虫

หน้านี้จะอธิบายเกี่ยวกับความแตกต่างของคำว่า มุชิ (ที่โดยทั่วไปแปลว่า แมลง) ในหลายความหมายตามตัวอักษร むし, 虫, 蟲

ก่อนอื่นลองมาทำความเข้าใจความหมายในพจนานุกรมก่อน
ด้านล่างคือคำอธิบายที่ละเอียด

คันจิ 虫 ดั้งเดิมแล้วมาจากการเขียนลักษณะของงู โดยเฉพาะงูที่มีพิษ (mamushi) ซึ่งจะมีเสียงอ่านว่า ki จะเป็นคันจิที่มีความหมายแยกกันกับ 蟲

คันจิ 蟲 ตามความหมายดั้งเดิมแล้วเป็นตัวอักษรที่แสดงถึงสิ่งมีชีวิตทั้งหมดรวมทั้งมนุษย์ด้วย 
、จึงทำให้ตัวอักษรคันจิตัวนี้อ่านว่า "chū"「チュウ」ด้วยเช่นกัน ในหนังสือยุคโบราณจะมีการใช้คำว่า「羽蟲」(uchū) ซึ่งหมายถึง "สัตว์ปีก",  「毛蟲」(kechū) หมายถึง "สัตว์ทั่วไป" (ที่มีขน),  「鱗蟲」(rinchū) หมายถึง สัตว์มีเกล็ด (ปลาและสัตว์เลื้อยคลานกินแมลง),「介蟲」(kaichuu) หมายถึง สัตว์จำพวกเต่า, สัตว์มีเปลือกแข็ง, หอย และ 「裸蟲」(rachū) หมายถึง มนุษย์ (สัตว์ที่ไม่มีขน) แต่เนื่องจากตัวอักษร「蟲」มีจำนวนขีดมากจึงทำให้เกิดการย่อตัวอักษรขึ้นจนกลายเป็น「虫」จึงทำให้ไปซ้ำกับตัวอักษร「虫」ที่มีอยู่ก่อนแล้ว ดังนั้นตัวอักษร 「蟲」ที่มีความหมายว่าสิ่งมีชีวิตทั้งหมดได้สูญสิ้นความหมายไป อีกทั้งมีการอ่านออกเสียงว่า 「チュウ」(chū) ซึ่งไปซ้ำกับ「虫」ความหมายก็เริ่มปะปนกันไปความหมายของงูก็เริ่มหายไปกลายเป็นสัตว์ที่มีขนาดเล็กลงกว่านั้นคือแมลงนั่นเอง

ตัวอักษรที่เกี่ยวกับ "มังกร"「竜(龍)」(ryū) ซึ่งเป็นสัตว์เทพในตำนานความเชื่อของประเทศจีน และเป็นสัตว์ในจินตนาการบางตัวจะมีตัวอักษรคันจิตัว 虫 เป็นส่วนประกอบหรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า 虫偏 (mushi-hen) ตัวอย่าง เช่น 「蛟」(mizuchi) หมายถึง มังกรที่อาศัยอยู่ในน้ำหรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า 蛟竜 (kouryū) หรือ 水霊 (mizuchi) และ 蜃 (shin) หมายความว่า มังกรที่อาศัยอยู่ในน้ำเหมือนกัน ในภาษาญี่ปุ่นมีคำหนึ่งว่า 蜃気楼 (shinkiroū) ที่แปลว่า ภาพมิราจ ซึ่งสันนิษฐานกันว่ามีมาจากการที่มังกรหายใจออกมาแล้วระเหยเป็นไอน้ำ ส่วนคันจิที่แปลว่า "สายรุ้ง" 虹 (kō, niji) ซึ่งมีความเชื่อว่ารุ้งเป็นร่างอวตารของมังกร ดังที่ได้เห็นในคำว่า 虹蛇 (kōda, nijihebi) หมายถึง สัตว์ในเทพนิยายที่สามารถสร้างปรากฏการณ์ฝนตกได้ แต่ปัจจุบันยังคงถกเถียงกันอยู่ว่า ตัวอักษรคันจิที่เกี่ยวกับมังกร 竜 (龍) นั้นใช้ความหมายของอักษรตัวแมลง 蟲 เป็น 虫偏 (mushi-hen, ตัวประกอบทางด้านซ้ายของคันจิ) เพื่อให้ความหมายว่ามังกรเป็น "สัตว์" ในจินตนาการหรือไม่ หรืออีกประการหนึ่งใช้ตัวอักษร 虫 เป็น 虫偏 ในความหมายที่มังกรเป็น "งูเทพเจ้า" หรือไม่
ในภาษาญี่ปุ่นคำว่า "​むし" (mushi) มีขอบเขตการใช้ที่กว้างขนาดไหนยังไม่สามารถกำหนดได้ชัดเจน โดยคำว่า "むし" (mushi) ในภาษาญี่ปุ่น กับตัวอักษร 虫 ที่รับมาจากภาษาจีนนั้นมีการใช้งานที่ซับซ้อนและหลอมรวมกันจนไม่สามารถหาขอบข่ายของการใช้งานได้อย่างชัดเจน

คำว่า mamushi まむし มีนานแล้วในภาษาญี่ปุ่น ซึ่งมีการใช้เหมือนตัวอักษร 虫 ที่มาจากภาษาจีนที่มีความหมายถึงสัตว์จำพวกงู

ที่ประเทศญี่ปุ่นมีความเชื่อหนึ่งที่เรียกว่า "ซันชิโนะมุฌิ" (三尸の虫) สิ่งนี้เป็นคำสอนที่มาจากประเทศจีน 庚申信仰（三尸説）ซึ่งมีความเชื่อว่า ในร่างกายมนุษย์มีหนอนอยู่ 3 ชนิด หากนอนหลับในวัน 庚申 (kōshin) หนอนทั้ง 3 ชนิดนั้นจะออกจากร่างแล้วขึ้นไปบนสวรรค์เพื่อรายงานกรรมที่ไม่ดีของบุคคลดังกล่าว หลังจากนั้นสวรรค์ก็จะตัดสินตามรายงานดังกล่าวเพื่อกำหนดอายุขัย ดังนั้นในวัน kōshin ทุกคนจะมารวมตัวกันแล้วพูดคุยเรื่องสัพเพเหระกันอย่างครื้นเครงและไม่ออกไปข้างนอกบ้านเพื่อป้องกันไม่ให้หนอนในตัวออกไปบอกความผิดของตัวเองแก่สวรรค์ในวันนั้นนั่นเอง

เนื่องจากมีความเชื่อเรื่องหนอนอยู่ในตัวมนุษย์มากมาย ดังนั้นจึงทำให้เกิดสำนวนเหล่านี้ขึ้นมาในภาษาญี่ปุ่น

หากพูดเกี่ยวกับคำว่า "むし" (mushi) ในรับอนุบาลหรือประถมแล้วส่วนใหญ่จะหมายถึง "แมลงต่างๆ"

ผู้คนส่วนใหญ่เข้าใจว่า "むし" คือ แมลง, แมงมุม, ตะขาบ, แมลงปีกแข็ง และหนอนต่างๆ ที่เป็นตัวอ่อนของแมลง เป็นต้น ส่วนมากจะเป็นสัตว์ขาปล้อง แต่ไม่รวมพวกกุ้งหรือปู ดังนั้นคำนี้จึงมีความแตกต่างกับการแบ่งประเภทเป็นสัตว์ขาปล้องตามวิทยาศาสตร์
ทั้งนี้ คำว่า むし ยังคงรวมสัตว์จำพวกหนอนเช่น ไส้เดือนเอาไว้ด้วย อีกทั้งหอยทากก็อยู่ในขอบข่ายของคำนี้ และยังมีคำเรียกงูว่า "หนอนยาว" (長虫、nagamushi) อีกด้วย
ปัจจุบันนี้ในอนุกรมวิธานมีการใช้คำว่า mushi ในการเรียนสัตว์ตัวเล็กๆ หลายคำ ตัวอย่างเช่น 
สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวที่สามารถเคลื่อนไหวได้ กล่าวคือพวกโพรโตซัว เช่น พารามีเซียมก็มีชื่อภาษาญี่ปุ่นว่า zoumushi หรือ rappamushi เป็นต้น

ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม ส่วนมากแล้วจะหมายถึงสัตว์ขาปล้องที่อาศัยอยู่บนบก เช่น สัตว์หลายขา, สัตว์หกขา, แมลงมุม, สัตว์มีเปลือกแข็ง เป็นต้น

และสัตว์จำพวกหอยก็มีคันจิที่มีส่วนประกอบของแมลงอยู่มากเช่นกัน เช่น 蛤 (hamaguri)

ในทางศัพท์วิชาการ สัตว์ที่เป็นเสมือนตัวแทนของสัตว์เลื้อยคลานก็คือตุ๊กแกซึ่งเป็นสัตว์ที่มีสายพันธุ์ที่หลากหลาย ยังมีการเรียกว่า 爬蟲類 (hachūrui, สัตว์ที่เลื้อยคลาน) ซึ่งมีคันจิตัว 蟲 อยู่ด้วย

ปัจจุบันนี้การใช้อักษรตัว 蟲 ลดน้อยลง ซึ่งจำนวนเส้นขีดที่มีมากทำให้คันจิตัวนี้มีความสลับซับซ้อน จึงมีการใช้อื่นๆที่แตกต่างไปที่ไม่ใช่คันจิที่มีความหมายถึงสิ่งมีชีวิตทั่วไป กล่าวคือ มีการใช้คันจิตัวนี้แสดงความหมายของสิ่งมีชีวิตที่ประหลาดจำเพาะ ตัวอย่างเช่นในมังงะเรื่อง kaza no tani no naushika『風の谷のナウシカ』หรือ mushishi『蟲師』เป็นต้น
ตามที่ได้อธิบายไปข้างต้น ในสมัยเก่าถึงสมัยใหม่ของญี่ปุ่นมีความเชื่อว่าในตัวมนุษย์มีหนอนอยู่ จึงเกิดสำนวนเหล่านี้ขึ้นมา

สำนวนต่อไปนี้ใช้ในความหมายลบ