuwbare Energie Regeling)
 Het budget van de Hernieuwbare Energie Regeling (HER) wordt vanaf 2021 opgehoogd ter financiering van de voortzetting van de regeling tot en met 2023. 
 Demonstratieregeling Energie-Innovatie (DEI+) 
 Het budget van de DEI+ wordt vanaf 2021 opgehoogd ter financiering van de tenders waarvoor vanuit artikel 2 van de EZK-begroting en vanuit de BZK-begroting budgetten zijn overgeheveld naar de EZK-begroting. Tegelijkertijd vindt vanaf 2020 een structurele overboeking van € 2,4 mln naar het RVO-uitvoeringsbudget plaats ter financiering van de uitvoeringskosten van de DEI+: dit bedrag loopt op naar € 4,2 mln vanaf 2022.
 Projecten Klimaat- en Energieakkoord
 De Klimaatenveloppemiddelen die nog vanaf 2020 op de Aanvullende Post bij Financiën stonden voor de ondersteuning van het Klimaatakkoord (€ 5 mln per jaar) zijn meerjarig aan de EZK-begroting toegevoegd. Tegelijkertijd zijn hieruit meerjarig budgetten overgeheveld naar het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) voor werkzaamheden die de uitvoering van het Klimaatakkoord ondersteunen. In 2020 is daarnaast € 1,9 mln overgeheveld naar artikel 40 van de EZK-begroting ter financiering van de communicatie over het Klimaatakkoord en is € 1,1 mln overgeheveld naar de Raad van State ter financiering van de werkzaamheden rond de Klimaatwet (zie ook bij verplichtingen). 
 SDE+ 
 Ten behoeve van de hogere kosten die met de uitvoering van de SDE+ gepaard gaan door de toename in het aantal verstrekte subsidies is vanaf 2020 structureel € 3,3 mln budget overgeheveld naar het RVO-uitvoeringsbudget. Daarnaast wordt in 2020 € 15 mln overgeheveld naar het budget voor Aardwarmte (zie aldaar) ter financiering van het SCAN-programma van EBN: over de jaren 2020-2024 wordt in totaal € 90 mln hiervoor overgeheveld. Ook wordt in 2020 € 5,8 mln overgeheveld naar de I&W-begroting als bijdrage van EZK aan de extra kosten voor scheepvaartveiligheid als gevolg van de aanleg van windparken op zee: in totaal bedraagt de EZK-bijdrage hiervoor € 241 mln over de periode 2020-2029. In 2021 wordt € 680 mln overgeheveld naar de algemene middelen als bijdrage van EZK aan de financiering van de rijksbrede problematiek. Vanaf 2021 wordt tevens budget overgeheveld naar de HER ter financiering van de voortzetting van deze regeling tot en met 2023. Tenslotte wordt in 2022 € 53,4 mln overgeheveld naar het budget voor leningen (zie aldaar) ter financiering van de lening aan EBN die het EBN mogelijk maakt deel te nemen aan het Porthos-project in de Rotterdamse haven. 
 Aardwarmte
 In de jaren 2020 tot en met 2024 wordt in totaal € 90 mln beschikbaar gesteld voor de voortzetting van het SCAN-programma van EBN, dat tot doel heeft te onderzoeken waar de ondergrond in Nederland mogelijk geschikt is voor de winning van aardwarmte.
 ISDE-regeling
 Op basis van het door Mulder c.s. ingediende amendement op de begroting 2020 (Kamerstuk 35 300-XIII, nr. 16) heeft een onttrekking aan de reserve Duurzame Energie plaats gevonden van in totaal € 100 mln ten behoeve van een ophoging van het budget van de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE). Doel van de ophoging is het stimuleren van de opwek van duurzame energie door het MKB. Omdat ook volgens de indieners van het amendement in 2020 slechts € 40 mln van de beschikbare € 100 mln benodigd is, wordt een verplichtingen- en kasschuif doorgevoerd van € 30 mln naar 2021 en 30 mln naar 2022.
 Subsidieregeling indirecte emissiekosten ETS
 Het in 2019 niet-gebruikte budget (€ 5 mln) is toegevoegd aan het budget 2020. 
 Caribisch Nederland
 Er is in totaal € 5 mln toegevoegd aan het budget voor Caribisch Nederland. € 3,4 mln is bestemd voor noodmaatregelen om de energievoorziening op gang te houden als de olieleverantie vanuit de olieterminal Bopec onverhoopt stopt. € 1,6 mln is bedoeld als beleidsmaatregel voor deelname van EZK aan de tankoverslag op Bonaire.
 
 
 Maatregelen CO2-reductie
 
 De in 2019 niet-benutte Urgenda-middelen (€ 11,9 mln) zijn via de eindejaarsmarge toegevoegd aan het budget voor 2020. Hier tegenover staat dat € 2,5 mln naar I&W is overgeheveld als bijdrage aan de ondersteuning van het naleven van de informatieplicht energiebesparing uit de Wet milieubeheer.
 
 Postcoderoosregeling
 Na overleg met de sector is het kabinet tot de conclusie gekomen dat energiecoöperaties en VVE’s in de toekomst beter gestimuleerd kunnen worden met een subsidie dan met een verlaagd energiebelastingtarief. Daardoor kan tevens de complexiteit worden verminderd, is de stimulering van postcoderoosprojecten van energiecoöperaties en VVE’s niet meer afhankelijk van veranderingen in de energiebelasting en kan de hoogte van de stimulering toegespitst worden op wat nodig is. Hiervoor wordt vanaf 2021 in totaal via een kadercorrectie € 285 mln toegevoegd aan de EZK-begroting. 
 Leningen
 EBN
 Vanuit het SDE+-budget is (zie aldaar) is in 2022 € 53,4 mln overgeheveld naar het budget voor leningen ter financiering van de in 2020 te verstrekken lening aan EBN die het EBN mogelijk maakt deel te nemen aan het Porthos-project in de Rotterdamse haven.
 Bijdrage aan agentschappen
 Bijdrage aan RVO.nl 
 Om het tekort in 2020 op de uitvoeringskosten van RVO te dekken is in totaal € 19,5 mln budget toegevoegd aan het budget hiervoor. Naast het tekort op de uitvoering van de lopende regelingen gaat het dan om uitvoeringskosten die gemoeid zijn met de besteding van de Klimaatenveloppemiddelen (ook van de middelen die overgekomen zijn van respectievelijk het Ministerie van BZK en artikel 2 van de EZK-begroting). 
 Agentschap Telecom
 De afbouw van de salderingsregeling brengt uitvoeringskosten met zich mee voor het Agentschap Telecom (AT). Hiervoor wordt in totaal € 21 mln gereserveerd in de jaren 2020 tot en met 2024.
 Ontvangsten
 Onttrekking begrotingsreserve duurzame energie
 Het Ministerie van EZK levert een bijdrage aan de financiering van de additionele Urgenda-maatregelen van in totaal € 298,7 mln, waarvan € 63 mln in 2020 en € 235,7 mln in 2021. De bijdrage wordt onttrokken aan de begrotingsreserve Duurzame Energie. Omdat de onttrekking is toegevoegd aan de uitgaven en direct is overgeheveld naar de algemene middelen, is deze mutatie niet zichtbaar aan de uitgavenkant van de EZK-begroting. 
 Diverse ontvangsten 
 De verhoging van de ontvangstentaakstelling voor «diverse ontvangsten» (€ 10,2 mln) hangt samen met een verhoging van de verwachte onttrekking aan de reserve aardwarmte (€ 4,5 mln), een terugontvangst van RVO.nl van te veel betaalde uitvoeringskosten 2019 (€ 6,1 mln), een terugontvangst van de NEa van te veel betaalde uitvoeringskosten 2019 (€ 1 mln) en een terugbetaling van in het verleden verstrekte lening (€ 4 mln). Hiertegenover staan lagere ontvangsten van provisies op basis van de garantieregeling aardwarmte (€ 4 mln) en lagere ontvangsten van aan initiatiefnemers van energieprojecten doorberekende planschade-uitkeringen (€ 1,5 mln).
 
 
 Onttrekking begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie
 
 De in 2019 door de Ministeries van BZK en LNV en EZK niet-benutte Urgenda-middelen zijn in 2019 niet aan de reserve maatregelen CO2-reductie onttrokken. Dit wordt nu alsnog gedaan: de middelen worden 1-op-1 overgeheveld naar artikel 2 (€ 26,1 mln), de LNV-begroting (€ 12,5 mln) en de BZK-begroting (€ 27,6 mln) en zijn daarom niet zichtbaar aan de uitgavenkant van artikel 4.
 
 Toelichting op de Begrotigingsreserves
 
 Tabel 14 Begrotingsreserve Duurzame energie (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 3.155.088
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 950.000
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 ‒ 236.020
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 3.869.068
 
 
 
 
 
 
 De begrotingsreserve voor duurzame energie is bestemd voor onbesteed gebleven middelen als gevolg van vertraging bij of het niet doorgaan van projecten waaraan subsidie is toegekend op basis van de MEP, de SDE, de SDE+, de HER of de ISDE. Via de reserve blijven deze middelen ook in de toekomst beschikbaar voor het stimuleren van hernieuwbare energieproductie of CO2 reductie. In 2020 zal naar verwachting zo’n € 950 mln onbenutte (kas)middelen in de begrotingsreserve gestort worden. De verwachte onttrekking van € 236 mln betreft:
 
 
 •
 de tranche 2020 (€ 73 mln) van de tijdelijke onttrekking aan de begrotingsreserve die bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2015 aan de orde is geweest (zie hiervoor onder meer het antwoord op vraag 5 en 6 in Kamerstuk 34 210 XIII, nr. 4, blz. 5–7).
 
 
 •
 de € 100 mln die op basis van het amendement Mulder c.s. aan de reserve wordt onttrokken ter financiering van de ophoging van de ISDE-regeling (zie aldaar) ten behoeve van het stimuleren van de opwek van duurzame energie door het MKB.
 
 
 •
 € 63 mln die onttrokken wordt als bijdrage van het Ministerie van EZK aan de financiering van additionele Urgenda-maatregelen.
 
 
 
 
 Tabel 15 Begrotingsreserve Aardwarmte (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 21.974
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 700
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 ‒ 4.580
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 18.094
 
 
 
 
 
 De begrotingsreserve voor de garantieregeling Aardwarmte is bedoeld om het budget voor het mogelijk uitbetalen van verliesdeclaraties meerjarig in te kunnen zetten en een eventuele mismatch in de tijd tussen inkomsten (premies) en uitgaven (verliesdeclaraties) op te vangen. Om gebruik te kunnen maken van de garantieregeling Aardwarmte betalen marktpartijen een kostendekkende premie aan de uitvoerder van de regeling (RVO.nl) die wordt gestort in de begrotingsreserve. De uit te betalen verliesdeclaraties worden onttrokken aan de reserve.
 
 Tabel 16 Begrotingsreserve ECN verstrekte leningen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 6.600
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking
 
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 6.600
 
 
 
 
 
 De middelen in de begrotingsreserve risicopremie ECN/NRG zullen worden aangesproken als ECN – al dan niet tijdelijk – (gedeeltelijk) niet kan voldoen aan de terugbetalingsverplichtingen volgens de afgesloten leningsovereenkomst.
 
 Tabel 17 Begrotingsreserve Maatregelen voor CO2-reductie (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand 1/1/2020
 
 
 395.210
 
 
 
 
 
 
 + Geraamde storting
 
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking EZK
 
 
 ‒ 49.600
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking LNV
 
 
 ‒ 76.300
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking BZK
 
 
 ‒ 175.600
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking IenW
 
 
 ‒ 63.800
 
 
 
 
 – Geraamde onttrekking Financiën
 
 
 ‒ 14.700
 
 
 
 
 Stand (raming) per 31/12/2020
 
 
 15.210
 
 
 
 
 
 Het kabinet heeft additionele maatregelen genomen om aanvullende CO2-reductie te realiseren. Omdat de aard en timing van de aanvullende maatregelen in het najaar van 2018 nog onzeker was, heeft het kabinet besloten deze eventuele maatregelen via een tijdelijke begrotingsreserve mogelijk te maken. De reserve loopt tot en met 2020. De reserve is in 2018 eenmalig gevuld met € 500 mln. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat coördineert de set aan maatregelen om CO2 te reduceren. Andere departementen zoals LNV, IenW en BZK kunnen ook een beroep doen op deze middelen voor CO2-reducerende maatregelen. 
 
 
 
 
 
 3.5
 Beleidsartikel 5 Een veilig Groningen met perspectief
 
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 18 Budgettaire gevolgen van beleid art. 5 Een veilig Groningen met perspectief (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 (3)=(1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4)
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 264.381
 
 
 
 
 ‒ 98.304
 
 
 
 
 166.077
 
 
 
 
 196.178
 
 
 
 
 362.255
 
 
 
 
 1.700
 
 
 
 
 1.700
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overige verplichtingen
 
 
 264.381
 
 
 ‒ 98.304
 
 
 166.077
 
 
 196.178
 
 
 362.255
 
 
 1.700
 
 
 1.700
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 264.781
 
 
 
 
 ‒ 98.704
 
 
 
 
 166.077
 
 
 
 
 196.178
 
 
 
 
 362.255
 
 
 
 
 1.700
 
 
 
 
 1.700
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht
 
 
 99,0%
 
 
 
 87,0%
 
 
 
 89,0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 106.487
 
 
 
 
 ‒ 85.410
 
 
 
 
 21.077
 
 
 
 
 23.068
 
 
 
 
 44.145
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Verduurzamingsopgave uit aardgasbaten
 
 
 20.976
 
 
 
 20.976
 
 
 14.334
 
 
 35.310
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verduurzamingsopgave overig (plafond relevante uitgaven)
 
 
 10.511
 
 
 ‒ 10.410
 
 
 101
 
 
 
 101
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan Nationaal Programma Groningen
 
 
 75.000
 
 
 ‒ 75.000
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Instrumentarium woningmarkt
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 8.734
 
 
 8.734
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 110.000
 
 
 
 
 160.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Schadevergoedingen
 
 
 50.000
 
 
 
 50.000
 
 
 110.000
 
 
 160.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 13.294
 
 
 
 
 ‒ 13.294
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12.810
 
 
 
 
 12.810
 
 
 
 
 1.700
 
 
 
 
 1.700
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Onderzoek en compensatie gemeenten en provincie
 
 
 7.214
 
 
 ‒ 7.214
 
 
 0
 
 
 1.440
 
 
 1.440
 
 
 
 
 
 
 
 
 Werkbudget
 
 
 6.080
 
 
 ‒ 6.080
 
 
 0
 
 
 3.370
 
 
 3.370
 
 
 1.700
 
 
 1.700
 
 
 
 
 
 
 BTW-compensatie NAM
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 8.000
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 95.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 95.000
 
 
 
 
 47.000
 
 
 
 
 142.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan RVO.nl
 
 
 95.000
 
 
 
 95.000
 
 
 45.000
 
 
 140.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan TCMG
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.300
 
 
 
 
 3.300
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 ACVG
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 3.300
 
 
 3.300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.270.000
 
 
 
 
 ‒ 75.000
 
 
 
 
 1.195.000
 
 
 
 
 ‒ 157.939
 
 
 
 
 1.037.061
 
 
 
 
 ‒ 300.000
 
 
 
 
 ‒ 360.000
 
 
 
 
 ‒ 440.000
 
 
 
 
 ‒ 340.000
 
 
 
 
 
 Schadevergoedingen
 
 
 50.000
 
 
 
 50.000
 
 
 237.061
 
 
 287.061
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten schade
 
 
 95.000
 
 
 
 95.000
 
 
 45.000
 
 
 140.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aardgasbaten
 
 
 1.050.000
 
 
 
 1.050.000
 
 
 ‒ 440.000
 
 
 610.000
 
 
 ‒ 300.000
 
 
 ‒ 360.000
 
 
 ‒ 440.000
 
 
 ‒ 340.000
 
 
 
 
 Bijdrage aan Nationaal Programma Groningen
 
 
 75.000
 
 
 ‒ 75.000
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen 
 Voor een toelichting op de verplichtingen wordt verwezen naar de toelichting op de uitgaven.
 Uitgaven
 Subsidies
 De niet benutte middelen in 2019 voor verduurzamingsopgave uit aardgasbaten (€ 14,3 mln) en instrumentarium woningmarkt (€ 8,7 mln) zijn aan het budget van 2020 toegevoegd. Voor het dossier Groningen boekt het Ministerie van EZK de overgebleven budgetten uit 2019 vervolgens over aan het Ministerie van BZK voor de budgetten die bij Nota van Wijziging op de begroting van 2020 naar BZK zijn overgekomen.
 Inkomensoverdrachten
 De raming van de schadebetalingen is naar aanleiding van nieuwe prognoses van TCMG met € 110 mln verhoogd.
 Opdrachten
 Overeenkomstig de met de NAM gemaakte afspraken declareert EZK bij de NAM de door RVO.nl uitgegeven uitvoeringskosten voor de schadeafwikkeling. Het BTW nadeel voor NAM wat ontstaat omdat NAM geen rechtstreeks opdrachtgever meer is van de operatie wordt in mindering gebracht op de declaratie aan NAM. Op de Aanvullende Post is € 8,0 mln beschikbaar voor 2019 voor de BTW compensatie.
 Bijdrage aan agentschappen
 De toename van de uitvoeringskosten van RVO.nl wordt veroorzaakt door de stijging van het aantal schadeafhandelingen die door TCMG/IMG verwacht wordt.
 Ontvangsten
 Schadevergoedingen
 EZK ontvangt in 2020 vergoedingen van NAM die betrekking hebben op schade-uitkeringen en uitvoeringskosten RVO inzake Groningen die EZK in het vierde kwartaal van 2019 en kwartaal 1 t/m 3 van 2020 heeft voorgefinancierd. 
 Uitvoeringskosten schade
 Op basis van de offerte van RVO voor 2020 wordt de raming van de uitvoeringskosten voor schadebetalingen Groningen met € 45 mln naar boven bijgesteld. Deze toename wordt veroorzaakt door de stijging van de schadeafhandelingen die door TCMG/IMG verwacht wordt.
 Aardgasbaten
 De MR heeft op 21 februari besloten tot de versnelde afbouw van de gaswinning in Groningen. Dit volume-effect wordt nu conform de begrotingsregels in de aardgasbaten verwerkt. Daarnaast wordt de raming van de aardgasbaten naar beneden bijgesteld als gevolg van de neerwaarts bijgestelde raming van de gasprijs in de komende jaren. 
 
 
 
 
 
 
 4
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 4.1
 Artikel 40 Apparaat Kerndepartement
 
 
 Tabel 19 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 (3)=(1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4)
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 294.229
 
 
 
 
 ‒ 12.444
 
 
 
 
 281.785
 
 
 
 
 13.053
 
 
 
 
 294.838
 
 
 
 
 8.949
 
 
 
 
 8.653
 
 
 
 
 6.824
 
 
 
 
 3.533
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 294.229
 
 
 
 
 ‒ 12.444
 
 
 
 
 281.785
 
 
 
 
 13.053
 
 
 
 
 294.838
 
 
 
 
 8.949
 
 
 
 
 8.653
 
 
 
 
 6.824
 
 
 
 
 3.533
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 201.977
 
 
 ‒ 9.898
 
 
 192.079
 
 
 9.113
 
 
 201.192
 
 
 8.774
 
 
 8.707
 
 
 6.864
 
 
 3.823
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 160.852
 
 
 
 
 ‒ 8.908
 
 
 
 
 151.944
 
 
 
 
 19.559
 
 
 
 
 171.503
 
 
 
 
 9.414
 
 
 
 
 9.347
 
 
 
 
 7.504
 
 
 
 
 4.425
 
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 
 14.320
 
 
 
 
 ‒ 990
 
 
 
 
 13.330
 
 
 
 
 
 13.330
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele uitgaven
 
 
 
 
 26.805
 
 
 
 
 
 26.805
 
 
 
 
 ‒ 10.446
 
 
 
 
 16.359
 
 
 
 
 ‒ 640
 
 
 
 
 ‒ 640
 
 
 
 
 ‒ 640
 
 
 
 
 ‒ 602
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 92.252
 
 
 ‒ 2.546
 
 
 89.706
 
 
 3.940
 
 
 93.646
 
 
 175
 
 
 ‒ 54
 
 
 ‒ 40
 
 
 ‒ 290
 
 
 
 
 
 waarvan ICT
 
 1
 Het totaal van de ICT-uitgaven van het kerndepartement en buitendiensten bestaat uit de ICT-uitgaven geraamd onder de post materiële uitgaven en de bijdrage aan DICTU.
 
 
 
 
 
 20.208
 
 
 
 
 
 20.208
 
 
 
 
 
 20.208
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 
 13.810
 
 
 
 
 
 13.810
 
 
 
 
 
 13.810
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan DICTU
 
 
 
 
 25.671
 
 
 
 
 
 25.671
 
 
 
 
 1.266
 
 
 
 
 26.937
 
 
 
 
 300
 
 
 
 
 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële uitgaven
 
 
 
 
 32.563
 
 
 
 
 ‒ 2.546
 
 
 
 
 30.017
 
 
 
 
 2.674
 
 
 
 
 32.691
 
 
 
 
 ‒ 125
 
 
 
 
 ‒ 354
 
 
 
 
 ‒ 40
 
 
 
 
 ‒ 290
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 25.426
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.426
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 25.526
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 waarvan ACM
 
 
 
 
 18.134
 
 
 
 
 
 18.134
 
 
 
 
 
 18.134
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan SoDM
 
 
 
 
 3.150
 
 
 
 
 
 3.150
 
 
 
 
 
 3.150
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan CPB
 
 
 
 
 1.643
 
 
 
 
 
 1.643
 
 
 
 
 
 1.643
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan kerndepartement
 
 
 
 
 2.499
 
 
 
 
 
 2.499
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 2.599
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de verplichtingen en uitgaven
 Personele uitgaven
 Er is € 9,1 mln toegevoegd aan de budgetten van het eigen personeel van het Ministerie van Economische Zaken. Deze toevoeging aan budgetten komt onder andere door een technische correctie voor gedeelde onderdelen (€ 2,5 mln), extra capaciteit en ondersteuning voor juridische zaken waaronder de WOB-unit (€ 0,7 mln), reservering voor Groningen vanuit de aanvullende post (€ 3 mln) en het extra budget voor de ACM in verband met de werkzaamheden ten gunste van het Ministerie van VWS (€ 2,3 mln).
 Materiële uitgaven
 Aan de materiële budgetten van het kerndepartement is € 3,9 mln toegevoegd. Deze toevoeging van budgetten komt onder andere door een technische correctie voor gedeelde onderdelen (€ 1,8 mln). Daarnaast is er € 0,6 mln toegevoegd aan het materieel budget in verband met de kosten voor de Brexit. Ook is voor de centrale ICT-projecten ongeveer € 1,5 mln toegevoegd aan het materieel budget.
 
 
 
 4.2
 Artikel 41 Nog onverdeeld
 
 
 Tabel 20 Nog onderdeeld (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting 2020 (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting 2020 (3)=(1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4)
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 53.626
 
 
 
 
 53.626
 
 
 
 
 51.936
 
 
 
 
 47.789
 
 
 
 
 47.579
 
 
 
 
 47.368
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 53.626
 
 
 
 
 53.626
 
 
 
 
 51.936
 
 
 
 
 47.789
 
 
 
 
 47.579
 
 
 
 
 47.368
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 
 
 
 31.671
 
 
 31.671
 
 
 30.664
 
 
 27.769
 
 
 27.736
 
 
 27.628
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 
 
 
 21.955
 
 
 21.955
 
 
 21.272
 
 
 20.020
 
 
 19.843
 
 
 19.740
 
 
 
 
 Onvoorzien
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de verplichtingen en uitgaven
 Loon- en prijsbijstelling
 Bij Voorjaarsnota 2020 is de loon- en prijsbijstellingstranche 2020 uitgedeeld. De loonbijstelling betreft de vergoeding voor de stijging van de contractloonontwikkeling en de stijging van de sociale lasten voor de overheidswerkgever. De prijsbijstelling betreft de verwerking van de stijging van de diverse prijsindexen. De loon- en prijsbijstellingstranche 2020 zal bij de eerst volgende begrotingsronde uitgedeeld worden aan de relevante loon- en prijsgevoelige onderdelen.
 
 
 
 
 5
 Agentschappen
 
 
 
 5.1
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl)
 
 Voorafgaande opmerking in verband met de coronacrisis
 De coronacrisis zorgt voor veel veranderingen in het opdrachtenpakket van RVO. Dit heeft effect op zowel de baten als de lasten van de organisatie. Op het moment van het opstellen van deze suppletoire begroting is nog veel onduidelijk en niet afgestemd met de verschillende opdrachtgevers. Vandaar dat RVO deze opmerking opneemt. Hiermee wil RVO aangeven dat opdrachten nog kunnen toenemen door extra werk. De realisatie op opdrachten kan echter ook lager uitvallen door effecten van de crisis. Deze onzekerheden aan de baten kant van de begroting hebben ook gevolgen voor de lasten.
 
 Tabel 21 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap RVO. nl Suppletoire begroting 2020 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3)=(1)+(2) Totaal geraamd
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet moederdepartement
 
 
 251.718
 
 
 129.038
 
 
 380.756
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 
 346.865
 
 
 71.841
 
 
 418.706
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 
 31.100
 
 
 3.856
 
 
 34.956
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 629.683
 
 
 
 
 204.735
 
 
 
 
 834.418
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 
 
 619.604
 
 
 
 
 201.487
 
 
 
 
 821.091
 
 
 
 
 
 Personele kosten
 
 
 357.811
 
 
 65.339
 
 
 423.150
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 288.088
 
 
 
 
 33.669
 
 
 
 
 321.757
 
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 
 48.160
 
 
 
 
 31.659
 
 
 
 
 79.819
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 
 21.563
 
 
 
 
 11
 
 
 
 
 21.574
 
 
 
 
 
 Materiële kosten
 
 
 261.793
 
 
 136.148
 
 
 397.941
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 
 149.193
 
 
 
 
 28.509
 
 
 
 
 177.702
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 
 112.600
 
 
 
 107.640
 
 
 
 220.240
 
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 
 
 22
 
 
 
 
 ‒ 22
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 
 
 9.357
 
 
 
 
 3.042
 
 
 
 
 12.399
 
 
 
 
 
 Materieel
 
 
 613
 
 
 199
 
 
 812
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiele afschrijvingskosten
 
 
 
 
 613
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 812
 
 
 
 
 
 Immaterieel
 
 
 8.744
 
 
 2.843
 
 
 11.587
 
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 
 
 700
 
 
 
 
 228
 
 
 
 
 928
 
 
 
 
 
 Dotaties voorzieningen
 
 
 700
 
 
 228
 
 
 928
 
 
 
 
 Bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 629.683
 
 
 
 
 204.735
 
 
 
 
 834.418
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de baten
 Omzet moederdepartement
 
 De totale mutatie in de omzet vanuit het moederdepartement bedraagt € 129,0 mln. Deze mutatie is opgebouwd uit de volgende onderdelen:
 
 
 •
 De omzet vanuit het DG Bedrijfsleven & Innovatie (B&I) stijgt met € 48,7 mln. Ten eerste is er een bijdrage van € 30,0 mln voor de uitvoering van het noodpakket voor de coronacrisis. Dit betreft de oprichting van het Noodloket (€ 25,0 mln) en de uitbreiding van de Borgstelling MKB-kredieten en de Garantieregeling Ondernemersfinanciering (€ 5,0 mln). De overige mutaties van € 18,7 mln betreffen extra bijdragen voor het Programma Verduurzaming Industrie (€ 3,8 mln), de MKB-innovatiestimulering Regio en Topsectoren (€ 1,5 mln) en de Transitie Agenda Circulaire economie voor de Maakindustrie (€ 1,5 mln) en overige programma’s (€ 11,9 mln). 
 
 
 •
 De omzet DG Klimaat en Energie (K&E) neemt toe met € 21,1 mln. Dit betreft een aanpassing aan de definitieve opdracht van 2020. De toename in de opdracht heeft voornamelijk betrekking op regelingen als gevolg van het Klimaatakkoord, de Stimulering Duurzame Energieproductie en het Expertise Centrum Warmte.
 
 
 
 
 
 •
 De opdracht aan de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) van het DG Groningen Bovengronds is toegenomen met € 57,6 mln. TCMG is eind 2019 begonnen met het inzetten van schade-opnemers samen met de schade-expertisebureaus. Het continueren van de inzet van schade-opnemers is de voornaamste oorzaak van de stijging in de opdracht.
 
 
 •
 De omzet voor de Directie Chief Economist neemt toe met € 1,6 mln. Dit betreft een aanpassing aan de definitieve opdracht 2020. 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 De totale mutatie in de omzet van overige departementen bedraagt € 71,8 mln. Deze mutatie is opgebouwd uit de volgende onderdelen:
 
 
 •
 De omzet vanuit het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit stijgt met € 43,7 mln, mede door de bijstelling aan de definitieve opdracht 2020 (€ 15,0 mln) en een doorschuif van werkzaamheden uit 2019 naar 2020 (€ 9,0 mln). Ook is er voor € 11,8 mln aan meerwerkopdrachten verstrekt voor onder andere de voorbereiding voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2021 ‒ 2027 (€ 9,9 mln). Daarnaast wordt er gedurende de rest van het jaar ten minste voor € 6,0 mln aan meerwerk verwacht, waaronder voor de implementatie van de Basisregistratie Grootschalige Topografie (€ 4,2 mln).
 
 
 •
 De omzet van het Ministerie van Buitenlandse Zaken wordt met € 5,8 mln verhoogd. Dit betreft diverse programma’s bij Internationale Samenwerking (€ 2,4 mln) en Handelsbevordering (€ 0,7 mln). Daarnaast is een bedrag van € 2,7 mln voor de uitvoering van het programma Geodata for Agriculture and Water (G4AW) geraamd.
 
 
 •
 De opdracht vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stijgt met € 17,8 mln. Dit betreft meerwerkopdrachten voor de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (€ 3,1 mln), eIDAS (€ 2,4 mln), de Regionale Energiestrategie (€ 2,0 mln), Renovatieversnellers (€ 1,4 mln) en verschillende andere opdrachten (€ 8,9 mln). 
 
 
 
 
 
 •
 De omzet van de andere departementen stijgt met € 4,6 mln door bijstelling van de definitieve opdrachten. De grootste mutaties vinden plaats bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (€ 2,9 mln) en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (€ 1,4 mln). 
 
 
 Omzet derden
 De totale mutatie in omzet derden bedraagt € 3,9 mln. Dit betreft vooral de omzet vanuit de provincies die stijgt met € 3,7 mln door aanpassing naar de definitieve Prestatieovereenkomsten 2020.
 Bijzondere baten
 Zoals ook het geval ten tijde van de ontwerpbegroting 2020 verwacht RVO geen ontvangsten in het kader van bijzondere baten. 
 Toelichting op de lasten
 De baten en lasten stijgen beide met € 204,7 mln. De toename van het opdrachtvolume zoals hierboven toegelicht leidt tot hogere uitvoeringskosten. Dit vertaalt zich in een stijging van de personele lasten (€ 65,3 mln), waarbij zowel hogere kosten voor ambtelijk personeel (€ 33,7 mln) als hogere kosten voor externe inhuur (€ 31,7 mln) zijn geraamd. De materiële kosten nemen toe met (€ 136,1 mln). De materiële kosten zijn onder te verdelen in directe en indirecte kosten, waarbij de directe materiële kosten verband houden met de uitvoering van opdrachten. De toename van het opdrachtenpakket leidt daardoor tot een stijging van € 107,6 mln aan overige materiële kosten. Dit geldt in mindere mate voor de toename in de bijdrage aan Shared Service Organisaties (€ 28,5 mln). 
 
 Tabel 22 Kasstroomoverzicht (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Mutaties 1e suppletoire begroting
 
 
 (3)=(1)+(2) Stand 1e suppletoire begroting
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB 1 januari 2020
 
 
 
 
 133.610
 
 
 
 
 ‒ 24.525
 
 
 
 
 109.085
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 629.683
 
 
 204.735
 
 
 834.418
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 620.327
 
 
 ‒ 201.692
 
 
 ‒ 822.019
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 9.357
 
 
 
 
 3.042
 
 
 
 
 12.399
 
 
 
 
 
 
 Totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 11.000
 
 
 ‒ 18.200
 
 
 ‒ 29.200
 
 
 
 
 
 Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringkasstroom
 
 
 
 
 ‒ 11.000
 
 
 
 
 ‒ 18.200
 
 
 
 
 ‒ 29.200
 
 
 
 
 
 
 Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 ‒ 10.242
 
 
 1.476
 
 
 ‒ 8.766
 
 
 
 
 
 Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 11.000
 
 
 18.200
 
 
 29.200
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 758
 
 
 
 
 19.676
 
 
 
 
 20.434
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening-courant RHB 31 december 2020 (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 132.725
 
 
 
 
 ‒ 20.007
 
 
 
 
 112.718
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op het kasstroomoverzicht
 In het kasstroomoverzicht is zichtbaar dat het grotere opdrachtpakket zorgt voor hogere operationele ontvangsten en uitgaven. Ook de investeringen zijn toegenomen, wat voornamelijk het gevolg is van een beleidswijziging die in de zomer van 2019 is doorgevoerd. De wijziging schrijft voor dat ontwikkeling van software binnen het opdrachtenpakket als een investering wordt gepresenteerd en niet meer als omzet.