การเลือกตั้งทั่วไปในประเทศตองงา พ.ศ. 2553

การเลือกตั้งทั่วไปในประเทศตองงา พ.ศ. 2553 เป็นการเลือกตั้งภายใต้กฎหมายเลือกตั้งฉบับใหม่ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 เพื่อเลือกสมาชิกสภานิติบัญญัติตองงาจำนวน 26 ที่นั่ง

การเลือกตั้งได้รับการประกาศโดยสมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5 แห่งตองงา ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2551 ไม่นานก่อนทรงประกอบพระราชพิธีราชาภิเษกเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2551 และนำโดยโครงการการปฏิรูปรัฐธรรมนูญ การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่สมาชิกรัฐสภาส่วนใหญ่ (17 จาก 26) มาจากการเลือกตั้งโดยทั่วถึงของประชาชน ในขณะที่อีก 9 ที่นั่งสำรองไว้สำหรับสมาชิกชนชั้นสูงของตองงา นับเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญตั้งแต่การปกครองภายใต้ระบอบกษัตริย์อันยาวนานกว่า 165 ปีมุ่งหน้าไปยังประชาธิปไตยแบบมีผู้แทนอย่างเต็มตัว

พรรคประชาธิปไตยหมู่เกาะแห่งมิตรภาพ ก่อตั้งขึ้นในเดือนกันยายน พ.ศ. 2553 เป็นพรรคที่ก่อตั้งมาเพื่อรับสมัครการเลือกตั้งคราวนี้โดยเฉพาะ ภายใต้การนำของทหารผ่านศึกนิยมประชาธิปไตย โปฮิวา กวาดที่นั่งไปได้มากที่สุดถึง 12 จาก 17 ที่นั่ง

ก่อนหน้าการเลือกตั้งคราวนี้ สมาชิกรัฐสภาตองงาล้วนมาจากการแต่งตั้งโดยพระมหากษัตริย์เป็นส่วนใหญ่ และยังทรงแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีอีกด้วย มีเพียง 9 จาก 30 ที่นั่งเท่านั้น และอีก 9 ที่นั่งมาจากการเลือกตั้งภายในสมาชิกของชนชั้นสูง

ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2553 รัฐสภาได้ออกโครงการปฏิรูปทางการเมือง โดยเพิ่มจำนวนผู้แทนที่ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชนขึ้นจาก 9 ที่นั่งเป็น 17 ที่นั่ง โดย 10 ที่นั่งมาจากโตงาตาปู 3 ที่นั่งจากวาวาอู 2 ที่นั่งจากฮาอะไป และ 1 ที่นั่งจาก Niuas เช่นเดียวกับอัว ที่นั่งทั้งหมดมาจากการเลือกตั้งเขตละคน ซึ่งแตกต่างจากการเลือกตั้งแบบเขตละหลายคนที่เคยใช้มาในอดีต การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลให้ 65.4% ของสมาชิกรัฐสภาได้รับการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน ส่วนชนชั้นสูงจะยังคงสามารถเลือกผู้แทนของตนได้ 9 คน แต่การแต่งตั้งผู้แทนของพระมหากษัตริย์จะถูกยกเลิกไป

การเลือกคณะรัฐมนตรีและนายกรัฐมนตรีเคยเป็นพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ แต่คราวนี้ สมาชิกรัฐสภาที่มาจากการเลือกตั้งจะลงคะแนนเสียงเลือกนายกรัฐมนตรี

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมาจากความตระหนักถึงการประท้วงนิยมประชาธิปไตยเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2549 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 8 คน และเขตเศรษฐกิจจำนวนมากของตองงาลาปูถูกทำลายเมื่อผู้ชุมนุมได้ประท้วงต่อการเปลี่ยนแปลงไปสู่การปฏิรูปทางการเมืองที่เชื่องช้า การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่จากพระมหากษัตริย์

การลงทะเบียนผู้ลงคะแนนเสียงเลือกตั้งสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม โดยมีผู้ลงคะแนนถึง 42,000 คนได้มาลงทะเบียน ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2553 ศูนย์วิกฤตการณ์สตรีและเด็กได้แสดงความกังวลที่ว่ามากถึง 40% ของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งอาจไม่สามารถลงทะเบียนได้

ผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งมีการลงทะเบียนระหว่างวันที่ 21-22 ตุลาคม โดยมีผู้ลงสมัคร 147 คนใน 17 เขตเลือกตั้ง เขตเลือกตั้งโตงาตาปู 6 และ 9 เป็นเขตที่มีการแข่งขันมากที่สุด ถึงเขตละ 15 คน ในขณะที่บางเขตเลือกตั้งมีผู้ลงสมัครเพียง 3 คน ผู้ลงสมัครในจำนวนนี้มี 10 คนที่เป็นสตรี และมีเพียง 3 คนที่มาจากคณะรัฐมนตรีชุดปัจจุบันเท่านั้นที่ลงสมัครในคราวนี้ด้วย

ในการลงสมัคร ผู้ลงสมัครจะต้องจ่ายเงินจำนวน 400 พาแองกาเพื่อเป็นค่าธรรมเนียมการสมัคร และแสดงรายมือชื่อของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งจำนวน 50 คนเพื่อสนับสนุนการเป็นผู้ลงสมัครของพวกเขา เศรษฐกิจที่ได้รับผลกระทบกลายมาเป็นความจำเป็นที่สำคัญที่สุดสำหรับการรณรงค์เลือกตั้งคราวนี้

สมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอู ที่ 5 แห่งตองงา ได้ตรัสเรียกการเลือกตั้งครั้งนี้ว่าเป็น "วันแห่งประวัติศาสตร์และความยิ่งใหญ่สูงสุดของราชอาณาจักร" และ "พวกท่านจะได้เลือกตัวแทนของตนเองให้เข้าไปนั่งในรัฐสภา ดังนั้น การเลือกตั้งครั้งนี้จึงจะนำไปสู่รัฐบาลชุดแรกในประวัติศาสตร์อันยาวนานของประเทศเรา ซึ่งมีที่มาจากเสียงของประชาชน"

เมื่อผลการเลือกตั้งได้รับการสรุป สมาชิกรัฐสภาที่มาจากการเลือกตั้งจะเลือกนายกรัฐมนตรี ชาวตองงาซึ่งมีวัฒนธรรมอันยาวนานที่มองหาชนชั้นสูงเป็นผู้นำ ได้คาดหวังว่านายกรัฐมนตรีจะเป็นชนชั้นสูงด้วย แต่หลังจากการเลือกตั้ง ผู้แทนชนชั้นสูงได้ประกาศว่าพวกเขาจะสนับสนุนให้สามัญชนเข้ามาเป็นนายกรัฐมนตรี ภายใต้การปฏิรูปครั้งใหม่นี้ รัฐสภามีเวลาหนึ่งเดือนที่จะเลือกนายกรัฐมนตรีและตั้งรัฐบาล

ผลการเลือกตั้งปรากฏว่าพรรคประชาธิปไตยหมู่เกาะแห่งมิตรภาพ ได้รับชัยชนะถึง 12 จาก 17 ที่นั่ง เกือบถึงกึ่งหนึ่งของสมาชิกรัฐสภาทั้งหมด ถึงแม้ว่าพรรคจะได้รับคะแนนเสียงเพียงหนึ่งในสามของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งทั้งหมด ผู้สมัครอิสระได้รับคะแนนเสียงรวมกันถึงสองในสาม แต่มีเพียง 5 ที่นั่งเท่านั้นที่ได้รับเลือก