ธงชาติชิลี

ธงชาติชิลี หรือที่รู้จักกันในอีกชื่อ คือ "ธงดาวเดียว" () ประกอบด้วยแถบแนวนอนสองแถบขนาดเท่ากัน แถบบนสีขาว แถบล่างสีแดง รวมกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ความกว้าง 2 ส่วน ยาว 3 ส่วน ที่มุมธงบนด้านคันธงมีรูปสี่เหลี่ยมจตุรัสสีน้ำเงิน ขนาดกว้างเท่ากับแถบสีขาว ภายในมีรูปดาวห้าแฉกสีขาวขนาดใหญ่ 1 ดวง ลักษณะดังกล่าวมานี้นับได้ว่าธงนี้มีความคล้ายคลึงกับธงประจำรัฐเทกซัสของประเทศสหรัฐอเมริกามาก

ธงนี้เริ่มใช้อย่างเป็นทางการนับตั้งแต่วันที่ 18 ตุลาคม ค.ศ. 1817

ความหมายของธงชาติชิลีประกอบด้วย พื้นสีขาวหมายถึงหิมะเหนือเทือกเขาแอนดีส พื้นสีแดงหมายถึงเลือดของผู้ที่ต่อสู้เพื่อเอกราช สี่เหลี่ยมจตุรัสสีน้ำเงินหมายถึงท้องฟ้าและมหาสมุทรแปซิฟิก ดาวสีขาวหมายถึงสัญลักษณ์นำทางสู่ความก้าวหน้าและเกียรติยศ

ในช่วงเวลาที่ประเทศชิลีต่อสู้เพื่อเรียกร้องเอกราชจากประเทศสเปนนั้น รัฐบาลชิลีภายใต้การนำของโฮเซ มิเกล การ์เรรา (José Miguel Carrera) ได้เรียกร้องให้ชาวชิลีกำหนดธงชาติของตนเองขึ้นเป็นครั้งแรก โดยเขาได้กำหนดให้ธงชาติมีลักษณะเป็นธงสามแถบสามสี แต่ละแถบมีความกว้างเท่ากัน เรียงเป็นแถบสีน้ำเงิน-ขาว-เหลือง จากบนลงล่าง ธงผืนแรกนี้ได้รับการขนานว่า "ธงแห่งมาตุภูมิ" () ธงดังกล่าวนี้ได้ชักขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ. 1812 ในงานเลี้ยงฉลองวันประกาศเอกราชของสหรัฐอเมริกา ณ สถานกงสุลของสหรัฐอเมริกาในประเทศชิลี ทั้งนี้ เหตุการณ์การประกาศเอกราชของสหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1776 นั้น เป็นเหตุการณ์ที่มีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อชาวพื้นเมืองของชิลีที่ต้องการต่อสู้เพื่อเรียกร้องเอกราชจากสเปน

ในเวลาต่อมา หลังการได้รับชัยชนะต่อกองทัพสเปนในสมรภูมิเมืองชากาบูโก (Chacabuco) เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1817 รัฐบาลชิลีจึงได้มีการกำหนดธงชาติขึ้นใหม่ ลักษณะคล้ายกับธงเดิมในปี ค.ศ. 1812 ผิดกับแต่ว่าได้เปลี่ยนแถบสีเหลืองเป็นสีแดง ทำให้ธงนี้มีลักษณะที่ไปพ้องกับธงชาติของประเทศฝรั่งเศสและประเทศเนเธอร์แลนด์ ก่อให้เกิดความสับสนได้ง่าย ธงนี้ได้รับการขนานว่า "ธงแห่งการเปลี่ยนผ่าน" () อันเนื่องมาจากว่าเป็นธงที่ใช้ในสมัยแห่งการถ่ายโอนอำนาจจากรัฐบาลอาณานิคมของสเปนสู่รัฐบาลของชาวชิลี

ในวันที่ 18 ตุลาคม ของปีเดียวกันนั้นเอง ประเทศชิลีก็ได้ประกาศเอกราชจากสเปนอย่างเป็นทางการ พร้อมทั้งใช้ธงชาติใหม่ ซึ่งเป็นธงชาติชิลีแบบที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ธงแบบปัจจุบันนี้เป็นผลงานการออกแบบของอันโตนิโอ อาร์กอส (Antonio Arcos) ภายใต้แนวคิดในการออกแบบของโฮเซ อิกนาซิโอ เซนเทโน (José Ignacio Zenteno) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามของชิลีในเวลานั้น ทั้งนี้ ในหลักฐานบางแห่งกล่าวอ้างว่าผู้ร่างแบบธงนี้คือ เกรกอริโอ เด อันเดีย อี วาเรลา (Gregorio de Andía y Varela) สำหรับขนาดสัดส่วนที่แน่นอนนั้น เริ่มมีการกำหนดที่ชัดเจนขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1854 โดยครั้งนั้นเป็นการกำหนดมาตรฐานสีธง ต่อมาจึงได้มีการกำหนดสัดส่วนของดาวห้าแฉกสีขาวในปี ค.ศ. 1912

ตามกฎหมายชองชิลีนั้น พลเมืองชิลีต้องประดับธงชาติในวันชาติ (วันที่ 18 พฤศจิกายน) และวันกองทัพ (วันที่ 19 พฤศจิกายน) หากการแสดงธงชาตินั้นเป็นไปอย่างไม่ถูกต้องหรือไม่มีการประดับธงชาติตลอดวันนั้น เจ้าพนักงานตำรวจจะลงโทษโดยการปรับแก่ผู้ที่ละเมิดกฎหมายดังกล่าว

เสาสำหรับชักธงชาติจะต้องมีสีขาวและธงนั้นจะต้องถูกชักไว้ที่ยอดเสาธง ในกรณีที่ต้องแสดงธงชาติชิลีร่วมกับธงชาติของประเทศอื่นๆ ธงเหล่านั้นจะต้องมีขนาดที่เท่ากันโดยเอาความกว้างของธง (ด้านแนวตั้งของธง) เป็นเกณฑ์ และในการเชิญธงนั้น ธงชาติชิลีจะต้องเชิญขึ้นเป็นลำดับแรกสุด และเชิญลงเป็นลำดับท้ายสุด

ธงชาติชิลีสามารถประดับโดยการแขวนได้ทั้งตามแนวตั้งและแนวนอนจากอาคารหรือผนังกำแพง โดยที่รูปสี่เหลี่ยมจตุรัสสีน้ำเงินนั้นจะต้องอยู่ทางด้านของผู้ดูเสมอ

ตามมาตราที่ 22 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐชิลี ผู้ที่พำนักอยู่ในประเทศชิลีทุกคนจะต้องแสดงความเคารพต่อประเทศชิลีและสัญลักษณ์ของประเทศ ซึ่งสัญลักษณ์ดังกล่าวประกอบด้วย ธงชาติ ตราแผ่นดิน และเพลงชาติแห่งสาธารณรัฐชิลี ทั้งนี้ การกระทำอันเป็นการดูหมิ่นต่อธงชาติ ตราแผ่นดิน ชื่อประเทศ และเพลงชาติ นับเนื่องเป็นความผิดทางอาญา ตามมาตร 6 แห่งรัฐบัญญัติความมั่นคงแห่งรัฐของชิลี (กฤษฎีกาเลขที่ 890 แห่งปี ค.ศ. 1975)

เพื่อเป็นการรำลึกถึงความกล้าหาญของผู้เสียสละชีวิตในยุทธการที่กอนเซปซิออน ค.ศ. 1882 ในวันที่ 9 กรกฎาคม ของทุกปี, ซึ่งเป็นวันที่ทหารคนสุดท้ายได้เสียชีวิตที่สมรภูมิ ลา คอนเซ็ปชั่น ในการปกป้องประเทศ "คำปฏิญาณสาบานธงชาติ" ("Juramento de la Bandera") จัดขึ้นที่ ค่ายทหาร และ พิธีสำเร็จการศึกษาของนักเรียนนายร้อยทุกเหล่าทัพ รวมถึง ในวาระโอกาสพิเศษ เช่น วันธงชาติชิลี เพื่อรำลึกถึงวีรกรรมของเขาเหล่านั้น. ในส่วนของทหารตำรวจ จะกระทำพิธีในวันสถาปนาหน่วยตำรวจ (27 เมษายน) และ พิธีสำเร็จการศึกษา หรือ การเข้ารับราชการของกำลังพลหน่วย.