རང་ཅག་བོད་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ལ་མཐོང་ཆེ་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་སྔར་ནས་ཆགས་ཡོད་ལ་དེའི་ཐད་ཀྱི་འབྲས་བུའང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་མཇལ་དུ་ཡོད།ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པ་ནི་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཞིང་ནང་དོན་སྣ་མང་མཉམ་འདུས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡིན་པས།ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ཐོག་མར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ནི་མ་མཐའི་རྐང་པ་འཛུགས་ས་ཞིག་ཡིན་ངེས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་དུ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངོས་འཛིན་དང་ཆོད་སྡོམ་ཐོབ་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་བ་ཀུན་གྱིས་སྣང་ཆེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུ་ཆའི་རིག་པ་ཞེས་པའི་རིག་ཚན་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་ཡོད།གོང་ཞུས་ལྟར་རང་རེ་བོད་དུ་སྔ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་མོད།དེར་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ཞིབ་འཇུག་དང་གཤིབ་བསྡུར།དཔྱད་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་མི་འདང་བས།ཐམས་ཅད་དགེ་མཚན་དུ་གླེང་ནས་ཆེས་ཆེར་བསྟོད་པའམ་ཡང་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་དུ་བརྗོད་ནས་རྐང་འོག་ཏུ་བརྫི་བའི་ཐལ་ཆ་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ཐོན་བཞིན་ཡོད།ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆར་དཔྱད་གླེང་བྱེད་པ་ལ།གཅིག་ནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་ཁག་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་དགོས་པ་དང་།གཉིས་ནས་དུས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ།གསུམ་ནས་ལོ་རྒྱུས་དུས་མཚམས་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་སྐད་ཡིག་གི་འཕེལ་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ།བཞི་ནས་དཔྱད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ཤེས་བཟང་པོ་ལྡན་དགོས་པ་སོགས་ཕུད་དེ་བས་ཀྱང་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་བློ་རིག་དང་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པོ་ཞིག་ངེས་པར་ཡོད་དགོས།བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཧྲིལ་པོའི་གཞུང་ཐིག་ནས་བལྟས་ན།ཁོ་བོས་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནི་དུས་རབས་བར་བརྒལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་བར་བརྒལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་དབང་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད།ཁོང་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་མཁན་ལ་མངའ་འོས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་དག་དང་འགན་སེམས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཕུད།སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་སྟེང་།ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དེང་རབས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ཤེས་བཟང་བ།གཟིགས་རྒྱང་དང་གསན་རྒྱ་ཆེ་བ་སོགས་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཡོན་མང་དུ་མངའ་བ་ལགས།མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་མཆོག་ནས་ལོ་མང་རིང་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་ལེགས་སྒྲིག་དང་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲི་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་མཛད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་གསལ་པོར་གཟིགས་ཏེ་སྔ་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བ།བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཕྱོགས་ལྷུང་སྐོར་བཤད་པ།ཀོང་པོ་དེ་མོའི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེའི་སྐོར་གླེང་བ།གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་ལ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་བསྟུད་མར་སྤེལ་གནང་བ་རེད།ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་ཁོང་གིས་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བའི་ཁྲིད་སྟོན་འོག་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་རྩ་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དངོས་དོན་ལ་གཞི་བཅོལ་ཞིང་།ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆར་བརྟེན་ཐོག་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་དབྱེ་ཞིབ་མཛད་དེ་སྔ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་རྙིང་ལ་དགེ་སྐྱོན་གཉིས་ཐད་ནས་དབྱེ་ཞིབ་མཛད་ཡོད།དེ་ཡང་ཁོང་གིས་བོད་རིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན།གནའ་རབས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ཡིག་ཐོག་འཁོད་པ་ལྟར་ན་ཧ་ལམ་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོར་ཆགས་དང་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རབས་བྱུང་བ་ནས་བརྩིས་ནའང་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་སོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རགས་པ་ཙམ་ཡོད་པ་ལྷག་པར་དུ་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཚུན་ཆད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱུང་བ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཆོས་འབྱུང་དང་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་རིགས་འབོར་ཆེན་ཞིག་ད་ལྟའང་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གཞུང་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུའི་དཔྱད་གཞི་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་ལྟ་བུ་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གཞན་དུ་མེད་པའི་རིན་ཐང་དཔག་པར་དཀའ་བ་ཞིག་ལོས་ཡིན་ཞེས་མེས་པོའི་ཕྱག་རྗེས་ལ་ཚད་མཐོའི་མོས་བཀུར་དང་གཅེས་འཛིན་གྱི་དགོངས་པའི་ཐོག་ནས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལ་གདེང་འཇོག་མཐོ་པོ་གནང་ཡོད།དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆའི་ཐད་གནས་པའི་སྐྱོན་ནམ་ཞན་ཆ་ཇི་ཡོད་ཐད་དབྱེ་ཞིབ་ཟབ་མོ་གནང་བའི་དགོངས་པ་གཙོ་བོ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ན།གཅིག་ནས་བོད་དུ་དྲང་ཕྱོགས་དང་ལྡོག་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་འབོར་ཆེན་ཞིག་ལྡན་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་ནི་གཙོ་བོ་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་མཚོན་པའི་གཞི་འཛིན་ས་ཡིད་རྟོན་རུང་བ་ཞིག་མ་མཆིས་པར་གཙོ་བོ་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་བཤད་རྒྱུན་མང་བ་སྟེ་ལྷ་ཆོས་དག་སྣང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་དངོས་སྣང་གི་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་སུ་གནས་པ་དང་།གཉིས་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་རྒྱ་གར་ཚུད་པའི་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དག་གང་ཞིག་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་ཁ་བའི་ལྗོངས་འདིར་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བརྟེན།ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིགས་ལམ་དེ་དེང་རབས་འཛམ་གླིང་དུའང་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཞིང་བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གལ་ཆེའི་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ནོར་མཛོད་ནང་བཞག་པའི་ནོར་བུ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ལོས་ཡིན།འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་ད་ཕན་མི་ལོ་སྟོང་ལྷག་རིང་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་ཁོ་ན་དར་འཕེལ་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་བ་དེས་བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཤེས་རིག་ལ་མགོ་གནོན་དང་ཟུར་འབུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་ཚབས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པ་སྟེ།བོད་ཀྱི་རིག་པའི་གནད་ཐ་དག་གི་རྩ་བའང་རྒྱ་གར་ལ་གཏུགས་དགོས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཞིག་ད་དུང་ཨ་ན་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་འཆང་གི་ཡོད།དེ་ལྟར་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ལ་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་ཤེས་རིག་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།གསུམ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་ཡིག་རིགས་ཁག་གཅིག་ནི་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ཞེན་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་དཔེ་བྲིས་མ་རེ་ཟུང་ལས་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒུལ་མེད་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཕུང་པོའི་ཁྲོད་དུ་ཐལ་རྡུལ་གྱིས་གནོན་ནས་ལུས་ཡོད།དེ་བས་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་གྲངས་མང་དེ་ཙམ་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་སྐབས་སུ་བསྐྲུན་པའི་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་ཡི་གེ་མི་ཉུང་བ་ཙམ་ཞིག་དངོས་སུ་གནས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་སྤྱན་ཟུར་གཡོ་མཁན་ཧ་ལམ་བྱུང་མེད་པར་བརྟེན་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནོར་བུ་དེ་རྣམས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆའི་ཁོངས་སུ་བརྩི་མཁན་མེད་པར་ཉི་ལྷག་གི་ཁྲོད་དང་ཐ་ན་རྡོ་རིང་ལ་ལའི་རྐེད་པ་ཡས་མས་སའི་འོག་ཏུ་ནུབ་ནས་བལྟ་ཀློག་ཙམ་བྱེད་མི་མེད་པ།ཡི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་རིགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་རྙིང་འབོར་ཆེན་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་རུང་གནའ་དུས་ཀྱི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ལ་དེང་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་ཡིད་རྟོན་དེ་ཙམ་རང་འཐོབ་མི་ཐུབ་པའི་སྣང་ཚུལ་དེའི་རིགས་བྱུང་བ་དང་།བཞི་ནས་སྔོན་ཆད་བོད་འདིར་སྐབས་རེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་དེ་ཚད་འཛིན་འཕེར་དང་མི་འཕེར་རྩོམ་པ་པོ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་བལྟས་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པའི་གོམས་གཤིས་མཁྲེགས་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དཔེར་ན།བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ།རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་དང་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།སོགས་ནི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྐུ་ངོ་མའི་གསུང་ཡིན་པར་བརྩི་བ་དང་།དེ་བཞིན་རྒྱལ་བཞེད།ཅེས་པའང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་གསུང་ཡིན་པར་ཆ་འཇོག་པ་སོགས་བར་སྐབས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་རིང་གནའ་རབས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་དུ་གྲགས་པ་འབའ་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཡིག་ཆའི་ནང་དོན་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་མཐུན་མིན་དང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་སོགས་ལ་དཔྱད་བསྡུར་རྩ་བ་ནས་མི་བྱེད་པའི་སྣང་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་བས་ང་ཚོས་སྔོན་བྱོན་མི་རབས་མང་པོས་སྐུ་ངལ་ཆེན་པོས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་རྣམས་ལ་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་སྐབས་འདིར་ལོ་ཚིགས་སོགས་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་དག་ཐེར་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་མཛད་ཡོད།བློ་དམན་ཁོ་བོས་བལྟས་ན་དེ་ནི་དེང་གི་དུས་བར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆར་འཐུས་སྒོ་ཚང་ཤོས་དང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཤོས་ཀྱི་དབྱེ་ཞིབ་དང་གདེང་འཇོག་ཅིག་ཡིན་པར་སྙམ།