Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2025-11-28 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2025‒2026Tweede Kamer der Staten-Generaal2Kamerstukken36 850IVWijziging van de begrotingsstaten van Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)Nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTINGOntvangen 28 november 2025A.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikelen 1 tot en met 3De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd.Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:1.de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties;2.de begrotingsstaat voor het BES-fonds;De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,F.RijkaartB.BEGROTINGSTOELICHTING1LeeswijzerDe tweede suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de begroting 2025. De stand van de tweede suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de ontwerpbegroting 2025 (Kamerstukken II 2024/25, 36600 IV) opgebouwd.De stand eerste suppletoire begroting laat de stand zien zoals deze bij eerste suppletoire begroting is gepresenteerd (Kamerstukken II 2024/25, 36725 IV). Middels de suppletoire begroting september (Kamerstukken II 2025/26, 36820 IV) is de stand na de 1e suppletoire begroting aangepast.Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV 2025BegrotingsartikelBeleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)1. Versterken rechtsstaatVerplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 1 mln.Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 2 mln.2. SlavernijverledenVerplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln.Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.4. Bevorderen sociaaleconomische structuurVerplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 1 mln.Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 2 mln.5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningenVerplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 5 mln.Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 10 mln.8. Wederopbouw Bovenwindse EilandenVerplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln.Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.6. ApparaatVerplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln.Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.7. Nog onverdeeldVerplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln.Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.1. BES-fondsVerplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 4 mln.2Beleid Koninkrijksrelaties2.1Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutatiesTabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)Art.Uitgaven 2025Vastgestelde begroting 2025263.150Stand 1e suppletoire begroting 2025189.954Stand suppletoire begroting september 2025270.472Belangrijkste suppletoire mutaties1) Afvalstortplaats Bonaire41.5002) Huisvesting Vertegenwoordiging Curaçao42.0003) Desaldering SSO-CN63.1124) Aanvulling BES-fonds7‒ 7505) Diverse mutatiesdiv‒ 5.450Stand 2e suppletoire begroting 2025270.884Toelichting1) Het bestuurscollege van Bonaire ontvangt een bijdrage ter ondersteuning van het nemen van de benodigde maatregelen bij de afvalstortplaats Selibon Lagun op Bonaire ten behoeve van de volksgezondheid, natuur en milieu.2) Met het beschikbaar stellen van de middelen is het mogelijk om het pand aan te kopen waarin de Vertegenwoordiging op Curaçao (VNACS) is gehuisvest.  3) Dit betreft een desaldering van ontvangsten en uitgaven om de kosten te dekken die SSO-CN heeft gemaakt voor specifieke dienstverlening.4) Het betreft een reallocatie naar het BES-fonds om eenmalig een tekort aan te vullen.Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)Art.Ontvangsten 2025Vastgestelde begroting 2025205.344Stand 1e suppletoire begroting 2025100.581Stand suppletoire begroting september 2025108.262Belangrijkste suppletoire mutaties1) Desaldering SSO-CN63.1122) Diverse mutatiesdiv26Stand 2e suppletoire begroting 2025111.400Toelichting1) Dit betreft een desaldering van ontvangsten en uitgaven om de kosten te dekken die SSO-CN heeft gemaakt voor specifieke dienstverlening.3Beleidsartikelen3.1Artikel 1. Versterken rechtsstaatBudgettaire gevolgen van beleidTabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Versterken rechtsstaat (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen18.2012.82521.026Uitgaven18.201‒ 17518.0261.0Versterken rechtsstaat18.201‒ 17518.026Opdrachten179‒ 50129Diverse opdrachten179‒ 50129Bijdrage aan ZBO's/RWT's4680468Detentie - Algemeen4680468Bijdrage aan medeoverheden1.57401.574Overige bijstand aan de landen5320532Bestuurlijke aanpak1.04201.042Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken15.980‒ 12515.855Grensbewaking (Defensie)7.5433357.878Recherchecapaciteit (JenV)219‒ 2190Rechterlijke macht (JenV)7.7561197.875Douane (Financiën)462‒ 360102Ontvangsten000Geschatte budgetflexibiliteitTabel 5 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 12025juridisch verplicht94%bestuurlijk gebonden3%beleidsmatig gereserveerd0%nog niet ingevuld/vrij te besteden3%Van het totale uitgavenbudget op artikel 1 is 94% juridisch verplicht.OpdrachtenDit betreft een bijdrage van Koninkrijksrelaties (IV) aan DJI voor de ondersteuning die DJI biedt bij het vormgeven van een Plan van Aanpak voor zowel Curaçao als Aruba en verdere ondersteuning voor de verduurzaming van het detentiewezen in beide landen.Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukkenGrensbewaking (Defensie)In het kader van de coronasteun aan de Caribische landen in het Koninkrijk levert de KMar een bijdrage aan het versterken van het grenstoezicht. Op basis hiervan wordt het budget wat niet gerealiseerd wordt, teruggeboekt naar de begroting van Koninkrijksrelaties.Recherchecapaciteit (JenV)Dit betreft een reallocatie van het Rijksrechercheteam (RST) naar het gemeenschappelijk hof ten behoeve van het uitbetalen van uitzendkosten (kosten die tijdens de uitzendperiode van personeel op de landen worden gemaakt).Rechterlijke macht (JenV)Dit betreft een reallocatie van het RST naar het gemeenschappelijke hof ten behoeve van het uitbetalen van uitzendkosten (kosten die tijdens de uitzendperiode van personeel op de landen worden gemaakt).Douane (Financiën)Met het beschikbaar stellen van de middelen is het mogelijk om het pand aan te kopen waarin de Vertegenwoordiging op Curaçao (VNACS) is gehuisvest.  3.2Artikel 2. SlavernijverledenBudgettaire gevolgen van beleidTabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 Slavernijverleden (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen35.165‒ 52434.641Uitgaven7.832‒ 5247.3082.0Slavernijverleden7.832‒ 5247.308Subsidies (regelingen)1.778‒ 5241.254Maatschappelijke initiatieven1.778‒ 5241.254Bijdrage aan medeoverheden6.05406.054Maatregelen bewustwording, betrokkenheid en doorwerking slavernijverleden6.05406.054Ontvangsten000Geschatte budgetflexibiliteitTabel 7 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 22025juridisch verplicht0%bestuurlijk gebonden100%beleidsmatig gereserveerd0%nog niet ingevuld/vrij te besteden0%Van het totale uitgavenbudget op artikel 2 is 0% juridisch verplicht.2.0 SlavernijverledenSubsidiesMaatschappelijke initiatievenDeze wijziging betreft een overboeking naar het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) voor de uitvoeringskosten voor het opstellen en invoeren van de subsidieregeling maatschappelijke initiatieven trans-Atlantisch slavernijverleden voor het Caribisch deel van het Koninkrijk. Dit wordt uitgevoerd door de unit Uitvoering van Beleid (UvB) van SZW en daarom is er een overboeking nodig.3.3Artikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuurBudgettaire gevolgen van beleidTabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Bevorderen sociaaleconomische structuur (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen108.6263.315111.941Uitgaven80.8873.31584.2024.1Curaçao, Sint Maarten en Aruba26.934‒ 1.52425.410Subsidies (regelingen)18.8052618.831Diverse subsidies7470747Tijdelijke Werkorganisatie (TWO)11.892011.892Onderwijshuisvesting Curaçao6.166266.192Opdrachten4.677‒ 1.5503.127Opdrachten landen677‒ 50627Tijdelijke Werkorganisatie (TWO)4.000‒ 1.5002.500Inkomensoverdrachten1.21801.218Toeslagen op pensioenen NA1.21801.218Bijdrage aan medeoverheden1.97901.979Tijdelijke Werkorganisatie (TWO)1.97901.979Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties2550255Diverse bijdragen25502554.2Caribisch Nederland51.8835.06356.946Subsidies (regelingen)3.15203.152Subsidies Caribisch Nederland3.15203.152Opdrachten3.3611.6895.050Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht1.140‒ 212928Opdrachten Caribisch Nederland2.2211.9014.122Inkomensoverdrachten1.34901.349Pensioenen en uitkeringen politieke ambtsdragers1.34901.349Bijdrage aan ZBO's/RWT's2830283Caribisch Nederland2830283Bijdrage aan medeoverheden43.55667444.230Sociaaleconomische initiatieven34.000034.000Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht9.55667410.230Bijdrage aan agentschappen1822.7002.882Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht1822.7002.8824.3Stimuleringsregelingen2.070‒ 2241.846Subsidies (regelingen)759‒ 224535Voedselzekerheid759‒ 224535Garanties1.311‒ 1.3110Borgstelling MKB1.311‒ 1.3110Storting/onttrekking begrotingsreserve01.3111.311Begrotingsreserve BMKB ACS01.3111.311Ontvangsten95426980Geschatte budgetflexibiliteitTabel 9 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 42025juridisch verplicht91%bestuurlijk gebonden6%beleidsmatig gereserveerd3%nog niet ingevuld/vrij te besteden0%Van het totale uitgavenbudget op artikel 4 is 91% juridisch verplicht.4.1 Curaçao, Sint Maarten en ArubaOpdrachtenTijdelijke Werkorganisatie (TWO)Met het beschikbaar stellen van de middelen is het mogelijk om het pand aan te kopen waarin de VNACS is gehuisvest.4.2 Caribisch NederlandOpdrachtenOpdrachten Caribisch NederlandDit betreft een reallocatie van € 1,9 mln. van opdrachten naar bijdrage aan medeoverheden. Het gaat om een bijdrage aan het Openbaar Lichaam Sint-Eustatius voor de renovatie van cultuur-historisch erfgoed op het juiste instrument te verantwoorden.Bijdrage aan medeoverhedenVersterken bestuurs- en uitvoeringskrachtDit betreft een reallocatie van € 1,9 mln. van opdrachten naar bijdrage aan medeoverheden om deze uitgave op het juiste instrument te verantwoorden. Het gaat om een bijdrage aan het Openbaar Lichaam Sint-Eustatius voor de renovatie van cultuur-historisch erfgoed. Daarnaast betreft dit een bijdrage van € 1,5 mln. aan het Openbaar Lichaam Bonaire. Het bestuurscollege van Bonaire ontvangt een bijdrage ter ondersteuning van het nemen van de benodigde maatregelen bij de afvalstortplaats Selibon Lagun op Bonaire ten behoeve van de volksgezondheid, natuur en milieu.Bijdrage aan agentschappenVersterken bestuurs- en uitvoeringskrachtMet het beschikbaar stellen van de middelen is het mogelijk om het pand aan te kopen waarin de Vertegenwoordiging op Curaçao (VNACS) is gehuisvest.3.4Artikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningenBudgettaire gevolgen van beleidTabel 10 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen90.780090.780Uitgaven119.2970119.2975.1Schuldsanering Curaçao en Sint Maarten28.517028.517Leningen28.517028.517Schuldsanering28.517028.5175.2Leningen / garanties Curaçao, Sint Maarten en Aruba90.780090.780Leningen90.780090.780Lopende inschrijving en leningen Curaçao en Sint Maarten90.780090.780Ontvangsten105.6030105.603Geschatte budgetflexibiliteitTabel 11 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 52025juridisch verplicht100%bestuurlijk gebonden0%beleidsmatig gereserveerd0%nog niet ingevuld/vrij te besteden0%Van het totale uitgavenbudget op artikel 5 is 100% juridisch verplicht en dit betreft volledig het instrument leningen.Voor artikel 5 zijn er ten opzichte van de suppletoire begroting september 2025 geen wijzigingen te melden.3.5Artikel 8. Wederopbouw Bovenwindse EilandenBudgettaire gevolgen van beleidTabel 12 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 8 Wederopbouw Bovenwindse Eilanden (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen1.04001.040Uitgaven1.04001.0408.1Wederopbouw1.04001.040Opdrachten1.04001.040Wederopbouw op Sint Maarten1.04001.040Ontvangsten000Geschatte budgetflexibiliteitTabel 13 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 82025juridisch verplicht83%bestuurlijk gebonden0%beleidsmatig gereserveerd0%nog niet ingevuld/vrij te besteden17%Van het totale uitgavenbudget op artikel 8 is 83% juridisch verplicht.Voor artikel 8 zijn er ten opzichte van de suppletoire begroting september 2025 geen wijzigingen te melden.4Niet-beleidsartikelen4.1Artikel 6. ApparaatTabel 14 Apparaat (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen39.62311.38851.011Uitgaven39.6231.38841.0116.0Apparaat39.6231.38841.011Personele uitgaven26.591‒ 3.30123.290Eigen personeel25.402‒ 3.65121.751Inhuur externen1.1893501.539Materiële uitgaven13.0324.68917.721Overige materiële uitgaven13.0324.68917.721Ontvangsten1.7053.1124.817ToelichtingPersonele uitgavenEigen personeelHet bestuurscollege van Bonaire ontvangt een bijdrage ter ondersteuning van het nemen van de benodigde maatregelen bij de afvalstortplaats Selibon Lagun op Bonaire ten behoeve van de volksgezondheid, natuur en milieu. Met deze reallocatie van artikel 6 naar artikel 4 (circa € 0,3 mln.) worden er hiervoor middelen beschikbaar gesteld.Met het beschikbaar stellen van de middelen (circa € 0,3 mln.) is het mogelijk om het pand aan te kopen waarin de Vertegenwoordiging op Curaçao (VNACS) is gehuisvest.Verder betreffen het reallocaties om budgetten in lijn te brengen met de daadwerkelijke uitgaven (RCN, VNACS en SSO-CN). De budgetten waren gebaseerd op historische gegevens en worden nu gecorrigeerd (circa € 2,9 mln.).Inhuur externenMet het beschikbaar stellen van de middelen (circa € 0,2 mln.) is het mogelijk om het pand aan te kopen waarin de Vertegenwoordiging op Curaçao (VNACS) is gehuisvest.Daarnaast vindt een reallocatie plaats van circa € 0,6 mln. om het budget in lijn te brengen met de daadwerkelijke uitgaven (SSO-CN). Het budget was gebaseerd op historische gegevens en wordt nu gecorrigeerd.Materiële uitgavenOverige materiële uitgavenHet bestuurscollege van Bonaire ontvangt een bijdrage ter ondersteuning van het nemen van de benodigde maatregelen bij de afvalstortplaats Selibon Lagun op Bonaire ten behoeve van de volksgezondheid, natuur en milieu. Met deze reallocatie van artikel 6 naar artikel 4 (circa € 1,2 mln.) worden hiervoor middelen beschikbaar gesteld.Verder gaat het om reallocaties om budgetten in lijn te brengen met de daadwerkelijke uitgaven. Voorheen werden budgetten namelijk gebaseerd op historische gegevens, wat nu wordt gecorrigeerd (circa € 2,3 mln.).Tot slot vindt een desaldering plaats (€ 3,1 mln.) van ontvangsten en uitgaven om de kosten te dekken die SSO-CN heeft gemaakt voor specifieke dienstverlening.OntvangstenDit betreft een desaldering (€ 3,1 mln.) van ontvangsten en uitgaven om de kosten te dekken die SSO-CN heeft gemaakt voor specifieke dienstverlening.4.2Artikel 7. Nog onverdeeldTabel 15 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen3.592‒ 3.5920Uitgaven3.592‒ 3.59207.0Nog onverdeeld3.592‒ 3.5920Nog te verdelen3.592‒ 3.5920Onvoorzien3.592‒ 3.5920Ontvangsten000ToelichtingNog te verdelenOnvoorzienDit betreft een reallocatie van € 0,8 mln. naar het BES-fonds om eenmalig het tekort aan te vullen.Verder betreft het voornamelijk een reallocatie naar het instrument «Bijdrage aan Agentschappen» op artikel 4 voor de overdracht van cultuur-historische vastgoed op Sint-Eustatius (€ 0,7 mln.). Tevens betreft dit een reallocatie naar artikel 4 om te voldoen aan de toezegging om het restbedrag van de 1ste tranche van de renovatiewerkzaamheden aan de klif op Sint-Eustatius beschikbaar te stellen voor de tweede tranche ( € 0,5 mln.).5Beleid BES-fondsOverzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutatiesTabel 16 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)Art.Uitgaven 2025Vastgestelde begroting 202588.642Stand 1e suppletoire begroting 202597.376Stand suppletoire begroting september 202597.999Belangrijkste suppletoire mutaties1) Aanvulling BE-fonds17502) Diverse mutaties130Stand 2e suppletoire begroting 202598.779Toelichting1) Het betreft een reallocatie van artikel 7 (onvoorzien) naar het BES-fonds om eenmalig een tekort aan te vullen (circa € 0,8 mln.).Tabel 17 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)Art.Ontvangsten 2025Vastgestelde begroting 202588.642Stand 1e suppletoire begroting 202597.376Stand suppletoire begroting september 202597.999Belangrijkste suppletoire mutaties1) Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba1780Stand 2e suppletoire begroting 202598.779Toelichting1) Artikel 88, derde lid van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES) regelt dat bij de (begrotings)wet voor ieder uitkeringsjaar middelen van het Rijk worden afgezonderd ten behoeve van het fonds. De uitgaven en de afgezonderde inkomsten over ieder uitkeringsjaar zijn aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten behoeve van de dekking van de extra uitgaven ten laste van het BES-fonds een post met extra ontvangsten geraamd.6Beleidsartikelen BES-fonds6.1Artikel 1. BES-fondsBudgettaire gevolgen van beleidTabel 18 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1. BES-fonds (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3)=(1+2)artVerplichtingen97.99978098.779Uitgaven97.99978098.7791.0Bijdrage aan medeoverhedenVrije Uitkering97.99978098.779Ontvangsten97.99978098.779ToelichtingBijdrage aan medeoverhedenVrije uitkeringHet betreft een reallocatie van artikel 7 (onvoorzien) naar het BES-fonds om eenmalig een tekort aan te vullen (circa € 0,8 mln.).OntvangstenArtikel 88, derde lid van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES) regelt dat bij (begrotings)wet voor ieder uitkeringsjaar middelen van het Rijk worden afgezonderd ten behoeve van het fonds. De uitgaven en de afgezonderde inkomsten over ieder uitkeringsjaar zijn aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten behoeve van de dekking van de extra uitgaven ten laste van het BES-fonds een post met extra ontvangsten geraamd.