དེ་ཡངསྙན་ངག་མེ་འོང་མབོད་དུ་དར་རྗེས་གཞུང་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མཁས་དབང་ཚོས་བོད་འགྲེལ་མང་དུ་མཛད་ཡོད་པ་ལ།སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་རྒན་ཀུན་དགས་མཛད་པའིབོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཤདལསདཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མརདཔང་ཊིཀསྟེ་བོད་འགྲེལ་དང་པོ་བརྩམས་ཏེ་འཆད་ཉན་གྱི་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་དང་།དེ་རྗེས་ཞྭ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོས་མེ་ལོང་མའི་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་རྙིང་དང་འགྲེལ་པར་གཏུགས་ཏེ་དག་བཅོས་དང་མཆན་བུ་འདེབས་པར་མཛད།བོད་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་མེ་ཁྱི་སྟེ་སྤྱོ་ལོ༡༥༢༦ལོར་སྡེ་པ་རིན་སྤུངས་པ་ངག་དབང་འཇིག་གྲགས་ཀྱིསསྙན་འགྲེལ་མི་འཇིགས་སེང་གེའི་ང་རོམཛད།རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་ཕག་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༦༤༧ལོར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོསསྙན་འགྲེལ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུམཛད།རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ས་རྟ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༦༧༨ལོར་བོད་མཁས་པ་མི་ཕམ་དགེ་ལེགས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ལྷསསྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་བཤད་སྦྱར་དཎྜིའི་དགོངས་རྒྱནམཛད།རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་སྟག་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༧༧༠ལོར་འབྲུག་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མསརྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་རོལ་མཚོམཛད།རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ས་བྱ་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༩༠༩ལོར་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོསསྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་འགྲེལ་པ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་རོལ་མཚོམཛདཅེས་འཁོད་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་རྩོམ་པའི་གཞུང་ལུགས་ནིསྙན་ངག་མེ་ལོང་མགཞིར་བཟུང་ཐོག་བོད་རང་གི་མི་གཤིས་བཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ་མཁས་དབང་ཚོས་མཛད་གནང་བའི་བོད་འགྲེལ་དག་ཡིན་པ་རེད།བོད་འགྲེལ་དེ་དག་གི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་ལུགས་མི་འདྲ་བའམ་བཞེད་པ་མི་གཅིག་པ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་པ་སྟེ་སྙན་ངག་ལ་སྲོག་ལྡན་དགོས་མིན་ཐད་དུ་ཟུར་མཁར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་དང་ཐོག་མར་སྙན་ངག་ལ་སྲོག་དགོས་ལུགས་ཀྱི་བལྟ་ཚུལ་སྟོན་པ་ལ་ཁོང་གིས་སྐྱེ་བོ་ལུས་སྲོག་རྒྱན་གསུམ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས།བརྗོད་བྱ་སྡེ་བཞི་བསྡུས་པའི་དོན་རྣམས་སྲོག་དང་།བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་གསུམ་དང་།དོན་རྒྱན་སྒྲ་རྒྱན་གབ་ཚིག་རྣམས་རྒྱན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།འདི་ལྟ་བུའི་འཇོག་མཚམས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་རྒྱབ་བཀབ་ན་བསྟན་བཅོས་ཆུད་འཛའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བོད་མཁས་པས་དཎྜིའི་དགོངས་རྒྱན་དུ་དཔང་ཊིཀ་ཏུ་ཡང་།སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྙན་ངག་གི་ལུས་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་།དེ་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱན་ཡང་བསྟན་ཅིང་གསལ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་སོགས་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གསུང་རྒྱུན་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ལུས་རྒྱན་གཉིས་ལས་མི་བཞེད་པར་གསལ་ཡང་།གསོ་རིག་པའི་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པས།ཇི་སྐད་དུ།སྲིག་གི་དབང་པོས་མ་བཟུང་བའི།།མི་རོ་བཟང་ཡང་སུ་ཞིག་ལེན།།ཞེས་པ་དང།ཡང་དེ་ལས་ལུས་ཡིན་ཕྱིན་སྲོག་དགོས་པར་ངེས་ན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གཞན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགོས།གོས་མེད་པའི་གཅེར་བུ་ལ་རྒྱན་ཡང་མི་མཛེས་ཤིང་མི་འཚམ་པས་སོ།ཞེས་གསུངས་འདུགགཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལག་ལེན་ཁག་ཏུ་རྒྱ་གཞུང་གི་ལྷོ་ཤར་གྱི་རྩོམ་གཤིས་མི་འདྲ་བའི་ཤན་ཤུགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྡེ་ཁག་ཏུའང་ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པ་མཆོག་གིས་གཙོས་པའི་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།བོད་མཁས་པ།སྡེ་པ་རིན་སྤུངས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱོང་ལ་བརྗོད་དོན་འཕྲལ་མར་གོ་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུགས་འཛིན་མཁས་པ་རྣམས་དང་།ས་སྐྱ་པཎ་མཆོག་གིས་གཙོས་པའི་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ།ཀརྨ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ།འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས།མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་འཇམ་ལ་བརྗོད་དོན་ཆུ་དྭངས་ཉ་མོ་མཐོང་བ་བཞིན་གྱི་རྒྱ་གར་ལྷོ་པའི་ལུགསའཛིན་མཁས་པ་སོགས་བྱུང་བས་བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་རྩོམ་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནའང་འདྲ།རྩོམ་པ་པོའི་སྡེ་ཁག་ཡིན་ནའང་ཆོག་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་ཁས་ལེན་འོས་པའི་ཕྱག་རྗེས་བཞག་གནང་སྟེ་བོད་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་བྱ་གཞག་ལ་ཕན་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད་ཅིང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཉམས་མངོན་པར་གསལ་ཐོན་པ་བྱས་ཡོད་པ་རེད་འདི་ནི་ངས་བརྗོད་པའི་ས་པཎ་ནས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་བར་གྱི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་རང་བློས་འཇོན་ཚོད་དུ་བཤད་པ་དེ་ཡིན།གཤམ་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༡ལོར་བོད་དུ་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བ་ནས་ད་བར་དུ་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྐོར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།