ฤดูพายุไซโคลนมหาสมุทรอินเดียเหนือ พ.ศ. 2561

ฤดูพายุไซโคลนมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2561 คือรอบของพายุหมุนเขตร้อน ที่มีการก่อตัวในมหาสมุทรอินเดียเหนือ ซึ่งไม่มีการกำหนดฤดูอย่างเป็นทางการ แต่พายุไซโคลนมีแนวโน้มก่อตัวระหว่างเดือนเมษายนถึงธันวาคม โดยมีอัตราสูงที่สุดตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงพฤศจิกายน

ขอบเขตของบทความนี้จะถูกจำกัดอยู่ในมหาสมุทรอินเดียที่อยู่ในซีกโลกเหนือ ทางทิศตะวันออกของจะงอยแอฟริกาและทางทิศตะวันตกของคาบสมุทรมลายู โดยมีสองทะเลหลักอยู่ในมหาสมุทรอินเดียเหนือ คือ ทะเลอาหรับ ไปทางตะวันตกของอนุทวีปอินเดีย ถูกเรียกอย่างย่อว่า "ARB" โดยกรมอุตุนิยมวิทยาอินเดีย (IMD); และอ่าวเบงกอล ไปทางตะวันออก เรียกอย่างย่อว่า "BOB" โดย IMD

ผู้ที่รับผิดชอบอย่างเป็นทางการในแอ่งนี้ตามศูนย์อุตุนิยมวิทยาชำนัญพิเศษประจำภูมิภาค คือ กรมอุตุนิยมวิทยาอินเดีย (IMD) ขณะที่ศูนย์ร่วมการเตือนภัยไต้ฝุ่นจะออกคำเตือนอย่างไม่เป็นทางการในภูมิภาคนี้ โดยเฉลี่ยแล้วแอ่งนี้จะมีพายุก่อตัว 4-6 ลูกในทุกฤดูกาล

วันที่ 16 พฤษภาคม หย่อมความกดอากาศต่ำก่อตัวขึ้นในอ่าวเอเดน และทวีกำลังขึ้นเป็นพายุดีเปรสชัน และได้รับรหัสเรียกว่า "ARB 02" ในวันถัดมา ระบบพายุทวีกำลังแรงขึ้นเป็นพายุไซโคลน และได้รับชื่อว่า "สาคร" ในวันที่ 18 พฤษภาคม ระบบได้ทวีกำลังแรงขึ้นและเริ่มจัดระบบเป็นพายุไซโคลนขนาดเล็กได้ และมีลักษณะของตาอย่างหยาบ ๆ ภายใต้อิทธิพลของร่องความกดอากาศต่ำที่ทอดตัวอยู่เหนือทะเลอาหรับ พายุไซโคลนจึงเคลื่อนตัวไปทางตะวันตกเฉียงใต้ และขึ้นฝั่งประเทศโซมาเลียในระหว่างเวลา 13:30 ถึง 14:30 (เวลามาตรฐานอินเดีย) ในวันที่ 19 พฤษภาคม

ตอนเหนือของพายุสาครทำให้เกิดฝนตกหนักและก่อให้เกิดน้ำท่วมเล็กน้อยในเมืองชายฝั่งของเยเมน ในเอเดน เมืองหลวงชั่วคราวของเยเมนถูกโจมตีโดยลมพัดแรงเมื่อพายุไซโคลนสาครเคลื่อนไปถึง กระตุ้นให้เจ้าหน้าที่รัฐต้องประกาศอพยพผู้อาศัยในพื้นที่ใกล้ชายฝั่งในเมืองท่าทางใต้ สาครยังทำให้เกิดฝนตกหนักในพื้นที่ชายฝั่งของเยเมน ในจังหวัดฮัดรามาวต์ จังหวัดมะห์รา และเกาะโซโคตรา ลมแรงในฮัดรามาวต์และมะห์ราสร้างความเสียหายให้กับบ้านเรือนและเกิดปัญหาไฟฟ้าดับมากมาย และทำให้มีผู้เสียชีวิต 79 คน ในจำรวนนี้ 23 คนมาจากเหตุดินถล่มในเอธิโอเปีย ก่อนที่สาครจะเป็นพายุไซโคลน ท่าเรือสำคัญ ๆ ในแนวชายฝั่งรัฐคุชราตต่างขึ้นสัญญาณเตือนระดับ 2 แม้การพยากรณ์จะคาดว่าพายุจะไม่ส่งผลกระทบกับอินเดีย

หย่อมความกดอากาศต่ำก่อตัวขึ้นทางตะวันออกเฉียงเหนือของอ่าวเบงกอลในวันที่ 28 พฤษภาคม มันถูกจัดให้เป็นหย่อมความกดอากาศต่ำกำลังแรงโดยกรมอุตุนิยมวิทยาอินเดียในวันที่ 29 พฤษภาคม เนื่องมาจากสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ระบบได้ทวีกำลังแรงขึ้นเป็นพายุดีเปรสชันในวันเดียวกัน และได้รับรหัสเรียกจากกรมอุตุนิยมวิทยาอินเดียว่า "BOB 01" และยังทวีกำลังแรงขึ้นเป็นพายุดีเปรสชันหมุนเร็วในวันเดียวกันเลย และได้พัดขึ้นชายฝั่งประเทศพม่า ใกล้เมืองเจาะปยู พายุทำให้เกิดฝนตกหนักในพม่าและบังกลาเทศ และมีรายงานน้ำท่วมเล็กน้อยในบางสถานที่

กรมอุตุนิยมวิทยาและอุทกวิทยาพม่าได้ออกประกาศเตือนภัยฉุกเฉินรหัสสีแดงในวันอังคาร ก่อนที่พายุจะพัดขึ้นฝั่ง ลมแรงและฝนตกหนักทำลายบ้านเรือนกว่า 500 หลังในเมืองชเวปยีตา ในเขตย่างกุ้งของพม่า ลมที่พัดแรงทำให้ต้นไม้หักโค่นและทำลายบ้านเรือนหลายหลัง และตัดขาดกระแสไฟฟ้าที่ส่งเข้าไปในเมือง แหล่งพักพิงชั่วคราวถูกจัดเตรียมไว้เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ประสบภัยที่ไร้บ้าน ในวันเดียวกัน ฝนตกหนักและลมแรงยังถอนรากถอนโคนต้นไม้ในเมืองมาวบี และเมืองดากองมโยทิ และหน่วยงานท้องถิ่นได้ระงับการเดินเรือนของอานกูมา-ซีตเวเป็นเวลาสามวัน

หย่อมความกดอากาศต่ำก่อตัวขึ้นในอ่าวเบงกอลเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน เนื่องจากสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม และระบบได้ถูกจัดเป็นพายุดีเปรสชันในวันที่ 10 มิถุนายน ดังนั้น กรมอุตุนิยมวิทยาอินเดีย จึงจัดพายุเป็น พายุดีเปรสชัน BOB 02 ถัดมาในวันเดียวกัน ระบบได้เคลื่อนตัวขึ้นชายฝั่งในบังกลาเทศ ใกล้เมืองเฟนี ก่อนจะอ่อนกำลังลงเป็นหย่อมความกดอากาศต่ำกำลังแรง

พายุทำให้เกิดฝนตกหนักในรัฐโอริศาและเบงกอลตะวันตก และบางส่วนของบังกลาเทศมีฝนตกอย่างหนักมาก เนื่องจากมันช่วยกระตุ้นมรสุม สภาพอากาศได้ส่งผลกระทบกับในภาคการเดินเรือภายในอ่าวเหนือ และพื้นที่ชายฝั่งทะเลที่ติดกับบังกลาเทศ ท่าเรือของจิตตะกอง ได้แก่ ท่าเรือค็อกซ์ บาซาร์ ท่าเรือมองลา และท่าเรือไพรา ได้รับการแนะนำให้ติดสัญญาณเตือนท้องถิ่นในระดับ 3 ไว้ ในเมืองปาเทงกา มีปริมาณน้ำฝนสะสมภายในสองวันที่บันทึกได้ 150 มม.

วันที่ 7 สิงหาคม พายุดีเปรสชันก่อตัวขึ้นทางตะวันตกเฉียงเหนือของอ่าวเบงกอล โดยกรมอุตุนิยมวิทยาอินเดียได้กำหนดรหัสเรียกว่า "BOB 04" ระบบพายุทำให้มีฝนตกหนักในรัฐโอริศาและด้านตะวันตกของรัฐเบงกอลตะวันตก เมืองบันกุระในรัฐเบงกอลตะวันตกมีปริมาณน้ำฝนสะสมภายใน 24 ชั่วโมงถึง 404 มม. ทำให้เกิดน้ำท่วมขึ้นในพื้นที่ เมืองบันกุระได้รับผลกระทบอย่างหนัก บ้านเรือนหลายหลังถูกทำลาย นอกจากนี้ ในเมืองปุริในรัฐโอริศายังมีปริมาณน้ำฝนสะสมถึง 394 มม. ขณะที่นครภูบาเนสวาร์มีปริมาณน้ำฝนที่ 178 มม. ในวันที่ 8 สิงหาคม พายุดีเปรสชันอ่อนกำลังลงเป็นหย่อมความกดอากาศต่ำ และเคลื่อนไปปกคลุมเหนือแถบตอนเหนือของรัฐฉัตตีสครห์

วันที่ 19 กันยายน พายุดีเปรสชันก่อตัวขึ้นทางตะวันออกของอ่าวเบงกอล และได้รับรหัสเรียกว่า "BOB 07" ในไม่ช้า ศูนย์เตือนไต้ฝุ่นร่วมก็ได้ออกการแจ้งเตือนการก่อตัวของพายุหมุนเขตร้อน (TCFA) ตามมา ต่อมาในวันที่ 20 กันยายน พายุทวีกำลังแรงขึ้นเป็นพายุดีเปรสชันหมุนเร็วทางตะวันตกของอ่าวเบงกอล พายุยังทวีกำลังแรงขึ้นอีก และกลายเป็นพายุไซโคลนดะแย ในขณะที่มันอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอ่าวเบงกอลภายในแอ่งนี้ พายุหมุนเขตร้อนจะมีชื่อเมื่อมีความรุนแรงในระดับพายุไซโคลน มีความเร็วลม 65 กม./ชม. (40 ไมล์/ชม.) เป็นชื่อที่คัดเลือกโดยสมาชิกขององค์คณะพายุหมุนเขตร้อนของคณะกรรมการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิก (ESCAP)/องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) โดยศูนย์อุตุนิยมวิทยาชำนัญพิเศษประจำภูมิภาคในนิวเดลี ได้มีการเริ่มต้นกำหนดชื่อในเดือนกันยายน ปี พ.ศ. 2547 ชื่อในแอ่งนี้ไม่มีการถอดถอนชื่อพายุหมุนเขตร้อน เนื่องจากรายการชื่อเป็นเพียงการกำหนดไว้ใช้เพียงครั้งเดียว ก่อนที่จะร่างรายชื่อใหม่ขึ้นมาทดแทน ถ้าหากมีพายุจากแอ่งมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกเคลื่อนเข้ามา ก็จะใช้ชื่อเดิมที่มากับตัวพายุ รายชื่อต่อไปนี้เป็นรายชื่อหกลำดับถัดมาจากที่ใช้เมื่อฤดูกาลก่อน
ตารางนี้แสดงรายการพายุทั้งหมดที่เกิดขึ้นทางตอนเหนือของมหาสมุทรอินเดีย ในช่วงปี พ.ศ. 2561 ซึ่งจะระบุชื่อของพายุ, วันที่พายุเริ่มก่อตัว, ความรุนแรง (ตามสเกลของ IMD), ข้อมูลพื้นฐานของพายุ, พื้นที่ได้รับผลกระทบ และความเสียหายที่เกิดจากพายุ โดยตัวเลขที่แสดงความเสียหายจะถูกระบุเป็นค่าเงินดอลลาร์สหรัฐ ปี ค.ศ. 2018 และความเสียหาย การสูญเสียจากพายุ จะนับตั้งแต่พายุเริ่มรวมตัวจนถึงพายุถึงความรุนแรงสูงสุด