seungwon929/Th-miracl huggingface dataset:
เจ็ดพิชัยสงครามคลาสสิกของจีน

เจ็ดพิชัยสงครามคลาสสิก () ของจีน คือตำราพิชัยสงครามสำคัญเจ็ดฉบับของชาวจีนโบราณ ตำราเจ็ดพิชัยสงครามนี้ถูกประกาศใช้ครั้งแรกในก่อน คริสต์ศตวรรษที่ 11 หรือ 3,118 ปีก่อน และได้รวมเข้าไว้ในสารานุกรมการทหารในสมัยราชวงศ์ซ่ง
สำหรับขุนนางฝ่ายกลาโหมของจีนโบราณ การเรียนรู้ถึงพิชัยสงครามทั้งเจ็ดบางส่วนหนือทั้งหมดนั้น จำเป็นต่อการสอบเลื่อนขั้น เช่นเดียวกับการที่ขุนนางฝ่ายพลเรือนทั้งหมดจะต้องเรียนรู้ในวิถีแห่งเต๋า พิชัยสงครามทั้งเจ็ดนี้ได้ถูกนำมาเรียบเรียง วิเคราะห์และวิจารณ์ใหม่หลายครั้ง โดยนักวิชาการหลายท่านตลอดช่วงหลายศตวรรษที่ผ่านมา ทั้งในโลกตะวันตกและตะวันออก อย่างไรก็ตามจักรพรรดิคังซีกลับทรงมองว่าพิชัยสงครามทั้งเจ็ดนี้เป็นเรื่อง "ไร้สาระ" บรรดาสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีนในช่วงสงครามกลางเมืองของจีนต่างก็ศึกษาในพิชัยสงครามทั้งเจ็ด เช่นเดียวกับที่นักพิชัยสงครามยุโรปและอเมริกาที่ต่างก็ศึกษาในพิชัยสงครามนี้เช่นกัน

ตามรายชื่อพิชัยสงครามที่ระบุในหนังสือของ Ralph D. Sawyer และ Mei-chün Sawyer, ผู้เขียนตำราแปลรุ่นล่าสุดของเจ็ดพิชัยสงคราม เจ็ดพิชัยสงครามนั้นมีดังนี้:เจ็ดพิชัยสงครามคลาสสิกของจีนนี้ ไม่มีหนังสือแปลเป็นภาษาอังกฤษรุ่นอื่นนอกเหนือไปจากหนังสือของ Ralph D. Sawyer และ Mei-chün Sawyer แต่ในพิชัยสงครามแต่ละฉบับใน เจ็ดพิชัยสงครามนี้ ได้รับการแปลหลายต่อหลายครั้งแล้ว โดยเฉพาะตำราพิชัยสงครามของซุนวู
สัจจะ

"สัจจะ" แปลว่า ความสัตย์ ความซื่อ ถ้าขยายความตามศัพท์แยกได้ 3 ลักษณะคือ มีความจริง ความตรง และความแท้จริง คือ ไม่เล่น ตรง คือ ความประพฤติทางกาย วาจา ตรงไม่บิดพลิ้ว ไม่บ่ายเบี่ยง แท้ คือ ไม่เหลวไหล ตรงข้ามกับคำว่า อสัจ ซึ่งแปลว่า ไม่จริง บิดพลิ้ว แต่ถ้าในทางปฏิบัติสัจจะ คือ ความรับผิดชอบ หมายความว่า ถ้าจะทำอะไรแล้ว ต้องตั้งใจทำจริง ทำอย่างสุดความสามารถให้เป็นผลสำเร็จ
การที่ใครจะสามารถสร้างตัวขึ้นมาได้นั้น ต้องมีสัจจะเป็นพื้นฐาน เพราะคนที่มีสัจจะ เป็นพื้นฐานจะมีความรับผิดชอบต่องานที่ทำทุกอย่าง ไม่ปล่อยผ่านกับสิ่งที่ได้รับมา จะทำทุกสิ่ง ที่มาถึงมืออย่างสุดกำลัง และเต็มความสามารถ

ก็คือ การประพฤติตนเป็นคนเที่ยงแท้ มั่นคงต่อความดีไม่หันเหไปในทางชั่ว ไม่ว่าจะตกอยู่ในสถานการณ์เช่นไร 
ในทางปฏิบัติ การจะมีสัจจะต่อความดีได้นั้น ต้องคิดให้เห็นถึงคุณความดีได้อย่างแจ่มแจ้ง และเห็นโทษของความชั่วได้ชัดเจน 
พยายามรักษาความดีในตนไว้ ถ้าเป็นฆราวาสก็ต้องละ กรรมกิเลส 4, อคติ 4, อบายมุข 6 และต้องปรับความเห็นของตนให้ถูก ให้เป็นสัมมาทิฏฐิให้ได้ หากเป็นพระก็ต้องรักษาสิกขาวินัย สืบทอดพระพุทธศาสนา หากเป็นฆราวาส ก็ต้องทำมาหากินตั้งตนให้ได้ สร้างหลักฐานให้กับวงศ์ตระกูล ใครจะอยู่ในหน้าที่อะไรก็ต้องพยายามหาดีของตนให้ได้ หากหาดีนอกทางเสียแล้วก็จะเสียความจริงต่อความดี

คือ การที่ใครก็ตามที่เกิดมาย่อมมีหน้าที่ติดตัวมาด้วยกันทั้งนั้น ดังนั้น จึงควรมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตน ใครเป็นสามีก็รับผิดชอบต่อหน้าที่สามี เลี้ยงครอบครัวให้ดี ไม่ปันใจให้หญิงอื่น จริงใจกับภรรยา ใครเป็นภรรยาก็จริงใจต่อหน้าที่ของภรรยา ดูแลการงานในบ้านให้เรียบร้อย ไม่เที่ยวเตร่ ไม่เล่นการพนันเผาผลาญทรัพย์ เป็นลูกก็ต้องมีความรับผิดชอบว่า เราเป็นลูกมีหน้าที่รักษาวงศ์ตระกูลให้ดี ถ้าพ่อแม่แก่เฒ่า ก็ต้องเลี้ยงดูท่าน ทหารก็จริงใจลงไปในหน้าที่ทหาร เป็นตำรวจก็รับผิดชอบต่อหน้าที่ของตำรวจ ไม่ว่าใครจะเป็นอะไร ก็ทุ่มไปกับหน้าที่ของตัวให้เต็มที่ หากทำเช่นนี้ได้จึงเรียกว่า มีความรับผิดชอบต่อหน้าที่

สัจจะต่อการงาน ก็คือการตั้งสัจจะลงไปในงาน หมายถึงการทำงานนั้นต้องทำจริง เมื่อมีหน้าที่แล้วก็ย่อมมีงานตามมา 
คนที่ไม่จริงต่อการงาน มีอยู่ 3 ประเภทด้วยกัน คือ

สัจจะต่อวาจา คือ จริงต่อวาจา นั่นก็คือคำพูดของเราเอง ไม่ว่าจะเป็นการพูดด้วยปาก หรือการเขียน ตลอดจนการแสดงอาการที่เป็นการปฏิญาณต่อผู้อื่นก็ตาม จัดอยู่ในเรื่องของวาจาได้
สัจจะต่อวาจามีอยู่ด้วยกัน 2 ประเภท คือ

สัจจะต่อบุคคล คือ ต้องจริงต่อบุคคล ในที่นี้คือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับตัวเราจริงต่อบุคคลนั้น หมายถึง การเป็นผู้ที่ประพฤติต่อคนอื่นอย่างสม่ำเสมอ ไม่กลับกลอก และความจริงต่อบุคคลจะเกิดขึ้นได้นั้น ต้องอาศัยความจริงใจต่อกัน ถ้าเราอยากให้คนอื่นเขาจริงใจต่อเรา เราก็ต้องให้ความจริงกับเขาด้วย
พระเจ้าจันทรคุปตเมารยะ

พระเจ้าจันทรคุปตเมารยะ หรือ พระเจ้าจันทรคุปต์ (เทวนาครี: चन्द्रगुप्त मौर्य อังกฤษ: ) เป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์เมารยะ ผู้รวบรวมแผ่นดินอินเดียให้เป็นปึกแผ่น พระราชบิดาของ พระเจ้าพินทุสาร และพระอัยกาของ พระเจ้าอโศกมหาราช

ชาติกำเนิดของพระเจ้าจันทรคุปต์ยังไม่แน่ชัดมากนัก ในตำนานพระพุทธศาสนากล่าวว่าพระองค์มีเชื้อสายเป็นกษัตริย์ที่กำพร้าตั้งแต่ทรงพระเยาว์ และได้รับการอุปการะเลี้ยงดูจากครอบครัวเกษตรกร บ้างกล่าวว่าเป็นสามัญชน บุตรของผู้นำหมู่บ้าน นามสกุล “เมารยะ” สันนิษฐานว่ามาจากคำว่า Mora ในภาษาสันสกฤต แปลว่า “นกยูง”

จากตำรามหาวรรศะ กล่าวว่า พระเจ้าจันทรคุปต์ร่ำเรียนและฝึกฝนวิชาจากพราหมณาจารย์จาณักยะ และเริ่มสร้างจักรวรรดิโดยเริ่มตั้งต้นที่เมืองตักศิลา ในช่วง 324 ปีก่อนคริสต์ศักราช พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชที่ทำสงครามขยายอาณาเขตยึดช่วงภูมิภาคตะวันตกเฉียงเหนือ (เทือกเขาฮินดูกูฏ ในปัจจุบัน) ถอนกำลังทัพกลับกรีก และแต่งตั้งชาวกรีกมาเป็นเจ้าเมืองแทน จึงสบโอกาสให้พระเจ้าจันทรคุปต์เริ่มชิงดินแดนอินเดียกลับมา จากนั้นจึงทำการโค่นบัลลังก์พระเจ้ามหาปัทมนันทะและยึดเมืองปาฏลีบุตรในช่วง 332 ปีก่อนคริสต์ศักราช ต่อมาเมื่อพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชเสด็จสวรรคต พระเจ้าจันทรคุปต์จึงเริ่มทำสงครามรวบรวมแผ่นดินอินเดีย จนกลายเป็นจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ในเวลาต่อมา

ช่วง 312 ปีก่อนคริสต์ศักราช เริ่มสร้างอาณาจักรของตัวเองโดยมีเมืองหลวงคือบาบิโลน และมีการทำสงครามยึดแผ่นดินช่วงฝั่งตะวันออกของเอเชีย (ปากีสถานในปัจจุบัน) ทำให้พระเจ้าจันทรคุปต์จำเป็นต้องทำสงครามชิงดินแดน ในการโจมตีครั้งแรก พระเจ้าจันทรคุปต์เป็นฝ่ายพ่ายแพ้ แต่ด้วยพระปรีชาสามารถ ประกอบกับคำแนะนำของพราหมณาจารย์จาณักยะ ทำให้คิดกลศึก “ป่าล้อมเมือง” จากการได้ยินคำสอนของยาย – หลานคู่หนึ่งขณะกินขนมร้อนๆ ซึ่งกลศึกนี้ทำให้พระเจ้าจันทรคุปต์ได้รับชัยชนะ อินเดียได้ดินแดน เช่น อราโชเซีย (กันดาหา ประเทศอัฟกานิสถาน) เกโดรเซีย (บาโลชิสถาน ประเทศปากีสถาน) และ ปาโรปมิศานต์ (กันดาระ ประเทศปากีสถาน) เป็นต้น มีการทำสงครามกันหลายครั้ง พระเจ้าจันทรคุปต์ก็สามารถขยายอาณาเขตออกไปมากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งผลจากสงครามนั้น ทำให้เซลลูคัส I นิเคเตอร์ หวาดกลัวในแสนยานุภาพของพระเจ้าจันทรคุปต์ จึงมีการทำสนธิสัญญาสงบศึก และส่งธิดามาอภิเษกพระเจ้ากับจันทรคุปต์ หากแต่ไม่มีทายาทสืบสันตติวงศ์ พระเจ้าจันทรคุปต์จึงอภิเษกกับ ชายาอีกพระองค์ ซึ่งพระนางคือพระราชมารดาของพระเจ้าพินทุสารนั่นเอง

มีการสันนิษฐานว่าในสมัยของพระเจ้าจันทรคุปต์ใช้ระบบการค้าแบบผูกขาด จากโบราณวัตถุต่างๆ พบว่ามีการเริ่มใช้ระบบชลประทาน การทำเหมืองแร่ มีสร้างถนนสำหรับสัญจรทางการค้าไปยังต่างแคว้น และการสร้างอนุสาวรีย์ แต่ก็ยังไม่มีหลักฐานชี้ชัดว่ามีความรุ่งเรื่องทางศิลปะมากน้อยเพียงใด รวมถึงเรื่องการรับอิทธิพลทางศิลปะจากกรีกและเอเชียตะวันตกนั้นจริงหรือไม่

จากบันทึกของศาสนาเชน หลังจากสละราชบัลลังก์แก่พระเจ้าพินทุสาร ราชโอรสแล้ว พระเจ้าจันทรคุปต์ทรงออกผนวชและเสด็จสวรรคตในช่วง 297 ปีก่อนคริสต์ศักราช

“พระเจ้าจันทรคุปต์” ปรากฏในละครบังกลาเทศ ภาพยนตร์ และละครโทรทัศน์ เช่น

ละครโทรทัศน์ รับบทโดย รุจิราช พาวาร์ และ

ละครโทรทัศน์ จันทรคุปต์ ศึกรักชิงบัลลังก์ (2016) รับบทโดย

นอกจากนี้ ในปี พ.ศ. 2544 สำนักงานไปรษณีย์อินเดีย ยังเคยผลิตดวงตราไปรษณียากรพระบรมสาทิสลักษณ์พระเจ้าจันทรคุปต์อีกด้วย
ราชวงศ์โมริยะ

โมริยะ (เขียนตามภาษาบาลี) หรือ เมารยะ (เขียนตามภาษาสันสกฤต: मौर्य, เมารฺย) เป็นจักรวรรดิซึ่งมีเนื้อที่กว้างใหญ่และมีอิทธิพลมากที่สุดจักรวรรดิหนึ่งในอินเดีย ปกครองโดยราชวงศ์โมริยะ (, เมารฺย ราชวํศ) ตั้งแต่ พ.ศ. 221 - พ.ศ. 358 (321 - 185 ปี ก่อนคริสต์ศักราช) จักรวรรดิโมริยะมีรากฐานมาจากแคว้นมคธในบริเวณลุ่มแม่น้ำคงคา (ปัจจุบันคือรัฐพิหาร, ตะวันออกของรัฐอุตตรประเทศ และเบงกอล) ทางด้านตะวันออกของชมพูทวีป เมืองหลวงของจักรวรรดิตั้งอยู่ที่เมืองปาฏลีบุตร (ไม่ไกลจากปัฏนาปัจจุบัน)

ราชวงศ์โมริยะก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 221 (322 ปีก่อนคริสต์ศักราช) โดยเจ้าชายจันทรคุปต์เมารยะ ผู้โค่นล้มราชวงศ์นันทะ และทรงขยายอำนาจอย่างรวดเร็วไปทางตอนกลางและตะวันตกของอินเดีย โดยการฉวยโอกาสจากความปั่นป่วนในท้องถิ่นต่างๆ ที่เกิดขึ้นหลังจากการถอยทัพไปทางตะวันตกของกองทัพกรีกและเปอร์เชียของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช เมื่อมาถึงปี พ.ศ. 223 (320 ปีก่อนคริสต์ศักราช) จักรวรรดิโมริยะก็ครอบครองบริเวณทางตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย โจมตีและได้รับชัยชนะต่อแคว้นต่างๆ ที่เหลือของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช

ในสมัยที่รุ่งเรืองที่สุด จักรวรรดิโมริยะมีดินแดนทางตอนเหนือที่ติดกับแนวเทือกเขาหิมาลัย ทางตะวันออกไปจนถึงรัฐอัสสัมปัจจุบัน ทางตะวันตกเลยจากปากีสถาน ผนวกบาลูจิสถานและส่วนใหญ่ของอัฟกานิสถาน รวมทั้งเฮรัทและกันดะฮาร์ปัจจุบัน จักรวรรดิโมริยะขยายตัวไปยังบริเวณตอนกลางของอินเดียและทางตอนใต้โดยพระเจ้าจันทรคุปต์และพระเจ้าพินทุสาร แต่มิได้เข้าไปในบริเวณที่ยังไม่ได้สำรวจในบริเวณโอริศาปัจจุบัน

จักรวรรดิโมริยะเป็นจักรวรรดิที่ใหญ่ที่สุดจักรวรรดิหนึ่งที่ปกครองชมพูทวีป และรุ่งเรืองที่สุดในรัชสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช กษัตริย์องค์ที่ 3 ของราชวงศ์ ราวห้าสิบปีหลังสิ้นรัชกาลของพระองค์ อำนาจของจักรวรรดิเริ่มเสื่อมถอย และล่มสลายลงในปี พ.ศ. 358 (185 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เนื่องจากกษัตริย์องค์สุดท้ายทรงถูกพวกพราหมณ์ตระกูลศุงคะทำรัฐประหารและปลงพระชนม์ พร้อมทั้งได้สถาปนาจักรวรรดิศุงคะขึ้นแทนที่จักรวรรดิโมริยะ
ทมะ

ทมะ แปลว่า การรู้จักข่มจิตข่มใจตนเอง
ทมะ หมายถึง ความรักในการฝึกฝนตนเอง ความกระตือรือร้นในการเคี่ยวเข็ญฝึกฝนตนเอง อย่างไม่มีข้อแม้เงื่อนไข เพื่อให้ตนเองมีทั้งความรู้ ความสามารถ และความดีเพิ่มพูนมากขึ้นทุกวัน
เกิดเป็นคนต้องหมั่นปรับปรุงตนเองอยู่เรื่อยไป อย่าอยู่กับที่ ขณะที่คนอื่นเขาวิ่งบ้าง เดินบ้าง แม้ที่สุดกำลังคลานอยู่ ถ้าเรามัวนอนหลับ ก็เท่ากับเรากำลังถอยหลัง
เรื่องฝึกตัวเป็นสิ่งสำคัญ ใครที่มีผู้ใต้บังคับบัญชามาก ไม่ว่าจะเป็นตำรวจ ทหาร ข้าราชการ พ่อค้าอะไรก็ตาม หากไม่ฝึกตัว ไปไม่รอด นอกจากต้องฝึกทางด้านวิชาการตลอดแล้ว ยังต้องฝึกแก้นิสัยใจคอตัวเองอีกด้วย ฝึกแก้นิสัยตัวเองคือ ฝึกตัวด้านคุณธรรมนั่นเอง เพราะการที่เราฝึกแก้นิสัยที่ไม่ดีของตนเอง จะทำให้เรามีความพร้อมที่จะยอมรับการอบรมสั่งสอน จากคนอื่นๆ ซึ่งจะเป็นทางมาแห่งปัญญาที่สำคัญ
ทมะ แบ่งออกเป็น 4 ประเภท คือ

ทันโลก สามารถแบ่งได้เป็น 4 เรื่อง

วิธีที่จะเพิ่มพูนความรู้ ความสามารถ และความดีในเรื่องใดๆ ก็ตาม มีแนวทางการปฏิบัติอยู่ 4 ขั้นตอน คือ

การแก้นิสัยไม่ดีแต่ละอย่าง ไม่ใช่ทำได้ง่ายๆ ต้องพยายามแก้ ส่วนจะแก้ได้มากหรือได้น้อยแค่ไหนก็ต้องพยายามแก้กันเรื่อยไป 
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อครั้งบำเพ็ญบารมีในพระชาติต้นๆ ความรู้ความประพฤติของพระองค์ก็ไม่สมบูรณ์เช่นคนทั้งหลาย จึงต้องล้มลุกคลุกคลานไปบ้าง บางชาติเกิดเป็นสัตว์ บางชาติเกิดเป็นคน เป็นคนยากจนก็มี เป็นกษัตริย์ก็มี บางชาติเป็นนักปราชญ์ แต่จะล้มลุกคลุกคลานอย่างไร พระองค์ก็พยายามฝึกตัวอยู่ตลอดเวลา สังเกตได้จากชาดกเรื่องต่างๆ 
เราประกาศตัวเป็นชาวพุทธ เท่ากับประกาศว่าเป็นลูกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงมีหน้าที่ต้องฝึกตนตามพระองค์ รู้ว่านิสัยอะไรไม่ดีก็รีบแก้เสีย ฝืนใจให้ได้ ฝืนใจอยู่บ่อยๆ ทำ ซ้ำแล้วซ้ำอีกไม่ช้าก็คุ้นกับความดี

ศีลธรรมต้องนำหน้าความรู้
ปัญหาที่เกิดขึ้นในที่ทำงานหลายแห่งคือ คนส่วนใหญ่มักไม่ฝึกฝน ปรับปรุงตัวเองโดยเฉพาะความประพฤติ บางคนปรับปรุงเฉพาะความรู้ ซึ่งความรู้ทางโลก เป็นความรู้ที่สามารถเรียนรู้ ทันกันได้โดยใช้เวลาไม่นาน และถ้าหากมีความรู้แล้วแต่ไม่รู้จักการฝึกฝนตนเอง ก็ยากที่จะเจริญก้าวหน้าได้ 
ทางที่ถูกที่ควร คือ เมื่อด้านวิชาการก้าวหน้าอยู่ตลอด ตัวเราก็ต้องพยายามค้นคว้าเพิ่มเติมมากหรือน้อยก็ให้ก้าวหน้าไปเรื่อยๆ พร้อมกันนั้นก็รีบปรับปรุงคุณธรรมในตัวเราเสียแต่เนิ่นๆ พอถึงเวลาแล้ว เราต้องอาศัยคุณธรรมเป็นแนวทาง ในเรื่องการถนอมน้ำใจคน เรื่องการเข้าสังคม เรื่องการติดต่อกับผู้ใหญ่ และอีกหลายสิ่งหลายอย่าง 
แต่ถ้าขาดคุณธรรม ย่อมเกิดปัญหาตามมามากมาย เช่น การเล่นพรรคเล่นพวก ปัดแข้งปัดขา ก่อเวร ต่างคนต่างมีจิตใจขุ่นมัว แล้วในที่สุด ก็ไม่สามารถสร้างตัวได้
ดังนั้นควรตั้งใจฝึกคุณธรรมดีที่สุด คุณธรรมที่ต้องฝึก ก็คือ ความไม่ลำเอียง ถ้าลำเอียงแล้ววินิจฉัยจะเสียตาม บางคนลำเอียงแม้เรื่องเล็กๆ เช่น สุนัขบ้านเราไปกัดแพ้สุนัขข้างบ้าน แค่นั้นและชักเคืองแทนสุนัขขึ้นมาทีเดียว คือ เอาหัวใจไปผูกกับสุนัข บางคนเรื่องเล็กไม่ลำเอียง แต่ลำเอียงเรื่องใหญ่ พอลูกตัวเองไปเล่นกับลูกชาวบ้าน เกิดทุบตีกันขึ้น ไม่ได้ถามเลยว่า ลูกตัวไปรังแกเขาก่อนหรือไปทำอะไรมา เข้าข้างลูกตัวเองทันที จะไปเล่นงานลูกชาวบ้านอย่างนี้ก็มี
เรื่องความลำเอียงนี้ บางทีแก้กันชั่วชีวิตกว่าจะหาย เพราะฉะนั้นต้องฝึกเป็นคนไม่ลำเอียงให้ได้ การฝึกเช่นนี้ เน้นการนั่งสมาธิมากๆ ให้ใจละเอียดอ่อน แล้วจะไม่ลำเอียง ไม่มีอคติกับใคร แล้วเราจะไม่มีปัญหากับใคร และจะเจริญก้าวหน้าได้ในที่สุด

กล่าวโดยสรุป ทมะ คือ การฝึกปรับปรุงตัวเองเรื่อยไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านคุณธรรม ซึ่งนอกจากจะทำให้การทำงานดีขึ้นแล้ว ยังทำให้ไม่มีเวรมีภัยกับใคร สามารถยับยั้งตัวเองได้สร้างเนื้อสร้างตัวได้มั่นคง
อาณาจักรแพ็กเจ

อาณาจักรแพ็กเจ (เกาหลี:백제, ฮันจา: 百濟; 18 ปีก่อนค.ศ. - ค.ศ. 660) สถาปนาขึ้นโดยพระเจ้าอนจอพระราชโอรสองค์เล็กในจักรพรรดิดงเมียงยองในพุทธศตวรรษที่ 13 เมื่อจักรวรรดิโคกูรยอพยายามจะกลืนอำนาจของอาณาจักรพูยอ พระเจ้าอนจอได้นำกำลังคนกลุ่มหนึ่งแยกตัวออกมาจากจักรวรรดิโคกูรยอลงมาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นเขตอิทธิพลอำนาจของอาณาจักรมาฮัน โดยข้ามแม่น้ำฮันมา เลือกชัยภูมิอยู่ใกล้ๆกับที่เป็นโซล เมืองหลวงของเกาหลีใต้ในปัจจุบัน เพื่อตั้งเมืองใหม่ชื่อ วิเรซอง แล้วสถาปนาเป็นอาณาจักรซิปเจหลังสิ้นรัชกาลของพระองค์มีกษัตริย์ปกครองต่อมาอีกหลายพระองค์ จนถึงกษัตริย์รัชกาลที่ 31 ซึ่งเป็นรัชกาลสุดท้ายคือพระเจ้าอึยจา ก็พ่ายแพ้แก่กองทัพพันธมิตรซึ่งประกอบด้วยกองทัพชิลลาและกองทัพถังของจีนในปี ค.ศ. 660 (พ.ศ. 1203) ทำให้อาณาจักรแพ็กเจที่ปกครองมานานถึง 678 ปีก็ถึงกาลอวสาน

ในบันทึกประวัติศาสตร์ ซัมกุก ยูซา กล่าวว่า พระเจ้าอนจอนั้นก็คือโอรสพระองค์หนึ่งของจักรพรรดิดงเมียงยอง ที่ขัดแย้งกับพี้น้องสายอื่น แล้วแยกตัวออกมาก่อตั้งอาณาจักรใหม่ชื่อว่า ซิปเจ ต่อมาแคว้นบีริวถูกจักรวรรดิโคกูรยอโจมตี กษัตริย์ของแคว้นบีริวปลิดชีพตนเอง ผู้คนของบีริวก็อพยพเข้ามารวมกันในอาณาจักรซิปเจ จึงทำให้อาณาจักรแห่งนี้ใหญ่ขึ้น ซึ่งต่อมาพระเจ้าอนจอก็เปลี่ยนชื่ออาณาจักรใหม่เป็น แพ็กเจ การเติบโตอย่างรวดเร็วของอาณาจักรแพ็กเจ ทำให้กษัตริย์ของอาณาจักรมาฮันคิดระแวง จึงพยายามกดดันพระเจ้าอนจอจนต้องย้ายเมืองหลวงอยู่หลายครั้ง

ในรัชกาล พระเจ้าโกอี กษัตริย์องค์ที่ 8 ของอาณาจักรแพ็กเจทรงทำให้อาณาจักรขยายตัวอย่างมากและในปี ค.ศ. 249 (พ.ศ. 792) ทรงแผ่ขยายการเป็นสัมพันธมิตรกับ อาณาจักรกายา (ค.ศ. 42-642) อาณาจักรเล็กๆซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกของแพ็กเจและในรัชกาล
พระเจ้ากึนโชโก กษัตริย์องค์ที่ 13 แห่งอาณาจักรแพ็กเจได้ทรงขยายชายแดนออกไปถึงทางเหนือจนติดกับชายแดนของ จักรวรรดิโคกูรยอ

กระทั่ง พ.ศ. 675 ในสมัยพระเจ้าแกรูเมืองหลวงก็ถูกย้ายไปอยู่ที่บริเวณภูเขาพุกฮัน ซึ่งปัจจุบันคือเมืองกวางจู ตลอดช่วงพุทธศตวรรษที่ 6 แลที่ 7 แพ็กเจพยายามขยายอำนาจครอบคลุมเมืองอื่นๆโดยตลอด จนกระทั่งในพุทธศตวรรษที่ 8 ก็สามารถกลืนเขตอิทธิพลทั้งหมดของอาณาจักรมาฮันได้อย่างเบ็ดเสร็จ แล้วตั้งตนเป็นอาณาจักรแพ็กเจที่ยึดครองอำนาจสืบต่อแทนอาณาจักรมาฮัน
พระเจ้าฟ้างุ้ม

พระเจ้าฟ้างุ้ม (พ.ศ. 1859-1936) เอกสารบางแห่งออกพระนามว่า เจ้าฟ้างุ่ม หรือ เจ้าฝ้างู่ม () ทรงเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้าง และเป็นกษัตริย์ผู้ครองนครเชียงดง-เชียงทองพระองค์ที่ ๒๗ ซึ่งสืบเชื้อสายราชวงศ์มาจากขุนบรมราชาธิราช ทรงได้รับการยกย่องว่าเป็นมหาราชพระองค์แรกของประเทศลาว พระเจ้าศรีสุริโยวงษ์ พระมหากษัตริย์แห่งกรุงอินทปัตถ์ (พระนครหลวง) ในอาณาจักรขอม ทรงยกพระราชธิดาของพระองค์ให้เป็นพระอัครมเหสี พระเจ้าฟ้างุ้มและพระอัครมเหสีทรงมีบทบาทสำคัญในการนำพระพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์แบบกัมพูชาเข้ามาเผยแพร่ในราชอาณาจักรล้านช้าง

พระเจ้าฟ้างุ้มทรงมีพระราชอนุชาทั้งหมด 5 พระองค์ ดังนี้
สกุลกุหลาบ (กล้วยไม้)

สกุลกุหลาบ ("Aerides" ตัวย่อทางการค้า "Aer".) เป็นสกุลหนึ่งของพืชวงศ์กล้วยไม้ ตั้งขึ้นโดย Jado de Loureiro นักพฤกษศาสตร์ชาวโปรตุเกส เมื่อ พ.ศ. 2333 ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก หมายถึงกล้วยไม้ที่เป็นพืชอิงอาศัยและหาอาหารได้จากอากาศ ทั้งหมดมี 20 ชนิด พบในไทย 8 ชนิด ส่วนใหญ่พบในทวีปเอเชีย บริเวณที่เป็นเขตร้อน ตั้งแต่ เนปาล จีนตอนใต้ ฟิลิปปินส์ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นิวกินี
ชิงร้อยชิงล้าน ฮาฮอลิเดย์

ชิงร้อยชิงล้าน ฮา ฮอลิเดย์ เป็นรายการโทรทัศน์ประเภทปกิณกะบันเทิง ที่รวบรวมเอาฉากสำคัญจากรายการ ชิงร้อยชิงล้าน ชะช่ะช่า ที่เคยออกอากาศไปแล้วมารวบรวม และนำเสนอ ออกอากาศทุกวันหยุดนักขัตฤกษ์ โดยเริ่มออกอากาศครั้งแรก เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2548 (วันปิยมหาราช) ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 โดยใช้ชื่อว่า ชิงร้อยชิงล้าน ฮามหัศจรรย์วันหยุด ก่อนที่จะเปลี่ยนเป็น ชิงร้อยชิงล้าน มหัศจรรย์วันหยุด ประมาณปี พ.ศ. 2552 และใช้ชื่อดังกล่าวมาจนถึงวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2554 (วันหยุดชดเชยวันรัฐธรรมนูญ) ก่อนจะเปลี่ยนมาใช้ชื่อปัจจุบัน ทั้งนี้ รายการชิงร้อยชิงล้าน ฮา ฮอลิเดย์ ออกอากาศทุกวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 10.00 - 11.00 น. ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3

ชิงร้อยชิงล้าน ฮา ฮอลิเดย์ เริ่มออกอากาศครั้งแรกในชื่อ ชิงร้อยชิงล้าน ฮามหัศจรรย์วันหยุด เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2548 (วันปิยมหาราช) ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 ในช่วงเวลาเดิมของรายการ ระเบิดเถิดเทิง วันหยุด และเมื่อรายการ ชิงร้อยชิงล้าน ชะช่ะช่า ย้ายมาออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 ชิงร้อยชิงล้าน ฮามหัศจรรย์วันหยุด ก็ย้ายมาออกอากาศทางช่องเดียวกันด้วย เริ่มออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2549 (วันจักรี) และในช่วงปี พ.ศ. 2552 รายการได้ปรับเปลี่ยนชื่อโดยตัดคำว่า "ฮา" ออก เหลือแต่เพียง ชิงร้อยชิงล้าน มหัศจรรย์วันหยุด เท่านั้น และออกอากาศเรื่อยมาจนถึง 12 ธันวาคม พ.ศ. 2554 (วันชดเชยวันรัฐธรรมนูญ) กระทั่งเมื่อ ชิงร้อยชิงล้าน ชะช่ะช่า ย้ายมาออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 พร้อมเปลี่ยนชื่อเป็น ชิงร้อยชิงล้าน Sunshine Day ชิงร้อยชิงล้าน มหัศจรรย์วันหยุด จึงได้ย้ายไปออกอากาศทางไทยทีวีสีช่อง 3 ด้วย พร้อมเปลี่ยนชื่อเป็น ชิงร้อยชิงล้าน ฮา ฮอลิเดย์ ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2555 (วันมาฆบูชา) ในเวลา 10.40 - 11.40 น. แต่ภายหลังได้มาออกอากาศในเวลา 10.00 - 11.00 น. จนถึงปัจจุบัน

อย่างไรก็ดี นับตั้งแต่วันรัฐธรรมนูญ (10 ธันวาคม พ.ศ. 2555) ทางรายการชิงร้อยชิงล้าน ฮา ฮอลิเดย์ ได้ปรับรูปแบบรายการครั้งใหญ่ โดยยกเลิกการนำเสนอไฮไลท์ฉากตลกในอดีต และเปลี่ยนมาเป็นการแสดงละครในลักษณะเดียวกันกับละครแก๊งสามช่าในรายการชิงร้อยชิงล้านปกติแทน โดยเนื้อหาที่นำเสนอจะเป็นเนื้อเรื่องใหม่ที่เปลี่ยนไปทุกๆ วันหยุด และมีเฉพาะแก๊งสามช่าเป็นผู้แสดง นอกจากนี้ ยังถือเป็นโอกาสที่แก๊งสามช่า กลับมาเป็นพิธีกรร่วมกันอีกครั้งหนึ่ง หลังจากที่มีพิธีกรเพียง 2 คน คือ โหน่ง ชะชะช่า และ ส้มเช้ง สามช่า มาตั้งแต่ปีพ.ศ. 2550 โดยมีเพียง หม่ำ จ๊กมก เท่านั้นที่ไม่ได้มาร่วมเป็นพิธีกรด้วย (แต่ปรากฏว่าในเทปวันขึ้นปีใหม่ 1 มกราคม พ.ศ. 2556 หม่ำ จ๊กมกได้มาร่วมเป็นพิธีกรอีกครั้งเป็นครั้งแรกในรอบ 6 ปี)

ในชิงร้อยชิงล้าน ฮา ฮอลิเดย์ จะมีผู้ดำเนืนรายการโดยแก๊งสามช่าคือ

รายการแบ่งออกเป็น 4 ช่วง ทุกช่วงจะเปิดด้วยการพูดคุยของผู้ดำเนินรายการ (คือ หม่ำ เท่ง โหน่ง และส้มเช้ง ในช่วงก่อนปีพ.ศ. 2550 และโหน่ง กับส้มเช้ง หลังปีพ.ศ. 2550) ในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับวันหยุดนักขัตฤกษ์นั้นๆ

เนื้อหาหลักของรายการจะเป็นการแสดงละครแก๊งสามช่าในรูปแบบพิเศษ ซึ่งจะมีการทำเนื้อหาใหม่เปลี่ยนไปตามแต่วันหยุดในแต่ละครั้ง และทั้ง 4 ช่วงของรายการจะเป็นละครทั้งหมด ดังนั้น ละครแก๊งสามช่าในวันหยุดจึงมีความยาวมากกว่าละครในรายการชิงร้อยชิงล้านปกติ ส่วนพิธีกรรายการนั้น จะปรากฏตัวในช่วงต้นรายการ และท้ายรายการ

อนึ่ง ในเทปวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2556 หม่ำ จ๊กมกไม่ได้ร่วมแสดงในละครเรื่อง "คริสตัลหน้าลา" ด้วย
คริสต์มาส (พรรณไม้)

คริสต์มาส หรือ พอยน์เซตเทีย () ในภาษาไทยเรียก สองฤดู หรือ โพผัน เป็นไม้ดอกพื้นเมืองของอเมริกาใต้ แถบเม็กซิโก และกัวเตมาลา เข้ามาแพร่หลายในสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1828 โดยโจเอล โรเบิร์ตส พอยเซตต์ อดีตทูตสหรัฐอเมริกาประจำเม็กซิโก อยู่ในวงศ์ใกล้เคียงกับโป๊ยเซียน แต่ไม่มีหนาม เป็นไม้พุ่มเนื้ออ่อน ขนาดต้นมีความสูงตั้งแต่ 0.6 ถึง 4 เมตร ลำต้นมีน้ำยาง ใบสีเขียวแก่ เมื่ออากาศเย็นยอดใบจะเปลี่ยนเป็นสีแดงเข้ม แต่อาจมีพันธุ์ผสมสีอื่นๆ เช่นสีเขียวอ่อน สีครีม สีชมพู สีส้ม สีขาว สีม่วง

ในประเทศไทย ต้นคริสต์มาสมีแหล่งเพาะพันธุ์ในเขตพื้นที่อากาศเย็น เช่นที่ภูเรือ จังหวัดเลย
เอแบคโพล

สำนักวิจัยเอแบคโพลล์ ก่อตั้งเมื่อปี 2538 เป็นองค์กรที่ทำหน้าที่สำรวจ วิจัย ข้อมูลทางสถิติ โดยเริ่มต้นจากการที่ให้นักศึกษามหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ ทำโพลมาตั้งแต่ปี 2536 เพื่อนำเสนอผลสำรวจต่อสื่อมวลชน เช่น วิจัยการทำงานของกรมศุลกากร การท่าอากาศยานฯ หลังจากที่เกิดเอแบคโพลล์ขึ้นมา จึงเปิดสำนักวิจัย มีออฟฟิสโดยได้รับงบประมาณของมหาวิทยาลัยเพียง 2 แสนบาท ในช่วงแรก จากเริ่มแรกที่มีทีมงานนักศึกษา 2-3 คน ปัจจุบันมีพนักงานถึง 300-400 คนที่ทำงานประจำ โครงสร้างขององค์กร มีพนักงานประจำโครงการ ,พนักงานประจำเอแบคโพล และ เจ้าหน้าที่ประจำมหาวิทยาลัย โดยในส่วนเจ้าหน้าที่โครงการเก็บข้อมูล เป็นนักศึกษาจากสถาบันต่าง ๆ 90%

ในปี 2545 รัฐบาลส่งตำรวจทหารไปตรวจค้นสำนักวิจัยเอแบคโพลล์ โดยนำเอกสารไปตรวจสอบโดยอ้างว่า มีการวิจัยด้วยอคติหรือไม่
1234 (แก้ความกำกวม)

1234 อาจหมายถึง
1234

1234 (หนึ่งพันสองร้อยสามสิบสี่) เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 1233 และอยู่ก่อนหน้า 1235
ปริภูมิสามมิติ

ปริภูมิสามมิติ (3D space) หรือเรียกโดยย่อว่า สามมิติ (3D) เป็นแบบจำลองทางเรขาคณิตของจักรวาลที่เราอยู่ โดยปกติในแต่ละมิติจะประกอบด้วย ความกว้าง ความยาว และความสูงหรือความลึก แม้ว่าในความเป็นจริงทิศทางสามทิศทางใดๆที่ตั้งฉากซึ่งกันและกันก็สามารถถูกเรียกได้ว่าเป็นสามมิติ

ในฟิสิกส์ อวกาศสามมิติสามารถมองขยายให้เป็นสี่มิติ ได้โดยการรวมมิติที่สี่ คือ เวลา เข้าไปด้วย เรียกว่า กาล-อวกาศ (space-time) หรือ Minkowski space (ดู ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป)
จี-ดรากอน

ควอน จี-ยง (; ) หรือ จี-ดรากอน (; ) เป็นหัวหน้าวงบิ๊กแบง กลุ่มดนตรีจากประเทศเกาหลีใต้ หรือที่รู้จักในชื่อ GD หรือ G-dragon เป็นเด็กฝึกหัดในสังกัดวายจีมาตั้งแต่อายุ 12 ปี เคยร่วมแสดงกับศิลปินรุ่นพี่ในค่ายทั้งในอัลบั้มและในงานคอนเสิร์ตมากมาย

ควอน จี-ยง เกิดวันที่ 18 สิงหาคม 2531 (ค.ศ.1988) ศึกษาที่ GyeongHee University Arts Design School's Post Modern Music Study ในครอบครัวประกอบด้วยพ่อ แม่ มีพี่สาวอีกหนึ่งคน (คว็อน ดามิ) และ คว็อนจียอน จียงเป็นคนชอบเพลงแนวฮิปฮอป และการร้องแร็ป เค้าร้องเพลงแร็ปเก่งตั้งแต่เด็ก เป็นคนที่แต่งตัวเก่งและรักการถ่ายรูปเป็นชีวิตจิตใจ โดยเฉพาะรูปตัวเองกับสุนัข ชอบการแต่งตัวที่มีหมวก ซึ่งเขาชอบสะสมหมวกมากมีหมวกเยอะมาก นอกจากความสามารถด้านการแร็ปและบีทบอกซ์แล้ว จียงยังสามารถแต่งเพลงเองได้อีกด้วย โดยในซิงเกิ้ลแรกที่ออกมา จียงเป็นผู้แต่งเพลง This Love และ We belong together ร่วมกับท็อปเพื่อนร่วมวง และเป็นผู้แต่งเพลง Lies ซึ่งเป็นเพลงหลักของอัลบั้มแรกของวงอีกด้วย จียงปรากฏตัวครั้งแรกเมื่อปี 2544 ในงาน DaeHanMinGook Hip Hop Flex โดยใช้ชื่อว่า จี-ดรากอน ซึ่งได้ดัดแปลงมาจากชื่อจริงคือ คว็อน จียง โดยคำว่า ยง นั้น ในภาษาเกาหลีแปลว่า มังกร เมื่อนำมาร่วมกันก็จะได้คำว่า จี-มังกร หรือ จี-ดรากอน นั่นเอง จียงมีหน้าที่ในวงคือ หัวหน้าวง ร้องแร็ป และแต่งเพลง

คอนเสิร์ตเดี่ยวครั้งแรกในชีวิต Shine a Light
รายชื่อผลงานของวงบิ๊กแบง

รายชื่อผลงานของวงบิ๊กแบง รวบรวมผลงานของกลุ่มนักร้องชายจากประเทศเกาหลีใต้
แทยัง

แทยัง (; ) เป็นสมาชิกวงบิ๊กแบง เป็นเด็กฝึกหัดของค่ายวายจีมา 6 ปี เช่นเดียวกับจี-ดรากอน มีประสบการณ์ทำงานร่วมกับศิลปินรุ่นพี่ในค่ายเดียวกันมาอย่างมากมาย ชื่อ แทยัง นั้น แปลว่าพระอาทิตย์ เดิมใช้ชื่อในวงการว่า YB แท-ควอน (; ) ในช่วงที่เป็นเด็กฝึกหัดของค่ายวายจี ทั้งจี-ดรากอนและแทยังเป็นที่รู้จักในนาม GDYB และมีแฟนเพลงมากมายถึงแม้ว่าจะไม่เคยมีอัลบั้มของตัวเอง แทยังนั้นตอนเด็กๆ มีหน้าที่เดินสายร้องแรพ แทนศิลปินรุ่นพี่ที่ไม่ว่างขึ้นเวทีหรือไปต่างประเทศ แต่ในวงบิ๊กแบง แทยังทำหน้าที่ร้องนำ
เชส

เชส อาจหมายถึง
นีโร

นีโร หรือ เนียโร (Nero) อาจหมายถึง
จักรพรรดิแนโร

แนโร เกลาดิอุส ไกซาร์ เอากุสตุส แกร์มานิกุส () เป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโรมันองค์ที่ 5 เกิดเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 37 ที่เมืองอันติอูง จักรวรรดิโรมัน มีชื่อเต็มตอนเกิดว่า ลูกิอุส ดอมิติอุส อาเอนอบาร์บุส () บิดาชื่อกไนอุส ดอมิติอุส อาเอนอบาร์บุส มารดาชื่ออากริปปีนา ซึ่งมีศักดิ์เป็นถึงน้องสาวของจักรพรรดิกาลิกุลา จักรพรรดิรัชกาลที่ 3 แห่งราชวงศ์ยูลิอุส-เกลาดิอุส

จากนั้นอากริปปีนาเริ่มเกิดความไม่พอใจอย่างรุนแรงที่แนโรมัวสนใจอยู่แต่แอ็คเต้ แม้กระนั้นแนโรก็ไม่ได้สนพระทัยท่านแม่เลยและคิดจะละทิ้งความสัมพันธ์ระหว่างแม่ลูกเสีย เหลือไว้เพียงความรักกับแอ็คเต้เท่านั้น ซึ่งทำให้พระราชมารดาทรงขู่จะเปิดเผยพินัยกรรมฉบับจริงที่จักรพรรดิเกลาดิอุสทรงระบุว่า จะมอบราชสมบัติให้แก่บริทานิคัสผู้เป็นรัชทายาทที่แท้จริง คำขู่นี้ก่อให้เกิดผลร้ายต่อบริทานิคัสผู้ซึ่งไม่รู้อิโหน่อิเหน่เป็นคนแรก โดยแนโรได้เชิญพระบรมวงศานุวงศ์หนุ่มมาร่วมเสวย และแล้วเหตุการณ์ก็ซ้ำรอยเดิมเมื่อบริทานิคัสเกิดอาการชักเกร็งแล้วสิ้นใจในที่สุดด้วย "เห็ดพิเศษ" หลังจากนั้นจึงมีพระบรมราชโองการให้ประกาศอย่างเป็นทางการว่า "บริทานิคัส พระบรมวงศานุวงศ์ผู้เป็นที่รักของซีซาร์เสด็จสู่สวรรค์คาลัยแล้วด้วยสาเหตุลมชักอันเป็นโรคประจำตัว""แทกซิตัส" นักประวัติศาสตร์ชาวโรมันที่มีชื่อเสียงในยุคของแนโรได้บันทึกข้อกล่าวหาไว้และถูกเชื่อถือกันมาตลอดระยะเวลา 2,000 กว่าปี ดังนี้

ปัจจุบัน เอริก วาร์นเนอร์ และ เฮนรี่ เฮิร์สต์ นักประวัติศาสตร์สองท่านที่มีชื่อเสียงไม่เชื่อในบันทึกของแทกซิตัส เนื่องจากในขณะที่กรุงโรมเกิดเพลิงไหม้นั้นแทกซิตัสมีอายุเพียง 8 ขวบ ซึ่งเข้าใจว่าแทกซิตัสอาจจะบันทึกตามคำบอกกล่าวของชาวโรมในสมัยนั้น โดยมีข้อสังเกตว่าอย่างใดก็ตามแต่ นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ยังเชื่อว่าแนโรมีความผิดปกติทางจิตจริง โดยหลักฐานและบันทึกที่ปรากฏอยู่มากมาย แต่มีนักประวัติศาสตร์ร่วมสมัยกับแนโรอยู่หลายท่านที่บันทึกเรื่องราวที่เป็นธรรมกับแนโรด้วยเช่นกัน เช่น

โยเซฟัส (Josephus) นักประวัติศาสตร์ที่เกิดและโตในรัชกาลของแนโร และมีอายุยืนถึง 70 ปี เขากล่าวว่า แท็กซิตัส และ ซูโตเนียส บันทึกกล่าวว่าร้ายใส่แนโรจนเกินไป เพราะทั้งสองคนนี้อยู่ในสมัยหลังแนโรถึง 50 ปี และสิ่งที่บันทึกล้วนแล้วเป็นสิ่งที่ได้แต่ฟังมา ไม่ได้เห็นด้วยตาตนเอง

มาร์คัส แอนเนียส ลูคานัส นักประวัติศาสตร์ร่วมสมัยแนโรอีกคนหนึ่งบันทึกว่า ไพร่ฟ้าต่างหน้าใสเมื่ออยู่ใต้การปกครองของแนโร เศรษฐกิจของกรุงโรมในขณะนั้นดีมากประชากรต่างร่ำรวย และเหตุการณ์ไฟไหม้ครั้งใหญ่นั้นถูกเป็นเครื่องมือหาความชอบธรรมให้กับเหล่าสมาชิกสภาสูงในการโค่นอำนาจจักรพรรดิ์แนโร
ศึกหม้อไฟ ซามูไรจิ้มจุ่ม

ศึกหม้อไฟ ซามูไรจิ้มจุ่ม ภาพยนตร์ญี่ปุ่นเริ่มออกฉายเมื่อ 15 กันยายน ค.ศ. 2007 กำกับภาพยนตร์โดย Takashi Miike