seungwon929/Th-miracl huggingface dataset:
ณัฐ ศักดาทร

ณัฐ ศักดาทร เกิด 24 มกราคม นักร้อง นักแสดงไทย ได้รับรางวัลชนะเลิศ สุดยอดนักล่าฝัน จากรายการ ทรู อะคาเดมี แฟนเทเชีย ฤดูกาลที่ 4 มีรหัสประจำตัวคือ V1

ณัฐ ศักดาทร เข้าศึกษาในระดับชั้นประถมศึกษาจนถึงมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่โรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย ก่อนไปศึกษาต่อจนจบชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่ Peddie School ประเทศสหรัฐอเมริกา และเข้าศึกษาระดับปริญญาตรีที่คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด จากนั้นศึกษาด้านดนตรีต่อที่ Berklee College of Music อีก 1 เทอม จึงกลับมาที่เมืองไทย

นัทเคยเป็นสมาชิกวง a cappella ที่ชื่อ Harvard Opportunes สมัยเรียนที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และมีความสามารถพิเศษคือ พูดภาษาอังกฤษและภาษาญี่ปุ่นได้คล่องแคล่ว รวมทั้งยังสามารถเล่นเปียโน และวาดรูปได้ดีอีกด้วย

นัทได้รางวัลชนะเลิศในการแข่งขัน True Academy Fantasia Season 4 และมีผลงานเพลงที่ออกร่วมกับนักล่าฝันอีก 11 คนที่วางแผงในวันที่ 4 ตุลาคม 2550 กับอัลบั้ม "X-Treme Army" และมีเพลงที่ร้องเดี่ยวในอัลบั้มคือเพลง "แค่ชอบ" และเพลง "หวง" ที่ร้องร่วมกัน 3 คนในทีม Pop Army (นัท-แจ็ค-โจ้) และร้องรวม ในเพลง "Army Energy"

วันที่ 25 เมษายน 2551 อัลบั้ม All You Need Is Love อัลบั้มเดี่ยวอัลบั้มแรกในชีวิตของ ณัฐ ศักดาทร ได้ออกวางแผงทั่วประเทศ ในอัลบั้มนี้ นัทได้แสดงความสามารถทางดนตรี โดยมีเพลง "รักได้อีก" ที่นัทแต่งเนื้อท่อนแร็พภาษาอังกฤษ เพลงที่แต่งทำนอง "คำสามคำ" รวมทั้งเพลง "The Way to your Heart" ที่แต่งเองทั้งเนื้อร้องและทำนองรวมอยู่ด้วย

วันที่ 30 เมษายน 2553 single แรกของนัท "ไม่มีพรุ่งนี้" เพลงจากอัลบั้ม "The Winners Project" ได้ถูกปล่อยเป็นครั้งแรกตามคลื่นวิทยุต่าง ๆ เพลงนี้นัทได้แสดงความสามารถทางดนตรีคือได้แต่งทำนองเองอีกด้วย และ single ที่ 2 ของนัทในอัลบั้มนี้คือเพลง "นาทีเงียบงัน" ที่ปล่อยออกมาในช่วงปลายเดือนกันยายน 2553

วันที่ 19 เมษายน 2554 เพลง "ดับไฟด้วยน้ำมัน" single แรกในอัลบั้มเดี่ยวอัลบั้มที่ 2 361° NAT SAKDATORN ก็ได้ถูกปล่อยออกมาตามคลื่นวิทยุต่าง ๆ

วันที่ 8 สิงหาคม 2554 เพลง "คิดถึงดังดัง" single ที่สองในอัลบั้มเดี่ยวที่ 2 361° NAT SAKDATORN ได้ถูกปล่อยออกมาครั้งแรก ซึ่งเพลงนี้ แก้ว ซาซ่า (จรีนา สิริสิงห) ร่วมร้อง featuring ด้วย

วันที่ 9 มกราคม 2555 เพลง "ฉันยังอยู่ทั้งคน" Single ที่สามจากอัลบั้ม 361° NAT SAKDATORN ได้ถูกปล่อยออกมาตามคลื่นวิทยุ

วันที่ 28 พฤษภาคม 2555 เพลง "หนึ่งคำที่รอ" Single ที่สี่จากอัลบั้ม 361° NAT SAKDATORN ได้ถูกปล่อยออกมาตามคลื่นวิทยุ

หลังจากหมดสัญญากับค่าย True Fantasia ณัฐ ศักดาทร ได้ทำสัญญากับค่าย Music Cream ในเครือ GMM Grammy เพื่อเป็นศิลปินในสังกัดโดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2555 เป็นต้นไป หลังจากหมดสัญญากับค่าย Music Cream ณัฐออกมาเป็นศิลปินอิสระในเดือนมิถุนายน 2561

นอกจากนี้ ณัฐ ยังเป็นหนุ่มรักสุขภาพ เข้าร่วมรายการวิ่งมาราธอนที่จัดขึ้นทั้งในประเทศและต่างประเทศ และเริ่มมีคนชื่นชอบกลุ่มใหม่ที่ไม่ใช่แฟนคลับหรือแฟนเพลง (กลุ่มนักวิ่ง นักกีฬา คนทั่วไปที่ออกกำลังกาย) ยกให้เป็นแรงบันดาลใจในการออกกำลังกายอีกด้วย
ภาษาบูกิส

ภาษาบูกิส เป็นภาษาที่พูดโดยประชากรราว 4 ล้านคน ในภาคใต้ของเกาะซูลาเวซี ประเทศอินโดนีเซีย คำว่า บูกิส มาจากภาษามลายู ส่วนชาวบูกิสเรียกภาษาของตนว่า บาซา อูกิ แปลว่ากษัตริย์องค์แรก ซึ่งหมายถึง กษัตริย์ในอาณาจักรบุกิสโบราณ แต่เรื่องราวไม่ชัดเจนเพราะไม่มีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษร หลักฐานลายลักษณ์อักษรครั้งแรกที่พบคือ อี ลา กาลิโก ซึ่งเป็นภาพวงกลม เล่าถึงกำเนิดชีวิต พบในซูลาเวซีใต้

อักษรที่ใช้เขียนภาษาบูกิสคืออักษรลนตารา เริ่มใช้เมื่อราว พ.ศ. 2200 ก่อนการเข้ามายึดครองของเนเธอร์แลนด์ บี เอฟ แมทธิวส์ เป็นมิชชันนารีคนแรกที่เรียนภาษาบูกิสและแปลคัมภีร์ไบเบิลเป็นภาษานี้ และได้เขียนพจนานุกรมและไวยากรณ์ไว้ด้วย เปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรละตินเมื่อเป็นอาณานิคมของเนเธอร์แลนด์

ภาษาบูกิสเป็นภาษารูปคำติดต่อ จัดอยู่ในตระกูลออสโตรนีเซียน กลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซียตะวันตก มีความใกล้ชิดกับภาษาซุนดาและภาษาชวา เช่นคำว่า janrang (ม้า) คาดว่ามาจากภาษาชวา anyarang และจัดว่าใกล้เคียงภาษามลายูด้วย

ผู้พูดภาษาบูกิสส่วนใหญ่อยู่ในซูลาเวซีใต้ แต่ก็มีผู้พูดภาษานี้กระจายอยู่ใน ชวา ซามารันดา สุมาตราตะวันออก ซาบะฮ์ มาเลเซีย และทางใต้ของฟิลิปปินส์ สาเหตุหนึ่งมาจากการอพยพประชากรหลังจากถูกดัตช์ยึดครอง
ภาษาขาริโพลี

ภาษาขาริโพลี หรือภาษาขาทิโพลี ภาษาขาทิ-โพลี หรือสำเนียงขารี (/ /; ภาษาฮินดี: खड़ी बोली; ภาษาอูรดู: كهڑى بولى, "ตรงตัว "สำเนียงยืนพื้น"")เป็นสำเนียงของภาษาฮินดีมีผู้พูดทางตะวันตกของรัฐอุตรประเทศและเดลฮีในประเทศอินเดีย สำเนียงนี้เป็นสำเนียงมาตรฐานของภาษาอูรดูที่มีลักษณะทางภาษาศาสตร์ใกล้เคียงกับภาษาฮินดี
บริเวณที่เป็นแหล่งกำเนิดของภาษาขาริโพลีอยู่ทางตะวันตกของรัฐอุตรประเทศซึ่งเป็นสำเนียงชาวบ้านเมื่อก่อนพ.ศ. 2300 บริเวณนี้เป็นบริเวณชายขอบของวัฒนธรรมอิสลามทางตะวันตกและตะวันออกจากเดลฮีและลุคนาว วรรณกรรมในบริเวณนี้ได้รับอิทธิพลจากภาษาเปอร์เซีย ภาษาตุรกีและภาษาอาหรับ อิทธิพลเหล่านี้ทำให้สำเนียงขาริโพลีพัฒนาขึ้นมา

บริเวณรอบๆเดลฮีเป็นศูนย์กลางอำนาจในอินเดียเหนือทำให้สำเนียงนี้ได้รับการยอมรับเหนือกว่าสำเนียงอื่นๆของภาษาฮินดี ในช่วงพ.ศ. 2400 ก่อนหนานั้นสำเนียงอื่นๆเช่นภาษาพรัชและภาษาอวธีเป็นสำเนียงที่ใช้ในวรรณกรรม
วรรณคดียุคแรกๆดูได้จากผลงานของกานีร์และอานีร์ ขุสโร วรรณคดีที่มีพัฒนาการมากขึ้นพบในช่วงพ.ศ. 2300 ตัวอย่างเช่น Chand Chand Varnan ki Mahima เขียนโดย คันคภัตต์ (Gangabhatt) Yogavasshishtha เขียนโดยรามประสาท นิรันชนี (Ramprasad Niranjani) ในพ.ศ. 2353 บริษัทอีสต์อินเดียของอังกฤษจัดตั้งวิทยาลัยสำหรับการศึกษาขั้นสูงที่กัลกัตตา ชื่อวิทยาลัยฟอร์ต วิลเลียม (Fort William Collage) จอห์น บอร์ทวิก กลิคริสต์ (John Borthwick Glichrist) อธิการบดีมหาวิทยาลัยสนับสนุนให้อาจารย์เขียนผลงานด้วยภาษาถิ่น และมีงานบางส่วนเขียนด้วยภาษาขาริโพลี

ในยุคแรกๆ ภาษาขาริโพลีถูกมองว่าเป็นสำเนียงที่ไม่เหมาะกับการเขียนวรรณกรรม แต่เมื่อได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลจึงมีการใช้อย่างแพร่หลาย ในขณะที่สำเนียงที่เก่ากว่านี้เช่นภาษาพรัช ภาษาไมถิลี และภาษาอวธี มีการใช้น้อยลง

หลังจากอินเดียได้รับเอกราชเมื่อพ.ศ. 2490 สำเนียงขาริโพลีได้รับการยอมรับให้เป็นสำเนียงมาตรฐานของภาษาฮินดี ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ในรัฐบาลกลาง และมีการสอนให้กับชาวอินเดียทางใต้และตะวันออกที่ไม่ได้ใช้ภาษาฮินดีเป็นภาษาแม่
ภายใต้การสนับสนุนของรัฐบาลตั้งแต่ พ.ศ. 2493 มีการเปลี่ยนแปลงภาษาขาริโพลีหลายประการ การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่สุดคือการทำให้เป็นสันสกฤตด้วยการนำศัพท์จากภาษาสันสกฤตเข้ามาใช้มากขึ้น ด้วยเหตุผลคือ
รูปแบบที่ไม่ได้ทำให้เป็นสันสกฤตของภาษาขาริโพลีใช้ในภาพยนตร์ภาษาฮินดีและใช้เป็นส่วนใหญ่ในโทรทัศน์ เพลง การศึกษา และการสนทนาทั่วไปในอินเดียภาคเหนือ
ญิงมา

นิกายญิงมา ( [ɲiŋma]) นิกายหมวกแดง เป็นนิกายสำคัญนิกายหนึ่งของศาสนาพุทธแบบทิเบต ถือกำเนิดจากปัทมสัมภวะ อาจารย์ชาวอินเดียคือที่เดินทางมาทิเบตเมื่อ พ.ศ. 1350 ซึ่งได้รับการนับถือจากชาวทิเบตอย่างกว้างขวาง และเป็นผู้สร้างวัดสัมเยซึ่งเป็นวัดแห่งแรกในทิเบต ปัทมสัมภวะได้เผยแพร่คำสอนของนิกายตันตระจนมีสานุศิษย์ที่สำคัญหลายคน

นิกายญิงมาแบ่งคำสอนในพุทธศาสนาออกเป็น 9 ยานคือ
ทุกระดับยกเว้น อธิโยคะ คุหยสมาช กาลจักร จักรสังวร ล้วนจัดอยู่ในอนุตรโยคะทั้งสิ้น ส่วนอธิโยคะหรือซกเชน ถือเป็นตันตระพิเศษสูงสุดกว่าตันตระใดๆ ซึ่งเป็นวิธีปฏิบัติของพระสมันตภัทรโพธิสัตว์ เป็นวิธีการเจาะเข้าสู่พุทธภาวะโดยตรง

จุดมุ่งหมายของการปฏิบัติยานทั้งเก้าคือ เพื่อก้าวพ้นโลกียะตามคำสอนของพระสมันตภัทรพุทธะ ในคำสอนของตันตระที่เป็นเอกลักษณ์ของนิกายนี้คือ ซอกเซ็น หรือมหาบารมี เป็นการปฏิบัติโดยสวดพระนามของปัทมสัมภวะ หรือคุรุรินโปเช และการเข้าเงียบ จะเน้นในการสวดมนต์ต์ตราธารณี การใช้สัญลักษณ์มุทรา สัญลักษณ์มณฑล ในการประกอบพิธีเพื่อเข้าสู่การบรรลุพระโพธิญาณ นิกายนี้มีความเชื่อว่า หลังจากสมัยคุรุปัทมสมภพแล้วก็ได้มีการค้นพบคำสอนซึ่งถูกซ่อนไว้โดยคุรุปัทมสมภพ ในทิเบตเรียกว่า ""เทอร์มา"" ซึ่งแปลว่าขุมทรัพย์อันล้ำค่า และได้ทำนายไว้ว่าในอนาคต ศิษย์ของท่านจะเป็นผู้ค้นพบและเปิดขุมทรัพย์

คำสอน 6 ยานแรกเป็นพื้นฐานของพุทธตันตระทั่วไป ส่วนสามยานสุดท้ายเป็นลักษณะพิเศษของนิกายญิงมา เชอเกียมตรุงปะ อาจารย์นิกายญิงมา ผู้มีชื่อเสียงในศตวรรษที่ 20 ได้กล่าวว่า 
อาจารย์คนสำคัญของนิกายนี้ได้แก่ ยอนชัล บีมาร์โอเซอร์ คุรุโชวัง คอร์เจ ลิงปา ปัทมะ ลิงปา และจัมยัง เคนเซ เป็นผู้นำคำสอนที่ปัทมสัมภวะซ่อนไว้มาเปิดเผย

สถาบันแห่งแรกของนิกายนี้คือวัดสัมเย ตั้งโดยพระศานตรักษิต สถาบันในยุคหลังได้แก่ วัดมันโดรลิง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2219 จอร์เจดรัก สร้างเมื่อ พ.ศ. 2202 เมื่อชาวทิเบตลี้ภัยเข้าสู่อินเดีย มีการสร้างวัดในนิกายนี้หลายแห่ง เช่นที่รัฐการณาตกะ และธรรม
ศาลา
ภาษาปลัง

ภาษาปลังหรือภาษาบลัง ภาษาปูลัง เป็นภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติก กลุ่มมอญ-เขมร สาขาปะหล่อง มีผู้พูดทั้งสิ้น 37,200 คน พบในจีน 24,000 คน (พ.ศ. 2533) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของยูนนาน ในสิบสองปันนา บางส่วนอยู่ร่วมกับชาวว้า ผู้พูดภาษานี้มักใช้ภาษาไท ภาษาว้าหรือภาษาจีนได้ด้วย พบในพม่า 12,000 คน (พ.ศ. 2537) ทางตะวันออกของรัฐฉาน พบในไทย 1,200 คน ในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย และในกรุงเทพฯ อัตราการรู้หนังสือต่ำ อพยพมาจากสิบสองปันนาโดยเข้าไปอยู่ในพม่าระยะหนึ่งแล้วจึงเข้ามาไทยเมื่อ พ.ศ. 2517

มีสำเนียงท้องถิ่นอย่างน้อย 7 สำเนียง คือ กอนตอย จงมอย สะแตง แพมยอง กอนมาก ปังโลชิ และกอนกาง ในจีนเขียนด้วยอักษรไทลื้อหรืออักษรไทใต้คง ใกล้เคียงกับภาษาว้า เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม คำขยายตามหลังนาม มีเสียงวรรณยุกต์ 4 เสียง
ภาษากาสี

ภาษากาสีเป็นภาษากลุ่มออสโตรเอเชียติกใช้พูดในรัฐเมฆาลัย ประเทศอินเดีย อยู่ในสาขามอญ-เขมร และใกล้เคียงกับภาษากลุ่มมุนดาที่เป็นภาษาตระกูลออสโตรเชียติกที่มีผู้พูดในอินเดียกลาง มีผู้พูด 865,000 คน ในรัฐเมฆาลัย มีผู้พูดบางส่วนในหุบเขาตามแนวชายแดนด้านรัฐอัสสัมและในบังกลาเทศตามแนวชายแดนอินเดีย ภาษากาสีมีเรื่องเล่าพื้นบ้านมากมักเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับที่มาของชื่อต่างๆของภูเขา แม่น้ำ สัตว์และอื่นๆ
ในอดีตภาษากาสีไม่มีระบบการเขียนเป็นของตนเอง William Carey ดัดแปลงอักษรเบงกาลีมาใช้เขียนเมื่อราว พ.ศ. 2356 – 2381 มีหนังสือที่เขียนด้วยอักษรนี้จำนวนมาก เช่น "Ka Niyiom Jong Ka Khasi" Thomas Jones มิชชันนารีชาวเวลส์ เขียนภาษานี้ด้วยอักษรละตินเมื่อ พ.ศ. 2384 โดยการออกเสียงใกล้เคียงกับภาษาเวลส์ จากจุดนี้จึงมีการพัฒนาอักษรละตินสำหรับภาษากาสีเองขึ้นมา อักษรละตินที่ใช้เขียนภาษากาสีได้แก่
ภาษากัมกาตา-วิรี

ภาษากัมกาตา-วิรี เป็นภาษากลุ่มนูริสถานที่ใหญ่ที่สุด มีสำเนียงหลักคือสำเนียงกาตา-วิรี กัมวิรี และมุมวิรี สองสำเนียงแรกมักแยกเป็นภาษาใหม่ต่างหาก ใช้พูดโดยชาวกาตา กอม กสโตและชาวเผ่าแบล็กโรบส์ในปากีสถานและอัฟกานิสถาน ในปากีสถานมีสำเนียงที่ต่างไปเรียกบัชกาลีหรือกาตีซึ่งได้มาจากภาษาโควาร์

ผู้พูดภาษานี้มีชาวกาตา 18,700 คน (15,000 คนในอัฟกานิสถานและมากกว่า 3,700 คนในปากีสถาน), และชาวกอมอีกราว 5,500 คน (หรือถึง 10,000คน) อยู่ในตระกูลอินโด-ยุโรเปียน สาขาอินโด-อารยัน กลุ่มนูริสถาน อัตราการรู้หนังสือต่ำ ผู้ใช้เป็นภาษาแม่รู้เพียง1% และผู้ใช้เป็นภาษาที่สองรู้หนังสือ 15% - 25% สำเนียงกาตาวิรีมีการออกอากาศทางวิทยุในอัฟกานิสถาน
ภาษาลิมบู

ภาษาลิมบูเป็นตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า ใช้พูดในเนปาล สิกขิม และตำบลดาร์จีลิงในรัฐเบงกอลตะวันตก อินเดีย โดยชาวลิมบู ซึ่งส่วนใหญ่จะพูดภาษาเนปาลเป็นภาษาที่สอง ชื่อภาษา “ลิมบู” เป็นคำจากภาษาอื่นและไม่รู้ที่มา ชาวลิมบูเรียกตนเองว่า “ยักทุมบา” และเรียกภาษาของตนว่า “ยักทุงปัน” มีสำเนียงสำคัญสี่สำเนียงคือ ปันแทร์ เพดาเป ชัตแทร์ และทัมบาร์ โคเล สำเนียงปันแทร์เป็นสำเนียงมาตรฐาน ในขณะที่สำเนียงเพดาเปเป็นสำเนียงที่เข้าใจได้ทั่วไป สิ่งตีพิมพ์ในภาษาลิมบูมักพิมพ์ควบคู่ไปกับภาษาเนปาล ภาษานี้เขียนด้วยอักษรเทวนาครีได้ด้วย
ภาษาลิมบู ภาษาเลปชา และภาษาเนวารีเป็นภาษาในตระกูลจีน-ทิเบต ที่ใช้พูดในแถบเทือกเขาหิมาลัยตอนกลางและมีตัวอักษรเป็นของตนเอง อักษรกีรันตีหรืออักษรลิมบูน่าจะเกิดขึ้นในช่วงที่พุทธศาสนาเผยแพร่เข้าไปในสิกขิมเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 23 อักษรลิมบูน่าจะประดิษฐ์ขึ้นในสมัยเดียวกับอักษรเลปชา โดยอักษรเลปชาประดิษฐ์ขึ้นโดยกษัตริย์องค์ที่ 3 ของสิกขิม พยักโด นัม-กยัล ส่วนอักษรลิมบูประดิษฐ์โดยวีรบุรุษของชาวลิมบู เต-องซี ศิริยูงะ หรือศิริโยงะ ผู้นับถือศาสนาพุทธแบบสิกขิมที่ถูกลอบสังหารโดยพระตซงตามคำสั่งของกษัตริย์สิกขิม ซึ่งเป็นเวลาเดียวกับที่ ศิมะห์ ประทับ ชาห์เป็นกษัตริย์ของเนปาล อักษรทั้งสองชนิดแพร่หลายไปเพราะการเผยแพร่พุทธศาสนาในบริเวณนี้

อักษรที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่นี้ ได้รับอิทธิพลจากอักษรทิเบตและอักษรเทวนาครีแต่ไม่มีสระลอย การใช้ภาษาและวรรณคดีของภาษาลิมบูถูกควบคุมโดยรัฐบาลเนปาลตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 23 การใช้อักษรลิมบูกลายเป็นสิ่งต้องห้ามและผิดกฎหมาย ชาวลิมบูส่วนใหญ่จึงอ่านภาษาเนปาลีมากกว่าภาษาลิมบู
มีการตีพิมพ์เอกสารด้วยภาษาลิมบูจำนวนมาก Tanchoppa (ดวงดาวยามเช้า) เป็นวารสาร/หนังลือพิมพ์รายเดือนที่ตีพิมพ์ตั้งแต่ พ.ศ. 2538 เอกสารที่เขียนด้วยภาษาลิมบูที่เก่าที่สุด เขียนเมื่อ พ.ศ. 2393 ต้นฉบับถูกเก็บรักษาที่ประเทศอังกฤษ
ในเนปาล การสอนภาษาลิมบูดำเนินการโดยเอกชน รัฐบาลเนปาลได้ตีพิมพ์หนังสือเรียนภาษาลิมบูสำหรับโรงเรียนประถมศึกษา ส่วนในสิกขิม ตั้งแต่ พ.ศ. 2513 ได้มีการสอนอักษรลิมบูในโรงเรียนที่สอนด้วยภาษาอังกฤษในบริเวณที่มีชาวลิมบูอยู่มาก มีนักเรียนมากกว่า 4,000 คนที่เรียนภาษาลิมบูประมาณ 1 ชั่วโมงต่อวันทุกวัน มีหนังสือเรียนภาษาลิมบูถึงระดับมัธยมศึกษา
ภาษาบรู

ภาษาบรูเป็นภาษาในตระกูลออสโตรเอเชียติก กลุ่มมอญ-เขมร สาขากะตู มีผู้พูดส่วนใหญ่ในประเทศลาว เวียดนามและกัมพูชา พบในไทยน้อย ส่วนใหญ่อพยพมาจากประเทศลาวมาอยู่ที่จ.อุบลราชธานีมีสองสำเนียงคือภาษาบรูตะวันตกและภาษาบรูตะวันออก
เทศกาลภาพยนตร์

เทศกาลภาพยนตร์ () คือเทศกาลที่นำเสนอหรือแสดงภาพยนตร์ ภาพยนตร์ที่นำมาฉายมักเป็นภาพยนตร์ปัจจุบัน และขึ้นอยู่กับจุดเน้นของแต่ละเทศกาลภาพยนตร์ โดยอาจจะรวมภาพยนตร์ต่างชาติที่สร้างนอกประเทศของประเทศที่จัดงานเทศกาลภาพยนตร์ก็ได้ บางครั้งอาจเน้นรูปแบบเฉพาะ เช่น เทศกาลภาพยนตร์แอนิเมชัน หรือ เฉพาะเจาะจงบางเรื่อง เช่น เทศกาลภาพยนตร์สำหรับเกย์และเลสเบี้ยน โดยมากเทศกาลภาพยนตร์จะจัดขึ้นแบบประจำปี
ซิทามิ

ซิทามิ หรือ ชิทามิ () เป็นซอฟต์แวร์เสรีโอเพนซอร์สประเภทเว็บเซิร์ฟเวอร์และเอฟทีพีเซิร์ฟเวอร์ พัฒนาโดยบริษัทอิมาทิกซ์ (iMatix Corporation) ประสิทธิภาพในการทำงานถึงจะไม่เร็วเท่าเว็บเซิร์ฟเวอร์ที่เร็วที่สุด แต่ตัวซอฟต์แวร์นั้นมีขนาดเล็กมาก (ไม่เกิน 2 เมกะไบต์) และใช้ทรัพยากรระบบน้อย ซิทามิรองรับการทำงานบนเว็บแอปพลิเคชันที่เขียนด้วยภาษาซีจีไอ อาทิ ภาษาพีเอชพี และยังมีส่วนต่อประสานกับผู้ใช้บนเว็บเพจที่ช่วยสามารถจัดการตั้งค่าซอฟต์แวร์ผ่านเว็บเบราว์เซอร์ได้อีกทางหนึ่ง ซิทามิสามารถทำงานได้บนวินโดวส์ ลินุกซ์ และระบบปฏิบัติการอื่นที่คล้ายยูนิกซ์ เช่น โอเพนวีเอ็มเอส โอเอส/2 เป็นต้น สำหรับรุ่นเชิงพาณิชย์ของซิทามิรองรับการใช้งานเอสเอสแอลได้ด้วย

ซิทามิเปิดตัวเป็นครั้งแรกใน ค.ศ. 1996 เพื่อเป็นการสาธิตเทคโนโลยี "SMT" ที่ใช้สำหรับสร้างเซิร์ฟเวอร์โพรโทคอล ซึ่งเป็นแรงดึงดูดให้ผู้คนที่มองหาเว็บเซิร์ฟเวอร์พร้อมกับเอฟทีพีเซิร์ฟเวอร์ที่ใช้งานง่ายและรวดเร็ว โดยเฉพาะเมื่อทำงานบนวินโดวส์ แต่รุ่นล่าสุดของซิทามิยังคงอยู่ที่ 2.5 เบตา ตั้งแต่ ค.ศ. 1999 และมีการถกเถียงกันว่าขณะนี้มีรุ่นที่ 3.0 แล้วแต่ยังไม่เผยแพร่ออกสู่สาธารณะ

ชื่อของ "Xitami" เป็นการสะกดตัวอักษรกลับด้านกับชื่อบริษัท "iMatix" และอักษร "X" ที่อยู่ต้นคำสามารถอ่านออกเสียงได้เป็น /z/ หรือ /ʃ/ หรือ /ks/ ก็ได้
ยุอิ (นักร้อง)

ยุอิ () หรือชื่อจริง ยุอิ โยะชิโอะกะ เป็นนักร้องหญิงชาวญี่ปุ่น เกิดเมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2530 ที่เมืองฟุกุโอะกะ ประเทศญี่ปุ่น เธอเป็นนักร้องในสังกัดโซนี่มิวสิคประเทศญี่ปุ่น

ยุอิเริ่มแต่งกลอนตอนอายุ 9 ปี จนเมื่อเธออายุ 16 ปี เธอได้เข้าเรียนดนตรี การแต่งเพลง และเล่นกีตาร์ที่โรงเรียนสอนดนตรีในเมืองฟุกุโอะกะจากการชักชวนโดยแม่ของเธอ จนกระทั่งเริ่มชำนาญ จึงได้ออกเดินทางเล่นดนตรีตามสถานที่ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นชายหาดในเมืองชินกุ หรือกลางทุ่งนาในเมืองคามิโนฟุ แม้ว่าเธอจะรู้สึกอึดอัดเวลาพูดคุยกับคนแปลกหน้า แต่เธอก็มีความสุขที่ได้เล่นกีตาร์และร้องเพลงท่ามกลางผู้คนในเมืองเท็นจินในจังหวัดฟุกุโอะกะ

เธอได้เข้าสู่วงการเพลงโดยไปเข้ารับการออดิชั่นกับค่ายโซนี่มิวสิคประเทศญี่ปุ่น เมื่อเดือนมีนาคม ปี 2004 ซึ่งปกติผู้มาออดิชั่นจะได้ร้องแค่สองเพลง แต่เธอกลับได้ร้องถีงสามเพลง และเป็นผู้ชนะในการออดิชั่นครั้งนั้น โดยได้เซ็นสัญญาเป็นนักร้องภายใต้สังกัดโซนี่มิวสิคประเทศญี่ปุ่น โดยเธอได้ออกซิงเกิลแรกคือ "It's Happy Line" ซึ่งเป็นซิงเกิลในแนวอินดี้เพลงแรกของเธอ และมีเพลงรองอย่าง "I Know"

หลังจากเธอได้ออกเดินทางจากจังหวัดฟุกุโอะกะซึ่งเป็นบ้านเกิดของเธอ ยุอิได้แต่งเพลง "Feel My Soul" ซึ่งเป็นซิงเกิลเปิดตัวของเธอครั้งแรก และซิงเกิลแรกของเธอยังถูกนำไปใช้ประกอบละครในช่วงไพรม์ไทม์ของฟูจิทีวีอีกด้วย

วันที่ 23 กุมภาพันธ์ ปี พ.ศ. 2548 ซิงเกิล "Feel My Soul" เธอได้วางขายเป็นครั้งแรกโดยสามารถเปิดตัวที่อันดับที่ 8 ของออริกอนชาร์ต โดยมียอดขายมากกว่า 1 แสนแผ่น แต่สามซิงเกิลถัดมาของเธอไม่ว่าจะเป็น "Tomorrow's Way", "LIFE" และ "Tokyo" กลับทำยอดขายได้ไม่ดีนัก ซึ่งเพลง "LIFE" ได้เป็นเพลงประกอบการ์ตูนเรื่องเทพมรณะด้วย

ในปี 2006 อัลบั้มแรก "ฟรอม มี ทู ยู" (From Me To You) ได้วางขายและทำยอดขายรวมกว่า 245,000 แผ่น

ยุอิ ได้เริ่มต้นการแสดงการภาพยนตร์เรื่องแรกของเธอ "24 ชั่วโมงขอรักเธอทุกวัน" (Taiyou no uta) โดยมีเพลง Good-bye Days เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์ และซิงเกิล "Good-bye Days" เป็นซิงเกิลแรกที่ทำยอดขายได้มากกว่า 2 แสนแผ่น โดยเปิดตัววันแรกที่อันดับ 1 ออริกอนชาร์ต ส่งผลให้ซิงเกิลถัดมาอย่าง "I Remember You" เปิดตัวแรกวันที่อันดับ 1 เช่นกัน

ปี 2007 เริ่มต้นปีด้วยการออกซิงเกิล "Rolling Star" ซึ่งเป็นเพลงเปิดเพลงที่ 5 ของการ์ตูนเรื่องเทพมรณะ ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับซิงเกิล "LIFE" ที่เป็นเพลงปิดที่ 5 ของการ์ตูนเรื่องเทพมรณะเช่นเดียวกัน วันที่ 4 เมษายน ปี พ.ศ. 2550 อัลบั้มที่ 2 ที่ชื่อว่า "ค้านท์ บาย มาย เลิฟ" (Can't Buy My Love) ได้เปิดตัวที่อันดับ 1 ออริกอนชาร์ตถึง 2 สัปดาห์ซ้อน และมียอดขายรวม 682,585 แผ่น

ต่อมาในเดือนมิถุนายนได้ออกซิงเกิล "My Generation / Understand" โดยเป็นซิงเกิลแรกของเธอเปิดตัวที่อันดับ 1 ออริกอนชาร์ตได้สำเร็จ ต่อมาซิงเกิลที่ 10 ของเธอ "LOVE & TRUTH" ก็เปิดตัวที่ 1 ออกริกอนชาร์ตอีกเช่นกัน ซึ่งเพลง LOVE & TRUTH เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง Closed Note ที่นำแสดงโดย เอริกะ ซาวาจิริ

ปี 2008 เริ่มต้นปีกับซิงเกิล "Namidairo" ที่เป็นเพลงประกอบละครทีวีเรื่อง "4 Shimai Tantei Dan" โดยเปิดตัวอันดับที่ 3 ออกริกอนชาร์ต
เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ

เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ () เป็นเนื้อเยื่อชนิดหนึ่งที่พบได้ในร่างกายและจัดเป็นเนื้อเยื่ออ่อน (soft tissue) เมื่อเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อมารวมกันจะกลายเป็นเส้นใยกล้ามเนื้อ (muscle fibers) ซึ่งเป็นหน่วยย่อยของมัดกล้ามเนื้อ โดยเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อนั้นสามารถหดตัวได้ และทำหน้าที่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของร่างกาย
ท่าอากาศยานนานาชาติปีนัง

ท่าอากาศยานนานาชาติปีนัง () เดิมคือ ท่าอากาศยานนานาชาติบายันเลอปัซ ตั้งอยู่ที่เมืองบายันเลอปัซ รัฐปีนัง ประเทศมาเลเซีย อยู่ห่างจากตัวเมืองจอร์จทาวน์ (เมืองหลวงของรัฐ) ไปทางใต้ประมาณ 16 กิโลเมตร (10 ไมล์) รองรับการจราจรทางอากาศของปีนังเพื่อเชื่อมต่อกับเมืองสำคัญต่างๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และยังเป็นท่าอากาศยานหลักของไฟร์ฟลาย ซึ่งเป็นสายการบินลูกของ Malaysia Airlines

ทางวิ่งของท่าอากาศยานนานาชาติปีนังอยู่ในทิศทาง 04/22 ผิวราดด้วยแอสฟัลต์ มีความยาว 3,352 เมตร กว้าง 45.5 เมตร ภายในอาคารมีช่องตรวจบัตรโดยสาร 64 ช่อง ประตูขึ้นเครื่อง 11 ประตู เป็นแบบประชิดอาคารมีสะพานเทียบ 8 ประตู มีสายพานรับกระเป๋า 3 สายพาน และลานจอดรองรับรถยนต์ได้ 808 คัน

ท่าอากาศยานนานาชาติปีนังเป็นท่าอากศยานขนาดกลาง บริหารงานโดย Malaysia Airports Holdings Berhad (MAHB) ซึ่งเป็นบริษัทของกระทรวงคมนาคม มีเที่ยวบินเชื่อมโยงไปยังสนามบินหลักๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องด้วยขนาดที่กระทัดรัดของสนามบิน ทำให้ผู้โดยสารได้รับการบริการที่รวดเร็ว และมีสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานอย่างครบครัน โดยมีเวลาขั้นต่ำในการต่อเครื่องบิน (minimum connection times) จากในประเทศไปต่างประเทศ (และในทางกลับกัน) 40 นาที และจากในประเทศไปในประเทศ 30 นาที

ในปี 2007 ท่าอากาศยานนานาชาติปีนังมีผู้โดยสารมาใช้บริการทั้งสิ้นกว่า 3.1 ล้านคน จำนวนเครื่องบินขึ้นลงทั้งหมด 39,265 ลำ รองรับสินค้าทางอากาศทั้งสิ้น 208,582 ตัน 
มีรถโดยสารบริการสู่สนามบินปีนัง 2 สายดังนี้
อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท

อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท มีพื้นที่ครอบคลุมในท้องที่อำเภอเมืองลำปาง อำเภอแจ้ห่ม อำเภองาว จังหวัดลำปาง มีลักษณะภูมิประเทศทั่วไปเป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน สภาพป่าเป็นป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์มาก มีสวนสักกระจายอยู่ทั่วไป เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์จำนวนมาก พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ต้นน้ำลำธาร ชั้นที่ 160 มีจุดเด่นและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจที่สำคัญ คือ ถ้ำผาไท หล่มภูเขียว น้ำตำแม่แก้ น้ำตกเก๊าฟุ บริเวณอ่างเก็บน้ำเขื่อนกิ่วลม ถ้ำออกรู ห้วยแม่พลึง นอกจากนี้ยังมีน้ำตกขนาดเล็กกระจัดกระจายอยู่ทั่วไป และยังมีสถานที่ท่องเที่ยวขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ คือ ศูนย์ฝึกลูกช้างบ้านปางหละ อำเภองาว มีเนื้อที่ประมาณ 758,750 ไร่ หรือ 1,214 ตารางกิโลเมตร

ตามคำสั่งกรมป่าไม้ ที่ 1627/2532 ให้ นายพูนสถิตย์ วงศ์สวัสดิ์ นักวิชาการป่าไม้ 5 กองอุทยานแห่งชาติดำเนินการสำรวจเพิ่มเติม และจัดตั้งพื้นที่ป่าบริเวณอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท และบริเวณป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ยาง-ป่าแม่งาว ป่าแม่ต๋า-ป่าแม่มาย ป่าแม่งาวฝั่งขวา และป่าแม่โป่ง ในท้องที่อำเภอเมือง อำเภอแจ้ห่ม และอำเภองาว จังหวัดลำปาง เพื่อประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ โดยให้ทำหน้าที่หัวหน้าอุทยานแห่งชาติแห่งนี้ด้วย

ผลการสำรวจพื้นที่ที่จะจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทพบว่า เป็นป่าธรรมชาติที่ยังคงมีความอุดมสมบูรณ์ มีสถานที่ท่องเที่ยวซึ่งประชาชนและหน่วยงานต่างๆ รู้จักเป็นอย่างดี ได้แก่ เขื่อนกิ่วลม และถ้ำผาไท โดยได้ขออนุมัติใช้ชื่ออุทยานแห่งชาติตามหนังสืออุทยานแห่งชาติ ที่ กษ 0713 (ผท)/20 ลงวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2534 ว่า อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท ซึ่งนายไพโรจน์ สุวรรณกร อธิบดีกรมป่าไม้ อนุมัติให้ใช้ชื่อ “อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท” เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2534 ปัจจุบันกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชกำลังรวบรวมข้อมูลเพื่อพิจารณาประกาศจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติต่อไป

สภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน สภาพป่าเป็นป่าเบญจพรรณและพื้นที่ถูกบุกรุกแผ้วถาง มีสวนสักกระจายอยู่ทั่วไป ยอดเขาสูงที่สำคัญ คือ ดอยกิ่วลม สูง 1,202 เมตร รองลงมาคือ ดอยสันกลางสูง 1,022 เมตร ดอยผาหวด สูง 975 เมตร ซึ่งมีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าเบญจพรรณสลับกับป่าเต็งรัง ส่วนทิศใต้ ได้แก่ ดอยหลวง สูง 1,100 เมตรทางทิศตะวันออกของพื้นที่เป็นแหล่งผลิตผลทางด้านเกษตรกรรมที่สำคัญ ส่วนทางด้านทิศตะวันตกของพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าเต็งรัง น้ำจากลำห้วยและลำธารสายต่างๆ ที่ไหลไปทางทิศตะวันตกจะไหลลงสู่แม่น้ำวัง ส่วนที่ไหลไปทางด้านทิศตะวันออกจะไหลลงสู่แม่น้ำงาวเป็นส่วนใหญ่

ฤดูร้อนจะร้อนจัด มีลมพัดมาจากทิศตะวันตกเฉียงใต้ โดยเริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม ฤดูฝน ฝนตกสม่ำเสมอ มีลมพัดมาจากทิศตะวันตกเฉียงใต้ บางครั้งมีพายุพัดแรงมาก เริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ถึงเดือนตุลาคม ฤดูหนาวอากาศหนาวจัด ในตอนกลางคืนและตอนเช้ามีหมอกปกคลุมทั่วไป ลมหนาวพัดมาจากทิศ ตะวันออกเฉียงเหนือ เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนกุมภาพันธ์

เนื่องจากสภาพภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน ป่าไม้ที่พบได้แก่ ป่าดิบแล้ง พันธุ์ไม้ที่พบ คือ ตะเคียน ไม้ตระกูลยาง ไม้ตระกูลไม้ก่อ ยมหอม อบเชย ดีหมี ฯลฯ ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง พันธุ์ไม้ที่พบเห็น คือ ประดู่ มะค่าโมง แดง อ้อยช้าง ชิงชัน ไผ่ชนิดต่างๆ ตุ้มกว้าว อุโลก สะแก และหญ้าแพก เป็นต้น
พื้นที่สงวนชีวมณฑลสวนสัก-ห้วยทาก

พื้นที่สงวนชีวมณฑลสวนสัก-ห้วยทาก เป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลในประเทศไทย ตั้งอยู่ที่อำเภองาว จังหวัดลำปาง มีเนื้อที่ประมาณ 184,000 ไร่

สภาพป่าไม้ในพื้นที่สงวนชีวมณฑลห้วยทากเมื่อครั้งอดีตเริ่มก่อตั้ง (พ.ศ. 2520) ยังมีความอุดมสมบูรณ์อยู่มาก ขณะนั้นประชากรในพื้นที่ที่มีจำนวนน้อย และมีวิถีชีวิตอย่างเรียบง่ายไม่ฟุ้งเฟ้อ การทำมาหากินในสมัยนั้นก็ได้อาศัยทรัพยากรจากป่าไม้เพื่อการยังชีพเป็นหลักเรื่อยมา โดยไม่ได้ทำความเสียหายต่อผืนป่าแต่อย่างใด จากคำบอกเล่าของผู้เฒ่าผู้แก่ ทำให้ทราบว่า ในสมัยอดีตเมื่อยังไม่มีไฟฟ้าใช้ ถนนพหลโยธินซึ่งเป็นถนนสายหลักของประเทศ ที่ทอดแนวยาวผ่านพื้นที่แห่งนี้ยังเป็นถนนแคบๆ คดโค้งไปตามขอบเขา ในแต่ละวันจะมีรถยนต์วิ่งผ่านเพียงไม่กี่คัน ชาวบ้านส่วนใหญ่ใช้รถจักรยานสองล้อ (รถถีบ) เป็นยานพาหนะ และใช้เกวียนเทียมวัวหรือความเป็นยานพาหนะขนส่ง วิถีชีวิตของชาวบ้านมีการดำรงชีพอย่างเรียบง่าย แบบพอเพียง จัดหาเท่าที่พออยู่พอกิน สภาพภูมิอากาศมีฝนตกต้องตามฤดูกาลในลำห้วยสายสำคัญๆทุกสายจะมีน้ำไหลสม่ำเสมอทั้งปีมีสัตว์น้ำชุกชุม ในป่ามีต้นไม้ใหญ่น้อยหนาแน่น และต่างก็ได้ทำหน้าที่ดีที่สุดในระบบนิเวศของตนเอง ส่งผลให้สภาพแวดล้อมของพื้นที่อยู่ในสภาวะที่ดีตลอดมา ส่วนองค์ประกอบอื่นๆ เช่นสัตว์ป่าก็มีมากมาย ผู้เฒ่าบางท่านยังจำได้ดีว่าในครั้งนั้นขณะนอนหลับอยู่ที่บ้านยังได้ยินเสียงของสัตว์ป่าหลายชนิด เช่น เสือโคร่ง เก้ง มาปลุกให้ตื่นยามดึกถึงหน้าบ้าน

พื้นที่สงวนชีวมณฑลห้วยทาก มีความสำคัญในด้านการอนุรักษ์ทางชีวภาพ และให้ความรู้ทางด้านวิชาการหลายแขนง กล่าวคือ เป็นแหล่งอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ

สมควรคงไว้ซึงระบบนิเวศที่สมบูรณ์ เป็นแหล่งศึกษาการเปลี่ยนแปลงธรรมชาติ ตลอดจนการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติ ตลอดจน เป็นการศึกษารูปแบบการใช้ที่ดินตามจารีต ประเพณีของท้องถิ่น นอกจากนี้ พื้นที่แห่งนี้ยังเป็นต้นน้ำลำธารที่สำคัญของแม่น้ำยม เป็นแหล่งผลิตเมล็ดพันธุ์ไม้หลายชนิด โดยเฉพาะเมล็ดไม้สัก เป็นป่าสาธิตในด้านการทำป่าไม้ในอดีต (ปัจจุบัน ได้ดำเนินการตามโครงการ ป่าต้นแบบเพื่อการจัดการป่าไม้แบบยั่งยืน) เป็นสถานที่ฝึกอบรมผู้บริหารและนักวิจัยป่าไม้ และยังเป็นแหล่งศึกษาวิจัยเพื่อเป็นต้นแบบ ในการสนับสนุนการพัฒนาระดับท้องถิ่นระดับชาติและระดับโลก

พื้นที่สงวนชีวมณฑลห้วยทาก ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลบ้านหวด และตำบลบ้านโป่ง อำเภองาว จังหวัดลำปาง อยู่ห่างจากจังหวัดลำปางไปตามถนนพหลโยธิน ช่วงลำปาง-พะเยาประมาณ 50 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของหน่วยงานป่าไม้หลายหน่วย ได้แก่ หน่วยจัดการสาธิตแม่หวด อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท สวนป่าห้วยทาก สวนรุกขชาติห้วยทาก สวนป่าสบพลึง สวนป่าห้วยพร้าว หน่วยป้องกันรักษาป่าที่ ลป.30 (แม่โป่ง) และหน่วยป้องกันรักษาป่าที่ ลป. 31(แม่หวด)

พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ภายใต้การดูแลของกรมป่าไม้ มีเนื้อที่ประมาณ 184,000 ไร่ (294.4 ตารางกิโลเมตร) ประกอบด้วยผืนป่าหลายสภาพ ได้แก่

สัตว์ป่าชนิดต่างๆเท่าที่สำรวจพบในปัจจุบันได้แก่