༢།གླུ་གཞས་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན།གླུ་གཞས་གཏམ་བརྗོད་ལ་མཚོན་པ་ཡིན་ན།ཆེད་དུ་གཉེར་མི་དགོས་པར་སྐྱེ་བོ་རྒན་གཞོན་དར་གསུམ་ཀུན་གྱིས་རོ་མྱོང་བྱེད་པར་སྤྲོ་ལ།དེའི་ལམ་ནས་གཞས་ཚིག་ལས་སྐད་རིགས།དབྱངས་དང་ནང་དོན་ལས་རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་སོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་དྲག་ཏུ་འཇོག་ཐུབ་པ་ནི་ངས་བརྗོད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།བྱེ་བྲག་ཏུ་དེང་གི་བོད་གཞས་ཐད་ལ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་ཡོད་ཅེས་བཤད་མཁན་ཡོད་ལ།གསར་གཏོད་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་སོང་ཡོད་ཅེས་བཤད་མཁན་ཡང་ཡོད་མོད།སྲོལ་རྒྱུན་ཁོ་ན་ཙམ་སྐྱོང་གིན་བསྡད་ན་དེ་ནི་དེང་གི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་གར་སྟེགས་ཐོག་སླེབས་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཕར་བལྟས་ཚུར་གསལ་ཡིན་པས་རིག་གཞུང་བསྲེས་ལྷད་ཀྱི་བྱ་མ་འདྲོགས་པར་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྒོ་ང་ལེན་ཐབས་བྱ་དགོས།གཞན་དུ་དཔེར་ན་རྡ་སའི་ཟློས་གར་ཚོགས་ལ་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ན།ཚོགས་པ་འདིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གླུ་གཞས།གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་སོགས་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་གནང་བའི་བྱས་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག་ཡོད་ཀྱང་།ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཞུས་ན།ཚོགས་པ་འདི་བཙུགས་ནས་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་བརྒལ་ཟིན་མོད།དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ངུ་འདི་ཙམ་ནང་དུ་གྲགས་པའི་མི་སྣ་ཁེར་མ་གཅིག་ཀྱང་སྐྱེད་བསྲིང་བྱས་པ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་ལ།གསར་གཏོད་བྱས་པའི་གླུ་གཞས་ངོ་དྲག་པ་གཅིག་ནི་དེ་བས་སྟོན་རྒྱུ་ག་ལ་ཡོད།ལྷག་པར་དུ་ཁོང་ཚོའི་དྲ་ཚིགས་དེའང་དབྱིན་ཡིག་རྐྱང་པའི་དྲ་རྒྱ་ཡིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ།བོད་སྐད་ཀྱིས་བཤད་མ་ཐུབ་པའི་བོད་ཀྱི་གླུ་གར་རོལ་མོ་ནི་ལྷག་ཡོད་ཚོད་མ་རེད་ཨང་།དེ་ལས་ད་ནི་ང་ཚོས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་སེམས་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་བོད་གཞས་གང་མང་གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བརྡ་འཕྲིན་བརྒྱུད་ལམ་ནས་འགྲེམ་སྤེལ་ཡོང་ཐབས་གནང་ན་གླུ་གཞས་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་ལམ་ནས་བོད་སྐད་ཡིག་གི་སྙན་དབང་ཅུང་ཟད་སངས་ཐུབ་པར་སྙམ།༣།གློག་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན།དེང་གི་དུས་སུ་འཛམ་གླིང་ན་ཆེས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་ལ་མཚོན་པ་ཡིན་ན།གཙོ་བོ་གཅིག་དེ་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕུར་གྲུ་ལ་ཆིབས་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཡང་རྩེ་མོ་རུ་ལྡིང་སོང་བ་སུས་ཀྱང་ཤེས་མོད།ཕྱོགས་གཞན་ནས་བརྡ་འཕྲིན་ནང་ཚན་གློག་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་བསྒུལ་ཤུགས་དང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ཁོར་ཚོར་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་འུར་ལྷང་ལྷང་གིས་སྒྲོག་ཀྱིན་པའི་བརྙན་འཕྲིན་བྷི་བྷི་གསིདང་གསི་ཨན་ཨནལྟ་བུ་ཡོད་པས་རེད།གང་ལྟར་དེང་གི་དུས་སུ་སྐད་ཆའི་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་གློག་བརྙན་འཕྲིན་གཉིས་དེ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་།བྱིས་པ་སུ་ཞིག་སྐད་རིགས་གང་ཞིག་གི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་ཡིན་ན།སྐད་རིགས་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱིས་པ་དེའི་ཕ་སྐད་དུ་འགྱུར་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་དང་།གལ་ཏེ་རྒན་ལོན་པ་ཞིག་ཡིན་རུང་གློག་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ནི་ངེས་པར་ཡོད་བཞིན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་རྒྱ་གར་ལ་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་མཁན་ནང་སུ་ཞིག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ལ་ལྟ་རྒྱུར་དགའ་ན་དེས་ཧིན་སྐད་མགྱོམས་མྱུར་ངང་ཤེས་འགྲོ་བ་དང་།རྒྱ་སྒྲུང་བོད་སྐད་མ་ཁོ་ནར་མགོ་འཁོར་སྡོད་མཁན་ཚོས་ནི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ལ་རྒྱ་གར་དུ་འཚོ་བ་བསྐྱལ་ཡང་ཧིན་དྷི་ཟ་སྐད་འཐུང་སྐད་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པ་འདིས་མཚོན་ཡོད།དེས་ན་ང་ཚོའི་བོད་སྐད་ཀྱི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ཐད་ནས་བཤད་ན་བོད་དུ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ལ་བརྙན་འཕྲིན་ཚད་ལྡན་རེ་ཡོད་ལ།ཕྱི་རོལ་དུ་གཙོ་བོ་ཝི་ཨོ་ཨེ་ཨ་རིའི་བོད་སྐད་སྡེ་ཚནདང་།རྡ་སར་རྩ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་སྟོན་སའི་བོད་སྐད་བརྙན་འཕྲིན་སྡེ་ཚན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།དེ་བཞིན་གློག་བརྙན་ལ།བོད་དུ་མགྱོགས་ཐུག་འདྲ་བའི་རྒྱ་སྒྲུང་བོད་སྐད་མ་གང་མང་ཡོད་པ་བཤད་མི་དགོས་པའི་ཁར་བོད་པ་རང་གིས་བསྐྲུན་པའི་མར་ཟན་ལྟ་བུའི་བོད་སྒྲུང་བོད་སྐད་མ་སྟེ།ཨམ་སྐད་ལ་སྒྲོལ་མའི་མགུལ་རྒྱནརྨ་ཁུག་གྱི་ལིངས་སྲོད་ཀྱི་སྨྲེ་སྔགསལྟ་བུ་དང་།ཁམས་སྐད་དུ་མདོ་ཁམས་སྟོན་པའི་སྐུ་འདྲལམ་འགྲོའི་སློབ་གསོའདྲ་བ།དབུས་སྐད་ལ་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་ཚངདང་འདྲ་བའི་བཞད་མ་ཟློས་གར་མི་ཉུང་བ་ཞིག་དང་།བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་བོད་ནང་དུ་ལོ་བདུནདང་ལམ་ནོར་སྐྱོ་གདུང་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གང་འཚམ་ཡོད་པ་རེད།འོན་ཀྱང་ད་ཡོད་འདི་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཡིག་ཤུགས་འབྱུང་གི་ཁ་གསབ་ཏུ་ལྡང་བར་དཀའ་བས་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་དེ་ལས་ཀྱང་སྣེ་མང་ལ་ལྷག་པར་དུ་དམངས་སེམས་དང་མཐུན་པའི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་དར་རྒྱས་གཏོང་དགོས།བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱི་བཞུགས་བོད་མིའི་གློག་བརྙན་འཕྲིན་ཐད།ཨ་རིའི་བོད་སྐད་སྡེ་ཚན་ལ་ཞུ་དགོས་པ་མི་འདུག་ཀྱང་དེ་མིན་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བརྙན་འཕྲིན་སྡེ་ཚན་ཆུང་ཁག་དེ་དག་ཡང་བཀའ་སློབ་དང་མཛད་སྒོ་སོགས་ནར་གཏོང་གནང་སྤྱད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དམངས་སེམས་འགུགས་པའི་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གཞས་དང་།ཁ་ཤགགཏམ་བརྗོད།ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་།འབྲེལ་ཡོད་གསར་འགྱུར་གྱིས་མཚོན་པའི་ལེ་ཚན་སྣེ་མང་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་གནང་དགོས་ལ།ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་འབོར་ཆེན་འདུས་སའི་ལྷོ་གཞིས་ཁག་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་དགོས་གལ་ཆེ།སྤྱིར་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་དུ་མི་འབོར་ལ་དཔགས་པའི་ཚོད་འཛིན་ཡོད་ཚོད་ཀྱང་སྐྱབས་བཅོལ་བར་དམིགས་བསལ་ལམ།ཡང་ན་ལྷོ་གཞིས་ཁག་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་འཛུགས་ཐབས་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ།དེ་བཞིན་ཚོགས་པ་ཆེ་ཁག་བོད་ཁྱིམ་ལྟ་བུས་འགྲོ་གྲོན་ཕྲན་བུ་རེ་བཏང་སྟེ་ལོ་ལྟར་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་ཚོར་བོད་སྐད་གློག་བརྙན་རེ་འཁྲབ་བཅུག་ནའང་དེ་ཙམ་མི་ལྕོགས་རྒྱུ་མེད་པར་བསམས་ལ།གལ་ཏེ་ང་ཚོས་བྱ་བ་འདི་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་སོང་ན་རིམ་བཞིན་སློབ་མའི་ཁྲོད་ནས་སྒྱུ་རྩལ་རང་ཆས་པ་ཁག་གཅིག་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ལ་ཐོན་ཏེ་རང་འགུལ་གྱིས་བྱ་བཞག་རེ་བསྒྲུབ་འགྲོ་བ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ལ།དེས་བོད་སྐད་ཡིག་གི་རབ་རིབ་གང་འཚམ་བསལ་ཐུབ་པར་བསམ།༤།དྲ་བ་དང་རྩིས་འཁོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན།ད་ནི་དེང་གི་དུས་སུ་སྐད་ཆའི་ཁོར་ཡུག་མཐའ་དག་ལས་གལ་ཆེ་ཤོས་དང་།འཕྲིན་མགྱོགས་ཤོས།སྤྱོད་སྒོ་བདེ་ཤོས།ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་པ་བརྡ་འཕྲིན་ནམ་ཆ་འཕྲིན་གྱི་ནང་ཚན་དྲ་བའི་བརྒྱུད་ལམ་འདི་དག་ཡིན་པ་རེད།འདི་ཇི་ལྟར་གལ་ཆེ་ཚུལ་གཞན་བཤད་མི་དགོས་པར་འཕྲིན་ཕྲནགཅིག་པུ་ལ་བསམ་མནོ་བཏང་ན།དེང་སང་བོད་ཕྱི་ནང་གང་སར་དབུལ་ཕྱུག་དྲག་ཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལག་འཕྲིན་ནང་དུ་ཕལ་ཆེར་འཕྲིན་ཕྲན་མེད་པ་མེད་ལ།འཕྲིན་ཕྲན་ནང་དུ་སྒེར་དང་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་ལམ་སྣ་ཚོགས་བཙུགས་ཏེ་བོད་སྐད་བོད་ཡིག་སྤྱོད་ཀྱིན་ཡོད།ལྷག་པར་དུ་དེང་སང་མང་ཆེ་བས་གཏམ་བཤད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆའི་སྦྱོང་བརྡར་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་ལ།ནང་ཆོས་དང་།རིག་གཞུང་།སྐད་ཡིགཨེ་འགོགམཛའ་གྲོགས་འདྲ་བའི་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་བཙུགས་ཏེ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་འཚམ་པའི་གཏམ་གླེང་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།ཐ་ན་ཁ་ཤག་དང་།ཚིག་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུས་བོད་སྐད་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ལ།ཇི་ཙམ་བཤད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་སྐད་ཡིག་ལ་སྦྱོང་བརྡར་ཐེབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས།གང་ལྟར་ཡང་དེང་གི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཐོག་དབང་གྲགས་ཆེ་བའི་སྐད་ཡིག་ཡོད་དོ་ཅོག་བརྡ་འཕྲིན་དྲ་བའི་གཤོག་རླབས་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕུར་ལྡིང་བྱེད་ཀྱིན་པའི་སྐབས་འདིར།ང་ཚོའི་བོད་སྐད་ཡིག་འདི་ཡང་ཨ་མྱེའི་ཞལ་འདོན་དང་དགོན་པའི་པར་ཤིང་གི་ཚང་མལ་ལས་སད་དེ་སྤུ་མེད་ཀྱང་སྐྱི་མོས་འཕུར་སྟངས་རེ་བྱེད་བཞིན་པ་འདིའང་།བཤད་མ་དགོས་པར་ལྷག་བསམ་ཅན་གྱི་སྐུ་ཞབས་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས་ལོ་མང་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཏེ།ཁོང་ཚོས་འཕྲིན་མེད་རྩིས་འཁོར་ཀྱི་མ་ལག་ཁོངས་གཏོགས་ཡིག་གཟུགས་ཕལ་པ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་གྱུར་བར་དང་།མཐེབ་གཞོང་ནས་སྤྱོད་བདེའི་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་བར་དགོས་མཁོའི་མཉེན་ཆས་མ་ལག་གང་མང་བཟོས་ཡོད་ལ།འཕྲིན་ལྡན་དྲ་བའི་ཉེར་སྤྱོད་བོད་ཡིག་དྲ་ཚིགས་དང་གློག་རྡུལ་དྲ་བ་སོགས་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་མང་བ་བསྐྲུན་ཡོད།དེ་ཙམ་མ་ཟད་སྐུ་ཞབས་སྨོན་ལམ་ལགས་ཀྱིས་འབྱུང་འགྱུར་ལས་འཆར་ནང་བརྡ་དག་ཞུ་དག་གཏོང་ཆས་དང་།ཡི་གེ་ཀློག་ཆས།དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་ལོན་པའི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཅས་ཀྱི་མཉེན་ཆས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་རྒྱ་མི་ཆུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ང་ཚོས་རང་རང་གིས་འཇོན་ནུས་ལ་དཔགས་པས་མཐུན་སྦྱོར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།ཡིན་ནའང་ད་དུང་གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ལྷག་ཡོད་པ་ནི།བོད་ཕྱི་ནང་གི་བརྡ་གསར་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་གཅིག་གྱུར་འོང་བར་འགོག་རྐྱེན་མི་ཆུང་བ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད་མོད།འགོག་རྐྱེན་ག་ཚོད་ཐེབས་ཀྱང་དཀའ་ངལ་དེ་རིགས་སེལ་ཐབས་སམ།ཡང་ན་གཅིག་གྱུར་བཟོ་ཐབས་མེད་པར་ཐག་བཅད་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྨོན་ལམ་ལགས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གོ་ཐོས་བྱུང་།དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མང་རབ་ཡོད་ཚོད་ཀྱང་།གཙོ་བོ་བོད་ནས་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཁ་རླངས་དེ་བཙན་བྱོལ་བས་ཁས་མི་ལེན་ཞིང་།ཕྱི་སྡོད་བོད་པའི་དབྱིན་ཇིའི་བྱིན་རླབས་དེ་བོད་དུ་ཞུགས་མེད་རྐྱེན།གང་ལྟར་ཆོས་རའི་ནང་གི་གྲྭ་པ་མགོ་འཁྲེགས་གཉིས་ལྟར་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ཡོད་ལ།ཐ་ན་དབུས་ཤེས་རིག་ཀྱང་དམ་བཅའ་འདིར་བཞུགས་ནས་མགོ་གུག་ལིང་ལིང་ངང་གདོང་མཛུབ་ཀེར་བཞིན་ཡོད།སྤྱིར་ན་བོད་དུ་རྒྱ་སྐད་དིག་སྒྲོགས་མས་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ཕྱི་ཡིག་སྒྲ་གདངས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཐོན་པར།རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་ལ་ལོན་ཏོན།ཌཱར་ཝིན་ལ་ཏར་ཝིན་སོགས་སྒྲ་ནོར་མང་དག་ཅིག་འབྲི་སྲོལ་འདུག་ལ།བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་དགོས་པའི་ལྷ་ཁང་སྟོང་པར་བཞག།མི་དགོས་བྲག་ལ་དཀར་རག་གསོལ།།ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་ཟིན་པའི་དབྱིན་ཇི་ལ་ཨིན་ཇི་སོགས་བཅོས་ཏེ་ལས་ཀ་མེད་སར་ལས་ཀ་འཚོལ་བཞིན་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་དབྱིན་གདངས་སོར་གཞག་དགོས་ན་ཨིན་ཇི་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཨིན་ལིཤཟེར།ཚིག་མཐའི་ཤ་དེ་ཕྱེད་ཀྱི་སྒྲས་འབོད་བར་རིགས་སོ།དེ་བས་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་དམ་བཅའ་ལ་འགྱིངས་ནས་སྡོད་པ་ལས་མཉམ་འབྲེལ་ཀྱི་ལག་འཇུ་ཞིག་བྱ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ།དཔེར་ན་སྒྲ་སྒྱུར་ཐད་ལུང་པ་གང་གི་སྐད་ཡིན་ན་དེའི་ཀློག་གདངས་ལྟར་ཐག་གཅོད་དགོས་པ་སྟེ།དྷཱར་ཝིན་དབྱིན་ཇི་བ་ཡིན་པས་དབྱིན་སྐད་ལྟར་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང་།མ་འོ་རྩེ་སྟུང་རྒྱ་མི་ཡིན་པས་རྒྱ་སྐད་ལྟར་འབྲི་ན་ད་བཟོད་དཀའ་ངལ་ཅི་ཞིག་འདུགདེ་བཞིན་སྒྲ་དོན་གཉིས་ལ་ཉེས་སྐྱོན་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་ཐ་སྙད་གྲུབ་ཟིན་པ་དག་རང་སོར་གཞག་རྒྱུ་དང་།དེ་མིན་དོན་སྒྱུར་ལ་ཚིག་གང་ཞིག་བརྗོད་བདེ་ཞིང་ཚིག་ཚོགས་ཉུང་བ་དེ་འདེམས་ན་དཀའ་ངལ་འདི་དག་སེལ་བར་གདོན་མི་ཟ་ཡང།དེ་མིན་གལ་ཏེ་བདག་ནི་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་དམ་བཅའ་འདི་དག་ལྷོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐབས་གཏན་ནས་མེད།བསྐྱར་དུ་ནན་བཤད་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་ལ་བོད་ནས་སྒྲ་སྒྱུར་གནང་མཁན་ཚོས་རྒྱ་ནག་མིན་པའི་ས་གནས་དང་།མི་སྣ་སོགས་ཀྱི་མིང་འབྲི་སྐབས་ངེས་པར་དུ་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་ཀློག་གདངས་ལྟར་འབྲི་དགོས་པ་ལས་རྒྱ་སྐད་དིག་སྒྲོགས་མ་ལྟར་ར་མ་དང་བླ་མ་སྒྲ་གཅིག་ཏུ་སོང་ན་མི་བཟང་ངོ་མ་རེད་ལ།བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་མ་ཁྲོལ་བ་ཁ་ཤས་ལས་དེ་མིན་རང་གི་འདོད་བློ་ཁེངས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་ནང་དང་མཐུན་ཐབས་གནང་སོང་བ་ཡིན་ན།ད་བཟོད་ཐ་སྙད་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐུབ་པར་སྙམ།མཐའ་དོན་དུ་བརྡ་འཕྲིན་གྱི་ཐོག་ཏུ་བོད་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཇི་ཙམ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་སྐད་ཡིག་ལ་གསོན་ཤུགས་གསར་པ་རེ་རྒྱས་ཐུབ་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཉིད་དོ།སྐད་ཡིག་ཤུགས་འབྱུང་གི་མཐུན་རྐྱེན་གློག་དེབ་སྒྲིག་སྟངས།སྤྱིར་བོད་ཡིག་ཀློག་དེབ་མང་ཞིང་ལྷག་པར་དུ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཀློག་དེབ་གང་མང་མཁོ་སྒྲུབ་གནང་སྟེ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲེམས་སྤེལ་ཡང་དེ་མཚུངས་གནང་བཞིན་ཡོད་མོད།ཀློག་དེབ་དེ་དག་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཏན་འབེབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཅུང་ཟད་མ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀློག་དེབ་བཀླགས་ཀྱང་དོན་གོ་དཀའ་ཞིང་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ཡིག་ཀློག་མི་སྤྲོ་བར་འགྱུར།མཚམས་དེ་ནས་བོད་ཡིག་ནི་མཁྲེགས་པོ་ཞེ་དྲག་འདུག་ཅེས་དང་།བོད་ཡིག་ཀློག་པའི་གོམས་གཤིས་མི་འདུག་ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་འདི་དག་འབྱུང་གི་ཡོད།ང་ཚོས་ཐབས་ལམ་གསར་པ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་ཀློག་དེབ་སྒྲིག་ཐབས་བྱས་ན་ད་བཟོད་དཀའ་ངལ་འདི་དག་སེལ་བར་བསམ།སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ནང་ཀློག་དེབ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་མང་པོ་ཡོད་ཚོད་རེད་དེ་༡༩༨༩ལོར་ཧཝང་དང་ནེ་ཤོན་གཉིས་ཀྱིས་ཀློག་དེབ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་དོན།ཀློག་དེབ་ནང་གི་མིང་ཚིག་བརྒྱ་ཆ་༨༢ཀློག་པ་པོས་ཤེས་ཟིན་པའམ།དོན་གོ་ཐུབ་པའི་མིང་ཚིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པའི་ཀློག་དེབ་གཅིག་ཡིན་ན་ཀློག་དེབ་དེ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པ་སྐབས་དེར་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་རེད།དེ་བཞིན་༡༩༩༩ལོར་ནེ་ཤོན་དང་ཝང་གཉིས་ནས་བརྒྱ་ཆ་༩༤༧ལ་གཏན་འབེབས་གཅིག་བྱས་ཡོད་མོད་དེང་སང་ལག་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་ནི།༢༠༠༠ལོར་མར་སེལ་ལ་ཧུ་དང་།པཱུལ་ནེ་ཤོན་གཉིས་ནས་ཚར་གཅིག་དང་།ཡང་༢༠༠༦ལོར་ཡང་་ནེ་ཤོན་ལགས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བྱས་འབྲས་སུ་ཀློག་དེབ་ནང་དུ་ཀློག་པ་པོས་གོ་དོན་མི་ཤེས་པའི་མིང་ཚིག་བརྒྱ་ཆ་གཉིས་ལས་བརྒལ་མི་རུང་བའམ།ཡང་ན་བརྒྱ་ཆ་༩༨ཤེས་ཟིན་པའི་མིང་ཚིག་བེད་སྤྱོད་དགོས་པ་དེ་གནད་འགག་ཅིག་ཡིན་པ་དང་།གལ་ཏེ་དེ་ལས་བརྒལ་ན་ཉེ་འཁྲིས་སུ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མཁན་ཞིག་གམ།ཡང་ན་ཚིག་མཛོད་ཅིག་མེད་ན་དོན་མི་གོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་འགུལ་གྱིས་དེབ་ཀློག་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་ཉམས་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་ཀློག་དེབ་ནང་གི་མིང་ཚིག་བརྒྱ་ཆ་༩༨་ཀློག་པ་པོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་དགོས་ཞེས་གསལ་ཡོད།དེས་ན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ཀློག་དེབ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན།ང་ཚོའི་དཔེ་མཚོན་དུ་འཇོག་འོས་པའི་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭའི་དམའ་རིམ་འཛིན་གྲྭ་བཞི་པའི་ཀློག་དེབ་ལ།ཨ་ཁུ་སྟོན་པའི་སྒྲུང་།མི་རོ་རྩེ་སྒྲུང་།རི་དྭགས་རྩ་ཆེན།རྟོགས་བརྗོད་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་།གཙུག་གཡུ།བྱིས་རྩོམ་མེ་ཏོག་ཆུན་པོ།སྤྱན་གཟིགས་གླིང་ཁ།རྩོམ་རིག་ཕོ་བྲང་།སོགས་མང་དག་ཅིག་མཆིས་མོད།དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་བ་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་པ་ཡན་གྱི་ཀློག་དེབ་ལྟ་བུ་ལས་འཛིན་གྲྭ་བཞི་པའི་བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་གི་ཀློག་དེབ་འདྲ་པོ་མ་རེད་སྙམ།ཀློག་དེབ་དེ་དག་ནང་གི་ལས་སླ་ཤོས་ཏེ་རི་དྭགས་རྩ་ཆེནཞེས་པ་དེ་བྱིས་པ་ཁག་གཅིག་ལ་ཀློག་བཅུག་པར་མིང་ཚིག་ཆ་སྙོམ་བརྒྱ་ཆ་༩༣ལས་ཤེས་ཀྱི་འདུགདཔེར་ན་བརྗོད་གཞི་རི་དྭགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་ལས་བྱེ་བྲག་གི་སྤུ་མདོག་དང་གཤིས་ཀ་སོགས་གང་ཞིག་བཤད་ཡོད་མིན་ཤེས་ཀྱིན་མི་འདུགགནད་དོན་མིང་ཚིག་བརྒྱ་ཆ་༩༣ལས་མི་ཤེས་པས་སོ།དེ་མིན་བོད་ཀྱི་སྒྲུང་གཏམ་ནང་གི་གཏན་དཔེ་ལ་ལྷགས་པས་ནང་ལ་དེད།ལྟོགས་པས་སྒོར་ཕུད།ཟེར་བ་ལྟར་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་སྤྲང་འཁྱམ་བྱསཞེས་པའི་བརྗོད་པ་འདིའི་ནང་གི་མིང་ཚིག་གཏམ་དཔེ་དང་།ནང་།ལྟོགས་པ་གསུམ་ལས་མ་ཤེས་པས་བརྗོད་པ་འདིར་ཡང་སྙིང་གང་ཞིག་བཤད་ཡོད་མེད་ཙམ་ཡང་ཤེས་ཀྱིན་མེད་པ་རེད།དེ་བཞིན་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པའི་ཀློག་དེབ་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་ནང་ཁོང་གི་གཅུང་པོ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་དུས་རྒྱུན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཁོང་གི་དགེ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་ལས་གང་ཡིན་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་རིང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་བྲིས་འདུགསྤྱིར་མིང་ཚིག་ལ་བསམས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷ་སྦྱིན་གཉིས་ལས་གཞན་དག་མི་ཤེས་རྒྱུ་མེད་ཚོད་ཀྱང་།བརྗོད་པ་རིང་པོ་འདིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྲུ་གུ་མགོ་ཉོག་པར་བྱས་ཏེ་དོན་མི་གོ་བར་གྱུར་ཡོད།གལ་ཏེ་འདིར་ཁོང་ལ་གཅུང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་།ཁོའི་མིང་ལ་ལྷས་བྱིན་ཟེར་ལབ་གི་ཡོད་པ་རེད།གཅུང་པོ་ལྷས་བྱིན་དེས་རྒྱུན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་གི་ཡོད་པ་རེད།དེ་བྱས་ནས།དགེ་ཕྲུག་དེ་ཚོས་སངས་རྒྱས་ལ།ཁྱེད་རང་གི་གཅུང་པོ་ལྷས་བྱིན་འདིས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ལ་ལས་ག་རེ་བསགས་པ་ཡིན་ནམ།ཟེར་དྲི་བ་དྲིས་པ་རེད།ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་བརྗོད་པ་ཐུང་ངུའི་ལམ་ནས་བྲིས་པ་ཡིན་ན་བྱིས་པས་དོན་གོ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་བྱིས་པར་ཤ་བཙོས་རྡོག་པོ་ཞིག་བྱིན་ན་ཟ་མི་ཐུབ་ཀྱང་གྲིས་དུམ་བུ་ཞིབ་མོར་གཏུབས་ནས་བྱིན་ན་ད་གཟོད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།དེ་བཞིན་རྒན་ལྷག་རྡོར་ལགས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་བྱིས་སྒྲུང་ཁག་གཅིག་མཐོང་བའི་ནང་དུ་དཔེར་ན་ཁྱི་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་པར་དོགས་ཏེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་གཞུང་ཆེན་མོའི་རྩོམ་འགྲོས་ཇི་བཞིན་བྲིས་པ་མང་བས་བྱིས་པས་ཀློག་ན་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་སྣང་།སྤྱིར་ངས་ཀློག་དེབ་ཁ་ཤས་མཐོང་ཐོས་ཙམ་གྱིས་བོད་སྐད་ཀློག་དེབ་ཀྱི་ཚད་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་འཇལ་མི་ཐུབ་ཀྱང་སློབ་གྲྭ་རྩེ་ཕུད་གཅིག་གི་ཀློག་དེབ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཞན་དག་གི་ཚད་རོབ་ཙམ་ནི་ལོས་ཤེས་ཆོག་པར་སྙམ།དེས་ན་ང་ཚོས་བྱིས་པའི་ཁྲོད་དུ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ཏེ་སྐད་བརྡ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བྱིས་པའི་ཀློག་དེབ་དང་།མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་སྐད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་དམངས་ཀྱི་ཀློག་དེབ་ཚད་ལྡན་གང་མང་སྒྲིག་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་སྐབས་དེར་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འདིར་བོད་སྐད་ཤུགས་འབྱུང་གི་དཔྱིད་དཔལ་ཅུང་ཞིག་བསུ་ཐུབ་པར་བསམ།སྐད་ཡིག་འབད་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་སློབ་དེབ་སྒྲིག་སྟངས།འདིར་སློབ་དེབ་ལ་ཀློག་དེབ་ལྟར་བརྒྱ་ཆ་༩༨སོགས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་མེད་པར་མིང་ཚིག་གསར་པ་གང་འཚམ་ཡོད་དགོས།སྤྱིར་སྐད་བརྡ་ཚན་རིག་པས་བསླབ་གཞི་རྩ་འཛིན་ལ་སྡེ་ཚན་ཆེ་ཁག་གཉིས་སུ་བགོས་ཡོད་པ་སྟེ།ཀློག་པའི་ཚུལ་སྦྱོང་བ་དང་བཀླགས་ནས་དོན་སྦྱོང་བ་གཉིས་ཡིན་པ་རེད།དང་པོ་ཀློག་པའི་ཚུལ་སྦྱོང་བའི་དོན་ནི།དཔེར་ན་བུ་གསོ་ཁང་ནས་བཟུང་དམའ་རིམ་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པ་མ་ཚར་བར་གྱི་སློབ་མའི་སློབ་དེབ་ནང་དུ་མིང་ཚིག་གསར་པ་དེ་ཙམ་མི་དགོས་པར་ཕ་མས་མཚོན་པའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་མི་དང་མཉམ་དུ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བྱང་ཟིན་པའི་མིང་ཚིག་དེ་དག་གི་མཚོན་རྟགས་ཡིག་གཟུགས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཅེས་གསལ་ཡོད།ལྷག་པར་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་ཚད་དང་།ཞིང་ཁམས་ཀྱི་ཆེ་ཚད་ལྟ་བུ་ག་ཚོད་བསླབས་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས་བྱིས་པ་རང་དང་རང་མཉམ་དག་གིས་བཀོལ་སྤྱོད་བཏུབ་པའི་མིང་ཚིག་རྣམས་སློབ་དགོས་པ་ཡིན།དཔེར་ན་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པའི་བསླབ་གཞིའི་མིང་ཚིག་ཕལ་མོ་ཆེ་འཛིན་གྲྭ་བཞི་པའི་སློབ་མས་རྒྱུན་པར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་པའི་མིང་ཚིག་རྣམས་ལས་བཏུས་ཏེ་བསླབ་གཞི་སྒྲིག་དགོས་པ་ལས།ཆེས་མཐོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མང་དྲགས་སོང་ན་དོན་འབྲས་དེ་ཙམ་མེད།གང་ལགས་ཤེ་ན།མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཤེས་བྱ་དེ་དག་བྱིས་པར་གོ་བརྡ་འཕྲོད་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཞིང་རྒྱ་ལ་ངོ་འཕྲོད་པར་གྱུར་ཀྱང་།ལམ་སང་བརྗེད་འགྲོ་བ་སྟེ་ནམ་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་བེད་སྤྱོད་མེད་པས་སོ།དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་དམའ་རིམ་ནང་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་།སྐྱབས་འགྲོའི་རྣམ་གཞག་སོགས་པར་རིས་ཀྱི་ལམ་ནས་གྲངས་འདྲེན་ཙམ་བསླབས་ན་དེར་ཟད་ལ་དེ་མིན་རྒྱལ་དར་འགྲེལ་བཤད་ལྟ་བུ་ཚད་མཐོ་བའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཁོག་པ་སྔོག་གིན་འདུག་ན་དོན་འབྲས་མེད་པ་གོང་ཞུས་ལྟར་ལས་མ་འདས་པ་ཞིག་རེད།གཉིས་པ་བཀླགས་ནས་དོན་སྦྱོང་བ།དེ་ཡང་འཛིན་གྲྭ་བཞི་པ་ཡན་གྱི་སློབ་མས་ཀློག་བྱང་ཟིན་པས་ད་གཟོད་མིང་ཚིག་གསར་པ་དང་།བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས།སྐད་ཆའི་འགྲོ་སྲོལ་སོགས་སློབ་དགོས་པ་གསལ་ཡོད།སྐབས་དེར་ཡང་ང་ཚོའི་བསླབ་གཞིའི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་།ནང་ཆོས་རིགས་ལམ།བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སོགས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་མིང་ཚིག་གཅིག་ལས་གཅིག་གཏིང་ཟབ་ཅིང་མཁྲེགས་པ།བརྗོད་པ་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ཅི་རིགས་ཡོད་པར་སྙམ།འོན་ཀྱང་དེང་སང་ང་ཚོའི་དབུས་ཤེས་རིག་ནས་སློབ་ཚན་གཙོར་འཛིན་མི་གནང་བར་བསླབ་གཞིའི་ཐོག་ལ་དགེ་རྒན་རྣམ་པའི་སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་གཙོས་ཆེར་བཟུང་ཡོད་སྟབས་སློབ་ཚན་སྐོར་རྒྱས་བཤད་དགོས་དོན་མེད་པར་བསམ།།