มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี (เดิมชื่อ ศูนย์ปัตตานี หรือ ศูนย์รูสะมิแล) ดำเนินการมาตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2509 มีการก่อสร้างตึกอำนวยการ อาคารเรียน อาคารฝึกงาน หอนอน และหอพักอาจารย์ ตลอดจนการปรับปรุงบริเวณ และการเตรียมการด้านสาธารณูปโภค สาธารณูปการ สามารถย้ายนักศึกษาและคณาจารย์คณะศึกษาศาสตร์จากกรุงเทพฯ มาเริ่มการเรียนการสอนที่จังหวัดปัตตานีเป็นกลุ่มแรก เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2511 ปัจจุบัน รองศาสตราจารย์อิ่มจิต เลิศพงษ์สมบัติ ดำรงตำแหน่งรองอธิการบดีวิทยาเขตปัตตานี

วิทยาเขตปัตตานี เป็นวิทยาเขตแห่งแรกของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ นับตั้งแต่มหาวิทยาลัยยังใช่ใช้คำว่าวิทยาเขต ณ ที่แห่งนี้เป็นจุดเริ่มต้น ของสงขลานครินทร์เปิดสอนด้านวิทยาเขตปัตตานี เป็นวิทยาเขตด้านศิลปศาสตร์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์)และจัดการวิจัย บริการวิชาการ ทำนุบำรุงและพัฒนาด้านภาษา วัฒนธรรมและ สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ศิลปกรรมศาสตร์ ซึ่งมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์เป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในภาคใต้เริ่มก่อตั้งที่ตำบล รูสมิแล อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี เมื่อปีพ.ศ. 2509 ในระยะแรกใช้ชื่อว่า "มหาวิทยาลัยภาคใต้" (UNIVERSITY OF SOUTHERN THAILAND) ต่อมาในเดือนกันยายน พ.ศ. 2510 มหาวิทยาลัยฯได้รับพระราชทานชื่อว่า มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (PRINCE OF SONGKLA UNIVERSITY) ตามพระนาม ฐานันดรศักดิ์สมเด็จพระบรมราชชนกเจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดชกรมหลวง สงขลานครินทร์ ในวันที่12 มีนาคม พ.ศ. 2511 ได้มีพระบรมราชโองการประกาศใช้ พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัย จึงกำหนดให้วันที่ 13 มีนาคม ซึ่งเป็นวันที่พระราชบัญญัตินี้มีผลบังคับใช้ เป็นวันสถาปนามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัสงขลานครินทร์ได้กำหนดเป้าหมาย เพื่อการพัฒนาภาคใต้ ตามแผน พัฒนาการศึกษา อันเป็นพื้นฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม เพื่อการอยู่ร่วมกัน อย่างสันติสุข และเสมอภาคของประชาชนและเพื่อเป็นแหล่ง บริการ วิชาการชุมชน ทั้งในชนบท และในเมือง

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตานี จัดการศึกษาครอบคลุมทางด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และวิทยาศาสตร์สุขภาพ ซึ่งวิทยาเขตปัตานีจัดการศึกษาในลักษณะบูรณาการบนพื้นฐานสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศึกษาศาสตร์ พัฒนาองค์ความรู้จากการวิจัยเพื่อการศึกษาและการ พัฒนาสังคมการประสานความร่วมมือการเรียนการสอนให้การบริการวิชาการแก่สังคม อนุรักษ์ศิลปะ วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม 
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ได้เริ่มดำเนินการก่อตั้งที่ตำบลรูสะมิแล อ.เมือง จ.ปัตตานี เมื่อ พ.ศ. 2509 โดยในเวลาดังกล่าวมหาวิทยาลัยมีสำนักงานชั่วคราวอยู่ที่มหาวิทยาลัยมหิดล ต่อมาในปี 2510 มหาวิทยาลัย ได้เปิดรับนักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์เป็นคณะแรก และในปี 2511 ก็เปิดรับนักศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ โดยอาศัยพื้นที่ของมหาวิทยาลัยมหิดลเป็นที่ทำการเช่นเดียวกัน เมื่อการก่อสร้างอาคารที่ปัตตานีแล้วเสร็จเป็นบางส่วนในภาคการศึกษาที่ 2 นักศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ และบุคลากรมหาวิทยาลัยก็ได้ย้ายมาอยู่ที่วิทยาเขตปัตตานี ซึ่งมีที่ตั้งอยู่ที่ ต.รูสะมิแล อ.เมือง จ.ปัตตานี พร้อมกันเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2511 ดังนั้นในวันที่ 9 พฤศจิกายนของทุกปีจึงเรียกว่าวัน “รูสะมิแล” ซึ่งมีความหมายว่า “สนเก้าต้น” ตามชื่อตำบลที่ตั้งของมหาวิทยาลัยเพื่อระลึกถึงการมาอยู่ที่ตำบลรูสะมิแลวันแรก

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ตั้งอยู่ เลขที่ 181 หมู่ 6 ตำบลรูสะมิแล อำเภอเมือง  จังหวัดปัตตานี เป็นท้องที่ของตำบลที่มีพื้นที่ส่วนหนึ่งเป็น ชายทะเลด้านทิศเหนือของอำเภออาณาเขตของบริเวณนี้เป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ที่นักศึกษาและที่ชาวบ้านเรียกในพระปรมาภิไธยย่อของสมเด็จพระราชบิดา เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดชว่า “ม.อ.”