༄༅།།རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ནི།ཡབ་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་དང༌།ཡུམ་བློ་བཟང་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་བྱི་༡༨༧༦ལོར་དྭགས་པོ་གླང་མདུན་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བློབཟང་ཐབས་མཁས་རྒྱ་མཚོ་གསོལ།དེའི་ཕྱིར་ལོར་རྒྱལ་ཚབ་རྟ་ཚག་ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་དང༌།བཀའ་ཤག་གི་ལས་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྐྱོང་གི་ལུང་དང་རྨི་ལྟས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གླང་མདུན་ཚང་གི་སྲས་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་རྒྱ་མཚོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཤིང་ལྷ་སར་གདན་འདྲེན་ཞུས།དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་ས་སྟག་༡༨༧༨ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཤིང་མཚན་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་བྲལ་དབང་ཕྱུག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་གསོལ།དགུང་ལོ་བཞི་བའི་ས་ཡོས་༡༨༧༩ལོར་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ།དགུང་ལོ་བདུན་པ་ཆུ་རྟ་༡༨༨༢ལོར་པཎ་ཆེན་དང་རྟ་ཚག་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས།དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་མེ་ཁྱི་༡༨༨༦ལོར་རྒྱལ་ཚབ་རྟ་ཚག་སྐུ་གཤེགས།དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་སླར་ཡང་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཁྲིར་འཁོད།ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སོགས་མཁས་པ་དུ་མ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་ལ་གསན་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་པར་གནང༌།དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པའི་ཤིང་ལུག་༡༨༩༥ལོར་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་མདུན་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་དང༌།ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་བློ་བཟང་ལུང་རྟོགས་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གསང་སྟོན་པ།སྒྲུབ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུས་དུས་བསྒོ་བ་མཛད་དེ་རབ་བྱུང་བསྙེན་རྫོགས་ཞུས།ལོ་དེར་བོད་འབངས་དཔོན་རིགས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱིས་རེ་སྐུལ་ལྟར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་ཡོངས་རྫོགས་བཞེས།དགྱེས་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་སྤེལ།སྐབས་དེར་མན་ཇུ་གོང་མས་དབྱིན་ཇི་དང་འབྲེལ་བ་མཐུན་པོར་ཡོང་ཆེད་བོད་ཀྱིས་དབྱིན་འགོག་ལ་རོགས་རམ་མ་བྱས་སྟབས་བོད་འདུག་ཨམ་བན་དང་འབྲེལ་བ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་གྱུར།དེར་བསྟུན་ཁོང་གིས་ཨོ་རུ་སུ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་དབྱིན་འགོག་བྱེད་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས།སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་དཔོན་རིགས་རྣམས་དབང་ཆ་རྩོད་པའི་རྙོག་འཛིང་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན།དགུང་ལོ་ཉེར་བཞིའི་ས་ཕག་༡༨༩༩ལོར་རྒྱལ་ཚབ་དེ་མོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་དང༌།ཚ་བོ་ནོར་བུ་ཚེ་རིང་དང་དོན་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཟུང་རྒྱུའི་རེ་བས།ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགུང་སྙིང་མཚན་གསལ་བཀོད་པའི་ལིང་ག་བཅས་པ་དང༌།གནོད་གཏད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་མང་པོ་ལྷ་སའི་ཕྱོགས་བཞིར་སྦས་ནས་ནད་མུག་མཚོན་གསུམ་སོགས་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་ལྟས་ངན་འབྱུང་རེ་ཡིས་དཔལ་སྤྲུལ་དང་ཉག་སྤྲུལ་སོགས་ལ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོ་ག་མང་པོ་བསྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་པ་དང༌།དུག་སྦྱོར་གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དཀྲོང་རྩིས་བྱས་པ་མཐིལ་བརྟོལ་བྱུང་བས།དེ་དག་ལ་ཁྲིམས་ཆད་འོས་འཚམ་བཅད།དགུང་ལོ་ཉེར་དགུའི་ཤིང་འབྲུག་༡༩༠༤ལོར་བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཉིན་དབྱིན་དམག་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཆུ་ཤུར་ཟམ་ཁར་འབྱོར།ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་འཁོར་ཧྲག་བསྡུས་བཅས་ཉེན་ཁ་ལ་གཡོལ་ཆེད་སོག་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང༌།དེའི་ཕྱི་ལོ་ཤིང་སྦྲུལ་༡༩༠༥ལོར་སོག་ཡུལ་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བས་མཚན་སྙན་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ།ཟང་ཟིང་འབུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་་བྱུང༌།༡༩༠༦ལོར།སི་ཁྲོན་ཙུང་ཏུའུ་ཀྲོ་ཨེར་ཧྥེང་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཁམས་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས།༡༩༠༨ལོར་ལོ་ངོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་བོད་མི་ཁྲི་ཚོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་ཧམ་བསད་བྱས་པར་གྲགས།ཐོག་མར་འབའ་བསྟན་ཉི་དགོན་གཉིས་དགོན་པའི་ནང་གི་བླ་གྲྭ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འདུ་ཁང་ནང་དུ་དུས་གཅིག་ལ་མེ་བསྲེགས་བཏང༌།དེ་ནས་རིམ་བཞིན་འབའ་དང༌།ལི་ཐང༌།སྡེ་རོང༌།ཕྱག་ཕྲེང༌།སྨར་ཁམས།བྲག་གཡབ།ཆབ་མདོ་སོགས་ཀྱི་ཁུལ་དུ།བཙན་ཤེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རྒྱ་མིང་འདོགས་པ་དང༌།རྒྱ་ཡིག་སྦྱོང་དུ་བཅུགགལ་སྲིད་རྒྱ་མིང་མེད་པ་དང་རྒྱ་ཡིག་མི་སྦྱོང་མཁན་ལ་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བཀོད་པ་དང༌།ཆེ་ན་སྲོག་ཆད་བཅད་པ་སོགས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མནར་གཅོད་མང་པོ་བཏང༌།རྒྱ་མིང་བེད་སྤྱོད་པ་དང་རྒྱ་ཡིག་སྦྱོང་མཁན་ལ་ཁྲལ་མི་བཀོད་པ་སོགས་མི་རིགས་རིགས་འགྱུར་ཐབས་ཤེས་གང་མང་བྱས་པ་ཟད།ས་གནས་སོ་སོའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་བསད་ནས་རྒྱ་དཔོན་བསྐོས་པ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཡུལ་དཔོན་རྒྱ་བསྒྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་ཞེསགྲགས།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེང་དུས་འབའ་ལི་རྒྱལ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བོད་པ་རྒྱ་མིང་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།སྤྱི་ལོ་༡༩༠༨ལོར་མན་ཇུ་གོང་མས་ཀྲོ་ཨེར་ཧྥེང་ལ་བོད་སྡོད་ཨམ་བན་གྱི་ལས་འགན་བསྐོས་པ་དང༌།བོད་ནས་ཀྲོ་ཨེར་ཧྥེང་བོད་དུ་ཡོང་ན་དེ་བས་ཀྱང་མི་མང་པོའི་སྲོག་ལ་གནོད་པར་དོགས་ནས་མན་ཇུ་གོང་མ་ལ་ཡི་གེ་བཏང་སྟེ།ཀྲོ་ཨེར་ཧྥེང་གིས་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཀྱིས་བསད་བཅོམ་འཕྲོག་ལས་བྱས་ཚུལ་དང༌།ལྷ་སར་ཡོང་ན་དགའ་བསུ་མེད་ཚུལ་རྣམས་ཞུས་པར།གོང་མས་དེ་མ་ཐག་ཨམ་བན་གྱི་གོ་གནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ།ཀྲོ་ཨེར་ཧྥེང་ཆབ་མདོ་ནས་ཁྲེན་ཏུར་སྐད་བཏང༌།དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་པའི་ས་སྤྲེལ་༡༩༠༨ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་བརྒྱུད་ནས་པེ་ཅིང་དུ་ཕེབས།མན་ཇུ་གོང་མ་འོད་གསལ་དང་མཇལ་འཛོམས་བྱུང༌།དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་པའི་ས་བྱ་༡༩༠༩ལོར་སྐུ་འབུམ་བརྒྱུད་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས།ལྷ་སར་འབྱོར་ཁར་ཨམ་བན་ལེན་ཡུས་སྐུ་འཁོར་རྣམས་བསུ་བར་ཕེབས་ཀྱང་གོང་ས་མཆོག་གིས་དགྱེས་ཚུལ་མ་བསྟན་པས་དེ་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་ཏེ་ཨུ་རུ་སུའི་ལག་ཆ་ཁྱེར་ཡོད་པ་ལ་ཁ་གཡར་ནས་སྔོག་བཤེར་བྱས་པས་སྐུ་ཆས་མང་པོ་བོར་བརླགས་སུ་སོང༌།ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་སྡོད་ཨམ་བན་ལ་འབྲུ་རིགས་དང་གཟན་ཆས་མཁོ་འདོན་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་བསྒྲགས།དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པའི་ལྕགས་ཁྱི་༡༩༡༠ལོར་ཀྲའོ་ཨེར་ཧྥེང་གི་སི་ཁྲོན་དམག་མི་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ལྷ་སར་འབྱོར་དང་གང་བྱུང་གིས་མི་གསོད་པ།འཕྲོག་བཅོམ་བྱེད་པ་སོགས་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་མང་པོ་བྱས་སྟབས།གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་དུས་དེ་ལ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་བ་ཚེ་སྨོན་གླིང་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཡུལ་བྱོལ་དུ་ཕེབས།ཀལོན་སྦུག་ཏུ་བཞུགས་སྐབས་མན་ཇུ་གོང་མས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་གོ་གནས་དབྱུང་བ་པ་རེད།ཁོང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཚན་རིག་གི་ལག་ཤེས་སྤེལ་བ་དང༌།དམག་དོན་སྦྱོང་བརྡར་སོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་མང་དུ་སྤེལ་འདུག་གོ།དགུང་ལོ་སོ་བརྒྱད་པའི་ཆུ་གླང་ལོ༡༩༡༣ལོར་གཞུང་སྒེར་དགོན་སྡེ་སོགས་ཀྱིས་བདག་ཉར་བྱས་པའི་ས་སྟོང་རྣམས།མི་སུས་བརྐོས་ནས་ས་ཞིང་དུ་བསྒྱུར་ན་རང་མོས་སུ་བེད་སྤྱད་ཆོག་པར་མ་ཟད་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཁྲལ་འཇལ་མི་དགོས་པའི་བཀའ་བསྒྲགས་པ་སོགས་ཞིང་ལས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཤུགས་སྣོན་མཛད།དགུང་ལོ་ཞེ་བརྒྱད་པའི་ཆུ་ཕག་ལོ་༡༩༢༣ལོར་ཇ་སྡོང་ཚོད་ལྟས་འདེབས་འཛུགས་གནང་སྟེ་ལས་མགོ་ངོས་སུ་བརྩམས།ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཉེན་སྲུང་དམག་སྒར་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་གནང༌།དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་བའི་ཤིང་གླང་ལོ་༡༩༢༥ལོར་སྦྲག་ཁང་དང་ཏར་ཁང་སོགས་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་ཆ་འཕྲིན་ལས་ཀར་ཤུགས་སྣོན་གནང༌།དེ་རྗེས་དངུལ་ཁང་གསར་འཛུག་བྱས།དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་བྱ་༡༩༣༣ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་སུམ་ཅུ་ཉིན་ཆམ་པ་སྙུང་བར་གསོལ་སྨན་ཆོད་ཉེན་གྱིས་སྐུ་གཤེགས་གྲགས་ཀྱང་དོན་དུ་དུག་སྦྱོར་གྱིས་བཀྲོངས་པ་འདྲའོ།།