อุจิจูโจ

ตำนานเก็นจิภาค อุจิจูโจ ( 宇治十帖 : Uji JuuJou : The Ten Books of Uji)

เป็นเหตุการณ์ภาคหลังในเรื่องตำนานเก็นจิ ซึ่งประพันธ์โดย มุราซากิ ชิคิบุ นางข้าหลวงในราชสำนักญี่ปุ่นสมัยเฮอัน กล่าวถึงเหตุการณ์หลังจากที่เก็นจิตายไปแล้ว ตัวเอกของเรื่องในภาค อุจิ นี้คือ คาโอรุ ผู้เป็นบุตรชายที่เกิดจากความสัมพันธ์ต้องห้ามระหว่าง คะชิวะงิ ( บุตรชายคนโตของ โทโนะจูโจ และเพื่อนสนิทของ ยูงิริ ) กับ พระธิดาอนนะซังโนะมิยะ ( พระธิดาองค์ที่ 3 ของอดีตจักรพรรดสุซาคุ และเป็นภรรยาเอกของเก็นจิ ) ได้รับการเลี้ยงดูและใช้ชีวิตในฐานะลูกชายคนสุดท้องของเก็นจิ ตัวคาโอรุเองไม่ล่วงรู้ความลับนี้ แต่ก็สงสัยในชาติกำเนิดตัวเอง เพราะมารดา ( พระธิดาอนนะซังโนะมิยะ ) ออกบวชชีตั้งแต่ยังสาว และที่เขาได้รับการขนานนามว่า คาโอรุ เป็นเพราะเขามีกลิ่นกายหอมติดตัวมาแต่กำเนิดนั่นเอง

45. ฮะชิฮิเมะ (橋姫, Hashihime ) "Lady at the Bridge" "Maiden of the Bridge"

46. ชิอิ งะ โมโตะ (椎本, Shī ga Moto ) "Beneath the Oak"

47. อะเงะมะกิ (総角, Agemaki ) "Trefoil Knots"

48. สะวะระบิ (早蕨, Sawarabi ) "Early Ferns" "Bracken Shoots"

49. ยะโดะริงิ (宿木, Yadorigi ) "Ivy"

50. อะซุมะยะ (東屋, Azumaya ) "Eastern Cottage"

51. อุกิฟุเนะ (浮舟, Ukifune ) "Boat upon the Waters" "A Drifting Boat"

52. คะเงะโรว (蜻蛉, Kagerō ) "Drake Fly" "Mayfly"

53. เทะนะไร (手習, Tenarai ) "Writing Practice"

54. ยุเมะ โนะ อุกิฮะชิ(夢浮橋, Yume no Ukihashi ) "Floating Bridge of Dreams"

คาโอรุ บุตรที่เกิดความความสัมพันธ์อันผิดศีลธรรมของพระธิดาอนนะซังโนะมิยะกับคาชิวางิ ใช้ชีวิตในฐานะบุตรของเกนจิผู้ทรงอิทธิพล เป็นขุนนางหนุ่มรูปงามที่มีความสุขุม และฝักใฝ่ในศาสนา เนื่องจากเขารู้สึกปลงกับความไม่แน่แท้ของชีวิตทางโลก อีกทั้งรู้สึกว่าการออกบวชของมารดาตั้งแต่ยังสาวเป็นเรื่องผิดปกติ ดังนั้นชาติกเนิดของตัวเขาเองต้องมีปริศนาอะไรซ่อนอยู่ 
เขาสนิทสนมกับองค์ชายนิโออุโนะมิยะ ซึ่งถือว่าเป็นญาติกัน มักจะอยู่ด้วยกันเสมอๆ เป็นทั้งเพื่อนและคู่แข่งที่ดีของกันและกัน คราหนึ่งคาโอรุได้ยินข่าวองค์ชายแปด ฆราวาส ผู้ทรงศีล ที่อยู่ อุจิ เขาเกิดเลื่อมใสอยากไปร่วมศึกษาพระธรรม จึงเดินทางไปอุจิ ทั้งสองถูกอัธยาศัยกับดี คาโอรุเดินทางไปหาองค์ชายแปดบ่อยครั้ง มีอยู่วันหนึ่ง องค์ชายแปดออกไปถือศีลไม่อยู่บ้าน คาโอรุลอบเห็นโฉมหน้าบุตรสาว 2 คนขององค์ชายแปด ขณะที่พวกนางกำลังเล่นดนตรี เขาหลงรัก โออิงิมิ แต่ โออิงิมิต้องการให้เขาลงเอยกับ นาคาโนะคิมิผู้เป็นน้องสาวมากกว่า คาโอรุเล่าเรื่องสาวงามแห่งอุจิให้องค์ชายนิโออุฟัง ต่อมาองค์ชายนิโออุได้กับนาคาโนะคิมิ ต่อมาจักรพรรดินีมารดาขององค์ชายนิโออุต้องการจะให้เขาแต่งงานกับบุตรีคนที่ 6 ของยูงิริ และต้องการควบคุมความประพฤติขององค์ชายนิโออุ จึงกักตัวเขาไว้ในวัง ไม่สามารถไปหานาคาโนะคิมิได้ โออิงิมิเสียใจที่องค์ชายนิโออุเห็นนาคาโนะคิมิเป็นดอกไม้ริมทาง และหากนางทอดกายให้คาโอรุ คงจะมีชะตากรรมเฉกเช่นเดียวกัน โออิงิมิจึงล้มป่วย จงใจไม่รับประทานอาหาร จนเสียชีวิตไป ทำให้คาโอรุเศร้าเสียใจ เริ่มเห็นความคล้ายคลึงระหว่างนาคาโนะคิมิกับโออิงิมิ มักจะมาปรับทุกข์กับนาคาโนะคิมิบ่อยๆ ด้านนาค่โนะคิมิก็ปรับทุกข์กับคาโอรุ เรื่ององค์ชายนิโออุยังมักจะเจ้าชู้ ไปมาหาสู่หญิงอื่นอยู่ไม่เปลี่ยนแปลง ทั้งสองสนิทสนมกันจนองค์ชายนิโออุระแวง ต่อมา นาคาโนะคิมิรับดูแลน้องสาวต่างมารดาที่หน้าคล้ายโออิงิมิ ชื่อ อุกิฟุเนะ นิโออุเห็นอุกิฟุเนะเข้าก็เกิดความสนใจตามเกี้ยงพาราสี นาคาโนะคิมิจึงรีบยกอุกิฟุเนะให้คาโอรุ คาโอรุพานางไปอยู่ที่อุจิ แม้นางจะหน้าคล้ายโออิงิมิหญิงที่เขารัก แต่กิริยากับไม่ใช่ ทำให้เขารู้สึกขัดใจ ระหว่างที่คาโอรุไม่อยู่ที่อุจิ องค์ชายนิโออุลักลอบไปมีสัมพันธ์กับอุกิฟุเนะ เมื่อคาโอรุรู้เข้าจึงวางเวรยามไม่ให้องค์ชายนิโออุเข้าใกล้อุกิฟุเนะได้ อุกิฟุเนะรู้สึกทุกข์ระทมใจจนกระโดดแม่น้ำอุจิฆ่าตัวตาย คาโอรุรู้สึกสำนึกรักอุกิฟุเนะเมื่อสายไปแล้ว อุกิฟุเนะรอดชีวิตและออกบวชเป็นชีเพื่อหนีความวุ่นวายของเรื่องทางโลก

ยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอย่างกว้างขวางว่า ที่จริงแล้ว บทสุดท้ายนี้ ใช่บทจบของตำนานเก็นจิจริงหรือไม่ เนื่องจากชื่อตอนที่ดูเป็นนามธรรม ไม่ได้อิงวลีจากบทกลอนภายในตอน เช่นตอนอื่นๆในเรื่อง บางทฤษฎีอธิบายว่า  มุราซากิ ชิคิบุ อาจจะเสียชีวิตก่อนแต่งเรื่องต่อจนจบก็เป็นได้ คาโอรุ เป็นหนุ่มรูปงาม สง่า กิริยามารยาทเรียบร้อย นิสัยอ่อนโยน รู้จักในสังคมทั่วไปว่าเขาเป็นบุตรชายคนสุดท้องของเก็นจิผู้เรืองอำนาจ แต่แท้จริงแล้ว เขาเป็นบุตรที่เกิดจากความสัมพันธ์อันผิดศีลธรรมของ คะชิวะงิ ( บุตรชายคนโตของโทโนะจูโจ )และ พระธิดาอนนะซังโนะมิยะ ( พระธิดาองค์ที่ 3 ของอดีตจักรพรรดิสุซาคุ )ภรรยาเอกของเก็นจิ เมื่อคาโอรุเกิด พระธิดาอนนะซังโนะมิยะ ผู้เป็นมารดาก็ออกบวชเป็นชี ไม่ได้เลี้ยงดูเขา อดีตจักรพรรดิเรย์เซย์ให้ความเอ็นดูคาโอรุมาก ด้วยสัมพันธ์ที่คิดว่าเป็นน้องชายของตนเอง ด้วยตัวคาโอรุรู้สึกถึงความผิดปกติเกี่ยวกับชาติกำเนิดของตนเอง เขาจึงเป็นคนที่ค่อนข้างเก็บตัว และเรียบร้อยอยู่เสมอ จนบางครั้งหมู่มิตรสหายเรียกเขาว่า คาโอรุผู้จริงจัง เขารู้สึกเบื่อเรื่องทางโลกตั้งแต่วัยหนุ่ม เมื่อได้ยินกิตติสรรพของ ฮะจิโนะมิยะ ( องค์ชาย 8 )ที่ใช่ชีวิตอย่างเงียบสงบอยู่ที่อุจิ ว่าเป็นฆราวาสผู้ฝักใฝ่ในธรรม น่าเลื่อมใส จึงเดินทางไปอุจิ ด้วยความศรัทธา ในที่สุดก็ได้พบกับโออิงิมิ ธิดาคนโตขององค์ชาย 8 และหลงรักนาง แต่สุดท้าย นางก็ตายจากไป ต่อมา ได้พบกับ อุกิฟุเนะ น้องสาวต่างมารดาของ โออิงิมิ ซึ้งมีหน้าตาเหมือนโออิงิมิเป็นพิมพ์เดียวกัน แตลักษณะนิสัย การอบรม กิริยามารยาท ไม่ได้สมบรูณ์พร้อมเช่นเดียวกับ โออิงิมิ เขาจึงไม่ได้รักนางเท่าที่รักโออิงิมิ แต่หลังจากที่อุกิฟุเนะฆ่าตัวตายจากไปอีกคน เขาค่อยตระหนักว่า เขารัก อุกิฟุเนะเพียงใด แต่นั่นก็สายเสียแล้วองค์ชายนิโออุ เป็นเจ้าชายองค์ที่ 3 ของพระจักรดิองค์ปัจจุบันกับบุตรีของเก็นจิ จักรพรรดินีอะคะชินั่นเอง เป็นหลานชายที่ มุราซากิ รักและเอ็นดูที่สุด นางยกคฤหาสน์นิโจ ให้เป็นมรดกแก่องค์ชายนิโออุ โดยนิสัยแล้วองค์ชายนิโออุเปนชายหนุ่มที่เจ้าชู้ โดยเขาพยายามค้นหาหญิงสาวที่เขาสามารถจะครองคู่อยู่ด้วยกัน เหมือนท่านตา( เก็นจิ ) และท่านยาย ( มุราซากิ ) ด้วยความที่เป็นคนไม่ยอมน้อยหน้าใคร เมื่อคาโอรุที่เป็นทั้งเพื่อนรักและคู่แข่งคนสำคัญ ผู้มีกลิ่นกายหอมมาแต่กำเนิด องค์ชายจึงพยายามอบร่ำเครื่องทรงให้หอมกรุ่นด้วยเครื่องหอมมิได้ขาด ทั้งคาโอรุ และ องค์ชาย นิโออุ มักจะอยู่ด้วยกันเสมอ กลายเป็น 2 ชายหนุ่มรูปงามผู้น่าหมายปองที่สุดแห่งยุค จนเรียกขานกันว่า นิโออุมิยะ ( องค์ชายเครื่องหอม ) และ คาโอรุโนะจูโจ ( ท่านพลเอกผู้มีกลิ่นกายหอม ) ด้วยความทีชอบแข่งขัน สุดท้ายก็ยังแย่งเอา อุกิฟุเนะ ไปจาก คาโอรุ จนเกิดเรื่องเศร้าในตอนท้ายเรื่องฮะจิโนะมิยะ หรือ องค์ชายแปด เป็นพี่น้องต่างมารดากับเก็นจิ ช่วงที่เก็นจิเนรเทศตัวเองไป สุมะ อุไดจินและพระราชมารดาตำหนักโคคิ วางแผนจะยกเขาเป็นมกุฎราชกุมารแทนพระโอรสองค์สุดท้อง (ต่อมาคือจักรพรรดิเรย์เซย์)ของอดีตจักรพรรดคิริซึโบะอิน เมื่อการเมืองพลิกผัน เก็นจิกลับมาสู่เมืองหลวงและเรืองอำนาจ องค์ชายแปดจึงตกอับ ปลงชีวิตที่ไม่แน่นอน จึงได้หลบมาพำนักศึกษาธรรมะอย่างเงียบๆที่อุจิ กับพระชายาที่ท่านรักมาก เมื่อพระชายาตายจากไป องค์ชายแปดอยากจะออกบวช แต่ติดที่ต้องเลี้ยงดู ธิดาทั้ง 2 คือ โออิงิมิ คนโต และ นาคาโนะ คิมิ คนเล็กบุตรสาวคนโตของฮะจิโนะมิยะ มีฝีมือในการเล่นบิวะ เป็นสตรีที่คาโอรุหลงรัก และนางก็เสียชีวิตลงบุตรสาวคนรองของฮะจิโนะมิยะ มีฝีมือในการเล่นโกะโตะ ต่อมา เป็นภรรยาของนิโออุโนะมิยะ เป็นลูกพี่ลูกน้องของโคะจิจู ซึ่งเป็นพี่เลี้ยงของ พระธิดาอนนะซังโนะมิยะ ( มารดาของ คาโอรุ) ในอดีต เบนโนะคิมิ เป็นบ่าวในบ้านของ คะชิวะงิ ( บิดาที่แท้จริงของคาโอรุ ) ก่อนคะชิวะงิตาย เขาเคยบอกความลับเรื่องชาติกำเนิดพร้อมฝากสาส์นที่เคยส่งตอบโต้กับพระธิดาอนนะซังโนะมิยะ ไว้กับ เบน โนะ คิมิ และสั่งเสียให้นางบอกความจริงและมอบสาส์นให้กับบุตรชายของเขา ( คาโอรุ ) ภายหลัง เบน โนะ คิมิ มาเป็นบ่าวรับใช้ ฮะจิโนะมิยะ มารดาของคาโอรุ พระธิดาอนนะซังโนะมิยะ เป็นพระธิดาของที่ 3 ของอดีตจักรพรรดิสุซาคุ ( 朱雀 Suzaku )อภิเษกเป็นภรรยาเอกของเก็นจิ แต่คะชิวะงิ บิดาของคาโอรุ ลักลอบเข้าหานางและมีความสัมพันธ์อันผิดศีลธรรมจนตั้งครรภ์ และคลอด คาโอรุ ออกมาคะชิวะงิ บิดาของคาโอรุ คะชิวะงิ เป็นบุตรชายคนโตของ โทโนะจูโจ( 頭中将 Tou no Chuujou):ซึ่งเป็นสหายของเก็นจิ คะชิวะงิ เป็นสหายกับ ยูงิริ (夕霧 Yuugiri)บุตรชายของเก็นจิ วันหนึ่งที่คฤหาสน์โรคุโจ เขาได้เหนโฉมของพระธิดาอนนะซังโนะมิยะ และหลงรักนางแต่แรกพบ ลักลอบเข้าหานางและมีความสัมพันธ์อันผิดศีลธรรมกับพระธิดาอนนะซังโนะมิยะ จนนางตั้งครรภ์ และคลอด คาโอรุ ออกมา ในที่สุดเก็นจิ ล่วงรู้ความจริงและกดดันจน คะชิวะงิเสียชีวิตเพราะความรู้สึกผิดบาปเป็นน้องสาวต่างมารดาของ โออิงิมิ และ นาคาโนะคิมิ นางมีหน้าตาคล้ายโออิคิมิ มาก มารดานางแต่งงานใหม่กับขุนนางท้องถิ่น ต่อมาเมื่อนาคาโนะคิมิเป็นภรรยาของนิโออุ โนะ มิยะ แล้ว มารดาของอุกิฟุเนะฝากฝังนางไว้กับนาคาโนะคิมิ นสคาโนะคิมิเป็นแม่สื้อให้นางกับคาโอรุ ต่อมาองค์ชายนิโออุ พบเห็นนางและตามตื่อเกี้ยวพาราศี คาโอรุจึงพาตัสนางไปอยู่ด้วยที่อุจิ ทว่าองค์ชายนิโออุ กลับตามนางไปทีอุจิ และ ลักลอบมีความสัมพันธ์กับนาง ทั้งคาอรุและองค์ชายนิโออุล้วนแก่งแย่งในตัวนาง จนนางเสียใจกระโดดแม่น้ำอุจิหมายฆ่าตัวตาย แต่กลับรอดชีวิต นอนเกยฝั่งใต้ต้นไม้ริมน้ำ สุดท้ายได้รับการช่วยชีวิตจากสาธุคุณโยคาวะ และสุดท้าย นางออกบวชเป็นชี

เมืองอุจิที่อยู่ทางตอนใต้ของเกียวโตนั้น ในสมัยยุคเฮอัน  ถือเป็นเมืองที่ขุนนาง และ ผู้ดี ทั้งหลายใช้เป็นสถานที่พักผ่อนเพื่อหลักหนีความวุ่นวาย ดังนั้นที่เมืองอุจิ จึงมี เบทสึโงะ ( betsugo)หรือ เรือนพักตากอากาศส่วนตัวของขุนนางอยู่มากมายเช่นกัน ที่นี่ไม่เพียงมีชื่อเสียงในด้านการล่องเรือและทิวทัศน์ยามฤดูใบไม้ร่วงที่งดงามเท่านั้น อุจิยังมีชื่อเสียงในฐานะแหล่งแสวงบุญเพื่อความสงบสุขด้านจิตใจสำหรับผู้ศรัทธาในพระศาสนาด้วย เหตุเพราะอุจินั้น เป็นสถานที่ฝังศพของตระกูลฟุจิวาระ ตระกูลที่ทรงอิทธพลสูงสุดในช่วงกลางยุคเฮอัน

ในเรือนพักตากอากาศของขุนนางทั้งหลาย จะประกอบด้วยวัดส่วนตัวภายใน ประดิษฐานพระพุทธรูป หรือ เทพเจ้าคุ้มครองกาย เพื่อขุนนางเหล่านั้นจะได้เก็บตนบำเพ็ญเพียรและภาวนา และหนึ่งในเรือนพักตากอากาศที่มีชื่อเสียงที่ยังหลงเหลือถึงปัจจุบันก็คือ วัดเบียวโดอิน ( Byodoin )มรดกโลกแห่งหนึ่งในญี่ปุ่น ผู้สร้างคือ ฟุจิวาระ โยริมิจิ ( Fujiwara Yorimichi ) บุตรชายของ ฟุจิวาระ มิจินะงะ ( Fujiwara Michinaga )ผู้ว่าจ้าง มุราซากิ ชิคิบุ เพื่อเป็นครูและพี่เลี้ยงให้กับบุตรีของเขา โซชิ ซึ่งต่อมาเป็นจักรพรรดินีอะคิโกะ ต่อมา ฟุจิวาระ โยริมิจิ ได้แปลงเรือนพักตากอากาศเป็นวัด ซึ่งแม้เหตุการณ์นี้จะเกิดขึ้นหลังจาก ตำนานเกนจิ ได้เขียนไปแล้วก็ตาม

ยิ่งไปกว่านั้น คำว่า อุจิ (uji)ในร้อยกรองของญี่ปุ่น ( waka ) ยังมีความหมาย 2 อย่าง อย่างแรก คือชื่อ เมืองอุจิ อีกอย่าง หมายถึง ความเศร้าอาดูร(melancholy) ได้อีกด้วย

ด้วยเหตุผลดังที่กล่าวมานี้ ประกอบกับ เมืองอุจิ เป็นที่นิยมในหมู่ขุนนางทั้งหลายในยุคเฮอัน จึงอาจเป็นเหตุผลว่า ทำไม มุราซากิ ชิคิบุจึงเลือก เมืองอุจิ มาเป็นฉากในการดำเนินเรื่องของ ตำนานเก็นจิ ภาคจบ อุจิจูโจ นี้

อุจิจูโจ หรือ บทอุจิ 10 บทนี้ เริ่มด้วยตอน ฮะชิฮิเมะ - เทพธิดาแห่งสะพานอุจิ( Hashihime-The Princess at the Bridge )และจบที่บท ยุเมะโนะอุกิฮะชิ - สะพานผ่านฝัน ( yume no ukihashi - The Floating Bridge of Dreams )เสมือนแสดงเป็นนัยแสดงการเปลี่ยนผ่านจากเหตุการณ์แรกที่มีฉากหลังในเกียวโต มาสู่ภาคใหม่ที่ดำเนินเรื่องในเมือง อุจิ และ เปลี่ยนตัวเอกจาก ฮิคารุ เก็นจิ มาสู่ ตัวเอกคนใหม่ บุตรชายเพียงในนามของเขา คาโอรุ โดยใช้คำว่า สะพาน เป็นตัวบ่งชี้ เปลี่ยนผ่านจาก ความมีชีวิตชีวา สู่ ความสงบสันติ จาก โลกนี้ สู่ โลกหน้า แสดงถึงการพัฒนาของเนื้อเรื่อง เหมือน วสันต์ผันสู่ฤดูสาตร ดั่ง ทิวาผันสู่ราตรีกาล

แสดงโดยคณะละครเพลงหญิงล้วน ทะกะระซึกะ ในประเทศญี่ปุ่น โดยดัดแปลง อูจิจูโจ มาเป็นเนื้อเรื่องในละครเพลง โดยใช้ชื่อตอนสุดท้ายของเรื่องมาเป็นชื่อละครเพลงว่า "ยุเมะโนะอุกิฮะชิ" Floating Bridge of Dreams / Apasionado!! ( 夢の浮橋 / Apasionado!!) โดยจัดแสดงช่วงปี ค.ศ. 2008-2009และมีการบันทึกเป็นแผ่นดีวีดีออกจำหน่ายในในที่ 2 เดือนพฤษภาคม 2552

ตำนานเก็นจิ