སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡ཟླ་༡༡ཚེས་༣ཉིན་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེངྒེ་དང་བཀའ་ཟུར་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཕེབས་ཏེ་ཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་གནང་བ་དང༌།སྐབས་དེར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེངྒེ་ཡིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན།བྱབྱཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ།འདི་ནི་ངས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ཁུར་བླངས་ནས་བཟུང༌།ཝ་ཞིན་ཊོན་དུ་ཡོང་བ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།ཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་ནི་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་བློ་ཐག་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ནང་གི་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་རེདབྱབྱཅེས་དང༌།རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་བཙན་གནོན་སྐོར་ལ་གསུང་དོན།བྱབྱསྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ནང་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ལ།རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིར་འོས་འཚམས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་དྲག་གནོན་དང་དམ་དྲག་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་བོད་མི་རྣམས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་ཡོད།བོད་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དྲག་གནོན་འོག་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་སྐད་ཡིགཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་གཏོར་བཅོམ་དང༌།གཉའ་གནོན་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་བཞིན་ཡོདབྱབྱཅེས་དང༌།ད་དུང་བཀའ་ཁྲི་ཡིས་བོད་དོན་ཆེད་ཨ་རིའི་གཞུང་ནས་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད།དེ་མིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་དང༌།ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས།བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་སོགས་ལ་འགྲེལ་བཤད་གནང༌།དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་གཞུང་དམངས་གཉིས་ནས་བོད་མི་ཚོར་ད་བར་སེམས་ཐག་ཉེ་བོས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུས།ཐེངས་འདིའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེས་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་གནང་སྐབས་གསུང་དོན།ད་ལྟ་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ནི།རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་མི་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བོད་མདོ་སྨད་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༥ལོར་དམར་དམག་རྒྱང་བསྐྱོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་སླེབས་ཏེ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་མ་ཟད།བོད་མི་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བརྟེན།བོད་མིའི་སེམས་ནང་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད།དེ་རྗེས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨ལོར་དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་ཟེར་བ་དང༌།སྤྱི་ལོ་༡༩༦༦ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སྐབས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་བོད་མི་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་བ་དང༌།མུ་མཐུད་ཀློག