ไร้สาระนุกรม

ไร้สาระนุกรม หรือ อันไซโคลพีเดีย () เป็นเว็บไซต์ที่เลียนแบบสารานุกรมที่ทุกคนสามารถแก้ไขได้ โดยเก็บรวบรวมเรื่องขำขันล้อเลียนสารานุกรมวิกิพีเดีย ก่อตั้งเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2548 โดย โจนาธาน หวง (Jonathan Huang) ไร้สาระนุกรมเก็บข้อมูลไว้สองที่คือที่ วิเกีย ที่เป็นโฮสต์ให้บริการซอฟต์แวร์วิกิ เช่นในไร้สาระนุกรมภาษาอังกฤษ, ไร้สาระนุกรมภาษาสเปน, ไร้สาระนุกรมภาษาฝรั่งเศส เป็นต้น และที่ Carlb ได้แก่ไร้สาระนุกรมภาษาไทย, ไร้สาระนุกรมภาษาญี่ปุ่น เป็นต้น รวมแล้วมากกว่า 75 ภาษา ปัจจุบันไร้สาระนุกรมภาษาอังกฤษมีเนื้อหาประมาณ 30,000 บทความ สำหรับไร้สาระนุกรมภาษาไทยนั้น ได้รับการก่อตั้งในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2549 โดย ผู้ใช้ Ob the air

จุดประสงค์ร่วมหลักๆของไร้สาระนุกรมทุกภาษา คือการเขียนเรื่องตลกขบขัน บิดเบือนเรื่องราวต่างๆออกจากข้อเท็จจริง

อย่างไรก็ตาม นโยบายในการเขียนของไร้สาระนุกรมแต่ละภาษานั้น ให้ยึดเอาตามความเหมาะสมของแต่ละภาษาเอง ไม่จำเป็นต้องฟังส่วนกลาง เช่นเดียวกับนโยบายในการเขียนของวิกิพีเดีย

สำหรับไร้สาระนุกรมไทยนั้น นอกเหนือจากการสร้างความตลกขำขันแล้ว ยังมองตัวเองในฐานะฐานข้อมูลที่สามารถทดแทนสารานุกรม ในแง่ของการสะท้อนภาพอารมณ์ หรือการให้ข้อมูลเชิงประสบการณ์อีกด้วย

อย่างไรก็ตาม ไร้สาระนุกรม ไม่ยอมรับการใช้คำหยาบด้วยความจงใจ เว้นแต่จะเป็นไปเพื่อบทความ ไม่ยอมรับการด่าทอ และไม่ยอมรับงานเขียนอันมีสาระหนักสมอง ซึ่งสมควรจะอยู่ในวิกิพีเดีย

ไร้สาระนุกรมเริ่มต้นครั้งแรกในนาม อันไซโคลพีเดีย หรือไร้สาระนุกรมภาคภาษาอังกฤษ เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2548 ส่วนไร้สาระนุกรมภาษาไทย ก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2549 ปัจจุบันไร้สาระนุกรมใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ BY-NC-SA

เนื้อหาส่วนมากในไร้สาระนุกรม มีลักษณะเป็นเรื่องแต่ง เรื่องล้อเลียน และเรื่องขำขัน นอกจากนี้ ในไร้สาระนุกรมไทย มีบทความล้อเลียนการเมือง โดยสมัคร สุนทรเวช อดีตนายกรัฐมนตรีไทย ถูกกล่าวถึงในเชิงล้อเลียนมากที่สุด โดยล้อเป็น ซาหมัก สุกรเพศ หรือ หมัคร และได้มีการล้อเลียนศูนย์อำนวยการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉิน (ศอฉ.) โดยเปลี่ยนเป็น ศอร. (ศูนย์อำนวยการไร้สาระนุกรม) และ ศอ.รส. ตามลำดับ

โครงการย่อยของไร้สาระนุกรมในแต่ละภาษาจะแตกต่างกันออกไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับว่าไร้สาระนุกรมของภาษานั้นๆ จะสร้างโครงการอะไรขึ้นมาบ้าง โดยโครงการย่อยของไร้สาระนุกรมบางโครงการอาจเป็นการล้อเลียนหรือทำเลียนแบบโครงการย่อยของวิกิพีเดีย

สำหรับโครงการของไร้สาระนุกรมไทย กับไร้สาระนุกรมภาษาอังกฤษ อาจเทียบเคียงกันได้ดังนี้

โดยเริ่มต้นนั้น ไร้สาระนุกรมลอกเลียนแบบและดัดแปลงนโยบายของวิกิพีเดียมาเป็นพื้นฐาน หากแต่ได้มีการปรับปรุงแก้ไขและสร้างนโยบายที่เป็นเอกเทศออกไปจากวิกิพีเดียในภายหลัง เนื่องจากว่าลักษณะบทความที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง

นโยบาย "อะไรที่ไม่ใช่ไร้สาระนุกรม" เป็นนโยบายกลางที่เป็นมาตรฐานกลางของไร้สาระนุกรม เพื่อให้เป็นหลักเกณฑ์ถึงแนวทางโดยทั่วๆไปในการเขียนบทความในไร้สาระนุกรม อีกทั้งยังเป็นหลักเกณฑ์ในการตัดสินว่าบทความนั้นๆ สมควรจะคงอยู่ในไร้สาระนุกรมหรือไม่อีกด้วย ซึ่งโดยมีหลักการหลักๆ ดังนี้
บทความใดๆ อันมีลักษณะพ้องกับข้างต้น ย่อมไม่ถือว่าเป็นบทความอันเหมาะสมที่จะอยู่ในไร้สาระนุกรม และจะถูกแจ้งลบถ้ามีการพบเจอ

อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปแล้ว ผู้ดูแลของไร้สาระนุกรม มักจะยอมให้บทความถูกแจ้งลบไว้ประมาณ 1 เดือน เพื่อให้โอกาสผู้เขียนได้มีโอกาสแก้ไขงานของตน ซึ่งเมื่อหลังจากพ้นช่วงเวลานี้ไปแล้ว หากยังไม่มีการแก้ไขอันเป็นที่น่าพอใจ บทความนั้นๆก็จะถูกลบไป

ปัญหาหลักของไร้สาระนุกรมคือการล้อเลียนสิ่งที่มีอยู่จริง ซึ่งมักจะเป็นส่วนที่ก่อปัญหาให้ไร้สาระนุกรมอยู่เนืองๆ โดยเฉพาะบทความดารานักร้อง ซึ่งมักจะก่อกวน (ในไร้สาระนุกรมเรียกว่า"การก่อเกรียน") โดยผู้ใช้ที่แสดงตนเป็นเพศหญิง ซึ่งมักจะถูกเรียกว่า "ติ่งหู" ซึ่งมักจะเข้ามาในลักษณะของการด่าทอเสียๆหายๆ เนื่องจากไม่เข้าใจว่าบทความของไร้สาระนุกรมนั้น แก้ไขได้ และเขียนโดยใครก็ได้ ซึ่งผู้ที่เริ่มต้นเขียนนั้นมักเป็นผู้ที่ไม่ชอบดารานักร้องเหล่านั้นนั่นเอง

อย่างไรก็ตาม ปัญหาข้างต้นสามารถแก้ไขได้โดยแฟนคลับที่เข้าใจในนโยบาย และลงมือเขียนดารานักร้องที่ตนชอบด้วยตัวเอง

นอกจากนี้ บทความที่ข้องเกี่ยวกับการเมือง (มักจะถูกเรียกในไร้สาระนุกรมว่า "การเมีย") บางครั้งก็ถูกเป็นเป้าการก่อกวน หลายครั้งที่มีการเขียนถึงในลักษณะด่าทอ หรือรุนแรงเกินขอบเขต ดังนั้น จึงกลายเป็นหัวข้อเจรจาสาทกกันในไร้สาระนุกรมเอง จนกระทั่งได้ข้อสรุปออกมาเป็นนโยบายว่าด้วยการล้อเลียนสิ่งที่มีอยู่จริง

บางครั้ง เมื่อมีข่าวที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิต โดยเฉพาะบุคคลที่มีชื่อเสียง เช่น ไมเคิล แจ็คสัน มักจะมีผู้นึกสนุกแต่ขาดความยั้งคิดเอาการตายของบุคคลมาล้อเลียน อย่างไรก็ตาม ไร้สาระนุกรมเห็นว่าการตายเป็นเรื่องน่าเศร้าและสมควรจะให้เกียรติผู้เสียชีวิตโดยไม่เกี่ยงถึงความมีชื่อเสียงจึงมีนโยบายห้ามนำการเสียชีวิตของบุคคลมาล้อเลียนไม่ว่าจะในกรณีใด ๆ ก็ตาม

โครงการไร้ชีวประวัติ เป็นโครงการที่เปิดให้คนทั่วไปสามารถเขียนบทความถึงใครก็ได้ที่ไม่มีชื่อเสียงโด่งดัง หรือไม่เป็นที่รู้จักมากพอในสังคม ทั้งสังคมโลกแห่งความจริงและสังคมอินเทอร์เน็ต อย่างไรก็ตาม เนื้อหาของบทความนั้น จะต้องตามนโยบายหลักของไร้สาระนุกรม มิใช่นึกจะเขียนด่าทอเสียๆหายๆผู้ใดก็ได้

ไร้สาระนุกรมภาษาไทย เริ่มต้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2549 ในลักษณะของหน้าหลักย่อยในไร้สาระนุกรมภาษาอังกฤษ โดยในครั้งนั้น ผู้เริ่มต้นจัดทำได้ตั้งชื่อภาษาไทยของอันไซโคลพีเดียว่า "ไร้สาระนุกรม" และหลังจากนั้นได้ไม่นาน ทางอันไซโคลพีเดียได้จัดแยกออกมาเป็นไร้สาระนุกรมภาคภาษาไทย โดยนำประวัติการแก้ไขของหน้าหลักย่อยเดิมมารวมไว้ด้วย

ครั้งหนึ่ง ไร้สาระนุกรมไทยเคยถูกลอกเลียนแบบโดย Investment Wiki ซึ่งลอกซอร์ซโค้ดของไร้สาระนุกรมไป

นอกจากนี้ ไร้สาระนุกรมยังเคยถูกอ้างอิงถึงคำว่า "แอ๊บแบ๊ว" ในหนังสือพิมพ์คมชัดลึก ฉบับวันที่ 27 ก.ค. 2550 ในหัวข้อ "ไร้สาระ" อีกด้วย และหนังสือพิมพ์มติชนเขียนถึงไร้สาระนุกรมว่า"น่าจะ"เป็นที่นิยมในหมู่วัยรุ่น