མཐོ་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གངས་རིའི་མུ་འཁྱུད་ཀྱིས་ཕྲེང་བས་ཚར་དུ་དངར་བའི་བསིལ་ལྡན་ཁ་བ་རིག་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེར་གནས་ཤིང་མཛེས་སྡུག་མངོན་པར་བཀྲ་བའི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཙམ་མ་ཟད་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་རིན་ཆེན་གཏེར་སྨན་དང་སྐྱེ་དངོས་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱུག་ཅིང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྨན་ལྗོངས་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཞིང་ཁམས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།དེང་རབས་མནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁན་གྱིས་དཔྱད་དོན་ལྟར་ན་བོད་དང་བོད་མི་རིགས་ནི་ཉུང་མཐར་ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད་པའི་བདེན་དཔང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།ཡང་རང་བྱུང་བྲག་ཕུག་གི་ནང་དུ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་གདོད་མའི་བོད་མིའི་རུས་སྒྲོམ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་གསལ་བཤད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།གང་ལྟར་ཡང་སྐབས་འདིར་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པར་མཚོན་ན་མ་མཐར་ཡང་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད་པ་དང་།ལྷག་པར་དུ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་རྩལ་རབ་ཏུ་ཕྱུག་པའི་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཚངས་པ་ལྷའི་མེ་ཏོག་དཔལ་གྱིས་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་སོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་ལེགས་ཆའི་སྙིང་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྨན་པ་མཁས་པ་དགུ་གདན་དྲངས་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོ་དེ་པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་ཚོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྲས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་གསོ་དཔྱད་བསྟན་པ་མ་བསྐྱངས་པའི་སྔ་རོལ་ནས་གདོད་མའི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱིས་འཚོ་གནས་ཁྲོད་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡུན་རིང་འཐབ་རྩོད་བྱས་པའི་མྱོང་གོམས་ཀྱི་ལག་ལེན་རིགས་དང་།གཡུང་དྲུང་བོན་གྱིས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་ཐོག་རྒྱལ་ཆེའི་གནས་བབ་བཟུང་བ་ནས་བརྩིས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་དང་།དེ་ནས་མར་བརྩིས་པའི་ཆོས་ཆེན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང་དུས་མཉམ་པའི་བོད་སྨན་མཁས་པ་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོའི་དུས་སྐབས་དང་།དེ་ནས་རིམ་བཞིན་གཡུ་ཐོག་གསར་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་དང་།དེ་ལས་ཉེ་བར་བརྒྱུད་པའི་བྱང་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་བཟང་དང་ཟུར་མཁར་མཉམ་ཉིད་རྡོ་རྗེ།༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་མི་དབང་པཎ་ཌི་ཏ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་༸གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་སློབ་དཔོན་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ།སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ལོར་རྒྱ་དམག་གིས་བོད་དྲག་པོས་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྐྱེན་ལས་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༡ལོར་འཕགས་ཡུལ་བྱང་ཕྱོགས་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལྰར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོས་སླར་ཡང་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་གསར་བསྐྲུན་མཛད་དེ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༥༨འདས་ཟིན་པའི་བར་བཅས་གོང་གསལ་དུས་བབ་ཀྱི་དུམ་མཚམས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡུན་རིང་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཏེ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གཉིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ཟུང་དུ་སྤྲེལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་དང་།རི་བོ་ཧི་མ་ལའི་རི་བརྒྱུད།བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་དུས་རབས་དང་བསྟུན་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོར་འཚམས་པའི་མཛད་རྗེས་དང་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེན་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་པ་ཡིན།༸ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་ལྷག་པར་གཞལ་བར་དཀའ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་གྲིབ་བསིལ་འོག་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལཱར་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་དགོངས་དོན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་ཐོག་ལྕགས་པོ་རི་དྲན་རྟེན་བོད་སྨན་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་།ཝཱ་ཎ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསོ་རིག་སྡེ་ཚན་བཅས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་གོ་སྒྲིག་ད་ལན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་པ་འདི་གོ་སྒྲིག་ཞུ་བཞིན་ཡོད།བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་འདི་དེང་འཛམ་གླིང་ནང་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་འདིར་གསོ་བ་རིག་པའི་བྱུང་བ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཅོས་མེད་ལྷད་མེད་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་དར་སྤེལ་དང།དེ་བཞིན་གསོ་རིག་གཞུང་གི་བལྟ་གྲུབ་དང་བརྟག་ཐབས་རིག་པ།སྨན་རྫས་དང་སྨན་དཔྱད་སོགས་ཀྱི་ལག་ལེན་རྣམས་གཞུང་བཞིན་ཚད་ལྡན་དར་སྤེལ་ཡོང་རྒྱུ།ལྷག་པར་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་པའི་སྨན་ལུགས་འདི་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཉམས་ཞིབ་གནང་རྒྱུར་བཅས་ལ་དམིགས་ནས་ད་ལན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེགས་གསུམ་པ་འདི་བསྐོང་ཚོགས་གནང་རྒྱུ་དང།ཚོགས་ཆེན་འདིའི་ཐོག་ལུགས་ཆེན་གསུམ་གྱི་སྨན་ལུགས་སྨནཔ་ཆེད་མཁས་དང་ཉམས་ཞིབ་པ།དེ་བཞིན་ནང་ཆོས་དང་སྐར་རྩིས་རིག་པའི་མཁས་དབང་།གཞན་ཡང་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གཅིག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འབྲུག་དང།བལ་ཡུལ།རུ་སོག་ཁུལ་བཅས་ནས་སྨན་པ་གདན་ཞུ་གནང་འཆར་ཡོད་པ་ཡིན།