དུས་རབས་བཅུ་ནས་བཟུང་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་ལ་གཏེར་མ་དང་སྙན་རྒྱུད།བཀའ་མ་དང་བརྩམས་ཆོས་སོགས་མ་ལག་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་དར་ཡོད།དེ་ལས་གཏེར་མ་ཞེས་པ་ནི་བྲག་ཕུག་དང་ས་འོག་སོགས་ནས་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་ཡིན་པ།དཔེར་ན་ཨ་ཙ་ར་མི་གསུམ་ནས་གཤེན་ཆེན་ཀླུ་དགའི་བར་གཏེར་སྟོན་བཅོ་ལྔ་བྱུང་ཞིང་བོན་གྱི་གཏེར་ཆོས་རྣམས་དར་བའི་དབུ་བརྙེས།གཤེན་ཆེན་ཀླུ་དགའནས་གཤེན་གྱེར་རྨ་དབྱིལ།ཁུ་བཞེད་གཉེན་གསུམ་སོགས་བོན་གྱི་གཏེར་སྟོན་དུ་མ་རིམ་གྱིས་བྱོན་ཏེ་གཏེར་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་རྣམས་དར་སྤེལ་བཏང་།དེང་དུས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་རེས་གཏེར་མ་ཞེས་པ་གཏེར་སྟོན་ཁོ་རང་གིས་བརྩམས་པ་ལས་གསར་རྙེད་བྱུང་བར་ཁས་ལེན་གྱི་མེད་ནའང་།དེར་བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ནིདཔེར་ན་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དུ་སྐད་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གཏེར་སྟོན་ཨ་ཙ་ར་མི་གསུམ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན།བལ་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་གསེར་ཚོང་བ་ཡིན་པ་ལས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་བླ་མ་དང་མཁས་པ་གང་ཡང་མིན།ཁོ་ཚོས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱང་ས་འོག་དང་རི་བྲག་སོགས་ནས་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར།བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བརྐུས་སོང་བའི་ཡིག་ཆ་ཡིན་པར་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་བལྟས་ན་ཤེས་ཐུབ།དཔེར་ན་སྤྱི་ལོ་༩༡༣་པ་ལ་བལ་ཡུལ་གྱི་ཨ་ཙ་ར་མི་གསུམ་གནས་སྐོར་བར་བརྫུས་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་གསེར་ཉོ་རུ་ཡོང་།བསམ་ཡས་སུ་སླེབས་པ་དང་སྐོར་བ་འདྲ་བྱས་པས་ས་དེ་གའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྷོ་བལ་གྱི་མི་འདི་རྣམས་དད་པ་ཅན་དུ་འདུག་ཟེར་ནས་ནུབ་མོར་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བསྡད་བཅུགཨ་ཙ་ར་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་དུ་སྒམ་ཆ་རེ་འདུག་པར་མཐོང་བར་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ལས་ཆེ་བསམ་སྟེ་རྐུས་ནས་བྲོས་སོང་།ལམ་ནས་ཁ་ཕྱེས་བས་ཚང་མ་བོན་དཔེར་འདུག་པས་པོ་ཏི་ཆ་རེ་བོན་པོའི་བླ་མ་མཐའ་བཞི་འཕྲུལ་གསས་ལ་ཕུལ་ནས་ཟན་དང་བརྗེས།ཡང་འགའ་རེ་བན་དེ་མི་གསུམ་ལ་བཙོང་བར་བཤད་པས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་དམན་བའི་མི་སྐྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༠༦༧པ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་བའི་བོན་གྱི་གཏེར་སྟོན་ཁུ་བཞེད་གཉན་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་ཁྱེའུ་གཉན་མཐིང་པའང་ལུག་རྫི་རྒད་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།ཁོང་གིས་ར་ལུག་འཚོ་སྐབས་གཙང་འཕྲེང་ནུ་མ་ནས་ཡི་གེ་པོ་ཏིས་བཀང་བའི་བྲག་ཕུག་ཅིག་རྙེད་པ་ལ་ཕྱིས་སུ་གཏེར་སྟོན་སྐད་གྲགས་ཅན་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་རེད།དེ་བཞིན་ཏུ་དུས་རབས་བཅུ་པའི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་ཁྱི་ར་བ་གསུམ་མམ་རྔོན་པ་མི་གསུམ་གྱིས་ཤིང་སྡོང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འོག་ནས་སོལ་བ་ཐར་ཐོར་བྱུང་བས་རྐོས་པ་ལས་ཀླུ་འབུམ་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ།ཀླུ་གཉན་ས་བདག་གི་འབུམ་སོགས་བོན་གྱི་ཡིག་ཆ་མང་པོ་བྱུང་བ།དཔེ་རྒྱུན་ཡང་ད་ལྟ་བོན་དགོན་སོ་སོར་བཞུགས་ཡོད།དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ལོ་༩༩༦པ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་བའི་བོན་གྱི་གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོ་གཤེན་ཆེན་ཀླུ་དགའ་ཡང་དོན་ངོ་མ་མི་སྐྱ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།ཆུང་ནས་བཟུང་ཡབ་འདས།སྐུ་མཆེད་བཀྲོང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་སྦྱང་ལོང་མ་རྙེད།འོན་ཀྱང་དགུང་ལོ་༢༢པ་ལ་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་གངས་པ་རྫོང་གི་འབྲི་མཚམས་མཐའ་དཀར་ནས་གཏེར་ཞལ་ཕྱེས་བ་སོགས་སུ་གཞིག་ན་པོ་ཏི་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་གསར་རྩོམ་བྱེད་པའི་ཁོམ་ལོང་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ།དཔེར་ན་བསྒྲགས་པ་གླིང་གྲགས་དང་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ཆེན་མོ་སོགསལས།བོན་གྱི་གཏེར་ཡིག་རྣམས་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་སྦས་པ་དང་།རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་སྦས་པ།སྦས་ནས་ལོ་ག་དུས་སོང་བ་དང་།གཞན་ཡང་གཏེར་འདོན་སའི་ས་དང་།གཏེར་ནས་བཏོན་བའི་དུས་ཚོད།གཏེར་འདོན་མཁན་གྱི་བླ་མ།གཏེར་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་ཆ་གང་དག་ཡིན་པ་སོགས་རེ་རེ་ནས་ཁ་གསལ་བསྟན་ཡོད་པསབོན་གྱི་གཏེར་ཆོས་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ།འོ་ན་གཏེར་ཡིག་དེ་དག་གཏན་ནས་བཅོས་མ་ཕོག་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེའང་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མཁར་རྨེའུ་བསམ་གཏན་སོགས་ཀྱིས་བོན་གྱི་གཏེར་ཡིག་ནི་སྔོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཞིག་གསར་རྙེད་བྱུང་བས་མ་གཞི་བྱས་ཏེ།གཏེར་སྟོན་དང་ཁོང་གི་སློབ་རྒྱུད་དག་གིས་མ་གཞི་དེའི་སྟེང་དུ་ཚིག་དོན་ཁ་གསབ་དང་འཕྲི་སྣོན་བྱས་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཉིད་དོན་ལ་གནས་པར་བསམ།རྒྱུ་མཚན་ནི་དཔེ་ཆ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྡེབ་སྦྱོར་དང་མི་མཚུངས་པའི་གནའ་བོའི་བརྡ་རྙིང་སོགས་ཅི་རིགས་ཡོད་པས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ།