མདོ་ཁམས་སྟོད་དུ་སི་ཏུ་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞབས་ཀྱིས་སྔར་སྲོལ་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་རིག་པའི་གཞུང་ལག་ལེན་དང་བཅས་པ་འཆད་ཉན་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་གནང་བའི་ཁར།མེས་རྒྱལ་ནས་གསོ་རིག་སྐོར་དང་།མདོ་སྡེ་སྟག་སྣ།འབྱུང་རྩིས།རྒྱ་ནག་གླང་རྩིས་སོགས་རྩིས་སྐོར་དང་།རྩ་མདོ་སོགས་སྨན་དཔྱད་སྐོར་འགའ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་གནང་བ་དང་།རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནས་འབྲས་རྩིས་མྱུར་བར་རྟོགས་བྱེད་སོགས་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཁག་གཅིག་བླངས་ཐོག་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་དང་།ཉི་ལྡོག་སོགས་དུས་བརྟག་གནམ་དཔྱད་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་མང་དུ་གནང་སྟེ་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དུས་གཟེར་རྣམས་གཏན་ལ་ཕབ།སྡེ་དགེ་དཔལ་སྤུངས་སུ་སྨན་རྩིས་སོགས་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་སྨན་རྩིས་རྒྱུན་འཛིན་པ་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་གནང་།མཚུར་ལུགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་གཞུང་ལུགས་ལག་ལེན་བཅས་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་གནང་སྟབས་མདོ་ཁམས་ཡོངས་སུ་དེའོ་རྒྱུན་སྲོལ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་མ་ཟད།བོད་ཡོངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ།ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་ནག་གླང་རྩིས་ཀྱི་ལག་ལེན་གསར་འགྱུར་མཛད་ནས་རྒྱ་ནག་ལུགས་ཀྱི་བཀའི་ས་གླང་བརྟག་པའི་བརྩི་སྲོལ་ཐོག་མར་གསར་གཏོད་གནང་བ་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་དར་ཁྱབ་གྱུར་ཡོད།དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཡོངས་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་ཐན་ཞོད་ཆེ་ཆུང་།ལོ་ཕྱུགས་ལེགས་ཉེས།བཙའ་སད་སེར་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་སྐོར་ལ་རྩིས་འབྲས་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་ས་གླང་གི་འབྲས་བུ་གཙོ་བོར་དཔྱད་དེ་གླེང་མོལ་དང་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་ཆགས་ཡོད་སྟབས་སྙན་གྲགས་ཆེ་ལ་ཡིད་ཆེས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།དེ་རྗེས་རབ་བྱུང་༡༢པའི་ཆུ་བྱི་ལོར་དཔལ་སྤུངས་རྗེ་དབོན་ཀརྨ་ངེས་ལེགས་བསྟན་འཛིན་གྱིས་རྩིས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཉེར་མཁོ་བུམ་བཟང་བརྩམས་པ་དང་།མཚུར་ལུགས་གྲུབ་རྩིས་དཔལ་སྤུངས་ལོ་ཐོ་ཞེས་པ་སྔར་ལས་རྒྱས་པ་ཞིག་བཏོན།དུས་ཀྱི་གཟེར་རྣམས་མཚུར་ཕུ་འཇམ་དབྱངས་ཆེན་པོ་དང་རྗེ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་ལུགས་བཞིན་བཀོད།འབྱུང་རྩིས་ཀྱི་ལོ་འགོ་བཟུང་ས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ས་བདག་གི་རྒྱུ་ཁྲ་མི་འདྲ་བ་དང་།གྱོ་ཁང་རེའུ་མིག་ཚེས་ཁོངས་སུ་བཀོད་པ་སོགས་ཕུག་ལུགས་གྲུབ་རྩིས་ཀྱི་བཞེད་སྲོལ་དང་ཅུང་ཟད་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་འདི་ལ་དུས་ཕྱིས་མཚུར་ལུགས་ལོ་ཐོ་ཞེས་གྲགས་སྟབས་བཀའ་སྲོལ་འདི་བཞིན་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་དུ་ཡོད།སྐབས་དེ་ཙམ་ནས་དཔལ་སྤུངས་ཀྱི་སྨན་གྲྭ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་སློབ་མ་མཁས་པ་མང་དུ་ཐོན།མཁས་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་སྨན་རྩིས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་ས་ཡང་གཙོ་ཆེ་བ་དཔལ་སྤུངས་ཀྱི་སྨན་གྲྭ་དེ་ནས་ཡིན་ལ་དེས་ཀྱང་སྨན་རྩིས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་མང་དུ་བརྩམས་ཡོད།མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེའི་ཀཿཐོག་ཏུའང་རིག་གནས་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་སྒྲ་ཚད་སོགས་རིག་པའི་གནས་ཕལ་ཆེར་འཆད་ཉན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ།ལྷག་པར་དུ་དགེ་རྩེ་འགྱུར་མེད་བསྟན་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཨུཧྥལ་སྔོན་པོའི་དོ་ཤལ་ཞེས་པ་རྩིས་དཀར་ནག་གཉིས་ཀའི་གཞུང་ཆ་ཚང་བ་དང་།གསོ་རིག་སྤྱི་དོན་པད་མ་རཱ་གའི་ལྡེ་མིག་སོགས་བརྩམས་གནང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་གཙོ་ཆེར་སྨན་རྩིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྦྱངས་བརྩོན་དང་ལག་ལེན་གནང་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆགས་ཡོད་ལ་ལོ་རེ་བཞིན་དུ་ཕུག་ལུགས་གཙོར་བཏོན་གྱི་ལོ་ཐོ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ནས་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཁྱབ་གདལ་འགྲོ་གི་ཡོད།ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་མདོ་སྨད་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་དང་།དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་བཙུགས་ནས་སྨན་རྩིས་རབ་འབྱམས་པ་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་གནང་བའི་རྒྱུན་ལས་མདོ་སྨད་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།ལྷག་པར་དུ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་རབ་ཚེས་མེ་ཡོས་ལོར་ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འོད་སྣང་ཞེས་པ་བརྩམས་ནས་ཕུག་ལུགས་རྩ་བར་བཟུང་།ལོ་ཐོ་སྦྱོར་འགྲེལ་གྱི་ཚུལ་བེེ་དཀར་དང་ཉིན་སྣང་ལྟར་བཀོད།རྒྱ་རྩིས་ཀྱི་རི་མོ་རྣམ་དག་གིས་ཟུར་བརྒྱན་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ལག་ལེན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གོང་འཕེལ་ཕྱིན་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འོད་སྣང་ད་ལྟའང་གསལ་བཞིན་ཡོད།ལྷག་པར་དུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོའི་བདག་ཉིད་མཁས་དབང་སྐུ་ཞབས་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་མཆོག་ནས་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་གནང་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་མ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་རིག་པའི་གནས་སྤྱི་དང་།བྱེ་བྲག་སྨན་རྩིས་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སློབ་ཁྲིད་དང་།ཕྱག་ལེན་རྒྱ་ཆེར་གནང་སྟེ་མཁས་ཤིང་ཉམས་མྱོང་ལྡན་པའི་སྨན་རྩིས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ།སྨན་སྦྱིན་རྒྱ་ཆེར་གནང་ནས་འགྲོ་བ་ནད་པ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོར་མི་འཇིགས་སྲོག་གི་སྐྱབས་སྦྱིན་བྱུང།རབ་བྱུང་༡༦པའི་མེ་ཡོས་ལོར་རྩིས་ཀྱི་ལག་ལེན་རིགས་ལྡན་སྙིང་ཐིག་རྩིས་འགོ་སྤོས་གནང་ནས་ཕུག་ལུགས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ལོ་ཐོ་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་སྟེ་རྒྱ་གར་གྱི་དུས་དབྱངས།རྒྱ་རྩིས་ཧོང་ལེ།འབྱུང་རྩིས།སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལས་བྱུང་བའི་དུསབརྟག་གནམ་དཔྱད་ཀྱི་སྟེང་སྐུ་ཞབས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་མྱོང་བསགས་པའི་གནམ་དཔྱད་དུས་གཟེར་འགའ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ལོ་བཤད།ཟླ་བཤད།ཉིན་བཤད།རགས་ཞིབ་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཀོད་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་ཤིང་པར་བརྐོས་ཏེ་འགྲེམསསྤེལ་བྱས་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོ་ཞེས་གྲགས་པ་བོད་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ནས་ཀུན་གྱིས་ཚད་མར་འཛིན་པར་བྱེད།དེ་ལྟར་སྨན་རྩིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱེ་སློབ་ཚུལ་ལག་ལེན་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་བཙུགས་པ་བཅས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་གོའཕེལ་བཏང་།ད་ལྟའང་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་རྩིས་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ནས་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་རིག་པའི་གནས་ཕལ་ཆེར་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་གི་ཡོད་ཀྱང་།གཙོ་བོར་སྨན་རྩིས་གཉིས་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་།ལག་ལེན་བྱས་ཏེ་སློབ་སྲོལ་ཕྱག་ལེན་དང་བཅས་ལ་སྔར་གྱི་ཕྱག་རྒྱུན་མ་ཉམས་པའི་ཐོག་གོང་འཕེལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་འདི་བཞིན་དང་།གཞན་ཡང་དེང་དུས་སུ་གཞིས་རྩེ་སྨན་རྩིས་ཁང་།ལྷོ་ཁ་སྨན་རྩིས་ཁང་།ནག་ཆུ་སྨན་རྩིས་ཁང་།མངའ་རིས་སྨན་རྩིས་ཁང་།སྡེ་དགེ་སྨན་རྩིས་ཁང་ཞེས་སོགས་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་ཅུང་ཆེ་གྲས་ཕལ་ཆེར་ལ་སྨན་རྩིས་ཁང་ཞེས་པའི་མིང་ཆགས་ཡོད་ལ།དེ་ལྟར་མཉམ་འབྲེལ་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་སྨན་རྩིསགཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན།