พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส

พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส ผู้ปฏิรูป (6 มิถุนายน พ.ศ. 2257 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320; , ฌูเซ ฟรานซิสโก อันโตเนียว อินาซิโอ นอร์เบอโต อโกสตินโน เดอ บรากังซา) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 25 แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ

เจ้าชายฌูเซฟประสูติในวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2257 ณ พระราชวังริเบย์รา ลิสบอน ประเทศโปรตุเกส เป็นพระราชบุตรพระองค์ที่สามในสมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกสกับพระมเหสี อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย เจ้าชายฌูเซฟมีพระเชษฐา 1 พระองค์ คือ เจ้าชายเปโดร แต่สิ้นพระชนม์ขณะมีพระชนมายุเพียง 2 ชันษา มีพระเชษฐภคินี 1 พระองค์ คือ เจ้าหญิงบาร์บาราแห่งโปรตุเกส และเจ้าชายฌูเซฟมีพระอนุชาอีก 3 พระองค์ ได้แก่ เจ้าชายคาร์ลอส,เจ้าชายเปโดรและเจ้าชายอเล็กซานเดอร์ เจ้าชายคาร์ลอสและเจ้าชายอเล็กซานเดอร์นั้นต่อมาทรงสิ้นพระชนม์ขณะทรงพระเยาว์

หลังจากการสิ้นพระชนม์ของเจ้าชายเปโดร ผู้เป็นพระเชษฐา ทำให้เจ้าชายฌูเซฟได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าชายแห่งบราซิล ดยุกแห่งบรากังซาองค์ที่ 15 ถือว่าทรงเป็นรัชทายาทโดยชอบธรรมแห่งราชบัลลังก์โปรตุเกส

ในปีพ.ศ. 2272 ขณะมีพระชนมายุ 15 พรรษา เจ้าชายฌูเซฟทรงอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงสเปน พระนามว่า เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียแห่งสเปน พระราชธิดาในพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปนกับเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซ สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน และ เจ้าหญิงบาร์บาราแห่งโปรตุเกส พระเชษฐภคินีของพระองค์ได้อภิเษกสมรสกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งสเปน ซึ่งต่อไปคือสมเด็จพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 6 แห่งสเปน

เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียทรงสนพระทัยด้านดนตรีและการล่าสัตว์แต่ทรงเป็นผู้ที่จริงจังและไม่โปรดเรื่องอื้อฉาวต่างๆของเจ้าชายฌูเซฟและไม่ทรงลังเลที่จะเปิดเผยความเป็นตัวของพระองค์เอง เจ้าชายฌูเซฟและเจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียมีพระราชธิดาที่ทรงดำรงพระชนม์ชีพจนเจริญพระชันษา 4 พระองค์ และมีพระราชโอรสที่สิ้นพระชนม์เมื่อประสูติ 2 พระองค์ พระราชธิดาที่สิ้นพระชนม์เมื่อประสูติ 1 พระองค์และทรงแท้ง 1 ครั้งในปีพ.ศ. 2293

พระราชธิดาที่ทรงดำรงพระชนม์ชีพจนเจริญพระชันษาทั้ง 4 พระองค์ มีพระนามดังนี้
เจ้าชายฌูเซฟทรงอุทิศพระองค์เพื่อคริสต์ศาสนาและวงการโอเปรา พระองค์ทรงเป็นหนึ่งในผู้ที่สะสมบทละครโอเปราเป็นจำนาวนมากที่สุดในยุโรป

เจ้าชายฌูเซฟเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟในปีพ.ศ. 2293 ขณะมีพระชนมายุ 35 พรรษา หลังจากการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกส พระราชบิดา เฉลิมพระนาม "สมเด็จพระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส"หรือในภาษาอังกฤษว่า "สมเด็จพระเจ้าฌูเซฟแห่งโปรตุเกส" และในทันทีเมื่อทรงครองราชย์ พระราชอำนาจของพระองค์กลับไปอยู่ในมือของเซบาสเตียว ฌูเซ เดอ คาร์วาลโฮ อี เมโล ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม "มาควิสแห่งพอมบาล" พระเจ้าฌูเซฟทรงสถาปนาเจ้าหญิงมาเรีย ฟรานซิสกา พระราชธิดาพระองค์ใหญ่เป็นรัชทายาท ในพระอิศริยยศเจ้าหญิงแห่งบราซิล เนื่องมาจากทรงไม่มีพระราชโอรส

มาควิสแห่งพอมบาลซึ่งมีอำนาจมากได้ปรับปรุงระบบเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและอาณานิคมของโปรตุเกส เพื่อให้สามารถเจริญทัดเทียมชาติตะวันตกชาติอื่นๆ และเพื่อรักษาอำนาจของเขาให้ยืนยงตลอดกาล ต่อมาได้เกิดเหตุการณ์ "เรื่องอื้อฉาวทาวอรา" ซึ่งเป็นเหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์สมเด็จพระเจ้าฌูเซฟระหว่างเสด็จตามถนนในกรุงลิสบอน พระองค์ทรงถูกยิงที่พระพาหาและผู้บังคับพาหนะได้รับบาดเจ็บ แต่พระองค์ก็ทรงรอดพระชนม์ชีพมาได้ มาควิสแห่งพอมบาลได้สั่งจับกุมคนตระกูลทาวอราซึ่งมีอิทธิพลทางการเมืองที่เป็นปริปักษ์กับรัฐบาลของมาควิสในตอนนั้นและตกเป็นผู้ต้องสงสัย และเขาได้สั่งขับไล่บาทหลวงคณะเยซูอิต ที่ต้องสงสัยว่ารู้เห็นกับการลอบปลงพระชนม์ในเดือนพ.ศ. 2302 ซึ่งทั้งตระกูลทาวอราและคณะเยซูอิตล้วนยเป็นปริปักษ์กับมาควิสทั้งสิ้น ทำให้มาควิสไร้ซึ่งผู้ต่อต้านและเขาได้ควบคุมองค์กรสาธารณะต่างๆ และองค์การทางศาสนา ทำให้ประเทศเดินหน้าเข้าสู่ยุคภูมิธรรม

ในรัชสมัยของพระเจ้าฌูเซฟได้เกิดมหันตภัยร้ายแรงคือ แผ่นดินไหวในลิสบอน พ.ศ. 2298 ในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2298 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 100,000 คน แผ่นดินไหวครั้งนี้ส่งผลกระทบต่อพระองค์ทำให้ทรงพระประชวรด้วยโรคกลัวที่ปิดทึบ(Claustrophobia) ทรงไม่สามารถประทับใกล้ผนังอาคารได้ หลังจากพระราชวังริเบย์ราถูกทำลายจากแผ่นดินไหว พระองค์ได้แปรพระราชฐานไปยังเมืองอาจูดา และทรงสร้างพระตำหนักเล็กๆที่อาจูดา ทางเมืองหลวงได้รับการฟื้นฟูและพระบรมราชานุสาวรีย์ของพระองค์ไม่พังทลาย ยังคงอยู่ที่จัตุรัสกลางกรุงลิสบอน

สมเด็จพระเจ้าฌูเซฟเสด็จสวรรคตในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320 ขณะมีพระชนมายุ 62 พรรษา เจ้าหญิงมาเรีย ฟรานซิสกาครองราชสมบัติสืบต่อ พระนาม สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส และเป็นจุดสิ้นสุดอำนาจของมาควิสแห่งพอมบาล เขาถูกพระราชินีมาเรียปลดออกจากตำแหน่ง เนื่องจากพระนางทรงเกลียดชังเขา เพราะเขาเป็นคนเย่อหยิ่ง ยโสและมีพฤติกรรมรุนแรง และทรงประกาศไม่ให้เขาเข้าใกล้พระนางเป็นระยะ 20 ไมล์