ད་ལྟ་ང་ཚོས་བཟོ་བཞིན་པ་དེ་བོད་ཡིག་རྐྱང་པའི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཞིག་རེད།ཐ་སྙད་གསར་པའི་ཐོག་ལ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་མང་པོ་ཡོད་སྟབས།ལས་ཀ་ཉིས་རྩེག་གསུམ་རྩེག་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་མི་འདུགབོད་པའི་ཐ་སྙད་རྙིང་པ་དེ་ཚོ་ཚིག་མཛོད་ནང་འཇུག་དགོས་པ་དེ་དཔེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།གང་ཡིན་ཟེར་ན།ང་ཚོས་ཕར་ཚུར་རྩད་གཅོད་བྱས་དུས་ད་ལྟའི་བར་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་༥༠ལྷག་ཡོད་པ་དང་།དེ་ཚོའི་ནང་ནས་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་མཛོད་དང་སྨན་གྱི་ཚིག་མཛོད་སོགས་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཁ་ཤས་མ་གཏོགས་མང་ཆེ་བ་གཅིག་པ་འདྲ་བོ་རེད།མདོར་བསྡུས་ན་ད་སྔ་བོད་ཡིག་གི་ཚིག་མཛོད་ཐ་སྙད་ཁྲི་བདུན་གྱི་སྒང་ལ་བསླེབས་པ་ཞིག་མི་འདུགསྤྱིར་བཏང་བོད་ལ་ཐ་སྙད་འབུམ་ཁ་ཤས་ཡོད་ཀྱང་མང་ཆེ་བ་དཔེ་ཆའི་ནང་ལྷག་སྟེ་ཚིག་མཛོད་ནང་དུ་བཏོན་ཐུབ་མེད་པས།ཐ་སྙད་རྙིང་པ་དེ་ཚོ་ཚིག་མཛོད་ནང་འཇུག་ཐབས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།ང་ཚོའི་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དབྱེ་མཚམས་དེ་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠སྔོན་གྱི་དེབ་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་ཐ་སྙད་རྙིང་པ་དང་།དེའི་མར་འདབས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་ཚོར་ཐ་སྙད་གསར་པ་ཟེར་བའི་ཚད་གཞི་བཟུང་སྟེ།ང་ཚོས་ད་ལྟ་གཙོ་བོ་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠སྔོན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཚོ་སྒྲུག་རྒྱུ་དང་།དེའི་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་ཚད་ལོན་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་དེ་གནད་འགག་གཅིག་རེད།གཉིས་ནས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་༥༠ལྷག་ཡོད་ཀྱང་།དེ་ཚོ་དེང་སང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་བསྡུར་བ་ཡིན་ན།ཚིག་མཛོད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཡོད་པ་དག་ཡིག་གསར་སྒྲིག་གཅིག་པུ་རེད།དག་ཡིག་གསར་སྒྲིག་ཀྱང་དུས་ཀྱིས་སྔ་བོ་ཡིན་པས་དཔེ་ལེན་ས་སོགས་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་ཚིག་མཛོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ཏག་ཏག་ཅིག་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།དེང་སང་ང་ཚོར་དཔེ་ལེན་ས་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ས་མང་པོ་ཡོད་དུས།ང་ཚོས་གཙོ་བོ་དེང་དུས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་དེ་ཚོའི་འགྲོ་སྟངས་དང་།གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་བླངས་པའི་ཐོགབོད་སྐད་ཡིག་གི་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་མཐུན་དགོས་པ་དེ་དཔེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་ཚིག་མཛོད་སྒྲིག་སྟངས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིར་དཀའ་ལས་མང་པོ་བརྒྱབ་ཡོད་ལ།གང་ལ་གང་འཚམ་ཡག་པོའང་ཆགས་ཡོད་བསམ་གྱི་འདུགད་ལྟའི་ཆར་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ནང་ཚིག་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་༢༡ཡོད་པ་དང་།མི་༡༠༠ལྷག་གིས་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ།ད་དུང་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཁག་གཉིས་ཤིག་གང་མགྱོགས་གསར་དུ་འཛུགས་འཆར་ཡོད།ལས་གཞི་འདི་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།དཔེར་ན།ཨོག་སི་ཧྥོར་ཌི་ཚིག་མཛོད་ཆ་ཚང་བསྡོམས་ན།དེབ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ཤིག་ཡོད་པ་དང་།གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དེའི་ནང་ཚིག་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་བཙུགས་ནས་ལོ་༡༢༧ལྷག་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་ནང་ལོ་༡༠༠ལ་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་ཏོག་ཙམ་ཁག་པོ་ཡིན་ནའང་།ལོ་༩དང་༡༠ལ་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཞེ་དྲགས་ཁག་པོ་ཞིག་མིན་པས།ང་ཚོས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་རེ་བ་བརྒྱབ་པ་ལྟར་ཡག་པོ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་འདུག