โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์

โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ () เดิมชื่อ โรงเรียนวิสามัญคำเขื่อนแก้ว เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษภายในจังหวัดยโสธรเป็นโรงเรียนประจำอำเภอคำเขื่อนแก้ว โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ ตั้งอยู่ในเขต ถนนแจ้งสนิท ตำบลลุมพุก อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร เปิดสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น และ มัธยมศึกษาตอนปลาย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่มัธยมศึกษา เขต 28 (ศรีสะเกษ-ยโสธร) กระทรวงศึกษาธิการ และได้เข้าร่วมโครงการโรงเรียนมาตรฐานสากล (World–Class Standard School)

การก่อตั้งโรงเรียนวิสามัญคำเขื่อนแก้ว 
โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ เดิมชื่อ “โรงเรียนวิสามัญคำเขื่อนแก้ว” สังกัดกรมวิสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2500 ณ บ้านลุมพุก หมู่ 2 ตำบลลุมพุก อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดอุบลราชธานี โดยคณะกรรมการผู้ก่อตั้ง ประกอบด้วย

ปี พ.ศ. 2499 คณะกรรมการผู้ก่อตั้งโรงเรียน ร่วมด้วยผู้มีจิตศรัทธา และผู้ปกครองนักเรียน ตลอดจนเด็กที่อยู่ในวัยเรียน ได้ร่วมกันวางแผนงานการต่อตั้งโรงเรียน ในการจัดหาสถานที่ปลูกสร้างอาคารเรียน แรงงาน งบประมาณ และการจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ เป็นต้น

การก่อสร้างครั้งนี้ได้ให้ครูสังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ประกอบด้วย นายเพิ่ม พุทธวัน นายบน ปกป้อง นายวัน เครือชาลี นายพันธ์ ศรีสร้อย และนักการภารโรง (นายฮุย กุลวงศ์) จากโรงเรียนคำเขื่อนแก้วมาดำเนินการก่อสร้าง

ปี พ.ศ. 2500 เมื่อก่อสร้างอาคารเรียนชั่วคราวเสร็จเรียบร้อยแล้วนั้น จึงได้จัดทำพิธีวางศิลาฤกษ์เพื่อความเป็นสิริมงคลของสถาบันการศึกษาแห่งนี้ เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500

คณะกรรมการได้รวบรวมเงินบริจาค จากคณะกรรมการและผู้ปกครองนักเรียนโดยเสียสละเงินคนละ 600 บาทเป็นค่าปลูกสร้างอาคารเรียนขนาด 12 ห้องเรียน

เมื่อสร้างอาคารเสร็จเรียบร้อยแล้ว ฯลฯ ม.ล.ปิ่น มาลากุล รัฐมนตรีว่าการศึกษาธิการมาเป็นประธานในการรับมอบอาคารเรียน เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2503 และเปลี่ยนชื่อใหม่เป็นโรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2503 มีนายกำจัด ผาติสุวรรณ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี เป็นประธานเปิดป้ายชื่อโรงเรียน
โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ ได้เปิดทำการสอนครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2500 ตามคำสั่งผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี
มีครูปฏิบัติการสอน 2 คน คือ นายสมศักดิ์ ภิรมย์รื่น ครูกรมสามัญศึกษา ช่วยราชการแผนกศึกษาธิการอำเภอคำเขื่อนแก้ว เป็นผู้รักษาการในตำแหน่งครูใหญ่และนายเชวง จักรไชย ครูโรงเรียนบ้านแหล่งหนู

โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ ตั้งอยู่ในตำบลลุมพุก ติดถนนแจ้งสนิท ด้านทิศเหนือมีเนื้อที่ 6 ไร่ 1 งาน 4 ตารางวา ที่ดินแปลงที่ 2 อยู่ตรงข้ามแปลงที่ 1 คือ ด้านทิศใต้ ถนนแจ้งสนิทมีเนื้อที่ 16 ไร่ 2 งาน 3 ตารางวา ซึ่งโรงเรียนลุมพุกวิทยรัตน์ (ปัจจุบันคือโรงเรียนอนุบาลลุมพุกวันครู 2503) ได้ยกให้เมื่อ พ.ศ. 2500 ปัจจุบันได้เปิดทำการสอนแบบ 8-8-9/9-8-8 จำนวน 50 ห้องเรียน

เนื่องจากก่อนหน้านี้มีช่วงการโยกย้ายตำแหน่งผู้บริหาร อาทิเช่น การเกษียณอายุราชการของรองผู้อำนวยการสมยศ คำแพง หรือการโยกย้ายตำแหน่งรองผู้อำนวยการกำพล พาภักดี และยังเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านของ ผู้อำนวยการอัศนีศักดิ์ ศิริชัย ในขณะนั้น จึงมีการดำรงตำแหน่งของผู้บริหารโรงเรียนใหม่ โดยมีผู้บริหารโรงเรียนทั้งหมดมาจากโรงเรียนกุดชุมวิทยาคม เหลือแค่ รองผู้อำนวยการกิตติ ดวงแสง ที่ดำรงตำแหน่งมาจนถึงปัจจุบัน จึงเกิดคำว่า "กุดชุมโมเดล" ขึ้นมา

ปัจจุบันมีรายชื่อที่เข้ามาในคณะผู้บริหาร (ภาคปีการศึกษา 2559) มนต์ชัย เพียรทำ ครูผู้สอนรายภาควิชาสังคมศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ในตำแหน่งเกี่ยวกับกิจการนักเรียน โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์

โรงเรียนคำเขื่อนแก้วชนูปถัมภ์ ปัจจุบันมีอาคารที่สำหรับการเรียน
อยู่โดยปัจจุบันจัดให้มีการเรียนการสอนในฝั่งทิศใต้ของโรงเรียน ให้ทิศเหนือเป็นแปลงสาธิตและบ้านพักครูรวมถึงการใช้สถานที่จัดตั้งเครื่องทำน้ำดื่ม รวมถึงการจัดสร้างห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ โดยฝั่งทิศใต้มีอาคารสำนักงาน 7 แห่ง
เมล็ดต้อยติ่งแตกสาวน้อยตกน้ำ (วันออกอากาศ:17 กรกฎาคม 2556) เพ้นท์เป้าระยะไกล (วันออกอากาศ:6 พฤศจิกายน 2556)