รัชนี ศรีไพรวรรณ

รัชนี ศรีไพรวรรณ (สกุลเดิม: อัมพานนท์; 11 มีนาคม พ.ศ. 2473 — 15 เมษายน พ.ศ. 2557) เป็นข้าราชการบำนาญ อดีตศึกษานิเทศก์ระดับ 8 สาขาวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมและมัธยมศึกษา ซึ่งเป็นที่รู้จักทั่วไป จากผลงานเขียนเรื่อง "มานะ มานี ปิติ ชูใจ" ที่ใช้เป็นแบบเรียนวิชาภาษาไทย ในโรงเรียนประถมทั่วประเทศ ตามหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ. 2521 - 2537 อันเป็นผลงานซึ่งเป็นที่ยกย่อง ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย ยังมอบรางวัลนราธิป ประจำปี พ.ศ. 2556 ให้แก่เธอ

อาจารย์รัชนี ศรีไพรวรรณ เกิดที่อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม สำเร็จการศึกษาระดับประถม จากโรงเรียนประชาบาล ‘พินิจราษฎรบำรุง’ อำเภอยางตลาด จังหวัดมหาสารคาม (ปัจจุบันขึ้นกับจังหวัดกาฬสินธุ์) และมัธยมศึกษาจากโรงเรียนสตรีอนุกูลนารี อำเภอกาฬสินธุ์ จังหวัดมหาสารคาม (ปัจจุบันคืออำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์) ต่อมาสำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษา จากโรงเรียนฝึกหัดครูสวนสุนันทาวิทยาลัย (ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา), โรงเรียนฝึกหัดครูมัธยมวังจันทรเกษม (ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม) และ วิทยาลัยวิชาการศึกษาประสานมิตร (ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ)

อาจารย์รัชนีมีผลงานเขียนหนังสือ ประกอบการสอนวิชาภาษาไทยเรื่อง "กระต่ายน้อยและฝนหลวง" และ "มานะ มานี ปิติ ชูใจ" รวมถึงวรรณกรรมเยาวชนเรื่อง"ทางช้างเผือก" ร่วมกับนิตยสาร"อะเดย์" อนึ่ง รายการ "ภาษาไทยใครว่ายาก" เคยเชิญอาจารย์รัชนีเป็นวิทยากร โดยออกอากาศทางโทรทัศน์ไทยพีบีเอส เมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2556 ด้านชีวิตส่วนตัว อาจารย์รัชนีมีบุตรสาวชื่อพรพรรณ

อาจารย์รัชนีถึงแก่กรรม ด้วยโรคหลอดเลือดอุดตัน เมื่อเวลา 21:38 น. ของวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2557 ที่โรงพยาบาลวิชัยยุทธ สิริอายุได้ 84 ปี โดยเมื่อครั้งยังมีชีวิต ท่านแสดงความประสงค์ขอบริจาคร่างกาย สำหรับการศึกษาของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

เป็นที่กล่าวขานในวงการศึกษาไทยว่า อาจารย์รัชนี เป็นผู้มีคุณูปการต่อการศึกษา วิชาภาษาไทยเป็นอย่างมาก โดยขณะรับราชการ ท่านเป็นศึกษานิเทศก์ครูภาษาไทย สังกัดกรมสามัญศึกษา (ปัจจุบันคือ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน) กระทรวงศึกษาธิการ รวมถึงเป็นผู้สอนวิชาภาษาไทยและแนะแนว กรมวิชาการ (ปัจจุบันคือ สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา ในสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน) จึงมอบหมายให้ท่าน เป็นผู้เขียนเรื่องประกอบ หนังสือแบบเรียนภาษาไทย ตามหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ. 2521 ซึ่งเป็นที่รู้จักทั่วไปในชื่อ "มานะ มานี ปิติ ชูใจ"

แม้ทางกระทรวงศึกษาธิการ จะยกเลิกแบบเรียนภาษาไทยชุด "มานะ มานี ปิติ ชูใจ" เมื่อ พ.ศ. 2537 เนื่องด้วยเนื้อหาที่ไม่ทันต่อยุคสมัย แต่หลังจากนั้น 8 ปี ทางนิตยสาร"อะเดย์" นำเรื่องราวมานะ มานี ปิติ ชูใจ ในวัยเติบใหญ่ ที่เขียนโดยอาจารย์รัชนี มาจัดพิมพ์เป็นพ็อกเกตบุ๊ก โดยใช้ชื่อ"ทางช้างเผือก" ซึ่งจัดเป็นหนังสือขายดีในเวลานั้น

นอกจากนี้ "ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมไทย" นครเมลเบิร์น เครือรัฐออสเตรเลีย ยังขออนุญาตกระทรวงศึกษาธิการของไทย เพื่อนำแบบเรียนชุด"มานะ มานี ปิติ ชูใจ" ของอาจารย์รัชนี ไปใช้เป็นหนังสือเรียนวิชาภาษาไทยของศูนย์ดังกล่าว ตั้งแต่ พ.ศ. 2524 จนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้แบบเรียนชุด"มานะ มานี ปิติ ชูใจ"ของอาจารย์รัชนียังถูกนำไปใช้เป็นหนังสือเรียนวิชา Beginning Thai ซึ่งเป็นวิชาเลือกเสรีในระดับปริญญาตรี ณ มหาวิทยาลัย Northern Illinois University เมือง DeKalb ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยรายวิชาดังกล่าวดำเนินการเรียนการสอนโดย Prof. John F. Hartmann มานับตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ. 2528 โดยในภายหลังเนื้อหาในแบบเรียนได้รับการพัฒนาเป็นสื่อการเรียนการสอนออนไลน์โดยทุนสนับสนุนและสามารถเข้าเยี่ยมชมได้ที่ Thai SEASITE