การประชุมสุดยอดลิสบอน พ.ศ. 2553

การประชุมสุดยอดลิสบอน พ.ศ. 2553 เป็นการประชุมของประมุขแห่งรัฐและหัวหน้ารัฐบาลของเนโท จัดขึ้นในลิสบอน ประเทศโปรตุเกส ระหว่างวันที่ 19-20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553

รัฐสมาชิกได้ลงมติยอมรับ "แนวคิดยุทธศาสตร์ใหม่" ซึ่งเป็นแผนการระยะเวลาสิบปีหลังจากการสิ้นสุดของแผนการก่อนหน้าที่ได้ลงมติยอมรับในการประชุมสุดยอดวอชิงตัน พ.ศ. 2542 นอกเหนือไปจากการเห็นชอบแนวคิดยุทธศาสตร์ซึ่งเตรียมการสำหรับความท้าทายสมัยใหม่อย่างเช่น การก่อการร้ายและการโจมตีไซเบอร์แล้ว รัฐสมาชิกยังได้ตกลงที่จะพัฒนาระบบการป้องกันขีปนาวุธร่วมกัน รัฐสมาชิกได้พบกับประธานาธิบดีอัฟกานิสถาน ฮามิด การ์ไซ เกี่ยวกับปฏิบัติการของเนโทในประเทศ และยังได้ตกลงที่จะค่อย ๆ ถอนกำลังรบออกจากอัฟกานิสถานจนหมดภายใน พ.ศ. 2557 เนโทได้กล่าวยืนยันซ้ำว่าความรับผิดชอบของกลุ่มในการคงกำลังทหารในอัฟกานิสถานเพื่อทำการฝึกและให้คำแนะนำแก่กองทัพและตำรวจอัฟกานิสถาน

ได้มีการคาดการณ์ว่ารัฐสมาชิกจะมีการลงมติยอมรับแนวคิดยุทธศาสตร์ใหม่เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ พ.ศ. 2542 โดยเลขาธิการเนโท อันเดอร์ โฟค ราสมูสเซน ได้กล่าวก่อนการประชุมว่าเขาได้เตรียมร่างแผนดังกล่าวขึ้นมาด้วยตัวเอง และกล่าวอีกว่า เป้าหมายของแนวคิดยุทธศาสตร์ใหม่นี้ คือ "ต้องยืนยันงานหลักของเนโท - การป้องกันดินแดน - แต่ปรับปรุงวิธีการดำเนินการให้ทันสมัย รวมไปถึงการป้องกันไซเบอร์และการป้องกันขีปนาวุธ" กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ นำโดยอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกา เมเดลีน อัลไบรท์ ได้ร่างรายงานเพื่อช่วยเตรียมแผนการดังกล่าว ในการประชุมก่อนการประชุมสุดยอด เจ้าหน้าที่ได้กล่าวว่าแผนการดังกล่าว "เสร็จสิ้นไปแล้ว 98%" และกล่าวว่าความไม่เห็นพ้องกันใด ๆ จะยกไปประชุม ร่างแผนดังกล่าวได้ยอมรับว่าภัยคุกคามสมัยใหม่ต่อรัฐสมาชิกมาในรูปแบบที่ไม่เหมือนเดิม อย่างเช่น การก่อการร้าย สิ่งที่เรียกว่า "รัฐอันธพาล" ซึ่งถือครองอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง และการโจมตีไซเบอร์ที่สามารถบั่นทอนสาธารณูปโภคด้านพลังงานได้

ในระหว่างการประชุมสุดยอดวันแรก เมื่อ 19 พฤศจิกายน รัฐสมาชิกได้ตกลงยอมรับแผนยุทธศาสตร์ใหม่ซึ่งจะเป็นแผนพันธกิจของพันธมิตรเป็นเวลา 10 ปี เอกสารดังกล่าวได้แสดงถึงความสำคัญของการแก้ไขปัญหาถึงความมั่นคงระหว่างประเทศ การให้ความสำคัญอีกครั้งกต่อความรับผิดชอบที่จะร่วมมือกับสมาชิกในอนาคตและรัสเซีย เอกสารที่มีความยาว 11 หน้านี้มีชื่อเรื่องว่า "ข้อตกลงแข็งขัน การป้องกันสมัยใหม่"

ประธานาธิบดีอัฟกานิสถาน ฮามิด การ์ไซ ได้เข้าร่วมการประชุมเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน โดยกล่าวว่าเขาต้องการให้เนโทคืนการปกครองประเทศภายในปลายปี พ.ศ. 2557 ก่อนหน้าการประชุม นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร เดวิด คาเมรอน ได้กล่าวว่า "การประชุมสุดยอดเนโทในลิสบอนถูกจัดขึ้นเพื่อเป็นจุดเริ่มต้นของการส่งผ่านความรับผิดชอบด้านความมั่นคงให้กับกองทัพอัฟกานิสถานอย่างต่อเนื่อง"

ในระหว่างการประชุมกับการ์ไซ รัฐสมาชิกได้ตกลงที่จะถอนปฏิบัติการรบอย่างต่อเนื่องจนถึง พ.ศ. 2557 หลังจากนั้น รัฐเนโทจะยังคังให้การสนับสนุนด้านการฝึกและให้คำแนะนำแก่กองทัพแห่งชาติอัฟกานิสถาน เลขาธิการเนโทได้กล่าวว่า "เราจะเริ่มกระบวนการโดยรัฐบาลอัฟกานิสถานจะเป็นผู้นำในการรักษาความมั่นคงภายในประเทศ อำเภอต่ออำเภอ" ถึงแม้ว่ารัฐสมาชิกจะกำหนดให้ถอนทหารออกจากอัฟกานิสถานในปี พ.ศ. 2557 แต่หลายประเทศก็ได้กล่าวว่าการถอนกำลังทหารของตนจะเกิดขึ้นนอกเหนือจากการตัดสินใจของเนโท

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2553 ราสมูสเซนได้ประกาศว่าประธานาธิบดีรัสเซีย ดมิทรี เมดเวเดฟ จะได้รับเชิญเข้าร่วมการประชุมด้วย เมดเวเดฟได้ตอบตกลงที่จะเข้าร่วมหลังจากได้ประชุมกับประธานาธิบดีฝรั่งเศส นีกอลา ซาร์กอซี และนายกรัฐมนตรีเยอรมนี อังเงลา แมร์เคิล ในระหว่างการประชุมสุดยอดดังกล่าวยังได้จัดการประชุมสภาเนโท-รัสเซียขึ้นเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ได้เริ่มก่อตั้งในปี พ.ศ. 2545 ความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียและเนโทตึงเครียดนับตั้งแต่สงครามเซาท์ออสซีเชีย 2008 ซึ่งรัสเซียได้สนับสนุนและยอมรับพื้นที่ซึ่งแยกตัวออกมาจากจอร์เจีย ได้แก่ เซาท์ออสซีเชียและอับฮาเซีย

ก่อนหน้าการประชุม บทความในเดอะอีโคโนมิสท์ได้รายงานว่ารัสเซียอาจมีความกระตือรือร้นมากขึ้นที่จะร่วมมือกับประเด็นปัญหาของเนโทและอาจให้สัญญาที่จะสนับสนุนด้านกำลังพลไปยังอัฟกานิสถาน ในการประชุม รัสเซียตกลงที่จะสนับสนุนโครงการการป้องกันขีปนาวุธที่เนโทต้องการจะพัฒนา รัสเซียยังได้ให้การสนับสนุนปฏิบัติการของเนโทในอัฟกานิสถานต่อไปโดยการอนุญาตให้มีการขนส่งเสบียงผ่านน่านฟ้ารัสเซียมากขึ้นและจัดหาเฮลิคอปเตอร์มิลมี-17 ให้แก่อัฟกานิสถานด้วย

ในวันแรกของการประชุม ผู้นำได้ตกลงที่จะสร้างโครงการระบบป้องกันขีปนาวุธที่จะมีขีดความสามารถครอบคลุมถึงรัฐสมาชิกทุกประเทศในยุโรป ตลอดจนถึงสหรัฐอเมริกาและแคนาดา ระบบที่ได้รับการเสนอนั้นเคยเป็นจุดขัดแย้งระหว่างเนโทและรัสเซีย แต่ประธานาธิบดีรัสเซีย ดมิทรี เมดเวเดฟ ซึ่งเข้าร่วมการประชุม ได้แสดงความกระตือรือร้นมากยิ่งขึ้นที่จะร่วมมือกับเนโทในด้านดังกล่าว