སྡེ་དགེ་རྫོགས་ཆེན་སྤས་རབ་ཚང་ནི་རྫོགས་ཆེན་སྡེ་པའི་ནང་ནས་མི་ཚང་ཕྱུག་ཤོས་དང་སྟོབས་འབྱོར་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མི་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་དམ་དོད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཐོབ་ཡོད།སྤས་རབ་ཚང་ལ་བུ་འབུམ་པ་དང་།འཆི་མེད་རིག་འཛིན།བུ་མོ་ཕུན་ཚོགས་ལྷ་མོ་བཅས་མིང་སྲིང་གསུམ་ཡོད།སྤས་རབ་འབུམ་པས་ཚོང་དཔོན་ཚང་གི་བུ་མོ་མིག་འཛོམས་མནའ་མ་བསུས་ཏེ་ཁོང་གཉིས་ལ་བུ་དགུ་དང་།བུ་མོ་གསུམ་ཡོད།དེའི་ནང་ནས་སྤས་རབ་འབྲུག་གྲགས་མ་གཏོགས་གཞན་བུ་བརྒྱད་རབ་བྱུང་དང་ངུར་སྨྲིག་གི་སྡེ་འཛིན་ཤ་སྟག་གནང་སྟེ་མི་རེས་རྫོགས་ཆེན་དགོན་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གང་ཅིར་འགན་ཁུར་གཡུར་དུ་ཟ་བ་གནང་ཡོད།བསྟན་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སྤས་རབ་བ་ཡས་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་སྟོད་རྒྱ་གར་དང་།སྨད་རྒྱ་ནག་བར་ཁམས་དབུས་མདོ་གསུམ་ས་གནས་གང་སར་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་དོན་དཔལ་འབྱོར་མཁོ་སྒྲུབ་གནང་ཕྱོགས་ཐད་མདོ་ཁམས་ཁུལ་དུ་སྙན་གྲགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན།སྤས་རབ་ཚང་གི་བུ་དགུ་དང་བུ་མོ་གསུམ་བཅས་རིམ་བཞིན་འདི་ལྟར་ཏེ།༡གསོང་ཚེ།༢དར་རྒྱས།༣ཐོད་ཅོག༤ཁྱུང་རྒྱས།༥བ་ཡས།༦འབྲུག་གྲགས།༧ཨ་དཔལ།༨མགོན་རིན།༩བུ་གཅིག་གྲོངས།༡༠བུ་མོ་ཆེ་བ་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྒྲོན།༡༡བུ་མོ་ཆུང་བ་གཡང་ཆེན།བུ་མོ་གཅིག་སྔར་ནས་འདས་གྲོངས་སུ་ཤོར་བ་བཅས་ནི་སྤས་རབ་འབུམ་པའི་བུ་རྒྱུད་ཡིན།ཁོང་གི་སྤུན་མཆེད་རྒན་པ་འཆི་མེད་རིག་འཛིན་ནི་རྫོགས་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་སྲི་ཞུ་ཞབས་འདེགས་བླ་ན་མེད་པ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་ཕྱག་གཡས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད།སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་སྤྱན་ཟུང་གི་བུང་བ་གསེར་གཟིགས་ཀྱིས་དམ་དོད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་གོ་གནས་གནང་འདུགདེ་བཞིན་ལོ་ལྟར་རྫོགས་ཆེན་དགོན་པ་དང་།ཞེ་ཆེན་དགོན་པའི་མཆོད་ཡོན་སྦྱིན་བདག་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་སྟེ་དགོན་སྡེ་ཁག་གཉིས་ལ་ལོ་ལྟར་སྐུ་འགྱེད་དང་མང་ཇ།དགེ་འདུན་པར་ལོ་ལྟར་གྲྭ་ཆས་འབུལ་དགོས་རིགས་འབུལ་རྒྱུ་དང་།གཡར་དགོས་རིགས་ལ་དེ་མཚུངས་ཞབས་ཞུ་དོན་འབྲས་སྨིན་ངེས་ཀྱི་མཚོན་མདོར་ན་དགོན་པའི་ཕྱི་ནང་གང་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་ལོ་ལྟར་ཆགས་མེད་འབུལ་གྱི་ཡོད།སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ཡས་མར་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་བཙན་རྒྱལ་རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་གནོན་ལོ་མང་རིང་བྱས་མཐར་༡༩༥༨ལོར་ནས་རང་ཡུལ་རྫོགས་ཆེན་འབྲོག་རུ་དང་།རྫོགས་ཆེན་དགོན་གཉིས་ལ་གནས་སྡོད་མ་ཐུབ་པར་རང་ཡུལ་གྱི་ས་ཤོར་ཏེ་མི་ཡུལ་དུ་ཡོང་དགོས་སྐབས་རྫོགས་ཆེན་བྱང་རྒྱུད་འབུམ་ཁོག་ཞེས་པ་དེར་འབྱོར་སྐབས་རྒྱ་དམག་གིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་ཏེ་འགྲོ་འོད་འདུག་གསུམ་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་སྟབས་ཉིན་གྲངས་བསྟུན་ཏེ་རྒོལ་འཛིང་རྒྱུན་རིང་གནང་བ་དང་།དགྲ་བོ་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་བསད་པ་མ་ཟད་ཁམས་པའི་ལུང་པ་སྟོད་སྨད་དུ་སྤས་རབ་ཚང་གིས་རྒྱ་དམར་དང་གཡུལ་འགྱེད་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་བཞག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་རང་དམག་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་གི་མཆོད་པ་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་བཞགདེ་རྗེས་འབུམ་ཁོག་ནས་ཐོན་ཏེ་བྱང་སྡེ་རྫ་ཆུ་ཁ་བའི་ཁུལ་རྒྱུད་ཡོང་སྐབས་ཨ་རིག་རྫ་པའི་ཁུལ་ཕུར་ཁང་དགོན་པའི་རི་རྒྱབ་ཏུ་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟ་དམག་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་དམག་དང་གཡུལ་འགྱེད་དགྲ་འཐབ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་རོའི་རི་ཐང་གང་བ་བཟོས་ཀྱང་མཐར་མང་སྣེ་ཉུང་གིས་མི་བརྟན་པ་གཏན་འཁེལ་ཡིན་སེམས་སུ་བཟུང་སྟེ་སྤས་རབ་བ་ཡས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན།འདིར་འདུས་སྐྱབས་གནས་བླ་མ་རྣམ་པ་དང་།མཁན་པོ།ཡུལ་མི་ཕོ་མོ་ཆེ་ཆུང་ཚང་མ་སྐྱོབ་ཐབས་དགོས་པ་བརྟེན་དཔུང་དམག་སྤུན་སྲིང་ཚང་མས་ཁོང་རྣམས་ཁྲིད་དེ་དམག་ས་གཡོལ་ཐབས་ཀྱིས་ས་ཕྱགོས་གཞན་དུ་སོང་།དགྲ་བོ་གོམ་གང་ཁྱེད་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་ར་མདའ་རྗེས་གཅོད་ཡོང་མི་ཐུབ་པ་གདོང་ལེན་དང་བཀག་འགོག་ང་ཡིས་བྱ་འོང་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་དམག་དང་ཡུལ་མི་ཚང་མ་བྲོས་འཐབ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ས་ཕྱགོས་གཞན་དུ་ཕེབས།སྤས་རབ་བ་ཡས་ཀྱིས་དགྲ་བོ་གདོང་བཀག་དང་འཐབ་འཛིང་ནི་མདའ་མཚོན་གྱི་ནུས་པ་མ་རྫོགས་བར་ཕྱི་ནུད་མེད་པ་རྒོལ་རྡུང་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་མཐར་དཔའ་བོ་ཉིད་ཕུར་ཁང་དགོན་པའི་རི་རྒྱབ་ཏུ་དགྲ་འོག་ཏུ་ཚེ་སྲོག་ཤོར།སྐབས་དེར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་མཁྱེན་བརྩེ་སྤྲུལ་སྐུ།རྫོགས་ཆེན་མཁན་རབ།ཚོང་དཔོན་ནོར་ཡོན།སྤས་རབ་ཚང་།ཚོང་དཔོན་ཚང་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པའི་གྲས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཁག་གཅིག་རྒྱའི་ལག་འོག་ཏུ་ཤོར་བ་མ་ཟད་གོ་ལག་དང་དངོས་རྫས་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱའི་ལག་ཏུ་ཤོར།རྫ་ཆུ་ཁ་ཁྲི་འདུ་ཆུ་དམར་བར་དགྲ་འཏབ་ལན་མང་བྱས་ཏེ་བྱང་རྒྱུད་ནས་བྱང་ཨ་ཆེན་ཐང་སོགས་རྒྱ་དམར་ལ་འཐབ་རྒོལ་གྲངས་མང་བྱས།དེའི་ཁུལ་དུ་གནམ་གཤིས་ཤིན་ཏུ་གྲང་ངར་ཆེ་བས་འགྲུལ་བསྐྱོད་མ་ཐུབ་པའི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བཏད་དེ་སོང་ཡོད་འདུག་ཀྱང་རྒྱ་དམག་གིས་འགྲོ་ལམ་ཕལ་ཆེར་དགག་སྲུང་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་འདོད་ལྟར་ཡོང་ཐབས་བྲལ་སྟབས་ནུབ་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་ཁ་གཏད་དེ་ཉིན་མཚན་ལྟོས་མེད་དུ་ཕྱིན་པ་དང་།ནག་ཆུའི་ཉེ་འགྲམས་ཨ་མདོ་སྟོད་མར་འབྱོར།ཨ་སྟོད་གཡས་གཡོན་དུ་རྨས་སྐྱོན་ཕོགས་པ་རྣམས་གསོ་ཐབས་དང་།ཆད་ལུས་སོང་བའི་ཡུལ་གྱར་བ་རྣམས་ཇ་ཐེངས་གཅིག་གི་ངལ་གསོ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཟླ་ཤས་བསྡད་ཡོད་འདུགཨ་མདོ་མ་ནས་ལྷོ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་ཤག་ཆུ་ཁའི་སྡེ་སྨད་ནས་འབྲི་རུ་སྡེ་བ།ཤོ་བསྟར་ལྷོ་གསུམ་ཁུལ་ནས་སྤོ་བོ་ནང་བཅས་སུ་དགྲ་འཐབ་ལན་མང་བྱས།སྤས་རབ་འབྲུག་གྲགས་སྤོ་བོའི་ཡུལ་དུ་གཡུལ་འགྱེད་སྐབས་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར།ཆེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་སྲས་དང་།བཟློག་ཟླ་བྲལ་བའི་དཔའ་རྒོད་ཆུ་སྒང་དམག་སྤྱི་སྡེ་དགེ་འཆི་མེད་མགོན་པོས་དབུ་ཁྲིད་འོག་ལྕགས་ར་དཔལ་འབར་དང་སྤོ་བོ་སྤྲ་མོག་སོགས་སུ་ཆུ་སྒང་བསྟན་སྲུང་དང་བླངས་དམག་མིའི་ཕོགས་དཔོན་བྱས་པ་སོགས་མདོར་ན་དམག་དོན་ཐད་བློས་བཏང་ཆེན་པོ་དང་།གྲུབ་འབྲས་མི་ཚང་རེ་རེས་འདི་འདྲ་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཚེ་ང་ཚོའི་རང་དབང་རང་བཙན་ཤོས་དགོས་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།ལྕགས་ར་དཔལ་འབར་གཡས་གཡོན་དུ་སྤས་རབ་ཚང་གི་དཔའ་བོ་ཁ་ཤས་རྒྱ་ལག་ཏུ་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་དང་།རང་དམག་ལ་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་ཤོར་ཏེ་རྒྱལ་ཤོད་བན་དཀར་ཁུལ་དུ་རྒྱ་མིར་འཐབ་ཞོར་དང་བྲོས་ཞོར་དམག་ས་གཞན་དུ་ཕྱོགས་ཐོན་ཞུ་གྲབས་སྐབས་རྒྱ་དམག་གིས་ཤིང་ནགས་མེར་སྲིགས་བཏང་བས་སྤས་རབ་ཚང་གི་ཕ་འབུམ་པ་གཙོས་དཔའ་བོ་མང་པོ་མེ་འོག་ཏུ་འདས་གྲོངས་ཤོར།གསོན་ལྷག་རྣམས་རྒྱ་མིས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ཤོད་བན་དཀར་ནས་རོང་པོ་རབ་བརྟན་དགོན་བར་རྡུང་རྡེག་ཚད་མེད་བཏང་བཞིན་ཁྲིད་དེ་བཙོན་ཁྲིམས་འོག་ཏུ་ཤོར་༡༩༨༩ལོར་རྒྱ་མིའི་སྲིས་བྱུས་གུ་ཡངས་ཟེར་བའི་དུས་སྐབས་ཤར་བ་དང་ཐོད་ཅོག་དང་མགོན་རིན་གཉིས་བཙོན་འོག་ནས་གློད་གྲོལ་ཐོབ་ཀྱང་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་རྗེས་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་མ་ཐུབ་པ་ཕྱི་མའི་སྔ་ལམ་དུ་གྱུར།མདོར་ན་སྤས་རབ་ཚང་གི་བུ་དགུ་དང་།ཚ་བོ་བསམ་འཕེལ་བླ་བདེ་བཅས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་བྱས་པ་རྗེས་མེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང་།བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྒྱ་དམར་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཇི་ལྟར་བཏོན་པ་རྣམས་ཕྱི་རབ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འཇོག་དགོས་པ་གལ་ཆེ་དོན་ཆེར་རྩིས་ཏེ་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་ཡུལ་གྱར་བ་ཤུལ་ལུས་ཚ་བོ་ཚེ་རྣམ་མམ་སྡེ་དགེ་བློ་བཟང་གིས་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པར་བྲིས།ཞོར་འཕྲོས་སུ་སྤས་རབ་ཚང་གི་མ་རྒན་མིག་འཛུམ་དང་བུ་མོ་གཡང་ཆེན་གཉིས་འགྲོ་ལམ་གཞན་ཞིག་མ་བརྙེད་པ་ཡིན་སྟབས་རོང་པོའི་ཁུལ་དུ་མི་ལོ་༢༧རིང་ལྷགགཡང་ཆེན་གསེར་ཆུང་ཚང་གི་བུ་ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་རྒྱལ་དང་མཉམ་དུ་གཉེན་བསྒྲིགས་བྱས་ཏེ་ཁོང་གཉིས་ལ་བུ་དྲུག་དང་བུ་མོ་གསུམ་ཡོད།༡༩༨༩ལོར་རོང་པོ་ནས་ཕ་ཡུལ་རྫོགས་ཆེན་དུ་གནས་སྤོས་བྱས་ཏེ་ད་ཆར་སྡེ་དགེ་རྫོགས་ཆེན་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མུས་ཡིན་པ་དང་།༢༠༠༢ལོར་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར།མ་གཡང་ཆེན་དང་ཕ་ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་རྒྱལ་གཉིས་ལ་བུ་དྲུག་དང་བུ་མོ་གསུམ་ཡོད་པ་རིམ་བཞིན།བུ་པདྨ་ནོར་བུ་དང་།བསྟན་ཐུབ།ཚེ་རྣམ།སྨན་ལྷ།བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ།སྐལ་ལྡན།བུ་མོ་སྒྲོལ་མ།ཉི་མ་མཚོ་མོ།བུ་མོ་གཅིག་བཅས་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་པ་སོགས་ཡིན།སྤས་རབ་ཚང་གི་བུ་མོ་ཆེ་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྒྲོན་ནི་གླིང་ཚང་རི་འགུལ་ཚང་གི་མནའ་མ་བསུས་ཏེ་བུ་བཞི་དང་བུ་གཉིས་དང་བཅས་ཏེ་ད་ཆར་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སྒང་ཏོག་ཏུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མུས་ཡིན་པ་བཅས་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་དང་།ཁོ་བོ་ཚེ་རྣམ་༡༩༨༣ལོར་བཙན་བྱོལ་དུ་རྒྱ་གར་ལ་འབྱོར་ནས་ད་ཆ་ལྡི་ལིར་བོད་སྒར་བསམ་ཡས་གླིང་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་སྲོག་དོར་བའི་འདས་པོ་དེ་དག་དང་དེ་དང་དེ་འདྲ་བའི་ཁམས་དབུས་མདོ་གསུམ་གྱིས་དཔའ་བ་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་དྲན་ཆེད་དུ་ཚ་བོ་ཚེ་རྣམ་མམ་སྡེ་དགེ་བློ་བཟང་པས་༢༠༠༨ཟླ་༡༢ཚེས་༣ཕུལ།