Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale vereenvoudigingswet 2010); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Memorie van toelichting
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST134747
 2009-2010
 
 32 130
 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale
vereenvoudigingswet 2010)
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Inhoudsopgave
 
 
 
 
 
 
 
 I. ALGEMEEN
 
 
 2
 
 
 
 
 1. Inleiding
 
 
 2
 
 
 
 
 2. Werkkostenregeling
 
 
 7
 
 
 
 
 3. Vereenvoudiging inkomstenbelasting
 
 
 14
 
 
 
 3.1. Vereenvoudiging eigenwoningregeling
 14 
 
 
 3.2. Vereenvoudiging lijfrenten/pensioenen
 17 
 
 
 3.3. Vereenvoudiging box 3
 19
 
 
 3.4. Vereenvoudiging heffingskortingen
 22
 
 
 
 4. Vereenvoudiging belastingheffing minerale
oliën en motorrijtuigenbelasting
 
 
 22
 
 
 
 4.1. Belastingheffing minerale oliën
 22 
 
 
 4.2. Vereenvoudiging motorrijtuigenbelasting
 23
 
 
 
 5. Stroomlijnen partnerbegrip
 
 
 25
 
 
 
 
 6. Enkele formeelrechtelijke vereenvoudigingen
 
 
 27
 
 
 
 6.1. Bijzondere regels voor voorlopige aanslagen IB
 27 
 
 
 6.2. Ambtshalve vermindering aanslagen IB met rechtsbescherming
 28 
 
 
 6.3. Heffingsrente, revisierente, betalingskorting en verzamelinkomen
onderdeel van belastingaanslag
 29 
 
 
 6.4. Startdatum heffingsrente voor IB en Vpb
 29 
 
 
 6.5. Termijn afdoen verzoek om teruggaaf BTW
 30 
 
 
 
 7. EU-aspecten
 
 
 30
 
 
 
 
 8. Budgettaire aspecten
 
 
 30
 
 
 
 
 9. Uitvoeringskosten Belastingdienst
 
 
 31
 
 
 
 
 10. Gevolgen voor bedrijfsleven en burger
 
 
 32
 
 
 
 
 
 
 
 
 II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 
 
 41
 
 
 
 
 
 I. ALGEMEEN
 1. Inleiding
 Al in 1776 besteedde Adam Smith in zijn magnum opus «An Inquiry
into the Nature and Causes of the Wealth of Nations» aandacht aan de
administratieve lasten van de heffing van belastingen. Een belasting moest volgens Smith dermate efficiënt worden vormgegeven
dat er zo min mogelijk verschil zat tussen de totale kosten die de burger
moest maken als gevolg van een belasting en wat er netto beschikbaar kwam
voor ’s lands schatkist. Hij ging in zijn werk onder meer in op de kosten
van belastinginning door de staat en de «kwellingen» die de belastingbetalers
moesten ondergaan van de belastinginners bij controles. Alhoewel in een geheel
andere tijd geschreven gelden enkele van deze elementen nu nog steeds. Ingewikkelde
belastingen leiden tot hoge administratieve lasten voor burgers en bedrijfsleven
en hoge uitvoeringskosten voor de Belastingdienst. In het kader van het fiscale
pakket 2010 zullen twee wetsvoorstellen worden ingediend die geheel zijn gewijd
aan het terugdringen van de administratieve lasten en uitvoeringskosten. Hierbij
gaat het om het wetsvoorstel Uniformering loonbegrip waarin vereenvoudigingen
in de loonen premieheffing worden geregeld en het onderhavige wetsvoorstel
Fiscale vereenvoudigingswet 2010 waarin vereenvoudigingen in de inkomstenbelasting,
loonheffingen, accijnzen en motorrijtuigenbelasting en enkele formeelrechtelijke
vereenvoudigingen zijn opgenomen. Met het totale fiscale pakket Belastingplan
2010 c.a. is structureel een administratieve lastenreductie mogelijk van 0,5
miljard. Dit levert een aanzienlijke bijdrage aan de doelstelling van het
kabinet om te komen tot een reductie in de administratieve lasten van 25%.
 Vereenvoudiging loonheffingen
 De kabinetsplannen met betrekking tot de loonheffingen bestaan uit de
volgende twee fundamentele pijlers:
 1. uniformering van het loonbegrip
 2. vereenvoudiging vrije vergoedingen en verstrekkingen.
 
 Met de voorgestelde vereenvoudigingen op deze terreinen worden belangrijke
stappen gezet in de verdere vereenvoudiging van de loonheffingen. De maatregelen
ter uniformering van het loonbegrip zijn in een afzonderlijk wetsvoorstel
ingediend. De vereenvoudiging van vrije vergoedingen en verstrekkingen komt
tegemoet aan een veel gehoorde wens van werkgevers op dit punt. Momenteel
zijn er 29 categorieën vergoedingen en verstrekkingen waarvoor regels
gelden, zoals bijvoorbeeld werkkleding, kerstpakketten, laptops, fietsen en
bedrijfsfitness. Op grond van het nieuwe stelsel, genaamd werkkostenregeling,
vervallen veel regels. Voor door de werkgever aan te wijzen vergoedingen en
verstrekkingen komt er een forfaitaire vrijstelling van 1,5% van de
fiscale loonsom (exclusief eindheffingsbestanddelen). Dit forfait wordt aangevuld
met nog slechts een beperkt aantal gerichte vrijstellingen voor zakelijke
kosten. Over het meerdere – boven het algemene forfait – vindt
een eindheffing ten laste van de werkgever plaats. De nieuwe opzet maakt het
tevens overbodig (de waarde van) verstrekkingen toe te rekenen aan de individuele
werknemer. Met deze wijzigingen wordt een substantiële reductie bereikt
van de administratieve lasten van werkgevers en van de uitvoeringslasten van
de Belastingdienst.
 Vereenvoudiging inkomstenbelasting
 Dit jaar heeft een proef plaatsgevonden met de vooringevulde aangifte.
Deze proef was succesvol (zie kader 2). Voorinvulling maakt het leven van
de burger gemakkelijker. De Belastingdienst werkt daarom aan het voorinvullen
van meer posten van de aangifte. Om dit mogelijk te maken is in dit wetsvoorstel
een aantal maatregelen opgenomen. Zo is een aantal wijzigingen opgenomen om
in meer situaties voorinvulling van het eigenwoningforfait mogelijk te maken.
Verder wordt voor box 3 één peildatum ingevoerd, zodat een belangrijk
deel van de box 3 vermogensbestanddelen in de toekomst kan worden vooringevuld.
Daarnaast wordt een aantal vereenvoudigingen voorgesteld met betrekking tot
de heffingskortingen en het lijfrenteregime. Eén van die wijzigingen
is het samenvoegen van de huidige doorwerkbonus en de arbeidskorting waardoor
de doorwerkbonus in de loonheffing wordt geëffectueerd en er geen (voorlopige)
aangifte meer nodig is voor de effectuering daarvan. Ook is een vereenvoudiging
van de bijleenregeling opgenomen. Met de wijzigingen in de inkomstenbelasting
wordt een administratieve lastenverlichting en duidelijker regelgeving voor
burgers bereikt. Daarnaast wordt een vermindering van de uitvoeringslasten
van de Belastingdienst gerealiseerd.
 Vereenvoudiging belastingheffing minerale oliën en
motorrijtuigenbelasting
 Het kabinet vereenvoudigt de belastingheffing op minerale oliën.
De minerale oliën worden voortaan alleen belast met accijns, waarbij
voor LPG een uniform tarief gaat gelden. Tevens vindt een vereenvoudiging
plaats van de motorrijtuigenbelasting voor hybride auto’s die niet onder
het nihiltarief voor zeer zuinige auto’s vallen. Thans blijft op verzoek
van de belastingplichtige voor het bepalen van de MRB het gewicht van de elektromotor
bij een hybride auto buiten aanmerking. De vereenvoudiging houdt in dat het
gewicht van de hybride auto standaard met 125 kg wordt verlaagd om rekening
te houden met het gewicht van de elektromotor. Er is geen verzoek van belastingplichtige
meer nodig.
 Stroomlijnen partnerbegrip
 Het kabinet stelt voor om het partnerbegrip te stroomlijnen. In de Algemene
wet inzake rijksbelastingen (AWR) wordt een basispartnerbegrip opgenomen.
In de afzonderlijke heffingswetten kan het basispartnerbegrip worden uitgebreid
of kunnen de voorwaarden worden aangevuld. De keuzeregeling voor de inkomstenbelasting
vervalt daarbij. Deze levert onder meer problemen op bij de voorinvulling
van de aangifte. Het partnerbegrip voor de inkomstenbelasting en toeslagen
wordt geharmoniseerd. Deze wijzigingen dragen bij aan duidelijker regelgeving
en een vermindering van administratieve lasten voor burgers.
 Formeelrechtelijke vereenvoudigingen
 Ook op formeelrechtelijk terrein wordt winst geboekt. Het kabinet stelt
een aantal formeelrechtelijke vereenvoudigingen voor die een vermindering
van administratieve lasten voor burgers en bedrijven opleveren. In de eerste
plaats gaat het om de startdatum voor het berekenen van heffingsrente bij
de inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting. Voorgesteld wordt weer terug
te gaan met de startdatum naar, kort gezegd, 1 januari van het jaar volgend
op het belastingjaar. In de tweede plaats wordt wettelijk geregeld dat de
heffingsrente, de revisierente, de betalingskorting en het verzamelinkomen
voor de toepassing van de wettelijke voorschriften over bezwaar en beroep,
geacht worden onderdeel uit te maken van de belastingaanslag. Hetzelfde wordt
geregeld in de inkomstenbelasting voor herziening van een voorlopige aanslag
en voor ambtshalve vermindering. In de inkomstenbelasting worden verder twee
vereenvoudigingen aangebracht. Zo kan een voorlopige aanslag worden herzien
zonder dat er bezwaar hoeft te worden gemaakt en is er in geval van een geschil,
altijd rechtsbescherming. Ook wordt het in de loop van 2010 mogelijk voor
de belastingplichtige om telefonisch zijn wijzigingen door te geven. Door
deze wijzigingen zullen belastingplichtigen minder vaak bezwaar maken en als
zij dit doen, zal dit eenvoudiger worden. Hiermee wordt een eerste concrete
stap gezet in de uitwerking en invoering van een visie op heffen
en innen in de toekomst. Voor deze toekomstvisie wordt verwezen naar de bijlage Modernisering AWR bij dit wetsvoorstel.
 
 Daarnaast wordt in rechtsbescherming voorzien als een verzoek om ambtshalve
vermindering van een belastingaanslag inkomstenbelasting wordt afgewezen.
Dit betekent een stroomlijning met de per 2009 geïntroduceerde rechtsbescherming
bij ambtshalve vermindering van het verzamelinkomen, waardoor de administratieve
lasten worden verminderd. Tot slot wordt ten behoeve van de gewenste duidelijkheid
in de uitvoeringspraktijk wettelijk vastgelegd dat voor de termijn voor de
afdoening van verzoeken om teruggaaf omzetbelasting de termijn uit de Algemene
wet bestuursrecht geldt van, kort gezegd, acht weken. Deze wijzigingen leveren
een vermindering van administratieve lasten op voor zowel burgers als bedrijven.
 Andere vereenvoudigingen in fiscaal pakket Belastingplan
2010
 Het fiscaal pakket Belastingplan 2010 bevat ook andere wijzigingen die
tot een vereenvoudiging leiden, maar die niet in dit wetsvoorstel zijn opgenomen.
In kader 1 is een totaaloverzicht opgenomen van de vereenvoudigingsmaatregelen
in het fiscaal pakket Belastingplan 2010.
 
 
 Kader 1 Overzicht vereenvoudigingen fiscaal pakket
Belastingplan 2010
 
 
 Bedrijfsleven
 
 • Werkkostenregeling
 • Uniformering loonbegrip
 • Vereenvoudiging lijfrenten
 • Vereenvoudiging belastingheffing op minerale oliën
 • Vereenvoudigingen motorrijtuigenbelasting
 • Vereenvoudigingen van formeelrechtelijke aard
 • Vereenvoudiging verpakkingenbelasting
 • Geen gebruikelijk loon dga tot € 5 000
 
 
 Burgers
 
 • Vereenvoudiging eigenwoningregeling inclusief bijleenregeling
 • Vereenvoudiging lijfrenten/pensioenen
 • Vereenvoudiging box 3
 • Vereenvoudiging heffingskortingen
 • Vereenvoudigingen motorrijtuigenbelasting
 • Vereenvoudiging MRB hybride auto’s en auto’s in
stalling
 • Stroomlijning partnerbegrip
 • Vereenvoudigingen van formeelrechtelijke aard
 • Vereenvoudiging dieetkostenregeling
 Vereenvoudigingen buiten fiscaal pakket Belastingplan
2010
 In dit wetsvoorstel zijn voorstellen opgenomen die de uitvoering door
de Belastingdienst vereenvoudigen of de regeldruk voor burgers of bedrijven
verminderen. Ook buiten dit wetsvoorstel wordt gewerkt aan een vermindering
van regeldruk. In het afgelopen jaar zijn er diverse wettelijke maatregelen
en uitvoeringsmaatregelen genomen die het voor burgers en bedrijven makkelijker
maken zaken te doen met de Belastingdienst. Dit zal ook worden doorgezet in
de komende jaren.
 
 De digitalisering en mogelijkheden voor online communicatie met de Belastingdienst
worden steeds verder uitgebreid. De elektronische aangifte kenden we al voor
een aantal belastingmiddelen, maar geldt sinds dit jaar ook voor de accijns.
In Europees verband is een elektronisch eurovignet ingevoerd voor vrachtwagens.
Deze kan niet alleen elektronisch worden aangevraagd, maar het
is voor controle ook niet meer nodig dat vrachtwagens stoppen.
 
 Zowel voor burgers als bedrijven komen steeds meer formulieren online
beschikbaar die kunnen worden gedownload, maar ook het aantal mogelijkheden
voor online versturen naar de Belastingdienst groeit gestaag. Dat maakt het
bijvoorbeeld makkelijker om aanpassingen door te geven ter zake van toeslagen,
maar ook winstschattingen door ondernemers voor de voorlopige aanslag. Recent
is er voor burgers ook een online-formulier voor het stopzetten van de voorlopige
aanslag in verband met heffingskortingen bijgekomen. Ook kan sinds afgelopen
jaar online bezwaar worden gemaakt en een verzoek om uitstel van aangifte
worden ingediend. Daarnaast kan online een verklaring arbeidsrelatie (VAR)
worden aangevraagd en BTW suppletieaangifte worden gedaan.
 
 In 2008 is het project vereenvoudiging fiscale arbeidsrelaties gestart.
Doel van dit project is dat de fiscale kwalificatie van een arbeidsrelatie
wordt vereenvoudigd. Daarbij wordt via een business case onder meer gekeken
naar de mogelijkheid om via een webmodule eenvoudig en snel (bindende) duidelijkheid
te krijgen over de kwalificatie van een arbeidsrelatie met het oog op de mogelijke
inhoudingsplicht. Zo’n webmodule maakt het mogelijk een genuanceerder
afweging te maken dan nu mogelijk is met de huidige VAR-aanvraag. De webmodule
zal dan ook in plaats van de aanvraag van een VAR komen waardoor tevens het
verkeer tussen belastingplichtige en Belastingdienst kan worden gereduceerd
tot de echt complexe kwalificaties waarover de webmodule geen uitspraak kan
doen.
 
 Het kabinet streeft ernaar om de aangifte makkelijker te maken door zoveel
mogelijk aan te sluiten bij de administratie van het bedrijf en zoveel mogelijk
voor in te vullen bij burgers. Zo geldt er voor bestelauto’s dat voor
de verantwoording van het zakelijk gebruik kan worden aangesloten bij de bedrijfsadministratie
zoals bijvoorbeeld de agenda of werkplanning, en niet langer een uitgebreide
rittenadministratie hoeft te worden bijgehouden. De vooringevulde aangifte
inkomstenbelasting is een grote stap in de administratieve lastenverlichting
en het vereenvoudigingproces voor de burger. De proef over het belastingjaar
2008 is succesvol verlopen.
 
 
 Kader 2: VIA en relatie Fiscale vereenvoudigingswet
2010
 
 Nadat in 2008 een proef met de vooringevulde aangifte (VIA) heeft plaatsgevonden
bij medewerkers van Belastingdienst en UWV is de proef in 2009 uitgebreid
tot alle burgers die zelf elektronisch aangifte doen. Uiteindelijk hebben
ruim 2,1 miljoen mensen gebruik gemaakt van de VIA-gegevens, waarvan ongeveer
2 miljoen in de maand maart. Het hoogste piekmoment was 20 000 downloads
per uur. Het totale proces is nagenoeg zonder verstoringen verlopen. Ook is
er slechts minimaal over de VIA naar de Belastingtelefoon gebeld.
 
 De proef is geëvalueerd. Onderdeel van die evaluatie was een uitvoerig
gebruikersonderzoek dat is verricht door een onafhankelijke externe partij.
Van de VIA-gebruikers geeft 92% aan de VIA als «gemak»
te ervaren. De meest genoemde onderbouwing daarvoor is de ervaren tijdwinst.
Daarmee levert de VIA een belangrijke bijdrage aan de vermindering van de
door de burger ervaren administratieve lasten. 93% van de respondenten
geeft aan van plan te zijn om ook volgend jaar van de VIA gebruik te maken,
waarbij meer dan 80% van de ondervraagden de VIA ook aan anderen zal
aanraden. De belangrijkste wens van de burgers betreft de uitbreiding van
het aantal vooringevulde gegevens.
 
 In het kader van het Belastingdienstproject VIA heeft per rubriek uit
de aangifte een diepgaand onderzoek plaatsgevonden naar de mogelijkheid van
die rubriek de gegevens voor in te vullen. Belangrijke belemmeringen daarbij
zijn: het bestaan van keuzeregimes en de noodzaak een gegeven
te kwalificeren alvorens het in de aangifte te vermelden. Voorbeeld van het
eerste is de mogelijkheid tot fiscale partnerkeuze, voorbeeld van het tweede
betreft de hypotheekrente (door de bijleenregeling of door aanwending van
de hypotheek voor consumptieve uitgaven is een deel van de betaalde hypotheekrente
niet aftrekbaar). Vanuit het project VIA zijn naar aanleiding van die grondige
analyse van de aangifterubrieken voorstellen gedaan voor vereenvoudigingen
van wettelijke bepalingen die de mogelijkheid tot voorinvullen aanzienlijk
vergroten. Een belangrijk deel van die voorstellen is thans opgenomen in het
wetsvoorstel Fiscale vereenvoudigingswet 2010. Ook in de toekomst zal gelden
dat nieuwe wetgeving zal worden getoetst aan de voorinvulbaarheid van een
bepaald gegeven.
 
 De komende jaren neemt het aantal vooringevulde gegevens geleidelijk toe
en komt de VIA voor een grotere groep belastingplichtigen beschikbaar. Aan
een belangrijke uitbreiding, namelijk gegevens van banken en verzekeringsmaatschappijen,
wordt in nauwe samenwerking met de sector vorm gegeven. Het aantal gebruikers
zal belangrijk kunnen toenemen wanneer de overheidsbrede gemeenschappelijke
machtigingsvoorziening beschikbaar komt voor hulpverleners en in de relatie
burger/burger.
 
 Het succes van de VIA zou gemakkelijk kunnen leiden tot de wens uitbreidingen
snel of versneld in te voeren. De automatiseringsmogelijkheden van de Belastingdienst
en de noodzaak te beschikken over kwalitatief uitstekende gegevensbronnen
nopen echter tot een geleidelijke ontwikkeling.
 
 In de brief van 17 juli 2008 aan de Kamer over de stand van zaken
bij het voorinvullen van de aangifte inkomstenbelasting voor particulieren
is toegezegd dat er medio 2009 een wetsvoorstel in het kader van de vooringevulde
aangifte zou worden aangeboden. Gebleken is dat
voor het voorinvullen in 2010 van de aangifte inkomstenbelasting 2009 geen
wetswijziging nodig is. Mocht op termijn ten behoeve van het voorinvullen
van de aangifte aanvullende wetgeving nodig zijn, dan zal hierin worden voorzien.
 
 Een andere vereenvoudiging is het gebruik van Standard Business Reporting
(SBR, ook wel XBRL genoemd) en de daarbij horende uniforme financiële
taal. Deze dragen bij aan het eenmalig vastleggen
en meervoudig gebruiken met de spreekwoordelijke druk op de knop. De Belastingdienst
is één van de overheidspartijen die het gebruik van SBR zal
blijven uitdragen. Als een bedrijf de stap naar SBR gezet heeft, dan zal dit
leiden tot besparingen in tijd en geld voor het bedrijfsleven. Dit biedt ook
nog eens perspectieven voor bedrijven onderling, zoals het gebruik voor kredietrapportages
aan de bank.
 
 De Belastingdienst is dit jaar gestart met een pilot verkorte winstaangifte
vennootschapsbelasting voor het MKB, die voor het merendeel van de bedrijven
alle relevante vragen bevat. Daarbij wordt gebruik gemaakt van SBR en krijgt
de ondernemer daarmee sneller zekerheid over de aanslag.
 
 
 Kader 3 Verkorte winstaangifte VPB en relatie met het
horizontale toezicht
 
 De Belastingdienst heeft in samenwerking met marktpartijen (accountants,
fiscaal adviseurs en softwareontwikkelaars) een verkorte winstaangifte voor
de vennootschapsbelasting op basis van SBR (XBRL) mogelijk gemaakt. Gekozen
is voor een pilot die geldt voor de belastingjaren 2008 en 2009. De pilot
is op 11 april 2009 in productie gegaan. De verkorte winstaangifte maakt
het voor ondernemers die meedoen aan de pilot mogelijk om in plaats van de
reguliere 1600 vragen, met slechts 400 vragen te voldoen aan de aangifteplicht
voor de vennootschapsbelasting. De Belastingdienst vraagt in de verkorte winstaangifte
niet meer de commerciële jaarstukken uit. De deelnemer aan de pilot rapporteert
enkel over de fiscale cijfers. Hiermee wordt tevens voldaan aan Boek 2 van
het Burgerlijk Wetboek dat het samenvallen van de jaarrekening op fiscale
grondslag en de winstaangifte regelt.
 De ondernemer kan met één en dezelfde gegevensset, die eenvoudig
uit de financiële administratie kan worden samengesteld, zowel de Belastingdienst
als de Kamer van Koophandel bedienen. Doel van de pilot is dus het vergroten
van het gemak voor de ondernemer en het verlagen van de door de ondernemer
ervaren administratieve lasten. Aangezien deelnemers aan de pilot een groot
aantal vragen niet hoeven te beantwoorden, zal het toezicht op een andere
manier worden uitgeoefend, namelijk via metatoezicht. Marktpartijen mogen
meedoen aan de pilot als zij met de Belastingdienst ook een convenant hebben
afgesloten in het kader van horizontaal toezicht. Bijkomend voordeel van dit
traject is dat ervaring wordt opgedaan met het gebruik van SBR (XBRL) en het
nieuwe toezicht.
 
 Het verder wegnemen van belemmeringen in het elektronisch verkeer tussen
bedrijven onderling draagt ook bij aan lastenverlichting voor bedrijven. Zo
worden aan elektronische facturen niet langer aanvullende eisen gesteld. Het
maakt nu niet meer uit of het om een papieren of e-factuur gaat. Binnen de
Europese Unie wordt getracht om ook andere landen zover te krijgen, waardoor
de e-factuur ook over de grens gebruikt kan worden.
 
 Vertrouwen is de basis voor het horizontaal toezicht, waarbij op basis
van afspraken en convenanten het toezicht op de dagelijkse administratie wordt
losgelaten. Het vertrouwen komt echter ook terug in het boetebeleid. Er wordt
niet meer direct een boete opgelegd als er een keer onbedoeld BTW of loonheffingen
te laat worden afgedragen. Andere maatregelen die het afgelopen jaar zijn
genomen zijn de afschaffing van de Eerstedagsmelding (in de meeste gevallen)
en de mogelijkheid voor ondernemers om de BTW-aangifte per kwartaal te doen.
 2. Werkkostenregeling
 Het kabinet wil in het kader van administratieve lastenverlichting de
systematiek van vrije vergoedingen en verstrekkingen in de loonsfeer sterk
vereenvoudigen. Daarmee komt het tegemoet aan de breed levende wens om op
het terrein van vergoedingen en verstrekkingen een eenvoudiger stelsel te
creëren. Een dergelijke vereenvoudiging past in de ontwikkelingen rond
horizontaal toezicht en kan bij veel werkgevers irritatie over het huidige
systeem wegnemen. Wij duiden het nieuwe stelsel hierna ook aan met een nieuwe
term, namelijk de «werkkostenregeling». Deze aanduiding illustreert
dat het hierbij vooral gaat om de kosten die de werknemer maakt in het kader
van de dienstbetrekking. Bovendien vergemakkelijkt een dergelijke unieke aanduiding
de communicatie in de praktijk.
 
 Vereenvoudiging is niet gebaat met nieuwe definities, die ook weer grensverkennende
discussies oproepen – definities zullen ook thans niet gegeven worden –
maar met vermindering van bestaande regels. De werkkostenregeling bouwt voort
op bestaande wettelijke begrippen, inclusief de nadere invulling ervan, maar
krijgt een sterk forfaitair karakter. Het kabinet introduceert een vrijstelling –
gebaseerd op de huidige inzichten – van 1,5% van de fiscale loonsom
(exclusief eindheffingsbestanddelen) voor vergoedingen en verstrekkingen,
ongeacht de vraag in welke mate daarin een beloningselement te onderkennen
valt. Aanvullend komt er een beperkt aantal gerichte vrijstellingen voor zakelijke
kosten. Het nieuwe stelsel heeft als voordeel dat het de toerekening aan de
individuele werknemer van (de waarde van) verstrekkingen die binnen het algemene
forfait vallen overbodig maakt. Vergoedingen en verstrekkingen binnen het
algemene forfait kennen geen normeringen en beperkingen meer, waardoor het
bijhouden op werknemersniveau niet meer nodig is. Als voorbeeld
de woon-werkfiets. Een werkgever kan in het nieuwe stelsel, zonder te beoordelen
of de fiets in voldoende mate voor woon-werk-verkeer gebruikt wordt, zonder
terugblik of de werknemer in de afgelopen drie jaar al een fiets heeft ontvangen,
en zonder de grens van € 749 (2009) voor de aanschafprijs of van € 82
(2009) per kalenderjaar voor met de fiets samenhangende zaken in het oog te
hoeven houden, alle kosten die met de fiets samenhangen die hij voor zijn
rekening wil nemen in de administratie boeken. Geeft de werkgever inéén
keer tien fietsen aan zijn personeel, dan hoeft hij dat niet in de loonadministratie
per werknemer vast te leggen. De kosten van de fiets(en) komen met één
boeking (de factuur) in het algemene forfait te vallen. Een dergelijke ingrijpende
vereenvoudiging betekent grosso modo een verbetering voor iedereen. Inherent
aan een forfaitaire benadering is dat voor een aantal werkgevers sprake kan
zijn van een tekort aan forfaitaire ruimte. Voor zover het totale bedrag aan
vergoedingen en verstrekkingen de forfaitaire ruimte overschrijdt én
daar geen gerichte vrijstelling voor geldt, komt de belasting over het meerdere
voor rekening van de werkgever.
 Achtergrond huidige systematiek
 De huidige systematiek van vrije vergoedingen en verstrekkingen heeft
een hoog detailniveau bereikt, dat, evenals de frequente aanpassingen, verklaarbaar
is vanuit het hybride karakter. Dat karakter kent een spectrum dat gaat van
pure zakelijkheid tot puur beloning, en alle mengvormen daartussen. Bij mengvormen
is het steeds de vraag in hoeverre sprake is van beloning (belast) en van
zakelijkheid (onbelast). Het antwoord is vaak afhankelijk van subjectieve
aspecten, zoals de besparing op privé-uitgaven, en mede daardoor moeilijk
te objectiveren. Vanwege het gemengde karakter spreekt men ook wel van zwak
loon. De huidige regelgeving beoogt door een lange lijst met kostensoorten
duidelijkheid te scheppen, maar lijkt daardoor haar doel voorbij te schieten.
 Onderzoek naar gebruik in de dagelijkse praktijk
 Een duidelijk beeld van de dagelijkse praktijk rond vrije vergoedingen
en verstrekkingen in Nederland ontbrak tot voor kort. Het karakter van de
vrije vergoedingen en verstrekkingen – immers in beginsel niet tot het
loon behorend – brengt met zich dat de loonaangifte onvoldoende informatie
biedt. Om te bepalen wat er op het terrein van vergoedingen en verstrekkingen
in de loonsfeer omgaat, is begin 2009 door het EIM onderzoek gedaan naar 29
kostensoorten. Dat heeft – voor het eerst – meer zicht gegeven
op de omvang van de vergoedingen en verstrekkingen. Werkgevers betalen op
jaarbasis naar schatting ongeveer € 10 miljard aan onbelaste vergoedingen
en verstrekkingen op een totale loonsom van € 290 miljard. Daarbij
is ook gebleken dat de administratieve lasten die opgeroepen worden in de
regelgeving rond deze vergoedingen en verstrekking ongeveer € 333
miljoen per jaar bedragen. Het EIM-rapport is
bijgevoegd als bijlage.
 
 Uit het onderzoek komt een zeer gevarieerd beeld naar voren, zowel naar
kostensoort als naar sector. Vergoedingen en verstrekkingen voor specifieke
doeleinden voor werknemers, zoals outplacement, voeding, verlichting of verwarming
in verband met onregelmatige diensten of het vergoeden van verhuiskosten,
worden door relatief weinig werkgevers aangeboden. Bij vergoedingen en verstrekkingen
die voor grote groepen werknemers relevant zijn, zoals voor consumpties tijdens
werktijd en personeelsfeesten e.d., is het gebruik juist heel hoog vanwege
het generieke karakter. Vergoedingen voor werkkleding en uniformen komen vooral
in de industrie, bouw en overige dienstverlening (o.a. schoonmaakbedrijven)
voor. Ook naar grootteklasse bestaan verschillen. Het gratis of met korting
verstrekken van producten van het eigen bedrijf bijvoorbeeld gebeurt veel
binnen kleinschalige bedrijven in de detailhandel en horeca. Het
verstrekken van fietsen voor woon-werkverkeer komt juist relatief vaak voor
bij grote bedrijven. Vergoedingen en verstrekkingen die in 2008 het meest
gebruikt zijn door werkgevers, zijn die voor:
 – consumpties tijdens werktijd;
 – personeelsfeesten, personeelsreizen e.d.;
 – reizen met eigen vervoer van maximaal € 0,19 per kilometer;
 – bijscholing, cursussen, congressen, training e.d.;
 – werkkleding, uniformen e.d.;
 – maaltijden als gevolg van overwerk, koopavonden, dienstreizen
e.d.
 Naar sector bezien is in de zakelijke dienstverlening het hoogste totaalbedrag
belastingvrij verstrekt, gevolgd door de industrie, zorg en overheid. In relatieve
termen (totaalbedrag als aandeel in de loonsom per sector) zijn ook de landbouw,
horeca, overige dienstverlening en bouwsector van belang.
 Tabel 1: gebruik vergoedingen en verstrekkingen naar sector
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vergoedingen/ verstrekkingen (€ mln)
 Loonsom (€ mln)
 Aandeel in de loonsom 
 
 
 
 
 Landbouw, visserij, winning delfstoffen*
 267
 3 208
 8,3% 
 
 
 Industrie, gas-, elektriciteit- en waterbedrijven
 1 609
 43 366
 3,7%
 
 
 Bouw
 652
 17 595
 3,7%
 
 
 Groothandel
 594
 21 855
 2,7% 
 
 
 Detailhandel en reparatie
 555
 17 154
 3,2%
 
 
 Horeca*
 231
 4 822
 4,8% 
 
 
 Vervoer, opslag en communicatie
 450
 18 636
 2,4% 
 
 
 Financiële dienstverlening
 273
 18 810
 1,5% 
 
 
 Zakelijke dienstverlening
 2 318
 55 676
 4,2% 
 
 
 Overige dienstverlening
 394
 10 146
 3,9%
 
 
 Zorg
 1 657
 35 084
 4,7%
 
 
 Onderwijs
 605
 22 391
 2,7%
 
 
 Overheid
 1 047
 22 373
 4,7%
 
 
 
 Totaal
 
 
 10 653
 
 
 291 117
 
 
 3,6%
 
 
 
 
 
 * Het aantal waarnemingen in deze twee relatief kleine sectoren is
beperkt, de gevonden gemiddelden zijn dan ook met de nodige onzekerheden omgeven
maar liggen gezien het beeld in de andere sectoren waarschijnlijk lager dan
hier weergegeven. Er zijn geen andere onderzoeken beschikbaar waaruit geput
kan worden.
 De werkkostenregeling: een forfaitaire benadering
 Bij het zoeken naar een werkbare opzet hebben overwegingen van doelmatigheid
en efficiëntie een belangrijke rol gespeeld. Tot een maximum van 1,5%
van het fiscale loon is de werkgever vrij om onbelast vergoedingen en verstrekkingen
aan zijn werknemers te geven. Wellicht ten overvloede zij opgemerkt dat het
forfait een maximum betreft dat niet ten volle benut hoeft te worden. Voor
een grote groep vergoedingen en verstrekkingen gelden geen nadere normeringen
en beperkingen meer, alleen geldt nog een gebruikelijkheidstoets. Verder is
ernaar gestreefd zoveel mogelijk aan te sluiten bij vastleggingen in de financiële
boekhouding die de werkgever nodig heeft voor de eigen bedrijfsvoering en
aanvullende administratieve verplichtingen in de loonadministratie voor de
loonheffingen zoveel mogelijk te beperken. Bovendien is gestreefd naar een
aanzienlijke afname van het aantal voorwaarden voor onbelastbaarheid. Daarmee
is de uitvoeringspraktijk, zowel bij bedrijven als bij controle door de Belastingdienst,
gebaat.
 
 In de nieuwe werkkostenregeling worden door de inhoudingsplichtige aan
te wijzen vergoedingen en verstrekkingen als eindheffingsbestanddeel aangemerkt.
Uitgezonderd worden het privégebruik van de auto van de zaak, het genot
van de dienstwoning en vergoedingen en verstrekkingen ter zake van (strafrechtelijke
gevolgen van) criminele activiteiten. De waarde van het privégebruik
van de auto van de zaak en van het genot van de dienstwoning vormen aanzienlijke
beloningsbestanddelen en passen niet goed in een forfaitaire regeling, bedoeld
voor kosten in het kader van de dienstbetrekking en zogenoemd «zwak
loon». Zij blijven – conform de huidige regeling – tot het
loon van de werknemer behoren. Voor de werknemer zijn, behalve de genoemde
uitzonderingen, alle vergoedingen en verstrekkingen onbelast. Dit is alleen
anders als tussen werkgever en werknemer afgesproken wordt dat een specifieke
vergoeding of verstrekking tot de arbeidsbeloning van de werknemer behoort.
De werkkostenregeling ziet op vaste kostenvergoedingen, declaraties voor incidentele
vergoedingen alsmede op verstrekkingen (niet in geld genoten loon), met inbegrip
van personeelskortingen.
 
 De forfaitaire benadering heeft onder meer als voordeel dat het in veel
gevallen niet meer nodig is om gemengde kosten (deels vrijgesteld, deels belast)
te splitsen. De lange lijst met regelingen met een gemengd karakter neemt
in omvang aanmerkelijk af. Een aantal eindheffingsbestanddelen verliest grotendeels
zijn betekenis, zoals bijvoorbeeld de regeling rond kerstpakketten en kleine
beloningen. Ook de bijzondere positie voor eindheffingsbestanddelen in de
vorm van bezwaarlijk te individualiseren loon en loon met bestemmingskarakter
komt – op een enkele uitzondering na – te vervallen: de desbetreffende
vergoedingen of verstrekkingen passen in het algemene forfait.
 Forfait op loonsomniveau
 Voor de hoogte van het forfait is – uit budgettaire overwegingen
en om wijzigingen voor werkgevers zo veel mogelijk te voorkomen – aansluiting
gezocht bij de huidige praktijk. Dat leidt tot een vorm van gemiddelde, waarbij
werkgevers in een situatie kunnen komen dat het forfait prima past bij de
omvang van de vergoedingen aan de ene werknemer, maar niet bij die van een
andere werknemer. Een forfait op het totale loonsomniveau van de werkgever
vangt de verschillen binnen een bedrijf naar verwachting grotendeels op. Het
biedt de werkgever de mogelijkheid om naar eigen inzichten aan bepaalde groepen
van zijn werknemers, afhankelijk van het kostenpatroon, meer of minder vergoeding
te geven. De benadering per werkgever, in combinatie met de waardering van
verstrekkingen tegen factuurwaarde, biedt als voordeel dat er een directe
aansluiting gemaakt kan worden tussen loonadministratie en algemene boekhouding
en omgekeerd.
 Gerichte vrijstellingen
 Het kabinet heeft de ogen niet gesloten voor de nadelen van een forfait
op basis van een gemiddelde. Daarom is een systematiek ontwikkeld met twee
categorieën vergoedingen en verstrekkingen, te weten een forfaitair gedeelte
op loonsomniveau en een gedeelte met gerichte vrijstellingen. Deze systematiek
moet de nadelen van louter een forfait beperken. Het forfaitaire gedeelte
is vooral gericht op loon met een gemengd karakter, de gerichte vrijstellingen
zijn bedoeld om kosten waarbij het zakelijk karakter overheerst, niet binnen
het bereik van het forfait te brengen. Ten overvloede zij opgemerkt dat het
streven naar vereenvoudiging met zich brengt dat het aantal gerichte vrijstellingen
zo beperkt mogelijk blijft.
 Gerichte vrijstellingen zijn opgenomen voor:
 • reiskosten, zowel zakelijk als woon-werk;
 • tijdelijke verblijfkosten;
 • cursussen en dergelijke;
 • studiekosten;
 • extraterritoriale kosten;
 • verhuiskosten in het kader van bedrijfsverplaatsing.
 De gerichte vrijstellingen, samengesteld uit absoluut of relatief omvangrijke
kostensoorten, vormen een voortzetting van de huidige regelingen. Om
het zakelijk karakter vast te kunnen stellen blijven de thans geldende voorwaarden
in stand. De verhuiskostenregeling is wat dat betreft een buitenbeentje: verhuiskosten
vallen in het algemene forfait, tenzij sprake is van een bedrijfsverplaatsing.
 Eindheffing over het meerdere
 Ondanks de maatregelen om de nadelen van een forfaitaire benadering te
beperken, zullen er werkgevers zijn die hun forfaitaire ruimte overschrijden.
Dat is inherent aan een forfait, dat door zijn grove benaderingen plussen
en minnen kent. Een werkgever met veel zwak loon heeft het plafond van zijn
forfaitaire ruimte sneller bereikt dan een werkgever met weinig vergoedingen
of verstrekkingen, die wellicht ruim onder de grens blijft. Bij overschrijding
van het algemeen forfait wordt het meerdere niet bij de werknemer belast.
De loonheffing (loonbelasting en premie volksverzekeringen), verschuldigd
over het meerdere, komt via eindheffing voor rekening van de werkgever. Mogelijke
overschrijdingen van de gerichte vrijstellingen komen indirect ook voor rekening
van de werkgever. Zo komt bijvoorbeeld het gedeelte van een kilometervergoeding
voor met de auto afgelegde kilometers boven € 0,19 terecht in het
algemene forfait. Op deze wijze ontstaat een cesuur tussen beloningsbestanddelen
waarover de belasting voor rekening van de werknemer komt enerzijds en beloningsbestanddelen
(inclusief vergoedingen en verstrekkingen terzake van kosten van het functioneren
van werknemers) waarover de – afgezien van de vrijstelling – verschuldigde
belasting voor rekening van de werkgever komt anderzijds. Een dergelijke knip
heeft als voordeel dat vastleggingen van vergoedingen en (de waardering) van
verstrekkingen vanuit het individu bezien vrijwel achterwege kan blijven.
 
 Waar het huidige eindheffingsregime de werkgever de mogelijkheid biedt
in geval van bezwaarlijk te individualiseren loon of kleine geschenken in
natura te besluiten de eindheffing over dat loonbestanddeel niet voor zijn
rekening te nemen – en dus bij het loon van de werknemer in aanmerking
te nemen – geldt voor de werkkostenregeling uit oogpunt van eenvoud
een dergelijke keuzemogelijkheid niet. De noodzaak is ook niet meer aanwezig
daar de werkgever de vrijheid heeft vooraf te kiezen – in overleg met
de werknemer of met werknemersvertegenwoordigers als OR of vakbond –
of hij een vergoeding of verstrekking aanmerkt als loon waarover de werknemer
belasting is verschuldigd, of als eindheffingsbestanddeel waarbij de belasting –
afgezien van de vrijstelling – voor rekening van de werkgever komt.
 
 Vanuit de praktijk bestaat de behoefte om de effecten van schommelingen
in de forfaitaire ruimte als gevolg van het uitbetalen van vakantiegeld of
een dertiende maand, dan wel schommelingen in kostenniveau als gevolg van
een incidentele omvangrijke verstrekking weg te nemen. Hiertoe is de mogelijkheid
van de toepassing van een vorm van voorschot met eindafrekening opgenomen.
 Hoogte van het forfait
 De hoogte van het forfait van 1,5% is bepaald op basis van de huidige
praktijk en opgebouwd uit de kostensoorten waarvoor geen gerichte vrijstelling
meer geldt. Dit percentage is gerelateerd aan een bedrag van € 5,8
miljard aan vergoedingen en verstrekkingen. Het andere deel aan huidige vergoedingen
en verstrekkingen, dat is € 4,2 miljard, is gerelateerd aan de vergoedingen
en verstrekkingen waarvoor een gerichte vrijstelling blijft bestaan. Het mechanisme
werkt, kort gezegd, als een communicerend vat. Hoe meer gerichte vrijstellingen
worden opgenomen, hoe minder ruimte resteert voor het algemene forfait van
de werkkostenregeling. Voor werkgevers met vooral veel verschillende zakelijke
kostencategorieën is een wat lager percentage voor het algemene forfait in combinatie met veel gerichte vrijstellingen aantrekkelijk.
Voor werkgevers die naast bijvoorbeeld reis- of verblijfkosten, nagenoeg geen
kosten vergoeden, zijn juist zo min mogelijk gerichte vrijstellingen en een
zo ruim mogelijk algemeen forfait aantrekkelijker.
 
 De lijst met door het EIM onderzochte kostensoorten betreft voornamelijk –
in geld uitgedrukt – hetgeen de werkgever onbelast vergoedt of verstrekt.
Niet onderzocht is de omvang van vergoedingen en verstrekkingen die belast
zijn, zoals de ter beschikking gestelde computer die meer dan 10% privé
gebruikt wordt, en eindheffingsbestanddelen, zoals de kerstpakketten. Deze
zijn ingepast in de nieuwe systematiek. De gevolgen per sector zijn in onderstaande
tabel te zien.
 Tabel 2: gebruik ter zake van kosten binnen algemene forfait 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal onbelaste vergoedingen
 Loonsom
 Aandeel in de loonsom
 
 
 
 
 Landbouw, visserij, winning delfstoffen
 132
 3 208
 4,1%
 
 
 Industrie, gas-, elektriciteit- en waterbedrijven
 724
 43 366
 1,7%
 
 
 Bouw
 326
 17 595
 1,9%
 
 
 Groothandel
 309
 21 855
 1,4% 
 
 
 Detailhandel en reparatie
 284
 17 154
 1,7%
 
 
 Horeca
 123
 4 822
 2,6% 
 
 
 Vervoer, opslag en communicatie
 184
 18 636
 1,0% 
 
 
 Financiële dienstverlening
 123
 18 810
 0,7% 
 
 
 Zakelijke dienstverlening
 1 011
 55 676
 1,8% 
 
 
 Overige dienstverlening
 202
 10 146
 2,0%
 
 
 Zorg
 587
 35 084
 1,7%
 
 
 Onderwijs
 246
 22 391
 1,1%
 
 
 Overheid
 336
 22 373
 1,5%
 
 
 
 
 Hoogte van het eindheffingstarief
 De hoogte van het vaste eindheffingstarief voor de werkkostenregeling
is vastgesteld op 80%. Deze hoogte is op grond van diverse overwegingen
vastgesteld. Allereerst is gekeken naar de marginale druk die werknemers momenteel
ondervinden. Dit hangt samen met de overweging dat het tarief gemiddeld genomen
niet te laag kan zijn, omdat het bij een te laag tarief aantrekkelijk wordt
om regulier belast loon, waarover nu loonbelasting, premie volksverzekeringen
en werkgeversheffingen worden betaald, om te zetten naar loon dat onder de
nieuwe eindheffing van 80% valt. Daarentegen mag het tarief ook niet
dermate hoog zijn dat het een onredelijke afwijking zou zijn van de huidige
gemiddelde belasting- en premiedruk. In de huidige eindheffingssystematiek
wordt per werknemer gekeken wat het gebruteerde eindheffingstarief is. Voor
werknemers die met hun loon in de eerste schijf (33,50%) vallen bedraagt
in 2009 het gebruteerde eindheffingstarief 50,3%. Voor werknemers die met hun inkomen in de tweede en derde schijf (beide
42%) vallen bedraagt het eindheffingstarief 72,4% en bij
de vierde schijf (52%) is dat 108,30%. Aangezien in de nieuwe
werkkostenregeling voor de loonheffing niet meer gekeken wordt naar de vergoedingen
en verstrekkingen per individuele werknemer maar naar het totaal aan vergoedingen
en verstrekkingen per werkgever kan de bestaande systematiek van individuele
gebruteerde eindheffingstarieven hier niet meer gebruikt worden. Hiervoor
komt het vaste eindheffingstarief van 80% in de plaats. Deze 80%
eindheffing komt overeen met een marginale druk van 44%, welke vergelijkbaar
is met de gemiddelde marginale druk (inclusief werkgeversheffing van het loon).
Ten slotte zorgt de eindheffing van 80%, samen met het forfait van
1,5%, voor een budgetneutrale invoering van de werkkostenregeling.
 Waarde van de verstrekkingen
 Om verstrekkingen (loon in natura) tot het loon te kunnen rekenen zijn
waarderingsregels nodig. Als uitgangspunt blijft de waarde in het economische
verkeer van verstrekkingen gelden. Nadrukkelijker dan in de huidige praktijk
wordt aangesloten bij hetgeen door een (onafhankelijke) derde aan de werkgever
in rekening wordt gebracht (factuurwaarde). Waar een factuur ontbreekt, geldt
de waarde in het economische verkeer. Binnen de nieuwe systematiek, waarbij
de fiscale gevolgen van verstrekkingen in het algemeen voor rekening van de
werkgever komen, wordt het niet meer nodig en ook niet meer passend geacht
om in voorkomende gevallen van de besparingswaarde voor de werknemer uit te
gaan. Met een waardering op basis van het factuurbedrag kan een directe aansluiting
met de financiële administratie tot stand gebracht worden. Deze benadering
brengt duidelijkheid en eenvoud.
 
 Ter zake van producten uit eigen bedrijf van de werkgever of van een verbonden
vennootschap wordt waar mogelijk aangesloten bij de prijs die aan een derde
in rekening wordt gebracht. Het saldo van de «consumentenprijs»
en de eigen bijdrage van de werknemer valt in het algemeen forfait van de
werkgever. Dit biedt werkgevers de mogelijkheid een regeling voor personeelskorting «op
maat» te maken.
 Doorkijkje
 Een werkgever kan, naast CAO-afspraken, naar eigen inzichten met zijn
werknemers (OR of personeelsvertegenwoordiging) afspraken maken over vergoedingen
en verstrekkingen. Dat is altijd al zo geweest en dat blijft zo. De laatste
jaren heeft het zogeheten cafetaria-systeem grote bekendheid gekregen, waarbij
werkgevers en werknemers afspraken maken om (belast) loon om te zetten in
een (vrije) vergoeding of verstrekking, naar keuze van de werknemer. Deze
ontwikkeling stopt naar verwachting niet met de invoering van de nieuwe systematiek,
sterker nog de nieuwe systematiek biedt een grotere vrijheid om afspraken
te maken. Partijen moeten zich overigens bij het maken van afspraken voor
omzetting bewust zijn van de gevolgen. Zo leidt een structurele verlaging
van het loon tot een lagere grondslag voor de werknemersverzekeringen en tot
lagere uitkeringsrechten. In de afspraken tussen werkgever en individuele
werknemer ontstaat naar verwachting uit zakelijke overwegingen een natuurlijk
evenwicht. Mocht dat niet het geval zijn dan kan de inspecteur in situaties
waarin de omvang van de vergoedingen en verstrekkingen veel hoger dan gebruikelijk
is, ingrijpen.
 Gevolgen van de werkkostenregeling
 De invoering van een ander, eenvoudiger stelsel van vergoedingen en verstrekkingen
brengt zonder meer veel vragen over mogelijke gevolgen. In het volgende onderdeel
wordt een aantal gevolgen van de werkkostenregeling beschreven voor:
 a. werknemersverzekeringen;
 b. foutherstel en terugbetaling;
 c. bestaande afspraken met de Belastingdienst (over kostenvergoedingen);
 c. andere aspecten.
 a. Werknemersverzekeringen
 Eindheffingsbestanddelen, anders dan bij naheffing, vallen – ook
thans – buiten de grondslag voor de premies werknemersverzekeringen.
Ook in de nieuwe opzet (forfaitaire vrijstelling en het meerdere voor rekening
van de werkgever) blijven de premies werknemersverzekeringen buiten beeld.
Overschrijding van het forfait werkt dus niet door in de uitkeringsgrondslag
op grond van de werknemersverzekeringen voor de werknemers. Het geheel
van vergoedingen en verstrekkingen loopt hiermee volledig buiten het loonstrookje
van de werknemer om. Daarmee ontstaat een herkenbare lijn.
 b. Terugbetaling en foutherstel
 In het kader van de knip tussen beloningsbestanddelen, belast bij de werknemer,
en de vergoedingen en verstrekkingen die als eindheffingsbestanddeel worden
belast bij de werkgever, doet zich, meer dan thans, de vraag voor hoe om moet
worden gegaan met terugbetaling of foutherstel. Van terugbetaling is sprake
indien achteraf blijkt dat de werknemer geen recht op het loon of de vergoeding
had en deze omissie rechtgezet wordt. De verwerking van een terugbetaling
wijzigt niet. De terugbetaling van bij de werknemer belast loon vormt negatief
loon in het tijdvak van terugbetaling. Van foutherstel is sprake als een vergoeding
ten onrechte niet tot het bij de werknemer te belasten loon is gerekend, of
indien loon ten onrechte als eindheffingsbestanddeel is aangemerkt. De werkgever
bepaalt uiterlijk op het moment van uitbetalen of verstrekken of ter zake
van een vergoeding of verstrekking sprake is van bij de werknemer te belasten
loon of van een eindheffingsbestanddeel. Deze keuze is, gelet op de wetsystematiek,
definitief. Dat sluit niet uit dat er, gelet op de afspraken tussen werkgever
en werknemer, een fout gemaakt kan zijn. Bij foutherstel verschuift de grondslag
voor de heffing van werknemer naar werkgever, of omgekeerd. Deze verschuiving
moet tot uitdrukking komen in de aangifte. Voor zowel terugbetaling als voor
foutherstel geldt dat de aanpassingen op de gebruikelijke wijze in de loonadministratie
verwerkt moeten worden.
 c. Bestaande afspraken met de Belastingdienst (over
kostenvergoedingen)
 Door de invoering van een nieuw stelsel worden alle bestaande afspraken
met de Belastingdienst omtrent vergoedingen en verstrekkingen waarvoor geen
gerichte vrijstelling geldt, geacht niet meer te gelden voor de belastingheffing
over latere jaren. Dergelijke afspraken zijn gemaakt op basis van de op dat
moment geldende wet- en regelgeving en passen niet meer in de nieuwe systematiek.
Voor zover nodig kunnen werkgevers contact opnemen om nieuwe afspraken te
maken. Naar verwachting zal dat met deze vereenvoudiging echter slechts in
beperkte mate nog nodig zijn.
 d. Andere aspecten
 De eindheffing die, als het forfait wordt overschreden, voor rekening
van de werkgever komt, vormt voor hem een kostenpost, die hij in aftrek brengt
op de winst voor de inkomstenbelasting of de vennootschapsbelasting. De gevolgen
voor de heffing van omzetbelasting worden, in afwachting van jurisprudentie
omtrent het Besluit uitsluiting aftrek omzetbelasting 1968, nader bezien en
waar nodig, voorafgaand aan de invoering van de nieuwe regeling aangepast.
 Inwerkingtreding
 Het kabinet stelt voor de wijzigingen per 1 januari 2011 in te laten
gaan. Werkgevers, hun softwareleveranciers en de Belastingdienst hebben naar
verwachting tijd nodig om zich goed voor te bereiden op de gewijzigde systematiek.
Te denken valt aan het maken van nieuwe declaratiereglementen, wijzigingen
in de afspraken rond vaste vergoedingen, aanpassing van de salarisadministratie
en dergelijke.
 3. Vereenvoudiging inkomstenbelasting
 3.1. Vereenvoudiging eigenwoningregeling
 Met betrekking tot de eigen woning vereenvoudigt het kabinet de bijleenregeling.
Daarnaast vinden nog enkele andere vereenvoudigingen plaats.
 Vereenvoudiging bijleenregeling
 In het kader van complexiteitsreductie en de door de Tweede Kamer geuite
wens tot vereenvoudiging van de bijleenregeling stelt het kabinet drie wijzigingen
voor die leiden tot vereenvoudiging, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan doel
en strekking van de regeling. Het betreft de volgende maatregelen:
 a. uitbreiden renteaftrek over meegefinancierde kosten ter verkrijging
van de hypotheek;
 b. afschaffen goedkoperwonenregeling;
 c. verkorten verjaringstermijn eigenwoningreserve van 5 naar 3 jaar.
 a. Uitbreiden renteaftrek over meegefinancierde kosten
ter verkrijging van de hypotheek
 Het kabinet stelt voor om de aftrekbaarheid van rente over meegefinancierde
kosten ter verkrijging van de hypotheek voor starters en doorstromers gelijk
te trekken. Nu hebben ingevolge een beleidsbesluit starters die aftrek wel
en doorstromers niet. Dit verschil is verwarrend.
Daarnaast kan de maatregel belangrijk zijn voor de doorstroming naar een nieuwe
woning.
 b. Afschaffen goedkoperwonenregeling
 De goedkoperwonenregeling is een uitzondering voor doorstromers naar een
goedkopere eigen woning dan de vorige eigen woning. Indien op grond van de
hoofdregel de verwervingsprijs van de nieuwe eigen woning verminderd met de
eigenwoningreserve (hierna: EWR) lager is dan het niveau van de oude eigenwoningschuld
(hierna: EWS), wordt de EWS voor de nieuwe woning gesteld op maximaal het
bedrag van de oude EWS, of als dit lager is, op maximaal de verwervingsprijs
van de nieuwe eigen woning.
 
 
 Voorbeeld
 
 Een eigen woning wordt verkocht met een waarde van € 300 000
en met een EWS van € 200 000. Er is dan sprake van een EWR
van € 100 000. De nieuwe eigen woning kost € 250 000.
Op basis van de hoofdregel in de bijleenregeling bedraagt de maximale EWS € 250 000/– € 100 000
= € 150 000. De EWR bedraagt daarna nihil. Op basis van de
uitzondering van de goedkoperwonenregeling kan echter een EWS worden aangegaan
van maximaal € 200 000. De EWR bedraagt daarna nog € 50 000.
Dus hoewel belastingplichtige een bedrag van € 50 000 extra
te besteden heeft uit de opbrengst van de verkoop van zijn vorige eigen woning,
wordt hij niet verplicht dit bedrag aan te wenden voor de aankoop van zijn
nieuwe eigen woning.
 
 De goedkoperwonenregeling is destijds ingevoerd, omdat de bijleenregeling
bedoeld is om onnodige schuldverhoging te voorkomen, maar niet direct om tot
aflossen van een bestaande eigenwoningschuld te verplichten. Deze regeling
werkt weliswaar begunstigend voor personen die goedkoper gaan wonen, echter
in situaties van partnerschap kan door de werking van de partnerregeling dit
voordeel weer teniet worden gedaan. In die situatie leidt de goedkoperwonenregeling
dan slechts tot complexiteit.
 
 
 Voorbeeld
 
 Twee partners woonden voorheen in een woning waarvan de eerste partner
(A) volledig eigenaar was (met een EWS van € 200 000). Zij
kopen gezamenlijk een nieuwe eigen woning. De nieuwe eigen woning kost € 300 000.
Bij partner A is door de verkoop van de vorige woning sprake van een EWR van € 100 000.
Partner A verkrijgt zijn deel voor € 150 000 en mag deze op
basis van de goedkoperwonenregeling maximaal financieren. De andere partner
(B) verkrijgt ook voor € 150 000, maar moet op basis van de
partnerregeling rekening houden met de EWR van partner A. Deze partner heeft
dan een EWSvan € 50 000. In deze situatie heeft
partner A een EWS van € 150 000 en partner B een EWS van € 50 000.
Zonder de goedkoperwonenregeling zou partner A een EWS hebben van € 50 000
en zou partner B een EWS hebben van € 150 000. Het resultaat
is per saldo bij A en B samen hetzelfde, maar wordt bij toepassing van de
goedkoperwonenregeling op een complexere wijze verkregen.
 
 Vaak wordt ook naar deze partnerregeling verwezen als complex onderdeel
van de bijleenregeling. Het voordeel van het afschaffen van de goedkoperwonenregeling
is dat de partnerregeling minder vaak toepassing zal vinden. De partnerregeling
is namelijk alleen relevant als een van beide partners een eigenwoningreserve
heeft en daarvan is doorgaans slechts sprake als een van beide partners onder
de goedkoperwonenregeling valt. Door afschaffing van de goedkoperwonenregeling
wordt dus ook de complexiteit binnen de partnerregeling deels ondervangen.
Het afschaffen van de partnerregeling zelf is geen optie. De partnerregeling
is bedoeld om ontwijkingsmogelijkheden van de toepassing van de bijleenregeling
te voorkomen. Afschaffen van de partnerregeling zou dan ook sterk afbreuk
doen aan de werking van de bijleenregeling.
 
 Hiervoor is al aangegeven waarom de goedkoperwonenregeling destijds is
ingevoerd. Die reden weegt naar de mening van het kabinet echter niet op tegen
de complexiteit die de regeling met zich brengt, waarbij de regeling bovendien
in bepaalde situaties ook slechts tot die complexiteit leidt en niet tot het
effect dat er aanvankelijk mee werd beoogd. Afschaffen van de goedkoperwonenregeling
zal niet leiden tot financieringsproblemen voor de aankoop van de nieuwe eigen
woning. De EWR die is ontstaan bij verkoop van de vorige eigen woning is immers
toereikend om de eigen woning voor het deel waarvoor geen EWS kan gelden,
te financieren. Deze systematiek sluit volledig aan bij het doel van de bijleenregeling
dat men niet onnodig een lening aangaat voor een eigen woning waarvan de rente
aftrekbaar is. Deze opzet stimuleert het aflossen op de EWS in plaats van
deze zo hoog mogelijk te houden.
 c. Verkorten verjaringstermijn eigenwoningreserve
van 5 naar 3 jaar
 In het verlengde van het afschaffen van de goedkoperwonenregeling stelt
het kabinet voor om de verjaringstermijn van de EWR te verkorten van vijf
jaar naar drie jaar. Deze maatregel ziet niet zozeer op inhoudelijke complexiteit
van de regelgeving, maar heeft betrekking op de frequentie waarin de bijleenregeling
toepassing zal vinden. De vijfjaarstermijn houdt in dat de EWR tot vijf jaar
na verkoop van de woning fiscaal relevant blijft. Zowel de burger als de Belastingdienst
moeten vijf jaar lang rekening houden met de stand van de EWR. In het overgrote
deel van de gevallen koopt men aansluitend op het (voornemen tot) verlaten
van de oude eigen woning een nieuwe eigen woning. In de meeste gevallen vindt
de bijleenregeling dan ook binnen korte termijn toepassing en is de stand
van de EWR reeds teruggebracht naar nihil.
 
 Vooral in situaties die vallen binnen de goedkoperwonenregeling is een
langere termijn noodzakelijk, omdat in die gevallen een EWR blijft bestaan
die niet direct ingezet hoeft te worden. Dat komt pas aan de orde bij bijvoorbeeld
aflossing of verbouwing van de eigen woning. Bij afschaffen van de goedkoperwonenregeling
zal de stand van de EWR in vrijwel alle gevallen binnen korte termijn zijn
teruggebracht naar nihil. Slechts voor de gevallen waarbij men (tijdelijk)
gaat huren blijft een EWR bestaan. Wanneer er geen voornemen meer is om ooit
weer te kopen is de EWR in feite niet meer relevant. Bij tijdelijke huur wordt
de EWR weer relevant bij aankoop van een nieuwe eigen woning. De verjaringstermijn
kan dan ook niet te kort zijn, omdat hiermee ontwijkingsmogelijkheden in het
leven worden geroepen, namelijk tijdelijk gaan huren om toepassing
van de bijleenregeling te voorkomen. Bij het overgaan van een koopwoning naar
een huurwoning zullen echter doorgaans andere dan fiscale motieven een rol
spelen. Men vindt het doorgaans niet gewenst meerdere keren te moeten verhuizen.
Bovendien brengt dat kosten met zich mee en is er vaak ook niet direct een
huurwoning beschikbaar. De verwachting is dat met een termijn van drie jaar –
in samenhang met afschaffen van de goedkoperwonenregeling – nog steeds
voldoende uitvoering wordt gegeven aan de doelstellingen van de bijleenregeling.
 Overige vereenvoudigingen eigen woning
 Om voorinvulling van het eigenwoningforfait in verhuisjaren mogelijk te
maken is in dit wetsvoorstel een wijziging opgenomen op grond waarvan de periode
van het eigenwoningforfait wordt aangesloten op de gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (hierna: GBA). Daarnaast wordt de regeling voor tijdelijke
verhuur vereenvoudigd. Deze regeling betreft tijdelijke verhuur waarbij de
woning als hoofdverblijf ter beschikking blijft staan (met name bij verhuur
tijdens de vakantieperiode). De wijziging houdt in dat het eigenwoningforfait
in die situatie voortaan over het gehele jaar wordt berekend. Dit maakt voorinvulling
van het eigenwoningforfait bij tijdelijke verhuur mogelijk. Ter compensatie
wordt 70% in plaats van 75% van de netto huurinkomsten belast.
 3.2. Vereenvoudiging lijfrenten/pensioenen
 Met betrekking tot lijfrenten vinden vereenvoudigingen plaats bij de volgende
onderwerpen:
 a. terugwentelingsmogelijkheid
 b. redelijke termijn
 c. splitsingsproblematiek pre-brede-herwaarderingslijfrenten
 d. delegatiebepaling conserverende aanslag lijfrente- en pensioenaanspraken
 a. Terugwentelingsmogelijkheid
 Lijfrentepremies zijn aftrekbaar indien ze zijn betaald of verrekend in
het kalenderjaar of in de eerste drie maanden van het volgende kalenderjaar
(terugwenteling). Het kabinet stelt voor om deze algemene terugwentelingsmogelijkheid
te laten vervallen. De terugwentelingsmogelijkheid is inmiddels niet meer
noodzakelijk. De benodigde gegevens voor de berekening van de aftrekruimte
zijn thans ruim op tijd voorhanden om de aftrekruimte binnen het kalenderjaar
van aftrek zelf te berekenen. Sinds 2004 wordt voor de ruimteberekening namelijk
uitgegaan van de premiegrondslag en de pensioenaangroei van het voorafgaande
jaar. Daarnaast melden de pensioenfondsen de grootte van de pensioenaangroei
inmiddels ruim binnen de maximale termijn van tien maanden na afloop van het
kalenderjaar van de pensioenaangroei. Voor het laten vervallen van de terugwentelingsmogelijkheid
zijn nog andere redenen. Zo maakt de terugwentelingsmogelijkheid voorinvulling
van lijfrentepremies onmogelijk. De gegevens daarvoor moeten immers ruim vóórdat
de terugwentelingstermijn is geëindigd, worden verwerkt. Verder leidt
de terugwentelingsregeling tot uitworp bij de Belastingdienst door verschillen
tussen de renseignering en aangifte. Voorts levert de regeling risico op dubbele
aftrek op. De terugwentelingstermijn van zes maanden voor lijfrentepremies
bij staking van een onderneming en/of de omzetting van de fiscale oudedagsreserve
blijft gehandhaafd. Anders dan bij reguliere lijfrentepremies is de extra
tijd voor aftrek (terugwenteling) bij staking van een onderneming wel nodig
om de benodigde gegevens te verzamelen. Aangezien in de aanslagregeling de
afwikkeling van de staking van een onderneming altijd maatwerk is, leidt in
deze gevallen de terugwentelingsmogelijkheid ook niet tot extra problemen
en risico’s.
 b. Redelijke termijn
 Op grond van de huidige wetgeving moeten aan het einde van de opbouwfase
van een aanspraak op lijfrenten – de berekeningsdatum – termijnen
worden vastgesteld. Volgens vaste jurisprudentie bestaat hiervoor een «redelijke
termijn». Deze termijn is beleidsmatig gesteld op een minimum van zes
maanden bij leven en twaalf maanden bij overlijden. Als er bijzondere omstandigheden zijn, is een langere termijn nog
aan te merken als redelijk. In de praktijk ontstaat in duizenden gevallen
per jaar een probleem met het voldoen aan de redelijke termijn. Daarvoor bestaan
verschillende oorzaken. Zo reageert een deel van de belastingplichtigen bijvoorbeeld
niet op brieven van verzekeraars. In een aantal gevallen is de begunstigde
voor de verzekeraars onvindbaar. Ook komt voor dat belastingplichtigen gedurende
een lange periode aan het «shoppen» zijn bij verzekeraars om de
hoogste termijnen te kunnen bedingen. Gevolg van het niet voldoen aan de redelijke
termijn is dat inkomstenbelasting wordt verschuldigd over de totale waarde
van de lijfrenteaanspraak. Bij lijfrenten gesloten ná 1991 is bovendien
revisierente verschuldigd. Als heffingstijdstip geldt op grond van vaste jurisprudentie
de berekeningsdatum (bij oude kapitaalverzekeringen met een lijfrenteclausule:
de expiratiedatum) en niet de datum waarop de redelijke termijn wordt overschreden.
Hierdoor kan voorinvulling van deze grootheid in de aangifte meestal niet
plaatsvinden. Veelal is ook navordering noodzakelijk. Belastingplichtigen
pogen alsdan veelal aan te tonen dat als gevolg van bijzondere omstandigheden
de lijfrente niet tijdig werd bedongen. De beoordeling of van een dergelijke
omstandigheid sprake is, vergt veel tijd en energie van de Belastingdienst.
 
 Gelet op het voorgaande is een tweetal wijzigingen opgenomen in dit wetsvoorstel.
De eerste wijziging betreft de invoering van een wettelijke termijn voor de
bepaling van de omvang van de lijfrentetermijnen, welke termijn ruimer is
dan de termijn die op dit moment in de beleidssfeer geldt. Deze termijn eindigt
bij het einde van het kalenderjaar volgend op het jaar van expiratie of berekening
bij leven en het einde van het tweede kalenderjaar volgend op het jaar van
expiratie of berekening bij overlijden. Wel zal een uitzondering mogelijk
blijven voor de situatie dat redelijkerwijs niet kan worden voldaan aan de
wettelijke termijn. Naast de wettelijke periode waarbinnen de termijnen voor
de lijfrente moeten worden vastgesteld, wordt het heffingstijdstip bij overschrijding
van deze periode verlegd naar het tijdstip van overschrijden van die termijn.
Met deze wijzigingen wordt beoogd het aantal gevallen van overschrijding van
de redelijke termijn zo veel mogelijk te beperken. In overleg met de branche
zal worden onderzocht in hoeverre de introductie van een wettelijke mogelijkheid
tot inhouding van loonbelasting hier wenselijk en mogelijk is.
 c. Splitsingsproblematiek pré-brede-herwaarderinglijfrenten
 Met ingang van 1 januari 2009 is op grond van het Belastingplan 2009
een einde gekomen aan de zogenoemde splitsingsproblematiek voor lijfrenten.
Deze problematiek hield in dat voor lijfrenten een gedeelte in box 1 in aanmerking
moest worden genomen voor zover premieaftrek had plaatsgevonden en voor een
gedeelte in box 3 voor zover geen premieaftrek had plaatsgevonden. Voor de
praktijk en de betrokken belastingplichtigen leidde deze systematiek tot aanzienlijke
complicaties en uitvoeringslasten. Met ingang van 1 januari 2009 is hiervoor
een oplossing gekomen voor lijfrenten gesloten met ingang van het jaar 2001
alsmede voor lijfrenten globaal gesproken gesloten na 1991 (zogenoemde brede-herwaarderinglijfrenten).
Naar aanleiding van een verzoek van het Verbond voor verzekeraars laat het
kabinet hetzelfde regime gelden voor de zogenoemde pré-brede-herwaarderinglijfrenten,
waarop na 2000 nog premies zijn betaald. Deze pré-brede-herwaarderinglijfrenten
worden voortaan integraal in box 1 in aanmerking genomen ongeacht de hoogte van de premiebetalingen die vanaf 2001 zijn gedaan. Met deze
wijziging is de splitsingsproblematiek bij pre-bredeherwaarderingslijfrenten
opgelost. Overigens gaat het om een beperkt aantal polissen.
 d. Delegatiebepaling conserverende aanslag lijfrente-
en pensioenaanspraken
 Conserverende aanslagen ter zake van pensioen- en lijfrenteaanspraken
hebben in de eerste plaats ten doel te bewerkstelligen dat de pensioen- en
lijfrentecontracten door de belastingplichtige en de toegelaten aanbieder
op een reguliere wijze worden afgewikkeld. Deze conserverende aanslagen zijn
effectief; in de praktijk bestaat zelden aanleiding deze belastingaanslagen
daadwerkelijk in te vorderen. Tegelijkertijd roept dat de vraag op of het
wellicht mogelijk is een systeem voor deze conserverende aanslagen te ontwikkelen
dat in de heffingssfeer de uitvoeringslasten voor de Belastingdienst vermindert.
Het kabinet stelt om die reden voor een delegatiebepaling in de wet op te
nemen op grond waarvan om doelmatigheidsredenen regels kunnen worden gesteld
om in bepaalde gevallen het opleggen van conserverende aanslagen achterwege
te laten. Bedoeling is de delegatiebepaling te gebruiken om bepaalde kwalitatieve
en kwantitatieve situaties te gaan aanwijzen. Hierbij kan gedacht worden aan
het geval dat een emigrerende belastingplichtige een overheidspensioen heeft
opgebouwd, omdat de heffing over overheidspensioenen internationaalrechtelijk
steeds aan het bronland wordt toegewezen. Ook zal de delegatiebepaling worden
gebruikt voor situaties waarbij in zijn algemeenheid niet aannemelijk is dat
de kosten verband houdende met een verboden handeling zullen opwegen tegen
het met zo’n handeling te behalen fiscale voordeel. Ook kan de bepaling
onder omstandigheden mogelijk gebruikt worden in situaties dat ten tijde van
de emigratie reeds vaststaat dat de belastingplichtige slechts voor een korte
periode vanwege zijn werkgever is uitgezonden naar een ander land en de werkgever
er voor instaat dat in de buitenlandperiode er geen handelingen worden verricht
die tot invordering van de conserverende aanslag zouden leiden.
 3.3. Vereenvoudiging box 3
 Het kabinet vereenvoudigt box 3 op verschillende punten. Het betreft de
volgende wijzigingen:
 a. de invoering van één peildatum in box 3 per 2011;
 b. de toerekening van de grondslag in box 3 tussen partners;
 c. waardering op basis van de WOZ-waarde van woningen in box 3, en
 d. de invoering van een vrijstelling voor contant geld en vergelijkbare
vermogensrechten.
 a. Eén peildatum box 3
 Het voordeel uit sparen en beleggen in box 3 wordt op basis van de huidige
wettekst bepaald aan de hand van twee peildata: 1 januari van het kalenderjaar
(de begindatum) en 31 december van het kalenderjaar (de einddatum). Het
kabinet stelt voor om per 2011 nog slechts één peildatum te
hanteren: 1 januari van het kalenderjaar. Dit levert een vereenvoudiging
van de box 3 regeling op. Het is niet meer nodig om de bezittingen en schulden
op twee momenten in het jaar vast te stellen en ook het bepalen van het gemiddelde
is niet langer nodig. Daarnaast biedt het hanteren van één peildatum
de volgende voordelen:
 • In het kader van het voorinvullen van de aangifte inkomstenbelasting
is het van essentieel belang dat de Belastingdienst tijdig beschikt over de
door derden (o.a. banken en verzekeraars) te verstrekken gegevens. In de praktijk
vormt het tijdig verkrijgen van de benodigde gegevens voor box 3 vooral met
betrekking tot de gegevens op de einddatum een belemmering. De tijd tussen
het ontstaan van de gegevens (31 december van een kalenderjaar),
het beschikbaar komen en de aanlevering van deze gegevens bij de Belastingdienst
en het beschikbaar stellen van de gegevens aan de burger (uiterlijk op 1 maart
van het daaropvolgende kalenderjaar) is immers beperkt. Eén peildatum
biedt dan voordelen.
 • De Belastingdienst wil meer gaan werken in de actualiteit. Daarbij
wordt gestreefd naar eerdere oplegging van de definitieve aanslag en een juiste
vaststelling tijdens het kalenderjaar van de voorlopige aanslag. Eén
peildatum draagt daaraan bij. De Belastingdienst kan dan namelijk al tijdens
het lopende belastingjaar werken aan de box 3 heffing over dat jaar.
 • Het als contra-intuïtief ervaren verschil tussen de rendementsgrondslag
op 31/12 van jaar t en 1/1 van jaar t+1 is door het voorstel niet langer aan
de orde. Bovendien lost het voorstel het probleem voor het voorinvullen van
het niet één op één aansluiten van 31/12 t en
1/1 t+1 op.
 • De bestaande deeljaarproblematiek wordt kleiner. Als een belastingplichtige
emigreert of overlijdt, wordt nu de einddatum verlegd van 31/12 naar de –
eerdere – datum van emigratie of overlijden. In het voorstel is dat
niet meer nodig. Verlegging van de peildatum blijft nog wel aan de orde bij
immigratie. Bij emigratie en immigratie wordt de 4% naar tijdsgelang
herrekend.
 De invoering van één peildatum laat het karakter van de
belastingheffing in box 3 overigens intact. Er blijft sprake van de heffing
van inkomstenbelasting over een verondersteld forfaitair rendement over het
vermogen. De introductie van één peildatum leidt feitelijk slechts
tot een verschuiving van de heffing over de helft van de waardestijging in
het kalenderjaar naar het daaropvolgende jaar. De heffing is verder volledig
ingebed in de inkomstenbelasting. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gewezen
op het in aanmerking nemen van persoonsgebonden aftrek en de verrekening van
heffingskortingen. Gelet op het voorgaande worden geen nieuwe discussies met
verdragspartners verwacht over de aard van de belastingheffing in box 3.
 b. Toerekening box 3-inkomen tussen partners
 Op basis van de huidige wettekst kunnen partners voor box 3 per vermogensbestanddeel
een keuze maken in de onderlinge verdeling daarvan. Het kabinet stelt voor
om de verdeling voortaan alleen mogelijk te maken voor de gezamenlijke grondslag
sparen en beleggen. Hieronder wordt verstaan de gemiddelde rendementsgrondslag
van de belastingplichtige en zijn partner, verminderd met het heffingvrije
vermogen van de belastingplichtige en zijn partner. Hiermee wordt een belangrijke
vereenvoudiging bereikt. Het is immers niet langer nodig om bijvoorbeeld vrijstellingen
in box 3 over te dragen aan de partner om een gunstige verdeling mogelijk
te maken. Ook wordt voorinvulling van box 3 bij partners makkelijker. Bovendien
wordt de toerekening in box 3 hiermee in lijn gebracht met de toerekening
van gemeenschappelijke inkomensbestanddelen. Daarbij kan ook alleen het saldo
van de verschillende onderdelen tussen de partners worden verdeeld. Voor de
met box 3 samenhangende heffingskortingen, de korting voor maatschappelijke
beleggingen en de korting voor directe beleggingen in durfkapitaal en culturele
beleggingen, blijft gelden dat de kortingen in aanmerking worden genomen bij
de belastingplichtige tot wiens bezit de desbetreffende maatschappelijke beleggingen,
de directe beleggingen in durfkapitaal en culturele beleggingen behoren.
 c. WOZ-waarde voor woningen in box 3
 Het kabinet stelt voor om de waarde van alle woningen die in box 3 in
de heffing worden betrokken te stellen op de waarde die is vastgesteld op
grond van de Wet waardering onroerende zaken. Nu sinds enkele jaren de WOZ-waarde jaarlijks wordt vastgesteld, is deze waarde zodanig actueel
dat de WOZ-waarde kan worden gebruikt in plaats van de waarde in het economisch
verkeer. Bovendien is per 1 januari 2009 de basisregistratie waarde onroerende
zaken (BR WOZ) gerealiseerd. De hierin opgenomen waardegegevens zijn authentieke
gegevens waarop het bestuursorgaan, dat op grond van een wettelijk voorschrift
deze waardegegevens mag gebruiken, mag vertrouwen. Het voordeel van het gebruik
van deze waardegegevens is dat er duidelijkheid is voor de burger en de Belastingdienst
over de te hanteren waardering en dat de Belastingdienst minder taxaties hoeft
uit te voeren om de waarde vast te stellen. Dit zal ook leiden tot een sterke
vermindering van discussies bij de aanslagregeling en van het aantal bezwaar-
en beroepsprocedures. Bovendien kan door het gebruik van het waardegegeven
de aangifte eenvoudiger worden vooringevuld.
 
 Niet alle woningen in box 3 kunnen echter zonder meer op 100% van
de WOZ-waarde worden gesteld. Voor woningen in verhuurde staat wordt de WOZ-waarde
gecorrigeerd om rekening te houden met de waardedrukkende werking van de verhuur.
Hiermee zijn ook de bezwaren die de Raad van State in 1999 uitte in het kader
van de Wet inkomstenbelasting 2001 over het gebruik van de WOZ-waarde ondervangen. Die waardedruk geldt alleen voor woningen die onder
de huurbescherming vallen. Voor andere woningen is er geen aanleiding om af
te wijken van de WOZ-waarde. Dat betekent bijvoorbeeld dat de WOZ-waarde niet
wordt verminderd in gevallen waarin de huur een gebruik van woonruimte betreft
dat naar zijn aard slechts van korte duur is, zoals bij vakantiewoningen.
 
 Daarnaast kan ingeval van erfpacht de gekapitaliseerde waarde van de toekomstige
jaarlijkse erfpachtcanons in mindering worden gebracht op de WOZ-waarde. Met
deze bepaling wordt recht gedaan aan de waardeverschillen die in de praktijk
bestaan tussen bijvoorbeeld woningen waarbij de canon eeuwigdurend is afgekocht
en woningen waarvoor jaarlijks een erfpachtcanon verschuldigd is. Deze afwijking
van de fictie van de volle en onbezwaarde eigendom van de woning uit de Wet
waardering onroerende zaken ziet alleen op de woningen in box 3. Voor de woningen
in box 1 is de jaarlijkse erfpachtcanon aftrekbaar.
 d. Vrijstelling contant geld en vergelijkbare vermogensrechten
 Zoals eerder opgemerkt zal de komende jaren de aangifte inkomstenbelasting
op steeds meer punten vooringevuld worden. Waar mogelijk zullen daarbij ook
de diverse rubrieken binnen box 3 worden vooringevuld. De rubriek contant
geld, die in de huidige aangifte is samengevoegd met de rubriek overige vorderingen,
vormt daarbij in de huidige systematiek een belemmering. De Belastingdienst
heeft geen gegevens over het bedrag aan contanten en daarmee gelijk te stellen
vermogensrechten dat de belastingplichtige op de peildata van box 3 heeft.
Om in de komende jaren de aangifte voor box 3 voor een zo groot mogelijke
groep volledig voor in te vullen, introduceert het kabinet een vrijstelling
van contant geld en daaraan gelijk te stellen vermogensrechten van € 500
per belastingplichtige (€ 1000 voor partners). De verwachting is
dat een groot deel van de belastingplichtigen binnen deze vrijstelling zal
vallen en de vooringevulde aangifte op dit onderdeel kan bevestigen. Alleen
de naar verwachting relatief beperkte groep belastingplichtigen met een hoger
bedrag aan contant geld en overige vermogensrechten moet daarvoor dan nog
de aangifte aanvullen.
 
 Op deze plaats wordt opgemerkt dat ter dekking van het onderhavige wetsvoorstel
een maatregel binnen box 3 is opgenomen. Deze houdt in dat per 1 januari
2010 geen indexatie plaatsvindt van het heffingvrije vermogen
en de overige vrijstellingen in box 3. In samenhang daarmee zal de schuldendrempel
ook niet worden geïndexeerd.
 3.4. Vereenvoudiging heffingskortingen
 Samenvoeging van de huidige doorwerkbonus en de arbeidskorting
in de (nieuwe) doorwerkbonus
 De verhoogde arbeidskorting voor ouderen en de doorwerkbonus zijn twee
aparte heffingskortingen, die beide de arbeidsparticipatie van ouderen beogen
te stimuleren. Het kabinet stelt voor om met ingang van 1 januari 2011
de doorwerkbonus in de (verhoogde) arbeidskorting te integreren. De doorwerkbonus
komt dan als aparte heffingskorting te vervallen, maar blijft geïntegreerd
in de arbeidskorting onveranderd bestaan. De totale heffingskorting die dan
ontstaat, zal weer doorwerkbonus gaan heten. Door middel van de (nieuwe) doorwerkbonus
wordt een eenduidig beleidsinstrument gecommuniceerd. Als een belastingplichtige
werkt of vanaf een bepaalde leeftijd doorwerkt, dan krijgt hij daar een heffingskorting
voor. Naast het voordeel dat er maar één heffingskorting is
in plaats van twee, is ook sprake van verdergaande vereenvoudiging voor de
belastingplichtige die recht heeft op de heffingskorting. De huidige doorwerkbonus
wordt dan namelijk, als onderdeel van de (nieuwe) doorwerkbonus, reeds in
de loonheffing geëffectueerd. De betrokkene hoeft niet meer speciaal
voor het verkrijgen van de doorwerkbonus aangifte inkomstenbelasting te doen
of een voorlopige teruggaaf aan te vragen, zoals in de huidige situatie. Dat
heeft ook als voordeel dat de financiële prikkel voor het doorwerken
meteen in het maandelijkse salaris wordt gevoeld door betrokkene en daarmee
effectief is. Dit geldt uiteraard niet voor de belastingplichtige die niet
in de loonheffing wordt betrokken, zoals hij die winst uit onderneming geniet.
Bij de samenvoeging van de arbeidskorting en de huidige doorwerkbonus in de
(nieuwe) doorwerkbonus, is geen inhoudelijke wijziging in de (verhoogde) arbeidskorting
of de (huidige) doorwerkbonus beoogd.
 Overige vereenvoudigingen heffingskortingen
 Het kabinet stelt voor om één begrip te hanteren als grondslag
voor de berekening van diverse arbeidsgerelateerde heffingskortingen, namelijk
het arbeidsinkomen. Nu wordt bij die heffingskortingen
de grondslag op diverse plekken in de wet helemaal uitgeschreven waardoor
onduidelijkheid kan ontstaan.
 
 Het kabinet stelt tevens voor om de alleenstaande-ouderkorting en de aanvullende
alleenstaande-ouderkorting te integreren. Deze samenvoeging levert voordelen
op voor de uitvoering door de Belastingdienst. Voorts zijn wijzigingen opgenomen
op grond waarvan voor de kindgerelateerde heffingskortingen wordt aangesloten
bij de inschrijving in de GBA. Daarbij hoeft niet meer te worden getoetst
of het kind tot het huishouden behoort. Het gaat hierbij om de inkomensafhankelijke
combinatiekorting en de alleenstaande-ouderkorting.
 4. Vereenvoudiging belastingheffing minerale oliën
en motorrijtuigenbelasting
 Met betrekking tot indirecte belastingen stelt het kabinet wijzigingen
voor met betrekking tot de belastingheffing van minerale oliën en de
motorrijtuigenbelasting.
 4.1. Belastingheffing minerale oliën
 Zowel door de Belastingdienst als door de Vereniging Nederlandse Petroleum
Industrie (VNPI) is aandacht gevraagd voor de problemen die zich in de
praktijk voordoen rond de heffing van belasting van bepaalde minerale oliën
en meer in het bijzonder LPG. De problemen vloeien grotendeels voort uit de
volgende twee omstandigheden. Op de eerste plaats is van belang dat van LPG
(maar ook van gasolie en halfzware olie) twee belastingen worden geheven,
namelijk de accijns en de energiebelasting (hierna: EB). Afhankelijk van de
bestemming van LPG is hetzij accijns (wegverkeer), hetzij EB (niet-wegverkeer:
verwarming, mobiele werktuigen) verschuldigd. Indien de bestemming op voorhand
niet bekend is, is zowel accijns als EB verschuldigd, waarna voor één
van deze middelen een verzoek om teruggaaf kan worden gedaan, indien de uiteindelijke
bestemming bekend is. Indien na de uitslag van LPG uit een accijnsgoederenplaats
de bestemming van LPG wordt gewijzigd, heeft dit gevolgen voor zowel de heffing
van accijns als EB. De accijns wordt alsnog verschuldigd en de EB moet worden
teruggegeven of vice versa. Op de tweede plaats is van belang dat de tarieven
van beide belastingen verschillen, terwijl het bij LPG, anders dan bij halfzware
olie en gasolie, niet mogelijk is uit een oogpunt van controle fiscale merktekens
aan te brengen (bij halfzware olie en gasolie gaat het dan om de zogenoemde
rode diesel). De accijns van LPG bedraagt momenteel€ 126,07 per
1000 kg; de EB € 201,78 per 1000 kg. Dit tariefverschil leidt tot
ongewenste situaties. Een en ander wordt op grond van beleidsbesluiten gereguleerd
via diverse vergunningen, alsmede verklaringen van afnemers aan hun leveranciers
omtrent de bestemming. Niettemin is sprake van een fraudegevoelige regeling.
 
 Een vereenvoudiging kan worden bereikt door de minerale oliën (LPG,
gasolie en halfzware olie) voortaan alleen nog te belasten met accijns. De
energiebelasting wordt dan ingebouwd in het accijnstarief. Voor LPG leidt
alleen overheveling van EB naar accijns niet tot een echte oplossing voor
de eerder geschetste problemen. Een daadwerkelijke oplossing wordt bereikt
door voor LPG over te stappen op een uniform tarief in de accijns. Er wordt
dan geen onderscheid meer gemaakt tussen de bestemmingen «wegverkeer»
en «niet-wegverkeer».
 
 Met de in dit wetsvoorstel opgenomen wijzigingen bewerkstelligt het kabinet
dat de vorenbedoelde minerale oliën voortaan alleen nog worden belast
met accijns (de energiebelasting wordt ingebouwd in het accijnstarief) en
dat voor LPG voortaan een uniform tarief van toepassing is.
 Bij de vaststelling van de hoogte van dit uniforme tarief voor LPG is
ervoor gekozen dit tarief budgettair neutraal vast te stellen op € 151,25.
 
 De in de Wet belastingen op milieugrondslag opgenomen EB kent een drietal
teruggaafregelingen voor minerale oliën. Op één uitzondering
na worden deze regelingen onverkort overgeheveld naar de Wet op de accijns.
In dit wetsvoorstel zijn voorts nog enkele andere wijzigingen van de Wet op
de accijns opgenomen, die in de artikelsgewijze toelichting worden toegelicht.
 4.2. Vereenvoudiging motorrijtuigenbelasting
 Het kabinet vereenvoudigt de motorrijtuigenbelasting op de volgende onderdelen:
 a. hybride auto’s;
 b. kwarttarieven;
 c. stalling voertuig.
 a. hybride auto’s
 Een hybride auto is een auto die wordt aangedreven door een elektromotor
en tevens – direct of indirect – gebruik kan maken van een gewone
verbrandingsmotor. Het gewicht van de elektromotor en de bijbehorende accu’s blijft voor de motorrijtuigenbelasting buiten beschouwing
indien is voldaan aan een drietal voorwaarden. De belastingplichtige moet
een verzoek indienen bij de inspecteur, het gewicht van de elektromotor en
de accu’s opgeven en een schriftelijk bewijs meesturen dat de auto is
ingericht en bestemd om te worden aangedreven door een elektromotor van ten
minste 10 kW. De inspecteur beslist op het verzoek bij voor bezwaar vatbare
beschikking. Voor de belastingdienst betekent de huidige toename van het aantal
hybride auto’s een substantiële toename van de werklast van de
te behandelen verzoeken. In de praktijk blijkt het buiten beschouwing laten
van het gewicht van de elektromotor en de bijbehorende accu’s erop neer
te komen dat de auto meestal één gewichtsklasse lager uitkomt.
Daarom wordt het gewicht van een auto met een elektromotor forfaitair verminderd
met 125 kilo. Een verzoek van de belastingplichtige voor de vermindering van
het gewicht van de elektromotor is niet meer nodig. Voor een substantieel
deel van de huidige hybride auto’s heeft deze wijziging geen effect,
omdat deze auto’s vanaf 1 januari 2010 onder het nihiltarief
motorrijtuigenbelasting voor zeer zuinige auto’s vallen. De verwachting
is dat het aantal hybrides de komende jaren fors toeneemt en dat deze niet
allemaal onder het nihiltarief zullen vallen. In de toekomst kan deze maatregel
aanzienlijke administratieve lasten en uitvoeringskosten voorkomen.
 b. vereenvoudiging kwarttarieven
 In de motorrijtuigenbelasting gelden kwarttarieven voor onder andere mobiele
werktuigen, mobiele werkplaatsen en voertuigen voor niet-zakelijk paardenvervoer.
Hieraan zijn bepaalde eisen verbonden. Het kabinet vereenvoudigt de toepassing
van deze eisen als volgt:
 • Voor voertuigen voor niet-zakelijk paardenvervoer vervalt de eis
dat het voertuig slechts zestig dagen per jaar gebruikt mag worden.
 • Voor mobiele werktuigen en werkplaatsen blijft deze eis bestaan.
De administratie wordt echter eenvoudiger: de aparte rittenadministratie,
de zogenaamde 60-dagenkaart, hoeft niet meer te worden bijgehouden.
 Deze maatregelen houden een verlichting van administratieve lasten voor
het bedrijfsleven in. Op dit moment moet voor deze voertuigen een rittenkaart
worden bijgehouden waaruit blijkt op welke dagen welk aantal kilometers is
afgelegd. Voor het voertuig voor paardenvervoer vervalt de 60 dageneis volledig,
waardoor geen administratie meer nodig is. Voor de mobiele werktuigen en werkplaatsen
is voldoende als de belastingplichtige desgevraagd op enigerlei wijze aan
de inspecteur aannemelijk maakt hoeveel dagen van de weg gebruik is gemaakt.
Dit kan in de praktijk uit de bedrijfsadministratie en de opdrachtenagenda
blijken.
 
 In het geval van het paardenvervoer blijven de overige eisen aan de faciliteit
bestaan, namelijk dat het voertuig uitsluitend voor niet-beroepsmatig vervoer
wordt gebruikt en de houder dit verklaart. Het beperkte gebruik van de weg
volgt, net als bijvoorbeeld bij de kampeerauto het geval is, al voldoende
uit deze eisen en de kenmerken van het voertuig, zodat de 60 dageneis overbodig
is. In het geval van de mobiele werktuigen en werkplaatsen volgt het beperkte
gebruik van de weg niet voldoende uit de overige eisen en de aard van het
voertuig. Er zijn immers mobiele werktuigen, zoals hijskranen, shovels et
cetera, die zich lenen voor een dagelijks gebruik van de weg. Daarom blijft
de 60 dageneis gehandhaafd. Het toezicht op deze eis kan echter vereenvoudigd
worden. Ook zonder het invullen van de 60-dagenkaart is een effectieve controle
mogelijk, bijvoorbeeld door middel van inzage in de administratie van de onderneming.
Omdat de onderneming deze administratie reeds uit anderen hoofde moet bijhouden
betekent dit geen administratieve last. Overigens is voor deze maatregelen
geen wetswijziging noodzakelijk. De vereenvoudiging wordt opgenomen
in een wijziging van het Uitvoeringsbesluit Motorrijtuigenbelasting 1994.
 c. stalling voertuig
 Op deze plaats wordt opgemerkt dat ook een andere vereenvoudiging van
de motorrijtuigenbelasting zal plaatsvinden. De verplichting om voor een geschorst
voertuig een afwijkende stallingsplaats aan de Belastingdienst door te geven
komt te vervallen. Voor geschorste voertuigen geldt een vrijstelling van MRB.
Met het voertuig mag tijdens de schorsingsperiode geen gebruik worden gemaakt
van de weg. Om adequaat toezicht te houden op de naleving daarvan moet de
stallingsplaats van het voertuig aan de inspecteur worden doorgegeven, als
dit niet het woonadres van de houder is. Vanwege nieuwe controlemogelijkheden
is voor een goede controle het doorgeven van een afwijkende stallingsplaats
echter niet meer nodig. De Belastingdienst verstuurt jaarlijks 130 000
brieven met antwoordenvelop over de afwijkende stallingsplaats. Daaruit resulteren
40 000 terugmeldingen van burgers. Deze uitvoeringskosten en administratieve
lasten kunnen worden bespaard. Deze wijziging wordt gerealiseerd door een
wijziging van het Uitvoeringsbesluit MRB. Vooruitlopend op deze wijziging
wordt de informatiebrief door de Belastingdienst nu al niet meer verzonden.
 5. Stroomlijnen partnerbegrip
 Ook op het terrein van het partnerbegrip is vereenvoudiging en harmonisatie
wenselijk. Nu is het zo dat gehuwden of geregistreerde partners – die
gelijk zijn gesteld aan gehuwden – altijd als partners worden aangemerkt
voor de fiscaliteit. Maar aan de grote groep van samenwonenden moet nu elk
jaar bij de aangifte inkomstenbelasting worden gevraagd of zij kiezen voor
partnerschap. Deze keuzemogelijkheid is soms verwarrend voor de betrokkenen.
Verder is het niet iedere belastingplichtige duidelijk wat de gevolgen zijn
van de gemaakte keuze. Daarnaast levert de keuzemogelijkheid problemen op
bij het voorinvullen van de aangifte van partners. Daarom is aan de Tweede
Kamer het voorstel gepresenteerd om het partnerbegrip te stroomlijnen. Naar aanleiding van dat voorstel heeft met de vaste
commissie voor Financiën op 10 juni jl. een overleg plaatsgevonden.
 
 Het voorstel komt op het volgende neer. In de Algemene wet inzake rijksbelastingen
wordt een basispartnerbegrip opgenomen dat geldt voor alle belastingwetten.
Tot dat begrip behoren gehuwden, geregistreerde partners en samenwonenden
met een notarieel samenlevingscontract die in de GBA staan ingeschreven op
hetzelfde woonadres. Vervolgens kan het basispartnerbegrip in de afzonderlijke
wetten worden uitgebreid of kunnen de voorwaarden worden aangevuld. Daarbij
geldt dat op basis van objectieve criteria wordt bepaald of er sprake is van
partnerschap en wanneer het partnerschap begint en ophoudt te bestaan.
 
 Voor de inkomstenbelasting geldt in aanvulling op het basispartnerbegrip
dat ongehuwd samenwonenden met een gezamenlijk kind, een gezamenlijke eigen
woning of een gezamenlijke pensioenregeling verplicht partner zijn als zij
in de GBA staan ingeschreven op hetzelfde woonadres. Zij zijn ook verplicht
partner als ze het voorafgaande jaar als partners kwalificeerden en nog steeds
in de GBA op hetzelfde woonadres staan ingeschreven. Ongehuwd samenwonenden
zonder notarieel samenlevingscontract, gezamenlijk kind, een gezamenlijke
eigen woning of een gezamenlijke pensioenregeling zijn geen partners voor
de inkomstenbelasting. Zij kunnen er straks niet meer voor kiezen om wel als
partners te worden aangemerkt. Dit leidt er toe dat bijvoorbeeld samenwoners
(waaronder studenten) zonder kinderen die samenwonen in een huurwoning pas als partners kunnen kwalificeren als zij een notarieel samenlevingscontract
afsluiten of zich voor de toepassing van een pensioenregeling als partners
hebben aangemeld. Gehuwden die bijvoorbeeld vanwege opname in een verpleeghuis
niet meer samenwonen, worden nog steeds als partners aangemerkt. Het uitgangspunt
is «gehuwd is gehuwd en daarmee ook partner». Een uitzondering
op het partnerbegrip geldt voor gehuwden die civielrechtelijk gescheiden zijn
van tafel en bed.
 
 Ook het partnerbegrip in de Awir wordt aangepast aan het basispartnerbegrip.
Gezien de introductie van het nieuwe automatiseringssysteem bij de Belastingdienst/Toeslagen
wordt de invoering voor toeslagen geregeld bij koninklijk besluit. De voorbereidingen
voor het nieuwe computersysteem zijn dermate ver gevorderd, dat besloten is
om met de introductie van nieuwe begrippen te wachten tot het nieuwe systeem
is geïmplementeerd. Zodra de implementatie is voltooid, gaat het partnerbegrip
ook gelden voor de inkomensafhankelijke regelingen die onder de werking van
de Awir vallen.
 
 Voor de toeslagen in de Awir leidt de regeling beperkt tot wijzigingen.
Er wordt ook in de Awir gebruik gemaakt van objectieve criteria. Alleen de
materiële toets of bij ongehuwden die op hetzelfde woonadres staan ingeschreven
bij de GBA sprake is van een gezamenlijke huishouding komt straks te vervallen.
Ongehuwd samenwonenden zonder notarieel samenlevingscontract, gezamenlijk
kind, een gezamenlijke eigen woning of een gezamenlijke pensioenregeling zijn
straks dus geen meer partners voor de toeslagen. Voor de huurtoeslag heeft
deze wijziging beperkte betekenis aangezien ongehuwden die op hetzelfde woonadres
staan ingeschreven bij de GBA wel als medebewoners in de zin van de huurtoeslag
worden aangemerkt en dus meetellen voor de draagkracht van het «huishouden»
en ook meetellen om te bepalen of er sprake is van een meerpersoonshuishouden.
Voor de zorgtoeslag is de aanwezigheid van een partner van beperkte betekenis.
Bij de overige toeslagen (de kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget)
geldt dat er sprake moet zijn van een kind en wordt er om die reden veelal
voldaan aan de objectieve criteria voor partnerschap.
 
 Bij de erf- en schenkbelasting zal in aanvulling op het basispartnerbegrip
de voorwaarde dat in het samenlevingscontract een wederzijdse zorgplicht is
opgenomen, een rol spelen.
 
 Zoals toegezegd tijdens het algemeen overleg van 10 juni jl. wordt
bij het voorliggende voorstel rekening gehouden met de afstemming op het partnerbegrip
zoals dat geldt voor de sociale zekerheid en de zorg. De Tweede Kamer wordt
daarover bij separate brief nader geïnformeerd. Naar aanleiding van mijn
toezegging in genoemd algemeen overleg, is in een bijlage bij het algemene
deel van deze memorie een overzicht opgenomen van de effecten van diverse
leefvormsituaties op de heffingskortingen, de toerekening en de toeslagen.
 
 In verband met de introductie van het nieuwe partnerbegrip worden ook
enkele andere bepalingen aangepast. Het gaat hierbij om het begrip verbonden
persoon voor de afschrijvingsbeperking voor onroerende zaken, de terbeschikkingstellingsregeling
en de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. De wijziging van de Successiewet
1956 in verband met het basispartnerbegrip zal, zonodig, later worden opgenomen
vanwege het wetsvoorstel tot wijziging van de Successiewet 1956 en enige andere
belastingwetten. Ten slotte zal in de sfeer
van de heffingskortingen de inkomensafhankelijke combinatiekorting worden
aangepast aan het nieuwe partnerbegrip.
 Inwerkingtreding
 Het uniforme partnerbegrip en de daarmee samenhangende wijzigingen worden,
met uitzondering van de Awir, ingevoerd per 1 januari 2011 zodat er voor
de uitvoering voldoende tijd beschikbaar is voor een adequate invoering van
het uniforme partnerbegrip.
 6. Enkele formeelrechtelijke vereenvoudigingen
 6.1. Bijzondere regels voor voorlopige aanslagen
IB
 De huidige regeling voor de behandeling van wijzigingsverzoeken en bezwaarschriften
tegen voorlopige aanslagen inkomstenbelasting leidt tot onduidelijkheid bij
belastingplichtigen en tot arbeidsintensieve processen bij de Belastingdienst.
Bovendien is verbetering van de rechtsbescherming in dit proces gewenst. Hierna
wordt eerst de huidige situatie en daarna de voorgestelde situatie beschreven.
 Huidige situatie
 De Belastingdienst legt voorafgaand aan het belastingjaar (bij teruggaven,
zoals bij uitbetaling van heffingskortingen en aftrek van hypotheekrente)
en in het begin van het belastingjaar (bij te betalen bedragen) geautomatiseerd
voorlopige aanslagen op. Hierbij wordt gebruik gemaakt van gegevens die hebben
gediend ter vaststelling van de meest recente belastingaanslag over het meest
recente kalenderjaar. De belastingplichtige hoeft hiervoor geen nieuwe gegevens
aan te leveren. Wanneer de belastingplichtige van mening is dat zijn voorlopige
aanslag niet juist is, omdat er bijvoorbeeld een wijziging heeft plaats gevonden
in zijn inkomen, dan moet hij dit doorgeven aan de Belastingdienst. Voor het
doorgeven van een wijziging zijn bij de Belastingdienst gestructureerde formulieren
beschikbaar, waaronder een elektronische variant. Dergelijke gestructureerde
formulieren worden door de Belastingdienst geautomatiseerd verwerkt, waarbij
risicoselectie plaatsvindt. De doorgegeven wijzigingen leiden vrijwel altijd
tot een aanpassing van de voorlopige aanslag op basis van de door de belastingplichtige
aangeleverde gegevens. De belastingplichtige heeft immers zelf veelal een
beter zicht op veranderingen die zich in zijn situatie in het belastingjaar
voordoen dan de Belastingdienst; de Belastingdienst beschikt nog niet over
contra-informatie. De belastingplichtige kan dezelfde aanpassing ook bereiken
door bezwaar te maken tegen de voorlopige aanslag.
 Enkele nadelen van het huidige systeem
 Het huidige systeem kent dus twee manieren om een aanpassing van voorlopige
aanslagen te bewerkstelligen: het doorgeven van een wijziging of het maken
van bezwaar tegen de voorlopige aanslag. Het proces van het doorgeven van
een wijziging ingeval er sprake is van een nieuwe schatting van de belastingplichtige,
past het meest bij de fase waarin het uitvoeringsproces zich bevindt. Er is
vaak nog sprake van schattingen van gegevens die in «kwaliteit»
toenemen naarmate het belastingjaar verstrijkt. Een nieuwe schatting van de
belastingplichtige is een actualisering en verbetering van een gegeven, waarvoor
de wijziging een geëigend middel is. Bezwaar is dus nog niet aan de orde.
In deze fase is nog vrijwel geen sprake van een beoordeling van de gegevens
door de Belastingdienst; er is dus vrijwel geen sprake van een geschil tussen
de belastingplichtige en de Belastingdienst, waarvoor de bezwaarfase is bedoeld.
De bezwaarmogelijkheid is van belang in situaties waarin wel sprake is van
een geschil tussen de belastingplichtige en de Belastingdienst, bijvoorbeeld
in gevallen waarin de Belastingdienst een aanpassing van de belastingplichtige
niet overneemt. Hier kan zich echter de ongewenste situatie voordoen dat de
bezwaarmogelijkheid is verstreken. Bijvoorbeeld een belastingplichtige heeft
een voorlopige aanslag 2008 ontvangen in januari 2008 en in augustus
2008 maakt hij bezwaar tegen deze aanslag omdat hij op basis van de dan beschikbare
gegevens zijn winst lager schat. De termijn voor het indienen van bezwaar
is dan echter al verstreken. Als de inspecteur het bezwaar afwijst, omdat
het bezwaar niet ontvankelijk is vanwege termijnoverschrijding, heeft de belastingplichtige
geen beroepsmogelijkheden. Een voorlopige aanslag geeft slechts zes weken
rechtsbescherming, terwijl (en dat geldt vooral voor de voorlopige aanslag
in het belastingjaar) het hele kalenderjaar nog wijzigingen kunnen optreden.
 Voorgestelde situatie met ingang van het belastingjaar
2010
 Het kabinet streeft ernaar om in het voorlopige-aanslagenproces duidelijker
dan nu een onderscheid te maken tussen de fase waarin louter sprake is van
het verzamelen en actualiseren van gegevens en de fase waarin sprake is van
een geschil tussen de belastingplichtige en de Belastingdienst. Voor de fase
waarin sprake is van het verzamelen en actualiseren van gegevens past een
proces waarbij de belastingplichtige op een eenvoudige en snelle manier zijn
gegevens kan (laten) aanpassen, zonder onnodige formaliteiten, zoals het officieel
bezwaar moeten maken om een wijziging door te geven, en het risico van de
niet-ontvankelijkheid. De belastingplichtige kan zowel voor een wijziging
van een voorlopige teruggaaf als van een te betalen voorlopige aanslag gebruik
maken van een gestructureerd formulier, waaronder een elektronische variant.
De elektronische variant bevat handige rekenhulpen waardoor het invullen wordt
vergemakkelijkt en de kans op fouten kleiner is. Bovendien is direct zichtbaar
wat de gevolgen van de wijziging zijn voor het te betalen of te ontvangen
bedrag. Ook wordt het in de loop van 2010 mogelijk voor de belastingplichtige
om telefonisch zijn wijzigingen door te geven. De inspecteur heeft in beginsel
acht weken de tijd om op het verzoek te reageren. Naar verwachting zal de
belastingplichtige al binnen vier tot vijf weken bericht ontvangen.
 
 Voor de fase waarin sprake is van een geschil geldt het volgende. Voordat
de inspecteur een herzieningsverzoek afwijst, neemt hij contact op met de
belastingplichtige en als hij de wijziging geheel of gedeeltelijk afwijst
dan doet hij dat altijd bij voor bezwaar vatbare beschikking. De bezwaartermijn
voor dergelijke beschikkingen wordt verruimd: de huidige zeswekentermijn op
grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt vervangen door een termijn
die pas eindigt wanneer de aanslag is opgelegd waarmee de voorlopige aanslag
is verrekend.
 6.2. Ambtshalve vermindering aanslagen IB met rechtsbescherming
 In het geval thans een verzoek om ambtshalve vermindering van een belastingaanslag
inkomstenbelasting geheel of gedeeltelijk wordt afgewezen, is er geen rechtsbescherming
voor de belastingplichtige. Dit kan per 2009 vragen oproepen, omdat sinds
dit jaar, naar aanleiding van de invoering van de basisregistratie inkomen,
er wel rechtsbescherming is als het gaat om het verzamelinkomen. Het kabinet
stelt dan ook voor dat als een verzoek om ambtshalve vermindering van de belastingaanslag
inkomstenbelasting geheel of gedeeltelijk wordt afgewezen, dit – net
als bij het verzamelinkomen – gebeurt bij voor bezwaar vatbare beschikking.
De rechtsbescherming is dan gelijk aan de per 2009 geïntroduceerde rechtsbescherming
bij gehele of gedeeltelijke afwijzing van een verzoek om ambtshalve vermindering
van het verzamelinkomen. Deze stroomlijning van de rechtsbescherming leidt
tevens tot een verbetering van de rechtsbescherming van belastingplichtigen
in gevallen waarin het verzamelinkomen niet in het geding is, maar er alleen
een fiscaal belang is zoals bij geschillen over heffingskortingen en tariefstoepassing.
Ook is het duidelijker voor de belastingplichtige dat eenzelfde regime geldt
en dat het niet uitmaakt of wordt verzocht om aanpassing van
de belastingaanslag IB of het verzamelinkomen.
 6.3. Heffingsrente, revisierente, betalingskorting
en verzamelinkomen onderdeel van belastingaanslag
 In de systematiek van de AWR staat iedere aanslag of voor bezwaar vatbare
beschikking open voor bezwaar en beroep. In dat kader bevat het huidige aanslagbiljet
een aparte rechtsmiddelverwijzing voor de in rekening gebrachte of vergoede
heffingsrente, de revisierente, de betalingskorting en het verzamelinkomen.
Deze rechtsmiddelverwijzing kan verwarrend werken. Het kan voorkomen dat een
belastingplichtige louter vanwege de rechtsmiddelverwijzing een bezwaarschrift
indient, terwijl dit eigenlijk niet beoogd is. Ook kan het gebeuren dat een
belastingplichtige in eerste instantie geen bezwaar heeft gemaakt tegen bijvoorbeeld
de heffingsrente, maar daar naderhand, in beroep, wel tegen wil opkomen. Dit
kan dan niet meer. In een bezwaarschrift tegen een belastingaanslag ligt niet
zonder meer besloten een bezwaarschrift tegen de ter zake van die aanslag
bij beschikking in rekening gebrachte heffingsrente. Overigens heeft de inspecteur uiteraard wel de verantwoordelijkheid
na te gaan of een ingediend bezwaar zich mede richt tegen andere besluiten
en past hij uit eigen beweging de heffingsrente aan indien een aanslag naar
aanleiding van een bezwaar wordt verlaagd.
 
 De beschreven situatie is ongewenst. Ter vereenvoudiging van het aanslagbiljet
en ter verbetering van de rechtsbescherming van belastingplichtige stelt het
kabinet daarom voor te bepalen dat de heffingsrente, de revisierente, de betalingskorting
en het verzamelinkomen die op het aanslagbiljet (of op het afschrift van de
uitspraak of bij de bekendmaking) worden vermeld, voor de toepassing van de
wettelijke voorschriften over bezwaar en beroep geacht worden onderdeel uit
te maken van de belastingaanslag. Hierdoor wordt het aanslagbiljet overzichtelijker
en kan belastingplichtige niet meer niet-ontvankelijk worden verklaard in
zijn bezwaren als hij in eerste instantie niet heeft geageerd tegen de heffings-
of revisierente, de betalingskorting of het verzamelinkomen. Maakt de belastingplichtige
bezwaar tegen de heffings- of revisierente, de betalingskorting of het verzamelinkomen,
dan geldt omgekeerd het bezwaar ook tegen de belastingaanslag. De wijziging
geldt ook voor bezwaar en beroep tegen een afwijzende beschikking op een herzieningsverzoek
voor een voorlopige aanslag inkomstenbelasting en een afwijzende beschikking
op een ambtshalve verminderingsverzoek voor een belastingaanslag inkomstenbelasting.
 6.4. Startdatum heffingsrente voor IB en Vpb
 Bij het Belastingplan 2005 is bepaald dat de heffingsrente voor de belastingaanslagen
inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting wordt berekend vanaf de dag volgend
op het midden van het tijdvak waarop de belastingaanslag betrekking heeft.
Voor de inkomstenbelasting, en vaak ook voor de vennootschapsbelasting, komt
dat er feitelijk op neer dat heffingsrente wordt berekend vanaf 1 juli
van het belastingjaar. Voor de vennootschapsbelasting is deze wijziging geëffectueerd
in het belastingjaar 2005, voor de inkomstenbelasting in 2006. In de loop
der jaren is gebleken dat deze wijziging heeft geleid tot inconsistenties
in het heffingsrentesysteem. Een aantal van deze inconsistenties is –
vooruitlopend op wetgeving – opgelost in het Besluit heffingsrente. Daarnaast is er een inconsistentie die wordt veroorzaakt
door de verschillen in behandeling tussen een ambtshalve vermindering en een
nadere voorlopige aanslag tot een negatief bedrag. Al deze inconsistenties
pakken in het nadeel van belastingplichtige uit. Tijdens de behandeling van
het Belastingplan 2009 is aan de Tweede Kamer toegezegd in 2009
op het heffingsrentesysteem terug te komen.
Aan deze toezegging is hierbij uitvoering gegeven.
 
 Om een einde te maken aan deze voornoemde inconsistenties keert het kabinet
in dit wetsvoorstel terug naar het vóór 1 januari 2005
geldende systeem waarbij rente werd berekend vanaf de eerste dag na het einde
van het belastingjaar.
 6.5. Termijn afdoen verzoek om teruggaaf BTW
 Indien in een tijdvak de in aftrek te brengen belasting het bedrag van
verschuldigde belasting overtreft, wordt de ondernemer op verzoek het verschil
terugbetaald. Dat verzoek doet de ondernemer bij zijn aangifte omzetbelasting.
Mede naar aanleiding van de invoering van de Wet Versterking fiscale rechtshandhaving
zijn vragen gerezen over de termijn van afdoening van voornoemde verzoeken
om teruggaaf. Ingeval de aftrek van de in aanmerking komende belasting meer
bedraagt dan de in het tijdvak verschuldigd geworden belasting, wordt het
verschil aan de ondernemer op zijn verzoek terugbetaald. Een verzoek om teruggaaf
van belasting geschiedt bij de aangifte over het tijdvak waarin het recht
op teruggaaf is ontstaan. De inspecteur beslist op het verzoek om teruggaaf
bij voor bezwaar vatbare beschikking. In de praktijk worden deze verzoeken
(negatieve aangiften) in de regel binnen één maand afgedaan.
 
 In de wet is geen regeling voor de termijn van het afdoen van de verzoeken
om teruggaaf van belasting door de inspecteur opgenomen. Alsdan gelden ter
zake de regels van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: de Awb). Op grond
daarvan dient een beschikking te worden gegeven binnen een redelijke termijn
na ontvangst van de aanvraag. Deze redelijke termijn is in ieder geval verstreken
binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag. Die termijn van acht weken
kan overigens worden verlengd indien de inspecteur een kennisgeving uitreikt.
Onder beschikking in de zin van de Awb wordt verstaan: een besluit dat niet
van algemene strekking is, met inbegrip van een aanvraag daarvan. In dit verband
moet derhalve de vraag worden beantwoord of het verzoek om teruggaaf van belasting
kan worden aangemerkt als een aanvraag als hiervoor bedoeld. Nu het verzoek
om teruggaaf van belasting bij de aangifte omzetbelasting wordt gedaan, kan
worden betoogd dat de afdoening van zo’n verzoek meeloopt met de afdoening
van de aangifte. Feitelijk moet echter worden
vastgesteld dat bij het verzoek om teruggaaf geen afdoening van de aangifte
omzetbelasting plaatsvindt. Van afdoening van een aangifte is bij een systeem
van voldoening op aangifte immers geen sprake. Ter zake zijn dus ook geen
termijnen gesteld. Mede gelet op de gevolgen ligt het dan ook voor de hand
om een verzoek om teruggaaf van belasting aan te merken als een aanvraag als
hiervoor bedoeld, zodat de termijnen van de Awb gelden. Om op dit punt elke
onzekerheid uit te sluiten, wordt dat uitgangspunt in de wet vastgelegd.
 7. EU-aspecten
 Het wetsvoorstel bevat geen EU-aspecten.
 8. Budgettaire aspecten
 In onderstaande tabel zijn alleen de maatregelen opgenomen die budgettaire
consequenties hebben.
 Tabel 3: budgettaire effecten van de fiscale maatregelen
(€ mln. / – = lastenverlichting)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderwerp
 2010
 2011
 2012
 struct. 
 
 
 
 
 Vereenvoudiging bijleenregeling
 61
 61
 61
 61 
 
 
 Eén peildatum box 3
 0
 – 70
 – 70
 – 70 
 
 
 Geen tabelcorrectie vrijstellingen box 3 in 2010
 15
 15
 15
 15
 
 
 Vereenvoudiging lijfrenteregime
 – 2
 – 2
 – 2
 – 2
 
 
 Vrijstelling contant geld
 – 1
 – 1
 – 1
 – 1
 
 
 Aansluiten periode eigenwoningforfait op GBA
 – 2
 – 2
 – 2
 – 2 
 
 
 Stroomlijnen partnerbegrip
 0
 9
 9
 9 
 
 
 Totaal FVW
 71
 10
 10
 10
 
 
 
 
 Toelichting budgettaire tabel
 De budgettaire effecten van één maatregel in de Fiscale
vereenvoudigingswet 2010 zijn niet in de budgettaire tabel opgenomen. Het
betreft de wijziging van de startdatum heffingsrente in de inkomstenbelasting
en de vennootschapsbelasting. De reden is dat deze effecten zich niet voordoen
bij de belastingopbrengsten, maar dat het niet-belastingontvangsten van het
ministerie van Financiën betreft. Om die reden zijn deze maatregelen
opgenomen op de begroting van het ministerie van Financiën (begrotingshoofdstuk
IXB). Hieronder staat een overzicht van deze budgettaire effecten. Voor de
derving is bij de ontwerp-begroting IXB voor 2010 in dekking voorzien.
 Tabel 4: budgettaire effecten van niet-belastingontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatregel
 2010
 2011
 2012
 (structureel) 
 
 
 
 
 Startdatum heffingsrente
 – 25
 – 60
 – 100
 – 100
 
 
 
 
 9. Uitvoeringskosten Belastingdienst
 De maatregelen opgenomen in dit wetsvoorstel zijn uitvoerbaar en handhaafbaar
door de Belastingdienst. De uitvoering van de in het wetsvoorstel opgenomen
vereenvoudigingsmaatregelen levert voor de Belastingdienst structurele besparingen
op die oplopen van € 6,13 miljoen in 2011 tot € 13,58
miljoen in 2013 en latere jaren. Het merendeel van deze besparingen wordt
veroorzaakt door het vervallen van controlewerkzaamheden in de sfeer van loonheffingen
ten aanzien van vergoedingen en verstrekkingen. Deze maatregel levert een
besparing op van € 2,25 miljoen in 2011, € 4,5 miljoen
in 2012 en € 7,5 miljoen in 2013.
 Andere besparingen betreffen:
 • het overhevelen van de doorwerkbonus van de inkomstenbelasting
naar de loonheffingen (besparing € 1,2 miljoen in 2011 en € 2,4
miljoen in 2012 en latere jaren);
 • een doelmatigheidsbesparing bij de behandeling van conserverende
aanslagen (besparing € 1,4 miljoen vanaf 2011);
 • het generieke effect van vereenvoudigingen in de processen van
de Belastingdienst, zoals minder ingewikkelde formulieren, minder telefoontjes
naar de Belastingtelefoon, minder bezwaarschriften (besparing € 1
miljoen in 2011 en € 2 miljoen met ingang van 2012). Het generieke
effect van de vereenvoudiging op de processen van de Belastingdienst kan niet
gedetailleerd worden berekend, maar is als stelpost van € 2 miljoen
opgenomen.
 Tegenover de structurele besparingen staan incidentele uitvoeringskosten
in verband met het aanpassen van de systemen en ICT-voorzieningen van de Belastingdienst
en extra voorlichting daarover aan burgers en ondernemers. Onder meer wordt
het mogelijk om wijzigingen van voorlopige aanslagen inkomstenbelasting
telefonisch aan de Belastingdienst door te geven. De daaraan verbonden uitvoeringskosten
bedragen € 0,11 miljoen in 2010 en € 0,28 miljoen in 2010
en daarop volgende jaren.
 Saldo uitvoeringskosten Fiscale Vereenvoudigingswet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 2010
 2011
 2012
 2013 
 
 
 
 
 € 0,7 mln
 € 0,1 mln
 € – 5,9
mln
 € – 10,3 mln
 € – 13,3 mln
 
 
 
 
 
 De uitvoeringskosten die betrekking hebben op 2009 zullen bij Najaarsnota
(tweede suppletoire begroting) worden verwerkt in de begroting van Financiën
(IXB). De aan het wetsvoorstel verbonden uitvoeringskosten die betrekking
hebben op 2010 en verder liggende jaren, worden betrokken bij de budgettaire
besluitvorming in het voorjaar 2010.
 10. Gevolgen voor bedrijfsleven en burger
 In deze paragraaf worden de effecten van verschillende aard die samenhangen
met de voorstellen per hoofdstuk beschreven.
 Werkkostenregeling
 De administratieve lastenverlichting die met de nieuwe werkkostenregeling
gerealiseerd kan worden is groot. In de tabel in de bijlage bij deze memorie
van toelichting zijn op basis van het al eerder genoemde EIM-rapport de diverse
bestaande vergoedingen en verstrekkingen weergegeven. Het totaal aan administratieve
lasten bedraagt € 333 miljoen: dit is circa een kwart van de totale
administratieve lasten die voortvloeien uit de loonheffingen (€ 1 268
miljoen). Van de posten die worden ondergebracht in de nieuwe werkkostenregeling
bedragen de administratieve lasten € 152,4 miljoen. Het EIM onderzoek
bevat naast inzicht in het gebruik van de regelingen tevens een nieuw standaardkostenmodel
voor de administratieve lasten (de 0-meting). Uit dit onderzoek komen de volgende
handelingen naar voren die bij (on)belaste vergoedingen en verstrekkingen
voornamelijk uitgevoerd moeten worden door de inhoudingsplichtige of door
hem in te huren intermediairs:
 • verzamelen bronmateriaal (arbeidsovereenkomst, fiat, overzicht
met de geregistreerde verstrekkingen, facturen, aanvraagformulieren e.d.)
 • selecteren werknemer in salarispakket
 • controleren/fiatteren bronmateriaal
 • invoeren van de bedragen per werknemer
 • specifieke mutatiecontrole op de vergoeding (steekproefsgewijs)
 • specifieke controle op de geregistreerde verstrekking
 • herleiding verstrekking naar loon volgens waarderingsvoorschriften
en inboeken
 • invoeren van de bedragen per werknemer
 • archiveren overzicht met de geregistreerde verstrekkingen
 
 De administratieve lastenreductie die voortvloeit uit het wetsvoorstel
bestaat enerzijds uit het vervallen van de desbetreffende regelingen (reductie
van € 152,4 miljoen) en anderzijds uit de invoering van de forfaitaire
werkkostenregeling. Deze laatste regeling levert uiteraard een verzwaring
van de administratieve lasten op die als volgt gekwantificeerd kan worden.
Uit de 0-meting blijkt dat er circa 570 000 inhoudingsplichtigen zijn.
Deze zullen regelmatig uit de bestaande financiële informatie dienen
te toetsen of de totale vergoedingen en verstrekkingen die onder de werkkostenregeling
vallen binnen het forfait blijven. Indien dit niet het geval is, dient de
eindheffing berekend te worden en in de loonaangifte verwerkt te worden. Het
is denkbaar dat deze handeling geautomatiseerd gebeurt binnen de financiële
administratie. Bedrijven dienen immers ten behoeve van hun eigen
verslaglegging de diverse kosten te verantwoorden. Uitgaande van gemiddeld één
uur werk per inhoudingsplichtige, uiteraard zal hierin een variatie zijn,
tegen een intern tarief van€ 50 bedragen de administratieve lasten
van de werkkostenregeling€ 28,5 miljoen. Per saldo resteert een
administratieve lastenverlichting uit hoofde van de nieuwe werkkostenregeling
van€ 123,9 miljoen.
 Vereenvoudiging eigenwoningregeling
 De goedkoperwonenregeling is complex. Door het afschaffen van deze regeling
vindt een vermindering van administratieve lasten van burgers plaats. De verkorting
van de verjaringstermijn van de eigenwoningreserve van 5 naar 3 jaar betekent
ook een administratieve lastenverlichting voor de burger omdat minder lang
en minder vaak rekening hoeft te worden gehouden met deze reserve. Het uitbreiden
van de renteaftrek over meegefinancierde financieringskosten naar doorgroeiers
voorkomt verwarring over de regeling. Daarnaast zijn twee andere vereenvoudigingen
van de eigenwoningregeling opgenomen. De periode van het eigenwoningforfait
wordt aangesloten op de GBA. Daarmee wordt voorinvulling van het eigenwoningforfait
in verhuisjaren mogelijk. Verder wordt de regeling voor tijdelijke verhuur
vereenvoudigd. Het eigenwoningforfait wordt over het gehele jaar berekend,
zodat voorinvulling mogelijk wordt. De huurinkomsten worden voor een lager
percentage belast. In totaal leveren deze wijzigingen van de eigenwoningregeling
een reductie van administratieve lasten voor burgers op. Een kwantificering
hiervan is helaas niet mogelijk aangezien deze regeling nog niet was ingevoerd
bij het opstellen van de 0-meting.
 Vereenvoudiging lijfrenten/pensioenen
 Door de afschaffing van de terugwentelingsmogelijkheid voor lijfrenten
worden burgers niet meer geconfronteerd met vragenbrieven door afwijking van
de aangifte ten opzichte van de renseignering. Voorts wordt door de afschaffing
van de terugwentelingsmogelijkheid voorinvulling van lijfrentepremies mogelijk.
 De wijziging met betrekking tot pre-brede-herwaardingslijfrenten voorkomt
dat deze lijfrenten moeten worden gesplitst in een box 1- respectievelijk
box 3-deel. Het gaat hierbij om enkele duizenden polissen. Dit levert een
administratieve lastenverlichting op voor de burger en voor verzekeraars.
De ruimere, wettelijke, redelijke termijn voor het bedingen van een lijfrente
na de opbouwfase betekent dat minder vaak hoeft te worden afgeweken van de
reguliere heffing over lijfrentetermijnen. Op dit moment is in enkele duizenden
gevallen per jaar sprake van een termijnoverschrijding. Op het moment dat
uitvoering wordt gegeven aan de delegatiebepaling conserverende aanslagen
pensioen- en lijfrenteaanspraken leidt dat tot een vermindering van de administratieve
lasten voor de burger doordat minder vaak conserverende aanslagen pensioen
en lijfrente hoeven te worden opgelegd.
 Vereenvoudiging box 3
 De invoering van één peildatum in box 3 halveert het aantal
bedragen dat thans moeten worden opgevoerd in box 3. Aangezien er voor burgers
momenteel 601 000 uur gemoeid zijn met het (schriftelijk en digitaal)
invullen van de box 3 bezittingen en schulden zijn de besparingen aan administratieve
lasten voor de burger 300 500 uren. Voorts maakt het voorinvulling van
veel vermogensbestanddelen in box 3 mogelijk waardoor op termijn ook een groot
deel van de resterende uren kunnen vervallen.
 
 Als gevolg van de toerekening van de grondslag in box 3 aan de partners,
in plaats van de afzonderlijke vermogensbestanddelen en vrijstellingen, is het makkelijker om op de meest gunstige wijze toe te rekenen. Voorts
maakt dit voorinvulling van de aangifte bij partners mogelijk.
 
 De AL-gevolgen met betrekking tot woningen in box 3 zijn als volgt. Voor
de woningen in box 3 die de belastingplichtige in belangrijke mate ter beschikking
staan en in volle eigendom zijn, verandert er door de maatregel doorgaans
niets. Deze woningen worden op grond van de huidige wet al voor de WOZ-waarde
in aanmerking genomen. Onder de voorgestelde bepaling blijft dat zo, ook als
die woningen gedurende een deel van het jaar worden verhuurd waarbij geen
huurbescherming geldt, zoals bijvoorbeeld bij vakantiewoningen vaak het geval
is. Indien een dergelijke woning, de ondergrond of de aanhorigheden bij de
belastingplichtige in gebruik zijn op grond van een recht van erfpacht, moet
onder de voorgestelde maatregel de WOZ-waarde worden verminderd met de gekapitaliseerde
waarde van de toekomstige erfpachtcanons. Dit betekent een verhoging van de
administratieve lasten. De maatregel is gerechtvaardigd omdat het wenselijk
is rekening te houden met het waardedrukkend effect dat kan uitgaan van de
verplichting tot het betalen van de erfpachtcanon. Onder de huidige regeling
wordt daar, in het nadeel van de belastingplichtige, geen rekening mee gehouden.
Voor de toekomst is het mogelijk dat de (gekapitaliseerde waarde van) de erfpachtcanon
in mindering op de WOZ-waarde kan komen. Deze gekapitaliseerde waarde is overigens
eenvoudig te berekenen. Er zal worden aangesloten bij de berekeningsmethode
die wordt gevolgd voor de overdrachtsbelasting waarbij de gekapitaliseerde
waarde wordt gesteld op 17 maal de jaarlijkse canon, zodat de administratieve
lasten zoveel mogelijk worden beperkt.
 Bij de overige woningen in box 3 is sprake van een vermindering van administratieve
lasten. Voor woningen in eigendom die niet worden verhuurd kan zonder meer
bij de WOZ-waarde worden aangesloten, eventueel verminderd met een gekapitaliseerde
erfpachtcanon. Hierbij kan geen discussie meer ontstaan over de waarde. De
wijze waarop op dit moment de waarde van verhuurde panden wordt bepaald, wordt
door zowel de belastingplichtigen als door de Belastingdienst als moeizaam
en conflictgevoelig ervaren. Doorgaans wordt de waarde op enigerlei wijze
afgeleid uit de huurprijs, maar vaste regels zijn er niet voor. Onder de voorgestelde
regeling wordt de waarde van een verhuurd pand op eenvoudige en eenduidige
wijze via een tabel afgeleid uit de WOZ-waarde en de jaarlijkse huursom. Dit
betekent een belangrijke vermindering van administratieve lasten en vereenvoudiging
van de uitvoering.
 Door de vrijstelling voor contant geld en daaraan gelijk te stellen vermogensrechten
hoeft deze rubriek door de meeste burgers niet meer te worden ingevuld. Dit
maakt een «no touch» vooringevulde aangifte mogelijk voor een
deel van de belastingplichtigen.
 Vereenvoudiging heffingskortingen
 Met het samenvoegen van de doorwerkbonus en de arbeidskorting wordt bereikt
dat geen voorlopige aanslag meer nodig is voor het effectueren van de doorwerkbonus.
Dit levert een administratieve lastenreductie op voor burgers die speciaal
hiervoor een voorlopige aanslag aanvroegen. Voor werkgevers levert de integratie,
na aanpassing van de software, geen administratieve lasten op. Het bedrag
van de heffingskorting volgt dan automatisch uit de loonadministratie. Het
gebruik van een centraal begrip voor de grondslag voor de heffingskortingen
maakt de communicatie richting burgers makkelijker en de regelgeving duidelijker.
De aansluiting op de GBA van de kindgerelateerde heffingskortingen maakt voorinvulling
mogelijk. Voorts maakt het de regelgeving duidelijker. Er hoeft niet meer
te worden beoordeeld of het kind tot het huishouden behoort.
 Vereenvoudiging belastingheffing minerale oliën en
motorrijtuigenbelasting
 De voorgestelde oplossingen van belastingheffing minerale oliën leiden
tot een forse vereenvoudiging van de regelgeving en daarmee van de uitvoering
op dit terrein. Gezien het relatief geringe aantal belastingplichtigen zal
de AL-besparing voor het bedrijfsleven maximaal € 1 miljoen bedragen.
 
 De aanpassing van de MRB voor hybride auto’s betekent dat niet meer
hoeft te worden verzocht om het gewicht van de elektromotor buiten aanmerking
te laten. Deze wordt forfaitair gesteld op 125 kg. Deze wijziging heeft voor
het huidige wagenpark weinig effect. De meest verkochte hybride auto’s
zullen per 1 januari 2010 onder de vrijstelling voor zeer zuinige auto’s
in de MRB vallen. In de toekomst wordt echter de komst van veel hybride auto’s
verwacht die niet onder de vrijstelling vallen. Voor die categorie zal de
wijziging een aanzienlijke administratieve lastenverlichting gaan opleveren.
 
 Het laten vervallen van enkele eisen voor toepassing van de kwarttarieven
in de MRB levert een verlichting op van administratieve lasten bij het bedrijfsleven,
900 mobiele werktuigen en werkplaatsen waarvoor geen aparte 60-dagenkaart
hoeft te worden bijgehouden, en een verlichting bij burgers, 900 voertuigen
voor paardenvervoer waarvoor de 60-dageneis geheel vervalt en er dus ook geen
60-dagenkaart meer nodig is. De vervallen administratieve handeling bestaat
uit het voor maximaal 60 dagen per jaar administreren hoeveel kilometer er
met het voertuig is gereden.
 Stroomlijning partnerbegrip
 De aanpassing van het partnerbegrip leidt tot vermindering van administratieve
lasten voor burgers. Voor de inkomstenbelasting komt de jaarlijkse keuzemogelijkheid
voor partnerschap bij ongehuwd samenlevenden te vervallen. Op basis van objectieve
criteria zal worden vastgesteld of zij als partner worden aangemerkt. Ook
wordt de fiscale behandeling van gehuwden die stappen zetten om het huwelijk
te beëindigen afhankelijk van objectieve criteria. De materiële
toets of sprake is van duurzaam gescheiden leven van gehuwden vervalt. Omdat
het partnerschap afhankelijk wordt van duidelijke, objectieve criteria wordt
het mogelijk dat de Belastingdienst in een groot aantal gevallen zelfstandig
kan bepalen of er sprake is van partnerschap. Voorts zijn er meer mogelijkheden
om ook bij bepaalde categorieën ongehuwd samenlevende partners en bij
gehuwden die stappen zetten hun huwelijk te beëindigen de aangifte inkomstenbelasting
te gaan voorinvullen met partnergegevens en met de gemeenschappelijke inkomensbestanddelen
en bestanddelen van de rendementsgrondslag. Tevens wordt met dit wetsvoorstel
een vrijwel volledige harmonisatie bereikt tussen het partnerbegrip voor de
inkomstenbelasting en voor de toeslagen. Dit leidt tot duidelijkheid bij burgers.
De stroomlijning van het partnerbegrip levert een administratieve lastenreductie
op van circa 275 000 uur.
 Formeelrechtelijke vereenvoudigingen
 Door de voorgestelde wijziging om met de startdatum voor het berekenen
van de heffingsrente te gaan naar 1 januari van het jaar volgend op het
belastingjaar verdwijnt de heffingsrente uit voorlopige aanslagen over het
lopende belastingjaar. Belastingplichtigen zullen hierdoor minder vaak bezwaar
maken en indien zij dit doen, zal dit door de voorgestelde wijziging waarbij
de heffings- en revisierente, de betalingskorting en het verzamelinkomen voor
bezwaar en beroep onderdeel geacht worden te zijn van de aanslag, eenvoudiger
worden.
 
 De nieuwe opzet waarbij voorlopige aanslagen inkomstenbelasting op verzoek
kunnen worden herzien, zonder formeel bezwaar te maken, levert minder formaliteiten
op. De wijzigingen kunnen via een gestructureerd bericht of telefonisch worden
doorgegeven. De mogelijkheid om telefonisch een herzieningsverzoek voor de
voorlopige aanslag te kunnen doen, geeft een verlaging van de administratieve
lasten voor met name de burgers. Belastingplichtigen zullen minder gebruik
gaan maken van het wijzigingsformulier. Naar verwachting zullen in 2010 25 000
belastingplichtigen van de telefonische mogelijkheid gebruik maken, in de
jaren daarna 62 500. Als er een geschil is met de inspecteur is er bezwaar
mogelijk. Dit levert een toename van administratieve lasten op. De belastingplichtige
heeft wel een langere termijn voor het instellen van bezwaar, namelijk tot
het opleggen van de definitieve aanslag.
 
 De beschikkingen die op het aanslagbiljet van de voorlopige aanslag zijn
vermeld, worden geacht onderdeel uit te maken van de aanslag. Hierdoor liften
die beschikkingen automatisch mee met een herzieningsverzoek voor de voorlopige
aanslag. Dit levert een administratieve lastenreductie op.
 Op grond van de voorgestelde wijzigingen bestaat er rechtsbescherming
als een verzoek om ambtshalve vermindering van een belastingaanslag IB wordt
afgewezen. Dit levert administratieve lasten op. De stroomlijning met de regeling
inzake ambtshalve vermindering van het verzamelinkomen vermindert de administratieve
lasten omdat dezelfde regels gaan gelden en omdat ook hier de beschikkingen
die samenhangen met de belastingaanslag inkomstenbelasting automatisch meeliften.
 
 Per saldo leveren de bovenstaande formeelrechtelijke wijzigingen een jaarlijkse
administratieve lastenverlichting op van € 5 miljoen voor bedrijven
en 475 000 burgeruren.
 
 De wettelijke vastlegging van de termijn voor het afdoen van een verzoek
om teruggaaf van omzetbelasting levert meer duidelijkheid in de uitvoeringspraktijk
op. De administratieve lastenvermindering hierdoor wordt geraamd op € 0,5
miljoen per jaar.
 
 Door het vervallen van de vermogenstoets voor het uitstel van betaling
voor de inkomstenbelasting bij staking met betrekking tot de ondernemerswoning
komt een grotere groep belastingschuldigen in aanmerking voor het uitstel
van betaling. Om uitstel van betaling te krijgen dient de belastingschuldige
een schriftelijk verzoek bij de ontvanger in te dienen. Dit levert een lichte
toename van administratieve lasten op welke niet gekwantificeerd kan worden.
 Conclusie
 Samengevat levert het vorenstaande structurele verlichting van de administratieve
lasten van het bedrijfsleven van € 155,4 miljoen en burger van 1 050 500
uur.
 Vaste verandermomenten
 De maatregelen in dit wetsvoorstel zullen de vaste verandermomenten van
1 januari en 1 juli aanhouden aangezien deze op 1 januari 2010
of 2011 ingaan.
 Actal
 Actal stelt vast dat het fiscaal pakket 2010 substantieel en in positieve
zin bijdraagt aan de kabinetsdoelstelling om de administratieve lasten voor
het bedrijfsleven en de burger met 25% te verminderen. Daarbij wordt
door Actal opgemerkt dat met de invoering van de in dit wetsvoorstel voorgestelde
werkkostenregeling vele nadere verplichtingen tot het bijhouden
van gegevens op werknemersniveau vervallen, waardoor een grote structurele
vermindering van de administratieve lasten wordt bereikt.
 
 Het advies van Actal bevat één opmerking met betrekking
tot het onderhavige wetsvoorstel. Actal adviseert om na te gaan of een vaste
procentuele vermindering van de WOZ-waarde van verhuurde woningen in box 3
geen minder belastend alternatief vormt dan de voorgestelde regeling. Met
betrekking tot de waardering van verhuurde woningen in box 3 is gekozen voor
een tabel die rekening houdt met de WOZ-waarde en de jaarlijkse huursom. Hiervoor
bestaat een breed draagvlak. Deze methode is door de Belastingdienst in samenspraak
met bij de waardering of aangifte betrokken partijen ontwikkeld op basis van
statistische gegevens. Dat draagvlak bleek er niet te zijn bij één
gewogen gemiddelde waarde. Die methode levert weliswaar een grotere administratieve
lastenreductie op, maar is uiteraard veel grover en zou daarom leiden tot
verdelingseffecten. De administratieve lasten van de voorgestelde regeling
zullen overigens worden beperkt doordat gebruik kan worden gemaakt van een
digitale hulp bij het aangifteprogramma. De belastingplichtige kan door de
huur in te vullen, automatisch middels een tabel of formule de bijbehorende
waarde laten berekenen. De belastingplichtige kan deze dan overnemen in zijn
aangifte.
 
 BIJLAGE 1
 Overzicht vergoedingen en verstrekkingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vergoeding en/of verstrekking
 Bedrag belastingvrije vergoeding/verstrekking (€ mln)
 Idem als % van totale loonsom
(€ 293 mld)
 Omvang administratieve lasten (€ mln)
 
 
 
 
 1
 Persoonlijke verzorging
 40,3
 0,01%
 1,1 
 
 
 2
 Werkruimte bij de werknemer thuis
 20,8
 0,01%
 0,5
 
 
 3(*)
 Verhuiskosten
 240,0
 0,08%
 0,3
 
 
 4
 Huisvesting buiten de woonplaats
door permanente werkzaamheden elders
 35,9
 0,01%
 1,2 
 
 
 5
 Voeding, verlichting of verwarming
in verband met onregelmatige diensten of continudiensten
 0,8
 0,00%
 0,4
 
 
 6
 Outplacement
 88,7
 0,03%
 1,1 
 
 
 7
 Rentevoordeel van aan personeel verstrekte
leningen
 22,9
 0,01%
 2,1
 
 
 8(*)
 Werkkleding en uniformen
 243,1
 0,08%
 11,6
 
 
 9
 Representatiekosten en relatiegeschenken
(aan medewerkers) ten behoeve van klanten
 317,2
 0,11%
 12,7 
 
 
 10
 Apparatuur, gereedschappen en instrumenten
voor gebruik thuis
 363,0
 0,12%
 3,7 
 
 
 11*
 Vaste verblijfskostenvergoeding
door tijdelijke werkzaamheden elders
 48,5
 0,02%
 6,1 
 
 
 12*
 Variabele verblijfskostenvergoeding
door tijdelijke werkzaamheden elders
 626,1
 0,22%
 16,3
 
 
 13
 Bedrijfsfitness
 29,5
 0,01%
 2,5
 
 
 14
 Personeelsfeesten, personeelsreizen,
en dergelijke
 1 288,5
 0,44%
 3,0 
 
 
 15
 Contributie van personeelsverenigingen
 245,9
 0,08%
 5,7 
 
 
 16
 Producten van het eigen bedrijf
 235,8
 0,08%
 27,8 
 
 
 17
 Periodieke algemene kostenvergoeding
in de vorm van vast bedrag ter dekking van verschillende kosten
 359,1
 0,12%
 6,7 
 
 
 18
 Fiets voor woon-werkverkeer
 183,7
 0,06%
 9,0 
 
 
 19
 Telefoons, internet en dergelijke
communicatiemiddelen
 488,7
 0,17%
 13,7
 
 
 20(*)
 Consumpties tijdens werktijd,
die geen deel uitmaken van de maaltijd
 686,4
 0,24%
 0,4 
 
 
 21
 Maaltijden als gevolg van overwerk,
koopavonden, dienstreizen e,d,
 213,0
 0,07%
 31,7
 
 
 22*
 Arbo-voorzieningen
 379,5
 0,13%
 7,8
 
 
 23
 Boeken en abonnementen op het werkterrein
 170,5
 0,06%
 9,5 
 
 
 24*
 Bijscholing, cursussen, congressen,
training e,d,
 906,6
 0,31%
 14,1
 
 
 25*
 Studiekosten van medewerkers
 631,5
 0,22%
 15,2
 
 
 26*
 Abonnementen voor reizen met openbaar
vervoer
 915,8
 0,31%
 21,8 
 
 
 27*
 Losse kaartjes voor reizen met
openbaar vervoer
 144,7
 0,05%
 17,9
 
 
 28*
 Vergoedingen, declaraties, voor
reizen met eigen vervoer van maximaal € 0,19 per kilometer
 1 005,8
 0,35%
 39,4
 
 
 29*
 Vergoedingen,
declaraties, voor reizen met eigen vervoer van meer dan € 0,19 per
kilometer
 720,8
 0,25%
 48,3
 
 
 
 Totaal
 10 653,1
 3,60%
 331,4
 
 
 
 
 Posten met een * blijven individueel bestaan en maken geen onderdeel ut
van het forfait
 
 
 BIJLAGE 2
 Toelichting op de Tabel «Leefvormen»
 Fiscale faciliteiten liggen in de sfeer van heffingskortingen en extra
heffingsvrij vermogen (kindertoeslag op het heffingvrije vermogen), met name
voor de aanwezigheid van kinderen en de combinatie betaalde arbeid en zorgtaken
voor kinderen. Voor alleenverdieners bestaat de mogelijkheid van uitbetaling
van heffingskorting voor niet- of weinig verdienende partners. Deze regeling
wordt afgebouwd.
 
 Partners (zowel tweeverdieners als alleenverdieners) kunnen (tarief) voordeel
hebben bij een optimale toerekening van gemeenschappelijk inkomen en van de
heffingsgrondslag van box 3 (hieraan is gekoppeld de overdrachtsmogelijkheden
van het heffingvrij vermogen e.d.). Met de wettelijk geboden mogelijkheid
van optimale toerekening (en overdracht van het heffingvrij vermogen van box
3) is niet beoogd om partners te bevoordelen ten opzichte van alleenstaanden.
Uitgangspunt van de Wet IB 2001 is individualisering van belastingheffing,
maar bij partners (waarbij inkomen en vermogen verweven is) leidt strikte
toepassing van individualisering tot uitvoeringsproblemen. Van welke partner
zijn precies de aandelen, het gezamenlijke banksaldo, op wie drukt de doktersrekening
van een minderjarig kind? Om toerekeningproblemen te voorkomen wordt keuzevrijheid
geboden in toerekening van gemeenschappelijk inkomen en aftrekposten en box
3 vermogenbestanddelen. Aan deze keuzevrijheid is gekoppeld de overdrachtsmogelijkheid
van heffingvrij vermogen box 3.
 
 De leefvorm is van invloed op regelingen waarbij de draagkracht van belang
is, zoals de toeslagen en ook bij berekening van niet-aftrekbare drempelbedragen
voor giften en specifieke zorgkosten. De gezinsdraagkracht is bepalend, zodat
de inkomens van partners bij elkaar worden geteld. Voor de huurtoeslag wordt
ook het inkomen van eventuele medebewoners meegeteld.
 
 Voor de huurtoeslag wordt een onderscheid gemaakt tussen eenpersoonshuishoudens
en meerpersoonshuishoudens. Voor meerpersoonshuishoudens geldt een afwijkende,
gunstiger, tabel dan voor eenpersoonshuishoudens. Voor het kindgebonden budget
en de kinderopvangtoeslag is -uiteraard- de aanwezigheid van een kind relevant.
Voor de kinderopvangtoeslag geldt ook een «arbeidseis».
 
 De schenk- en erfbelasting kennen voordeliger tarieven en vrijsellingen
ingeval er sprake is van schenking of vererving aan een partner of een kind. 
 Tabel 4: Leefvormen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leefvorm 
 Heffingskortingen en heffingvrij vermogen afhan- kelijk van leefvorm
 Toerekening/tarief
 Draagkracht toe- slagen (zorg, huur, kinderopvang
en kind) en berekening drempels giften en specifieke zorgkosten
 Leefvorm van invloed op toeslag
 Schenk- en erfbelasting
 
 
 
 
 
 Alleenstaande
 
 –
 –
 –
 Eenpersoonshuis- houden leidt tot lagere huurtoeslag
 Geen partnervrijstelling
 
 
 
 Alleenstaande met kind
 
 (aanvullende) alleenstaande
ouderkorting, inkomensafhankelijke combinatiekorting, kindertoeslag (box 3)
 –
 Inkomen en ver- mogen van kind telt (met drempel) mee voor de draagkracht
bij de huurtoeslag
 Meerpersoonshuis-
houden (kind telt als medebewoner) leidt tot hogere huurtoeslag, Mogelijk
kindgebondenbudget en kinderopvangtoeslag
 Geen
partnervrijstelling, wel kindvrijstelling
 
 
 
 Tweeverdieners zonder kind
 
 –
 Vrije toerekening bepaalde inko- mens- bestanddelen (en overdracht
heffingsvrij vermo- gen)
 Inkomens
worden ten behoeve van «gezinsdraag- kracht» samengeteld
 Meerpersoonshuishouden leidt tot hogere huur-
toeslag
 Partnervrijstelling
 
 
 
 Tweeverdieners met kind
 
 inkomensafhankelijke combinatiekorting
(slechts één van beiden), kindertoeslag (box 3)
 Vrije toerekening bepaalde inko- mensbestanddelen
(en overdracht heffingsvrij vermogen)
 Inkomens worden ten behoeve van «gezinsdraag- kracht» samengeteld,
Inkomen en vermogen van kind telt (met drempel) mee voor de draagkracht bij
de huurtoeslag
 Meerpersoonshuishouden
leidt tot hogere huur- toeslag, mogelijk kindgebondenbudget en kinder- opvangtoeslag
 Partnervrijstelling en kindvrijstelling
 
 
 
 Alleenverdiener met partner en
kind
 
 Uitbetaling
hef- fingskorting aan niet verdienende partner (afbouw), inkomensafhankelijke
combinatiekorting (slechts één van beiden), kindertoeslag (box
3)
 Vrije toerekening bepaalde inko-
mensbestanddelen (en overdracht heffingsvrij ver- mogen)
 Inkomen en vermogen van kind telt (met drempel) mee voor de draagkracht bij
de huurtoeslag
 Meerpersoonshuishouden
leidt tot hogere huur- toeslag, mogelijk kindgebondenbudget
 Partnervrijstelling en kindvrijstelling
 
 
 
 
 II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 Artikel I
 Artikel I, onderdeel A (artikel 2.14 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging van artikel 2.14 van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet
IB 2001) betreft een technische wijziging die samenhangt met de wijziging
van artikel 5.3 van de Wet IB 2001 (artikel I, onderdeel K).
 Artikel I, onderdeel B (artikel 2.17 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 2.17 van de Wet IB 2001 is de toerekening van gemeenschappelijke
inkomens- en vermogensbestanddelen (inclusief persoonsgebonden aftrekposten)
tussen partners opgenomen. Zoals in het algemeen deel van deze memorie is
aangegeven, wordt voorgesteld de mogelijkheid van toerekening per vermogensbestanddeel
binnen box 3 om te zetten naar een toerekening van de gezamenlijke grondslag
sparen en beleggen. Wat onder de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen
wordt verstaan is opgenomen in het te wijzigen artikel 5.2, tweede lid, van
de Wet IB 2001. De wijzigingen in artikel 2.17 van de Wet IB 2001 bewerkstelligen
de hiervoor genoemde omzetting. Bij de formulering van de wijzigingen is uitgegaan
van de tekst van artikel 2.17 van de Wet IB 2001, zoals deze zal luiden na
inwerkingtreding van de wijzigingen van artikel 2.17 van de Wet IB 2001 zoals
opgenomen in het wetsvoorstel Overige Fiscale Maatregelen 2010.
 Artikel I, onderdeel C (artikel 3.83 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Met deze wijzigingen wordt – zoals toegelicht in het algemene deel
van deze memorie – een delegatiebepaling geïntroduceerd op grond
waarvan regels kunnen worden gesteld ter zake van het achterwege laten van
het opleggen van conserverende aanslagen.
 Artikel I, onderdeel D (artikel 3.112 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Ingevolge artikel 3.112 van de Wet IB 2001 wordt als voordelen uit eigen
woning het zogenoemde eigenwoningforfait in aanmerking genomen. Bij een woning
die het gehele kalenderjaar een eigen woning is, wordt het eigenwoningforfait
vastgesteld over de periode van 1 januari tot en met 31 december
van het kalenderjaar. Bij een woning die tijdens het kalenderjaar een eigen
woning wordt of niet langer een eigen woning is, wordt het eigenwoningforfait
voor die woning naar tijdsgelang vastgesteld. Op basis van de huidige regeling
is het moment van feitelijke verhuizing naar of uit deze woning bepalend voor
aanvang of einde van de periode waarover het eigenwoningforfait in aanmerking
wordt genomen. De Belastingdienst weet bij het voorinvullen van de aangifte
inkomstenbelasting de verhuisdata niet. Dit is een belemmering voor het voorinvullen
van het eigenwoningforfait. Daarom wordt voorgesteld in het jaar van verhuizing
naar of uit een eigen woning in de zin van artikel 3.111, eerste lid, van
de Wet IB 2001 voortaan als aanvangsdatum onderscheidenlijk einddatum voor
het eigenwoningforfait niet uit te gaan van de datum van verhuizing, maar
van de datum van wijziging van het woonadres in de basisadministratie persoonsgegevens
volgens de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens. Over die
gegevens heeft de Belastingdienst wel de beschikking. Bovendien zal doorgaans
de verhuisdatum in de basisadministratie persoonsgegevens overeenkomen met
de feitelijke verhuisdatum. Een belastingplichtige is immers verplicht zijn
adreswijziging binnen vijf dagen na de verhuizing door te geven bij de gemeente
en de gemeente dient de wijziging tijdig en juist te verwerken. Wijziging
van woonadres betreft alle gevallen van verhuizing binnen Nederland,
emigratie uit Nederland en immigratie naar Nederland. In bepaalde gevallen
kan inschrijving in de basisadministratie persoonsgegevens op het nieuwe woonadres
echter niet mogelijk zijn, bijvoorbeeld wanneer het een woning in het buitenland
betreft of wanneer de gemeente inschrijving op het desbetreffende adres niet
accepteert. Voor die situaties blijft de huidige regeling gelden van het in
aanmerking nemen van de feitelijke verhuisdatum. Datzelfde geldt voor de toepassing
van artikel 3.111, achtste lid, van de Wet IB 2001, waarbij er sprake is van
twee woningen en de belastingplichtige en zijn partner samen dienen te kiezen
welke woning als eigen woning wordt aangemerkt. Slechts vanéén
van beide woningen kan het adres als woonadres van de belastingplichtige zijn
opgenomen in de basisadministratie persoonsgegevens. Koppeling aan de registratie
in de basisadministratie persoonsgegevens is dan niet toereikend.
 Aansluiting bij de wijziging van het woonadres in de basisadministratie
persoonsgegevens geldt voorts niet voor woningen die op basis van de overige
leden van artikel 3.111 van de Wet IB 2001 mede als eigen woning worden aangemerkt
onderscheidenlijk niet langer als eigen woning worden aangemerkt. Voor artikel
3.111, tweede en derde lid, van de Wet IB 2001 geldt op basis van artikel
3.112, vierde lid, van de Wet IB 2001 een eigenwoningforfait van nihil. Wel
kan men renteaftrek claimen; de periode waarvoor dat mogelijk is, sluit echter
niet aan bij de registratie in de basisadministratie persoonsgegevens. Het
moment waarop voor deze woningen wel een eigenwoningforfait gaat gelden of
niet langer van toepassing is, wordt bepaald door artikel 3.111, eerste lid,
van de Wet IB 2001 en daarbij vindt dus koppeling plaats aan de registratie
in de basisadministratie persoonsgegevens. Voor woningen die op basis van
artikel 3.111, vierde, vijfde en zesde lid, van de Wet IB 2001 onder de eigenwoningregeling
vallen, blijft de huidige systematiek van de feitelijke verhuisdatum gelden.
Dit zijn specifieke situaties (echtscheiding, opname in een AWBZ-instelling
en uitzending) waarbij de koppeling aan de registratie in de basisadministratie
persoonsgegevens mogelijk in teveel gevallen niet toereikend zal zijn. Wellicht
ten overvloede wordt nog opgemerkt dat de koppeling aan de basisadministratie
persoonsgegevens voor de periode van vaststelling van het eigenwoningforfait
geen verandering brengt in de bestaande beoordeling van de feiten en omstandigheden
voor de vaststelling of er sprake is van een eigen woning in de zin van de
Wet IB 2001.
 Artikel I, onderdeel E (artikel 3.113 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Op grond van artikel 3.113 van de Wet IB 2001 wordt in de periode dat
een eigen woning tijdelijk wordt verhuurd, in plaats van het eigenwoningforfait
in die periode driekwart van de voordelen uit tijdelijke verhuur (brutohuur
verminderd met de kosten van verhuur) in aanmerking genomen als voordelen
uit eigen woning. De Belastingdienst weet bij het voorinvullen niet of er
in het kalenderjaar sprake is geweest van tijdelijke verhuur en zo ja voor
welke periode. Dit is een belemmering voor het voorinvullen van het eigenwoningforfait.
Daarom wordt voorgesteld de regeling voor tijdelijke verhuur zo vorm te geven
dat voorinvullen mogelijk wordt en tegelijkertijd de belastbaarheid van de
eigen woning tijdens de periode van tijdelijke verhuur over het algemeen niet
wijzigt. Dit wordt bereikt door voortaan voor de periode van tijdelijke verhuur
ook het eigenwoningforfait in aanmerking te nemen (het bedrag van art. 3.112
van de Wet IB 2001) en als compensatie een lager bedrag aan voordelen uit
de eigen woning in aanmerking te nemen ter zake van het ter beschikking stellen.
Voorgesteld wordt in plaats van driekwart van de laatstgenoemde voordelen
voortaan 70% van die voordelen in aanmerking te nemen. Het bedrag van
art. 3.112 van de Wet IB 2001 plus 70% van de verhuurvoordelen
komt bij een verhuurperiode van twee tot drie maanden gemiddeld overeen met
75% van de verhuurvoordelen.
 Artikel I, onderdeel F (artikel 3.119a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 3.119a van de Wet IB 2001 is de bijleenregeling opgenomen.
Zoals in het algemeen deel van deze memorie is aangegeven wordt een drietal
maatregelen voorgesteld. Het betreft het uitbreiden van de renteaftrek over
meegefinancierde kosten ter verkrijging van de hypotheek, het afschaffen van
de goedkoperwonenregeling en in het verlengde daarvan het verkorten van de
verjaringstermijn van de eigenwoningreserve (EWR) van 5 naar 3 jaar.
 Met de eerste wijziging van artikel 3.119a van de Wet IB 2001 komt het
huidige tweede lid, waarin de goedkoperwonenregeling is opgenomen, te vervallen.
Het tweede lid wordt vervolgens vervangen door de maatregel waarbij de lening
voor meegefinancierde kosten ter verkrijging van de hypotheek tot de eigenwoningschuld
(EWS) wordt gerekend. Onder deze meegefinancierde kosten worden verstaan:
taxatiekosten ter verkrijging van de hypotheek, afsluitprovisie, notariskosten
voor de hypotheekakte en de kadastrale kosten voor inschrijving van de hypotheek.
Deze kosten worden eenmalig gemaakt bij het afsluiten van een geldlening en
zijn aftrekbaar. Voor afsluitprovisies geldt daarbij wel de beperking van
artikel 3.120, zevende lid, van de Wet IB 2001, van maximaal 1,5% van
het bedrag van de schulden en een maximum bedrag van € 3.630. Wanneer
deze kosten worden gefinancierd middels een geldlening is de rente over die
lening echter op basis van de huidige wetsystematiek niet aftrekbaar. Door
het voorgestelde artikel 3.119a, tweede lid (nieuw), van de Wet IB 2001 wordt
het in samenhang met de formulering van artikel 3.120, eerste lid, van de
Wet IB 2001 mogelijk om de rente over een dergelijke lening wel in aftrek
te brengen, mits dat deel van de lening is aan te merken als EWS in de zin
van de Wet IB 2001. Het voorgestelde artikel 3.119a van de Wet IB 2001 bepaalt
daartoe dat de EWS zoals vastgesteld op basis van het eerste lid, wordt verhoogd
met het gezamenlijke bedrag van de schulden die zijn aangegaan ter financiering
van de kosten ter verkrijging van die EWS, met inachtneming van het hiervoor
genoemde maximum van de afsluitprovisies. Allereerst wordt dus vastgesteld
welk deel van de lening is aan te merken als EWS. Vervolgens worden de met
die EWS samenhangende financieringskosten vastgesteld. Dit is nu ook al het
geval, omdat die eenmalige kosten als zodanig reeds aftrekbaar zijn. Met de
nieuwe maatregel wordt de lening die is aangegaan om dat deel van de financieringskosten
(de met de EWS samenhangende kosten) te financieren bepaald en tot de EWS
gerekend. Een voorbeeld ter verduidelijking.
 
 Voorbeeld:
 Stel de aankoop van de woning is € 220 000. De verwervingskosten
(zoals overdrachtsbelasting en kosten makelaar) bedragen € 15 000.
De EWR die is ontstaan bij verkoop van de vorige woning is € 75 000.
Men gaat een lening aan van € 240 000 (deels ter consumptieve
besteding), inclusief de financieringskosten voor die lening van € 6 000.
De maximale EWS bedraagt op basis van artikel 3.119a, eerste lid, van de Wet
IB 2001 € 220 000 + € 15 000 = € 235 000
-/- de EWR € 75 000 = € 160 000. De aftrekbare
financieringskosten met betrekking tot deze EWS bedragen 160/240 x € 6 000
= € 3 840. De EWS wordt verhoogd met het deel van de lening
die betrekking heeft op deze € 3 840. De totale EWS waarover
renteaftrek mogelijk is bedraagt dan € 160 000 + € 3 840
= € 163 840. Het restant van de kosten (€ 2 160)
blijft, zoals nu al het geval is, niet aftrekbaar en het restant van de lening € 76 160
(€ 240 000 -/- € 163 840) is een box 3 lening. 
 
 Als gevolg van de tweede wijziging van artikel 3.119a van de Wet IB 2001
wordt de verjaringstermijn van de EWR verkort van 5 naar 3 jaar.
 Artikel I, onderdeel G (artikel 3.120 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 3.120, vierde lid, onderdeel a, van de Wet IB 2001 is een beperking
opgenomen van de aftrekbare rente en kosten. In samenhang met de wijziging
van artikel 3.119a van de Wet IB 2001 waarbij het deel van de lening waarmee
financieringskosten die samenhangen met de eigenwoningschuld (EWS) zijn gefinancierd
als EWS wordt toegelaten, wordt met de wijziging van artikel 3.120, vierde
lid, onderdeel a, van de Wet IB 2001 bewerkstelligd dat op basis van artikel
3.120, eerste lid, onderdeel a, van die wet ook de rente over dat verhoogde
deel van de EWS aftrekbaar is.
 Artikel I, onderdeel H (artikel 3.133 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Deze bepaling regelt op welk tijdstip na de opbouwfase van een lijfrenteaanspraak
uiterlijk lijfrentetermijnen moeten zijn vastgesteld (uiterste datum). Dat
is 31 december van het eerste kalenderjaar volgend op het jaar waarin
de opbouwfase is geëindigd; bij overlijden is dat 31 december van
het tweede kalenderjaar volgend op het jaar waarin de opbouwfase is geëindigd.
Indien deze termijn wordt overschreden, wordt geacht sprake te zijn van een
afkoop op het tijdstip van die overschrijding.
 Met «contractueel overeengekomen datum» wordt bij polissen
waarbij de termijnen moeten ingaan bij overlijden, gedoeld op de overlijdensdatum.
Onder «omzetting in een ander zodanige aanspraak» wordt vanzelfsprekend
uitsluitend verstaan de omzetting in een lijfrenteaanspraak die voor lijfrentepremieaftrek
in aanmerking zou komen.
 Een uitzondering geldt indien door bijzondere omstandigheden niet kan
worden voldaan aan de wettelijke termijn. Overschrijding van de uiterste datum
kan redelijk zijn als de overschrijding van de minimumtermijn niet aan de
belanghebbende is te wijten. Bijvoorbeeld als de belanghebbende wel alles
heeft gedaan wat in redelijkheid van hem verwacht kan worden om de lijfrente
te doen ingaan binnen de redelijke termijn, maar de tussenpersoon nalatig
is geweest. Een ander voorbeeld is de situatie waarin de belanghebbende door
een administratieve fout van de verzekeraar niet of vertraagd op de hoogte
is gesteld van het verstrijken van de expiratiedatum of de contractuele berekeningsdatum.
 Artikel I, onderdeel I (artikel 3.136 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 3.83 van de Wet IB 2001 (zie artikel I, onderdeel C)
 Artikel I, onderdeel J (artikel 5.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De voorgestelde wijzigingen van artikel 5.2 van de Wet IB 2001 komen voort
uit de gewijzigde toerekening van box 3-inkomen tussen partners. In artikel
5.2, eerste lid, van de Wet IB 2001 wordt het forfaitaire rendement van 4%
op de grondslag sparen en beleggen toegepast van de individuele belastingplichtige.
De grondslag sparen en beleggen is de definitie van hetgeen in het huidige
artikel 5.2 van de Wet IB 2001 reeds is opgenomen. Het betreft het gemiddelde
van de rendementsgrondslag aan het begin van het kalenderjaar (begindatum)
en de rendementsgrondslag aan het einde van het kalenderjaar (einddatum) verminderd
met het heffingvrije vermogen.
 Artikel 5.2, tweede lid, van de Wet IB 2001 is van toepassing wanneer
de belastingplichtige het gehele kalenderjaar dezelfde partner heeft of voor
de toepassing van artikel 2.17 geacht wordt te hebben gehad. In die situatie
wordt het forfaitaire rendement van 4% op het op grond van artikel
2.17 van de Wet IB 2001 aan de belastingplichtige toegerekende gedeelte van
de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen toegepast. De gezamenlijke grondslag
sparen en beleggen betreft het gemiddelde van de gezamenlijke rendementsgrondslag
aan het begin van het kalenderjaar (begindatum) van de belastingplichtige
en zijn partner en de gezamenlijke rendementsgrondslag aan het einde van het
kalenderjaar (einddatum) verminderd met het heffingvrije vermogen van de belastingplichtige
en zijn partner. Op basis van het voorgestelde artikel 2.17 van de Wet IB
2001 kunnen partners deze gezamenlijke grondslag sparen en beleggen naar keuze
tussen elkaar verdelen.
 Artikel I, onderdeel K (artikel 5.3 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 5.3, derde lid, eerste volzin, onderdeel e, tweede en derde
volzin, en vierde lid, van de Wet IB 2001 is de drempel voor schulden in box
3 opgenomen. Als gevolg van de voorgestelde wijziging in toerekening van box
3-inkomen zoals opgenomen in het voorgestelde artikel 2.17, tweede lid, van
de Wet IB 2001, kan de huidige toepassing van de schuldendrempel in box 3
in partnerschapsituaties sterk worden vereenvoudigd. De huidige regeling wordt
in de praktijk als zeer ingewikkeld ervaren. Als gevolg van de toerekening
van de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen kan van een gezamenlijke
schuldendrempel van € 5 800 (cijfers 2009) worden uitgegaan.
Hiermee wordt eenzelfde uitkomst bereikt als op basis van de huidige tekst
het geval is, echter veel eenvoudiger en zonder dat belastingplichtige en
zijn partner bij de aangifte hiertoe een verzoek moeten indienen.
 Bij de formulering van de wijzigingen is uitgegaan van de tekst van artikel
5.3 van de Wet IB 2001, zoals deze zal luiden na inwerkingtreding van de wijzigingen
van artikel 5.3 van de Wet IB 2001 zoals opgenomen in het wetsvoorstel Belastingplan
2010.
 Artikel I, onderdeel L (artikel 5.5 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 5.5 van de Wet IB 2001 is het heffingvrije vermogen, inclusief
de verhoging daarvan met de kindertoeslag (verhoging van het heffingvrije
vermogen voor minderjarige kinderen), opgenomen. Als gevolg van de wijziging
in toerekening van box 3-inkomen zoals opgenomen in het voorgestelde artikel
2.17, tweede lid, van de Wet IB 2001, kan de huidige systematiek van toepassing
van het heffingvrije vermogen worden vereenvoudigd. Als gevolg van de toerekening
van de grondslag sparen en beleggen kan het heffingvrije vermogen van € 20 661
(cijfers 2009) per belastingplichtige bij beide partners zelf worden toegepast.
Overheveling van het heffingvrije vermogen van de ene aan de andere partner
is niet meer nodig om eenzelfde uitwerking te bereiken als op basis van de
huidige tekst het geval is, namelijk dat voor de partners gezamenlijk een
heffingvrij vermogen van € 41 322 (cijfers 2009) geldt.
 De wijziging in de toerekening box 3-inkomen heeft ook gevolgen voor de
toepassing van de kindertoeslag. Ook hier is in partnerschapsituaties een
verzoek tot overheveling van de kindertoeslag van de ene partner aan de andere
partner niet meer nodig. De kindertoeslag wordt in de situatie dat de belastingplichtige
het gehele kalenderjaar een partner heeft of voor de toepassing van artikel
2.17 van de Wet IB 2001 geacht wordt te hebben gehad, bij de belastingplichtige
en zijn partner gezamenlijk in aanmerking genomen. Dit is opgenomen in het
voorgestelde artikel 5.5, tweede lid, tweede volzin, van de Wet IB 2001.
 In overige situaties waarin sprake is van het gezamenlijk uitoefenen van
het ouderlijk gezag heeft elk van de ouders die het gezag uitoefent recht
op de helft van de kindertoeslag. Het betreft allereerst de situatie waarbij
er wel sprake is van partnerschap, maar waarbij geen partnerschap geldt gedurende het gehele kalenderjaar zoals hiervoor is beschreven bij
artikel 5.5, tweede lid, tweede volzin, van de Wet IB 2001. Daarnaast betreft
het de situatie dat er geen sprake is van partnerschap, maar er wel gezamenlijk
het ouderlijk gezag over een minderjarig kind wordt uitgeoefend. In deze situaties
wordt op basis van artikel 2.15, vierde lid, van de Wet IB 2001 het vermogen
van het kind voor de helft aan beide personen toegerekend. Op basis van het
derde lid krijgen zij ook ieder de helft van de kindertoeslag.
 Artikel I, onderdeel M (artikel 5.6 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 5.6 van de Wet IB 2001 is de ouderentoeslag opgenomen. Als
gevolg van de wijziging in toerekening van box 3-inkomen zoals opgenomen in
artikel 2.17 van de Wet IB 2001 (artikel I, onderdeel B), kan de huidige toepassing
van de ouderentoeslag worden vereenvoudigd. Onder de huidige regeling kan
in partnerschapsituaties op verzoek de ouderentoeslag van de ene partner worden
verhoogd met de ouderentoeslag van de partner en bij de andere partner worden
verminderd tot nihil. Als gevolg van de voorgestelde wijziging in toerekening
van box 3-inkomen kan de ouderentoeslag per belastingplichtige bij de partners
zelf worden toegepast. Overheveling van de ouderentoeslag is niet meer nodig
om eenzelfde uitwerking te bereiken als op basis van de huidige tekst het
geval is, namelijk dat het recht op ouderentoeslag steeds in aanmerking wordt
genomen bij de vaststelling van de verschuldigde belasting in box 3.
 Artikel I, onderdeel N (artikel 5.10 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Zoals in het algemeen deel van deze memorie is toegelicht, wordt voorgesteld
in box 3 een vrijstelling voor contant geld en daaraan gelijk te stellen vermogensrechten
in te voeren. Daartoe wordt aan artikel 5.10, eerste lid, van de Wet IB 2001,
waarin bepaalde vrijgestelde bezittingen zijn opgenomen, een nieuw onderdeel
toegevoegd waarin geld en elektronisch geld in de vorm van een chipkaart,
alsmede cadeaubonnen e.d. worden vrijgesteld voor een bedrag van in totaal € 500.
Als de belastingplichtige gedurende het gehele kalenderjaar dezelfde partner
heeft of voor de toepassing van artikel 2.17 geacht wordt te hebben gehad,
geldt voor de belastingplichtige en zijn partner gezamenlijk een vrijstelling
van in totaal € 1 000. Onder de vrijstelling vallen naast geld
in contanten en tegoeden op een chipkaart, vermogensrechten die zijn bestemd
voor consumentenaankopen. Hieronder worden bijvoorbeeld verstaan waarde- en
cadeaubonnen zoals tegoedbonnen, boekenbonnen en entertainmentbonnen, airmiles,
bonuspunten, spaarzegels, beltegoeden, strippenkaarten en overige overdraagbare
vervoersbewijzen. De verwachting is dat het bedrag van € 500 per
belastingplichtige toereikend is om het geheel van de genoemde gelden en vermogensrechten
in de meeste gevallen buiten de rendementsgrondslag te houden. De Belastingdienst
kan er bij het voorinvullen van de aangifte inkomstenbelasting dan als hoofdregel
vanuit gaan dat bij dit onderdeel van box 3 geen bedrag wordt aangegeven.
Indien de belastingplichtige en zijn partner op een peildatum meer dan het
vrijgestelde bedrag aan contanten en overige vermogensrechten hebben, zijn
zij uiteraard gehouden om het meerdere als bezitting in hun aangifte inkomstenbelasting
op te nemen.
 Artikel I, onderdeel O (artikel 5.13 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De eerste wijziging van artikel 5.13 van de Wet IB 2001 betreft een tekstuele
aanpassing om de formulering van diverse bepalingen in box 3 met elkaar in
overeenstemming te brengen.
 De overige wijzigingen van artikel 5.13 van de Wet IB 2001 hebben betrekking op de wijziging in toerekening van box 3-inkomen zoals opgenomen
in het te wijzigen artikel 2.17 van de Wet IB 2001 (artikel I, onderdeel B).
In artikel 5.13, derde en vierde lid, van de Wet IB 2001 is de mogelijkheid
van overdracht van de vrijstelling maatschappelijke beleggingen opgenomen.
Als gevolg van de wijziging in toerekening van box 3-inkomen, kan de huidige
toepassing van de vrijstelling maatschappelijke beleggingen worden vereenvoudigd.
Binnen de huidige systematiek kan in partnerschapsituaties op verzoek de vrijstelling
van de ene partner worden verhoogd en bij de andere partner met eenzelfde
bedrag worden verminderd tot nihil. Als gevolg van de toerekening van de saldogrondslag
sparen en beleggen kan van een gezamenlijke vrijstelling van € 110 290
(cijfers 2009) worden uitgegaan. Hiermee wordt eenzelfde uitkomst bereikt
als op basis van de huidige tekst het geval is, echter veel eenvoudiger en
zonder dat belastingplichtige en zijn partner bij de aangifte hiertoe een
verzoek moeten indienen.
 Artikel I, onderdeel P (artikel 5.16 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De eerste wijziging van artikel 5.16 van de Wet IB 2001 betreft een tekstuele
aanpassing om de formulering van diverse bepalingen in box 3 met elkaar in
overeenstemming te brengen.
 De overige wijzigingen van artikel 5.16 van de Wet IB 2001 hebben betrekking
op de wijziging in toerekening van box 3-inkomen zoals opgenomen in het te
wijzigen artikel 2.17 van de Wet IB 2001 (artikel I, onderdeel B). In artikel
5.16, derde en vierde lid, van de Wet IB 2001 is de mogelijkheid van overdracht
van de vrijstelling beleggingen in durfkapitaal opgenomen. Als gevolg van
de wijziging in toerekening van box 3-inkomen, kan de huidige toepassing van
de vrijstelling beleggingen in durfkapitaal worden vereenvoudigd. Binnen de
huidige systematiek kan in partnerschapsituaties op verzoek de vrijstelling
van de ene partner worden verhoogd en bij de andere partner met eenzelfde
bedrag worden verminderd tot nihil. Als gevolg van de toerekening van de saldogrondslag
sparen en beleggen kan van een gezamenlijke vrijstelling van € 110 290
(cijfers 2009) worden uitgegaan. Hiermee wordt eenzelfde uitkomst bereikt
als op basis van de huidige tekst het geval is, echter veel eenvoudiger en
zonder dat belastingplichtige en zijn partner bij de aangifte hiertoe een
verzoek moeten indienen.
 Artikel I, onderdeel Q (artikel 5.20 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Met de wijziging van artikel 5.20 Wet IB 2001 wordt voorgesteld de waarde
van alle woningen die in box 3 in de heffing worden betrokken, te stellen
op de waarde die is vastgesteld op grond van de Wet waardering onroerende
zaken. Omdat niet voor alle woningen in box 3 zonder meer de waarde op 100%
van de WOZ-waarde kan worden gesteld, worden voor verhuurde woningen en woningen
die in gebruik zijn op grond van een recht van erfpacht aanvullende maatregelen
voorgesteld, die zijn opgenomen in het nieuwe derde en vierde lid.
 In het voorgestelde tweede lid is bepaald dat bij het ontbreken van een
op grond van Hoofdstuk IV van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ)
vastgestelde waarde, de waarde van een woning vastgesteld moet worden overeenkomstig
de systematiek van de Wet WOZ. De uitgangspunten die in de Wet WOZ gehanteerd
worden voor de waardebepaling, gelden ook voor deze woningen, bijvoorbeeld
de in het buitenland gelegen box 3 woningen.
 In het nieuwe derde lid wordt voor woningen in verhuurde staat de WOZ-waarde
gecorrigeerd om rekening te houden met de waardedrukkende werking van de verhuur.
Van een dergelijke waardedrukkende werking is alleen sprake in gevallen waarin,
kort gezegd, de huurder recht heeft op huurbescherming, die wettelijk is vastgelegd
in afdeling 5 van titel 4 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek.
Dat betekent onder meer dat de WOZ-waarde niet wordt verminderd in gevallen
waarin de huur een gebruik van woonruimte betreft dat naar zijn aard slechts
van korte duur is. Voor verhuurde woningen blijkt uit modelberekeningen en
analyse van transacties die de Belastingdienst samen met externe waardedeskundigen
heeft uitgevoerd, een nauw verband te bestaan tussen de waarde in het economisch
verkeer en de betaalde huur. Hoe meer huur betaald wordt, hoe hoger de waarde
in het economisch verkeer in verhuurde staat. Aan de hand van de WOZ-waarde
en de jaarlijkse huursom kan zonder problemen de waarde van een verhuurde
woning worden bepaald. De relatie tussen de marktwaarde van een verhuurde
woning, de WOZ-waarde en de huurprijs is uiteraard niet statisch maar kan
worden beïnvloed door ontwikkelingen op de woningmarkt. Daarom zal periodiek
moeten worden bezien of de wijze waarop de heffingsgrondslag wordt berekend
nog marktconform is. Om eventueel noodzakelijke aanpassingen eenvoudig te
kunnen doorvoeren, wordt de cijfermatige uitwerking van de relatie tussen
de waarde die in box 3 in aanmerking wordt genomen, de huurprijs en de WOZ-waarde
in een algemene maatregel van bestuur opgenomen. De delegatiebepaling in het
tweede lid maakt dat mogelijk.
 In het voorgestelde vierde lid wordt geregeld dat in geval van erfpacht
de waarde van de toekomstige erfpachtcanons in mindering kan worden gebracht
op de WOZ-waarde. Met deze bepaling wordt recht gedaan aan de waardeverschillen
die in de praktijk bestaan tussen bijvoorbeeld woningen waarbij de canon eeuwigdurend
is afgekocht en woningen waarvoor jaarlijks nog een hoge erfpachtcanon verschuldigd
is. De waarde van de canon wordt bepaald volgens bij algemene maatregel van
bestuur te stellen regels. Aangesloten zal worden bij het daarover bepaalde
in het Uitvoeringsbesluit belastingen van rechtsverkeer.
 Artikel I, onderdeel R (artikel 5.21 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging van artikel 5.21 van de Wet IB 2001 betreft een technische
wijziging die samenhangt met de wijziging van artikel 5.3 van de Wet IB 2001
(artikel I, onderdeel K).
 Artikel I, onderdeel S (afdeling 9.1 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Hoofdstuk 9 van de Wet IB 2001 wordt verdeeld in twee afdelingen, namelijk
afdeling 9.1 dat de bestaande artikelen bevat en een nieuwe afdeling 9.2 dat
bijzondere regels geeft.
 De bepalingen van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (hierna: AWR)
gelden, tenzij er in afdeling 9.2 over bijzondere regels, uitdrukkelijk van
wordt afgeweken.
 Als de regels die gelden voor de heffing van inkomstenbelasting elders
van (overeenkomstige) toepassing zijn verklaard, dan werkt het nieuwe regime
ook automatisch door, zoals bij de premie volksverzekeringen en de inkomensafhankelijke
bijdrage Zorgverzekeringswet.
 De artikelen 9.5 en 9.6 vinden voor het eerst toepassing met betrekking
tot het belastingjaar 2010. Hetzelfde geldt voor de daarmee samenhangende
wijzigingen in de AWR, de artikelen 21ja en 21k.
 Artikel I, onderdeel T (artikelen 9.5 en 9.6 van de Wet
inkomstenbelasting 2001)
 Bijzondere regels voor voorlopige aanslagen (artikel 9.5)
 Zoals in het algemene deel van deze memorie is uiteengezet, wordt met
artikel 9.5 van de Wet IB 2001 beoogd om in het voorlopigeaanslagenproces
duidelijker dan nu een onderscheid te maken tussen de fase waarin louter sprake
is van het verzamelen en actualiseren van gegevens en de fase
waarin sprake is van een geschil tussen de belastingplichtige en de Belastingdienst.
 In artikel 13 van de AWR is geregeld dat een voorlopige aanslag inkomstenbelasting
door één of meer voorlopige aanslagen kan worden aangevuld.
Zulke aanvullingen zijn mogelijk uit eigen beweging door de inspecteur, maar
ook omdat de belastingplichtige op grond van artikel 24 van de Uitvoeringsregeling
Algemene wet inzake rijksbelastingen 1994 (hierna: Uitvoeringsregeling AWR)
daarvoor wijzigingen heeft doorgegeven, dus op zijn verzoek c.q. initiatief.
Om de relatie tussen de verplichting op grond van artikel 24 van de Uitvoeringsregeling
AWR en het verzoek in het nieuwe artikel 9.5 te verduidelijken, zal aan het
desbetreffende artikel 24 een volzin worden toegevoegd. Deze komt te luiden:
Deze mededeling wordt geacht een verzoek om herziening als bedoeld in artikel
9.5, eerste lid, van de Wet IB 2001 te zijn. Tevens zullen in het desbetreffende
artikel 24 de twee mogelijke wijzen van het doorgeven van wijzigingen worden
vermeld, te weten: telefonisch of via het voor dat doel door de Belastingdienst
beschikbaar gestelde formulier. Het herzieningsverzoek wordt door de inspecteur
gehonoreerd voor zover de voorlopige aanslag waarop het verzoek ziet op een
ander bedrag is vastgesteld dan het bedrag waarop de aanslag, na verrekening
in de zin van artikel 15 van de AWR van de voorlopige aanslagen en voorheffingen,
vermoedelijk zal worden vastgesteld. Het gebruik van de term «een ander
bedrag» impliceert dat het zowel om een voorlopige aanslag kan gaan
die op een hoger bedrag, als om een voorlopige aanslag die op een lager bedrag
is vastgesteld dan het bedrag waarop de aanslag vermoedelijk zal worden vastgesteld.
Het kan voorkomen dat de belastingplichtige op eigen verzoek een hogere voorlopige
aanslag wenst te ontvangen, bijvoorbeeld omdat zijn winst uit onderneming
hoger is dan hij aanvankelijk had ingeschat. Een herzieningsverzoek wordt
door de inspecteur conform afdeling 4.1.3 van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb) afgehandeld: in beginsel binnen acht weken. De Belastingdienst streeft
er naar dat de belastingplichtige binnen 4 tot 5 weken bericht ontvangt. Overigens
zij opgemerkt dat de Belastingdienst automatisch de invorderingsmaatregelen
zal opschorten voor de voorlopige aanslag als er verzocht is om een lagere
voorlopige aanslag.
 Het tweede en derde lid regelen dat in de voorlopige aanslagregeling waarin
sprake is van het verzamelen en actualiseren van gegevens pas formaliteiten
aan de orde komen als daarvoor een noodzaak bestaat, namelijk bij een geschil
tussen inspecteur en belastingplichtige. Volgens het tweede lid staat tegen
de beslissing van de inspecteur een herzieningsverzoek geheel of gedeeltelijk
af te wijzen de mogelijkheid van bezwaar open. Daarom is het ook niet nodig
dat de voorlopige aanslag zelf voor bezwaar vatbaar
is (derde lid). Voordat de inspecteur een herzieningsverzoek geheel of gedeeltelijk
afwijst, neemt hij contact op met de belastingplichtige. In het Besluit Fiscaal
Bestuursrecht zal worden opgenomen dat de Belastingdienst dit beleid voert.
Een gehele of gedeeltelijke afwijzing van een herzieningsverzoek leidt altijd
tot een voor bezwaar vatbare beschikking, zelfs als uit het contact vooraf
met belastingplichtige blijkt dat deze het eens is met de afwijzing. Mocht
de belastingplichtige toch in bezwaar willen gaan, dan kan de bezwaarfase
worden overgeslagen en op grond van artikel 7:1a van de Awb rechtstreeks beroep
bij de rechter worden ingesteld. Aangezien herzieningsverzoeken vrijwel altijd
worden gevolgd door de inspecteur zal het aantal voor bezwaar vatbare beschikkingen
en daarmee het aantal bezwaarschriften zeer beperkt zijn.
 Tevens wordt voorgesteld, mede naar aanleiding van jurisprudentie, in
rechtsbescherming te voorzien ingeval de belastingplichtige verzoekt om een
voorlopige aanslag of teruggaaf op te leggen en de inspecteur dit verzoek
afwijst. Thans is tegen deze afwijzing geen bezwaar mogelijk. Dit komt omdat
het fiscale procesrecht een gesloten stelsel van rechtsmiddelen kent en de
afwijzing van een verzoek om een voorlopige aanslag op te leggen
niet is genoemd in artikel 26 van de AWR. De
tweede volzin van het tweede lid maakt het mogelijk tegen de afwijzing van
een verzoek om voorlopige aanslag op te leggen in bezwaar te komen. In zoverre
is sprake van een verbetering van de rechtsbescherming.
 Ook is in het tweede lid geregeld dat in afwijking van de Awb de gebruikelijke
termijn van 6 weken voor het indienen van een bezwaarschrift tegen een afwijzende
beschikking wordt verruimd, zodanig dat de termijn pas eindigt op de dag van
de dagtekening van de aanslag. Hierdoor staat buiten twijfel dat in de voorlopigeaanslagfase
het regime geldt van herziening en bezwaar en niet bijvoorbeeld het regime
van de ambtshalve vermindering (zie het nieuwe artikel 9.6 van de Wet IB 2001).
 Voor herzieningsverzoeken wordt geen proceskostenvergoeding gegeven omdat
het geen bezwaarschriften zijn (artikel 7:15 van de Awb). Voor belastingplichtigen
betekent het niet meer recht hebben op een proceskostenvergoeding bij herzieningsverzoeken
in de voorlopigeaanslagsfeer geen grote wijziging ten opzichte van de huidige
situatie. In de huidige situatie wordt immers bij bezwaar tegen een voorlopige
aanslag niet snel voldaan aan het criterium van artikel 7:15, tweede lid,
van de Awb, namelijk dat het bestreden besluit wordt herroepen wegens aan
het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid. Dit komt omdat het om schattingen
gaat. In situaties dat verwijtbaar onjuiste voorlopige aanslagen zijn opgelegd,
kan de belastingplichtige wel een beroep doen op het Besluit van 21 augustus
2003, nr. DGB2003/4461M, Stcrt. nr. 164. Op grond van dit beleidsbesluit kan
een belastingplichtige die meent dat hij schade heeft geleden door een handelen,
een nalaten of een vergissing van de Belastingdienst een verzoek tot schadevergoeding
indienen.
 Voor bezwaarschriften tegen de gehele of gedeeltelijke afwijzing van een
herzieningsverzoek blijft de regeling van proceskostenvergoeding zoals geregeld
in het Besluit proceskostenvergoeding bestuursrecht, mits wordt voldaan aan
de voorwaarden, in stand. Voor bezwaarschriften inzake belastingzaken wordt
de waarde per punt binnenkort verhoogd van € 161 tot € 218.
 Door de verlengde bezwaartermijn zou bij onverkorte toepassing van artikel
7:10, eerste lid, van de Awb de beslistermijn van zes weken voor de inspecteur
pas gaan lopen na het einde van de formele bezwaartermijn, dus op de dag van
de dagtekening van de definitieve aanslag. Dit is niet de bedoeling. Daarom
is in het vierde lid opgenomen dat in afwijking van artikel 7:10, eerste lid,
van de Awb de inspecteur op een bezwaarschrift tegen geheel of gedeeltelijke
afwijzing van een herzieningsverzoek binnen zes weken na ontvangst van het
bezwaarschrift beslist.
 Volgens het vijfde lid is artikel 9.5 van overeenkomstige toepassing met
betrekking tot beschikkingen die afzonderlijk op het aanslagbiljet van de
voorlopige aanslag zijn vermeld. Het gaat hier om de beschikking heffingsrente,
de beschikking revisierente, de beschikking betalingskorting en de beschikking
verzamelinkomen. Ook voor deze beschikkingen gaat dus het herzieningssysteem
gelden. Met de bepaling dat voor de toepassing van artikel 9.5 de heffingsrente,
de revisierente, de betalingskorting en het verzamelinkomen geacht worden
onderdeel van de voorlopige aanslag te zijn, wordt bereikt dat als de belastingplichtige
een herzieningsverzoek doet voor de voorlopige aanslag dat verzoek tevens
betrekking heeft op de beschikkingen heffingsrente, revisierente, betalingskorting
en verzamelinkomen. Hiermee wordt met betrekking tot het herzieningsverzoek
hetzelfde bereikt als artikel 24a, derde en vierde lid, van de AWR bereikt
voor bezwaar en beroep. Voor bezwaar en beroep tegen een afwijzende beschikking
op een herzieningsverzoek voor een voorlopige aanslag geldt artikel 24a, derde
en vierde lid, van de AWR.
 Bijzondere regels voor ambtshalve verminderingen (artikel
9.6)
 Voor ambtshalve verminderingen in de inkomstenbelasting geldt in plaats
van artikel 65 van de AWR dit nieuwe artikel 9.6 van de Wet IB 2001. Daarom
is in het eerste lid geregeld dat ambtshalve vermindering van een belastingaanslag
uitsluitend geschiedt op de voet van dit nieuwe artikel. Hiermee is geborgd
dat er rechtsbescherming is en dat dezelfde regels gelden voor ambtshalve
vermindering van zowel de belastingaanslag IB als het verzamelinkomen.
 Bij ministeriële regeling worden de gevallen aangewezen waarin ambtshalve
vermindering plaatsvindt. Dit is geregeld in het tweede lid en komt ook de
duidelijkheid voor belastingplichtige ten goede. De regels voor ambtshalve
vermindering van de IB-belastingaanslag zullen dezelfde zijn als de regels
die reeds gelden voor ambtshalve vermindering van het inkomen (artikel 30b
van de Uitvoeringsregeling AWR). Dit vloeit voort uit artikel 9.6, vierde
lid, in samenhang met artikel 21k, derde lid, van de AWR omdat het verzamelinkomen
wordt geacht onderdeel uit te maken van de belastingaanslag inkomstenbelasting
(zie ook artikel 21c, vierde lid, van de AWR).
 Het derde lid zorgt voor rechtsbescherming als een verzoek om vermindering
geheel of gedeeltelijk wordt afgewezen. Wat is geregeld voor de belastingaanslag
IB geldt ook voor de beschikkingen die afzonderlijk op het aanslagbiljet van
die belastingaanslag zijn vermeld. Dit is geregeld in het vierde lid. Het
gaat hier om beschikkingen zoals verrekening belastingkorting verlies uit
aanmerkelijk belang, verliesverrekening, niet in aanmerking genomen persoonsgebonden
aftrek, niet gerealiseerde zelfstandigenaftrek, verzamelinkomen, heffings-,
invorderings- en revisierente en boete. Met de bepaling dat voor de toepassing
van artikel 9.6 de heffingsrente, de revisierente en het verzamelinkomen geacht
worden onderdeel van de belastingaanslag te zijn, wordt bereikt dat als de
belastingplichtige een verzoek om ambtshalve vermindering doet voor de belastingaanslag
dat verzoek tevens betrekking heeft op de beschikking heffingsrente, de beschikking
revisierente en de beschikking verzamelinkomen. Hiermee wordt met betrekking
tot het verzoek om ambtshalve vermindering hetzelfde bereikt als artikel 24a,
derde en vierde lid, van de AWR bereikt voor bezwaar en beroep.
 Voor bezwaar en beroep tegen een afwijzende beschikking op een ambtshalve
verminderingsverzoek voor een IB-belastingaanslag geldt artikel 24a, derde
en vierde lid, van de AWR.
 Artikel II
 Artikel II (artikel 10.1 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Op grond van dit artikel zal per 1 januari 2010 de indexatie, bedoeld
in artikel 10.1 van de Wet IB 2001, geen toepassing vinden op de bedragen,
genoemd in de artikelen 5.3, 5.5, 5.6, 5.10, 5.13 en 5.16 van die wet.
 Artikel III
 Artikel III, onderdeel A (artikel 1.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 1.2 van de Wet IB 2001 wordt een nadere omlijning van het begrip
partner opgenomen, in aanvulling op het basispartnerbegrip van artikel 5a
van de AWR.
 In het eerste lid worden aanvullende partnercategorieën opgenomen
op grond waarvan belastingplichtigen ook als partner kunnen kwalificeren.
Voor alle aanvullende categorieën geldt als gemeenschappelijke eis dat
de partners op hetzelfde woonadres in de GBA moeten staan ingeschreven of
een naar aard en strekking overeenkomende administratie buiten Nederland.
Voor de aanvullende categorieën is gebruik gemaakt van de criteria die
reeds zijn opgenomen in artikel 3, eerste lid, onderdeel b, onder 3° tot
en met 7° van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen en die eerder
zijn ontleend aan artikel 3.91, tweede lid, onderdeel b, onder 3° en 4°,
van de Wet IB 2001. Niet alle objectieve criteria van artikel 3.91 van de
Wet IB 2001 zijn volledig overgenomen. Er is bijvoorbeeld bij het criterium
van de eigen woning sprake van partnerschap als beide ongehuwden mede-eigenaar
zijn van de woning die zij samen bewonen. De voorwaarde dat er ook sprake
moet zijn van (mede) aansprakelijkheid van de eigenwoningschuld is niet overgenomen,
aangezien ook situaties waarin er geen sprake is van een eigenwoningschuld,
naar maatschappelijke opvattingen sprake is van partnerschap. Het feit dat
beiden eigenaar zijn van de woning is dan ook bepalend voor partnerschap.
 Indien iemand op grond van het eerste lid als partner wordt aangemerkt,
geldt het partnerschap op grond van het tweede lid tevens voor de periode
in het kalenderjaar waarin hij op hetzelfde woonadres als belastingplichtige
staat ingeschreven in de GBA of een naar aard en strekking overeenkomende
administratie buiten Nederland. Op deze wijze wordt bereikt dat indien een
belastingplichtige gedurende een kalenderjaar aan de voorwaarden voor partnerschap
gaat voldoen of heeft voldaan, de periode voorafgaand aan dit moment en de
periode na afloop van dit moment meetelt wanneer de personen op hetzelfde
adres bij de GBA ingeschreven staan. De inschrijving bij de GBA is dan bepalend
voor de duur van het partnerschap. Wanneer twee ongehuwden al op 1 januari
van het kalenderjaar op hetzelfde woonadres staan ingeschreven bij de GBA
en op 2 april een kind krijgen, zijn zij dus vanaf 1 januari
partner.
 In het derde lid is bepaald dat iemand op enig moment niet meer dan één
partner kan hebben. Derhalve kan de belastingplichtige maar van één
persoon partner zijn. Wanneer een gehuwde persoon ook een kind zou hebben
met een ander en met die ander zou samenwonen, blijft degene partner –
zolang geen verzoek is ingediend voor scheiding van tafel en bed/echtscheiding –
met wie hij is gehuwd. Mocht persoon X samen een kind hebben met Y en Z hebben
aangemeld als partner voor een pensioenregeling, waarbij X, Y en Z op hetzelfde
woonadres staan ingeschreven, dan geldt als partner de eerstgenoemde categorie.
X en Y zijn daardoor partner van elkaar.
 In het vierde lid is – gelet op het karakter van de inkomstenbelasting –
een inperking aangebracht op het partnerbegrip van de AWR. In dat lid is in
onderdeel a een bepaling opgenomen die ertoe leidt dat eerstegraads bloedverwanten
alleen als partners van elkaar kunnen worden aangemerkt wanneer beiden de
leeftijd van 27 jaar hebben bereikt. Een kind jonger dan 27 jaar geldt dan
voor alle bepalingen in de inkomstenbelasting ten opzichte van de ouders als
kind en niet als partner van een van die ouders.
 In het vierde lid, onderdeel b, is bepaald dat uitsluitend binnenlandse
belastingplichtigen of degenen die kiezen voor een behandeling als binnenlandse
belastingplichtige, kunnen kwalificeren als partner. Door de keuzemogelijkheid
in de Wet IB 2001 voor behandeling als inwoner zijn de bepalingen die gelden
voor partners ook bereikbaar voor buitenlandse belastingplichtigen. Het partnerschap
is echter alleen mogelijk wanneer beide belastingplichtigen kiezen voor behandeling
als binnenlandse belastingplichtige.
 Artikel III, onderdeel B (artikel 1.3 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Met de introductie van een nieuw partnerbegrip in de Wet IB 2001 (zie
de in artikel III, onderdeel A, opgenomen wijziging van artikel 1.2 van de
Wet IB 2001) vervalt de keuzeregeling voor ongehuwd samenwonenden in de Wet
IB 2001 en kan artikel 1.3 van die wet vervallen.
 Artikel III, onderdelen C en X (artikel 1.7a en 8.1 van
de Wet inkomstenbelasting 2001)
 Aan artikel 8.1, eerste lid (nieuw), wordt een nieuw onderdeel e toegevoegd
waarin de definitie van arbeidsinkomen wordt gegeven.
In de artikelen 8.11, 8.12 en 8.14a van de Wet IB 2001 wordt in dit kader
de in die bepalingen gebruikte term «arbeidskortingsgrondslag»
vervangen door de term «arbeidsinkomen». Verder
wordt in de artikelen 8.14a en 8.16 van de Wet IB 2001 de in die bepalingen
uitgeschreven grondslag van de heffingskorting (het gezamenlijke bedrag van
hetgeen met tegenwoordige arbeid is genoten als winst uit een of meer ondernemingen,
loon en resultaat uit een of meer werkzaamheden) eveneens vervangen door de
term «arbeidsinkomen».
 In het huidige artikel 1.7a van de Wet IB 2001 wordt voor de toepassing
van de artikelen 8.11, 8.14a en 8.16, een aantal bronnen gelijkgesteld met
loon uit tegenwoordige arbeid. Aangezien wordt voorgesteld in die artikelen
te verwijzen naar de definitie arbeidsinkomen,
kan deze gelijkstellingsbepaling in het nieuwe definitie-artikel in hoofdstuk
8 zelf worden geplaatst. Artikel 1.7a van de Wet IB 2001 komt dan te vervallen.
Bij deze wijziging wordt rekening gehouden met wijzigingen in artikel 1.7a
op grond van het Belastingplan 2010. Aanpassingen op grond van andere voorstellen
worden afhankelijk van de besluitvorming daarover op een later tijdstip, maar
voor 1 januari 2011 opgenomen.
 Artikel III, onderdeel D (artikel 2.6 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De aanpassing in artikel 2.6 van de Wet IB 2001 ziet op de invoering van
de werkkostenregeling in de loonsfeer. Er is geen inhoudelijke wijziging beoogd.
 Artikel III, onderdeel E (artikel 2.14 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging van artikel 2.14 van de Wet IB 2001 betreft een technische
wijziging die samenhangt met de overgang van twee peildata naar één
peildatum.
 Artikel III, onderdeel F (artikel 3.30a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Voor de afschrijvingsbeperking voor onroerende zaken is de groep van verbonden
personen van belang. Wat onder een verbonden persoon dient te worden verstaan
is thans opgenomen in artikel 3.30a, negende lid, van de Wet IB 2001. Daarbij
gaat het om directe familieleden die zo na staan aan de belastingplichtige
dat dient te worden gekozen voor een behandeling die aansluit bij de behandeling
van de belastingplichtige zelf. De partner van de belastingplichtige behoort
uiteraard tot de groep van verbonden personen. Daaronder valt thans niet alleen
degene die formeel de partner van de belastingplichtige is (in het bijzonder
de echtgenoot) maar ook degene die materieel als partner kan worden aangemerkt.
In dat verband is gekozen voor een beperkt aantal, relatief eenvoudig toetsbare
criteria, zoals het als partner aangemeld zijn voor een pensioenregeling.
Deze afzonderlijke, thans in artikel 3.30a, negende lid, onderdelen b tot
en met e opgenomen, criteria kunnen vervallen vanwege het nieuwe partnerbegrip
voor de inkomstenbelasting. Onder een verbonden persoon worden mede verstaan
minderjarige kinderen van de belastingplichtige of zijn partner (onderdeel
b, ontleend aan het oude onderdeel f).
 Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om een onjuiste verwijzing in het
tiende lid van artikel 3.30a van de Wet IB 2001 te herstellen.
 Artikel III, onderdeel G (artikel 3.84 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Deze wijziging hangt samen met de invoering van de werkkostenregeling
in de Wet op de loonbelasting 1964 (zie artikel V) en beoogt te voorkomen
dat een werknemer met een niet-inhoudingsplichtige werkgever in een nadeliger
positie komt dan andere werknemers. Bij die andere werknemers heeft de (wel-)inhoudingsplichtige
werkgever namelijk de mogelijkheid de belasting over vergoedingen en verstrekkingen
als bedoeld in artikel 31, eerste lid, onderdeel f en onderdeel g, van de
Wet op de loonbelasting 1964 als eindheffingsbestanddelen aan te merken. Over
deze eindheffingsbestanddelen is noch de werknemer, noch de werkgever een
heffing verschuldigd, mits deze eindheffingsbestanddelen – afgezien
van een aantal specifiek in artikel 31a, tweede lid, onderdelen a tot en met
f, van de Wet op de loonbelasting 1964 aangewezen vergoedingen en verstrekkingen –
niet meer bedragen dan 1,5% van het onder de reguliere heffing vallend
loon.
 Om die nadeliger positie te voorkomen is in artikel 3.84, tweede lid (nieuw),
van de Wet IB 2001, een regeling opgenomen die ertoe leidt dat ook aan de
hiervoor genoemde werknemers, naast de gerichte vrijstellingen overeenkomstig
artikel 31a, tweede lid, onderdelen a tot en met f, van de Wet op de loonbelasting
1964, een vrijstelling van 1,5% van het loon wordt gegeven. Voor het
overige worden de vergoedingen en verstrekkingen tot het loon gerekend waarover
de belastingplichtige inkomstenbelasting verschuldigd is. Daarmee zitten deze
belastingplichtigen in dezelfde positie als anders werknemers met een werkgever
die maximaal gebruik maakt van de mogelijkheden om – zonder dat dit
tot verschuldigdheid van heffing door de werkgever leidt – vergoedingen
en verstrekkingen als eindheffingsbestanddeel aan te merken en er niet voor
kiest om de heffing over het meerdere – gebruteerd – voor eigen
rekening te nemen.
 Artikel III, onderdeel H (artikel 3.91 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 3.91, eerste lid, onderdeel b, van de Wet IB 2001 wordt gewijzigd
in verband met de nieuwe definitie voor de inkomstenbelasting van het begrip
partner. In verband daarmee wordt ook de tekst van het derde lid gewijzigd.
Hetzelfde geldt voor de artikelen 3.92, derde lid, en 3.92b, vijfde lid van
de Wet IB 2001. In de andere bepalingen in de sfeer van het resultaat uit
overige werkzaamheden waarbij de met de belastingplichtige verbonden persoon
worden genoemd (de artikelen 2.14, derde lid, artikel 3.98a, tiende lid, en
artikel 3.98b, vierde lid van de Wet IB 2001), hoeven niet wegens de gewijzigde
tekst van artikel 3.91, tweede lid, onderdeel b, te worden aangepast.
 Artikel III, onderdeel I (artikel 3.92 van Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 3.92, derde lid, van de Wet IB 2001 wordt op dezelfde manier gewijzigd
als artikel 3.91, derde lid. Verwezen wordt naar de toelichting op die wijziging
(artikel III, onderdeel H).
 Artikel III, onderdeel J (artikel 3.92b van Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 3.92b, vijfde lid, van de Wet IB 2001, waarin is geregeld wat
voor de met een werkzaamheid verband houdende lucratieve belangen onder een
met de belastingplichtige verbonden persoon wordt verstaan, wordt aangepast
aan de wijziging van artikel 3.91, tweede lid, onderdeel b van die wet. Verwezen
wordt naar de toelichting op die wijziging (artikel III, onderdeel H).
 Artikel III, onderdeel K (artikel 3.116 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Bij de kapitaalverzekering eigen woning wordt in een aantal bepalingen
verwezen naar het duurzaam voeren van een gezamenlijke huishouding. In deze
bepalingen zal worden aangesloten bij het nieuwe partnerbegrip.
 Artikel III, onderdeel L (artikel 3.116a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 3.116a van de Wet IB 2001 wordt in een aantal bepalingen verwezen
naar het duurzaam voeren van een gezamenlijke huishouding. In deze bepalingen
zal worden aangesloten bij het nieuwe partnerbegrip.
 Artikel III, onderdeel M (artikel 3.118 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 3.118 van de Wet IB 2001 wordt verwezen naar het duurzaam voeren
van een gezamenlijke huishouding. In deze bepaling zal worden aangesloten
bij het nieuwe partnerbegrip.
 Artikel III, onderdeel N (artikel 3.119a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 3.119a, negende lid, van de Wet IB 2001 wordt onder partner
mede verstaan degene met wie de belastingplichtige duurzaam een gezamenlijke
huishouding voert. Met de introductie van een uniform partnerbegrip in de
inkomstenbelasting kan deze laatste volzin vervallen.
 Artikel III, onderdeel O (artikel 3.120 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 3.120 van de Wet IB 2001 wordt in een aantal bepalingen verwezen
naar de partner van de belastingplichtige of degene met wie hij duurzaam een
gezamenlijke huishouding voert. In deze bepalingen zal worden aangesloten
bij het nieuwe partnerbegrip.
 Artikel III, onderdeel P (artikel 3.130 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Op grond van het nieuwe tweede lid vervalt de algemene terugwentelingsmogelijkheid
voor lijfrentepremies op grond waarvan binnen drie maanden na afloop van het
kalenderjaar betaalde of verrekende premies alsnog in het kalenderjaar kunnen
worden afgetrokken. De terugwentelingsmogelijkheid voor premies van zogenoemde «stakingslijfrenten»
blijft gehandhaafd.
 Het derde lid van artikel 3.130 van de Wet IB 2001 regelt in de eerste
plaats dat indien in het kalenderjaar een belastingplichtige van binnenlands
belastingplichtige, buitenlands belastingplichtige wordt en hij in het kalenderjaar
in de periode van buitenlandse belastingplicht premies betaalt, hij deze premies
in aanmerking kan nemen als premies die zijn betaald in de periode van binnenlandse
belastingplicht. Op dit punt wordt deze bepaling niet gewijzigd.
 In de tweede plaats voorziet deze bepaling voor buitenlands belastingplichtigen
in een terugwentelingsmogelijkheid naar de periode van binnenlandse belastingplicht
van premies die na afloop van het kalenderjaar zijn betaald maar binnen de
periode waarbinnen in binnenlandse situaties terugwenteling mogelijk is. Omdat
de algemene terugwentelingsmogelijkheid voor binnenlands belastingplichtigen
vervalt, vervalt deze mogelijkheid ook voor buitenlands belastingplichtigen.
De terugwentelingsmogelijkheid over de jaargrens voor buitenlands belastingplichtigen
wordt dus eveneens beperkt tot zogenoemde «stakingslijfrenten».
 Artikel III, onderdeel Q (artikel 5.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijzigingen van artikel 5.2 van de Wet IB 2001 betreffen technische
wijzigingen die samenhangen met de overgang van twee peildata naar één
peildatum.
 Artikel III, onderdeel R (artikel 5.3 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Als gevolg van de overgang van twee peildata naar één peildatum
is in artikel 5.3, vierde lid, van de Wet IB 2001 een wijziging opgenomen
waarbij nog slechts een verlegging van de peildatum aan de orde is bij immigratie.
Vanwege het vervallen van de einddatum is verlegging van de peildatum bij
overlijden en emigratie niet langer aan de orde. Wel wordt bij immigratie
en emigratie het percentage van 4% forfaitair rendement naar tijdsgelang
herrekend. Bij overlijden in het kalenderjaar wordt de 4% niet verminderd.
Het forfaitaire rendement wordt dus bij de erflater in aanmerking genomen.
Bij de erfgenamen is er in dat jaar geen sprake van een peildatum en wordt
pas het daaropvolgende jaar forfaitair rendement in aanmerking genomen. Bij
geboorte wordt de peildatum niet verlegd en is daarmee vermindering van de
4% ook niet aan de orde.
 Artikel III, onderdeel S (artikel 5.12 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijzigingen van artikel 5.12 van de Wet IB 2001 hangen samen met de
overgang van twee peildata naar één peildatum. Het huidige artikel
5.12, tweede lid, van de Wet IB 2001 is bedoeld om met betrekking tot lopende
termijnen van inkomsten en verplichtingen geen verschil te laten ontstaan
tussen de einddatum van jaar t en de begindatum van jaar t+1. Met het vervallen
van de einddatum is een dergelijk verschil niet meer aan de orde en kan dit
onderdeel vervallen.
 Artikel III, onderdeel T (artikel 5.19 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging van artikel 5.19 van de Wet IB 2001 betreft een technische
wijziging die samenhangt met de overgang van twee peildata naar één
peildatum.
 Artikel III, onderdeel U (artikel 5.21 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging van artikel 5.21 van de Wet IB 2001 betreft een technische
wijziging die samenhangt met de overgang van twee peildata naar één
peildatum.
 Artikel III, onderdeel V (artikel 6.31 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging van artikel 6.31 van de Wet IB 2001 betreft een technische
wijziging die samenhangt met de overgang van twee peildata naar één
peildatum.
 Artikel III, onderdeel W (artikel 7.7 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijzigingen van artikel 7.7 van de Wet IB 2001 hangen samen met de
overgang van twee peildata naar één peildatum. De eerste wijziging
betreft een technische aanpassing. De tweede wijziging houdt in dat nog slechts
een verlegging van de peildatum aan de orde is bij immigratie. Vanwege het
vervallen van de einddatum is verlegging van de peildatum bij emigratie niet
langer aan de orde. Wel wordt in beide situaties het percentage van 4%
forfaitair rendement tijdsgelang herrekend.
 Artikel III, onderdeel X (artikel 8.1 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit onderdeel is toegelicht bij de in artikel III, onderdeel C, opgenomen
wijziging van artikel 1.7a van de Wet IB 2001.
 Artikel III, onderdeel Y (artikel 8.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 8.2 van de Wet IB 2001 benoemt de onderdelen van de standaardheffingskorting.
Naar aanleiding van de voorliggende voorstellen – de samenvoeging van
de doorwerkbonus met de arbeidskorting en de samenvoeging van de alleenstaande-ouderkorting
met de aanvullende alleenstaande-ouderkorting – worden de onderdelen
van de arbeidskorting en de doorwerkbonus samengevoegd tot de (nieuwe) doorwerkbonus
en komt het onderdeel van de aanvullende alleenstaande-ouderkorting te vervallen.
 Artikel III, onderdeel Z (artikel 8.7 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging in dit onderdeel is het gevolg van het integreren van de
doorwerkbonus in de arbeidskorting en het als gevolg daarvan vervallen van
de doorwerkbonus als separate heffingskorting. De werking van artikel 8.7
van de Wet IB 2001 – de evenredige verlaging van de standaardheffingskorting
met het deel van de heffingskorting voor de algemene ouderdomsverzekering
voor belastingplichtigen van 65 jaar of ouder – is door de integratie
van de doorwerkbonus in de arbeidskorting automatisch ook van toepassing op
de doorwerkbonus. Omdat geen inkomenseffecten bij deze wijziging zijn beoogd,
is het effect van artikel 8.7 Wet IB 2001 één op één
verrekend in de percentages van de vijfde kolom van de tabel in artikel 8.11,
tweede lid, van die wet. Als gevolg hiervan zijn de percentages dan ook anders
voor de belastingplichtigen die aan het begin van het kalenderjaar de leeftijd
van 64 jaar hebben bereikt dan bij de bestaande doorwerkbonus. 
 Artikel III, onderdeel AA (artikel 8.9 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In dit onderdeel wordt de naam van de heffingskorting (de (nieuwe) doorwerkbonus)
die ontstaat na het samenvoegen van de doorwerkbonus en de arbeidskorting,
opgenomen in artikel 8.9.
 Artikel III, onderdeel BB (artikel 8.11 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit onderdeel beoogt de huidige arbeidskorting en de huidige doorwerkbonus
samen te voegen. De tekst van de arbeidskorting en de doorwerkbonus wordt
daarbij grotendeels vervangen door een tabel. De heffingskorting die dan ontstaat
wordt ook weer doorwerkbonus genoemd. In de tabel is per leeftijdscohort (kolom
I en II) af te lezen hoe de doorwerkbonus wordt berekend. De berekening van
de huidige arbeidskorting is opgenomen in de kolommen III (het lage maximum
van de arbeidskorting), IV (het hoge maximum van de arbeidskorting) en VI
(de afbouw van de arbeidskorting voor de hogere inkomens). De huidige doorwerkbonus
is opgenomen in kolom V.
 Met de wijzigingen in de arbeidskorting en de huidige doorwerkbonus die
leiden tot de (nieuwe) doorwerkbonus zijn geen inhoudelijke wijzigingen beoogd.
Dit betekent dat de bedragen en percentages het resultaat blijven van de huidige
berekeningswijze in de artikelen 10.1 en 10.7 van de Wet IB 2001. De inkomenstrajecten
en maximumbedragen waarover de huidige arbeidskorting en de huidige doorwerkbonus
worden berekend zijn en blijven verschillend. De voorgestelde vormgeving van
de (nieuwe) doorwerkbonus laat deze grenzen intact, zodat de beoogde stimulans
van beide heffingskortingen volledig blijft bestaan.
 De percentages in kolom V voor belastingplichtigen vanaf 65 jaar
wijken af van de percentages van de huidige doorwerkbonus. In de huidige doorwerkbonus
was ervoor gekozen de percentages voor belastingplichtigen ouder dan 65 jaar
te verlagen in verband met het feit dat zij niet meer premieplichtig zijn
voor het AOW-deel van de premieheffing. Dit liep dus niet via de daarvoor
bedoelde systematiek van artikel 8.4 van de Wet IB 2001. Om dit te faciliteren
was in artikel 8.7 de huidige doorwerkbonus opgenomen waarmee werd voorkomen
dat de heffingskorting via de bestaande systematiek van de heffingskortingen
al zou worden aangepast.
 In de (nieuwe) doorwerkbonus wordt wel gebruik gemaakt van de bestaande
systematiek dat de heffingskorting wordt verlaagd in het geval belastingplichtigen
geheel of gedeeltelijk niet zijn verzekerd. Om die reden worden de percentages
opgenomen voor belastingplichtigen die de leeftijd van 64 jaar hebben bereikt
aangepast. Hierdoor blijft het huidige niveau van de heffingskorting in tact.
 De bedragen en de percentages die thans in de tabel zijn opgenomen zijn
gebaseerd op de reeds vastgestelde tabelcorrectiefactor (1,9%) voor
de toepassing van artikel 10.1 van de Wet IB 2001 en de vermoedelijke uitkomsten
van de bijstellingen ingevolge artikel 10.7 van die wet. De bijstellingen
ingevolge artikel 10.7 van de Wet IB 2001 zijn mede afhankelijk van het wettelijk
minimum loon (WML) in 2010. Met de tot nu toe bekende indicatoren voor het
WML is rekening gehouden. Wanneer de uitkomst hiervan definitief beschikbaar
is, zal bij nota van wijziging de tabel in artikel 8.11 van de Wet IB 2001
worden geactualiseerd. In de bedragen van het voorgestelde artikel 8.11 van
de Wet IB 2001 zijn de wijzigingen ingevolge het Belastingplan 2008 en ingevolge
het Belastingplan 2010 reeds verwerkt. In 2011 zullen uiteindelijk andere
bedragen en percentages gaan gelden omdat de tabel nog bijstelling ondergaat
in verband met de toepassing van artikel 10.1 en 10.7 bij begin van dat kalenderjaar.
 Artikel III, onderdeel CC (artikel 8.12 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Door het samenvoegen van de arbeidskorting en de huidige doorwerkbonus
in de (nieuwe) doorwerkbonus vervalt artikel 8.12 van de Wet IB 2001.
 Artikel III, onderdeel DD (artikel 8.14a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In verband met de nieuwe definitie voor de inkomstenbelasting van het
begrip partner wordt artikel 3.91, eerste lid, onderdeel b, van de Wet IB
2001 gewijzigd (zie artikel III, onderdeel H). De onderdelen van artikel 3.91
van de Wet IB 2001 waarnaar in artikel 8.14a van de Wet IB 2001 wordt verwezen,
komen tot uitdrukking in het nieuwe partnerbegrip van artikel 1.2 van de van
de Wet IB 2001. Artikel 8.14a, vierde lid, van de Wet IB 2001, verliest als
gevolg daarvan zijn werking en kan komen te vervallen.
 In artikel 8.14a van de Wet IB 2001 is de inkomensafhankelijke combinatiekorting
neergelegd, met de daaraan verbonden voorwaarden. Deze heffingskorting is
bedoeld voor ouders die arbeid en zorg voor kinderen combineren. In het kader
van de beoogde vereenvoudiging van de uitvoeringspraktijk van de Belastingdienst
en de vooringevulde aangifte is geconcludeerd dat kinderen tot een leeftijd
van 12 jaar vrijwel altijd voldoen aan het criterium tot het huishouden behoren
indien zij staan ingeschreven op hetzelfde adres als de ouder(s). Middels
de voorgestelde tweede volzin kan bij ministeriële regeling worden bepaald
in welke specifieke situaties van co-ouderschap beide ouders in aanmerking
komen voor de inkomensafhankelijk combinatiekorting. Op deze wijze kan in
artikel 8.14a de voorwaarde vervallen dat een kind ten minste zes maanden
tot het huishouden van de belastingplichtige moet behoren. Door
deze aanvullende eis te laten vervallen wordt de uitvoeringspraktijk eenvoudiger;
er hoeft immers op één aspect minder te worden getoetst.
 Het in artikel 8.14a, eerste lid, van de Wet IB 2001 genoemde bedrag is
aangepast tot het bedrag zoals dat door de toepassing van artikel 10.1 van
de Wet IB 2001 in het jaar 2010 zal gaan gelden. De tabelcorrectiefactor voor
2010 is 1,9%. In 2011 zal uiteindelijk een ander bedrag gaan gelden
omdat dan bij het begin van dat kalenderjaar bijstelling plaatsvindt in verband
met de toepassing van artikel 10.1 van de Wet IB 2001.
 De wijziging in artikel 8.14a van de Wet IB 2001 met betrekking tot de
term arbeidsinkomen wordt toegelicht bij de in
artikel III, onderdeel C, opgenomen toelichting op de wijzigingen van artikel
1.7a van de Wet IB 2001.
 Artikel III, onderdelen EE en FF (artikelen 8.15 en 8.16
van de Wet inkomstenbelasting 2001)
 In de artikelen 8.15 en 8.16 van de Wet IB 2001 zijn opgenomen de alleenstaande-ouderkorting
en de aanvullende alleenstaande-ouderkorting. Deze heffingskortingen beogen
alleenstaande ouders een fiscaal voordeel te geven, welk voordeel wordt verhoogd
indien de ouder zorg voor kinderen en werk combineert. In het kader van vereenvoudiging
van wetgeving en de uitvoering daarvan wordt voorgesteld de genoemde artikelen
8.15 en 8.16 samen te voegen. Artikel 8.16 komt in verband met deze samenvoeging
te vervallen. Met deze samenvoeging is geen inhoudelijke wijziging beoogd.
 In de voorgestelde tekst is verder in het kader van de vereenvoudiging
van de uitvoeringspraktijk van de Belastingdienst en de vooringevulde aangifte
een fictie opgenomen op basis waarvan een kind dat bij aanvang van het kalenderjaar
de leeftijd van 16 jaar niet heeft bereikt, wordt geacht tot het huishouden
van de belastingplichtige te behoren en tevens wordt geacht door hem in belangrijke
mate te worden onderhouden. De eis dat een kind op hetzelfde adres als de
belastingplichtige moet staan ingeschreven in de GBA blijft wel gelden; dit
is objectief te toetsen en voor in te vullen door de Belastingdienst. Voor
de leeftijdsgrens van 16 jaar is gekozen omdat het bij kinderen tot en met
die leeftijd vrijwel niet voorkomt dat het kind op hetzelfde adres staat ingeschreven,
maar niet tot het huishouden van de desbetreffende ouder behoort dan wel niet
in belangrijke mate door die ouder wordt onderhouden. Bij oudere kinderen
komt dat veel vaker voor en zou een dergelijke fictie derhalve niet meer goed
verdedigbaar zijn. Voor kinderen met een leeftijd tussen 16 en 27 jaar zal
de belastingplichtige derhalve aan moeten blijven tonen dat het kind in belangrijke
mate door hem wordt onderhouden.
 Op deze plaats wordt ingegaan op de toezegging, gedaan in het algemeen
overleg op 10 juni 2009, om nader toe te
lichten waarom de (aanvullende) alleenstaande-ouderkorting niet wordt geharmoniseerd
met het nieuwe partnerbegrip. Recht op de (aanvullende) alleenstaande-ouderkorting
bestaat alleen indien een belastingplichtige meer dan zes maanden geen partner
heeft. Voorts moet hij meer dan zes maanden een huishouding voeren met geen
ander dan kinderen die aan het begin van het kalenderjaar jonger zijn dan
27 jaar. Er mag dus ook geen sprake zijn van een medebewoner. De reden daarvoor
is dat een medebewoner de draagkracht van het huishouden vergroot en tot schaalvoordelen
leidt. Omdat het expliciet gaat om een faciliteit voor een alleenstaande ouder,
geldt een breder criterium dan het al dan niet hebben van een partner.
 Artikel III, onderdeel FF (artikel 8.16 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit artikel wordt toegelicht bij de in artikel III, onderdeel EE, opgenomen
toelichting op de wijziging van artikel 8.15 van de Wet IB 2001.
 Artikel III, onderdeel GG (artikel 8.19 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging van artikel 8.19 van de Wet IB 2001 betreft een technische
wijziging die samenhangt met de overgang van twee peildata naar één
peildatum.
 Artikel III, onderdeel HH (artikel 8.20 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 De wijziging van artikel 8.20 van de Wet IB 2001 betreft een technische
wijziging die samenhangt met de overgang van twee peildata naar één
peildatum.
 Artikel III, onderdelen II en JJ (artikel 10.1 en 10.7
van de Wet inkomstenbelasting 2001)
 In verband met de voorgestelde samenvoeging van de artikelen 8.15 en 8.16
van de Wet IB 2001, opgenomen in artikel III, onderdelen EE en FF, van dit
wetsvoorstel, kan de verwijzing naar artikel 8.16 in de indexeringsbepaling
van artikel 10.1 Wet IB 2001 komen te vervallen.
 In deze onderdelen worden tevens de regelingen met betrekking tot de indexering
van de arbeidskorting en de huidige doorwerkbonus – welke zijn samengevoegd
tot de (nieuwe) doorwerkbonus – aangepast aan de nieuwe vormgeving.
Met deze aanpassingen is geen inhoudelijke wijziging beoogd. De systematiek
van de huidige indexering van de arbeidskorting en de huidige doorwerkbonus
blijft ongewijzigd.
 In het (nieuwe) tweede lid van artikel 10.7 is ten behoeve van de berekening
van de percentages van de vierde kolom van artikel 8.11, tweede lid, Wet IB
2001, een tabel opgenomen met het maximum bedrag van de (nieuwe) doorwerkbonus
zoals te berekenen in de kolommen I tot en met IV. Deze bedragen zijn overeenkomstig
de maximale bedragen van de huidige arbeidskorting, en worden eveneens jaarlijks
worden geïndexeerd.
 Met het oog op de substantiële wijziging in de vormgeving van de
arbeidskorting en de doorwerkbonus, wordt artikel 10.7 van de Wet IB 2001
in zijn geheel vervangen.
 In de bedragen van de voorgestelde artikelen 8.11 en 10.7 van de Wet IB
2001 zijn alle wijzigingen tot en met 1 januari 2011 én de indexering
per 1 januari 2010 reeds verwerkt. Na inwerkingtreding van artikel III,
onderdeel BB, op 1 januari 2011, moeten de bedragen en percentages door
toepassing van de aangepaste indexeringsbepalingen op de gebruikelijke wijze
worden vervangen door bedragen en percentages van 2011.
 Artikel III, onderdeel JJ (artikel 10.7 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Dit artikel wordt toegelicht bij de in artikel III, onderdeel II, opgenomen
toelichting op de wijziging van artikel 10.1 van de Wet IB 2001.
 Artikel IV
 Artikel IV (artikel 1.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In artikel 1.2, eerste lid, van de wet IB 2001 zijn objectieve criteria
opgenomen op grond waarvan belastingplichtigen als partner kwalificeren. Vanuit
uitvoeringsoverwegingen is ervoor gekozen om iemand ook als partner aan te
merken indien deze in het voorafgaande jaar partner was en nog steeds op hetzelfde
adres in de GBA staat ingeschreven. Aangezien er van het voorafgaande jaar
wordt uitgegaan, treedt dit criterium in werking een jaar nadat het basispartnerbegrip
en de aanvullende objectieve criteria in werking zijn getreden.
 Artikel V
 Artikel V, onderdeel A (artikel 10 van de Wet op de loonbelasting
1964)
 Het nieuwe stelsel, verder de «werkkostenregeling» genoemd,
gaat ervan uit dat alle vergoedingen en verstrekkingen tot het loon behoren.
Wat betreft vergoedingen ter zake van kosten of verstrekkingen ter vervulling
van de dienstbetrekking waarin iedere vorm van beloningselement of voordeel
ontbreekt, is dat niet vanzelfsprekend. Daarom is aan het eerste lid van artikel
10 van de Wet op de loonbelasting 1964 (Wet LB 1964) toegevoegd dat ook al
hetgeen wordt vergoed of verstrekt in het kader van de dienstbetrekking, tot
het loon behoort. Daarmee komen ook de vrije vergoedingen en verstrekkingen –
zowel de vergoedingen ter behoorlijke vervulling van de dienstbetrekking als
andere vergoedingen voorzover zij naar algemene maatschappelijke opvattingen
niet als beloningsvoordeel worden ervaren – zoals thans geregeld in
Hoofdstuk IIA, binnen het bereik van het loonbegrip om als eindheffingsbestanddeel
weer van het loon van de werknemer «afgebogen» te worden.
 Kosten van de inhoudingsplichtige, gemaakt ten behoeve van derden, die
de werknemer voorschiet en die hij (meestal op declaratiebasis) terugkrijgt,
vallen – net als thans – niet onder het ruime loonbegrip. Bij
deze zogeheten intermediaire kosten doet een werknemer uitgaven in opdracht
en voor rekening van zijn werkgever. Het initiatief tot het maken van de kosten
ligt bij de werkgever. Van intermediaire kosten is sprake bij:
 – de aanschafkosten van zaken die tot het vermogen van de werkgever
gaan behoren;
 – kosten die gemaakt worden voor zaken die behoren tot het vermogen
van de werkgever (en die aan de werknemer ter beschikking zijn gesteld);
 – kosten die specifiek samenhangen met de bedrijfsvoering (en dus
niet specifiek met het functioneren van de werknemer).
 Ter verduidelijking wat voorbeelden. Een typisch voorbeeld van intermediaire
kosten is de situatie dat een werknemer met de ter beschikking gestelde bedrijfsauto
tankt, zelf afrekent en vervolgens de benzine declareert, de werknemer die
viltstiften voor het beschrijven van een whiteboard bij een vergadering voorschiet
of de werknemer die namens de werkgever op een beurs staat en aldaar kosten
voorschiet.
 Als de werknemer de bedragen voor zijn werkgever heeft voorgeschoten,
speelt de terugbetaling van dat voorschot zich af buiten de loonsfeer. Dat
blijft zo. De genoemde kosten zijn geen kosten van de werknemer. De terugbetaling
van intermediaire kosten is geen kostenvergoeding in de fiscale betekenis
en maakt dus geen onderdeel uit van gerichte vrijstellingen of het algemene
forfait.
 Artikel V, onderdeel B (artikel 11 van de Wet op de loonbelasting
1964)
 De uitzonderingsbepalingen van artikel 11 van de Wet LB 1964 voor vergoedingen
en verstrekkingen die naar algemeen maatschappelijke opvattingen niet als
beloningsvoordeel worden ervaren, alsmede voor studiekosten ter zake van een
opleiding of studie die de werknemer volgt met het oog op verwerven van inkomen,
de verstrekking van de inrichting van werkruimte in de woning en de tijdelijke
verstrekking van ander vervoer vanwege wegwerkzaamheden vervallen. Daarmee
behoren deze tot het loon. In de nieuwe systematiek van de werkkostenregeling
vormen dergelijke vergoedingen of verstrekkingen eindheffingsbestanddelen,
waarbij wat betreft de studiekosten een gerichte vrijstelling geldt zodat
ze niet in het algemeen forfait vallen.
 De aanspraak op een overlijdensuitkering – thans vrijgesteld in
het eerste lid, onderdeel i – wordt opgenomen in onderdeel m. Het betreft
een technische aanpassing zonder inhoudelijke wijziging.
 Artikel V, onderdeel C (artikel 12a van de Wet op de loonbelasting
1964)
 Volgens het wetsvoorstel Belastingplan 2010 wordt met ingang van 1 januari
2010 in artikel 12a van de Wet LB 1964 (de gebruikelijkloonregeling) ook het
begrip partner opgenomen. Dit begrip is gelijk aan dat voor de terbeschikkingstellingsregeling
(tekst 2010). Het nieuwe partnerbegrip wordt met ingang van 1 januari
2011 ingevoerd en geldt dan ook voor de terbeschikkingstellingsregeling. Met
de onderhavige wijziging van de Wet LB 1964 wordt bewerkstelligd dat ook het
begrip partner voor de gebruikelijkloonregeling op dat moment dienovereenkomstig
wordt gewijzigd.
 Artikel V, onderdeel D (artikel 13 van de Wet op de loonbelasting
1964)
 In artikel 13, eerste lid, van de Wet LB 1964 is geregeld dat niet in
geld genoten loon in aanmerking wordt genomen naar de waarde in het economische
verkeer, met dien verstande dat als de werkgever voor deze natura-beloning
van een derde, niet zijnde een met de inhoudingsplichtige verbonden vennootschap,
een factuur ontvangt, hij van het aan hem in rekening gebrachte bedrag mag
uitgaan. Om misverstanden te voorkomen zij opgemerkt dat het gaat om het factuurbedrag
met inbegrip van de in rekening gebrachte omzetbelasting. In de Wet op de
omzetbelasting 1968 is de aftrek van voorbelasting nader geregeld.
 In de praktijk van collectieve verstrekkingen werd de factuurwaarde al
vaak gehanteerd ter bepaling van de waarde in het economische verkeer. Dat
gold niet voor individuele verstrekkingen van loon in natura. Zowel de bepaling
van de waarde in het economische verkeer – in het bijzonder als er prijsverschillen
zijn tussen min of meer vergelijkbare producten die onder min of meer vergelijkbare
voorwaarden worden aangeboden – als van de besparingswaarde –
voor zover het vervullen van de dienstbetrekking het gebruik of verbruik van
de verstrekking met zich bracht – brachten veel discussie met de inspecteur
te weeg.
 Door de invoering van de werkkostenregeling, waarbij een overschrijding
van de forfaitaire ruimte voor rekening van de werkgever komt, staat de persoon
van de werknemer in zoverre minder centraal. Daarmee verliest het criterium
van de besparingswaarde zijn belang. Aan de genoemde discussies komt daardoor
nu een einde. De factuurwaarde komt te gelden voor alle gevallen, ook bij
individuele verstrekkingen, waarin de natura-beloning van een onafhankelijke
derde wordt betrokken. Het factuurbedrag brengt duidelijkheid.
 Alleen als de werkgever de natura-beloning niet of niet in die vorm bij
een onafhankelijke derde heeft aangeschaft dient de waarde in het economische
verkeer te worden vastgesteld.
 In artikel 13, tweede lid, van de Wet LB 1964 is geregeld dat de verstrekking
van branche-eigen producten bij de eigen werkgever dan wel bij een met de
eigen werkgever verbonden vennootschap, gewaardeerd wordt naar hetgeen voor
de aanschaf van deze producten in het economische verkeer aan een derde in
rekening zou worden gebracht. Het moet daarbij gaan om een prijs die in voor
het overige overeenkomstige omstandigheden voor een derde geldt. De omstandigheden
zijn voor het overige overeenkomstig ingeval het product als zodanig in dezelfde
vorm en onder dezelfde voorwaarden aan derden (net als de werknemer een eindgebruiker)
wordt aangeboden. Als waarde wordt zo de prijs in aanmerking genomen die geldt
voor de consument die eindgebruiker van het product is.
 Ter toelichting het volgende. Als waarde wordt zo de consumentenprijs –
de prijs voor de consument die eindgebruiker van het product is – in
aanmerking genomen.
 Als een groothandel alleen in grootverpakkingen, af magazijn, aan derden
levert is die situatie niet voldoende gelijk aan het thuis afleveren van een afzonderlijk product. Feitelijk gaat het dan niet om gelijke producten
of overeenkomstige omstandigheden zodat teruggevallen wordt op de waarde in
het economische verkeer. Dat is in zo’n geval de laagste prijs die op
het moment dat de werknemer het product krijgt voor dat product in de consumentenmarkt
geldt. Ongewijzigd blijft de regel (verplaatst naar het vijfde lid van artikel
13) dat de eigen bijdrage van de werknemer in mindering kan worden gebracht,
maar niet verder dan tot nihil. Het verschil tussen de geldende consumentenprijs
en de eigen bijdrage van de werknemer voor producten uit eigen bedrijf vormt
een eindheffingsbestanddeel, dat in de forfaitaire ruimte van de werkkostenregeling
valt. Ook indien de korting voor een product uit eigen bedrijf niet bij aanschaf
verrekend wordt, maar bijvoorbeeld per kwartaal achteraf, wordt de uitbetaling
van de korting als eindheffingsbestanddeel aangemerkt en komt aldus binnen
het algemene forfait van de werkkostenregeling terecht. Daarmee wordt een
als knellend ervaren regeling voor producten uit eigen bedrijf aanzienlijk
verruimd. Het geeft de werkgever de vrijheid, met werknemers al dan niet een
maximum af te spreken dat is afgestemd op de eigen bedrijfsvoering.
 In artikel 13, derde lid, van de Wet LB 1964 is een delegatiebepaling
opgenomen voor de waardering van voorzieningen die geheel of gedeeltelijk
op de werkplek gebruikt of verbruikt worden. De waarde van dergelijke voorzieningen
kan op grond van deze bepaling lager worden vastgesteld dan de waarde in het
economische verkeer.
 In de Uitvoeringsregeling loonbelasting 2001 worden de bepalingen omtrent
voorzieningen op de werkplek die thans geheel zijn vrijgesteld, gecontinueerd.
Daarbij kan gedacht worden aan arbovoorzieningen, consumpties tijdens werktijd,
uniformen, bedrijfsfitness op de werkplek en dergelijke. Ook de waardering
van maaltijden in de bedrijfskantine, huisvesting op een boorplatform en dergelijke
kan op grond van de delegatiebepaling voortgezet worden.
 Ook het genot van voorzieningen die maar ten dele zijn gebonden aan de
werkplek, kunnen zo forfaitair gewaardeerd worden op een lagere waarde dan
de waarde in het economische verkeer. Als voorbeeld gelden de mobiele telefoon,
de Blackberry en de portable PC. Ook hierin is geen wijziging beoogd.
 Bij een waardering hoger dan nihil is toerekening op persoonsniveau niet
vereist en kan de werkgever volstaan met het totaal aantal van de verstrekkingen
te vermenigvuldigen met de (forfaitaire) waarde. De uitkomst valt in het algemene
forfait van de werkkostenregeling. Daar waar het gebruikelijk is de kosten
van een verstrekking in de vorm van een bedrijfsmiddel af te schrijven, kan
met de hoogte van de afschrijving rekening worden gehouden.
 De overige wijzigingen in artikel 13 van de Wet LB 1964 zien op vernummering.
 Artikel V, onderdeel E (Hoofdstuk IIA van de Wet op de
loonbelasting 1964)
 Door de invoering van de werkkostenregeling, toegelicht in artikel V,
onderdelen A, B, D, I en J, vervalt hoofdstuk IIA – vrije vergoedingen
en verstrekkingen.
 Artikel V, onderdeel F (artikel 21c, 22a en 26 van de
Wet op de loonbelasting 1964)
 In deze onderdelen wordt de arbeidskorting vervangen door de (nieuwe)
doorwerkbonus overeenkomstig de nieuwe vormgeving daarvan in de Wet IB 2001,
zoals voorgesteld in artikel III, onderdeel BB. Bij deze wijziging is rekening
gehouden met wijzigingen als gevolg van de Belastingplannen 2008, 2009 en
2010. Aanpassingen op grond van andere voorstellen worden afhankelijk
van de besluitvorming daarover op een later tijdstip, maar voor 1 januari
2011 opgenomen in deze wijziging.
 Artikel V, onderdeel G (artikel 22a van de Wet op de loonbelasting
1964)
 Voor een toelichting op dit onderdeel wordt verwezen naar de toelichting
bij artikel V, onderdeel F (artikel 21c van de Wet LB 1964) 
 Artikel V, onderdeel H (artikel 26 van de Wet op de loonbelasting
1964)
 Voor een toelichting op dit onderdeel wordt verwezen naar de toelichting
op artikel V, onderdeel F (artikel 21c van de Wet LB 1964). 
 Artikel V, onderdeel I (artikel 31 van de Wet op de loonbelasting
1964)
 In artikel 31, eerste lid, van de Wet LB 1964 is in het nieuwe onderdeel
d de ter beschikking gestelde bestelauto die afwisselend door twee of meer
medewerkers wordt gebruikt als eindheffingsbestanddeel aangemerkt, in het
nieuwe onderdeel e gevolgd door spaarloon. Het betreft een vernummering. Eveneens
ongewijzigd blijven de bepalingen omtrent naheffingsaanslagen, tijdelijke
knelpunten van ernstige aard en uitkeringen van publiekrechtelijke aard.
 Bezwaarlijk te individualiseren loon en loon met een bestemmingskarakter,
thans aangewezen als eindheffingsbestanddelen vallen onder de werkkostenregeling
in het algemene forfait, met uitzondering van het loon van de doorlopend afwisselend
door meer dan twee personen gebruikte ter beschikking gestelde bestelauto
en spaarloon. Daarom vervallen van artikel 31, eerste lid, een aantal onderdelen.
Het betreft onderdeel d (oud), onderdeel e, onder 2° (oud), en de onderdelen
f, g en h (oud).
 Onderdeel f van het eerste lid van artikel 31 vormt een van de pijlers
waarop de werkkostenregeling is gebaseerd. Met de gekozen formulering vervalt
het onderscheid naar de mate van zakelijkheid en beloning. De ruime omschrijving
omvat onder meer alle vrije vergoedingen en verstrekkingen uit het vervallen
hoofdstuk IIA van de Wet LB 1964 zonder de normeringen en beperkingen die
daarbij golden. Tegelijk kunnen verstrekkingen met een beloningskarakter zoals
kerstpakketten onder de werking van dit onderdeel gebracht worden. In artikel
31, eerste lid, onderdeel f, van de Wet LB 1964 is bepaald dat de inhoudingsplichtige
in geval van tegenwoordige arbeid vergoedingen en verstrekkingen als eindheffingsbestanddeel
kan aanwijzen. Daarbij geldt als voorwaarde dat de totale omvang van aangewezen
vergoedingen en verstrekkingen niet in belangrijke mate mag afwijken van hetgeen
in voor het overige overeenkomstige omstandigheden gebruikelijk is.
 De werkkostenregeling is bedoeld ter vervanging van de huidige regeling
voor vrije vergoedingen en verstrekkingen in het kader van de dienstbetrekking,
en thans benoemde eindheffingsbestanddelen. Van dergelijke kosten is in het
algemeen alleen sprake bij het daadwerkelijk verrichten van werkzaamheden.
Een inhoudingsplichtige kan daarom in beginsel – afgezien van de hierna
toegelichte uitzondering – alleen gebruik maken van het algemene forfait
of de gerichte vrijstellingen ingeval sprake is van loon uit tegenwoordige
arbeid.
 Waar het huidige eindheffingsregime de werkgever de mogelijkheid biedt
in geval van bezwaarlijk te individualiseren loon of kleine geschenken in
natura te besluiten de eindheffing over dat loonbestanddeel niet voor zijn
rekening te nemen – en dus bij het loon van de werknemer in aanmerking
te nemen – geldt voor de werkkostenregeling geen keuzemogelijkheid niet
meer.
 Dat is ook niet nodig omdat de werkgever vooraf, dat wil zeggen voor het
fiscale genietingsmoment, kan kiezen en afspraken maken met zijn werknemer(s)
wie de belasting voor zijn rekening neemt.
 In het kader van de vereenvoudiging gaan vele detailregelingen in het
algemene forfait op. Daarmee geeft de werkkostenregeling werkgevers meer vrijheid
dan thans om afspraken met werknemers te maken over omzetten van belast loon
in een vergoeding of verstrekking die als eindheffingsbestanddeel aangewezen
wordt. Als afbakening is een bepaling opgenomen dat de omvang van de als eindheffingsbestanddeel
aangewezen vergoedingen en de waarde van verstrekkingen niet in belangrijke
mate mag afwijken van hetgeen in voor het overige overeenkomstige omstandigheden
gebruikelijk is. Deze bepaling is erop gericht om oneigenlijk gebruik te beperken
en biedt de inspecteur de mogelijkheid extreme situaties te bestrijden.
 Daarbij kan gedacht worden aan een werkgever die – in absolute bedragen
gemeten – nog veel forfaitaire ruimte heeft en dat aan één
enkele werknemer toekent die zo zijn loon waarover hij belasting betaalt aanzienlijk
fors ziet dalen. Ook denkbaar is een situatie dat de werkgever al boven zijn
forfaitaire ruimte komt maar met een werknemer met een hoog inkomen afspraken
maakt om bij de werknemer belast loon om te ruilen voor vergoedingen of verstrekkingen
in de vorm van eindheffingsbestanddelen. Uitgaande van de gedachte dat een
dergelijk oneigenlijk gebruik geen hoge vlucht zal nemen – en dan nog
slechts in individuele gevallen – is gekozen voor een bepaling die slechts
bij uitzondering hanteerbaar is. Mocht in de praktijk blijken dat oneigenlijk
gebruik veelvuldig voorkomt, zullen aanvullende maatregelen worden overwogen.
 In artikel 31, eerste lid, onderdeel g, is een bepaling opgenomen die
het mogelijk maakt dat, voor zover sprake is van inkomsten uit vroegere arbeid,
bepaalde vergoedingen en verstrekkingen als eindheffingsbestanddeel worden
aangemerkt.
 De bestaande praktijk laat zien dat werkgevers ook aan hun postactieven,
oud-werknemers die inmiddels met VUT of pensioen zijn, nog het jaarlijkse
kerstpakket verstrekken, of personeelskorting op producten uit eigen bedrijf
verlenen. Het is de bedoeling dat door de nieuwe regeling hieraan –
net als thans binnen zekere grenzen het geval is – geen fiscale gevolgen
voor de postactieven zijn verbonden.
 Voordelen van postactieven in het kader van de aanschaf van branche-eigen
producten, alsmede geschenken in natura zoals kerstpakketten worden, voor
zover actieve werknemers een dergelijk voordeel eveneens ontvangen, als eindheffingsbestanddeel
onder het algemene forfait gebracht.
 De aanpassingen in artikel 31, tweede lid, van de Wet LB 1964 zijn technisch
van aard. In het tweede lid, onderdeel b, is het tarief voor het spaarloon
bepaald en in onderdeel c is bepaald dat de belasting over vergoedingen en
verstrekkingen berekend wordt aan de hand van artikel 31a.
 Artikel 31, vierde lid, van de Wet LB 1964 bevat een limitatieve opsomming
van vergoedingen en verstrekkingen die niet als eindheffingsbestanddeel kunnen
worden aangemerkt. Deze vergoedingen en verstrekkingen behoren – net
als thans – tot het loon. Het privégebruik van een ter beschikking
gestelde auto en het genot van een dienstwoning vormen aanzienlijke beloningsbestanddelen
en passen niet goed in een forfaitaire regeling, bedoeld voor kosten ter behoorlijke
vervulling van de dienstbetrekking, kleine verstrekkingen en «zwak loon».
Wat betreft de ook voor privédoeleinden ter beschikking gestelde auto
wordt bij de forfaitaire vaststelling van de waarde van privégebruik
het gedeelte dat toerekenbaar is aan buitengewone beveiligingsmaatregelen
uitgezonderd. Te denken valt aan kogelvrij- of slagvastglas, deur- of vloerpantsering,
doorrijbanden etcetera. Daarmee vormt deze uitzondering een voortzetting van
de regeling, ondergebracht in artikel 82, eerste lid, onderdeel l, van de
Uitvoeringsregeling loonbelasting 2001, die per 1 maart 2009 in werking
is getreden.
 Vergoedingen ter zake van (strafrechtelijke gevolgen van) criminele activiteiten
en overeenkomstige verstrekkingen blijven als een ongewenst fenomeen
tot het loon waarover de werknemer belasting betaalt behoren. Het betreft
een voortzetting van het huidige beleid.
 Voor het overige is sprake van vernummering.
 Artikel V, onderdeel J (artikel 31a van de Wet op de loonbelasting
1964)
 In artikel 31a, eerste lid, van de Wet LB 1964 is geregeld dat per inhoudingsplichtige
belasting is verschuldigd met betrekking tot eindheffingsbestanddelen als
bedoeld in artikel 31, eerste lid, onderdeel f en onderdeel g, van de Wet
LB 1964. Deze bepaling maakt het mogelijk verschillen in kostenpatroon tussen
(groepen) werknemers op te heffen en geeft vorm aan eindheffing op bedrijfsniveau.
 Zowel de vergoedingen en verstrekkingen aan actieve werknemers (artikel
31, eerste lid, onderdeel f) als de vergoedingen en verstrekkingen aan postactieven
(artikel 31, eerste lid, onderdeel g) vallen in de werkkostenregeling binnen
het bereik van het forfait van 1,5% van de loonsom. Voor zover dit
forfait reeds volledig wordt benut, wordt over het meerdere de eindheffing
toegepast.
 In het tweede lid is bepaald dat het tarief 80% bedraagt.
De hoogte van het tarief is gebaseerd op (gebruteerd) tabeltarief, om te benadrukken
dat de werkgever de belasting van de werknemer voor zijn rekening neemt.
 Het berekenen van de forfaitaire ruimte geschiedt aan de hand van het
loon waarover de werknemers zelf belasting zijn verschuldigd. In de praktijk
betekent dat dat het totaal van kolom 14 van de loonstaat van het betreffende
aangiftetijdvak de grondslag voor de berekening van het forfait vormt.
 Gerichte vrijstellingen
 In artikel 31a, tweede lid van de Wet LB 1964 is bepaald dat de verschuldigde
belasting over vergoedingen en verstrekking wordt berekend naar een tarief
van 80%. Deze vergoedingen en verstrekkingen mogen worden verminderd,
maar niet verder dan tot nihil, met 1,5% van het loon waarover met
toepassing van de artikelen 20a en 20b belasting wordt geheven, alsmede een
aantal gerichte vrijstellingen. Het algemene forfait van 1,5% van de
loonsom vormt een tweede pijler van de werkkostenregeling. De gerichte vrijstellingen
vormen een laatste pijler en zien op absoluut en relatief omvangrijke vergoedingen
en verstrekkingen waarbij het zakelijk karakter nadrukkelijk een rol speelt.
Om de zakelijkheid daarvan vast te kunnen stellen blijven de gebruikelijke
normeringen en beperkingen gelden, met de administratieve lasten die daarbij
horen. Verhuiskostenvergoedingen volgen de hoofdregel en vallen – zonder
normering of beperking – in het algemene forfait, tenzij sprake is van
een bedrijfsverplaatsing. De gerichte vrijstelling voor bedrijfsverplaatsing
kent wel nadere normering en beperking.
 Reiskosten
 In onderdeel a van het tweede lid is een gerichte vrijstelling opgenomen
voor zakelijke reiskosten, met inbegrip van kosten van woon-werkverkeer. In
de eerste plaats zijn de werkelijke kosten voor vervoer in het kader van de
dienstbetrekking per openbaar vervoer, taxi, luchtvaartuig, schip of vervoer
vanwege de werkgever vrijgesteld. De onderbouwing vindt plaats aan de hand
van facturen of bonnen.
 Voor de andere situaties zijn de vergoedingen tot € 0,19 per
afgelegde reiskilometer vrijgesteld, ongeacht of dat per auto, fiets, bromfiets
of lopend plaats vindt. Dit betekent een voortzetting van de huidige praktijk.
 De administratieve vastleggingen, nodig om vast te kunnen stellen of en
in hoeverre sprake is van een reis in het kader van de dienstbetrekking (waaronder
woonwerkverkeer) blijven ongewijzigd.
 Ook blijft het in situaties waarin de werknemer regelmatig reist naar
een vaste plaats van werkzaamheden voor de berekening van vaste
vergoedingen toegestaan uit te gaan van de thans geldende systematiek.
 Tijdelijke verblijfkosten
 Voor tijdelijke verblijfkosten is in het tweede lid, onderdeel b, een
gerichte vrijstelling opgenomen. Het gaat dan om maaltijden, overnachtingen
en dergelijke tijdens dienstreizen. Ook dit betreft geen wijziging ten opzichte
van de huidige praktijk.
 Opleidingen en studie
 De huidige vrijstellingen voor cursussen, congressen en dergelijke, met
inbegrip van de reis- en verblijfkosten ter zake, en voor studiekosten, met
bijbehorende voorwaarden, zijn in het tweede lid, onderdeel c, omgezet in
een gerichte vrijstelling. Studiekosten voor een opleiding of studie die gericht
is op het verwerven inkomen uit werk of woning zijn met de thans geldende
normen en beperkingen in het tweede lid, onderdeel d, opgenomen als gerichte
vrijstelling.
 Extraterritoriale kosten
 In onderdeel e van het tweede lid is een gerichte vrijstelling opgenomen
voor extra kosten van tijdelijk verblijf buiten het land van herkomst in het
kader van de dienstbetrekking. Behoudens een enkele tekstuele aanpassing is
geen wijziging beoogd in de voorwaarden voor extraterritoriale kosten ten
opzichte van de regeling zoals deze thans geldt.
 Verhuiskosten in het kader van bedrijfsverplaatsingen
 Een verhuiskostenvergoeding voor individuele werknemers doet zich verspreid
over de tijd voor en is van beperkte invloed op het algemene forfait. De invloed
in geval van bedrijfsverplaatsing, waar sprake is van een opeenhoping van
relatief hoge kosten, wordt onwenselijk geacht. In onderdeel f van het tweede
lid is derhalve een gerichte vrijstelling opgenomen voor verhuiskosten in
het kader van bedrijfsverplaatsingen. Voor verhuiskostenvergoedingen in individuele
gevallen is geen gerichte vrijstelling opgenomen. Een werkgever kan in dergelijke
situaties naar eigen inzichten afspraken maken met een werknemer over de vereiste
verhuisafstand en omvang van de tegemoetkoming. Een vergoeding of verstrekking
in het kader van een verhuizing valt als eindheffingsbestanddeel in het algemene
forfait. Bedrijfsverplaatsingen komen slechts bij een beperkt aantal werkgevers
aan de orde; tegelijk gaat het om relatief veel werknemers en dus relatief
hoge kosten. Daarom is in het tweede lid, onderdeel f, een gerichte vrijstelling
opgenomen voor verhuiskosten in het kader van bedrijfsverplaatsing met een
delegatiebevoegdheid. Behalve de thans geldende normering en beperking van
verhuiskosten wordt daarbij aanvullend opgenomen wanneer sprake is van een
bedrijfsverplaatsing waarvoor de gerichte vrijstelling geldt. Het voornemen
is de situatie uit te zonderen dat een bedrijf dat in aanmerking komt voor
de gerichte vrijstelling voor bedrijfsverplaatsing, uitsluitend de grootaandeelhouder
(eventueel samen met zijn partner) in dienst heeft.
 
 Door de kosten van vergoedingen en verstrekkingen, genoemd in de gerichte
vrijstellingen aan te merken als eindheffingsbestanddelen, blijft het niet-vrijgestelde
gedeelte binnen de kring van eindheffingsbestanddelen. Bovenmatigheid van
de gerichte vrijstellingen komen daarmee ook voor rekening van de werkgever;
het gedeelte van een kilometervergoeding boven € 0,19 bijvoorbeeld
komt terecht in het algemene forfait.
 
 In artikel 31a, derde lid, van de Wet LB 1964 is bepaald dat ingeval van
vaste kostenvergoedingen voor kosten die vallen onder de gerichte vrijstellingen,
aan de bepaling van de hoogte (een onderzoek naar) de werkelijke kosten aan
ten grondslag moet liggen.
 
 In het vierde lid is, om de praktijk tegemoet te komen, een bepaling opgenomen
dat gebruik gemaakt mag worden van het loon van de werknemers over het gehele
voorafgaande kalenderjaar, herleid naar het tijdvak. Als bijvoorbeeld een
werkgever met een loontijdvak van een maand ervoor kiest om gebruik te maken
van deze bepaling deelt hij het totaal jaarloon (waarover de werknemers belasting
zijn verschuldigd) van het voorafgaande kalenderjaar door 12. Zo ontstaat
een vast bedrag aan ruimte per maand en worden pieken (vakantiegeld, dertiende
maand) vermeden. Na afloop van het jaar moet alsnog een definitieve berekening
plaatsvinden.
 Pieken als gevolg van een grote kostenpost, bijvoorbeeld de verstrekking
van werkkleding, kunnen op grond van het vijfde lid weggenomen worden. Het
is toegestaan om de forfaitaire jaarruimte, berekend naar de loonsom van het
voorafgaande kalenderjaar eerst te vullen en pas bij overschrijding periodiek
af te rekenen. Definitieve afrekening vindt plaats na afloop van het jaar.
 Artikel VI
 Artikel VI (artikel 10a van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969)
 Het begrip echtgenoot wordt vervangen door het nieuwe basispartnerbegrip
van artikel 5a van de AWR (zie artikel XVI, onderdeel B).
 Artikel VII
 Artikel VII (artikel 31 van de Wet op de omzetbelasting
1968)
 Op grond van het bepaalde in artikel 17 van de Wet op de omzetbelasting
1968 (hierna: de Wet OB) wordt, ingeval de aftrek van de in aanmerking komende
belasting meer bedraagt dan de in het tijdvak verschuldigd geworden belasting,
het verschil aan de ondernemer op zijn verzoek terugbetaald. Op grond van
het bepaalde in het thans geldende artikel 33, eerste lid, van de Wet OB geschiedt
een verzoek om teruggaaf van belasting bij de aangifte over het tijdvak waarin
het recht op teruggaaf is ontstaan. In het zevende lid van voornoemd artikel
33 is bepaald dat de inspecteur op het verzoek om teruggaaf beslist bij voor
bezwaar vatbare beschikking. In de praktijk worden de verzoeken van voormeld
artikel 17 (negatieve aangiften) in de regel binnen één maand
afgedaan. Indien het wetsvoorstel Implementatie richtlijnen BTW-pakket (31 907)
tot wet is of wordt verheven en in werking treedt of is getreden, wordt voornoemd
artikel 33 van de wet gewijzigd en vernummerd tot artikel 31.
 In de wet is thans geen regeling voor de termijn van het afdoen van de
verzoeken om teruggaaf van belasting door de inspecteur opgenomen. Alsdan
gelden ter zake de regels van de Awb. Op grond van artikel 4:13, eerste lid,
van de Awb dient een beschikking te worden gegeven binnen een redelijke termijn
na ontvangst van de aanvraag. In het tweede lid van dat artikel 4:13 is verder
bepaald dat de redelijke termijn in iedere geval is verstreken binnen acht
weken na ontvangst van de aanvraag. Die termijn van acht weken kan overigens
worden verlengd indien de inspecteur een kennisgeving als bedoeld in artikel
4.14, derde lid, van de Awb uitreikt.
 Ter wille van de rechtszekerheid is in het negende lid van artikel 31
van de Wet op de omzetbelasting 1968 een regeling opgenomen, die zeker stelt
dat bij afdoening van de verzoeken om teruggaaf van belasting de regels van
afdeling 4.1.3 van de Awb van toepassing zijn. De regeling is overigens van
toepassing op alle verzoeken om teruggaaf, andere dan die van buitenlandse
ondernemers.
 Artikel VIII
 Artikel VIII (artikel 22 van de Wet op de motorrijtuigenbelasting
1994)
 Artikel 22, derde lid, van de Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994 voorziet
voor de toepassing van de motorrijtuigenbelasting in een vermindering van
de eigen massa van een hybride personenauto of bestelauto. Het gewicht van
de elektromotor (en de daarbij behorende accu’s) wordt niet meegerekend
mits daartoe een verzoek is ingediend. De inspecteur beslist op het verzoek
bij voor bezwaar vatbare beschikking. Het aantal auto’s dat naast een
benzinemotor over een elektromotor beschikt, is toegenomen en de verwachting
is dat dit aantal de komende jaren nog fors toeneemt. Dit is de reden dat
het gewicht van de elektromotor forfaitair wordt bepaald op 125 kilo en de
inspecteur deze vermindering eigener beweging zal toepassen. Voortaan is een
verzoek van de belastingplichtige voor de vermindering van het gewicht van
de elektromotor derhalve niet meer nodig. Voor een substantieel deel van de
hybride auto’s heeft deze wijziging geen effect, omdat deze auto’s
vanaf 1 januari 2010 onder het nihiltarief van de motorrijtuigenbelasting
vallen. In de toekomst kan deze maatregel echter aanzienlijke administratieve
lasten en uitvoeringskosten voorkomen.
 Artikel IX
 Artikel IX, onderdeel A (artikel 27 van de Wet op de accijns)
 In het algemeen deel van deze memorie is aangegeven dat een vereenvoudiging
zou kunnen worden bereikt door de minerale oliën (LPG, gasolie en halfzware
olie) voortaan alleen nog te belasten met accijns.
 De per 1 januari 1996 ingevoerde energiebelasting (hierna: EB) was
primair bedoeld voor elektriciteit en aardgas. Omdat de vorenbedoelde minerale
oliën kunnen worden gebruikt als substituut voor aardgas, is er bij de
voorbereiding van het wetsvoorstel EB (1995) voor gekozen deze brandstoffen
in de heffing van EB te betrekken. Dit had wel tot gevolg dat op deze brandstoffen
zowel accijns als EB wordt geheven, zij het dat voor LPG accijns verschuldigd
is indien het wordt gebruikt voor het aandrijven van motorrijtuigen op de
weg of van pleziervaartuigen of voor de voortstuwing van luchtvaartuigen (hierna
aangeduid als: wegverkeer), terwijl EB is verschuldigd voor LPG dat is bestemd
voor ander gebruik (hierna aangeduid als: niet-wegverkeer).
 Samengevat is de huidige tariefstelling als volgt:
 
 
 
 
 
 
 
 
 Brandstof
 Accijns
 Energiebelasting
 Totaal 
 
 
 
 
 
 Gasolie
 
 
 Per 1000 liter
 
 
 Per 1000 liter
 
 
 Per
1000 liter
 
 
 
 wegverkeer
 € 413,22
 Nihiltarief
 € 413,22
 
 
 niet-wegverkeer
 € 77,86
 € 170,43
 € 248,29
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Halfzware olie
 
 
 Per 1000 liter
 
 
 Per 1000 liter
 
 
 Per
1000 liter
 
 
 
 wegverkeer
 € 413,22
 Nihiltarief
 € 413,22
 
 
 niet-wegverkeer
 € 77,86
 € 169,03
 € 246,89
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 LPG
 
 
 Per 1000 kg
 
 
 Per 1000 kg
 
 
 Per 1000
kg
 
 
 
 wegverkeer
 € 126,07
 Nihiltarief
 € 126,07
 
 
 niet-wegverkeer
 nihiltarief
 € 201,78
 € 201,78
 
 
 
 
 
 De hierboven geschetste wijze van heffing leidt tot regelingen die voor
het bedrijfsleven in sommige gevallen moeilijk uitvoerbaar zijn en voor de
Douane moeilijk te handhaven. Ook de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie
(VNPI) heeft al enkele keren haar zorg hierover uitgesproken (ook richting
de Tweede Kamer, zie Kamerstukken II 2006/07, 30 887, nr. 7, blz. 6),
omdat haar leden door de onduidelijkheden geconfronteerd zijn (en kunnen
worden) met naheffingen. Aan de Tweede Kamer is toegezegd dat voor deze complexe
problematiek een oplossing zou worden gezocht. Ook de Commissie Noordzij (Rapport
weg belemmeringen) heeft dit als knelpunt aangemerkt. In de brief over dit
rapport, die onlangs naar de Tweede Kamer is gestuurd (Kamerstukken II 2008/09,
29 515, nr. 292), wordt aangegeven dat onder meer de mogelijkheid
van een uniform LPG-tarief wordt onderzocht.
 Hierna wordt ter toelichting ingegaan op een veel voorkomende situatie,
waarin de vorenbedoelde problemen zich voordoen.
 Afhankelijk van de bestemming van LPG is hetzij accijns (wegverkeer),
hetzij EB (niet-wegverkeer) verschuldigd. Indien de bestemming op voorhand
niet bekend is, is zowel accijns als EB verschuldigd, waarna voor één
van deze middelen een verzoek om teruggaaf kan worden gedaan, indien de uiteindelijke
bestemming bekend is. Dit wordt op grond van beleidsbesluiten gereguleerd
via diverse vergunningen, alsmede verklaringen van afnemers aan hun leveranciers
omtrent de bestemming.
 Uit het voorgaande vloeien voor de Douane veel werkzaamheden voort:
 • het afgeven en beheer van vergunningen;
 • het behandelen van verzoeken om teruggaaf van accijns of EB met
betaling van EB of accijns bij bestemmingswijziging van het LPG;
 • administratieve controles m.b.t. vergunningen en verzoeken om teruggaaf;
 • controles om bijvoorbeeld na te gaan of eigenaren van vorkheftrucks
op LPG deze LPG wel hebben betrokken inclusief EB.
 Voor het bedrijfsleven brengt de huidige regelgeving veel administratieve
lasten met zich mee zonder dat men hierdoor ervan is verzekerd correct te
handelen. Bedrijven moeten nu afgaan op verklaringen van hun afnemers omtrent
het soort gebruik, maar kunnen achteraf worden geconfronteerd met naheffingen
of claims van hun afnemers, indien de Douane constateert dat de LPG een andere
dan de aangegeven bestemming heeft gekregen. Voorts moet naheffing van EB
doorgaans plaatsvinden bij de gebruiker, terwijl accijns moet worden teruggegeven
aan leveranciers. Dit betekent weer veel onderlinge verrekeningen.
 Een vereenvoudiging kan worden bereikt door de minerale oliën (LPG,
gasolie en halfzware olie) voortaan alleen nog te belasten met accijns. De
energiebelasting wordt dan ingebouwd in het accijnstarief (artikel 27, derde
en vierde lid, van de Wet op de accijns).
 Voor de EB is er nu een klein verschil in tarief voor halfzware olie (€ 169,03
per 1000 liter) en voor gasolie (€ 170,43 per 1000 liter). Voor
de accijns is er geen verschil in tarief. Voorgesteld wordt de tarieven voor
halfzware olie en gasolie – na de overheveling dus alleen nog accijns –
volledig gelijk te trekken. Voor halfzware olie voorzien van herkenningmiddelen
betekent dit per saldo een zeer kleine tariefsverhoging.
 Voor LPG leidt alleen overheveling van EB
naar accijns niet tot een echte oplossing voor de eerder geschetste problemen.
 Indien als gevolg van de overheveling de EB op LPG komt te vervallen en
in plaats hiervan voor niet-wegverkeer bestemmingen een afzonderlijk accijnstarief
zou worden opgenomen in de Wet op de accijns, betekent dit in feite een voortzetting
van een twee-tarievensysteem. De eerder geschetste problemen zouden daarmee
grotendeels blijven bestaan.
 Een daadwerkelijke oplossing wordt bereikt door voor LPG over te stappen
op een uniform tarief (in de accijns). Er wordt dan geen onderscheid meer
gemaakt tussen de bestemmingen «wegverkeer» en «niet-wegverkeer».
Bij de vaststelling van de hoogte van dit uniforme tarief voor LPG is ervoor
gekozen dit tarief budgettair neutraal vast te stellen op € 151,25
per 1000 kilogram. Na toepassing van de inflatiecorrectiefactor (1,9%)
op dit tarief, resulteert met ingang van 1 januari 2010 een tarief van € 154,12
per 1000 kilogram (artikel 27, eerste lid, onderdeel d, van de Wet op de accijns).
In verband met de invoering van een uniform LPG-accijnstarief kan het vierde
lid van artikel 27 van de Wet op de accijns vervallen. Het uniforme
tarief resulteert voor LPG gebruikt als motorbrandstof (wegverkeer) in een
tariefverhoging van € 0,015 per liter en voor LPG gebruikt voor
andere doeleinden (niet-wegverkeer) in een tariefverlaging van € 0,026
per liter.
 Het in het gewijzigde artikel 27, derde lid, vermelde tarief voor halfzware
olie en gasolie is als volgt vastgesteld: het huidige accijnstarief van € 77,86
is verhoogd met het tarief van de «voormalige» EB op gasolie (€ 170,43).
Op het totaal van beide bedragen is vervolgens de inflatiecorrectiefactor
(1,9 %) toegepast, zodat met ingang van 1 januari 2010 een tarief
resulteert van € 253,01 per 1000 liter.
 Artikel IX, onderdeel B (artikel 27a van de Wet op de
accijns)
 In artikel 27a van de Wet op de accijns is bepaald dat de artikelen 10.1
en 10.2 van de Wet IB 2001 van overeenkomstige toepassing zijn op de tarieven
van de accijns van minerale oliën genoemd in artikel 27, eerste tot en
met derde lid, van de Wet op de accijns. Daardoor worden die tarieven reëel
constant gehouden door deze, door middel van indexatie, jaarlijks aan te passen
aan de inflatie. Met de wijziging van artikel 27a wordt de jaarlijkse aanpassing
ook van toepassing op de in de artikelen 71b, tweede lid, 71c, tweede lid,
71e, tweede lid, 71f, tweede lid en 71g, tweede lid, vermelde teruggaafbedragen.
 Artikel IX, onderdeel C (artikel 42a van de Wet op de
accijns)
 Artikel 42a bepaalt dat een verzoek om een vergunning voor een accijnsgoederenplaats
door de inspecteur kan worden toegewezen ook al beschikt de persoon die de
vergunning wil verkrijgen niet over een plaats waar accijnsgoederen worden
vervaardigd of opgeslagen (de zogenoemde fictieve accijnsgoederenplaats).
Op grond van artikel 42a van de Wet op de accijns kunnen in Nederland gevestigde
handelaren in minerale oliën en tussenpersonen die optreden ten behoeve
van een vergunninghouder van een accijnsgoederenplaats voor minerale oliën
in aanmerking komen voor een vergunning voor een accijnsgoederenplaats.
 In de praktijk wordt een zodanige vergunning ook aangevraagd door bunkerhandelaren
in minerale oliën, die de door hen gekochte minerale oliën uitsluitend
afleveren aan boord van schepen in het kader van de accijnsvrije bevoorrading
van schepen als bedoeld in artikel 66 van de Wet op de accijns en die zelf
geen opslagplaats hebben. In de inmiddels ingetrokken Leidraad accijns 1997
was goedgekeurd dat vorenbedoelde vergunning ook kon worden verleend aan deze
bunkerhandelaren. In de voorgestelde tekst van artikel 42a van de Wet op de
accijns worden deze bunkerhandelaren nu expliciet genoemd (artikel 42a, eerste
lid, onderdeel c).
 De desbetreffende vergunningen mogen slechts worden verleend voor minerale
oliën. In de Leidraad accijns 1997 was goedgekeurd, dat dergelijke vergunningen
ook mochten worden verleend voor andere accijnsgoederen dan minerale oliën.
Aangezien is gebleken dat hieraan in de praktijk geen behoefte bestaat, blijft
de toepassing van artikel 42a van de Wet op de accijns beperkt tot minerale
oliën.
 De huidige tekst van artikel 42a voorziet niet in de mogelijkheid om bij
algemene maatregel van bestuur regels te stellen waaraan met betrekking tot
de in dit artikel bedoelde accijnsgoederenplaats moet worden voldaan. In verband
hiermee wordt in het nieuwe tweede lid bepaald dat bij algemene maatregel
van bestuur voorwaarden en beperkingen kunnen worden gesteld, waaronder de
vergunning wordt verleend. In het Uitvoeringsbesluit zal daartoe onder meer
worden bepaald aan welke eisen de administratie en de administratieve organisatie
van de vergunninghouder moeten voldoen.
 In het nieuwe derde lid wordt bepaald welke gegevens moeten worden verstrekt in het verzoek om een vergunning voor een accijnsgoederenplaats
als bedoeld in artikel 42a, eerste lid, van de Wet op de accijns.
 Artikel IX, onderdeel D (artikel 67 van de Wet op de accijns)
 Artikel 67, eerste lid, van de Wet op de accijns voorziet in een vrijstelling
van accijns ter zake van de uitslag en invoer van minerale oliën, andere
dan koolwaterstoffen, die zijn bestemd voor gebruik, worden aangeboden voor
verkoop of worden gebruikt voor verwarmingsdoeleinden.
 In de praktijk blijkt dat de formulering «andere dan koolwaterstoffen»
vragen oproept. Gelet op de reden die ten grondslag lag aan het opnemen van
artikel 67 – herstel van de situatie van vóór 1 januari
2004 – verdient het de voorkeur de formulering «minerale oliën,
andere dan koolwaterstoffen» te vervangen door een expliciete aanwijzing
van de minerale oliën waarvoor de vrijstelling geldt. De vrijstelling
is uitsluitend bedoeld voor biobrandstoffen, die bij de implementatie van
de richtlijn Energiebelastingen in artikel 25,
eerste lid, van de wet zijn aangemerkt als minerale oliën, indien zij
zijn bestemd om te worden gebruikt als brandstof voor verwarming. Het gaat
daarbij om producten van de GN-codes 1507 tot en met 1518 (plantaardige of
dierlijke oliën en vetten), 2905 11 00 (methanol) en 3824 90 99 (veelal
biodiesel). Methanol zal in de praktijk niet als brandstof voor verwarming
worden verkocht of gebruikt. Daarom wordt de formulering «minerale oliën,
andere dan koolwaterstoffen» in artikel 67, eerste lid, vervangen door:
minerale oliën van de GN-codes 1507 tot en met 1518 alsmede van minerale
oliën van GN-code 3824 90 99, wat hun van biomassa afkomstige bestanddelen
betreft.
 Artikel IX, onderdeel E (artikel 70 van de Wet op de accijns)
 De in artikel 67 van de Wet op de accijns opgenomen vrijstelling kan worden
toegepast bij de uitslag van de in dat artikel bedoelde minerale oliën
uit een accijnsgoederenplaats en bij de invoer ervan. In de praktijk vinden
de leveringen van deze minerale oliën ook plaats door ondernemingen die
niet beschikken over een vergunning voor een accijnsgoederenplaats. Toepassing
van de vrijstelling is dan niet mogelijk, waardoor de minerale oliën
door die ondernemingen veraccijnsd worden geleverd aan de verbruikers. Met
de voorgestelde wijzigingen van artikel 70 van de Wet op de accijns wordt
bewerkstelligd dat in die gevallen de accijns kan worden teruggegeven (artikel
70, eerste lid, onderdeel e). Op grond van het gewijzigde vijfde lid van artikel
70 wordt de teruggaaf verleend aan degene die de minerale oliën gebruikt
voor verwarmingsdoeleinden.
 Tevens is van de gelegenheid gebruik gemaakt om in het gewijzigde vierde
lid van artikel 70 nu expliciet te bepalen dat het hier gaat om het bedrag
dat in artikel 27, eerste lid, onderdeel b, van de Wet op de accijns is vermeld
voor zwavelvrije halfzware olie en gasolie.
 Artikel IX, onderdeel F (artikelen 71e, 71f en 71g van
de Wet op de accijns)
 De in de Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm) opgenomen EB kent een
drietal teruggaafregelingen voor minerale oliën. Op één
uitzondering na worden deze regelingen onverkort overgeheveld naar de Wet
op de accijns. Voor zover het bij deze teruggaafregelingen gaat om halfzware
olie en gasolie, is wat de vaststelling van de teruggaafbedragen betreft het
volgende van belang. In de huidige situatie wordt van deze halfzware olie
en gasolie zowel accijns (het verlaagde tarief) als EB geheven. Verwezen zij
naar de in de toelichting op het gewijzigde artikel 27 van de Wet op de accijns
opgenomen tabel (artikel IX, onderdeel A). De teruggaafregelingen zien alleen
op de EB; de accijns wordt niet teruggegeven. Na de overheveling wordt op
de hier bedoelde minerale oliën alleen nog accijns geheven.
De in de artikelen 71e, 71f en 71g genoemde teruggaafbedragen zijn zodanig
vastgesteld dat alleen het«voormalige» EB-deel (gedeeltelijk)
wordt teruggegeven.
 Teruggaafregeling voor minerale oliën gebruikt in
de glastuinbouw (artikel 71e)
 Op grond van artikel 58, derde lid, van de Wbm geldt een verlaagd tarief
voor minerale oliën die worden gebruikt in de glastuinbouw. Dit verlaagde
tarief wordt geëffectueerd door middel van de in artikel 18 van de Uitvoeringsregeling
belastingen op milieugrondslag opgenomen teruggaafregeling. Op verzoek van
de tuinbouwer wordt teruggaaf verleend van het verschil tussen het normale
tarief van de minerale oliën en het verlaagde tarief. Deze regeling wordt
overgeheveld naar de Wet op de accijns (artikel 71e), met dien verstande dat
nu in de wet zelf wordt voorzien in een teruggaafregeling in plaats van in
een ministeriële regeling.
 Het in artikel 71e, tweede lid, onderdeel a, vermelde teruggaafbedrag
voor halfzware olie en gasolie is als volgt vastgesteld: na toepassing van
de inflatiecorrectiefactor (1,9 %) op het huidige teruggaafbedrag voor
gasolie van € 152,1485, resulteert een teruggaafbedrag van € 155,04
per 1000 liter.
 Het in artikel 71e, tweede lid, onderdeel b, vermelde teruggaafbedrag
voor LPG is als volgt vastgesteld: uitgaande van het in de toelichting op
het gewijzigde artikel 27 genoemde uniforme tarief voor LPG van € 151,25
per 1000 kilogram en het voor de glastuinbouw geldende verlaagde tarief van € 21,8069,
resulteert een teruggaaf van € 129,4431 per 1000 kilogram. Na toepassing
van de inflatiecorrectiefactor (1,9 %) op laatstbedoeld teruggaafbedrag
resulteert met ingang van 1 januari 2010 een teruggaafbedrag van € 131,90
per 1000 liter.
 Teruggaafregeling voor grootverbruikers van minerale oliën
(artikel 71f)
 Op grond van de in artikel 66 van de Wbm opgenomen regeling wordt op verzoek
gedeeltelijke teruggaaf van de EB verleend met betrekking tot halfzware olie,
gasolie en LPG voor zover de hoeveelheid die door de verbruiker is betrokken
hoger is dan 159 000 liter halfzware olie, 153.000 liter gasolie en 119 000
kilogram LPG per kalenderjaar. Dit is de zogenoemde teruggaafregeling voor
grootverbruikers van minerale oliën. In het Belastingplan 2008 is vastgelegd
dat de in artikel 66, eerste lid, onderdeel a, van de Wbm opgenomen teruggaafbedragen
in vier stappen (2008/2009/2010/2011) worden verminderd met in totaal zo’n
80%. De teruggaafregeling voor grootverbruikers wordt opgenomen in
het nieuwe artikel 71f van de Wet op de accijns. Bij de vaststelling van de
in artikel 71f, tweede lid, opgenomen teruggaafbedragen is al rekening gehouden
met de in artikel XVI van het Belastingplan 2008 voorziene vermindering van
de teruggaafbedragen per 1 januari 2010.
 Het in artikel 71f, tweede lid, onderdeel a, vermelde teruggaafbedrag
voor halfzware olie en gasolie is als volgt vastgesteld: na toepassing van
de inflatiecorrectiefactor (1,9 %) op het huidige teruggaafbedrag voor
gasolie van € 93,32, resulteert een bedrag van € 95,09
per 1000 liter. Het bedrag waarmee dit teruggaafbedrag ingevolge het Belastingplan
2008 met ingang van 1 januari 2010 wordt verlaagd bedraagt na indexatie € 31,09.
Per 1 januari 2010 resulteert dan een teruggaafbedrag van € 64
per 1000 liter.
 Het in artikel 71f, tweede lid, onderdeel b, vermelde teruggaafbedrag
voor LPG is als volgt vastgesteld: na toepassing van de inflatiecorrectiefactor
(1,9%) op het huidige teruggaafbedrag voor LPG van € 110,40,
resulteert een bedrag van € 112,50 per 1000 kilogram. Het bedrag
waarmee dit teruggaafbedrag ingevolge het Belastingplan 2008 met ingang van 1 januari 2010 wordt verlaagd bedraagt na indexatie € 36,78.
Per 1 januari 2010 resulteert dan een teruggaafbedrag van € 75,72
per 1000 kilogram.
 Artikel 66, eerste lid, onderdeel b, Wbm vermeldt de teruggaafbedragen
die van toepassing zijn voor grootverbruikers van minerale oliën in de
glastuinbouwsector. Deze bedragen zijn veel lager dan de bedragen die gelden
voor andere grootverbruikers (artikel 66, eerste lid, onderdeel a, Wbm), omdat
voor de glastuinbouw veel lagere tarieven gelden dan voor overige verbruikers.
Inmiddels is gebleken dat van deze teruggaafregeling geen gebruik wordt gemaakt.
Dit houdt verband met het feit dat in de glastuinbouw nagenoeg uitsluitend
gebruik wordt gemaakt van aardgas. Voor zover er al naast aardgas gebruik
wordt gemaakt van minerale oliën, is het verbruik daarvan kennelijk niet
zodanig groot dat een beroep kan worden gedaan op de teruggaafregeling voor
grootverbruikers. Gelet hierop wordt deze teruggaafregeling niet overgeheveld
naar de Wet op de accijns, zodat zij vervalt met ingang van 1 januari
2010.
 Teruggaafregeling voor minerale oliën voor kerken
en non-profitinstellingen (artikel 71g)
 Op grond van de in artikel 69 van de Wbm opgenomen regeling wordt op verzoek
gedeeltelijke teruggaaf van de EB verleend met betrekking tot aardgas en elektriciteit,
verbruikt in een onroerende zaak die in hoofdzaak is bestemd voor de openbare
eredienst of voor het houden van openbare bezinningsbijeenkomsten van levensbeschouwelijke
aard, alsmede in een onroerende zaak die hoofdzakelijk in gebruik is bij,
kort gezegd, non-profitinstellingen. De teruggaaf bedraagt 50 percent van
de in rekening gebrachte EB. Op grond van artikel 69, zevende lid, van de
Wbm is deze teruggaafregeling van overeenkomstige toepassing met betrekking
tot halfzware olie, gasolie en LPG, indien geen aansluiting aanwezig is voor
aardgas.
 In het nieuwe artikel 71g, eerste lid, van de Wet op de accijns wordt
de in artikel 69 van de Wbm opgenomen teruggaafregeling van overeenkomstige
toepassing verklaard met betrekking tot halfzware olie, gasolie en vloeibaar
gemaakt petroleumgas, indien geen aansluiting aanwezig is voor aardgas.
 Het in artikel 71g, tweede lid, onderdeel a, vermelde teruggaafbedrag
voor halfzware olie en gasolie is als volgt vastgesteld: na toepassing van
de inflatiecorrectiefactor (1,9%) op het huidige tarief van € 170,43
per 1000 liter, resulteert een bedrag van € 173,67. De teruggaaf
bedraagt 50 precent van laatstbedoeld bedrag (in casu € 86,84 per
1000 liter).
 Het in artikel 71g, tweede lid, onderdeel b, vermelde teruggaafbedrag
voor LPG is als volgt vastgesteld: na toepassing van de inflatiecorrectiefactor
(1,9%) op het nieuwe uniforme tarief van € 151,25 per 1000
kilogram, resulteert een bedrag van € 154,12. De teruggaaf bedraagt
50 precent van laatstbedoeld bedrag (in casu € 77,06 per 1000 kilogram).
 Artikel IX, onderdeel G (artikel 84a en 84b van de Wet
op de accijns)
 De in deze onderdelen opgenomen wijzigingen van de artikelen 84a en 84b
van de Wet op de accijns vloeien voort uit het vervallen van het vierde lid
van artikel 27 van de Wet op de accijns. In verband met de invoering van een
uniform LPG-accijnstarief kan artikel 27, vierde lid, vervallen (zie de toelichting
bij artikel IX, onderdeel A).
 Artikel IX, onderdeel H (artikel 84b van de Wet op de
accijns)
 Voor de toelichting op dit artikel wordt verwezen naar de bij artikel
IX, onderdeel G opgenomen toelichting op de wijziging van artikel 84a van
de Wet op de accijns.
 Artikel X
 Artikelen X en XXIV (artikelen 71f van de Wet op de accijns
en XVII en XXVII van het Belastingplan 2008)
 Het eerste lid van artikel X voorziet in een verlaging van de in artikel
71f, tweede lid, van de Wet op de accijns opgenomen teruggaafbedragen met
ingang van 1 januari 2011. Deze verlaging is vastgelegd in artikel XVII
van het Belastingplan 2008, zij het dat daarin nog wordt verwezen naar artikel
36l van de Wbm. Laatstbedoeld artikel is met ingang
van 1 januari 2008 vernummerd tot artikel 66 van de Wbm (Stb. 2008, 1).
De in artikel 66 van de Wbm opgenomen teruggaafregeling wordt overgeheveld
naar artikel 71f van de Wet op de accijns. Zie de toelichting op artikel IX,
onderdeel F.
 In artikel XXVII van het Belastingplan 2008 is bepaald dat de artikelen
10.1 en 10.2 van de Wet op de inkomstenbelasting 2001 van overeenkomstige
toepassing zijn op de in artikel XVII van het Belastingplan 2008 vermelde
bedragen. Daardoor worden die bedragen reëel constant gehouden door deze,
door middel van indexatie, aan te passen aan de inflatie. Deze bepaling is
nu neergelegd in het tweede lid van het onderhavige artikel X.
 Als gevolg van de hiervoor toegelichte wijzigingen kunnen de artikelen
XVII en XXVII van het Belastingplan 2008 vervallen. Artikel XXIV voorziet
hierin.
 Artikel XI
 Artikel XI, onderdeel A (artikel 47 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 In de toelichting op het gewijzigde artikel 27 van de Wet op de accijns
(zie artikel IX, onderdeel A) is aangegeven dat de nu in de heffing van EB
betrokken minerale oliën (LPG, gasolie en halfzware olie) met ingang
van 1 januari 2010 alleen nog zullen worden belast met accijns. De EB
wordt dan ingebouwd in het accijnstarief (artikel 27, eerste lid, onderdeel
d, en derde lid, van de Wet op de accijns). Deze overheveling van Wbm naar
Wet op de accijns leidt wat de Wbm betreft tot het vervallen van artikelen,
artikelleden en -onderdelen.
 In artikel 47 vervallen in het eerste lid de onderdelen a tot en met e.
De onderdelen v, w, x en y worden verletterd tot de onderdelen b tot en met
e. In onderdeel a wordt de definitie van motorrijtuig opgenomen. Deze is van
belang in verband met de definitie van CNG en CNG-vulstation (onderdeel r
onderscheidenlijk s). Daarnaast vervalt het tweede lid.
 Artikel XI, onderdelen B, C, E, F, G, H, I, J, N, O, P
en Q (artikelen 48, 49, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 71, 89, 90 en 91 van de Wet
belastingen op milieugrondslag)
 De in deze onderdelen opgenomen wijzigingen zijn van technische aard.
 Artikel XI, onderdeel C (artikel 49 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel D (artikel 51 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 Op grond van artikel 51 van de Wbm wordt het verbruik van aardgas binnen
dezelfde inrichting waarin dat aardgas is ontstaan, niet beschouwd als een
belastbaar feit, indien dat verbruik is gericht op het produceren van
energieproducten in dezelfde inrichting. Het aardgas dient te worden verbruikt,
in dezelfde inrichting waarin het is ontstaan, voor de vervaardiging van producten
als bedoeld in artikel 48, eerste lid, onderdeel a t/m d, van de Wbm (halfzware
olie, gasolie, vloeibaar gemaakt petroleumgas en aardgas), alsmede lichte
olie en zware stookolie als bedoeld in artikel 26, tweede onderscheidenlijk
vijfde lid, van de Wet op de accijns. Als gevolg van de overheveling van de
in de heffing van EB betrokken minerale oliën naar de Wet op de accijns
is de in artikel 51 opgenomen verwijzing naar artikel 48 van de Wbm niet langer
juist. In het gewijzigde artikel 51 wordt nu verwezen naar de minerale oliën
als bedoeld in artikel 25, eerste lid, van de Wet op de accijns. Van de gelegenheid
is gebruik gemaakt om de formulering van dit artikel beter te laten aansluiten
bij de formulering in de Wet op de accijns. Dit heeft tot gevolg dat de voorwaarde
dat het verbruik uit de administratie moet blijken komt te vervallen en wordt
overgebracht naar lagere regelgeving. Hiertoe zijn delegatiebepalingen opgenomen.
 Artikel XI, onderdeel E (artikel 52 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel F (artikel 53 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijzigingen zijn toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel G (artikel 54 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijzigingen zijn toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel H (artikel 55 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel I (artikel 56 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel J (artikel 57 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel K (artikel 58 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 Artikel 58 van de Wbm vervalt als gevolg van de overheveling van de in
de heffing van EB betrokken minerale oliën naar de Wet op de accijns.
In artikel 58, eerste lid, Wbm wordt een verschillend tarief – het verschil
bedraagt slechts € 1,40 per 1000 liter – gehanteerd voor halfzware
olie en gasolie. Voor de accijns is er geen verschil in tarief;
artikel 27, derde lid, van de Wet op de accijns kent een gelijk tarief voor
beide brandstoffen. Voorgesteld wordt de tarieven voor halfzware olie en gasolie –
na de overheveling dus alleen nog accijns – volledig gelijk te trekken.
Zie voor een nadere toelichting de toelichting op het gewijzigde artikel 27
van de Wet op de accijns (artikel IX, onderdeel A).
 Op grond van artikel 58, derde lid, van de Wbm geldt een verlaagd tarief
voor halfzware olie, gasolie en vloeibaar gemaakt petroleumgas gebruikt voor
de glastuinbouw. Dit verlaagde tarief wordt echter geëffectueerd door
middel van de in artikel 18 van de Uitvoeringsregeling belastingen op milieugrondslag
opgenomen teruggaafregeling. Op verzoek van de tuinbouwer wordt teruggaaf
verleend van het verschil tussen het normale tarief van de minerale oliën
en het verlaagde tarief. Deze regeling wordt overgeheveld naar de Wet op de
accijns (artikel 71e), met dien verstande dat nu in de wet zelf wordt voorzien
in een teruggaafregeling in plaats van in een ministeriële regeling.
Zie voor een nadere toelichting de toelichting op het nieuwe artikel 71e van
de Wet op de accijns (artikel IX, onderdeel F).
 Artikel XI, onderdeel L (artikel 66 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 Artikel 66 van de Wbm vervalt als gevolg van de overheveling van de in
de heffing van EB betrokken minerale oliën naar de Wet op de accijns.
Artikel 66 bevat de zogenoemde teruggaafregeling voor grootverbruikers van
minerale oliën. Deze teruggaafregeling wordt opgenomen in het nieuwe
artikel 71f van de Wet op de accijns, met dien verstande dat de in artikel
66, eerste lid, onderdeel b, van de Wbm opgenomen specifieke teruggaafregeling
voor grootverbruikers van minerale oliën in de glastuinbouwsector met
ingang van 1 januari 2010 vervalt. Zie voor een nadere toelichting de
toelichting op het nieuwe artikel 71f van de Wet op de accijns (artikel IX,
onderdeel F).
 Artikel XI, onderdeel M (artikel 69 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 Op grond van de in artikel 69 van de Wbm opgenomen regeling wordt op verzoek
gedeeltelijke teruggaaf van de EB verleend met betrekking tot aardgas en elektriciteit,
verbruikt in een onroerende zaak die in hoofdzaak is bestemd voor de openbare
eredienst of voor het houden van openbare bezinningsbijeenkomsten van levensbeschouwelijke
aard, alsmede in een onroerende zaak die hoofdzakelijk in gebruik is bij,
kort gezegd, non-profitinstellingen. De teruggaaf bedraagt 50 percent van
de in rekening gebrachte EB. Op grond van artikel 69, zevende lid, van de
Wbm is deze teruggaafregeling van overeenkomstige toepassing met betrekking
tot halfzware olie, gasolie en LPG, indien geen aansluiting aanwezig is voor
aardgas.
 In het nieuwe artikel 71g, eerste lid, van de Wet op de accijns wordt
de in artikel 69 van de Wbm opgenomen teruggaafregeling van overeenkomstige
toepassing verklaard met betrekking tot halfzware olie, gasolie en vloeibaar
gemaakt petroleumgas, indien geen aansluiting aanwezig is voor aardgas. Zie
voor een nadere toelichting de toelichting op het nieuwe artikel 71g van de
Wet op de accijns (artikel IX, onderdeel F) .
 Artikel XI, onderdeel N (artikel 71 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel O (artikel 89 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel P (artikel 90 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XI, onderdeel Q (artikel 91 van de Wet belastingen
op milieugrondslag)
 De in dit onderdeel opgenomen wijziging is toegelicht bij de wijziging
van artikel 48 van de Wbm.
 Artikel XII
 Artikel XII (overgangsbepaling Wet op de accijns)
 Op grond van dit artikel zal per 1 januari 2010 de indexatie, bedoeld
in artikel 27a van de Wet op de accijns, geen toepassing vinden op de bedragen,
genoemd in artikel 27, eerste lid, onderdeel d, en derde lid, 71e, tweede
lid, 71f, tweede lid, en 71g, tweede lid, van de Wet op de accijns. De indexatie
is al meegenomen bij de wijziging van artikel 27 en bij de vaststelling van
de in de nieuwe artikelen 71e, 71f en 71g opgenomen bedragen.
 Artikel XIII
 Artikel XIII (overgangsbepaling Wet op de accijns)
 Het wetsvoorstel voorziet als gevolg van de overheveling van de in de
heffing van EB betrokken minerale oliën naar de Wet op de accijns in
een verhoging van de accijns op LPG, halfzware olie en gasolie (artikel 27,
eerste lid, onderdeel d, en derde lid, van de Wet op de accijns). Artikel
84a van de Wet op de accijns bepaalt dat in geval van een verhoging van de
accijns, bedoeld in artikel 27, eerste tot en met vierde lid, heffing van
accijns plaatsvindt (voor het bedrag van de verhoging) over de voorraden brandstoffen
die zich al in het vrije verkeer bevinden en commercieel voorhanden zijn.
Artikel XIII, eerste lid, van het wetsvoorstel bepaalt dat wordt afgezien
van de heffing over de voorraden LPG, halfzware olie en gasolie. Gelet op
het zeer grote aantal opslagplaatsen voor halfzware olie en gasolie zal het
belang van de heffing over de voorraden van die brandstoffen niet in verhouding
staan tot de aan die heffing verbonden administratieve lasten en uitvoeringskosten.
Als gevolg van vorenbedoelde overheveling zullen zowel de belastingplichtige
ondernemers als de Belastingdienst rond de datum van inwerkingtreding geconfronteerd
worden met noodzakelijke wijzigingen van geautomatiseerde systemen, procedures
en formulieren. Ook om deze reden is ervoor gekozen om af te zien van de heffing
over de voorraden.
 Met de in artikel XIII, tweede lid, opgenomen bepaling wordt uitgesloten
dat ter zake van het vervallen van de energiebelasting op LPG, halfzware olie
en gasolie teruggaaf zou moeten worden verleend met overeenkomstige toepassing
van artikel 84b van de Wet op de accijns.
 Artikel XIV
 Artikel XIV (overgangsbepaling Wet op de accijns en Wet
belastingen op milieugrondslag)
 Deze overgangsbepaling strekt er toe om de bij deze wet gewijzigde artikelen
van de Wet op de accijns en de Wbm zoals deze luidden onmiddellijk voorafgaande
aan de datum van inwerkingtreding van deze wet in stand te laten voor de afwikkeling
van de in deze bepaling genoemde feiten die zich onder die wetgeving hebben
voorgedaan.
 Onderdeel a ziet op de heffing van accijns en energiebelasting. Onderdeel
b bewerkstelligt dat op feiten die zich vóór de dag van inwerkingtreding
van deze wet hebben voorgedaan het toen geldende regime van strafrecht, strafvordering
en bestuurlijke boeten van toepassing is.
 Artikel XV
 Artikel XV, onderdeel A (artikel 21ja van de Algemene
wet inzake rijksbelastingen)
 Voorgesteld wordt om na artikel 21j van de AWR een nieuw artikel in te
voegen in verband met de voorgestelde nieuwe afdeling 9.2 (bijzondere regels)
in de Wet IB 2001 (zie artikel I, onderdeel T). Voor de inkomstenbelasting
wordt het mogelijk om herzieningen aan te brengen. Met de invoeging van het
voorgestelde artikel 21ja AWR wordt bewerkstelligd dat de inspecteur ook de
aantekening «in onderzoek» plaatst bij een verzamelinkomen als
er een verzoek om herziening is ingediend (zie artikel 21c, eerste lid, van
de AWR, jo. artikel 9.5 van de Wet IB 2001). De inspecteur zal deze aantekening
verwijderen als het verzoek om herziening is afgehandeld. Ook kan een bezwaarschrift
tegen of verzoekschrift om wijziging van een besluit van een afnemer mede
worden aangemerkt als een verzoekschrift om herziening van het verzamelinkomen.
Omgekeerd kan een verzoekschrift om herziening van het verzamelinkomen mede
worden aangemerkt als een bezwaarschrift tegen of verzoekschrift om wijziging
van een besluit van een afnemer.
 Artikel XV, onderdeel B (artikel 21k van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen)
 Met de in dit onderdeel opgenomen wijziging wordt artikel 21k, tweede
lid, van de AWR in overeenstemming gebracht met de tekst van het voorgestelde
artikel 9.6 van de Wet IB 2001 (zie artikel I, onderdeel T). Het betreft slechts
een redactionele wijziging.
 Met het nieuwe derde lid wordt beoogd dat een verzoek om ambtshalve vermindering
van het verzamelinkomen tevens betrekking heeft op de belastingaanslag waaruit
dat verzamelinkomen is voortgekomen.
 Artikel XV, onderdeel C (artikel 24a van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen)
 De wijziging van artikel 24a, derde lid, van de AWR bewerkstelligt dat
een bezwaar tegen de belastingaanslag automatisch ook een bezwaar tegen de
heffingsrente inhoudt. Omgekeerd geldt hetzelfde: een bezwaar tegen de heffingsrente
is ook een bezwaar tegen de belastingaanslag.
 De revisierente, het verzamelinkomen en de betalingskorting staan, net
als de heffingsrente, vermeld op het aanslagbiljet van de belastingaanslag.
Het vierde lid zorgt er voor dat een bezwaar tegen de belastingaanslag ook
een bezwaar is tegen de revisierente, het verzamelinkomen en de betalingskorting.
Andersom is een bezwaar tegen één van de drie hiervoor genoemde
regelingen ook een bezwaar tegen de belastingaanslag.
 Artikel XV, onderdeel D (artikel 30f van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen)
 De wijziging in artikel 30f, derde lid, van de AWR wijzigt de aanvang
van het tijdvak van de heffingsrente van 1 juli van het lopende belastingjaar
(jaar t) naar 1 januari van het jaar na het lopende belastingjaar (jaar
t+1).
 De wijziging in het vierde lid verwijdert een delegatiebepaling waaraan
nooit invulling is gegeven.
 Artikel XVI
 Artikel XVI, onderdeel A (artikel 2 van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen)
 In artikel 2, derde lid, van de AWR zijn definities opgenomen van begrippen
die in de AWR en in heffingswetten worden gehanteerd. In artikel 2, derde
lid, onderdeel l, van de AWR wordt voor het begrip partner verwezen naar artikel
5a van de AWR. In de toelichting op dit (nieuwe) artikel 5a (zie artikel XVI,
onderdeel B) wordt dit begrip nader toegelicht.
 Artikel XVI, onderdeel B (artikel 5a van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen)
 In het voorgestelde artikel 5a van de AWR wordt een basispartnerbegrip
geïntroduceerd voor de fiscaliteit. Dit begrip geldt ook voor de heffingswetten.
Wel is mogelijk dat in een heffingswet uitbreidingen of beperkingen zijn opgenomen
om rekening te houden met het specifieke karakter van die wet. Ook de Algemene
wet inkomensafhankelijke regelingen zal op termijn aansluiten bij dit basispartnerbegrip.
 In het eerste lid wordt het basispartnerbegrip gedefinieerd, welke gemeenschappelijke
partnercategorieën omvat, te weten echtgenoten en ongehuwden meerderjarigen
met een notarieel samenlevingscontract. Onder echtgenoten wordt ingevolge
artikel 2, zesde lid, van de AWR mede verstaan geregistreerde partners. Voor
de ongehuwden met een notarieel samenlevingscontract geldt de aanvullende
voorwaarde dat de ongehuwden in de GBA of een daarmee naar aard en strekking
overeenkomende administratie buiten Nederland op hetzelfde woonadres staan
ingeschreven.
 In artikel 5a, tweede lid, wordt bepaald dat indien iemand op grond van
het eerste lid als partner wordt aangemerkt, het partnerschap tevens geldt
voor de periode in het kalenderjaar waarin hij op hetzelfde woonadres als
belastingplichtige staat ingeschreven in de GBA of een naar aard en strekking
overeenkomende administratie buiten Nederland. Op deze wijze wordt bereikt
dat indien een belastingplichtige in de loop van een kalenderjaar huwt of
een notarieel samenlevingscontract aangaat, voor de periode voorafgaand aan
dit moment ook partnerschap wordt aangenomen wanneer de personen reeds op
hetzelfde adres bij de GBA ingeschreven stonden. Hetzelfde geldt bij scheiding
van tafel en bed/echtscheiding/ontbinding notarieel samenlevingscontract terwijl
de personen ingeschreven blijven op hetzelfde adres in de GBA. De inschrijving
bij de GBA is derhalve bepalend voor de duur van het partnerschap. Wanneer
twee ongehuwden al op 1 januari van het kalenderjaar op hetzelfde woonadres
staan ingeschreven bij de GBA en op 1 maart een notarieel samenleefcontract
afsluiten, zijn zij dus vanaf 1 januari partner. Wanneer twee gehuwden
op 1 maart zijn gescheiden en zij tot 1 juli op hetzelfde woonadres
staan ingeschreven bij de GBA, blijven zij dus fiscaal tot 1 juli elkaars
partner.
 Hoewel een scheiding van tafel en bed het huwelijk niet ontbindt, beoogt
het wel dezelfde gevolgen te hebben. Bij scheiding van tafel en bed wordt
de persoon ingevolge artikel 5a, derde lid, AWR derhalve aangemerkt als ongehuwd. Ten behoeve van de uitvoering van dit lid kunnen bij ministeriële
regeling nadere regels worden gesteld. Het betreft hier namelijk een situatie
waarin de Belastingdienst niet automatisch gegevens ontvangt van een overheidsinstantie.
 In het vierde lid is een regeling opgenomen voor de gevallen waarin het
huwelijk gaat eindigen, dan wel de gehuwden van tafel en bed gaan gescheiden,
maar de ontbinding van het huwelijk of een scheiding van tafel en bed nog
niet heeft plaatsgevonden terwijl het verzoek hiertoe wel bij de rechtbank
is ingediend. In die gevallen wordt het partnerschap geacht te zijn verbroken
op het moment dat het verzoek tot echtscheiding, respectievelijk scheiding
van tafel en bed is ingediend en de personen niet langer op hetzelfde woonadres
in de GBA of een daarmee naar aard en strekking overeenkomende administratie
buiten Nederland, staan ingeschreven.
 Een persoon kan slechts één partner hebben, dit is vastgelegd
in het vijfde lid. Derhalve kan de belastingplichtige maar van één
persoon partner zijn en worden samenlevingscontracten met meer dan één
persoon niet in aanmerking genomen. Omwille van de eenvoud wordt alleen de
echtgenoot uit de oudste verbintenis als partner aangemerkt. Mocht een persoon
X in jaar t een samenlevingscontract hebben gesloten met Y en in jaar t+1
met Z, waarbij X,Y en Z op hetzelfde woonadres staan ingeschreven, dan geldt
alleen het oudste samenlevingscontract. X en Y zijn daardoor partner van elkaar.
Z heeft geen partner, omdat X reeds een partner heeft en X volgens de hoofdregel
slechts één partner mag hebben.
 Op grond van het zesde lid kunnen bij ministeriële regeling regels
worden gesteld op grond waarvan iemand die niet in Nederland woont, geacht
wordt op zijn woonadres te zijn ingeschreven in een naar aard en strekking
met de GBA overeenkomende administratie buiten Nederland.
 Artikel XVII
 Artikel XVII, onderdeel A (artikel 25 van de Invorderingswet
1990)
 Artikel 25, zestiende lid, van de Invorderingswet 1990 (IW 1990) regelt
uitstel van betaling voor de inkomstenbelasting in gevallen waarin afgerekend
dient te worden over het verschil in boekwaarde en de waarde in het economisch
verkeer van een woning als bedoeld in artikel 3.19, eerste lid, van de Wet
IB 2001 – een zogenoemde ondernemerswoning -, die na het staken van
de onderneming wordt aangemerkt als een eigen woning als bedoeld in artikel
3.111 van de Wet IB 2001.
 In het Belastingplan 2010 wordt voorgesteld om in artikel 25, veertiende
lid, van de IW 1990 de eis dat de belastingschuldige over onvoldoende middelen
beschikt om de belastingschuld te kunnen voldoen, te laten vervallen. Het
veertiende lid sluit aan bij de uitgangspunten voor de betalingsregeling in
artikel 25, zestiende lid, van de IW 1990 en vormt het equivalent van de regeling
voor de terbeschikkingsteller. Om in beide gevallen onder gelijke voorwaarden
uitstel van betaling te verlenen wordt voorgesteld om in artikel 25, zestiende
lid, van de IW 1990 ook het vereiste dat de belastingschuldige over onvoldoende
middelen beschikt om de belastingschuld te voldoen te laten vervallen.
 Artikel XVII, onderdeel B (artikel 27a van de Invorderingswet
1990)
 Artikel 27a van de IW 1990 geeft aan dat bij voorlopige aanslagen inkomstenbelasting
en vennootschapsbelasting die zijn vastgesteld in het tijdvak waarop de belastingaanslag
betrekking heeft, betalingskorting wordt verleend aan belastingschuldigen
die het bedrag van de belastingaanslag minus het bedrag van de te verlenen
betalingskorting betalen voor de eerste betalingstermijn van de belastingaanslag.
De voorgestelde wijziging van artikel 27a van de IW 1990 houdt verband met
de voorgestelde aanpassing van artikel 30f, derde lid, van de
AWR. Voorgesteld wordt terug te keren naar de tekst van artikel 27a van de
IW 1990 zoals die luidde tot en met 31 december 2005.
 Artikel XVIII
 Artikel XVIII (artikel 27 van de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen)
 De wijziging van artikel 27 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen
betreft een redactionele aanpassing in verband met het vervallen van artikel
30f, vierde lid, van de AWR (artikel XV, onderdeel D).
 Artikel XIX
 Artikel XIX (artikel 3 van de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen)
 In artikel 3 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen wordt
een nieuwe definitie van het begrip partner opgenomen. In het eerste lid wordt
het basispartnerbegrip van artikel 5a van de AWR – met inbegrip van
de gelijkstelling van geregistreerde partners aan echtgenoten – van
toepassing verklaard. In het tweede lid worden daarnaast aanvullende partnercategorieën
opgenomen. Voor alle aanvullende partnercategorieën geldt als gemeenschappelijke
eis dat de partners op hetzelfde woonadres in de GBA moeten staan ingeschreven
of een naar aard en strekking overeenkomende administratie buiten Nederland.
Deze aanvullende categorieën staan reeds in artikel 3, eerste lid, onderdeel
b, onder 3° tot en met 7° van de Awir en zijn eerder ontleend aan
artikel 3.91, tweede lid, onderdeel b, onder 3° en 4°, van de Wet
IB 2001. Niet alle objectieve criteria van artikel 3.91 van de Wet IB 2001
zijn volledig overgenomen. Er is bijvoorbeeld bij het criterium van de eigen
woning sprake van partnerschap als beide ongehuwden mede-eigenaar zijn van
de woning die zij samen bewonen. De voorwaarde dat er ook sprake moet zijn
van (mede) aansprakelijkheid van de eigen woning schuld is niet overgenomen,
aangezien ook situaties waarin er geen sprake is van een eigen woning schuld,
naar maatschappelijke opvattingen sprake is van partnerschap. Het feit dat
beiden eigenaar zijn van de woning is dan ook bepalend voor partnerschap.
 Indien iemand op grond van het tweede lid als partner wordt aangemerkt,
geldt het partnerschap tevens voor de periode in het berekeningsjaar waarin
hij op hetzelfde woonadres als belanghebbende staat ingeschreven in de GBA
of een naar aard en strekking overeenkomende administratie buiten Nederland.
Op deze wijze wordt bereikt dat indien een belanghebbende gedurende een berekeningsjaar
aan de voorwaarden voor partnerschap gaat voldoen of heeft voldaan, de periode
voorafgaand aan dit moment en de periode na afloop van dit moment meetelt
wanneer de personen op hetzelfde adres bij de GBA ingeschreven staan.
 In het vierde lid is bepaald dat iemand op enig moment niet meer dan één
partner kan hebben. Wanneer een gehuwde persoon ook een kind zou hebben met
een ander en met die ander zou samenwonen, blijft degene partner – zolang
geen verzoek is ingediend voor scheiding van tafel en bed/echtscheiding –
met wie hij is gehuwd. Mocht persoon X samen een kind hebben met Y en Z hebben
aangemeld als partner voor een pensioenregeling, waarbij X, Y en Z op hetzelfde
woonadres staan ingeschreven, dan geldt als partner de eerstgenoemde categorie.
X en Y zijn daardoor partner van elkaar.
 In het vijfde lid is een bepaling opgenomen die ertoe leidt dat eerstegraads
bloedverwanten alleen als partners van elkaar kunnen worden aangemerkt wanneer
beiden de leeftijd van 27 jaar hebben bereikt. Een kind jonger
dan 27 jaar geldt dan voor alle bepalingen als kind en niet als partner.
 Artikel XX
 Artikel XX (artikel 3 van de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen)
 In artikel 3, tweede lid, van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen
zijn objectieve criteria opgenomen op grond waarvan belanghebbenden als partner
kwalificeren. Vanuit uitvoeringsoverwegingen is ervoor gekozen om iemand ook
als partner aan te merken indien deze in het voorafgaande jaar partner was
en nog steeds op hetzelfde adres in de GBA staat ingeschreven. Aangezien er
van het voorafgaande jaar wordt uitgegaan, treedt dit criterium in werking
een jaar nadat het basispartnerbegrip en de aanvullende objectieve criteria
in werking zijn getreden.
 Artikel XXI
 Artikel XXI (artikel 1a van de Wet op de huurtoeslag)
 De wijziging in artikel 1a van de Wet op de huurtoeslag hangt samen met
het nieuwe partnerbegrip zoals dat voor de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen gaat gelden. Verwezen wordt naar de toelichting op artikel XIX.
 Artikel XXII
 Artikel XXII (artikel 31 van de Wet werk en bijstand)
 Het betreft een technische aanpassing in het kader van de nieuwe werkkostenregeling
die is toegelicht in artikel V.
 Artikel XXIII
 Artikel XXIII (artikel 80 en 101 van de Mijnbouwwet)
 De wijziging van de artikelen 80 en 101, derde lid, van de Mijnbouwwet
betreft een redactionele aanpassing in verband met het vervallen van artikel
30f, vierde lid, van de AWR (artikel XV, onderdeel D).
 Artikel XXIV
 Artikel XXIV, onderdeel A (artikel IV van het Belastingplan
2008)
 In de voorgestelde wettekst van de (nieuwe) doorwerkbonus zijn de wijzigingen
van artikel IV, onderdelen B en D, van het Belastingplan 2008 reeds verwerkt.
Deze onderdelen van het Belastingplan 2008 kunnen derhalve komen te vervallen.
 Artikel XXIV, onderdeel B (artikel V van het Belastingplan
2008)
 In verband met de wijziging in artikel 10.1 van de Wet IB 2001 (artikel
III, onderdeel JJ, van dit voorstel), is de wijzigingsopdracht van artikel
V van het Belastingplan 2008 niet uit te voeren. Om deze wijzigingsopdracht
goed te laten verlopen wordt de tekst aangepast op de nieuwe tekst van artikel
10.1 Wet IB 2001.
 Artikel XXIV, onderdeel C (artikelen XVII en XXVII van
het Belastingplan 2008)
 Dit onderdeel is toegelicht in de bij artikel X opgenomen toelichting
op de wijziging van artikel 71f van de Wet op de accijns.
 Artikel XXV
 Artikel XXV, (Hoofdstuk 2, artikel I, onderdeel O van
de Invoeringswet inkomstenbelasting 2001)
 Deze wijziging regelt in de eerste plaats dat de redelijke termijn voor
het vaststellen van lijfrentetermijnen na de opbouwfase, en het heffingstijdstip
na het verstrijken van deze termijn, zoals geregeld in artikel 3.133, derde
lid (nieuw) Wet IB 2001, ook geldt voor lijfrenten die vallen onder het bereik
van artikel I, onderdeel O, van hoofdstuk 2 van de Invoeringswet inkomstenbelasting
2001. Het gaat hierbij om vóór 1991 gesloten kapitaalverzekeringen
met lijfrenteclausule.
 Het nieuwe zevende lid van onderdeel O behelst de in het algemeen deel
van deze memorie genoemde oplossing van de splitsingsproblematiek voor zogenoemde
pré-Brede-herwaarderinglijfrenten (globaal gesproken lijfrenten gesloten
vóór 1992).
 Op grond van het voorgestelde zevende lid geldt voor dergelijke lijfrenten
niet meer het in het eerste lid, onderdeel d, genoemde grensbedrag van € 2269
aan per kalenderjaar betaalde premies. Als gevolg hiervan bewerkstelligt de
aanhef van het eerste lid in combinatie met onderdeel d, dat op de desbetreffende
lijfrenten de Wet op de inkomstenbelasting 1964 van toepassing blijft voor
de vaststelling van de hoogte van de belastbare inkomsten. Dit bedrag aan
belastbare inkomsten wordt vervolgens op grond van de laatste volzin van het
eerste lid aangemerkt als inkomsten uit werk en woning. Per saldo is het gevolg
dat de pré-Brede-herwaarderinglijfrenten integraal in box 1 in aanmerking
worden genomen ongeacht de hoogte van de premiebetalingen met ingang van het
jaar 2001.
 Deze heffingssystematiek brengt tevens mee dat het niet nodig is om een
aanvullende overgangsbepaling als artikel 10a.6 Wet IB 2001 te treffen voor
de jaren 2001 tot en met 2009. Immers met ingang van 2010 bewerkstelligt het
nieuwe zevende lid al dat met de in de jaren 2001 tot en met 2009 niet afgetrokken
premies boven € 2269 per kalenderjaar, in box 1 rekening wordt gehouden
in de toepassing van de saldomethode zoals die gold in het regime van de Wet
op de inkomstenbelasting 1964.
 Het laatste zinsdeel van het nieuwe zevende lid bewerkstelligt dat de
regeling niet verder gaat dan de regeling die met ingang van 1 januari
2009 ook is getroffen voor Brede-herwaarderinglijfrenten en lijfrenten gesloten
met ingang van 2001. Ook voor dergelijke lijfrenten geldt immers dat premies
betaald na de inwerkingtreding van het regime ter oplossing van de splitsingsproblematiek,
niet meetellen voor de toepassing van de saldomethode voor zover die premies
meer bedragen dan € 2 269.
 Zoals in het algemeen deel van deze memorie is opgemerkt, heeft het zevende
lid betekenis voor een beperkt aantal pré-Brede-herwaarderinglijfrenten.
Het aantal gevallen zal in de toekomst ook niet toenemen omdat voor dergelijke
lijfrenten wat de hoogte van premiebetalingen betreft beperkingen gelden met
het oog op het behoud van het pré-Brede-herwaarderingregime. Gewezen
wordt op het bepaalde in artikel 75 van de Wet op de inkomstenbelasting 1964.
Zo is het bij voorbeeld niet mogelijk om op een premievrij gemaakte pré-Brede-herwaarderinglijfrente
alsnog premies te gaan betalen omdat op die lijfrente als gevolg daarvan het
regime van de Brede Herwaardering c.q. van de Wet IB 2001 van toepassing wordt.
 Artikel XXVI
 Artikel XXVI (wet tot wijziging van de Wet op de accijns)
 Artikel III, onderdeel C, van het voorstel van wet tot wijziging van de
Wet op de accijns in verband met Richtlijn nr. 2008/118/EG van de Raad van
16 december 2008 (PbEU L 9) (Implementatie horizontale richtlijn accijns)
(32 031) voorziet in een wijziging van artikel 47, eerste lid, onderdeel
e, van de Wet belastingen op milieugrondslag. Dit voorstel van wet treedt
ingevolge artikel V in werking met ingang van 1 april 2010. Ingevolge
artikel XI, onderdeel A, van het onderhavige wetsvoorstel vervalt vorenbedoeld
onderdeel e, onder verlettering van onderdeel y tot e. Voor laatstbedoelde
wijziging is 1 januari 2010 als datum van inwerkingtreding voorzien.
Het onderhavige artikel bepaalt dat vorenbedoeld artikel III, onderdeel C,
vóór de inwerkingtreding daarvan vervalt indien het voorstel
van wet tot wijziging van de Wet op de accijns tot wet wordt verheven.
 Artikel XXVII
 Artikel XXVII (inwerkingtreding)
 Deze wet treedt ingevolge artikel XXVII in werking met ingang van 1 januari
2010.
 Met artikel XXVII, eerste lid, onderdeel a, wordt voorkomen dat belastingaanslagen
IB over eerdere belastingjaren ook vallen onder het nieuwe regime van herziening
en ambtshalve vermindering, zoals opgenomen in artikel I, onderdelen S en
T (invoeging afdeling 9.1 en 9.2, de artikelen 9.5 en 9.6 van de Wet IB 2001).
 Aangezien het nieuwe regime van herziening en ambtshalve vermindering
in de inkomstenbelasting slechts geldt voor belastingaanslagen IB over 2010
en verder, is in artikel XXVII, eerste lid, onderdeel b, de beperking opgenomen
dat de wijzigingen zoals opgenomen in artikel XV, onderdelen A en B (artikel
21ja (nieuw) en 21k AWR) voor het eerst toepassing vinden met betrekking tot
inkomensgegevens over het kalenderjaar 2010.
 Artikel XXVII, eerste lid, onderdeel c, regelt dat de wijzigingen zoals
opgenomen in artikel XV, onderdeel C (artikel 24a van de AWR), van toepassing
worden op belastingaanslagen ter zake van tijdvakken die aanvangen op of na
1 januari 2010.
 Artikel XXVII, eerste lid, onderdeel d, regelt dat de voorgestelde wijzigingen
over het verleggen van de berekeningsdatum voor de heffingsrente (artikel
XV, onderdeel D (artikel 30f van de AWR)) en de nieuwe bepaling over de betalingskorting,
zoals opgenomen in artikel XVII, onderdeel B (artikel 27a van de IW 1990)
eerst van toepassing worden op belastingaanslagen ter zake van tijdvakken
die aanvangen op of na 1 januari 2010. De wijzigingen gelden dus bijvoorbeeld
niet voor een in 2010 opgelegde voorlopige aanslag over het belastingjaar
2009.
 Het tweede lid van artikel XXVII regelt dat de inwerkingtreding van het
nieuwe partnerbegrip voor de Awir en de verwijzing in de Wet op de huurtoeslag
naar het Awir-partnerbegrip bij koninklijk besluit plaatsvindt. Voor de argumentatie
wordt verwezen naar het algemeen deel van deze memorie.
 
 De staatssecretaris van Financiën,
 J. C. de Jager
 
 Bijlage bij de Fiscale vereenvoudigingswet 2010
 Modernisering AWR
 Inleiding
 In het voorjaar van 2008 heb ik uw Kamer op de hoogte gebracht van mijn
plannen om de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) te moderniseren. Een moderne AWR zoals ik die in grote lijnen voor ogen
heb, kan ruimte bieden aan de behoeften die in de samenleving bestaan om efficiënt
en doelgericht met de Belastingdienst te communiceren over de individuele
fiscale belangen én kan beantwoorden aan de eisen die het sterk veranderde
karakter van de processen bij de Belastingdienst (van een individuele behandeling
naar massale geautomatiseerde processen) meebrengt. In deze bijlage geef ik
mijn visie op heffen en innen in de toekomst. Bij het ontwikkelen van deze
visie heeft een consultatieronde met klankbordgroepen plaatsgevonden: vertegenwoordigers
van onder andere de advieswereld, wetenschap, rechterlijke macht, burgers
en overheidsinstellingen.
 
 De behoeften van burgers en bedrijfsleven en de realiteit in de uitvoeringsprocessen
van de Belastingdienst zijn anders dan vijftig jaar geleden toen de AWR werd
ingevoerd. Thans worden veel werkzaamheden gedigitaliseerd en automatisch
uitgevoerd. Voor de burgers en bedrijven betekent dit dat zij sneller zekerheid
krijgen over hun positie, voor de Belastingdienst dat er meer tijd is voor
intensief toezicht en dienstverlening. Wat is er zoal veranderd? De aanslag
is thans vaak een gegevensuitdraai. De definitieve aanslag is vaak precies
hetzelfde als de voorlopige. Een bezwaar is meestal geen «bezwaar»,
maar slechts een verzoek om gegevens aan te passen, vergeten aftrekposten
in aanmerking te nemen of misverstanden op te helderen. En een beschikking
die volgens de wet een «besluit» zou moeten bevatten, wordt vaak
louter door «het systeem» verzonden omdat de wet nu eenmaal een
beschikking voorschrijft. Voor de samenleving is dit nodeloos formeel en onduidelijk
en voor de Belastingdienst belastend en inefficiënt. Ook het aangifteproces
is rijp voor een kritische blik. Via de aangifte vraagt de Belastingdienst
gegevens waarover hij al op andere wijze kan beschikken. Het indienen van
de aangifte kost burgers en bedrijven veel inspanning. Deze administratieve
lasten kunnen aanmerkelijk worden verminderd als de beschikbare informatie
wordt gedeeld en nog alleen informatie wordt gevraagd die niet anderszins
kan worden verkregen. Denk hierbij aan een uitgebreidere versie van de vooraf
ingevulde aangifte (VIA). Immers een belangrijk uitgangspunt is dat het burgers
en bedrijven zo gemakkelijk mogelijk wordt gemaakt hun fiscale rechten te
realiseren en verplichtingen te voldoen en dat zij recht hebben op vertrouwen
van de overheid.
 
 Ik realiseer mij dat de hierna beschreven ideeën soms zeer ingrijpend
zijn voor de werkprocessen van de Belastingdienst. Gelet op de uitkomsten
van het McKinseyonderzoek kies ik voor een gefaseerde
invoering. De vernieuwingen zullen stapsgewijs worden uitgewerkt en ingevoerd,
waarbij het accent zal liggen op het terrein van de aanslagbelastingen, omdat
daar de grootste voordelen voor burgers, bedrijven en Belastingdienst zijn
te boeken. Deze stapsgewijze vernieuwingen zullen uiteraard vooralsnog passen
binnen de aanbeveling van McKinsey dat projecten niet groter zijn dan € 10
miljoen en niet langer dan een jaar duren. Voor het jaar 2010 zet ik daartoe
de eerste stappen in het kader van de Fiscale vereenvoudigingswet 2010.
 
 In het nieuwe proces van heffen en innen staat vertrouwen voorop. Zoals
in het coalitieakkoord is vastgelegd, hecht dit kabinet er grote waarde aan dat de overheid zich opstelt als bondgenoot van de samenleving, dat
zij betrouwbaar wil zijn en samen met burgers aan oplossingen werkt. De overheid,
en niet in het minst de Belastingdienst, moet vertrouwen geven, ruimte laten,
en mensen toerusten om hun verantwoordelijkheden te dragen. Een vermindering
van «bestuurlijke drukte» waarover het coalitieakkoord spreekt,
is mogelijk als toezicht zoveel mogelijk gebeurt vanuit vertrouwen. De Belastingdienst
heeft daarmee in de uitvoeringspraktijk al een forse start gemaakt door met
bedrijven en instellingen afspraken te maken in het kader van horizontaal
toezicht. In de sfeer van de wetgeving kan als voorbeeld genoemd worden het
afschaffen van de algemene verplichting van eerstedagsmelding. Ook maatregelen
in de sfeer van het steeds meer vooraf invullen van gegevens op de aangifte,
optimale voorlichting, individuele hulp bij lastige vragen en goede toegankelijkheid
dragen bij en creëren de beoogde sfeer van samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid.
 
 Speerpunten in mijn visie op heffen en innen in de toekomst zijn verder:
 – Belastingdienst en belastingplichtige delen informatie met elkaar
om de belastingschuld te bepalen, waarbij eenmalige gegevensuitvraag en meervoudig
gebruik van beschikbare informatie uitgangspunt zijn;
 – geen onnodige beschikkingen, alleen formaliteiten als dat per
se nodig is, bijvoorbeeld om burgers en bedrijven adequate rechtsbescherming
en rechtszekerheid te bieden; hierbij hoort tevens dat het betalen van de
belastingschuld uit de wet voortvloeit en niet meer via de aanslag hoeft te
worden geformaliseerd;
 – laagdrempelige communicatie, waarbij het gebruik van moderne communicatievormen
zoals internet het uitgangspunt vormt;
 – voor burgers en bedrijven worden periodiek de actueel te innen
en uit te betalen bedragen bijgehouden, waarbij deze bedragen zoveel mogelijk
automatisch met elkaar worden verrekend.
 Heffen en innen in de toekomst
 Informatie met elkaar delen
 Hoe ziet het nieuwe heffen en innen er dan op hoofdlijnen uit? Het begin
is elkaar informeren over de noodzakelijke gegevens die van belang zijn om
de belastingschuld te bepalen. Burgers of bedrijven geven de informatie die
daarvoor noodzakelijk is. De Belastingdienst geeft richting burgers en bedrijven
aan over welke informatie hij reeds beschikt. De Belastingdienst werkt daarbij
steeds meer in de actualiteit. Streven is om belangrijke gebeurtenissen of
momenten gedurende het jaar, zoals huwelijk, geboorte kind, grote investeringen,
aankoop woning, enzovoort zo snel mogelijk te beoordelen op hun fiscale merites,
zodat de betrokkene daarover snel zekerheid heeft. Bij een geschil kan dan
direct bezwaar en beroep worden ingesteld.
 
 Na afloop van een jaar zal de Belastingdienst vragen naar gegevens die
hij niet op andere wijze dan van de belastingplichtige zelf kan verkrijgen.
De belastingplichtige moet die gegevens dan voor een vast tijdstip aanleveren.
Daarin kunnen, afhankelijk van de doelgroep, verschillende gradaties zijn.
Als er geen aanvullende gegevens van de belastingplichtige nodig zijn, hoeft
hij bijvoorbeeld geen actie te ondernemen. Maar de belastingplichtige kan
ook uit eigen beweging gegevens aanpassen of aanvullen. Zo kan hij bijvoorbeeld
aftrekposten toevoegen.
 
 Zowel de belastingplichtige als de Belastingdienst kunnen gemakkelijk
gegevens aanpassen, uitbreiden of herzien. Voor aanpassingen op initiatief
van de belastingplichtige is geen bezwaarschrift of ander formeel stuk nodig.
In beginsel verwerkt de Belastingdienst zulke wijzigingen vrijwel direct
tenzij er aanleiding is voor nader onderzoek en contact. In dit laatste geval
onderneemt de Belastingdienst daartoe actie. Onder bepaalde voorwaarden –
te denken valt aan afspraken in het kader van horizontaal toezicht –
kan de belastingplichtige aanpassingen straks zelfs real-time doorvoeren.
 Alleen formeel als per se nodig
 De belastingschuld vloeit voort uit de wet. Een aanslag of (bij voldoening
of afdracht op aangifte) een aangifte is daarvoor niet nodig. Als ook de verplichting
tot betalen voortaan voortvloeit uit de wet zijn de huidige aanslag en aangifte
als formaliseringsdocumenten in feite minder relevant. Een rekenmodule achter
de persoonlijke internetpagina (zie hierna bij persoonlijk domein) rekent
dan op basis van de ingevoerde gegevens de belastingschuld uit en geeft aan
hoe en wanneer deze moet worden betaald. Deze informatie biedt aldus een weergave
van de uit de wet voortvloeiende verplichtingen. Dit kunnen verplichtingen
zijn op basis van geschatte gegevens, zoals nu bij de voorlopige aanslag het
geval is. Later worden deze gegevens vervangen door de definitieve.
 Formele handelingen en momenten, zoals het toezenden van een beschikking
of het verstrijken van een termijn, moeten niet «standaard» zijn,
maar een wezenlijk doel dienen. Zij moeten bijvoorbeeld de basis vormen voor
een bezwaar- of beroepsprocedure of rechtszekerheid bieden. Er wordt dus geen
afbreuk gedaan aan rechtsbescherming of rechtszekerheid. Als de Belastingdienst
en de belastingplichtige er niet uitkomen, bij een geschil, moet de weg naar
bezwaar en beroep open liggen. Daarvoor zijn dan formele stukken nodig. Hetzelfde
geldt als de Belastingdienst wil optreden tegen misbruik en oneigenlijk gebruik
of tegen mensen die het niet zo nauw nemen met hun informatie- en betalingsverplichtingen.
Maar zolang zulke problemen er niet zijn, kunnen heffing en inning geruisloos
verlopen, de informatie op soepele en informele wijze met elkaar worden gedeeld
en zal de Belastingdienst het accent leggen op duidelijkheid en dienstbaarheid.
Veruit de meeste burgers en bedrijven voldoen gewoon jaar in jaar uit aan
hun verplichtingen. Hetzelfde geldt voor adviseurs en inhoudings- en afdrachtplichtigen,
die in de afgelopen decennia steeds professioneler zijn geworden en vaak onberispelijk
werk afleveren ten behoeve van de overheid. Zij hebben recht op gemak en vertrouwen
en dus ook op een stelsel dat daarop gebaseerd is. Hierbij past een meer gelijkwaardige
positie tussen overheid en burger. Deze dient in de wet tot uitdrukking te
komen, zoals door gelijke mogelijkheden van aanpassing en aanvulling van gegevens
in een zogenaamde herzieningsperiode van bijvoorbeeld anderhalf jaar na afloop
van het aanslagbelastingjaar voor zowel de burger als de Belastingdienst.
 Persoonlijk domein
 Het persoonlijk domein op internet (de persoonlijke internetpagina) is
op termijn de bron voor de actuele fiscale stand van zaken en vormt in feite
het hart van het heffing- en inningsysteem. De individuele gegevens waarover
de Belastingdienst beschikt, worden in dit persoonlijk domein van de belastingplichtige
gestructureerd gepresenteerd en zijn op ieder moment te raadplegen door actuele
online-overzichten. Zo gaat het bij de inkomstenbelasting om gegevens over
het inkomen en de bijbehorende belasting. Hetzelfde kan gaan gelden voor gegevens
over andere belastingen en over toeslagen. Hiermee wordt een persoonlijk overzicht
van rechten en verplichtingen van de belastingplichtige gepresenteerd. Ook
wordt via het persoonlijk domein zichtbaar welke informatie nog van de belastingplichtige
wordt verlangd.
 
 Het persoonlijk domein is er voor iedereen. Ook voor degenen die nu geen
aangifte inkomstenbelasting en geen toeslag ontvangen. Voor die laatsten betekent
dat overigens niet dat zij meer verplichtingen krijgen opgelegd. De Belastingdienst
vergaart alle informatie over deze belastingplichtigen bij derden. Wel beschikt
ook deze groep burgers straks digitaal over alle fiscale informatie en kunnen
zij zien of zij bijvoorbeeld recht hebben op een teruggave of op toeslagen.
Dit zal het niet-gebruik van toeslagen en het mislopen van belastingteruggaven
doen verminderen. Daarnaast kunnen zij uit eigen beweging bepaalde aftrekposten
invullen en beoordelen of dit leidt tot een teruggaaf.
 De Belastingdienst heeft al een aanvang gemaakt met het persoonlijk domein
op internet. Zo kunnen ondernemers op de website van de Belastingdienst al
gebruik maken van een persoonlijk domein en de VIA is ook een vorm van persoonlijk
domein. Ik wil graag doorgaan op de ingeslagen weg die een succes is en daarop
voortbouwen.
 Saldobenadering
 Bij inzicht in de actuele positie van rechten en verplichtingen past ook
een saldobenadering. De Belastingdienst maakt in het persoonlijk domein van
de belanghebbende een overzicht bekend waarin diens financiële rechten
en plichten zijn opgenomen. Alle plussen en minnen worden automatisch verrekend
voor zover daartoe de bevoegdheid aanwezig is. Het saldo «onder de streep»
geeft de (uit)betalingsverplichting weer, die dient als vertrekpunt voor uitbetaling
of inning. In feite zijn dit dan de ingeplande opdrachten voor (uit)betaling.
Het onderlinge betalingsverkeer wordt door dit systeem een stuk efficiënter
en helderder: het biedt de mogelijkheid voor periodieke verrekeningen en scheelt
tientallen miljoenen transacties op jaarbasis. Daardoor wordt ook de kans
op fouten bij het verwerken van betalingstransacties sterk verminderd. De
saldobenadering sluit ook veel beter aan bij de beleving van de belastingplichtige
die immers te maken heeft met één Belastingdienst. Daarnaast
betekent dit systeem betalingsgemak voor burgers en bedrijven, alsmede efficiencyvoordeel
voor de Belastingdienst. De automatische verrekening maakt dwanginvordering
met alle bijkomende kosten in veel gevallen overbodig. 
 Minder administratieve lasten
 Naast een efficiëntere en klantvriendelijkere werkwijze door de Belastingdienst
zal een en ander naar verwachting leiden tot een aanzienlijke administratieve
lastenverlichting. Een grote groep belanghebbenden hoeft in de toekomst niet
of nauwelijks meer gegevens aan te leveren of te controleren. De omvang van
deze groep neemt toe naarmate de Belastingdienst sneller en meer gegevens
met de belastingplichtige deelt, en naarmate de kwaliteit van die gegevens
toeneemt. Er is sneller duidelijkheid, waardoor latere correspondentie wordt
voorkomen, en er kan gebruik worden gemaakt van een gebruiksvriendelijk medium.
Deze lastenverlichting helpt vooral de «gewone» burger. Voor hem
kan het beoogde systeem op dit punt worden vergeleken met (een sterk uitgebreide
versie van) de huidige VIA . Maar ook voor bedrijven zijn de veranderingen
van belang; zij volgen immers voor een groot deel uit het concept van horizontaal
toezicht. Al met al verwacht ik op termijn een additionele administratieve
lastenverlichting van circa 20% voor burgers en bedrijven naast de
al in gang gezette acties voor bijvoorbeeld het voorinvullen van gegevens
op de aangifte.
 
 Zo zie ik de informele en formele spelregels hoe burgers, bedrijven en
de Belastingdienst met elkaar in de toekomst omgaan.
 
 
 
 
 Zie onder meer A. Nijsen c.s., Business Regulation
and Public Policy: The Costs and Benefits of Compliance.
 
 
 Kamerstukken II 2007/08, 31 066, nr. 58.
 
 
 Doel van het programma SBR is om te komen tot standaardisatie van financiële
verantwoordingen van bedrijven welke vervolgens via elektronische berichtuitwisseling
worden ingezonden aan de overheid; hierbij wordt gebruikt gemaakt van de internationale
open standaard XBRL.
 
 
 Door het bredere karakter van dit onderzoek is gebleken dat feitelijk
meer ondernemers aan deze informatieverplichtingen moeten voldoen, dan eerder
uit de nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007 is gebleken. Deze laatste
wordt hiervoor gecorrigeerd.
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Inform tiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Ter verklaring bij een bovenmatige vergoedingen van € 100 draagt
de werkgever dan € 50,30 eindheffing af. Indien het totale bedrag
van vergoeding en eindheffing (totaal € 150,30) door de werknemer
als loon wordt genoten zou bij een tarief van 33,5% hetzelfde belastingbedrag
van € 50,30 resteren.
 
 
 Besluit van 13 november 2006, nr. CPP2006/412M, Stcrt. Nr. 228.
 
 
 Besluit van 3 juni 2008, nr. CPP2008/287M, Stcrt. nr. 112.
 
 
 Kamerstukken II 1998/99, 26 727, nr. 4.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 27 789, nr. 18.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 27 789, nr. 21.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 930.
 
 
 HR 16 oktober 1996, nr. 31 662 en HR 23 september 1998,
nr. 33 349, en recentelijk nog Hof ’s-Gravenhage 8 mei 2009,
nr. BK-08/00302.
 
 
 Besluit van 7 maart 2008, nr. CPP2007/3267M, Stcrt. 2008/55.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 704, nr. 76, blz. 41.
 
 
 Zie ter zake Kamerstukken II 2005/06, 30 322, nr. 9, blz. 13
en Kamerstukken II 2006/07, 30 322, nr. 13, blz. 10.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 29 515, nr. 270.
 
 
 Vgl. onder meer Rechtbank Leeuwarden 29 oktober 2008, nr. 07/02094,
NTFR 2008/2143.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 27 789, nr. 21, blz. 13.
 
 
 Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering
van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit
(PbEU L 283 van 31 oktober 2003).
 
 
 Kamerstukken II 2007/08, 30 645, nr. 13.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 066, nr. 71, bijlage.