เจ้าแม่กิมฮวยเนี่ยเนี้ย

กิมฮวยเนี่ยเนี้ย หรือที่คนไทยรู้จักและเรียกกันติดปากว่า เจ้าแม่ดอกไม้ทอง นั้นเอง ชื่อมีเรียกมากมายแล้วแต่ถิ่นนั้นๆ ท่านเป็นเทพเจ้าประทานบุตร ที่มีคนเคารพนับถือกันมาก ที่กวางตุ้งและฮ่องกง และจะมีการจัดงานวันรำลึกท่านวันขึ้น 17 เดือน 4 (ตามปฏิทินจีน)

ชาวจีนมักจะมีกลอนบทหนึ่งที่ใช้สรรเสริญเจ้าแม่ว่า

“求子求孙有求必应，

愿男愿女无愿不成。”

แปลเป็นไทยว่า  “ อยากมีลูกหลาน สมดั่งปราถนา อยากได้ชายหรือหญิง ท่านมิเคยปฏิเสธ”

เจ้าแม่กิมฮวยหรือเจ้าแม่ดอกไม้ทอง เป็นเทพเซียนถิ่นกวางตุ้ง จะเรียกนามท่านในถิ่นกวางตุ้งว่า “ก๊ำฟ้าเหนื่อง “หรือ “ก๊ำฟ้าฟูหยั่น” มีศาลเจ้าของท่านหลายแห่งโดยเฉพาะมณฑลกวางตุ้งและเกาะฮ่องกง

จากตำนานของท่าน มีหลายแหล่งต่างกัน บางตำนานก็กล่าวว่า เดิมท่านเป็นเทพเซียนบนสวรรค์ เง็กเซียนฮ่องเต้ส่งลงมาเกิดในโลกมนุษย์ เพื่อให้มาคุ้มครองเด็กและสตรีให้รอดพ้นจากโรคภัยไข้เจ็บโดยเฉพาะไข้ทรพิษหรือฝีดาษ ซึ่งเป็นกันมากในสมัยก่อน

แต่ตำนานที่เชื่อถือกันมากที่สุด คือตำนานพื้นบ้านตามบันทึกของพานว่านเสี้ยนจื้อ กล่าวถึงเด็กหญิงอายุ 10 กว่าขวบ ซึ่งต่อมาชาวบ้านเรียกกันว่าเสี่ยวเซียนกอ (แปลว่าเซียนน้อย)

ตำนานแรกกล่าวว่า ครั้งหนึ่งในวันที่ 5 เดือน 5 จีน หรือวันสารทไหว้บะจ่าง ในงานจะมีพิธีจะมีการแข่งเรือมังกร มีเด็กหญิงผู้หนึ่งชื่อ กิมฮวย บังเอิญพลัดตกน้ำ ต่อมาศพจึงลอยน้ำขึ้นมา ข้างศพนั้นมีรูปแกะสลักไม้หน้าตาคล้ายหญิงสาวผู้นั้น ศพของนางไม่เน่าเปื่อยหนำซ้ำยังมีกลิ่นหอม ชาวบ้านจึงเรียกท่านว่า กิมฮวยฮูหยิน ต่อมาชาวบ้านได้สร้างศาลใกล้บริเวณที่พบศพเรียก ศาลน้ำพุพระจันทร์ และเรียกบริเวณที่ตั้งศาลว่า “ฮุย ฮก ออ”  และเรียกทะเลสาบนั้นว่า เซียนออ (ซินหวู่) เมื่อนางล่วงลับกลายเป็นเทพ จึงมีผู้คนมาบนบานศาลกล่าวเป็นจำนวนมาก ต่อมาภายหลังศาลนั้นผุพังลงตามกาลเวลา ในสมัยของ หมิงเฉิงฮว่า ปีพุทธศักราช 2012 ผู้ตรวจราชการเมืองชื่อ ตันเหลียม ก็ได้บูรณะก่อสร้างขึ้นอีกครั้ง และเรียกท่านว่า กิมฮวยฮูหยินสือ หรืออีกนามว่า กิมฮวยผ่อจู่ฮุ่ยฮกฮูหยิน บางตำนานจะเรียกท่านว่า กิมฮวยโป่จื้อฮุ่ยฮกฮูหยิน  เรียกสั้นๆ ว่า กิมฮวยฮูหยิน

อีกตำนานกล่าวว่า ครั้งหนึ่งภรรยาของผู้ตรวจราชการเมืองจือเสี้ยนท่านหนึ่งในขณะนั้นกำลังตั้งครรภ์แต่คลอดบุตรยาก ไร้วี่แววคลอด แต่ทางฝ่ายสามีฝันว่ามีเทพยดามาบอกว่าให้เชื้อเชิญหญิงบริสุทธิ์นามว่า กิมฮวย  มาที่บ้านแล้วภรรยาของท่านจะคลอดได้โดยง่าย ผู้ตรวจราชการท่านนั้นจึงได้เสาะหาเด็กหญิงที่ชื่อ กิมฮวย  จนพบแล้วเชิญมายังบ้านของท่าน ณ บ้านของท่านในขณะนั้นมีหมอตำแยรอทำคลอดอยู่แล้ว เมื่อกิมฮวยก้าวมาถึงประตูบ้านภรรยา ภรรยาของท่านก็คลอดบุตรโดนง่ายและบุตรปลอดภัยดี ผู้ตรวจการนั้นดีใจมากจึงขอบคุณกิมฮวยและให้ของกำนัลมากมายจนข่าวลือทั่วทิศว่ากิมฮวยมีความสามารถช่วยเหลือให้หญิงสาวที่ตั้งครรภ์คลอดง่าย ขณะนั้นกิมฮวยยังเป็นเด็กอายุราว 10 ขวบบ้างก็กล่าวว่านางมีเวทย์มนตร์จนผู้คนต่างคิดว่านางสำเร็จเซียน บ้างก็ว่าเป็นแม่มด เมื่อหญิงสาวรายใดใกล้คลอดนางจะถูกเชิญไปยังบ้านเพื่อทำหน้าที่หมอตำแย ช่วยเหลือจนบุตรจนคลอดออกมาอย่างปลอดภัย เมื่อกิมฮวยโตขึ้นเข้าสู่วัยสาวจึงไม่มีชายหนุ่มคนใดกล้าเข้ามาสนิทสนมและขอแต่งงานด้วยและญาติก็อยู่ห่างกาย ไม่กล้าสุงสิงกับนางเช่นกัน เนื่องจากต่างคิดว่านางเป็นเซียน และกิมฮวยเองก็ถูกบิดามารดาบังคับใช้ให้เป็นเครื่องมือทำมาหากินสร้างรายได้โดยทำหน้าที่หมอตำแยและด้วยความเปล่าเปลี่ยวอ้างว้างในชีวิตของกิมฮวย ครั้งหนึ่งในช่วงเวลากลางคืนนางจึงตัดสินใจเดินลงทะเลสาบไปเงียบๆ เมื่อผ่านไปหลายวันจึงมีผู้พบศพลอยน้ำมาในสภาพร่างกายไม่เปื่อยเน่า ซ้ำยังมีกลิ่นหอมประหลาด เมื่อนำศพไปฝังแล้ว อีกวันถัดมาชาวบ้านกลับพบรูปปั้นไม้ลอยน้ำ เมื่อพิเคราะห์ดูหน้าตารูปปั้นไม้คล้ายแม่นางกิมฮวยยิ่งนัก ชาวบ้านจึงนำขึ้นมายังฝั่งและสร้างศาลให้ท่านและเรียกนามท่านว่า กิมฮวยฮูหยิน ชาวบ้านมักจะบนบานท่านเรื่องให้สมหวังใรการมีบุตรและพิทักษ์บุตรในครรภ์ให้คลอดโดยง่าย เมื่อคลอดแล้วชาวบ้านมักนำขิงเปรี้ยวและไข่แดงกลับมาบูชา ท่าน โดนเรียกว่าของไหว้นั้นว่า หวนสิน ในปัจจุบันส่วนมากผู้ที่บนบานมักจะบนบานด้วยไข่แดงและขิงเปรี้ยวอยู่เสมอ