สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี

สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี เป็นสถานีรถไฟประจำตำบลภาชี และอำเภอภาชี อยู่ในเส้นทางรถไฟสายเหนือและสายตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นสถานีรถไฟระดับ 1มีจำนวนราง 17 ราง เป็นทางหลัก 3 ราง ทางหลีก 14 ราง เป็นรางติดชานชาลา 8 ทาง โดยเป็นสถานีชุมทางแห่งแรกในประเทศไทย ซึ่งเป็น 1 ใน 4 ที่ระดับสถานี 1 ในจังหวัดอยุธยา โดยมีสถานีอยุธยา สถานีบางปะอิน สถานีชุมทางบ้านภาชีและสถานีท่าเรือ ซึ่งสถานนีรถไฟชุมทางบ้านภาชี อยู่ห่างจากสถานีรถไฟกรุงเทพเป็นระยะทาง 89.95 กิโลเมตร ตั้งอยู่ที่ ถนนเทศบาล 5 หมู่5 บ้านตลาด ตำบลภาชี อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา รหัสไปรษณีย์13140 ทางเหนือของสถานีเป็นทางคู่แยกระหว่างสายเหนือกับสายตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเลี้ยวซ้ายเป็นเส้นทางสายเหนือไปสถานีหนองวิวัฒน์ จนถึงสถานีเชียงใหม่กับสถานีสวรรคโลก โดยสุดทางคู่ที่สถานีลพบุรีแล้วใช้ทางเดี่ยวไปตลอดทาง ส่วนทางตรงเป็นเส้นทางสายตะวันออกเฉียงเหนือไปสถานีหนองกวย จนถึงสถานีหนองคายกับสถานีอุบลราชธานี โดยสุดทางคู่ที่สถานีมาบกะเบาแล้วใช้ทางเดี่ยวไปตลอดทาง ส่วนทางใต้ของสถานีเป็นทางสามไปสถานีพระแก้ว จนถึงสถานีรถไฟกรุงเทพ โดยสุดทางสามที่สถานีรังสิตแล้วใช้ทางคู่ไปตลอดทาง และเป็น 1 ใน 16 สถานีชุมทางรถไฟในประเทศไทยในปัจจุบัน
สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี สร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 เปิดใช้งานครั้งแรกวันที่ 1 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2440 หรือคริสต์ศักราช 1897 ในส่วนต่อขยายเส้นทางจากอยุธยา ผ่านชุมทางบ้านภาชี ถึงสถานีชุมทางแก่งคอย ระยะทาง 53 กิโลเมตร โดยนับตั้งแต่วันเปิดใช้งานครั้งแรกถึงปัจจุบันมีอายุ 120 ปี

ต่อมาสถานีชุมทางบ้านภาชีก็ได้ถูกระเบิดพังเสียหายสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงได้มีการสร้างสถานีรถไฟใหม่ขึ้นทดแทนสถานีเก่า ขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2490 และดำเนินการสร้างแล้วเสร็จในปีพุทธศักราช 2492 หลังจากสร้างเสร็จได้ทำการเปิดใช้งาน เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2549 โดยมีนายพิเชษฐ์ มีลาภ เป็นนายสถานีรถไฟคนแรกของสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี อาคารสถานีหลังใหม่(ปัจจุบัน)เป็นอาคารชั้นเดียวหลังคาไม้ถือปูน มีเนื้อที่ ยาว 30 เมตร กว้าง 15 เมตร อายุการใช้งานของอาคารสถานีหลังนี้จนถึงปัจจุบันมีอายุ 69 ปี

สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีได้ทำการสร้างอุโมงค์รถไฟขึ้นก่อนปี พุทธศักราช 2490 โดยทำการ สร้างอุโมงค์พร้อมการสร้างสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีหลังจากสถานีเก่าได้ถูกระเบิดสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นอุโมงค์ที่ด้านบนเป็นรางรถไฟเพื่อให้รถไฟแล่นผ่าน ส่วนตัวอุโมงค์เป็นทางเดินและเป็นที่หลบ ภัยจากระเบิดในสงครามโลกครั้งที่ 2 ปัจจุบันอุโมงค์นี้ไม่ได้ใช้งาน นายสถานีรถไฟได้ทำรั้วล้อมรอบไว้ ไม่ให้ชาวบ้านเข้าไปเพราะอาจเป็นอันตรายได้ เนื่องจากภายในอุโมงค์มีน้ำขังและมีปลายอาศัยอยู่เป็น จำนวนมาก สภาพภายนอกมองไม่เห็นล่องลอยของอุโมงค์เลย

สะพานข้ามทางรถไฟชุมทางบ้านภาชี สร้างขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แทนอุโมงค์รถไฟที่ถูกทำลายจากสงครามโลกครั้งที่ 2 เนื่องจากเสียหายมากยากแก่การบรูรณะ จึงได้สร้างสะพานข้ามทางรถไฟแทน เพื่อความปลอดภัยของประชาชนในบริเวณนั้น เพราะในแต่ละวันจะมีรถไฟผ่านเป็นจำนวนมาก สะพานข้าทางรถไฟข้ามทางรถไฟนี้สร้างด้วยไม้ และเหล็ก ยาวประมาณ 100 เมตร กว้าง 2 เมตร จะมีทางลงหลายทาง ปัจจุบันยังพอใช้การได้แต่มีผู้ใช้งานน้อย เนื่องจากการรถไฟได้สร้างสะพานลอยคอนกรีตเสริมเหล็กมีหลังคาขึ้นมาแทนสะพานเดิม ในขณะเดี่ยวกันยังมีถนนข้ามทางรถไฟ เพื่อให้รถผ่านได้ตรงตลาดภาชีไปยังวัดภาชี ตรงกับอุโมงค์รถไฟและบ้านพักรถไฟ ทำให้คนหันไป ใช้ทางข้ามเป็นส่วนใหญ่

สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี เป็นชุมทางรถไฟที่แยกไปภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีรถไฟผ่านขาขึ้น-ขาลง วันละประมาณ 140 ขบวน รถไฟที่จอดสถานีนี้มากที่สุดคือรถไฟบรรทุกน้ำมัน มีผู้โดยสารใช้งานในปัจจุบันส่วนมาก เป็นนักเรียน และผู้ที่ทำงาน วันละไม่ต่ำกว่า 500คน ปัจจุบันมีนายนิวัฒน์ สายสุดใจ เป็นนายสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีคนปัจจุบันเที่ยวไปมีจำนวน 33 ขบวน หยุดสถานี 23 ขบวน

เที่ยวกลับมีจำนวน 32 ขบวน หยุดสถานี 22 ขบวน

รวมมี 65 ขบวน หยุดสถานี 45 ขบวน

แก้ไขล่าสุดเมื่อ 15 สิงหาคม 2561

มีจำนวน 18 ขบวน หยุดสถานี 13 ขบวน
มีจำนวน 15 ขบวน หยุดสถานี 10 ขบวน

มีจำนวน 17 ขบวน หยุดสถานี 12 ขบวน

มีจำนวน 15 ขบวน หยุดสถานี 10 ขบวน
ไอศกรีมกะทิสด เป็นอาหารที่ขึ้นชื่อที่ขายอยู่ที่สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี จนเป็นเอกลักษณ์และเป็นที่เลื่องลือมาอย่างยาวนานกว่า 60 ปี โดยไอกศรีมที่นี่จะขายในถ้วยพลาสตลิกเล็ก ๆ ราคาถ้วยละ 5 บาท แต่ไม่ใช้ช้อน แต่จะให้หลอดสำหรับดูดแทน เพื่อไม่ให้หกเลอะเทอะระหว่างรถวิ่ง แต่ทว่าตั้งแต่ต้นเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2561 ไอศกรีมกะทิสดของสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีได้ยุติการขายลงอย่างถาวร