seungwon929/Th-miracl huggingface dataset:
ปลาช่อน

ปลาช่อน () ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาช่อน (Channidae) มีส่วนหัวค่อนข้างโต รูปร่างทรงกระบอกยาว ครีบหางเรียวปลายมน ปากกว้าง ภายในปากมีฟันเขี้ยวบนเพดาน ลำตัวสีคล้ำอมมะกอกหรือน้ำตาลอ่อน มีลายเส้นทแยงสีคล้ำตลอดทั้งลำตัว 6-7 เส้น ด้านท้องสีจางตัดกับด้านบน ครีบสีคล้ำมีขอบสีเหลืองอ่อน ครีบท้องจาง มีขนาดลำตัวประมาณ 30-40 เซนติเมตร ใหญ่สุดได้ถึง 1 เมตร

โดยปลาช่อนชนิดนี้มีความพิเศษไปกว่าปลาช่อนชนิดอื่น ๆ คือ สามารถแถกไถตัวคืบคลานไปบนบกเพื่อหาที่อยู่ใหม่ได้ รวมทั้งสามารถหลบอยู่ใต้ดินในฤดูฝนแล้งเพื่อรอฝนมาได้เป็นแรมเดือน โดยสะสมพลังงานและไขมันไว้ ที่เรียกว่า "ปลาช่อนจำศีล" พบอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำทั่วประเทศไทย พบไปจนถึงเอเชียใต้, พม่าและอินโดนีเซีย นิยมนำมาบริโภค ปรุงเป็นอาหารได้หลากหลายทั้งสดและตากแห้ง เป็นปลาน้ำจืดเศรษฐกิจที่สำคัญจนอาจเรียกได้ว่าเป็นปลาน้ำจืดเศรษฐกิจอันดับหนึ่ง เลี้ยงได้ทั้งในบ่อและกระชังตามริมแม่น้ำ นอกจากนี้ยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย โดยเฉพาะตัวที่สีกลายเป็นสีเผือกหรือปลาที่พิการตัวสั้นกว่าปกติ

ปลาช่อนในบางพื้นที่ เช่น ที่จังหวัดสิงห์บุรี ขึ้นชื่อมาก เรียกกันว่า "ปลาช่อนแม่ลา" มีประเพณีพื้นถิ่นคือเทศกาลกินปลา โดยลักษณะเฉพาะของปลาช่อนแม่ลา คือ มีครีบหูหรือครีบอกสีชมพู ส่วนหางจะมีลักษณะมนเหมือนใบพัด ลำตัวอ้วน แต่หัวหลิม ไม่เหมือนปลาช่อนทั่วไป โดยเป็นปลาช่อนที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำลา อยู่ระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำน้อย ในเขตจังหวัดสิงห์บุรี เป็นแหล่งน้ำที่น้ำนิ่ง มีความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งอาหารตามธรรมชาติ ใต้ท้องน้ำปกคลุมไปด้วยพืชน้ำและวัชพืช ทำให้น้ำเย็น ดินก้นลำน้ำยังเป็นโคลนตมที่มีอินทรียวัตถุ แร่ธาตุที่ไหลมารวมกัน สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยที่ทำให้ปลาช่อนแม่ลาถึงมีรสชาติดีกว่าปลาช่อนที่อื่น ๆ ซึ่งปัจจุบันด้วยสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป มีการสร้างเขื่อนและประตูเปิด-ปิดน้ำ ทำให้แม่น้ำลาตื้นเขิน ปลาช่อนแม่ลาที่เคยขึ้นชื่อใกล้จะสูญพันธุ์ แต่ปัจจุบัน กรมประมงสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว และมีการปล่อยคืนสู่ธรรมชาติเพื่อเป็นการอนุรักษ์

ปลาช่อน มีชื่อเรียกตามภาษาถิ่นในแต่ละภาคว่า "ปลาหลิม" ในภาษาเหนือ "ปลาค้อ" หรือ "ปลาก๊วน" ในภาษาอีสาน เป็นต้น

และเมื่อไม่นานมานี้มีการค้นพบว่าเนื้อปลาช่อนมีสารที่เป็นส่วนหนึ่งของคอลลาเจน มีฤทธิในการห้ามเลือดและระงับความเจ็บปวดได้คล้ายมอร์ฟีน จึงเหมาะอย่างยิ่งแก่การปรุงเป็นอาหารของผู้ป่วยหรือผู้ที่เพิ่งได้รับการผ่าตัด

นอกจากนี้แล้วในหลายพื้นที่ของไทย เช่น อำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์, อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา รวมถึงในพื้นที่ตำบลหัวดวง อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร และอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ มีความเชื่อของผู้คนที่อาศัยอยู่ที่นั้นว่า ปลาช่อนสามารถขอฝนได้ โดยต้องทำตามพิธีตามแบบแผนโบราณ ซึ่งจะกระทำกันในช่วงเกิดภาวะแห้งแล้ง ด้วยการเจริญพระพุทธมนต์ของพระสงฆ์เบื้องหน้าองค์พระประธาน และมีการโยงสายสิญจน์กับอ่างที่มีปลาช่อน 9 ตัว และสวดคาถาปลาช่อน เชื่อกันว่าระหว่างทำพิธี หากปลาช่อนดิ้นกระโดดขึ้นมา เป็นสัญญาณว่าฝนจะตกลงมาในเร็ววันนี้

นอกจากนี้แล้ว ที่อินเดียก็มีความเชื่อและพิธีกรรมที่คล้ายคลึงแบบนี้เหมือนกัน
ประเทศแกมเบีย

แกมเบีย () หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่า สาธารณรัฐแกมเบีย () เป็นประเทศในแอฟริกาตะวันตก จัดเป็นประเทศที่เล็กที่สุดในแผ่นดินใหญ่ของทวีปแอฟริกา ถูกล้อมด้วยเซเนกัลสามด้าน ยกเว้นด้านตะวันตกติดกับมหาสมุทรแอตแลนติก มีเมืองหลวงชื่อบันจูล แต่เมืองที่ใหญ่ที่สุดในประเทศคือเซเรกุนดา ประเทศนี้ตั้งอยู่ริมสองฝั่งแม่น้ำแกมเบีย ซึ่งเป็นแม่น้ำที่ไหลผ่านกลางประเทศไปลงมหาสมุทรแอตแลนติก มีพื้นที่ 10,500 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรราว 1,700,000 คน

ประวัติศาสตร์ของแกมเบียเกี่ยวข้องกับการค้าทาสในอดีตเช่นเดียวกับประเทศในแอฟริกาตะวันตกอื่น ๆ ทำให้เกิดอาณานิคมในบริเวณแม่น้ำแกมเบีย โดยครั้งแรกถูกยึดครองโดยโปรตุเกส ต่อมาจึงถูกยึดครองโดยอังกฤษ อาชีพหลักของประชากรคือเกษตรกรรม การประมงและการท่องเที่ยว ประชากรส่วนใหญ่มีฐานะยากจน วันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2508 แกมเบียได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักร และเข้าร่วมเครือจักรภพแห่งชาติ
อักษรพราหมี

อักษรพราหมี (อ่านว่า พราม-มี) เป็นต้นกำเนิดของอักษรในอินเดียมากมาย รวมทั้งอักษรเขมรและอักษรทิเบตด้วย พบในอินเดียเมื่อราว พ.ศ. 43 มีความคล้ายคลึงกับอักษรอราเมอิกหรืออักษรฟินิเชีย อีกทฤษฎีหนึ่งเชื่อว่ามาจากอักษรสินธุหรือฮารัปปา ที่ใช้ตั้งแต่ 1,457 ปีก่อนพุทธศักราช อักษรพราหมีพบครั้งแรก ในจารึกของพระเจ้าอโศกมหาราชแห่งราชวงศ์เมารยะ ในช่วง พ.ศ. 273 – 311
ไม้หันอากาศ

ไม้หันอากาศ, ไม้ผัด หรือ หางกังหัน (–ั) ใช้เป็นสระอะลดรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด และใช้ประสมสระ อัวะ และ อัว

แต่เดิมในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมิได้ใช้ไม้หันอากาศหรือสัญลักษณ์อื่น เมื่อต้องการสะกดสระอะที่มีพยัญชนะสะกด จะซ้อนพยัญชนะสะกดเข้าไปอีกตัวหนึ่งเช่น , รวมไปถึงสระอัวก็ใช้ ว ซ้อนสองตัวเช่น , ไม้หันอากาศเริ่มปรากฏใช้ในจารึกหลักที่ 5 ในรัชสมัยพระยาลิไท เมื่อ พ.ศ. 1904
ลากข้าง

ลากข้าง (า) ใช้เป็นสระ อา เมื่ออยู่หลังพยัญชนะต้น ​และใช้ประสมสระ เอาะ อำ และ เอา

สำหรับรูปสระที่ประกอบใน ฤๅ และ ฦๅ จะเรียกว่า ลากข้างยาว (ๅ) แต่ไม่ถือเป็นรูปสระอย่างโดดๆ เนื่องจาก ฤๅ และ ฦๅ เป็นรูปสระในตัวเองอยู่แล้ว ในแป้นพิมพ์ภาษาไทย ลากข้างยาว อยู่บนปุ่มเดียวกับเลข "1" (จะพิมพ์ได้เฉพาะหลัง ฤ และ ฦ เท่านั้น)
นิคหิต

นิคหิต (ป. นิคฺคหีต) หรือ นฤคหิต (ส. นิคฺฤหีต) หรือ หยาดน้ำ (-อฺ) มีลักษณะเป็นวงกลม
หยาดน้ำค้าง(-อํ) มีลักษณะวงกลมเล็กๆ ใช้ประสมสระ อึ และ อำ

ในการเขียนภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต และภาษาเขมรด้วยอักษรไทย ใช้นิคหิตเติมเหนือพยัญชนะแทนเสียง ง และ ม เช่น เช่น จํหัน อ่านว่า จังหัน , ชุนุ อ่านว่า ชุมนุม นอกจากนี้ในภาษาสันสกฤตจะใช้นิคหิตแทนเสียง อะ,อิ,อุ อีกด้วย ตัวอย่างเช่น อมตะ -> อมฺฤต , นิคหิต -> นฤคหิต , ปุจฺฉา -> ปฤจฺฉา

ในภาษาสันสกฤตเรียกว่า อนุสวาร (เทวนาครี अनुस्वार, อนุสวาร (อนุ + สฺวาร) หมายถึง เสียงข้างหลัง) เป็นเครื่องหมายที่ใช้กำกับเสียงนาสิก การออกเสียงขึ้นกับสระที่อยู่ข้างหน้า เช่น ผลํ ออกเสียง ผะลัม, ปุริ ออกเสียง ปุริม, มีมำสา ออกเสียง มีมามสา เป็นต้น

ในภาษาอินเดียจำนวนหนึ่ง มีการใช้เครื่องหมายดังกล่าว โดยมากเป็นวงกลมขนาดเล็กวางไว้เหนือพยัญชนะ แต่อาจใช้รูปแบบอื่นๆ ได้ตามชนิดของอักษร และการออกเสียงแตกต่างกันไปตามแต่ระบบเสียงในภาษานั้นๆ

คำที่ประสมด้วยสระอำส่วนใหญ่ออกเสียงเหมือน "อัม" แต่ก็มีบางคำที่นิยมออกเสียงเหมือน "อาม" เช่น "น้ำ (น้าม)" เป็นต้น
หยาดน้ำค้าง

หยาดน้ำค้าง อาจหมายถึง
พินทุ์อิ

พินทุ์อิ (–ิ) ใช้เป็นสระ อิ เมื่ออยู่เหนือพยัญชนะต้น ใช้ประสมสระ เออ ลดรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด เช่น เกิด และใช้ประสมสระ อี อึ อื เอียะ เอีย เอือะ และ เอือ
ฝนทอง

ฝนทอง (') มีลักษณะเป็นเส้นตั้งสั้น ๆ คล้ายไม้เอก ไม่สามารถใช้โดด ๆ ได้ ใช้ประสมบนพินทุ์อิ (–ิ) กลายเป็นสระอี เอียะ และเอีย
ฟันหนู

ฟันหนู หรือ มูสิกทันต์ (") มีลักษณะเป็นเส้นตั้งสั้น ๆ สองเส้น ไม่สามารถใช้โดด ๆ ได้ ใช้ประสมสระ อื เอือะ และ เอือ
ตีนเหยียด

ตีนเหยียด (–ุ) ใช้เป็นสระอุ เมื่ออยู่ใต้พยัญชนะต้น ถ้าพยัญชนะต้นเป็น ญ หรือ ฐ เชิงของอักษรเหล่านั้นจะถูกตัดออก กลายเป็น ญุ และ ฐุ
ตีนคู้

ตีนคู้ (–ู) ใช้เป็นสระอู เมื่ออยู่ใต้พยัญชนะต้น ถ้าพยัญชนะต้นเป็น ญ หรือ ฐ เชิงของอักษรเหล่านั้นจะถูกตัดออก กลายเป็น ญู และ ฐู
ไม้หน้า

ไม้หน้า (เ) ใช้เป็นสระ เอ เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะต้น และใช้ประสมสระ เอะ แอะ แอ เอาะ เอียะ เอีย เอือะ เอือ เออะ เออ และ เอา สำหรับยูนิโคดของ เ นั้น คือ U+0E40

ในรหัสคอมพิวเตอร์มีรูปแบบ ไม้หน้าสองรูป (แ) สำหรับใช้แทนสระแอะ-แอโดยตรง ซึ่งพัฒนามาจากอักษรบนแป้นพิมพ์ดีด เพราะหากพิมพ์ไม้หน้าสองครั้ง ตัวหนังสือจะห่างกัน สำหรับยูนิโคดของ แ นั้น คือ U+0E41
ไม้โอ

ไม้โอ (โ) ใช้เป็นสระ โอ เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะต้น และใช้ประสมสระ โอะ แบบไม่มีพยัญชนะสะกด
เอเชียนเกมส์ 1958

เอเชียนเกมส์ 1958 เป็น การแข่งขันเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 3 จัดขึ้นที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 24 พฤษภาคม - 1 มิถุนายน 2501 มีนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขัน 1820 คน
ไม้มลาย

ไม้มลาย (ไ) ใช้เป็นสระ ไอ เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะต้น

คำที่ประสมด้วยสระไอส่วนใหญ่ออกเสียงเหมือน "อัย" แต่ก็มีบางคำที่นิยมออกเสียงเหมือน "อาย" เช่น "ได้ (ด้าย), ไม้ (ม้าย), ร้องไห้ (ร้องห้าย)" เป็นต้น

เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นลากเส้นขึ้นไปด้านบน แล้วลากเส้นทแยงล่างซ้าย แล้วลากทแยงขึ้นบนซ้าย
ไม้ไต่คู้

ไม้ไต่คู้ (–็) มีลักษณะคล้ายเลขไทย (๘) ปกติใช้แทนสระเสียงสั้นลดรูปเมื่อมีพยัญชนะสะกด เช่น เล็ก แป็ก น็อก เป็นต้น

อักษรเขมรมีรูปสระที่คล้ายไม้ไต่คู้ เรียกว่า "อสฺฎา" (แปด) ใช้แสดงการเพิ่มน้ำเสียงสำหรับคำที่มีพยัญชนะตัวเดียว
ฦ

ฦ หรือ ตัวลึ สามารถใช้เป็นสระลอย ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ล และก่อนหน้า ฦๅ, ว อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "ลฺริ"

ปัจจุบัน ไม่นิยมใช้ตัว ฦ คำต่าง ๆ ที่เคยใช้ ฦ ได้เปลี่ยนไปใช้ ฤ หรือ "ลึ" แทน เช่น
ฤๅ

ฤๅ หรือ ตัวรือ สามารถใช้เป็นสระลอย ไม่มีพยัญชนะสะกด ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ร, ฤ และก่อนหน้า ล อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "รี"

ปัจจุบันมีคำที่สะกดด้วย ฤๅ อยู่น้อยคำ บางคำก็สามารถเปลี่ยนไปใช้ ฤ แทนได้ เช่น

คำที่มีพยัญชนะต้นสะกดด้วยสระ ฤๅ มีอยู่เพียงคำเดียวคือ ตฤๅ อ่านว่า "ตรี" แปลว่า ปลา
ฤ

ฤ หรือ ตัวรึ สามารถใช้เป็นสระลอย ในพจนานุกรมไทย ให้ลำดับไว้หลัง ร และก่อนหน้า ฤๅ, ล อักษรนี้มีที่มาจากภาษาสันสกฤต เสียงอ่านดั้งเดิมคือ "ริ"

เมื่อ ฤ ถูกประสมเข้ากับตัวอักษรต่าง ๆ แล้วประกอบเป็นคำในภาษาไทย ฤ จะออกเสียงได้ดังนี้
สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์

สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ มีพระนามเต็มว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ () หรือ เจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ () เป็นพระมหากษัตริย์องค์ที่ 12 แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง และพระมหากษัตริย์พระองค์แรกแห่งพระราชอาณาจักรลาว เสด็จพระราชสมภพ ณ นครหลวงพระบาง เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2428 เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าสักรินทรฤทธิ์และพระนางทองสี

เจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ เสด็จขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรหลวงพระบางเมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2447 เมื่อประเทศลาวได้รับเอกราชจากฝรั่งเศส พระองค์จึงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกแห่งราชอาณาจักรลาว

เจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2502
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 สายสุพรรณบุรี–อรัญประเทศ (เขตแดนไทย/กัมพูชา) เป็นทางหลวงแผ่นดินที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัดในภาคกลางและภาคตะวันออกของประเทศไทย สายทางเริ่มต้นในจังหวัดสุพรรณบุรี และสิ้นสุดที่ชายแดนประเทศกัมพูชา อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว มีระยะทางตลอดทั้งสายรวม 299.549 กิโลเมตร ในปัจจุบัน ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 เฉพาะช่วงหินกองถึงอรัญประเทศได้รับการกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายทางหลวงเอเชียสาย 1 โดยถนนตลอดสายมีขนาดระหว่าง 2-6 ช่องจราจร

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 มีเส้นทางเริ่มต้นมาจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 340 ที่แยกไผ่ขวาง ในอำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี เข้าสู่จังหวัดอ่างทอง ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ในอำเภอป่าโมก เข้าสู่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 347 ข้ามแม่น้ำป่าสักใน อำเภอนครหลวง ข้ามทางรถไฟสายชานเมือง ในอำเภอภาชี แล้วตัดกับถนนเลียบคลองระพีพัฒน์ จากนั้นเข้าสู่จังหวัดสระบุรี ตัดกับถนนพหลโยธิน ที่ทางแยกต่างระดับหินกอง อำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี ผ่านอำเภอวิหารแดง แล้วเข้าสู่จังหวัดนครนายก ที่อำเภอบ้านนา จากนั้นเข้าสู่อำเภอเมืองนครนายก ที่ตำบลพราหมณี จากนั้นข้ามแม่น้ำนครนายก สู่อำเภอปากพลี แล้วเข้าสู่จังหวัดปราจีนบุรี ที่อำเภอเมืองปราจีนบุรี ผ่านอำเภอประจันตคาม ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 ที่อำเภอกบินทร์บุรี บริเวณทางแยกกบินทร์บุรี (สามทหาร) จากนั้นวิ่งเลียบทางรถไฟสายตะวันออก เข้าสู่ จังหวัดสระแก้ว ที่อำเภอเมืองสระแก้วผ่านอำเภอวัฒนานคร ไปสิ้นสุดที่ชายแดนไทย-กัมพูชา อำเภออรัญประเทศ มีระยะทางตลอดทั้งสายรวม 299.549 กิโลเมตร

เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2493 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 ช่วงบ้านภาชี–หินกอง–นครนายก–อรัญประเทศ ได้รับการขนานนามว่า "ถนนสุวรรณศร" เพื่อเป็นเกียรติแก่นายธะทรง สุวรรณศร อดีตนายช่างกำกับเขตการทางกรุงเทพฯ

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 ช่วงสุพรรณบุรี–หินกอง เดิมเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 329 โดยในปัจจุบันกรมทางหลวงได้ยกเลิก และยุบรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24 สายทางต่างระดับสีคิ้ว–อุบลราชธานี หรือ ถนนเดชอุดม เดิมเรียก "ถนนโชคชัย-เดชอุดม" ก่อนมีก่อนขยายเส้นทางเริ่มมาจากทางแยกต่างระดับสีคิ้ว (จากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201) รวมระยะทางทั้งสิ้น 420.145 กิโลเมตร

โดยถนนเส้นนี้อยู่ในส่วนหนึ่งของแผนงานการก่อสร้างทางสายหลักเป็น 4 ช่องจราจร ระยะที่ 2 (โครงข่ายที่ 7 สาย อำเภอสัตหีบ-อำเภอพนมสารคาม-อำเภอกบินทร์บุรี-อำเภอปักธงชัย-อำเภอโชคชัย-อำเภอนางรอง-อำเภอปราสาท-อุบลราชธานี-มุกดาหาร (รวม อำเภอสีคิ้ว-อำเภอโชคชัย)) รวมระยะทาง 834 กม. ของกรมทางหลวง อย่างไรก็ตาม เส้นทางบางส่วนที่มีความสำคัญสูงมาก เนื่องจากอยู่ใกล้ตัวเมืองใหญ่ หรือเป็นเส้นทางหลักของประเทศ ได้มีการเสนอของบประมาณ และดำเนินการไปบ้างแล้ว
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 สายบางปะอิน–แยกหลวงพ่อโอ เป็นทางหลวงแผ่นดินสายรองประธานที่รู้จักกันทั่วไปในฐานะส่วนหนึ่งของโครงข่ายทางหลวงเอเชีย เป็นเส้นทางหลักที่เชื่อมต่อระหว่างกรุงเทพมหานครสู่จังหวัดในภาคกลาง และภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย เป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงคุนหมิง–กรุงเทพ มีระยะทางตลอดทั้งสายรวม 150.545 กิโลเมตร ในอนาคตมีโครงการก่อสร้างทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 สายบางปะอิน-นครสวรรค์ โดยใช้เส้นทางร่วมกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 เริ่มต้นบนถนนพหลโยธิน และถนนกาญจนาภิเษกด้านตะวันตก ที่ทางแยกต่างระดับบางปะอิน 1 ในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มุ่งหน้าขึ้นไปทางเหนือ ผ่านนิคมอุตสาหกรรมไฮ-เทค เข้าสู่อำเภอพระนครศรีอยุธยา ผ่านศูนย์ราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา, ศูนย์การค้าอยุธยาซิตี้พาร์ค ผ่านอำเภออุทัย ข้ามแม่น้ำป่าสักในตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง ไปตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 347 ในอำเภอบางปะหัน (ช่วงนี้มี 12 ช่องจราจร แบ่งเป็นช่องทางหลัก 8 ช่อง และทางคู่ขนาน 4 ช่อง) จากนั้นมุ่งขึ้นไปทางเหนือ เข้าสู่จังหวัดอ่างทอง ผ่านอำเภอเมืองอ่างทอง และอำเภอไชโย เข้าสู่จังหวัดสิงห์บุรี ผ่านอำเภอพรหมบุรี, อำเภอเมืองสิงห์บุรี และอำเภออินทร์บุรี จากนั้นเข้าสู่จังหวัดชัยนาท ผ่านอำเภอสรรพยา, อำเภอเมืองชัยนาท และบรรจบกับถนนพหลโยธิน ที่แยกหลวงพ่อโอ ในอำเภอมโนรมย์ จังหวัดชัยนาท (ช่วงนี้มี 8 ช่องจราจร)

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 เปิดใช้ครั้งแรกเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ในสมัยรัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในโครงข่ายทางหลวงสายเอเชีย โดยทางหลวงสายนี้เป็นทางหลวงเอเชียสาย 1 (แม่สอด-ตาก-พยุหะคีรี-บางปะอิน-หินกอง-นครนายก-ปราจีนบุรี-อรัญประเทศ) และทางหลวงเอเชียสาย 2 (แม่สาย-เชียงราย-พิษณุโลก-นครสวรรค์-บางปะอิน-กรุงเทพฯ-นครปฐม-เพชรเกษม-หาดใหญ่-สะเดา) ตามลำดับ แต่เดิมเป็นเพียงทางหลวงขนาด 2 ช่องจราจรสวนทาง และมีด่านเก็บค่าผ่านทางที่บางปะอิน บางปะหัน พรหมบุรี และสรรพยา (คล้ายกับทางหลวงพิเศษ) เพื่อนำมาเป็นเงินทุนสำรองค่าธรรมเนียมผ่านทาง สำหรับนำไปชดใช้ดอกเบี้ยเงินกู้ และบูรณะทางหลวง เช่นเดียวกับถนนมิตรภาพ (ช่วงสระบุรี-นครราชสีมา) ถนนบางนา-บางปะกง และถนนพระรามที่ 2 ในสมัยนั้น แต่เมื่อพันเอกวินัย สมพงษ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมในขณะนั้น ประกาศยกเลิกเก็บค่าผ่านทางช่วงปี 2537 ทำให้ด่านต่างๆ กลายสภาพเป็นด่านร้างในที่สุด บ้างก็ถูกดัดแปลงเป็นสำนักงานแขวงการทาง, หมวดการทาง และด่านชั่งน้ำหนักรถบรรทุก

ทางหลวงสายนี้ได้ขยายเป็น 4 ช่องจราจรเมื่อปี พ.ศ. 2535 ถึง พ.ศ. 2537 โดยได้มีการสร้างทางแยกต่างระดับตามจุดต่างๆ เช่น พระนครศรีอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี อินทร์บุรี ชัยนาท อุทัยธานี และยกเลิกการเก็บค่าผ่านทาง และในปี พ.ศ. 2549 กรมทางหลวงได้ทำการขยายช่องจราจรเป็น 6-8 ช่องจราจรไป-กลับ ปัจจุบันแล้วเสร็จทั้งโครงการ ปัจจุบันทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ได้นับหลักกิโลเมตรที่ 0 จากต่างระดับบางปะอิน แต่เดิมนั้นได้นับหลักกิโลเมตรจากถนนพหลโยธินมา
การพนัน

การพนัน () หมายถึง การเล่นชนิดหนึ่งเพื่อเอาเงินหรือสิ่งอื่นใดด้วยการเสี่ยงโชค โดยการทำนายหรือคาดเดาผลที่เกิดขึ้นในอนาคต การพนันอาจแบ่งได้หลายอย่าง เช่น การพนันในการแข่งขัน ตัวอย่างเช่น เกมไพ่ เกมลูกเต๋า การพนันโดยการทำนายผลที่คาดว่าเกิดขึ้นในอนาคตเช่น การแทงบอล การแทงม้า และการพนันที่ไม่มีการแข่งขันโดยขึ้นกับความน่าจะเป็นของเหตุการณ์ที่เกิดเช่น หวย

สังคมไทยมีความสัมพันธ์กับการพนันมาเป็นเวลานาน โดยการพนันเป็นส่วนหนึ่งของความบันเทิง รวมถึงการละเล่นของสังคมไทยเป็นเวลานาน เช่น มีการกำหนดให้การพนันเป็นสิ่งที่ถูกต้องตามกฎหมายขึ้นในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ต่อมารัฐบาลปิดโรงหวยด้วยสาเหตุดังนี้ในสมัยรัชกาลที่ 6 จึงมีการปิดบ่อนทั่วราชอาณาจักรสยาม จากเหตุการณ์ข้างต้น แสดงว่า การพนันมีความเกี่ยวข้องกับสังคมไทย เป็นเวลานาน อย่างไรก็ดีแม้กฎหมายไทยในปัจจุบันกำหนดว่าการพนันเป็นสิ่งที่ผิดตามกฎหมาย (ยกเว้นสลากกินแบ่งรัฐบาล สลากออมสิน และสลาก ธกส. สามารถซื้อขายได้โดยไม่ผิดกฎหมาย) แต่การพนันยังไม่หมดจากสังคมไทย เนื่องจากระบบมาเฟียที่คุมประเทศนี้อยู่ ผู้มีอิทธิพลต่างๆที่เข้าหุ้นกับบ่อนหลายๆแห่ง ล้วนมีอำนาจทางการเมือง หรือเจ้ามือการพนันบางรายได้รับความคุ้มครองจากเจ้าหน้าที่ตำรวจในพื้นที่ เช่น ตำรวจรับส่วยหรือสินบน เป็นต้น ทำให้เป็นไปไม่ได้ว่าจะกำจัดการพนันให้หมดไป
อาโลร์เซอตาร์

อาโลร์เซอตาร์ (; ยาวี: الور ستار) เป็นเมืองหลวงของรัฐเกอดะฮ์ (ไทรบุรี) และเป็นศูนย์กลางการบริหารราชการของรัฐและมีรัฐมนตรีสูงสุด (Menteri Besar) เป็นผู้นำรัฐบาล ชื่อของรัฐนี้นั้นมีต้นกำเนิดมาจากคำว่า “Alor” (สายน้ำเล็ก ๆ) และ “Setar” (มะปราง) ด้วยคุณลักษณะที่ผสมผสานกันของความเป็นชนบทและอารยธรรม ก่อให้เกิดภาพลักษณ์ที่สอดคล้องกันอย่างลงตัว
ดังตฤณ

ดังตฤณ เป็นนามปากกาของ “ศรันย์ ไมตรีเวช” เจ้าของบทความธรรมะในหน้านิตยสาร และ หนังสือธรรมะ ทั้งนิยายแทรกคติทางธรรมซึ่งเข้าถึงได้ง่ายสำหรับผู้เริ่มต้นสนใจธรรมะ รวมทั้ง แนวทางการปฏิบัติธรรมเพื่อขัดเกลาชำระจิตใจ ตั้งแต่เริ่มต้นปฏิบัติจนถึงเข้มข้น

ชื่อ "ดังตฤณ" ตฤณ อ่านว่า "ตริน" แปลว่า "หญ้า" ดังตฤณ จึงมีความหมายว่า เหมือนหญ้า หรือ เสมอกันกับหญ้าสักต้นหนึ่ง

สามารถอ่านงานเขียนทั้งหมดของ ดังตฤณ ที่ งานของดังตฤณ

ตัวอย่างผลงานเรียงตามลำดับจากง่ายไปหายากได้แก่
นวนิยายสำหรับคนรุ่นใหม่ทุกวัย ที่ยังไม่รู้จัก ไม่เข้าใจ ไม่ศรัทธาศาสนา
ปูพื้นความเข้าใจเรื่องกรรมและความทุกข์ อันเกิดจากการเวียนว่ายตายเกิดแบบไม่รู้อีโหน่อีเหน่
ผ่านรูปแบบนำเสนอของเรื่องราวสนุกสนานของตัวละครร่วมสมัย มีอยู่หลายภาค แต่ละภาคเป็นเอกเทศจากกัน และไม่เรียงลำดับ

นวนิยายกับคนที่เคยอ่านกรรมพยากรณ์หรือมีพื้นฐานทางศาสนาอยู่บ้าง แสดงเส้นทางสู่ความพ้นทุกข์ที่หลากหลายของตัวละคร ซึ่งก็เป็นที่หวังว่าจะมีตัวใดตัวหนึ่งตรงกับความเป็นผู้อ่าน
ทำให้เกิดความรู้สึกและมุมมองร่วมไปกับตัวละคร ราวกับเข้าไปอยู่ในเรื่องด้วยตนเอง

แสดงรายละเอียดของชีวิตโดยให้เห็นในมุมมองของเกมกรรม ซึ่งมีเครื่องชี้บอกคะแนนได้อย่างชัดเจน และเมื่อมองชีวิตโดยความเป็นเกมกรรม คุณจะไม่ทำอะไรเหมือนเดิมอีกต่อไป!

ใช้ลีลาอักษรพาคนอ่านไปสู่ความเข้าใจ ว่าความว่างจากทุกข์ระดับต้นและระดับปลายมีลำดับอย่างไร จุดมุ่งหมายสูงสุดคือให้เกิดความเข้าใจโดยไม่ต้องใช้ความพยายาม

พุทธพจน์อันเป็นคำตอบสำคัญ ที่พวกเราทุกคนควรทราบให้ได้ก่อนตาย
แทนการตั้งโจทย์ที่ผิดพลาดเช่นคนเราเกิดมาทำไม ก็เปลี่ยนเป็นโจทย์ที่ชัดเจนคือเราเกิดมาเป็นอย่างนี้ได้อย่างไร? ทำไมถึงแตกต่างกันนัก? ถ้าตายด้วยการกระทำอย่างนี้จะไปไหน?
แล้วสิ่งที่สมควรทำอย่างที่สุดในขณะมีชีวิตคืออะไร? หนังสือเล่มนี้จะชี้ให้เห็นว่าพระพุทธเจ้าตอบคำถามสำคัญไว้ครอบคลุมถ้วนทั่วหมดแล้ว เพียงแต่คนมักตายกันก่อนจะได้อ่าน

รวมคำถามคำตอบจากนิตยสารบางกอก คนเชื่อเรื่องกฎแห่งกรรม เขาต้องทำกันอย่างไร?
ควรสงสัยเรื่องใดก่อน? ผ่อนส่งที่อยู่ใหม่กันท่าไหน?

ธรรมปฏิบัติขั้นต้นสำหรับมือใหม่ ที่สนใจและอยากออกจากจุดเริ่มต้นของการปฏิบัติธรรม
ภายในเวลาอันลัดสั้น ไม่มีพิธีรีตองซับซ้อนชนิดออกตัวก้าวแรกขณะยังไม่ถอนสายตาจากหน้าหนังสือได้แล้ว

ประสบการณ์ธรรมะกึ่งนิยาย
สำหรับทุกระดับที่ต้องการรายละเอียดและแรงบันดาลใจ
บนทางการภาวนาที่เหมือนเต็มไปด้วยอุปสรรคขวากหนาม
๗ เดือนบรรลุธรรมจะช่วยให้เห็นภาพใหญ่โดยรวมชัดขึ้น
คือแสดงตัวอย่างสาธิตหรือ "Demo" การใช้ชีวิตแบบนักภาวนา
รวมทั้งแสดงให้เห็นว่าอุปสรรคระหว่างทางเป็นเพียงขั้นตอนหนึ่ง ๆ
ที่เมื่อผ่านแล้วก็จะพบกับความคุ้มค่าเหนือจินตนาการใด ๆ

หนังสือเล่มนี้ตั้งใจบอกคุณว่า รักแท้ไม่ได้มีอยู่ก่อน และไม่เคยหายไปไหนเลย มันขึ้นอยู่กับว่าเมื่อไหร่ใครจะสร้างสำเร็จเท่านั้น และเมื่อสร้างรักได้แล้ว คุณต้องรู้วิธีรักษาด้วย โดยการเข้าใจกฎธรรมชาติที่สำคัญประการหนึ่งคือ ถ้าไม่สร้างอนิจจังขาขึ้น คุณจะต้องประสบกับอนิจจังขาลงเป็น

ธรรมะล้วนสำหรับผู้ที่ต้องการหนังสืออ้างอิง
ทั้งในเชิงทฤษฎีควบคู่ไปกับการปฏิบัติ
ผู้ที่มีความชำนาญปริยัติน่าจะได้ประโยชน์ในแง่เทียบเคียงของจริง
และเชื่อว่าธรรมะของพระพุทธเจ้าที่แท้ไม่ยากเกินสมัยปัจจุบันเลย
สะตือ

สะตือ สามารถหมายถึง
MB

MB, Mb, mb ฯลฯ อาจหมายถึง
KB

KB, kb ฯลฯ อาจหมายถึง
สกุลกะเพรา-โหระพา

พืชสกุลกะเพรา-โหระพา () เป็นกลุ่มสายพันธุ์ของพืชในวงศ์มิ้นท์
ประกอบด้วยสปีชีส์ย่อยจำนวนราว 35 สปีชีส์ แต่ละสปัชีส์ก็มีรายละเอียดต่างๆแตกต่างกันไป บ้างก็มีชื่อสามัญใกล้เคียงกัน โลกตะวันตกได้ยกเอา O. basilicum ขึ้นเป็นหัวหน้าสกุล ดังนั้นเราจึงพบว่า เราสามารถเรียกพืชในสกุล Ocimum ได้ในชื่อสามัญที่มีคำว่า basil นั่นเอง

พืชตระกูลกะเพรา-โหระพา เป็นพืชล้มลุก สูงประมาณ 1 เมตรหรือน้อยกว่า มีอายุประมาณ 1 ปีหรือน้อยกว่า มีแหล่งกำเนิดในทวีปแอฟริกา และแพร่ขยายไปบริเวณเอเชียใต้ และเมดิเตอร์เรเนียน เป็นเครื่องเทศที่เป็นที่นิยมอย่างมาก ถือว่าเป็นราชาแห่งเครื่องเทศเลยก็ว่าได้ ซึ่งในจำนวน 35 สายพันธุ์นั้น ประกอบด้วย:
กายภาพบำบัด

กายภาพบำบัด () เป็นวิชาชีพทางด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ ที่เกี่ยวข้องกับการป้องกัน รักษา และจัดการเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวที่ผิดปรกติ ที่เกิดขึ้นจากสภาพและภาวะของโรค ที่เกิดขึ้นในทุกช่วงของชีวิต

กายภาพบำบัด จะกระทำโดย นักกายกายภาพบำบัด (Physical therapist หรือ Physiotherapist หรือย่อว่า PT) หรือผู้ช่วยนักกายภาพบำบัด (Physical Therapy Assistant) ภายใต้การดูแลและแนวทางของนักกายภาพบำบัด อย่างไรก็ตาม ได้มีการใช้การรักษาทางกายภาพบำบัดบางอย่างโดยผู้ประกอบวิชาชีพสุขภาพอื่นๆ เช่น ไคโรแพรคเตอร์ , แพทย์ทางด้านการจัดกระดูก และโปรแกรมการรักษาทางกายภาพบำบัด ยังเกี่ยวข้องกับผู้ให้บริการสาธารณสุขอื่นๆอีกด้วย

นักกายภาพบำบัด จะใช้ประวัติทางการรักษา และข้อมูลจากการตรวจร่างกาย เพื่อประกอบการให้การบำบัด ถ้าหากว่าจำเป็น นักกายภาพบำบัดอาจจะใช้ผลจากห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ และการศึกษาภาพถ่ายทางรังสี ประกอบการบำบัดรักษาด้วย เป็นต้น

นักกายภาพบำบัด ปฏิบัติงานในหลายลักษณะงาน เช่น ในส่วนของผู้ป่วยนอก คลินิค หรือสำนักงาน, แผนกผู้ป่วยใน เกี่ยวกับเวชกรรมฟื้นฟู, ผู้ป่วยที่ทำการฟื้นฟูอยู่บ้าน, วงการการศึกษา หรือศูนย์วิจัย, โรงเรียน, สถานพักฟื้น,โรงงานอุตสาหกรรม,ศูนย์ฟิตเนส และ สถานการฝึกสอนนักกีฬา

แพทย์อย่างเช่น ฮิปโปกราเตส และ เฮกเตอร์ เป็นผู้ที่ซึ่งเชื่อว่า เป็นบุคคลกลุ่มแรกที่ริเริ่มการรักษาทางกายภาพบำบัดในสมัยโบราณ ได้นำการรักษาโดยการนวดและการทำธาราบำบัด มาใช้รักษาผู้ป่วย ตั้งแต่ 460 ปีก่อนคริสตกาล หลักฐานในสมัยแรกสุดที่ถูกบันทึกไว้เกี่ยวกับกายภาพบำบัดจัดว่า กายภาพบำบัด คือกลุ่มผู้เชี่ยวชาญกลุ่มหนึ่ง อย่างไรก็ตาม เมื่อย้อนไปในปี 1894 เมื่อพยาบาลสี่คนในอังกฤษ รวมตัวกันเพื่อจัดตั้ง ชมรมผู้ประกอบวิชาชีพกายภาพบำบัด ประเทศอื่นๆ ก็ได้ดำเนินการเช่นกันและเริ่มมีการทำหลักสูตรการสอนที่เป็นระบบ เช่นเมื่อปี 1913 ได้มีโรงเรียนกายภาพบำบัด ที่มหาวิทยาลัยโอทาโก ในนิวซีแลนด์, และในสหรัฐอเมริกา ในปี 1914 ที่ Reed College ในพอร์ทแลนด์ รัฐ ออริกอน
แมงลัก

แมงลัก (ชื่อวิทยาศาสตร์ "Ocimum × citriodourum") เป็นพืชล้มลุกในสกุลกะเพรา-โหระพา แมงลักมีใบเล็ก สีอ่อน บอบบาง ช้ำง่ายและเหี่ยวง่ายกว่า ชื่อสามัญเดิมเรียกกันว่า hoary basil (hoary แปลว่าผมหงอก) โดยนำมาจากลักษณะที่มีขนอ่อนสีขาวๆ บริเวณก้านใบและยอดอ่อน ต่อมาก็เปลี่ยนมาเรียกว่า lemon basil ตามลักษณะกลิ่นที่คล้ายส้ม-มะนาว ส่วนแมงลักศรแดงของไทยเรียกว่า thai lemon basil

แมงลักนำไปใช้ได้ทั้งใบและเมล็ด ใบมีกลิ่นฉุน ใช้ประกอบอาหารเช่นเดียวกับกะเพราและโหระพา ส่วนมากจะใช้รับประทานกับขนมจีน หรือใส่เครื่องแกงต่างๆ ส่วนเมล็ดแมงลักใช้ทำเป็นขนมอื่นๆ ได้ นอกจากนี้ เมล็ดแมงลักนำมาทำเป็นยาระบายและอาหารเสริมลดความอ้วนได้

แมงลักในประเทศไทยนั้น มี "ศรแดง" เป็นสายพันธุ์หลักเพียงสายพันธุ์เดียว ที่เหลือเป็นพันธุ์ผสมบ้าง พันทางบ้าง ลักษณะของพันธุ์ศรแดงที่ดีนั้น ใบต้องใหญ่พอดิบพอดี ไม่เล็กจนแคระแกร็น ดอกสีขาวเป็นชั้นๆ คล้ายฉัตร

แมงลัก ใบใช้เป็นส่วนผสมในอาหาร เช่น ห่อหมก แกงเลียง อ่อม แกงคั่ว ขนมจีนน้ำยา แกงหน่อไม้ พบมากในอาหารอีสาน เมล็ดแชน้ำให้พอง ใช้ทำขนมหรือรับประทานกับน้ำแข็งไส ไอศกรีม ใบมีฤทธิ์ขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ช่วยย่อยอาหาร เมล็ดช่วยย่อยอาหาร เป็นยาระบาย สกัดน้ำมันหอมระเหยจากใบไปใช้ในอุตสาหกรรมสบู่และเครื่องสำอาง กิ่งและใบทุบแล้ววางในเล้าไก่ ช่วยไล่ไรตัวเล็กๆได้ 
ข้อมูลจากกองโภชนาการ กรมอนามัย รายงานว่า แมงลัก 1 ขีด
กรมส่งเสริมการเกษตร ระบุว่า

สามารถปลูกได้โดยใช้กิ่งชำหรือใช้เมล็ดเพาะเป็นต้นกล้าแล้วย้ายปลูก เมื่อเมล็ดงอกขึ้นมาได้อายุ 1 เดือน ลงแปลงที่เตรียมดินไว้ ระยะระหว่างต้นและระหว่างแถว 40 เซนติเมตร แต่ถ้าเมื่อถอนขึ้นมาก่อนนำไปปลูกลงดิน ต้องตัดยอดทิ้งก่อนหรืออาจตัดออกครึ่งต้นก็ได้ ถ้าจะให้ดียิ่งขึ้นควรตัดแต่งรากด้วย เพราะแมงลักที่ตัดแต่ง รากจะงอกงามกว่า แต่ทั้งนี้เวลานำไปปลูก ต้องรดน้ำด้วย ใช้ปลูก หลุมละ 2-3 ต้น เมื่อต้นแมงลักเติบโต กิ่งก้านใบก็จะคลุมถึงกันหมด

แมงลักเป็นพืชล้มลุกที่มีอายุเฉลี่ย 1-2 ปี ปลูกครั้งเดียวสามารถเก็บเกี่ยวไปได้เรื่อยๆ ทุก 15-20 วัน การเลือกพื้นที่ปลูกควรเป็นที่ดอน แต่อยู่ใกล้แหล่งน้ำ สามารถนำน้ำมาใช้รดได้สะดวก ไม่มีปัญหาเรื่องน้ำท่วมขัง ปกติสามารถขึ้นได้ดีในดินทุกชนิด แต่แมงลักจะชอบดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ ร่วนซุย ระบายน้ำดี และปลอดจากลมแรง

ไถดินให้ลึก 30-40 เซนติเมตร ตากดินไว้ 1-2 อาทิตย์ แล้วย่อยดินให้ละเอียด หว่านปูนขาว ในอัตรา 100-300 กิโลกรัม / ไร่ ใส่ปุ๋ยหมักและปุ๋ยคอก อัตรา 2,000 กิโลกรัม / ไร่ ปุ๋ยสูตร 16-16-16อัตรา 30 กิโลกรัม/ไร่ คลุกเคล้าให้ทั่วแล้วยกแปลง ให้สูง ประมาณ 30 เซนติเมตร

ควรจะให้น้ำสม่ำเสมอ วันละ 1 ครั้ง ใส่ปุ๋ยสูตร 46-0-0 หลังเพาะกล้า 7 วัน และครั้งที่2 ใส่ปุ๋ยสูตร 15-15-15 หรือ 20-11-11 ในอัตรา 25-30 กิโลกรัม/ไร่ หลังจากครั้งแรก 15 วัน

ใช้มีดตัดกิ่งที่เจริญเติบโตเต็มที่ มัดแล้วนำไปจำหน่าย สามารถเก็บเกี่ยวได้หลายครั้งแต่ถ้ายังไม่มีผู้รับซื้อเกษตรกรสามารถชะลอการเก็บเกี่ยวออกไปได้โดยการเด็ดยอดที่มีดอกทิ้ง จนถึงระยะเวลา 7-8 เดือน หลังจากนั้นผลผลิตจะลดลงเรื่อยๆ เกษตรกรจึงควรทำการถอนทิ้งเพื่อปลูกใหม่

แหล่งเพาะปลูกแมงลักภายในประเทศไทย ให้ผลผลิตเพียง 112 กิโลกรัม ต่อพื้นที่เพียง 148 ไร่เท่านั้น ซึ่งเป็นอัตราส่วนผลผลิตต่อไร่ ที่น้อยมากเมื่อเทียบกับกะเพรา และโหระพา