བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་རྐྱེན་འདས་སུ་གྱུར་བར་འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་བློ་ཕམ་དང་།ཁོང་གི་ནང་མི་ཉེ་འབྲེལ་ཡོངས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ།རྒྱ་གཞུང་གིས་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་ལ་མནར་གཅོད་བཏང་ནས་ནད་པ་བཟོས་རྗེས།ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་དང་རང་ལོ་༨ལ་སོན་པའི་བུ་བསྟན་འཛིན་ཀུན་སྐྱབས།རང་ལོ་༡༠ཡིན་པའི་བུ་མོ་རྣམ་རྒྱལ་སྒྲོལ་མ་དང་ལོ་ན་༥ཡིན་པའི་བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ་བཅས་ཀྱིས་གཉོར་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཡོད།འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་ལ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་ལ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང་རྗེས་སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་མ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་རྐྱེན་འདས་སུ་གྱུར་ཡོད་པས།ཁོང་གྲོངས་རྐྱེན་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་འཕྲལ་དུ་ཉེ་རིང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ལ།ཁོང་གི་ནང་མིར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པས།རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་གྲོངས་རྐྱེན་དེ་རྐང་བཙུགས་ནས་བཟོ་བའམ་སྣང་མེད་དུ་བཏང་རྐྱེན་ཡིན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པའི་འགན་ཡོད།དེར་མ་ཟད།དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་ཁོང་གྲོངས་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣར་ཁྲིམས་ལྟར་ཐག་གཅོད་དང་མ་འོངས་པར་འདས་རྐྱེན་དེ་འདྲ་མི་འབྱུང་བར་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས།རྒྱ་གཞུང་གིས་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་གྲོངས་རྐྱེན་ལ་དྲང་བདེན་དང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣར་ཁྲིམས་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན་ན།དེས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་ལག་བསྟར་དང་།རྒྱ་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་ཚོས་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བོད་མི་ཚོར་གང་བྱུང་ཉེས་རྡུང་དང་ཉེས་འགེལ་བྱེད་པ་མཚམས་འཇོག་པའི་བརྡ་ལན་གསལ་བོ་ཞིག་སྤྲོད་ཐུབ།རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་གིས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་ཚོའི་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་དོན་ཆག་ཡང་བཏང་བའི་རྐྱེན་གྱིས།བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཟམ་མི་ཆད་པར་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་གཏོང་གི་ཡོད།བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་ད་ལྟ་རང་ལོ་༤༡ཡིན་ཞིང་།ཁོང་དེ་སྔོན་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྨ་ཆུ་རྫོང་ཉེན་རྟོག་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་མི་སྣས་འཛིན་བཟུང་གིས་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང་རྗེས།དུས་ཐོག་སྨན་བཅོས་མ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་ཟླ་༩ཚེས་༣༠ཉིན་ནད་གཞི་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་སྨན་ཁང་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་བར་ནས་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་ཡོད།འདི་ག་ལྟེ་གནས་ཁང་ལ་འབྱོར་བའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཁོང་གི་ཕ་ཡུལ་དབལ་བཎ་ཚང་ཡུལ་ཚོ་རོང་སྐོར་སྡེ་བའི་རྩྭ་ཐང་དུ་བོད་མི་ཁག་ཅིག་གིས་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་ཉལ་ཁྲི་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་འཁྱེར་ནས་འགྲོ་བཞིན་པ་གསལ་ཞིང་།འདྲ་པར་དེ་ནི་ཁོང་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་རྗེས་བླངས་པ་ཞིག་རེད།རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་ལ་མནར་གཅོད་བཏང་ནས་ནད་པ་ཆགས་རྗེས་བཙོན་འཇུག་གི་དུས་ཡུན་མ་ཚང་བའི་སྔོན་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ཟླ་༧ཚེས་༢༤ཉིན་གློད་གྲོལ་བཏང་ཡང་།བཙོན་ཁང་དུ་མནར་གཅོད་བཏང་ནས་ཁོང་གི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་དང་རྣ་བས་མི་གོ་བ།སྙིང་རྩ་འགག་པ་སོགས་ཀྱི་ནད་པ་ཆགས་ཤིང་།ཁོང་གློད་གྲོལ་བཏང་རྗེས་ནང་མིའི་འགྲོ་གྲོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་བཤགས་བཅོས་ཐེངས་གཉིས་ལ་གཏོང་དགོས་བྱུང་ཡོད།ན་ནིང་ཕྱི་ཟླ་༡༢ནང་ཁོང་གི་བུ་མོ་གཅིག་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བཅུག་མེད་པ་དང་།དེ་ནི་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་ལ་ཉེས་འཛུགས་འགེལ་ཐབས་ཤིག་རེད།གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གནང་སྟངས་དང་ཁོང་གི་བུ་མོ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མ་བཅུགས་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པར་བརྒྱུད་གཏོང་བྱས་པར་བརྟེན་ནས།རྒྱ་ནག་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་ལ་འཇིགས་སྐུལ་དང་སུན་གཙེར་བཏང་ཡོད།ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྐབས་སུ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལྡན་གྱིས་ཞི་རྒོལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཉེས་འཛུགས་འོག་ཏུ།ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ཟླ་༦ཚེས་༡༨ཉིན་ཁོང་འཛིན་བཟུང་བཙན་ཁྲིད་བྱས་རྗེས།རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་ནང་མི་དང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣར་བརྡ་ལན་ཙམ་ཡང་མ་སྤྲད་པར་ཟླ་བ་མང་པོར་ཁྲིམས་འགལ་བཀག་ཉར་གྱིས་འདྲི་གཅོད་དང་མནར་གཅོད་བཏང་བ་དང་།ཁོང་ལ་ལོ་༢དང་ཟླ་༩དུས་བཙོན་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་རྗེས།དེ་སྔོན་འདྲི་གཅོད་སྐབས་སུ་ཁོང་ལ་མནར་གཅོད་བཏང་ནས་རྨས་སྐྱོན་བཟོས་པར་སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་མ་བྱས་རྐྱེན་གྱིས།