เทศบาลเมืองบางศรีเมือง

เทศบาลเมืองบางศรีเมือง หรือ เมืองบางศรีเมือง เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบเทศบาลในเขตอำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี และเป็นเทศบาลเมืองหนึ่งในสี่แห่งของจังหวัด ในอดีตท้องที่แห่งนี้เคยเป็นที่ตั้งของเมืองนนทบุรี ซึ่งยังปรากฏหลักฐานการก่อตั้งชุมชนบางแห่งในบริเวณนี้จนถึงปัจจุบัน หลังจากที่มีการตัดถนนนครอินทร์ ถนนราชพฤกษ์ และสร้างสะพานพระราม 5 ขึ้นเมื่อไม่กี่ปีมานี้ เขตเทศบาลเมืองบางศรีเมืองจึงกลายเป็นพื้นที่รองรับการขยายตัวของเมืองหลวงที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง

ชุมชนบางศรีเมืองตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา มีการตั้งถิ่นฐานของผู้คนมายาวนานตั้งแต่สมัยอยุธยา เนื่องจากสมเด็จพระนารายณ์มหาราชโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายที่ตั้งเมืองนนทบุรีจากชุมชนตลาดขวัญทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำมาตั้งที่ปากคลองอ้อม (แม่น้ำเจ้าพระยาเดิม) ในเขตชุมชนแห่งนี้ จนกระทั่งมีการย้ายเมืองนนทบุรีกลับไปตั้งที่ฝั่งตะวันออกอีกครั้งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ส่งผลให้ชุมชนบางศรีเมืองลดความสำคัญลงไป

อย่างไรก็ตาม เมื่อมีการปฏิรูปการบริหารราชการและการปกครองท้องที่ในสมัยรัตนโกสินทร์ ชุมชนบางศรีเมืองก็มีฐานะเป็นตำบลบางศรีเมืองและตำบลบางกร่างตามกฎหมายลักษณะการปกครองท้องที่ จนกระทั่งในบริเวณนี้มีประชากรหนาแน่นขึ้น กระทรวงมหาดไทยจึงได้จัดตั้ง สุขาภิบาลบางศรีเมือง ขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2528 ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางศรีเมืองทั้งตำบล รวมทั้งตำบลบางกร่างเฉพาะพื้นที่ทางฝั่งตะวันออกของคลองลัดบางกร่าง เพื่อประโยชน์ในการทะนุบำรุงท้องถิ่นให้เจริญก้าวหน้า

ในเวลาต่อมา สุขาภิบาลบางศรีเมืองอันเป็นท้องถิ่นที่ตั้งอยู่ตรงข้ามศาลากลางจังหวัดนนทบุรี (ในขณะนั้น) มีประชากรและความเจริญมากขึ้นเป็นลำดับ ทางราชการเล็งเห็นความจำเป็นในการส่งเสริมให้ประชาชนในพื้นที่ได้ทะนุบำรุงท้องถิ่นตามระบบเทศบาล จึงได้ออกพระราชกฤษฎีกายกฐานะสุขาภิบาลบางศรีเมืองเป็น เทศบาลตำบลบางศรีเมือง เมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2540 โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม ปีเดียวกัน นับเป็นท้องถิ่นนอกตัวอำเภอแห่งแรกในจังหวัดที่ได้รับการจัดตั้งเป็นเทศบาล และในปี พ.ศ. 2547 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศยกเลิกตำแหน่งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนันในเขตเทศบาลตำบลบางศรีเมือง

เนื่องจากเทศบาลตำบลบางศรีเมืองเป็นชุมชนเมืองที่มีที่ตั้งไม่ห่างจากกรุงเทพมหานครและชุมชนเมืองแห่งอื่น ๆ ในจังหวัดมากนัก ประกอบกับมีระบบสาธารณูปโภคสะดวกสบาย ทำให้ความเจริญหลั่งไหลเข้าสู่พื้นที่อย่างรวดเร็ว ในเขตเทศบาลมีประชากรหนาแน่นขึ้นมากและมีความเจริญทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้นจนเข้าเกณฑ์ที่จะยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองได้ จึงมีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลบางศรีเมืองเป็น เทศบาลเมืองบางศรีเมือง ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549 โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 9 กุมภาพันธ์ เป็นต้นมา

เทศบาลเมืองบางศรีเมืองตั้งอยู่ห่างจากตัวจังหวัดนนทบุรีไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 9 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 6.36 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมตำบลบางศรีเมือง 5 หมู่บ้าน และตำบลบางกร่าง 4 หมู่บ้าน (หมู่ที่ 1 และบางส่วนของหมู่ที่ 2-3, 9) มีอาณาเขตติดต่อกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นข้างเคียงดังต่อไปนี้

เมื่อสิ้นเดือนธันวาคม พ.ศ. 2559 เทศบาลเมืองบางศรีเมืองมีจำนวนประชากรทั้งสิ้น 31,700 คน เป็นชาย 14,752 คน เป็นหญิง 16,948 คน

ในเขตเทศบาลเมืองบางศรีเมืองมีทางหลวงแผ่นดิน 1 สายตัดผ่าน โดยอยู่ในความรับผิดชอบของแขวงทางหลวงนนทบุรี (หน่วยงานของกรมทางหลวง) และยังมีถนนภายในเขตเทศบาลจำนวน 90 สาย เป็นถนนสาธารณะ 50 สาย และถนนส่วนบุคคล 40 สาย โดยเส้นทางจราจรสายหลักในเขตเทศบาล ได้แก่

เส้นทางการคมนาคมทางน้ำในเขตเทศบาลเมืองบางศรีเมืองได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยา (ทางทิศตะวันออก) คลองอ้อม (ทางทิศเหนือ) และคลองบางกอกน้อย (ทางทิศตะวันตกและทิศใต้) โดยได้สร้างท่าเทียบเรือริมแม่น้ำเจ้าพระยาและมีเรือโดยสารข้ามฟากไปยังท่าน้ำนนทบุรี (พิบูลสงคราม 3) ซึ่งจะมีเรือด่วนออกจากท่าเทียบเรือแห่งนี้ไปยังย่านต่าง ๆ ในกรุงเทพมหานครและอำเภอปากเกร็ด