seungwon929/Th-miracl huggingface dataset:
เจ้าชายฮันส์-อาดัมที่ 2 แห่งลิกเตนสไตน์

เจ้าชายฮันส์-อาดัมที่ 2 () พระประมุขพระองค์ปัจจุบันของประเทศลิกเตนสไตน์ เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 พระราชสมภพเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 เป็นพระราชโอรสของเจ้าชายฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 2 แห่งลิกเตนสไตน์ และเคาน์เตสจอร์จจีนา ฟอน วิลเซค ทรงได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาทางสาขาเศรษฐศาสตร์

เจ้าชายฮันส์-อาดัมที่ 2 ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายรัชทายาทแห่งลิกเตนสไตน์ หลังจากที่เจ้าชายฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 2 แห่งลิกเตนสไตน์ เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นเจ้าชายพระประมุข ก่อนจะเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นเจ้าชายพระประมุขเมื่อปี พ.ศ. 2532

พระองค์ทรงมีพระราชทรัพย์กว่า 7.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยส่วนใหญ่มาจากหุ้นส่วนในห้างสรรพสินค้า ภาษีประชาชน และธนาคารทุกแห่งในประเทศ
ทรงตันอาร์คิมิดีส

ทรงตันอาร์คิมิดีส (Archimedean solid) หมายถึงทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เป็นทรงนูน (convex) โดยจุดยอดจุดหนึ่งจะประกอบด้วยหน้ารูปหลายเหลี่ยมปรกติ (regular polygon) ตั้งแต่สองชนิดขึ้นไป และเป็นชุดเดียวกันทุกจุด แตกต่างจากทรงตันเพลโต (Platonic solid) ตรงที่มีรูปหลายเหลี่ยมปรกติเพียงชนิดเดียว และแตกต่างจากทรงตันจอห์นสัน (Johnson solid) ตรงที่ไม่ได้มีรูปหลายเหลี่ยมบรรจบกันเป็นชุดเหมือนกันทุกจุด

ทรงตันอาร์คิมิดีส มีทั้งหมด 13 รูปทรง (หรืออาจนับเป็น 15 รูปทรงเนื่องจากเกลียวซ้ายขวาที่แตกต่างกัน) ตามตาราง
ธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น

ธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น () หรือ เจบิค เป็นสถาบันการเงินของรัฐและเป็นหน่วยงานสินเชื่อเพื่อการส่งออกของญี่ปุ่น ก่อตั้งเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2542 จากการควบรวมธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งญี่ปุ่น (JEXIM) กับกองทุนเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจต่างประเทศ (OECF) โดยเจบิคมีการทำงานร่วมกับองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (ไจก้า)

ประเทศไทยได้กู้เงินจาก ธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งประเทศญี่ปุ่น มาลงทุนในหลายโครงการเช่น สนามบินสุวรรณภูมิ รถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง
เชษฐวุฒิ วัชรคุณ

เชษฐวุฒิ วัชรคุณ หรือ บ๊วย นักแสดงและพิธีกรชาวไทย บุคลิกอารมณ์ดี หัวโล้น จนเป็นที่จดจำของผู้ชม และเป็นอดีตนักกีฬารักบี้ทีมชาติไทย

เกิดวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2518 มีชื่อเล่นจริงว่า เอ้ด มาจากเลข 8 ของคนจีน (ซึ่งมาจากวันเกิด+กับเดือนเกิด) แต่เพื่อนเรียก บ๊วย เพราะหน้าตาเหมือนซุปเปอร์แมนในการ์ตูน ดร. สลัมป์ ที่ชอบกินบ๊วยเค็ม จบชั้นมัธยมที่โรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ปริญญาตรี วิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการกีฬา มหาวิทยาลัยมหิดล และปริญญาโท คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล สาขาการจัดการทางการกีฬา โดยสมัยเรียนเคยเป็นนักกีฬารักบี้ฟุตบอลทีมชาติ

เชษฐวุฒิเข้าสู่วงการบันเทิง โดยเริ่มต้นจากการถ่ายโฆษณา ต่อมาจึงได้แสดงภาพยนตร์ และแสดงละครโทรทัศน์อีกหลายเรื่อง รวมทั้งงานพิธีกรรายการโทรทัศน์อีกหลายรายการ ผลงานที่เด่น ได้แก่ ภาพยนตร์เรื่อง "ปอบ หวีด สยอง", "องค์บาก" ละครเรื่อง "เฮง เฮง เฮง" เป็นต้น

สมรส แต่งงานกับ "ตุ๊ก" ภญ.ชนกวนัน วัชรคุณ มีบุตรชายและบุตรสาว 2 คนชื่อ น้องแพรว - แพรวพิชา วัชรคุณ และ น้องภูมิ - พิชญภูมิ วัชรคุณ

ในวันอังคารที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 เชษฐวุฒิได้สมัครเข้าเป็นสมาชิก พรรคพลังประชารัฐ
ยอง

ยอง อาจหมายถึง
P53

P53 : tumor protein 53 หรือชื่อทางการคือ Cellular tumor antigen p53 เป็น transcription factor ที่ควบคุม cell cycle และยังมีหน้าที่เป็น tumor suppressor ด้วย ทำให้ p53 มีความสำคัญในการยับยั้งมะเร็งของสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ จึงมีการกล่าวถึง p53 ว่าเป็น "the guardian of the genome", "the guardian angel gene", หรือ "master watchman" เนื่องด้วยบทบาทในการป้องกันการผ่าเหล่าของสารพันธุกรรม

P53 มีมวลโมเลกุล 53 kilodalton (kDa) เมื่อวิเคราะห์ด้วยวิธี SDS-PAGE แต่ในทางมวลโมเลกุลทฤษฏีนั้นจะเป็น 43.7 kilodalton ความแตกต่างที่เกิดขึ้นในทางทฤษฏี กับการวิเคราะห์ด้วย SDS-PAGE เกิดจาก p53 มี กรดอะมิโน Proline ในบริมาณสูงทำให้การ migration บน SDS-PAGE เปลี่ยนไป

ยีนของมนุษย์ที่เป็นรหัสของโปรตีน p53 คือ TP53 โดยยีนนี้อยู่บนโครโมโซมที่ 17 (17p13.1)

p53 อยู่ในระห่างเส้นทางการส่งสัญญาณที่จำเป็นต่อการควบคุมการเจริญเติบโตของเซลล์และ เกิดการเสื่อมสลายของเซลล์ ซึ่งถูกเหนี่ยวนำโดย genotoxic และ non-genotoxic stress (Melino et al., 2002; Vogelstein et al., 2000; Vousden & Lu, 2002)

ในภาวะปกติ ระดับของโปรตีน p53 อยู่ในระดับต่ำ โดยจะจับอยู่กับ binding protein เช่น MDM2, COP1, PIRH2 หรือ JNK ซึ่งจะส่งเสริมการทำลาย p53 ผ่านกระบานการ ubiquitin/proteasome และ p53 จะเพิ่มระดับยีนที่ควบคุมกระบวนนี้ ทำให้ระดับของ p53 ในเซลล์ปกติอยู่ในระดับต่ำ หลังจากเซลล์ได้รับ genotoxic และ non-genotoxic stress โปรตีน p53 จะถูกกระตุ้น กระบวนการนี้มี 2 ขั้นตอน ขั้นแรกเกิดการยับยั้งการจับกันของ p53 กับ mdm2 ทำให้ระดับของ p53 เพิ่มขึ้น และจะเกิดการ overtranslation ของ p53 RNA ด้วย ขั้นที่สอง อนุกรมของตัวควบคุม (kinase, acetylase) จะเพิ่มระดับการ transcription ของ p53

ไม่ว่า cell จะได้รับ stress แบบใด p53 ก็จะถูกกระตุ้น ส่งผลให้เกิดการยับยั้ง cell cycle และการซ่อมแซม DNA หรือ เกิดการเสื่อมสลายของเซลล์ แต่การบวนการเลือกว่าจะเกิดผลอะไรนั้นยังไม่ทราบแน่ชัด

กระบวนการทำงานของ p53 แบ่งเป็น 5 ขั้นตอน (Levine et al., Cell Death and Diffrentiation (2006) , 1-10).
อะมิโนไฟล์ลีน

Aminophylline
กึนเธอร์ ลึทเยนต์

กึนเธอร์ ลึทเยนต์ () เป็นนายพลเรือแห่งกองทัพเรือเยอรมัน ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และได้เสียชีวิตไปพร้อมกับ การจมของเรือประจัญบานบิสมาร์ค
ชัยยง เอื้อวิริยานุกูล

นายชัยยง เอื้อวิริยานุกูล (19 มีนาคม พ.ศ. 2492 — ) อธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาคนแรก สมรสกับนางปราณี เอื้อวิริยานุกูล มีบุตร 2 คน คือ ดร.ขวัญชัย เอื้อวิริยานุกูล และนางสาวสุนิตา เอื้อวิริยานุกูล เริ่มต้นชีวิตราชการ เมื่อปีการศึกษา 2516 เป็นอาจารย์ประจำแผนกวิชาช่างไฟฟ้า คณะวิชาไฟฟ้า วิทยาเขตเทคนิคภาคพายัพ จังหวัดเชียงใหม่

นายชัยยง เอื้อวิริยานุกูล สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีครุศาสตรอุตสาหกรรมบัณฑิต (ค.อ.บ.) สาขาวิศวกรรมไฟฟ้า จากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ และระดับปริญญาโทครุศาสตรอุตสาหกรรมมหาบัณฑิต (ค.อ.ม.) สาขาการบริหารอาชีวและเทคนิคศึกษา สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ และได้เข้ารับการอบรมประกาศนียบัตร สาขาไฟฟ้ากำลัง จากสถาบัน Deutsche Stiftung fur Entwicklung (DSE) ประเทศเยอรมัน

นายชัยยง เอื้อวิริยานุกูล เริ่มรับราชการเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2516 ในตำแหน่งครูตรี สังกัดวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา วิทยาเขตเทคนิคภาคพายัพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ด้านการบริหาร นายชัยยง เอื้อวิริยานุกูล ได้รับตำแหน่งในการบริหารเป็นรองคณบดีฝ่ายวางแผนและพัฒนา คณะวิศวกรรมและเทคโนโลยีการเกษตร สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล (คลองหก) ผู้อำนวยการวิทยาเขตเชียงราย ผู้อำนวยการวิทยาเขตภาคพายัพ ผู้ช่วยอธิการบดี ดูแลกิจการหน่วยงานของสถาบันในกลุ่มภาคเหนือ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ฝ่ายบริหาร

ต่อมาในปี พ.ศ. 2548 ได้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ซึ่งนายชัยยง เอื้อวิริยานุกูล ได้รับการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นอธิการบดีคนแรก

ด้านการวิจัยนายชัยยง เอื้อวิริยานุกูล ได้รับการแต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาคณะกรรมการบริหารงานวิจัย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

นายชัยยง เอื้อวิริยานุกูล ได้รับรางวัลศิษย์เก่าดีเด่นของสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ประจำปีการศึกษา 2547 นอกจากนั้นยังได้รับพระบรมราชโองการ แต่งตั้งเป็นสมาชิกสมัชชาแห่งชาติ เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2549
อะกาเว

อะกาเว (, หรือ ) เป็นสกุลของพืชใบเลี้ยงเดี่ยว อยู่ในวงศ์ย่อย Agavoideae วงศ์ Asparagaceae แต่นักพฤกษศาสตร์บางกลุ่มแยกออกมาเป็นวงศ์ Agavaceae เป็นไม้อวบน้ำ ทรงพุ่มแผ่เป็นวงกว้าง สูงประมาณ 2 เมตร พุ่มกว้าง 0.3-1 เมตร ผิวสัมผัสหยาบ ใบจะมีสีเขียวอมเทา ขอบใบจะมีหนามแข็ง บางชนิดคล้ายหนวด เรียงตัวเหมือนกลีบกุหลาบ ดอกออกเป็นช่อสูงถึง 6 เมตร ดอกสีเหลือง ออกดอกครั้งเดียวแล้วจะตาย

ในต่างประเทศ พืชในสกุลนี้ใช้ทำเครื่องดื่ม อาหาร และเส้นใย ส่วนในประเทศไทย ใช้เป็นไม้ประดับ
ตะกวดเหลือง

ตะกวดเหลือง (; ) เป็นสัตว์เลื้อยคลานในวงศ์เหี้ย (Varanidae) ชนิดหนึ่ง

มีรูปร่างคล้ายสัตว์ในวงศ์นี้ทั่วไป แต่มีนิ้วเท้าที่สั้น และพื้นลำตัวสีเหลือง อีกทั้งมีพฤติกรรรมไม่ชอบอาศัยอยู่ใกล้แหล่งน้ำหรือที่ชื้นแฉะเหมือนเหี้ย ("V. salvator") โดยจะอยู่เฉพาะที่แห้งแล้งหรือพื้นทราย มีขนาดประมาณ 70-100 เซนติเมตร วางไข่จำนวน 30 ฟอง ใช้เวลาฟักเป็นตัวราว 149-155 วัน

มีรายงานเคยพบในประเทศไทยในภาคใต้และภาคตะวันตกเมื่อนานมาแล้ว สถานภาพปัจจุบันพบมากใน อินเดีย, เนปาล, บังกลาเทศ และปากีสถาน

ยังมีชื่อเรียกอื่น อีก เช่น "แลนดอน" เป็นต้น
งูเขียวหัวจิ้งจก

งูเขียวหัวจิ้งจก หรือ งูเขียวปากจิ้งจก () เป็นงูที่มีพิษอ่อนมากชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Ahaetulla prasina" ในวงศ์ Colubridae มีลักษณะลำตัวเรียวยาว หัวหลิม ปลายปากแหลม ขนาดเมื่อโตเต็มที่ได้ถึง 2 เมตร พื้นลำตัวโดยมากเป็นสีเขียว มักจะมีเส้นสีขาวข้างลำตัวบริเวณแนวต่อระหว่างเกล็ดตัวกับเกล็ดท้อง เส้นขาวยาวตั้งแต่บริเวณคอ จนถึงโคนหาง ท้องขาว ส่วนหางตั้งแต่โคนหางถึงปลายหางจะมีสีน้ำตาลหรือสีชมพู ตามีขนาดใหญ่ ม่านตาอยู่ในแนวนอน อาศัยอยู่ตามต้นไม้ พบทั่วไปในภูมิภาคเอเชียใต้จนถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยพบได้ทุกภาค ในป่าทุกประเภท แม้กระทั่งสวนสาธารณะหรือสวนในบริเวณบ้านเรือนของผู้คนที่อยู่ในเมือง

มีพิษอ่อนมาก โดยพิษจะสามารถทำอันตรายได้เฉพาะสัตว์เล็กที่เป็นอาหาร เช่น จิ้งจก, กิ้งก่า, นก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก เป็นต้น ขณะที่ลูกงูจะกินแมลงเป็นอาหาร โดยเป็นงูที่ออกลูกเป็นตัว ระยะเวลาการตั้งท้อง 4 เดือน ออกลูกได้ครั้งละ 6-10 ตัว การผสมพันธุ์จะเริ่มขึ้นในช่วงต้นฤดูฝน

งูเขียวหัวจิ้งจก มีลักษณะทางกายภาพคล้ายคลึงกับงูอีก 2 ชนิด ที่อยู่ในสกุลเดียวกัน คือ งูเขียวปากแหนบ ("A. nasuta") และงูเขียวหัวจิ้งจกมลายู ("A. mycterizans") โดยงูทั้ง 3 ชนิด นี้ จะมีความหลากหลายทางสีสันมาก โดยจะมีสีสันแตกต่างหลากหลายออกไป ทั้งสีเขียว, สีส้ม, สีเหลือง, สีน้ำตาล, สีเทา, สีฟ้า หรือ สีเหล่านี้ผสมกัน เป็นต้น โดยงูที่มีโทนสีส้ม จะถูกเรียกว่า ""กล่อมนางนอน"" ขณะที่งูที่มีโทนสีเทาจะถูกเรียกว่า ""ง่วงกลางดง"" ซึ่งชาวบ้านโดยทั่วไปเชื่อว่าเป็นงูที่มีพิษร้ายแรง แต่หาใช่เป็นความจริงไม่

นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงของผู้นิยมเลี้ยงสัตว์เลื้อยคลาน ซึ่งมีราคาซื้อขายที่ไม่แพง
งูผ้าขี้ริ้ว

งูผ้าขี้ริ้ว เป็นงูในจำพวกงูทะเลชนิดเดียวที่พบในประเทศไทยที่ไม่มีพิษ โดยที่มิได้อยู่ในวงศ์งูพิษเขี้ยวหน้า (Elapidae) เหมือนงูทะเลทั่วไป

มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Acrochordus granulatus" ในวงศ์งูงวงช้าง (Acrochordidae) ตัวสีเทาลายเทาเข้มปนน้ำเงินหรือสีเทาดำสลับกับสีขาว เกล็ดที่หนังมีลักษณะเป็นตุ่มเล็ก ๆ ที่ท้องไม่มีเกล็ด ลักษณะลำตัวเหมือนงูงวงช้าง ("A. javanicus") ซึ่งเป็นงูในวงศ์เดียวกัน ลำตัวนุ่มนิ่มเหมือนผ้าขี้ริ้ว อันเป็นที่มาของชื่อ หนังย่นได้มาก สามารถพับงอตัวได้ดี ขณะยังเล็กอยู่จะมีลายสีเข้มและสีจางลง เมื่อโตขื้น ขนาดยาวเต็มที่ประมาณ 1.6 เมตร

อาศัยอยู่ในเขตน้ำตื้นตามพื้นโคลนตามชายฝั่งทะเล, ป่าชายเลน หรือปากแม่น้ำ ชอบอาศัยอยู่ตามพื้นโคลนมากกว่าอยู่ในน้ำใส กินปลาเป็นอาหาร พบกระจายพันธุ์กว้างขวางในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปจนถึงทวีปออสเตรเลีย ในประเทศไทยพบทั้งฝั่งอ่าวไทยและอันดามัน เป็นงูชนิดที่เคลื่อนไหวได้ดีในน้ำ แต่จะเชื่องช้าเมื่อขึ้นมาอยู่บนบก มีพฤติกรรมผสมพันธุ์ในเดือนกรกฎาคมไปจนถึงปลายปี ออกลูกเป็นตัว ลูกงูจะเกิดมาในช่วงเดือนมิถุนายนปีถัดมา โดยงูตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าและสามารถกินอาหารที่มีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้ มีอุปนิสัย ไม่ดุ มักติดอวนของชาวประมงอยู่บ่อย ๆ เมื่อถูกจับได้และขดตัวอยู่นิ่ง ๆ แสร้งทำเป็นตาย

นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยง พบขายตามร้านขายปลา มีชื่อเรียกเฉพาะว่า "งูม้าลาย"
ภาษาจิ่งเผาะ

ภาษาจิ่งเผาะ (หรือภาษาจิ่งผ่อ ภาษาจิ่งเปา ภาษาฉิ่งโป ภาษากะชีน) ใช้พูดในรัฐกะชีน ประเทศพม่า และในจีน จนบางครั้งมีผู้เรียกว่าภาษากะชีน เนื่องจากเป็นภาษาของชนชาติจิ่งเผาะ ซึ่งเป็นชนชาติหลักของกลุ่มชนชาติกะชีน นอกจากนี้มีผู้พูดในจีนอีกราว 40.000 คน เมื่อพ.ศ. 2542 โดยเฉพาะที่เขตเต๋อหงรวมมีผู้พูดทั้งหมดราว 900,000 คน

ภาษาจิ่งเผาะเป็นตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า สาขาจิ่งเผาะ-โบโด-โกนยัก เป็นภาษามีวรรณยุกต์ ชาวไทตุรงในรัฐอัสสัมพูดภาษาจิ่งเผาะสำเนียงที่ผสมกับภาษาไทซึ่งเรียกว่าภาษาสิงผ่อ ระบบกริยาในภาษาจิ่งเผาะมีการแสดงเครื่องหมายของประธานและกรรมตรง
ภาษาซัมบัล

ภาษาซัมบัล (; ) เป็นภาษากลุ่มซัมบัล มีผ้พูดราว 70,000 คน ใน พ.ศ. 2543 ส่วนใหญ่อยู่ในเมืองซันตาครุซ, คันเดลารียา, มาซินโลก, ปาลาวิก และอีบาในจังหวัดซัมบาเลส ประเทศฟิลิปปินส์ มีผู้พูดบางส่วนอยู่ในเมืองเคโซนของจังหวัดปาลาวันด้วย
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมและบริหารงานด้านวิชาการ โดยอยู่ภายใต้การดำเนินการโดยคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นหน่วยส่งเสริมและบริหารงานด้านวิชาการ อยู่ในความควบคุมและอำนวยการสอน ของคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 
ตอนปลาย โดยเปิดชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 แยกเป็น 3 แผนก ได้แก่ แผนกวิทยาศาสตร์ แผนกศิลป์ และแผนกทั่วไป แผนกละ 1 ห้อง

โรงเรียนจัดแผนการดำเนินงานให้สอดคล้องกับนโยบายของคณะศึกษาศาสตร์และจัดการเรียนการสอนให้สอดคล้อง กับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานของกระทรวงศึกษาธิการ
ทรงสี่หน้าปลายตัด

ทรงสี่หน้าปลายตัด () เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) 
ทรงสี่หน้าปลายตัด ประกอบด้วยหน้ารูปหกเหลี่ยมปรกติ 4 หน้า และหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 4 หน้า รวม 8 หน้า มี 12 จุดยอด 18 ขอบ และเป็นหนึ่งในทรงตันอาร์คิมิดีส (Archimedean solid) รูปทรงนี้เกิดจากการนำทรงสี่หน้าปรกติ (regular tetrahedron) มาตัดปลายที่จุดยอดทั้ง 4 จุด ให้หน้ารูปสามเหลี่ยมกลายเป็นรูปหกเหลี่ยม และหน้าที่ตัดนั้นก็จะเป็นรูปสามเหลี่ยมแทน

พื้นที่ผิว "A" และปริมาตร "V" ของทรงสี่หน้าปลายตัด ที่มีความยาวขอบทุกด้านเท่ากับ a สามารถคำนวณได้ดังนี้

พิกัดคาร์ทีเซียนของจุดยอดของทรงสี่หน้าปลายตัด สามารถกำหนดพิกัดได้ดังนี้
จะได้ทรงสี่หน้าปลายตัดที่มีความยาวขอบทุกด้านเท่ากับ √8 หน่วย
บาคุริว ไดโนเสาร์วิวัฒนาการแห่งอาบะเรนเจอร์

บาคุริว ไดโนเสาร์วิวัฒนาการแห่งอาบะเรนเจอร์ มาจากเรื่องอาบะเรนเจอร์ท่าไม้ตาย- เดสสติงเกอร์,ฟินสไตรค์
พระสมเด็จนางพญา สก.

คณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร ร่วมกับคณะกรรมการจัดงานนิทรรศการการบินนานาชาติเฉลิมพระเกียรติ ได้สร้าง พระพุทธรัชมงคลประชานาถ สมเด็จนางพญา ส.ก. พระกริ่งจักรตรี 72 พรรษาประชาภักดี ประกอบพิธีพุทธาภิเษกมวลสาร และโลหะ ณ อุโบสถ วัดห้วยมงคล ตำบลทับใต้ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

พระสมเด็จนางพญา สก. (สก. หมายถึง พระปรมาภิไธยย่อของสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ)วัดถ้ำสิงห์โตทอง หลวงปู่โต๊ะสร้างขึ้นเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ (พระชนมายุ 60 พรรษา) สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ

พระสมเด็จนางพญา สก. มี 2 ชนิด ได้แก่

พระสมเด็จนางพญา สก. ผงพระพิมพ์ มี 7 สี ได้แก่ สีเหลือง สีดำ สีแดง สีอิฐ สีเทา สีขาว สีเขียว ทำพิธีพุทธาภิเษก 7 เสาร์ 7 อังคาร 15 วัด รวมพุทธาภิเษก 16 ครั้ง
พระสมเด็จนางพญา สก.โลหะ ทองคำ น้ำหนัก 1 บาท และน้ำหนัก 2 สลึง

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงประกอบพิธีมหาพุทธาภิเษก ณ อุโบสถวัดถ้ำสิงห์โตทอง (หลวงปู่โต๊ะ) อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี พระสมเด็จนางพญา สก. เนื้อทองคำ น้ำหนักสองสลึง และพระพุทธสิริกิตติพิพัฒน์จำลองในวันที่ 28 สิงหาคมพ.ศ. 2535

สร้างอาคารพิพิธภัณฑ์ไม้สักทอง วัดเทวราชกุญชร กรุงเทพฯ 
สร้างตึก สก. โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ พ.ศ. 2535

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้ทรงพระมหากรุณาเสด็จพระราชดำเนินในพิธีพุทธาภิเษก และพระสมเด็จพระนางพญา สก. ณ พระอุโบสถวัดถ้ำสิงโตทอง อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี

พระสมเด็จพระนางพญา สก.วัดถ้ำสิงห์โตทอง (หลวงปู่โต๊ะ)สร้างด้วยทองคำหนัก 1 บาท จำนวน 7,500 องค์ 
พระสมเด็จพระนางพญา สก. สร้างด้วยทองคำหนักสองสลึง จำนวน 17,500 องค์ สมเด็จพระนางพญา สก. ผู้มีจิตศรัทธาร่วมทำบุญ 20,000 บาท รับพระสมเด็จนางพญา สก. ทองคำ 1 องค์

สร้างปี พ.ศ. 2519 พิมพ์เล็ก ขนาด 2.3 x 1.7 x 2.3 เซนติเมตร 
สภาการศึกษามหากุฏราชวิทยาลัยได้จัดสร้างพระสมเด็จนางพญา สก. โดยใช้กระเบื้องเก่าที่มุงหลังคาพระอุโบสถวัดบวรนิเวศวิหาร เนื่องจากเป็นของเก่า และสมเด็จพระสังฆราชเคยประทับอยู่วัดนี้ถึง 3 พระองค์ เป็นมวลสาร ผงศักดิ์สิทธิ์พระราชทาน และผงวิเศษ 199 ชนิด เช่น ผงดอกไม้พระราชทาน ผงธูปพระราชทาน ผงพระ และทองที่เข้าพิธี ปี13 วัดเทพศิรินทร์(ปลุกเสกโดยท่านเจ้าคุณนรฯ) ผงพระสมเด็จโต วัดระฆัง ผงพระสมเด็จบางขุนพรหม ผงพระสมเด็จสังฆราชสุก(ไก่เถื่อน) วัดราชสิทธาราม ผงพระหลวงปู่โต๊ะ ผงพระวัดสามปลื้ม

พิธีพุทธาภิเษก ตั้งแต่วันที่ 5-11 ก.ค.2519 ณ พระอุโบสถวัดบวรนิเวศวิหารถึง 7 วันเต็ม
สิทธารถะ

""สิทธารถะ" เป็นคำในภาษาสันสกฤตสำหรับ "สิทธัตถะ" สำหรับศาสดาองค์ปัจจุบันของพุทธศาสนา ดู "พระโคตมพุทธเจ้า"

สิทธารถะ () เป็นวรรณกรรมภาษาเยอรมันที่ประพันธ์โดยแฮร์มัน เฮ็สเซอ ขณะเดินทางมาที่ประเทศอินเดีย โดยเป็นที่รู้จักกันดีว่าเขาเป็นผู้ที่ลุ่มหลงและแตกฉานในหลักคิดแนวปรัชญาตะวันออก นวนิยายเรื่องนี้มีเนื้อหามุ่งไปสู่การค้นหาสัจธรรมของการเวียนว่ายตายเกิด หรือนั่นหมายถึงความเพียรที่จะใฝ่รู้ว่า "อัตตา" คือสิ่งใด ชีวิตมนุษย์เกิดขึ้นมาทำไมและเพื่ออะไร และนิพพานคืออะไร โดยในเรื่องนี้สื่อภาพของสังคมของอินเดียในยุคสมัยที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังมีพระชนม์ชีพอยู่และเสด็จออกเผยแผ่ศาสนาพุทธไปทั่วชมพูทวีป

เนื้อเรื่องมีขนาดความยาวแบ่งออกเป็น 2 ภาค 12 บท โดยมี สิทธารถะ เป็นชื่อของตัวละครหลักในท้องเรื่อง เขาเป็นบุตรแห่งพราหมณ์ที่ใช้ชีวิตในวัยหนุ่มเคียงข้างกับเพื่อนรักที่เป็นประหนึ่งเงาตามตัวกันและกันชื่อ โควินท์ ทั้งคู่ได้ดั้นด้นออก "แสวงหา" สัจจะในชีวิตว่าคือสิ่งใด รอนแรมไปกับกลุ่มนักพรต บำเพ็ญเพียรนานาประการ จนในที่สุดมาพบเข้ากับ พระผู้มีพระภาคเจ้า ณ วัดพระเชตวันมหาวิหาร ในเมืองสาวัตถี หลังสดับธรรมเทศนาจากพระพุทธองค์แล้ว โควินท์ สหายรักของสิทธารถะ เลือกที่จะขอบวช ขณะที่สิทธารถะกลับเลือกที่จะเดินต่อไปเพื่อแสวงหาสิ่งที่ตัวเองยังค้นไม่พบ นวนิยายที่เหลือจากนั้นว่า ด้วยการแสวงหาสัจจะของสิทธารถะ ตั้งแต่พบหญิงคนรัก การกำเนิดบุตร เช้าค่ำวันเดือนที่ล่วงไป หากแต่สัจจะที่ต้องการค้นหากลับยิ่งอยู่ห่างออกไปเรื่อยๆ จนเมื่อความตายมาพรากสิ่งอันเป็นที่รักของสิทธารถะไป ทุกอย่างเริ่มคลี่คลาย เมื่อวาสุเทพ ชายแจวเรือจ้างปรากฏขึ้นมาในท้องเรื่อง คำตอบที่สิทธารถะวิ่งไล่กวดมาทั้งชีวิตก็อุบัติขึ้นพร้อมกับ การกลับมาของเพื่อนรัก พระโควินท์ ณ กลางแม่น้ำ เป็นอันว่ามรรคาแห่งวิมุตติสุข ได้บังเกิดขึ้น

เนื้อเรื่องทั้ง 12 บทมีดังนี้

"สิทธารถะ" ฉบับภาษาไทยมี 3 สำนวน ได้แก่ ฉบับของฉุน ประภาวิวัฒน์ ฉบับของสดใส และฉบับของสีมน (ฉบับของสีมนแปลโดยตรงจากภาษาเยอรมัน)
อำเภอของญี่ปุ่น

อำเภอ หรือที่เรียกว่า กุง () เป็นเขตการปกครองในประเทศญี่ปุ่นมีลักษณะคล้ายคลึงกับเคาน์ตีในสหรัฐอเมริกา โดยกุงเป็นส่วนย่อยของจังหวัดแต่ใหญ่กว่าเมือง หรือหมู่บ้าน
เทศบาลของญี่ปุ่น

ชิโจซง () เป็นรูปแบบเขตการปกครองในประเทศญี่ปุ่นในระดับเทศบาล มีอยู่ด้วยกันหลายระดับตั้งแต่ระดับนคร, เมืองศูนย์กลาง, เมืองพิเศษ, เมือง, ตำบล, หมู่บ้าน
ตุ๊กกาย

ตุ๊กกาย หรือ ตุ๊กแกป่า () สัตว์เลื้อยคลานจำพวกหนึ่ง มีรูปร่างคล้ายตุ๊กแก แต่มีขนาดเล็กกว่า อยู่ในวงศ์ Gekkonidae เช่นเดียวกับตุ๊กแกและจิ้งจก โดยอยู่ในสกุล "Cyrtodactylus"

มีลักษณะสำคัญ คือ มีนิ้วเท้าและเล็บที่แหลมยาว ไม่มีปุ่มดูดจึงไม่สามารถดูดติดเกาะผนังได้เหมือนตุ๊กแกและจิ้งจก ใช้ได้เพียงแค่ปีนป่ายเหมือนกิ้งก่าเท่านั้น

อาศัยอยู่ในถ้ำและป่า ของทวีปเอเชียไม่พบในเมือง มีประมาณ 89 ชนิด ปัจจุบันพบแล้วในประเทศไทยประมาณ 30 ชนิด

สถานะปัจจุบันเป็นสัตว์หายากชนิดหนึ่ง เคยเป็นสัตว์ที่ถูกบรรจุชื่อไว้ในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 แต่เมื่อมีการปรับปรุงใหม่ในปี พ.ศ. 2546 ถูกถอดชื่อออกไป

โดยคำว่า "ตุ๊กกาย" ผู้ที่บัญญัติชื่อนี้ขึ้นมา คือ นายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล อดีตนักอนุรักษ์ธรรมชาติที่มีชื่อเสียงของไทยรอรายงานอย่างเป็นทางการ
งูเห่าพ่นพิษสีทอง

งูเห่าพ่นพิษสีทอง (; ) เป็นงูเห่าชนิดหนึ่ง รูปร่างคล้ายงูเห่าพ่นพิษสยาม ("N. siamensis") และงูเห่าพ่นพิษชนิดอื่น ๆ คือมี ขนาดที่เล็กกว่างูเห่าธรรมดา ("N. kaouthia") ไม่มีดอกจันที่แม่เบี้ย ไม่มีลวดลายตามลำตัว สีพื้นลำตัวเป็นสีเหลืองหรือสีทองสวยงาม ท้องมีสีขาว พบมากทางภาคใต้ของประเทศไทย และพบไปจนถึงมาเลเซียและสิงคโปร์ ซึ่งงูที่พบในมาเลเซียและสิงคโปร์นั้นจะมีลำตัวสีดำ ความยาวเต็มที่ 1.6 เมตร

มีชื่อเรียกอื่นอีกว่า "งูเห่าปลวก" นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงของผู้ที่ชื่นชอบการเลี้ยงสัตว์เลื้อยคลาน
งูเห่าพ่นพิษสยาม

งูเห่าพ่นพิษสยาม (; ) เป็นงูเห่าจำพวกงูเห่าพ่นพิษ กล่าวคือ เป็นงูเห่าที่สามารถพ่นพิษได้ โดยสามารถพ่นพิษได้ไกล ถึง 5 – 8 เมตร เมื่อพ่นน้ำพิษหมดแล้ว สามารถผลิตน้ำพิษได้ในเวลา 10 นาที ก็สามารถพ่นน้ำพิษใหม่ได้ ขณะชูคอแผ่แม่เบี้ยขู่ ก็จะอ้าปากเพื่อเตรียมพ่นพิษใส่ศัตรู จะมีรูของเขี้ยวพิษ อยู่ทางด้านหน้า เพื่อสะดวกในการฉีดพ่นพิษออกไป และถ้าพิษเข้าตา ก็จะทำให้ตาบอดได้ ถ้าถูกพิษทางผิวหนังที่มีแผล ก็จะทำให้เกิดการอักเสบ แต่ไม่อันตรายมาก เพราะได้รับปริมาณพิษน้อย

ลักษณะรูปร่างทั่วไปจะคล้ายคลึงกับงูเห่าหม้อ ("N. kaouthia") แต่มีลำตัวที่สั้นกว่า โดยจะยาวเฉลี่ย2 ถึง - 3เมตร มีความว่องไว นิสัยดุร้าย ดอกจันมักเป็นรูปตัว U หรือเลือนลางในบางตัว สีลำตัวบางตัวอาจมีลายดอกด่างขาว จึงได้อีกชื่อหนึ่งว่า "งูเห่าพ่นพิษด่าง" หรือ "งูเห่าพ่นพิษขี้เรื้อน" เป็นต้น

งูเห่าพ่นพิษที่พบในประเทศไทยสามารถจำแนกออกเป็น ชนิดต่าง ๆ ได้ตามถิ่นที่อยู่และสีลำตัว เช่น "งูเห่าพ่นพิษสยาม" หรือ "งูเห่าพ่นพิษด่าง" ("N. siamensis" var. "Black & White") , "งูเห่าพ่นพิษอีสาน" ("N. siamensis" var. "Greenish Brown") ที่มีความยาวประมาณ 0.6 เมตร นับว่าเป็นงูเห่าที่มีขนาดสั้นที่สุดที่พบในประเทศไทย มีสีเขียวหม่นหรือสีเขียวอมเทาทั่วตัว ลายปรากฏไม่ชัดเจน ดอกจันเป็นรูปตัว U เห็นชัดเจนกว่างูเห่าพ่นพิษสยาม เป็นต้น และนอกจากนี้ยังมีชนิดที่แยกออกไปคือ งูเห่าพ่นพิษสีทอง ("N. sumartra")

สำหรับในต่างประเทศ ยังมีงูเห่าพ่นพิษอีก 6 ชนิด พบได้ที่ภูมิภาคเอเชียใต้ไปจรดถึงสิงคโปร์
งูหลามปากเป็ด

งูหลามปากเป็ด (; ) เป็นงูไม่มีพิษ มีลำตัวที่อ้วน หนา กว่างูหลามและงูเหลือม แต่มีหางที่สั้นแลดูไม่สมส่วน และมีลวดลายที่แปลกออกไป มีหลายหลากสี ทั้งน้ำตาล, แดง, เหลือง, ส้ม หรือ เขียว โดยงูแต่ละตัวจะมีสีสันและลวดลายต่างกันออกไป ขนาดโตเต็มที่ได้ประมาณ 1.50 เมตร จัดเป็นงูที่มีขนาดเล็กที่สุดในสกุลนี้

พบในประเทศไทยตั้งแต่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ลงไป ตลอดจนมาเลเซีย, สิงคโปร์จนถึงอินโดนีเซีย โดยสถานที่ค้นพบครั้งแรกอยู่ที่เกาะสุมาตรา เป็นงูที่ไม่ค่อยขึ้นต้นไม้ มักจะซุ่มรออาหารตามพื้นดินที่เฉอะแฉะใกล้แหล่งน้ำ ที่โดยมากเป็นสัตว์เลือดอุ่นขนาดเล็ก งูหลามปากเป็ดวางไข่ครั้งละประมาณ 30–50 ฟอง

แบ่งออกได้เป็น 3 ชนิดย่อย คือ "P. c. curtus" เป็นชนิดทั่วไป, "P. c. breitensteini" พบในบอร์เนียว และ "P. c. brongersmai" พบในเพนนิซูล่าของมาเลเซียและสิงคโปร์ เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงของผู้ที่นิยมสัตว์เลื้อยคลานเพราะมีความสวยงาม

ซึ่งในบางข้อมูลจะให้ชนิดย่อยทั้ง 3 ชนิดนี้เป็นชนิดใหม่ต่างหากไปเลย
ภาษากูย

ภาษากูย () หรือ ภาษากวย เป็นภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติก สาขามอญ-เขมร กลุ่มกะตู มีผู้พูดทั้งหมด 366,675 คน พบในไทย 300,000 คน (พ.ศ. 2535) ในจังหวัดบุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี ร้อยเอ็ด มหาสารคาม นครราชสีมา ส่วนใหญ่พูดภาษาลาว ภาษาไทยถิ่นอีสาน ภาษาไทยหรือภาษาเขมรเหนือได้ด้วย พบในกัมพูชา 15,495 คน (พ.ศ. 2532) ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือในจังหวัดพระวิหาร เสียมราฐ กำปงธม สตรึงแตรง ส่วนใหญ่พูดภาษาเขมรได้ด้วย พบในลาว 51,180 คน (พ.ศ. 2543) ในแขวงสุวรรณเขต ส่วนใหญ่อยู่ตามริมแม่น้ำโขงในลาวภาคใต้

ภาษากูยเป็นภาษาที่ไม่มีวรรณยุกต์ ใช้ระบบน้ำเสียงแทน ในประเทศไทยมี 3 สำเนียงคือ 
ภาษากูย หรือ ภาษากวย มีอยู่ที่จังหวัดสุรินทร์ มีภาษาที่ใช้สนทนามี 2 สำเนียงคือ

ภาษากวย เป็นภาษาบังคับช้างที่ใช้บังคับมาจนถึงปัจจุบัน
หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งคือ ภาษากวย ภาษาช้าง นั่นเอง เช่น
( นั่ง = ตะโก 
ลุก = ยูร์ 
เดิน = เปาะ 
ยืน = สยึง 
ถอยหลัง = ทอยกเรอย 
ยกขา = เล๊อยืง 
หมอบลง = มูมแสง 
ยกงวง = เล๊อโจบย 
ดึง = ร๊อง 
ลาก = ดึ 
วิ่ง = อึมปรอย 
แต๊ะ = กถ๊าร์ 
เต้น = รำ 
กินกล้วย = จาเปรียด 
กินอ้อย = จา-กต๊วม 
ไปอาบน้ำ = จีปอยด๊า 
หยุด = เจชาว์ 
ไหว้ = จะม๊า ร้องไห้ = เงียม )

นี้เป็นภาษาบังคับช้างในเบื้องต้นเท่านั้น และเป็นภาษาที่ช้างฟังเข้าใจ
ภาษาขมุ

ภาษาขมุหรือภาษากำมุ(Khmu) เป็นภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติก กลุ่มมอญ-เขมร กลุ่มย่อยขมุ มีผู้พูดทั้งหมด 479,739 คน พบในลาว 389,694 คน (พ.ศ. 2528) กระจายอยู่ทางเหนือของหลวงพระบาง หัวพัน พงสาลี เวียงจันทน์ สายะบุรี น้ำทา ปากแบง และห้วยทราย สำเนียงในแต่ละท้องถิ่นจะต่างกัน พบในจีน 1,600 คน (พ.ศ. 2533) ในสิบสองปันนา ในประเทศไทย 31,403 คน (พ.ศ. 2543)มีผู้พูดที่ จ.เชียงรายและน่าน พะเยาและกระจายตัวอยู่ในจังหวัดอื่นๆในภาคตะวันตก ภาคกลางและภาคอีสาน พบในเวียดนาม 56,542 คน (พ.ศ. 2542) และอาจจะมีในพม่า

มีพยัญชนะ 17 เสียง เป็นตัวสะกดได้ 15 เสียง สระมี 22 เสียง เป็นสระเดี่ยว 19 เสียง สระประสม 3 เสียง มีความแตกต่างระหว่างสระเสยงสั้นและสระเสียงยาว ไม่มีเสียงวรรณยุกต์แต่มีลักษณะน้ำเสียง 2 แบบ คือ เสียงทุ้มใหญ่กับเสียงเบาแหลม

เป็นภาษาที่มีแนวโน้มเป็นภาษาที่มีพยางค์เดียวมากขึ้นเช่นเดียวกับภาษาเวียดนาม คำกริยาไม่ผันตามกาล โดยทั่วไปไม่มการเปลี่ยนรูปคำเพื่อแสดงเพศหรือพหูพจน์ ยกเว้นคำสรรพนาม มีการลงอุปสรรค(หน้าคำ) และอาคม(กลางคำ) บ้างแต่จัดเป็นระบบไม่ได้ชัดเจนนัก การเรียงประโยคเป็นแบบ ประธาน-กริยา-กรรม

คำสรรพนามแทนบุคคลมีรูปเป็นเอกพจน์ ทวิพจน์ และพหูพจน์ดังนี้
คำสรรพนามที่ใช้เชื่อมประโยค ซึ่งตรงกับคำว่า อันที่ คนที่ ตัวที่ ในภาษาไทย ภาษาขมุจะใช้ว่ากัมหรือนัม มีการใช้คำสันธานน้อย โดยมากใช้ประโยคเรียงต่อกับเฉยๆ คำบุพบทมีไม่กี่คำ ที่ใช้มากคือ ตา หมายถึง ด้าน ที่ จาก ข้างใน และคำว่า ลอง ที่หมายถึง แถว บริเวณ
ภาษาซองคา

ภาษาซองคาเป็นภาษาประจำชาติของภูฏาน อยู่ในตระกูลจีน-ทิเบต สาขาทิเบต-พม่า ใกล้เคียงกับภาษาสิกขิมและภาษาอื่นๆของชาวภูฏาน ระบบเสียงใกล้เคียงกับภาษาทิเบตสมัยใหม่ เทียบได้กับความแตกต่างระหว่างภาษาสเปนกับภาษาอิตาลี พระในทิเบตและภูฏาน เรียนภาษาทิเบตโบราณเพื่อการอ่านคัมภีร์พุทธศาสนา คำว่าซองคาหมายถึง ภาษา (คา) ที่พูดในวัดที่มีลักษณะเป็นป้อมปราการ (ซอง) ภาษานี้แพร่เข้ามาในภูฏานเมื่อราว พ.ศ. 2200 โดย ชับดรุง งาวัง นัมกเยล

ภาษาซองคาและภาษาถิ่นอื่นๆเป็นภาษาแม่ของภูฏานตะวันตก มีผู้พูดภาษานี้ในเมืองกาลิมปงของอินเดียที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของภูฏาน แต่ปัจจุบันอยู่ในรัฐเบงกอลตะวันตก ภาษาซองคาเป็นภาษาที่ใช้ในโรงเรียน เป็นภาษากลางในภูฏานตอนใต้และตะวันออกที่ไม่ได้ใช้ภาษานี้เป็นภาษาแม่ เขียนด้วยอักษรทิเบต หนังสือพิมพ์ด้วยอักษรทิเบตแบบอูคันซึ่งเป็นแบบเดียวที่ใช้พิมพ์ภาษาทิเบต
พระเจ้าเสนาเล

พระเจ้าเสนาเลเป็นพระโอรสของพระเจ้าตริสองเดซันและเป็นน้องชายของพระเจ้ามุนีสันโป ทรงทำนุบำรุงพุทธศาสนาด้วยดีตลอดรัชกาล มีพระโอรส 3 พระองค์ องค์แรกสละสิทธิในราชบัลลังก์ออกบวชเป็นพระภิกษุ ราชสมบัติจึงเป็นของพระเจ้าราลปาเชน ราชโอรสองค์ที่ 2 และพระเจ้าลางทรมา พระโอรสองค์ที่ 3 ตามลำดับ