แบบเรือประจัญบาน เอ-150

แบบเรือประจัญบาน เอ-150 (Design A-150) หรือที่รู้จักกันในชื่อ เรือประจัญบานชั้นซูปเปอร์ยะมะโตะ (Super Yamato class) เป็นแบบเรือชั้นเรือประจัญบานของจักรวรรดิญี่ปุ่น โดยเริ่มออกแบบเมื่อ ค.ศ. 1938–39 และเกือบเสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1941 แต่อย่างไรก็ดี ด้วยความต้องการเรือรบประเภทอื่นที่สูงกว่า ทำให้งานทั้งหมดของแบบ เอ-150 ต้องหยุดลง ไม่มีแม้กระทั่งการวางกระดูกงู ผู้แต่ง วิลเลียม เอช. การ์ซคี (William H. Garzke) และ โรเบิร์ต โอ. ดับบลิน (Robert O. Dulin) ยืนยันว่าเรือนี้เป็น "เรือประจัญบานที่ทรงอำนาจมากที่สุดในประวัติศาสตร์" ด้วยเพราะหมู่ปืนหลักมีขนาดใหญ่โตถึง 510 มม. (20 นิ้ว) และอาวุธปืนขนาดรองลงมาอีกจำนวนมาก

เริ่มแรกแบบเรือประจัญบาน เอ-150 มีแผนที่จะติดตั้งปืนใหญ่ขนาด 510 มม. (20.1 นิ้ว) 8-9 กระบอก โดยติดตั้ง 3 หรือ 4 กระบอกต่อป้อม จากความสำเร็จในการสร้างปืนใหญ่ขนาด 480 มม. (18.9 นิ้ว) ใน ค.ศ. 1920-1921 ทำให้ญี่ปุ่นมั่นใจว่าปืนใหญ่ขนาด 510 มม. (20.1 นิ้ว) สามารถสร้างขึ้นได้ นอกจากนี้ เรือต้องมีความเร็วสูงสุดที่ 30 นอต (35 ไมล์/ชม.; 56 กม./ชม.) เพื่อให้เรือในชั้นเร็วกว่าเรือประจัญบานชั้นนอร์ทแคโรไลนาของสหรัฐอเมริกา อย่างไรก็ตาม ได้มีการตัดทอนรายละเอียดของเรือลงเมื่อการทดสอบระวางขับน้ำเต็มที่ของเรือมีค่าถึง 90,000 ตัน ซึ่งเรือขนาดนี้ "ใหญ่โตเกินไปและแพงเกินไป"

การศึกษาออกแบบเริ่มต้นหลังการออกแบบทางวิศวกรรมของเรือชั้นยะมะโตะเสร็จสิ้นลง (1938–39) โดยมุ่งความสนใจไปที่ระวางขับน้ำของเรือต้องมีขนาดใกล้เคียงกับเรือยะมะโตะ เนื่องจากญี่ปุ่นคาดว่าสหรัฐนั้นทราบรายละเอียดที่แท้จริงของเรือชั้นนั้นแล้ว (กล่าวคืออาวุธหลักมีขนาด 460 มม. (18.1 นิ้ว)) การใช้ปืนขนาด 510 มม. นั้นเป็นการคงไว้ซึ่งนโยบายเรือแต่ละลำต้องเหนือกว่าเรือสหรัฐที่ขนาดใกล้เคียงกันของญี่ปุ่น เอ-150 เป็นการโต้กลับการตอบโต้ของสหรัฐที่มีต่อเรือชั้นยะมะโตะ

แม้แบบพื้นฐานเสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1941 แต่เอกสารที่เกี่ยวข้องกลับมีชะตากรรมคล้ายกับเอกสารของเรือชั้นยะมะโตะ นั้นคือเอกสารส่วนมากและแบบทางวิศวกรรมทั้งหมดถูกทำลายเมื่อสิ้นสุดสงคราม ทำให้ไม่สามารถทราบรายละเอียดทั้งหมดของเรือได้ เท่าที่ทราบเรือมีอำนาจการยิงเหนือเรือชั้นยะมะโตะ ด้วยหมู่ปืนหลักขนาด 510 มม. (20.1 นิ้ว) 6 กระบอก ติดตั้งในป้อมปืน 3 ป้อม ป้อมละ 2 กระบอก และปืนรองขนาดลำกล้อง 100 มม. (3.9 นิ้ว)/65 จำนวนมาก ระวางขับน้ำใกล้เคียงกับเรือชั้นยะมะโตะคือประมาณ 60,000–70,000 ตัน เกราะด้านข้างกราบเรืออาจหนาถึง 460 มม. (18 นิ้ว) ซึ่งเป็นขนาดหนาเกินกว่าที่โรงงานเหล็กกล้าในญี่ปุ่นจะสามารถผลิตได้ มีการใช้ "แผ่นเกราะขนาบข้างเรือคู่ (double strake)" แทน ซึ่งจะให้ประสิทธิภาพดีกว่าแบบแผ่นเดี่ยว

แม้ว่าไม่สามารถระบุรายละเอียดของอาวุธขนาดเล็กในแบบได้ แต่หมู่ปืนหลักในแบบเป็นปืนใหญ่ขนาดลำกล้อง 510 มม. (20.1 นิ้ว)/45 6 กระบอก ติดตั้งสองกระบอกต่อป้อม ปืนเหล่านี้เป็นปืนขนาดใหญ่ที่สุดที่ติดตั้งในเรือหลวง ใหญ่กว่าปืนขนาด 460 มม. (18.1 นิ้ว) ที่ติดตั้งบนเรือชั้นยะมะโตะมาก ในปี ค.ศ. 1941 ปืนใหญ่ 510 มม. หนึ่งหรืออาจจะสองกระบอกเริ่มการผลิตขึ้นที่อู่ทหารเรือคุเระ และรายละเอียดของป้อมปืนได้ถูกร่างขึ้น ป้อมปืนมีน้ำหนัก 2,780 เมตริกตัน เปลี่ยนแนวยิงได้ 2° ต่อวินาที มีแนวยิงทางราบทางกราบซ้ายหรือขวา 120° ปืนมีอัตราการยิงสูงสุด 1 ถึง 1.5 นัดต่อนาที มีมุมเงย -5° ถึง 45° มีอัตราการยกเงย 10° ต่อวินาที ปืนใหญ่หนัก 227 เมตริกตัน ยาว 23.56 ม. (928 นิ้ว) ปากกระบอกยาว 22.84 ม. (899 นิ้ว) กระสุนเจาะเกราะจะมีน้ำหนักระหว่าง 1,900-2,000 กก. (4,190-4,409 ปอนด์) ในขณะที่กระสุนระเบิดแรงสูงจะมีน้ำหนัก 1,858 กิโลกรัม (4,100 ปอนด์)

หมู่ปืนรองที่มีจำนวนมากเป็นปืน 100 มม. (3.9 นิ้ว)/65 แม้ว่าจะไม่ใช้แบบสรุปสุดท้าย ปืนชนิดนี้เป็นปืนต่อต้านอากาศยานที่ดีที่สุดที่ผลิตโดยญี่ปุ่นระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง โดยรวมแล้ว เป็นอาวุธที่ดีมากเมื่อเทียบกับอาวุธร่วมสมัยอื่นๆ ข้อได้เปรียบที่สำคัญที่ทำให้ปืนชนิดนี้ประสบความสำเร็จคือ "ความเร็วปากกระบอกปืนสูงและมีอัตราการยิงที่รวดเร็ว" เป็นผลให้มีรอบการบำรุงที่สั้น นั่นคือ 350–400 นัดต่อรอบ ในการต่อต้านอากาศยาน เพดานยิงที่มุมเงย 90° คือ 13,000 ม. (43,000 ฟุต) มีระยะหวังผลคือ 11,000 ม. (36,000 ฟุต) ปืนมีอัตราการยิง 15–21 นัดต่อนาที

ใน "Battleships: Axis and Neutral Battleships in World War II (เรือประจัญบาน: เรือประจัญบานอักษะและฝ่ายเป็นกลางในสงครามโลกครั้งที่ 2)" ผู้แต่ง วิลเลียม เอช. การ์ซคี (William H. Garzke) และ โรเบิร์ต โอ. ดับบลิน (Robert O. Dulin) ยืนยันว่าแบบเรือ เอ-150 เป็น "เรือประจัญบานที่ทรงอำนาจมากที่สุดในประวัติศาสตร์" เพราะหมู่ปืนหลักขนาดยักษ์และหมู่ปืนรองที่เป็นปืนสองประสงค์

ด้วยสงครามบนเส้นขอบฟ้าในต้นปี ค.ศ. 1941 แม้ว่าแบบ เอ-150 จะเสร็จสมบูรณ์ แต่แบบทางวิศวกรรมทั้งหมดก็ได้หันเหไปจากเรือประจัญบานไปสู่ "เรือบรรทุกอากาศยาน เรือลาดตระเวน และเรือขนาดเล็ก" ตามความต้องการในขณะนั้น ถึงแม้ว่าเรือแบบ เอ-150 จะไม่ได้สร้าง แต่มีแผนที่จะสร้างเรือตามแบบ 2 ลำ โดยได้กำหนดชื่อชั่วคราวเป็นเรือรบหมายเลข 798 และเรือรบหมายเลข 799 โดยวางแผนจะเริ่มสร้างใน ค.ศ. 1942 เรือรบหมายเลข 798 จะต่อในอู่เดียวกับชินะโนะ ขณะที่เรือรบหมายเลข 799 จะสร้างในคุเระในอู่เดียวกับยะมะโตะ หลังจากเรือรบหมายเลข 111 ซึ่งเป็นเรือชั้นยะมะโตะลำที่ 4 ปล่อยลงน้ำ เรือทั้งสองมีแผนจะวางกระดูกงูในปลายปี ค.ศ. 1941 หรือไม่ก็ต้นปี ค.ศ. 1942 ปล่อยลงน้ำใน ค.ศ. 1944/45 และสร้างเสร็จสิ้นใน ค.ศ. 1946/47 อย่างไรก็ตาม รูปแบบสงครามหลังยุทธนาวีมิดเวย์ได้เปลี่ยนไป มีความต้องการเรืออื่นๆ มากกว่าเรือประจัญบาน