นิยามของตรา

นิยามของตรา () ในด้านการศึกษาทางด้านมุทราศาสตร์ และ ธัชวิทยา “Blazon” หรือ “นิยามของตรา” คือคำบรรยายอย่างเป็นทางการของลักษณะของตรา ที่ส่วนใหญ่เป็นการบรรยายตราอาร์ม หรือ ธง ที่สามารถทำให้ผู้สร้างสามารถสร้างตรา, ธง หรือ เครื่องหมายได้ตามความต้องการอย่างถูกต้อง ฉะนั้นรูปลักษณะและองค์ประกอบของตราอาร์ม หรือ ธงตามหลักแล้วไม่ใช่เป็นการบรรยายโดยการใช้รูป แต่จะเป็นการบรรยายโดยตัวอักษร (แต่ในสมัยปัจจุบัน จะมีการให้นิยามเพิ่มเติมและบรรยายอย่างเจาะจงกว่าที่เป็นมาด้วยรายละเอียดทางเรขาคณิต)

“นิยามของตรา” ใช้ภาษาเฉพาะทางในการเขียนนิยามตั้งแต่หลักการวางตำแหน่งของคำบรรยาย การใช้คำกิริยา ไปจนถึงหลัก และลำดับการเขียนคำบรรยายของแต่ละส่วนที่ย่อยออกไป เช่นคำแรกที่พบในการบรรยายตราคือชื่อผิวตรา ที่หมายถึงสีหรือผิวของพื้นตรา เช่น “Azure...” ซึ่งหมายความว่า “ (พื้นตรา) น้ำเงิน” ผู้อ่านที่เข้าใจหลักไวยากรณ์ของการเขียนคำนิยามจะทราบว่า “Azure...” เป็นสีของพื้นตราโดยไม่ต้องมีคำว่า “Field” ที่แปลว่าพื้นตรานำหน้าคำว่า “Azure...” เพราะตำแหน่งการวางคำเป็นไปตามหลักไวยากรณ์ของการเขียนคำนิยาม

นอกจากโครงสร้างการวางลำดับการบรรยายและการใช้ไวยากรณ์แล้ว นิยามของตราในมุทราศาสตร์ก็ยังใช้คำศัพท์ที่เป็นศัพท์เฉพาะกิจเช่นคำว่า “Charge” ที่หมายถึง “เครื่องหมาย” บน “พื้นตรา” (Field) หรือคำว่า “Attitude” ที่หมายถึง “ลักษณะการวางท่า” ของมนุษย์หรือสัตว์ที่ปรากฏบนตรา

นอกจากตราอาร์ม หรือ ธง แล้ว “นิยามของตรา” ก็อาจจะใช้ในการบรรยายลักษณะของสิ่งอื่นๆ ด้วยเช่น ตรายศ (badge), แถบคำขวัญ (banner) และ ตราประทับ

การให้ “นิยามของตรา” เป็นไปตามสูตรที่วางไว้เคร่งครัด สิ่งที่บรรยายแรกสุดและสำคัญที่สุดของตราคือโล่ (shield) ที่เริ่มด้วยการบรรยายสีของพื้นตรา:

หลังจากบรรยายโล่แล้วก็จะเป็นการบรรยายเครื่องประดับอื่นๆ ที่รวมทั้งมงกุฎ/จุลมงกุฎ (ถ้ามี), หมวกเกราะ, แพรประดับ (torse), พู่ประดับ (mantling), เครื่องยอด (Crest) และ คำขวัญ (motto) หรือ war cry (ถ้ามี)

จากนั้นก็จะเป็นการบรรยายประคองข้าง (Supporters), ฐานรอง (Compartment) ตามความเหมาะสมเช่นในกรณีของตราของหลวงหรือของรัฐ หรือ ตราของขุนนางสืบตระกูล ส่วนประกอบแต่ละอย่างก็จะได้รับการบรรยายตามโครงสร้างทางไวยากรณ์ตามแบบเดียวกับการบรรยายสัญลักษณ์บนโล่ โดยการกล่าวถึงสิ่งที่ปรากฏ บรรยายลักษณะ/การวางท่า ตามด้วยสี และส่วนอื่นของสิ่งที่บรรยายที่ใช้สีที่ต่างจากสีหลัก

ถ้าเป็นโล่ประกอบจากหลายโล่ การบรรยายก็จะทำทีละแผง เริ่มด้วยแถวบน (chief) ลงมาถึงแถวล่าง (base) และภายในแถวก็บรรยายจากขวาของผู้ถือโล่ไปทางซ้าย (สำหรับผู้ดูโล่จากซ้ายไปขวา) โล่ที่มีการแบ่งใช้คำบรรยายว่า “party per” หรือ “แบ่งสอง” ในอิสริยาภรณ์อังกฤษ (English heraldry) หรือ “parted per [line of division]” ในอิสริยาภรณ์สกอตแลนด์ (Scottish heraldry) แต่คำว่า “party” หรือ “parted” มักจะทิ้งจากคำบรรยาย เช่น “Per pale argent and vert, a tree eradicated counterchanged” (ครึ่งซ้ายเงินและเขียว ต้นไม้คาบสองส่วนกลับสี) การบรรยายสีบางครั้งก็จะแทนด้วย “of the first” หรือ “of the second” และต่อไป (สีแรก สีที่สอง ...) เพื่อเลี่ยงการเรียกสีที่ซ้ำกัน การบรรยายก็ตามลำดับของรงคตราที่บรรยาย “Counterchanged” หมายความว่าสัญลักษณ์คาบระหว่างสองบริเวณหรือสองช่องตรา และใช้สีของสองช่องที่แบ่งแต่กลับสีกลับข้างกันเพื่อให้เด่นจากพื้นหลัง

ตราอาร์มเดียวกันอาจจะวาดได้หลายลักษณะ และแต่ละภาพก็ถือว่ามีความหมายเดียวกัน เช่นการเขียนอักษร “ก” อาจจะใช้ฟอนต์ใดก็ได้เช่น “อักษราเมธี” หรือ “นาคราช” แต่ไม่ว่าจะเป็นฟอนต์ใดที่ใช้ต่างก็ยังเป็นอักษร “ก” ด้วยกันทั้งสิ้น นอกจากนั้นรูปทรงของตราอาร์มก็ไม่ใช่สิ่งสำคัญ ยกเว้นบางเพียงตราเท่านั้นที่มีระบุรูปทรงอย่างเฉพาะเจาะจง

ตราอิสริยาภรณ์เป็นสิ่งที่ประดิษฐ์ขึ้นเมื่อเสมียนอังกฤษยังคงพูดภาษาฝรั่งเศส ฉะนั้นศัพท์ที่เกี่ยวกับองค์ประกอบของตราอิสริยาภรณ์อังกฤษจึงมาจากภาษาฝรั่งเศส และจะใส่คำคำวิเศษณ์หลังจากคำนามแบบภาษาฝรั่งเศส แทนที่จะตั้งไว้ข้างหน้าคำนามเช่นในไวยากรณ์ของภาษาอังกฤษ

คำนิยามสมบูรณ์ของแต่ละตราก็มีระดับความซับซ้อนที่ต่างกันไป ตั้งแต่นิยามที่เป็นคำคำเดียว ไปจนถึงนิยามที่วนเวียนที่บรรยายตราที่เต็มไปด้วยองค์ประกอบอันซับซ้อน ตัวอย่างของคำนิยามของตราก็ได้แก่:

"หมายเหตุ: แปลตามหลักไวยากรณ์ของการเขียนนิยามของตรา"