ซอฮีฟะฮ์ สัจญาดียะฮ์

ตำรา “ ซอฮีฟะฮ์ สัจญาดียะฮ์” เป็นตำราที่รวบรวมบทดุอา (วิงวอน ภาวนาขอพรจากพระผู้เป็นเจ้า) ที่ถูกกล่าวโดย ท่านอิมาม(ผู้นำ)ท่านที่สี่ของนิกายชีอะฮ์ มีนามว่า ท่านอิมาม ซัยนุล อาบีดีนหรือท่านอิมามสัจญาด(อ.)บุตรชายของท่าน ฮุเซน (อ.)

ตาราดังกล่าวถูกขนานนามว่า “พระวรสารแห่ง อะฮ์ลุลเบต” (อินญีล อะฮ์ลุลบัย) (ซะบูร อาลิมุฮัมหมัด) และ “อุคตุลกุรอาน” แม้ว่าตำราดังกล่าวจะเป็นบทดุอา และ การวิงวอนต่อพระองค์ แต่ยังคงมีเนื้อหาที่ครอบคลุมเรื่องราวอื่น ๆ ที่ทรงสัจธรรมจากวิชาความรู้ต่าง ๆ ในศาสนาอิสลาม รหัสยะ กฎหมาย บทบัญญัติ รวมถึงเรื่องราวทางการเมือง สังคมและ จริยธรรม ที่ท่านอิมาม(อ.)ได้กล่าวไว้ในรูปแบบของบทดุอา

ตำราฉบับแรกจากตำราที่มีความเก่าแก่ที่สุด คือ “ซอฮีฟะฮ์ สัจญาดียะฮ์ ที่ถูกเรียบเรียงโดยสำนักพิมพ์ “ออสตอนกุดส์รอฎอวี” ณ เมืองมัชฮัด ในปี ๔๑๖ ฮิจเราะฮ์ศักราช
มุตะวักกิลบุตรของฮารูน เป็นสาวกท่านหนึ่งของท่านอิมามซอดิก(อ.) เขาได้กล่าวว่า “ ๑๑ บทดุอาได้ตกหล่นไปจากฉัน ฉันจึงรายไว้รายงานเพียง ๖๔ บทเท่านั้น” มุตะวักกิลนำบทดุอาทั้งหมดที่ตนมีมอบแด่ท่านอิมามซอดิก(อ.)แล้วได้นำมาเทียบกับต้นฉบับที่เป็นของท่านอิมามมุฮัมหมัด บาเกร(อ.)ก็ไม่พบข้อแตกต่างอันใดระหว่างสองฉบับ เขาได้ทำการบันทึกบทดุอาทั้งหมด ๖๔ บทจาก ๗๕ บท ซึ่งปัจจุบันเหลืออยู่เพียง ๕๔ บทดุอา

ตามการรายงานจากมุฮัมหมัดบุตรของอะห์มัดบุตรของมุสลิม มุเฏาะฮ์ฮารี มีเพียง ๕๔ บทดุอา ซึ่งจำนวนของบทดุอาที่เราพบเจอในตำราซอฮีฟะฮ์ก็มีเพียง ๕๔ บทเช่นกัน ดังนั้น๒๑ บทดุอาตกหล่นไปจากต้นฉบับของซอฮีฟะฮ์ และปัจจุบันตำราซอฮีฟะฮ์ก็มีเพียง ๕๔ บทดุอาเท่านั้น

ตำราซอฮีฟะฮ์เป็นตำราซึ่งมีจำนวนฉบับที่ถูกบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรมากที่สุด โดยในประเทศอิหร่านมีฉบับที่เป็นการบันทึกโดยลายมือมากกว่า ๓,๐๐๐ ฉบับ แม้ว่าส่วนมากจะได้มาจากฉบับของท่าน 
มัจลิซีที่หนึ่ง(ผู้เป็นบิดา)ก็ตาม จึงเป็นเหตุให้ไม่มีข้อแตกต่างกันมากนักในแต่ละฉบับ ท่านมัจลิซีที่หนึ่งเชื่อว่าเส้นทางการรายงานของท่านมีมากกว่า ๖๕๐,๐๐๐ เส้นทางการรายงาน

อย่างไรก็ตามสำนวนและโวหารของตำราซอฮีฟะฮ์บ่งบอกว่า บทดุอาต่าง ๆ มิอาจมาจากผู้ที่ไม่ได้เป็นมะอ์ซูม(ผู้บริสุทธิ์จากบาป)อย่างแน่นอน

ซอฮีฟะฮ์สัจญาดียะฮ์ถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษครั้งแรกโดย William Chittick ฉบับที่ถูกบันทึกไว้ถูกต้องที่สุดคือฉบับที่ถูกเขียนโดยลายมือของ อิบรอฮีม บุตร ของ กัฟอามี อามิลี ซึ่งมูลนิธินักค้นคว้า ฏอบาฏอบาอี้ ร่วมกับห้องสมุดแห่งชาติของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านใน ปี ๑๓๙๔ได้ตีพิมพ์และจำหน่ายในรูปแบบภาพถ่ายจากต้นฉบับ

เนื่องจากจำนวนบทดุอาทั้งหมดของซอฮีฟะฮ์สัจญาดียะฮ์มี ๗๕ บท และตกหล่นไป ๒๑ บท บรรดานักวิชาการผู้ยิ่งใหญ่ของนิกายชีอะฮ์จึงพยายามค้นคว้าในตำราต่าง ๆ ที่มีการบันทึกหรือรายงานบทดุอาที่ถูกกล่าวโดยท่านอิมามสัจญาด (อ.) ซึ่งบางท่านสามารถรวบรวมหนังสือและเพิ่มเติมบทดุอาต่าง ๆ ของท่านอิมามสัจญาดในนาม “มุสตัดร็อก ซอฮีฟะฮ์ สัจญาดียะฮ์” ซึ่งมีดังต่อไปนี้

มีหนังสือจำนวนมากที่ถูกเขียนเพื่อทำการอรรถาธิบายตำราเล่มนี้ซึ่งมีจำนวนมากกว่า ๖๐ เล่ม อาทิ

ในปี ฮ.ศ. ที่ ๑๓๕๓ ท่าน อายะตุลลอฮ์ มัรอะชี นะญะฟี (มุจตะฮิดท่านหนึ่งของนิกายชีอะฮ์) ได้ส่งซอฮีฟะฮ์สัจญาดียะฮ์มอบแด่ ท่านอัลลามะฮ์ เญาฮารี ฏอนฏอวี (นักวิชาการชาวซุนนะฮ์ และ เจ้าของหนังสือตัฟซีรที่โด่งดัง “ อัลญะวาฮิร ฟี ตัฟซีร อัล กุรอาน”) ณ. กรุงไคโร ภายหลังจากที่ท่านอัลลามะฮ์ เญาฮารีได้รับตำราดังกล่าว ท่านได้ขอบคุณเนื่องด้วยของขวัญอันล้ำค่า และได้เขียนจดหมายตอบว่า ท่าน อายะตุลลอฮ์ มัรอะชี นะญะฟี ได้ตอบจดหมายของท่านอัลลอมะฮ์ ฏอนฏอวี พร้อมกับส่งหนังสือที่เขียนขึ้นเพื่อการอรรถาธิบาย ซอฮีฟะฮ์จำนวนหนึ่งรวมทั้งหนังสือ “ริยาฎ อัสซาลิกีน” ซึ่งทำให้ท่านอัลลามะฮ์ ฏอนฏอวี รู้สึกปิติยินดีมากและตอบจดหมายของท่าน อายะตุลลอฮ์ มัรอะชี นะญะฟี อีกครั้งว่า พร้อมที่จะเขียนอรรถาธิบายต่อตำราฉบับนี้”
๑. ซอฮีฟะฮ์ สัจญาอียะฮ์ ห้องหนังสือ ฏอฮูรอ

๒. หนังสือมะอาลิม อัลอุลามา หน้าที่ ๑๒๕

๓. หนังสือ "รู้จักกับซอฮีฟะฮ์ สัจญาอียะฮ์"

๔. บิฮารุล อันวาร เล่มที่ ๑๑๐ หน้าที่ ๖๑

๕. มุฮัมหมัด ฮูเซน บาเกรี หนังสือ "หลักฐาน ของซอฮีฟะฮ์ สัจญาอียะฮ์"

๖. ซอฮีฟะฮ์ สัจญาอียะฮ์ ฉบับภาษาอังกฤษ

๗. จดหมายของท่าน อายะตุลลอฮ์ มัรอะชี นะญะฟี ถูกบันทึกในบทนำ ของซอฮีฟะฮ์ สัจญาดียะฮ์ ของท่าน หน้าที่ ๓๗-๓๘

๘. ยะนาบิอ์ อัลมะวัดดัต เล่มที่ ๑-๒ หน้าที่ ๔๖๖

๙. وَ مِنَ الشِّقَاءِ أنَّا إلَی الآنِ لَمْ نَقِفْ عَلَی هَذَا الأثَرِ الْقَیِّمِ الْخَالِدِ مِنْ مَوَارِیثِ النُّبُوَّةِ وَ أهْلِ الْبَیْتِ. وَ إنِّی کَلَّمَا تَأمَّلْتُهَا رَأیْتُهَا فَوْقَ کَلَامِ الْمَخْلُوقِ وَ دُونَ کَلَامِ الْخَالِق

๑๐. ه حق‌التعلیم علی الناس الی یوم القیامه