ฤทธิ์ ลือชา

ฤทธิ์ ลือชา ดารานักแสดงอาวุโส ผู้ที่เป็นที่รู้จักเป็นอย่างดีกับบทดาวร้ายจากภาพยนตร์ไทยในอดีต เช่นเดียวกับ ดามพ์ ดัสกร และ เกชา เปลี่ยนวิถี

ฤทธิ์ ลือชา มีชื่อจริงว่า ฤทธิ์ คุ้มแพรวพรรณ (ชื่อเดิม: ชรินทร์ คุ้มแพรวพรรณ, ชื่อเล่น: ม้า) หรือ ดร.ฤทธิ์ลือชา คุ้มแพรวพรรณ เป็นชาวไทยมุสลิมเชื้อสายปาทาน เกิดเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2487 ที่อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี เมื่ออายุ 16 ได้เข้าเรียนที่โรงเรียนอินทรศึกษา เมื่อจบการศึกษาแล้ว จะสอบเอ็นทรานซ์ ในตอนอายุ 18 แต่ทว่าสอบไม่ติด จึงย้ายไปอยู่ที่จังหวัดสระบุรี ซึ่งเป็นชุมชนแขกปาทานที่มีชื่อเสียง เพื่อช่วยดูแลกิจการครอบครัวของน้องสาว ซึ่งเป็นฟาร์มปศุสัตว์เลี้ยงวัว ฤทธิ์มีหน้าที่ช่วยรีดนมวัวส่งขายตอนเช้า เนื่องจากมีเทคนิครีดนมได้ดี รีดได้น้ำนมมากเป็นพิเศษและหัวนมวัวไม่ช้ำ หนังสือพิมพ์ได้เขียนแซวว่านี่อาจทำให้เขาติดใจรสนมแม่ลูกอ่อน เข้าสู่วงการการแสดงด้วยการได้รับการติดต่อจากกองถ่ายภาพยนตร์ให้ช่วยจัดหาสถานที่และอุปกรณ์ในการถ่ายทำที่จังหวัดสระบุรีเนื่องจากเป็นผู้กว้างขวางในพื้นที่ จึงถูกชักชวนให้เข้าวงการจาก พร ไพโรจน์ เริ่มต้นด้วยการเป็นดาวร้ายจากภาพยนตร์เรื่อง "ข้ามาคนเดียว"ในปี พ.ศ. 2521 โดยได้สมญานามว่าเป็นโอมาร์ ชารีฟเมืองไทย มีรูปร่างสูงใหญ่และหนวดเครา แม้ส่วนใหญ่จะรับบทเป็นดาวร้ายเพราะหน้าตาดูดุดัน แต่ความจริงแล้วเป็นคนใจดีนิสัยสนุกสนานเป็นที่รักของเพื่อนๆ ฤทธิ์เป็นที่รู้กันในหมู่เพื่อนนักแสดงชายนักเที่ยวถึงขนาดของเครื่องเครากำยำใหญ่โตเหมือนวัวพันธุ์ ไปถ่ายทำที่ท้องที่ใดก็มักใจดีเป็นที่ถึงอกถึงใจของบรรดาน้องๆ ขณะออกกองถ่ายต่างจังหวัดเขาเคยเข้าเยี่ยมเยือนดาวยั่วแม่ลูกอ่อนนมคัดถึงห้องพัก ใช้เทคนิคที่ถนัดเข้าทำการช่วยเหลือตั้งแต่หัวค่ำถึงรุ่งสาง แต่ด้วยขนาดเครื่องม้าหล่อนถึงกับเดินไม่ได้ รุ่งขึ้นต้องหยุดพักการถ่าย ส่วนฤทธิ์ยังอุตส่าห์นำน้ำนมที่เหลือมาให้พระเอกรุ่นน้องลองดื่มบำรุงกำลัง ซึ่งเป็นที่ฮือฮาและแซวกันในคอลัมน์นิตยสารดาราบันเทิง ฤทธิ์เคยได้รับรางวัลเมขลามากถึง 8 รางวัลด้วยกัน จากละครโทรทัศน์เรื่องต่างๆ ภาพยนตร์ที่สร้างชื่อเสียงก็เช่นภาพยนตร์เบาสมองเรื่องกองพันทหารเกณฑ์(2527) ทหารเกณฑ์เจอผี(2527) และกองพันทหารใหม่(2528) ในบทบาทจ่าหัวชะโดครูฝึกทหารจอมอึด โดยในเรื่องหลังเขาได้ลงทุนโกนหนวดโชว์ใบหน้าที่เกลี้ยงเกลาหล่อเหลาเกินคาดและได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นในหมู่ผู้ชมไม่น้อย ส่วนแก้วขนเหล็ก(2526)และจอมเมฆินทร์(2528)ฤทธิ์รับบทผีดูดเลือดพันปีผู้พิศมัยเลือดสดๆจากสาวๆ และรับบทมือปืนนักฆ่าจอมโหดในเรื่องมือปืนผีสิง(2529) และดวลปืน(2529) ตามลำดับ ซึ่งบทบาทที่ได้รับก็มีความหลากหลายและมีรายชื่อนำแสดงในแทบทุกเรื่องในยุคหนึ่ง

ฤทธิ์ลือชา คุ้มแพรวพรรณ หรือในนาม ดร.ฤทธิ์ลือชา คุ้มแพรวพรรณ จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ปริญญาโท รัฐศาสตรมหาบัณฑิต และปริญญาเอก รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยเดียวกัน ด้านชีวิตครอบครัว สมรสตั้งแต่ก่อนเข้าวงการบันเทิง มีบุตรด้วยกันทั้งสิ้น 5 คน เป็นลูกสาว 4 คน โดยมีบุตรสาวคนหนึ่ง คือ ประดับดาว คุ้มแพรวพรรณ (ไจแอนท์) ซึ่งเคยติด 1 ใน 10 ผู้เข้าประกวดร้องเพลงจากรายการ The Singer ทางช่อง 3 เมื่อปี พ.ศ. 2550 ปัจจุบันนอกจากการเป็นนักแสดงแล้ว ยังมีกิจการร้านอาหาร ชื่อร้านบุญบันดาล ที่จังหวัดสระบุรีอีกด้วย

ผลงานในระยะหลังได้แก่ "กษัตริยา" ทางช่อง 5 และเริ่มเปลี่ยนบทบาทไปรับบทที่อาวุโสและสุขุมขึ้น เช่น บทพ่อ ในซิทคอมชุด "รักแปดพันเก้า" ทางช่อง 9 เป็นต้น

ในทางสังคมฤทธิ์ให้สัมภาษณ์ว่านอกเหนือจากรีดนมทุกประเภทแล้ว เขายังสนใจการเล่นไก่ชน ถึงขนาดได้ดำรงตำแหน่งเป็นนายกสมาพันธ์ไก่ชนไทย ส่งเสริมการเลี้ยงไก่ชน ในทางการเมืองเคยลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสมาชิก (ส.ว.) ของกรุงเทพมหานครด้วย เมื่อเดือนเมษายน ปี พ.ศ. 2549 แต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง และเป็นผู้ที่สนิทสนมกับ ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง เคยมีโปรโมเตอร์บางคนเชิญไปร้องเพลงชาติไทยให้นักมวยสากลเวลามีการป้องกันแชมป์

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2557 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย เล่นละครสงครามเพลงตั้งแต่เคยเล่นในภาพยนตร์มาเป็นละครมาเป็นตัวร้ายรับเชิญทางช่อง 3 เอสดี