สมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์

สมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ (; ชื่อย่อ: GGAT) เป็นองค์กรสตรีระดับชาติของประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2500 โดยนางสาวกนก สามเสน (ชื่อปัจจุบัน: คุณหญิงกนก สามเสน วิล) องค์กรดังกล่าวได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกทดลองขององค์การผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งโลก ในวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2506

กิจกรรมผู้บำเพ็ญประโยชน์  (Girl Guides หรือ Girl Scouts)  คือกิจกรรมอาสาสมัครสำหรับเด็กผู้หญิงและสตรีที่สนใจ    โดยไม่จำกัดเชื้อชาติ วรรณะ และศาสนา  มีเป้าหมายเพื่อฝึกเด็กผู้หญิงและเยาวสตรีเป็นพลเมืองดีมีประโยชน์ต่อสังคม ตามหลักการที่ Lord Baden Powellผู้ก่อตั้งกิจการลูกเสือและผู้บำเพ็ญประโยชน์ได้กำหนดไว้

คำว่า “ผู้บำเพ็ญประโยชน์” หมายความว่า “ผู้ที่ฝึกฝนตนเองให้พร้อมที่จะนำและช่วยเหลือผู้อื่นเสมอ”      มาจากภาษาอังกฤษว่า“ GUIDE ” แปลว่า “ ผู้นำทาง ”  หมายถึง  ผู้ที่ฝึกตนเองให้พร้อมที่จะช่วยเหลือคนเดินทาง โดยการฝึกทักษะต่างๆ ทั้งร่างกาย สติปัญญา  อารมณ์  และสังคม

Lord Baden Powell เห็นว่าลักษณะการฝึกฝนตนเองนี้   เหมาะสมสำหรับเด็กผู้หญิงจึงให้เรียกกิจกรรมนี้ว่า “Girl Guides” และให้ผู้หญิงดำเนินการโดยแยกออกจากกิจกรรมสำหรับเด็กผู้ชายที่เรียกว่า “Boy Scouts” (คำว่า SCOUT หมายถึง ผู้ที่ชอบผจญภัย ผู้สืบเหตุการณ์ ซึ่งเหมาะสมกับเด็กผู้ชายมากกว่า) ต่อมาเมื่อสหรัฐอเมริกานำกิจกรรมนี้ไปเผยแพร่เรียก Girl Guides ว่า Girl Scouts   ปัจจุบันจึงมีบางประเทศ (ประมาณ 10% ของสมาชิกทั้งหมด)  เรียกตนเองว่า Girl Scouts

องค์การผู้บำเพ็ญประโยชน์โลก ( WAGGGS – The World Association of Girl Guides and Girl Scouts)WAGGGS ได้กำหนดคุณสมบัติขององค์กรสมาชิกเพื่อความเป็นหนึ่งเดียวกันไว้  คือ (1) เป็นองค์กรอิสระ ไม่ขึ้นหรือเป็นส่วนหนึ่งขององค์การอื่นๆ (2) สมาชิกต้องเป็นโดยสมัครใจยึดมั่นในหลักการพื้นฐานที่ผู้ก่อตั้งได้กำหนดไว้ (3) เป็นเอกภาพแต่ละประเทศมีองค์กรเดียว และเป็นองค์กรระดับชาติ เรียกชื่อว่า Girl Guides  หรือ Girl Scouts

ปัจจุบันสมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ ใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า

THE GIRL GUIDES (GIRL SCOUTS) ASSOCIATION OF THAILAND

Under The Royal Patronage of Her Majesty The Queen

กิจกรรมผู้บำเพ็ญประโยชน์เริ่มขึ้นจากการที่นางสาวกนก สามเสน (ปัจจุบัน คือ ดร.คุณหญิงกนก สามเสน วิล ) ได้ไปดูงานและเยี่ยมชมกิจการของThe Girl Scouts Association of U.S.A ที่นครนิวยอรค์ เนื่องในโอกาสเข้าร่วมสัมมนากับ Committee of Correspondence เมื่อ พ.ศ. 2499 จากความประทับใจในกิจกรรมการทำงานของคณะกรรมการและเจ้าหน้าที่ การที่ได้พบเห็น Girl Scouts เป็นบุคคลที่คล่องแคล่ว มีบุคลิกภาพดี และแต่งตัวเก๋ ท่านจึงเห็นว่ากิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่เหมาะสมกับเด็กผู้หญิงเป็นอย่างยิ่ง   เมื่อกลับมาเมืองไทย คุณหญิงกนก ซึ่งเป็นกรรมการของสมาคมสตรีอุดมศึกษาสมัยนั้นได้รับอาสาเป็นผู้ดำเนินงานกลุ่มผู้บำเพ็ญประโยชน์ สโมสรปรียา เครือหนังสือพิมพ์สตรีสาร ซึ่งมีการชุมนุมที่สมาคมสตรีอุดมศึกษา ถนนรองเมือง กรุงเทพฯ หลังจากที่มีกิจกรรมไป 3-4 ครั้ง ก็ได้นำเรื่องราวที่พบเห็น มาเล่าให้สมาชิกกลุ่มผู้บำเพ็ญประโยชน์ฟัง สมาชิกให้ความสนใจมาก มีความกระตือรือร้นที่จะรับการฝึกบ้าง  ท่านจึงได้นำเรื่องราวทั้งหมดปรึกษากับคุณนิลวรรณ ปิ่นทอง และคณะกรรมการสมาคมสตรีอุดมศึกษา ขณะนั้นมีอาจารย์สมัยสวาท พงศ์ทัต เป็นนายกสมาคม ทุกคนไม่ขัดข้องจึงได้ติดต่อไปยัง Committee of Correspondence ให้ช่วยหาเอกสารให้ องค์การนี้จึงติดต่อไปยัง Girl Scouts of U.S.A. ภายในสองสัปดาห์ ก็ได้รับหนังสือคู่มือต่างๆ ขณะเดียวกัน Girl Scouts of U.S.A. ได้แจ้งองค์กรผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งโลก หรือ The World Association of Girl Guide and Girl Scouts ให้ทราบด้วย

เดือนมีนาคม ปี 2500 องค์การโลกได้ส่ง Miss Mildred Mode ปัจจุบันคือ Mrs. Mildred Owenhuge ซึ่งเป็น Traveling commissioner ของภาคพื้นเอเชีย และ Miss Marie de Figuredo ผู้ฝึกจากฮ่องกง มาช่วยฝึกเยาวสตรีเป็นผู้จัดกิจกรรม (หัวหน้าหมวด) Girl Guides ที่สมาคมสตรีอุดมศึกษา ถนนรองเมือง ผู้รับการฝึกส่วนใหญ่ คือ นิสิตและนักศึกษามหาวิทยาลัย จำนวน 20 คน สมาชิกกลุ่มแรกนี้สอบผ่านและปฏิญาณตนเมื่อเดือน มีนาคม 2500 จำนวน 18 คน ผู้รับปฏิญาณตน คือ  Miss Helen Mc Swinny ต่อมาผู้ที่ได้รับการฝึกเป็นหัวหน้าหมวด Girl Guides ได้เปิดหมวดสมาชิก Girl Guides หมวดแรก คือ กลุ่มผู้บำเพ็ญประโยชน์ของสโมสรปรียา และสมาชิกกลุ่มแรก เป็นผูลงคะแนนเสียงให้เรียก Girl Guides ว่า “ผู้บำเพ็ญประโยชน์” เพราะเห็นว่าเป็นชื่อที่แสดงความหมายที่เข้าใจ คณะอนุกรรมการได้มีโอกาสเข้าเฝ้ากรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรีในสมัยนั้น ได้ขอประทานข้อคิดเห็นถึงชื่อว่าอย่างใดจะเหมาะสมกับเรื่องราวดีอยู่แล้ว นอกจากตั้งชื่อแล้ว สมาชิกกลุ่มแรกยังเป็นผู้ออกแบบเครื่องแต่งกายของผู้บำเพ็ญประโยชน์ด้วย โดยถือคะแนนเสียงข้างมากเป็นเกณฑ์ เครื่องแบบที่ยังคงยึดถืออยู่จนถึงปัจจุบัน คือ เสื้อสีฟ้าอมเทา สวมหมวกเบเร่ต์สีกรมท่า มีตราสมาคมสีแดงติดหน้าหมวก เข็มขัดหนังสีดำ หัวเข็มขัดมีตราสมาคมอยู่ตรงกลาง

กิจกรรมผู้บำเพ็ญประโยชน์ในประเทศไทย เรียกสมาชิกผู้บำเพ็ญประโยชน์ว่า “Girl Guides” และเมื่อปี พ.ศ.2506 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงรับสมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย อยู่ในพระบรมราชินูปถัมภ์  จึงเรียกชื่อองค์กรว่า สมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์

เนื่องจากสมาคมสตรีอุดมศึกษา เป็นสมาชิกสหพันธ์สมาคมสตรีอุดมศึกษาระหว่างประเทศ จำเป็นต้องมีกฎพิเศษ และกฎข้อหนึ่ง คือ สมาชิกของสมาคมสตรีอุดมศึกษาจะต้องเป็นผู้จบปริญญาตรี หรือผ่านการเรียนระดับอุดมศึกษาอย่างน้อย 2 ปี จึงเห็นว่าถ้าจะให้กลุ่มผู้บำเพ็ญประโยชน์ได้มีการขยายกิจการให้กว้างขวางจะต้องมีสมาชิกเพิ่ม และสมาชิกส่วนมาก คือ บุคคลทั่วไปซึ่งไม่ได้ผ่านการศึกษาขั้นปริญญา อีกประการหนึ่งการที่องค์การผู้บำเพ็ญประโยชน์แต่ละประเทศจะเป็นสมาชิกองค์การผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งโลก จำเป็นต้องยึดหลักการในข้อหนึ่งนั้น คือองค์การต้องเป็นอิสระ อนุกรรมการขณะนั้นจึงมีมติให้แยก “กลุ่มผู้บำเพ็ญประโยชน์” จากสมาคมสตรีอุดมศึกษาและตั้งเป็นสมาคมโดยเอกเทศขึ้น โดยใช้ชื่อว่า สมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย (THE GIRL GUIDES ASSOCIATION OF THAILAND) ปัจจุบันสมาคมผู้บำเพ็ญประโยชน์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ ใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า THE GIRL GUIDES (GIRL SCOUTS) ASSOCIATION OF THAILAND Under The Royal Patronage of Her Majesty The Queen

โครงสร้างขององค์กรจะแบ่งออกเป็นสี่ระดับตามอายุดังต่อไปนี้: