ལན།སྤྱིར་རྩོམ་རིག་ཟེར་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་རེད།དེ་ནི་གཙོ་བོ་རྩོམ་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་སམ་ཡང་ན་རྩོམ་རིག་གི་བྱུང་རིམ་ཐད་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ཅུང་གསལ་བཤད་བྱེད་བདེོ་བ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སོང་།སྤྱིར་ང་ཚོ་བོད་ལ་མཚོན་ན་དེང་སྐབས་གསལ་བོ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་སྔོན་ཆད་རྩོམ་རིག་ཟེར་བ་དང་སྙན་ངག་ཟེར་བ་གཉིས་ལ་དབྱེ་བ་གསལ་བོ་འགར་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།ཡིན་ཡང་དེ་ནི་ང་ཚོ་གཅིག་པོ་ཙམ་མ་རེད་སྔོན་གྱི་གྷི་རེ་སི་ཡིན་ན་ཡང་གཅིག་འདྲ་རེད།གནའ་བོའི་གྷི་རེ་སིའི་ཐོག་མའི་རྩོམ་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་འབྲི་མཁན་ནི་ཨད་རོལ་སི་ད་ཐི་ལེ་སི་ཟེར་བ་དེ་རེད།གཞུང་ལུགས་དེའི་ནང་དུ་རྩོམ་རིག་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་མ་བྱུང་བར་སྙན་རིག་ཅེས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།དེ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཐོག་མའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁུངས་གཏུགས་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད།དེ་མིན་ཁོང་གིས་ཚིག་རྒྱན་རིག་པ་ཞེས་པ་ཞིག་དང་གཉིས་བྲིས་ཡོད་པ་རེད་ལ།ཨད་རོལ་སི་ད་ཐི་ལེ་སི་ཡི་སྙན་རིག་གི་ནང་དུ་སྙན་ངག་ཅེས་བྲིས་ཡོད་ཀྱང་ཁྱབ་ཆེན་པོ་རེད།དེ་ནི་ང་ཚོས་དེང་སང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ཐད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དང་ཕལ་ཆེ་གཅིག་འདྲ་རེད།དང་ཐོགསྙན་རིགབྱུང་བ་རེད་ལརྩོམ་རིགཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་དངོས་སུ་གཏན་འབེབ་གནང་དུས་ནི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ནང་རེད།སྐབས་དེར་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རྩོམ་རིག་དང་སྙན་ངག་ཅེས་པ་གཉིས་གསལ་བོར་སོ་སོར་ཕྱེས་པ་རེད།དེའི་ཡར་སྔོན་དུ་སྙན་ངག་དང་རྩོམ་རིག་གཉིས་ཀ་གཅིག་བྱས་ཏེ་བཤད་ཀྱིན་འདུགང་ཚོ་ཡིན་ནའང་ཐོག་མར་སྙན་ངག་མེ་ལུང་མ་དར་བས་རྩོམ་གཞུང་དར་སོང་ཟེར་བཞིན་ཡོད་མོད།དེ་གཉིས་ལ་མི་འདྲ་ས་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་དེང་སང་ནུབ་ཕྱོགས་པའིརྩོམ་རིགཟེར་བ་དངསྙན་རིགཅེས་པ་དེའི་ནང་དུ།དེང་སེང་གི་རྩོམ་རིག་གི་ཆ་ཅི་འདྲ་ཡོད་པ་དང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྙན་རིག་ཅེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་དེ་གསལ་བོ་ཕྱེས་ཡོད་ཀྱང་།ང་ཚོས་ད་དུང་དེ་གཉིས་གསལ་བོ་ཕྱེས་ཡོད་པ་མ་རེད།མི་འདྲ་ས་གཙོ་བོ་ཡང་དེ་རེད།ཐོག་དང་པོ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ནསྙན་རིགཅེས་པ་དངརྩོམ་རིགཅེས་པ་གཉིས་གཅིག་བྱས་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།ང་ཚོས་ད་དུང་གཞུང་ལུགས་ཐོགས་ནས་སྙན་རིག་དང་རྩོམ་རིག་གཉིས་ལ་ས་མཚམས་གསལ་བོ་ཕྱེས་ཡོད་པ་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མེད།མི་འདྲ་ས་གཙོ་བོ་དེ་རེད།དེ་ནརྩོམ་རིགཟེར་བ་ནི་སྤྱིར་བཤད་ནསྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལཞིག་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ནུབ་ཕྱོགས་པའིརྩོམ་རིག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གིས་སྤྱི་སྡོམ་བྱེད་སྟངས་འདྲ་གི་མ་རེད།དཔེར་ན་རྩོམ་རིག་ནིལྷ་ཡི་ལེགས་སྐྱེསཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་།ཡང་ན་རྩོམ་རིག་ནིསེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིནཟེར་བ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་དག་གིས་འགྲེལ་ཚུལ་རེད།རྩོམ་རིག་ནི་ལྷ་ཡི་ལེགས་སྐྱེས་ཡིན་ཟེར་དུས་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཆོས་ལུགས་དང་ལྷ་སྒྲུང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནས་བཞག་པའི་སྤྱི་སྡོམ་ཙམ་རེད།དཔེར་་ན་ང་ཚོ་བོད་ལ་མཚོན་ནའང་སྙན་ངག་ནི་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་མར་གནང་བར་བཤད་ཚུལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད།རྩོམ་པ་པོ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ན་སྙན་ངག་གི་ཚོར་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཀློང་བརྡོལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟར་གོང་ནས་ལྷ་ཞིག་གིས་གནང་བར་འདོད་མཁན་ནི་ང་ཚོ་བོད་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཕལ་ཆེར་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཧོམ་མར་སོགས་ཀྱིས་ཀྱངཨེ་ལེ་ཡ་སྒྲིདངཨོ་སྒྲི་སིསོགས་འབྲི་དུས་གཅིག་མཚུངས་རེད།ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཡོང་བ་རེད་ལ།ཧོམ་མར་ཀྱིསཨོ་སྒྲི་སིསོགས་འབྲི་དུས་ཀྱང་འགོ་ལ་མེའོ་གཟད་སི་ཞེས་པའི་སྙན་ངག་གི་ལྷ་མོ་དེ་ལ་མཆོད་བརྗོད་བྲིས་ཡོད།དེ་ལྟ་བུར་སྤྱི་སྡོམ་ཞིག་རྒྱག་དགོས་ཚེ་ང་ཚོས་རྩོམ་རིག་ནི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་དངོས་འབྲེལ་འཚོ་བའི་འབུར་གཟུགས་ཕྱིར་ཐོན་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ལས་རྩོམ་རིག་ནི་ལྷ་ཡི་ལེགས་སྐྱེས་ཡིན་ཞེས་ན་སྔོན་མའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་དང་ལྷག་པར་ཏུ་ལྷ་སྒྲུང་དང་ཆོས་ལུགས་བརྗོད་བྱ་བྱས་ནས་བྲིས་པའི་རྩོམ་རིག་ལ་འགྲེལ་རྒྱག་ཐུབ་ཀི་རེད་ལ།གསལ་བོ་ཡང་རེད།དེ་བས་ཕར་དེད་ན་རྩོམ་རིག་ལ་མཚན་ཉིད་མང་པོ་བཞག་ཡོད་པས་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ལུགས་ང་ཚོས་ངེས་པར་ཏུ་ཤེས་དགོས།དེ་མིན་ཁ་ཤགས་དང་ཤགས་རྒྱག་ལྟ་བུའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མཚོན་ན་རྩོམ་རིག་ནི་སྐད་ཆའི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་དེ་འཇོག་པ་ལས།རྩོམ་རིག་ནི་ལྷ་ཡི་ལེགས་སྐྱེས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་སྡོམ་ཚིག་རྒྱག་མི་ཐུབ་པ་དེ་རེད།དེ་བས་རྩོམ་རིག་ལ་ཁྱབ་ཁོངས་མང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་མང་དགོས་པ་ཞིག་རེད།དེ་བཞིན་དུ་རྩོམ་རིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད།དེ་ལ་གྲུབ་མཐའ་མང་བས་རྐྱེན་གྱིས་རྩོམ་རིག་ཡོད་ཚད་གཅིག་ཡིན་དགོས་པའི་ངེས་པ་ཡང་མེད།ང་ཚོར་སྐྱོན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་རྩོམ་རིག་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་རེད།དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློ་ཞིག་གང་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ན་ང་ཚོས་རྩོམ་རིག་གི་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་དེ་ཚུར་བཏོན་པས་རེད་སྙམ།གང་གིས་ཞེ་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དུ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་འཇོག་པའི་སྲོལ་ཡོད་ལ།དེ་ལ་མཚན་མཚོན་ཁྱབ་བ་སྒོ་བརྒྱད་ཅེས་མཚན་ཉིད་ཅིག་གིས་མཚོན་བྱ་གཅིག།མཚོན་བྱ་གཅིག་གིས་མཚན་ཉིད་གཅིག་གསལ་བཤད་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་འདི་རྩོམ་རིག་ནང་ལ་ཁྱེར་ཡོང་བས་རེད་སྙམ།དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ཡིན་ན་ཏག་ཏག་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད།དཔེར་ན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་་ཟེར་བ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་ཞེས་པ་དེ་རེད།གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དེའི་ནུས་པ་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ཁྲོད་དེ་འདྲིའི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་མེད་ཀྱང་མི་ཤེས་ལ་ཡོད་སྲིད་མིན་ཡང་མི་ཤེས།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ཁྱབ་ཁོངས་གཞན་གྱི་ཁྲོད་དེ་འདྲའི་བརྩི་དགོས་པའི་གཏན་སྲོལ་ཞིག་དང་ངེས་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་མིན་ད་དུང་ཤེས་ཀི་མ་རེད།དེ་བཞིན་དུ་རྩོམ་རིག་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་བྱ་དངོས་གང་ཡིན་ཡང་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་དཀའ་མོ་རེད།དཔེར་ན་ཅི་ཞིག་ལ་མི་ཟེར་ལྟ་བུར་མཚན་ཉིད་ཅིག་བཞག་པ་ཡིན་ན་ཡང་།ང་ཚོས་སྨྲ་ཞིང་དོན་གོ་བ་མིའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་ལ།ནུབ་ཕྱོགས་པས་རྣམ་དཔྱོད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་མིའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་ལ།དེ་བཞིན་གནའ་བོའི་གྷི་རེ་སིས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པ་མིའི་མཚན་ཉིད།ཨད་རོལ་སི་ད་ཐི་ལེ་སིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྡེར་གཏོགས་པ་མིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་མི་ལ་མཚན་ཉིད་མང་པོ་བཞག་ཡོད།དེ་བས་མི་ཡིན་ཡང་རུང་ལ།དེ་མིན་ཀྱིི་བྱ་དངོས་གང་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་གཞུང་ལུགས་ཤིག་གིས་གཏན་འབེབ་བྱེད་ན་ཐོག་མར་དེ་ལ་བལྟ་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བལྟ་དགོས་པ་ལས་མཚན་ཉིད་གཅིག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱ་མི་རུང་།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞུང་ལུགས་དེ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་དང་།བལྟ་རན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།སྤྱིར་བཏང་གི་ཆ་ནས་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་ནི་ཟུར་ངོས་རེ་རེ་ལེན་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་ལས་བརྒྱ་ཁ་གཅིག་གཅོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅིག་བྱུང་རྗེས་གཞན་ཐམས་ཅད་འགོག་ཐུབ་པ་ཞིག་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད།ཡིན་ནའང་གཞན་ལུགས་བཀག་ནས་རང་ལུགས་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་ན་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་རེད།འཇོག་ཐུབ་ཀྱང་ཆོག་ལ་མ་ཐུབ་ཀྱང་ཆོག།གཞན་ལུགས་བཀག་ནས་རང་ལུགས་འཇོག་པ་དང་རྩོད་པ་སྤོང་པ་ཟེར་བ་ནི་ང་ཚོ་ཐེ་བའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཚང་མས་ལས་རྒྱུ་ཞིག་རེད།དེ་ལས་ཐུབ་མིན་ཡང་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་རེད།གཞུང་ལུགས་ཁྲོད་རྩོད་པ་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མཇུག་སྒྲིལ་སོང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་རྩོམ་རིག་ལ་ཡང་གཅིག་མཚུངས་རེད།ང་རང་ལ་མཚོན་ནའང་སྤྱིར་རྩོམ་རིག་གཅིག་ལ་བལྟས་ནས་སྤྱི་སྡོམ་གཅིག་རྒྱག་གི་མེད།དཔེར་ན་ངས་ཧོམ་མར་གྱིཨེ་ལི་ཡ་སྒྲི་ལྟ་བུའི་ཁྲོད་ནས་དེང་སང་གི་དངོས་འབྲེལ་འཚོ་བ་དང་ཚན་རིག་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་བློ་ཞིག་གིས་སྤྱི་སྡོམ་བྱེད་དགོས་ན་དེ་ནི་དཀའ་མོ་རེད།དེ་བས་ངས་དེ་ཚོའི་རྩོམ་རིག་ལ་སྤྱི་སྡོམ་བྱེད་ཚེརྩོམ་རིག་ནི་ལྷ་ཡི་ལེགས་སྐྱེས་ཡིནཟེར་བ་དེ་ལས་བལྟ་གི་ཡོད་ལ།ཁོང་ཚོསརྩོམ་རིག་ནི་ལྷ་ཡི་ལེགས་སྐྱེས་ཡིནཟེར་བ་དེས་དོན་དངོས་ཐོག་རྩོམ་རིག་ལ་སྤྱི་སྡོམ་ག་ཚོད་བྱེད་ཐུབ་མིན་ལ་བལྟས་པ་ཡིན།དེ་བཞིན་དུ་དངོས་ཡོད་རང་ལུགས་ནི་རྩོམ་རིག་ཡིན་ཟེར་དུས་ངས་གོང་གི་རྩོམ་རིག་ནི་ལྷ་ཡི་ལེགས་སྐྱེས་ཡིན་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུས་མ་བལྟས་པར་གཙོ་བོ་ཁོ་ཚོའི་ལུགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དེས་རྩོམ་རིག་ལ་གསལ་བཤད་ག་ཚོད་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་མིན་ལ་བལྟ་བཞིན་ཡོད་ལ།གཞན་རྩོམ་རིག་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཚབས་མཚོན་ཞིག་གི་བར་ནས་ལྟ་བ་ལས་རྩོམ་རིག་གཅིག་ཁོ་ན་ཀླད་པའི་ནང་ཁྱེར་ནས་རྩོམ་རིག་ཚང་མར་ལྟ་མཁན་སྤྱིར་གཞན་དུ་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་།ངས་དེ་ལྟར་མཐོང་གི་མེད།རེ་བ་ཞིག་ནི་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་སྟེང་རྩོམ་རིག་ལ་་མཚན་ཉིད་མང་པོ་བཞག་ཡོད་པས།དེ་དག་ཚང་མ་ཤེས་རྗེས།དེ་དག་ཁྲོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གང་ལ་བལྟ་བ་ངོས་ཟིན་དགོས་རྒྱུ་གཙོ་བོ་རེད་འདོད།དེ་ལྟར་མ་བྱས་ཚེ་ད་གཟོད་རྩོད་པ་མང་པོ་བྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད།