อาร์ชดัชเชสมาเรีย ลีโอโพลดีนาแห่งออสเตรีย

อาร์ชดัชเชสมาเรีย ลีโอโพลดีนาแห่งออสเตรีย (en.: Archduchess Maria Leopoldina of Austria, de.: Erzherzogin Maria Leopoldine von Österreich, pt.: Maria Leopoldina da Áustria) (พระนามเต็ม: มาเรีย ลีโอโพลดีน่า โจเซฟ่า แคโรไลน์, Maria Leopoldina Josepha Caroline von Habsburg-Lorraine (de Bragança)) ทรงเป็นอาร์ชดัชเชสแห่งออสเตรีย และนอกจากนี้ ยังทรงเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินีแห่งบราซิล และสมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกสอีกด้วย

อาร์ชดัชเชสมาเรีย ลีโอโพลดีน่า ประสูติเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2340 ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย พระองค์เป็นพระราชธิดาองค์ที่ 4 และพระราชบุตรองค์ที่ 5 ในสมเด็จพระจักรพรรดิฟรานซ์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ และพระมเหสีองค์ที่ 2 ของพระองค์ เจ้าหญิงมาเรีย เทเรซ่าแห่งทู ซิชิลีส์ เมื่อพระองค์ยังทรงพระเยาว์ พระองค์ทรงได้รับการศึกษาพร้อมกับพระเชษฐภัคินี พระเชษฐา รวมทั้งพระอนุชา และพระขนิษฐาของพระองค์ โดยมีครูผู้สอนชาวเยอรมันมาสอนตามพระบัญาของสมเด็จพระจักรพรรดิและสมเด็จพระจักรพรรดินี โดยพระองค์ทรงสนพระทัยเป็นอย่างยิ่งในเรื่องของภาษา พระองค์ทรงสามารถตรัสและอักษรภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอิตาลี ภาษาละติน และภาษาสเปน เป็นต้น และนอกจากนี้ พระองค์ทรงสนพระทัยในเรื่องวิทยาศาสตร์ และธรรมชาติ

เมื่อวันที่5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2360 พระองค์ทรงเดินทางไปประเทศบราซิล เพื่อทรงไปอภิเษกสมรสกับมกุฎราชกุมารแห่งโปรตุเกส ดอมเปโตรแห่งอัลแคนตารา ซึ่งในขณะนั้น ราชวงศ์บรากันซา ทรงอพยพมาประทับอยู่ที่ประเทศบราซิล เนื่องจากถูกกองทัพของนโปเลียน โบนาปาร์ตเข้ามารุกรานและสามารถยึดครองโปรตุเกสได้ และทำให้โปรตุเกสเป็นส่วนหนึ่งของกองบัญชาการในสงครามนโปเลียน โดยหลังจากอภิเษกสมรสแล้ว พระองค์ก็ได้ทรงทำความรู้จักกับประเทศใหม่ โดยเมื่อพระองค์มาประทับอยู่ทีประเทศบราซิลแล้ว พระองค์ทรงสนพระทัยในด้านของวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ และการวิจัยทางด้านชีววิทยา โดยพระองค์ทรงทำการวิจัยวิทยาศาสตร์พร้อมกับ โจฮันน์ แบ็บติส วอน สพิกซ์ นักธรรมชาติวิทยาชาวเยอรมัน, คาร์ล ฟรีดริช ฟิลลิป วอน มาร์เทียส นักพฤกษศาสตร์ชาวเยอรมัน, และโจฮันน์ แนทเตอเรอ นักธรรมชาติวิทยาชาวออสเตรีย

เมื่อสงครามสงบลงแล้ว เมื่อกองทัพจักรวรรดิฝรั่งเศสยอมถอยทัพออกจากประเทศโปรตุเกส สมเด็จพระเจ้าโจอาวที่ 6 แห่งโปรตุเกส พระราชบิดาในเจ้าฟ้าชายเปโตร ได้ทรงนำพระราชวงศ์โปรตุเกสกลับสู่มาตุภูมิ แต่เจ้าฟ้าชายเปโตรทรงทูลสมเด็จพระราชบิดาว่า จะทรงประทับต่อที่ประเทศบราซิล พร้อมด้วยอาร์ชดัชเชสมาเรีย ลีโอโพลดีน่า (หลังจากอภิเษกสมรสแล้ว ทรงได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าฟ้าหญิงมกุฎราชกุมารีแห่งโปรตุเกส) และพระโอรสและพระธิดา

ในปีพ.ศ. 2365 เจ้าฟ้าชายเปโตรได้ทรงขอพระบรมราชานุญาตจากพระราชบิดา ให้ประกาศเอกราชจากโปรตุเกส ซึ่งพระราชบิดาไม่ทรงอนุญาต และทรงยืนกรานปฏิเสธการให้เอกราชของบราซิล เจ้าฟ้าชายเปโตร และเจ้าฟ้ามาเรีย ลีโอโพลดีน่าทรงขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิ และสมเด็จพระจักรพรรดินีพระองค์แรกแห่งบราซิล เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2365

สมเด็จพระจักรพรรดินีมาเรีย ลีโอโพลดีนาทรงเป็นบุคคลสำคัญของการประกาศเอกราชของบราซิล โดยพระองค์ทรงรู้จากข้าราชบริพารลับที่พระองค์ส่งไปทำงานในราชสำนักโปรตุเกสว่า สมเด็จพระราชาธิบดีแห่งโปรตุเกสจะทรงวางแผนส่งกองทัพมารุกรานบราซิล เพื่อล้มล้างการประกาศเอกราชบราซิล ทำให้พระองค์ต้องทรงวางแผนจัดเตรียมกองทัพเอง เพราะเนื่องจากขณะนั้น สมเด็จพระจักรพรรดิเปโตร พระราชสวามีทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่างแดนและไม่ทรงทราบเรื่องการเตรียมรุกรานบราซิลของโปรตุเกส พระองค์เห็นว่าไม่มีเวลาพอที่จะรอพระราชสวามีกลับมา โดยพระองค์ทรงได้คำแนะนำจากองคมนตรีในราชสำนัก โฮเซ่ บอนีฟาซิโอ โดยพระองค์ทรงจัดตั้งการประชุมชั่วคราวเพื่อจัดเตรียมกองทัพต้านโปรตุเกส เมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2365 ซึ่งรัฐสภาได้ลงมติในสนธิสัญญาพระราชกฤษฎีกาการประกาศเอกราช โดยแยกเอกราชบราซิลจากโปรตุเกส นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงส่งลายลิขิตถึงสมเด็จพระราชาธิบดีแห่งโปรตุเกสให้ทรงยกเลิกการรุกรานบราซิล และให้มีพระบรมราชานุญาตให้ประกาศเอกราชแก่บราซิล โดยข้อความส่วนหนึ่งของลายลิขิต มีข้อความว่า "Independência do Brasil" "The fruit is ready, it's time to harvest."

อย่างไรก็ตาม สมเด็จพระราชาธิบดีโยฮาวเสด็จสวรรคตเสียก่อนเมื่อวันที่10 มีนาคม พ.ศ. 2369 การรุกรานบราซิลจึงไม่เกิดขึ้น สมเด็จพระจักรพรรดิเปโตรทรงสืบราชสมบัติต่อจากพระราชบิดา ดำรงตำแหน่งเป็น สมเด็จพระราชาธิบดีเปโตรที่ 4 แห่งโปรตุเกส (King Pedro IV of Portugal) แต่พระองค์ก็ทรงครองราชย์ในโปรตุเกสเพียง 2 เดือนเท่านั้น พระองค์ก็ทรงสละราชสมบัติให้กับพระราชธิดาองค์โต เจ้าหญิงมาเรีย (ได้ขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 2, (Queen Maria II of Portugal) แค่เพียง 2 เดือนเท่านั้น ที่สมเด็จพระจักรพรรดิมาเรีย ลีโอโพลดีน่าได้ทรงดำรงตำแหน่งเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส

สมเด็จพระจักรพรรดิเปโดรที่ 1 แห่งบราซิลกับสมเด็จพระจักรพรรดินีมาเรีย ลีโอโพลดีนา มีพระโอรสธิดาร่วมกัน 7 พระองค์ได้แก่
สมเด็จพระจักรพรรดินีมาเรีย ลีโอโพลดีนาทรงสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2369 ในขณะที่ทรงแท้งพระบุตรองค์ที่ 8