འོ་ན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བརྗོད་ཚིག་དེ་ཚོའི་ཚབ་ཏུ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཅི་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་བརྗོད་ན་འདི་འདྲ་ཞིག་སྟེ།རྒྱ་གུང་བྲན་ཏང་གིས་བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཚབ་ཏུ་བོད།༼བོད་ཆེ་ཆུང་གི་སྐད་ཆ་གང་ཡང་མེད་ལ།བོད་ནི་གཅིག་ལས་མེད།ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ཁ་ཐོར་དུ་སོང་ཡོད་ནའང་།བོད་རིགས་ཆོལ་གསུམ་ཡོངས་ཆོས་རིག་གཞུང་སྐད་ཡིག་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན།ལོ་རྒྱུས་ནང་མི་རིགས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་འཐོར་གྱིས་སླར་ཡང་གཅིག་འགྱུར་བྱུང་བ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད།ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཕལ་མོ་ཆེ་དེ་འདྲ་རེད།༽གྲང་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་བོད་མི།༼གྲང་ཉུང་མི་རིགས་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་བོད་མི་རིགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཁེར་རྐྱང་རང་བཙན་ཅན་ཞིག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བཏོན་གྱི་ཡོད།མ་ཟད་བོད་མིར་གྲང་ཉུང་མི་རིགས་ཅེས་བརྗོད་པ་འདིས་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་རྒྱ་ཁ་ཆེ་གཙོས་པའི་གྲང་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་འདོད་ཀྱི་ཡོད།འདིར་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་འོག་ཏུ་དཀའ་སྡུག་མྱོང་བཞིན་པའི་མི་རིགས་གཞན་ཚོར་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་བྱས་པ་ཞིག་མིན་ལ།དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་གནས་བབ་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་མིན་པ་རྒྱ་གུང་བྲན་ཏང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤུགས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ།༡༩༥༡ལོར་གུང་བྲན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་གཅིག་པུའི་མཉམ་ཡིག་ཐོག་ནས་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བ་དེ་བཞག་པས་མཚོན་ཐུབ།དེ་འདྲའི་གྲོས་མཐུན་ཟེར་བ་ཞིག་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་སུ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་བཞག་མེད།ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་མཐུན་ལྟར་ན་བོད་མི་མང་ལ་མི་རིགས་ཏེ།ཞེས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོངས་རྫོགས་ཚང་ཡོད་སྟབས་ཁྲིམས་མཐུན་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད།༽ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་རང་བཙན་ཏེ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁྱེད་ཚོ་བོད་འདི་ཁ་བྲལ་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་ང་ཚོས་བོད་ཁ་བྲལ་གཏོང་གི་མེད་ཅེས་མ་བརྗོད་པར་བོད་ལ་རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་མེད་ཅེས་བརྗོད་དགོས།དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གནད་འགག་ལ་ཐུག་ཡོད།ཁ་བྲལ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་འདིས་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཏེ་ཁ་བྲལ་གཏོང་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་འགལ་གྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་བཏོན་གྱི་ཡོད།འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན།བོད་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རང་བཙན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་།ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱའི་བཙན་འོག་ཡོད་པ།ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་བོད་ལ་རང་བཙན་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་དང་བདེན་པ་ཡོད་རུང་རྒྱའི་སེམས་འཁུར་ལ་བསམ་ཤེས་ཟེར་ནའང་འདྲ་རྒྱའི་ཧམ་བཤད་སྐྱག་རྫུན་ལ་མགོ་བཏགས་གིས་བོད་ལ་རང་བཙན་མ་རྩོད་པར་རང་སྐྱོང་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་བཏོན་གྱི་ཡོད།མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན།ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཉིད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་འགལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་།རང་བཙན་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་མཐུན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་རེད།དེ་བཞིན་མི་རིགས་ས་གནས་རང་སྐྱོང་གི་ཚབ་ཏུ་རང་སྐྱོང་ཞེས་སི་ཏིསི་སྦག་གསུང་བཤད་ནང་འཁོད་པ་བཞིན་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་པ་དང་།རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱ་ནག༼གུང་བྲན་ཏང་གིས་བོད་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་གོང་གི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཅེས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་བརྗོད་ཚིག་ཅིག་ཁྱོན་ནས་མེད།རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་བོད་དེ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱའི་ཁོངས་སུ་ཡིན་པར་གཏོགས་ཀྱི་ཡོད།༽རྒྱ་ཧན་མི་རིགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་རྒྱ་མི་ཞེས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་ཏེ།རྒྱ་ཧན་མི་རིགས་ཀྱིས་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱ་བོད་རིགས་ཏེ་།ཧན་རིགས་དང་བོད་རིགས་གཉིས་པོ་རྒྱའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པར་བཏོན་གྱི་ཡོད།