seungwon929/Th-miracl huggingface dataset:
รอย มาตา

รอย มาตา เป็นหัวหน้าชนเผ่าชาวเมลานีเซียในวานูอาตูที่มีอำนาจมากในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 13 หลุมฝังศพที่มีความสลับซับซ้อนของเขา ซึ่งมีร่างของข้าราชบริพารของเขา 25 คนอยู่ด้วยนั้นถูกค้นพบโดยนักโบราณคดีชาวฝรั่งเศส Jose Garranger ในปี ค.ศ. 1967 และได้รับการประกาศให้เป็นมรดกโลกในปี ค.ศ. 2008

Jose Garranger สามารถระบุตำแหน่งของสุสานได้ซึ่งตั้งอยู่บนเกาะเอเรโตกาจากการวิเคราะห์ตำนานท้องถิ่น ตำนานนี้ได้กล่าวถึงเมื่อรอย มาตาสามารถพิชิตดินแดนได้ สิ่งแรกที่เขาจะทำคือการรวมเผ่า รัชสมัยของเขาเป็นสมัยที่มีความสงบสุข แต่เป็นที่น่าเสียดาย รอย มาตาถูกวางยาพิษโดยน้องชายของเขา ร่างของเขาไม่ได้ถูกส่งไปฝังยังบ้านเกิดของเขา เพราะชาวบ้านกลัววิญญาณของเขา จนถึงปัจจุบันชื่อรอย มาตาเป็นชื่อที่ไม่มีการใช้

ในปี ค.ศ. 2008 แหล่ง 3 แหล่งที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับรอย มาตา บนเกาะเอฟาเต เลเลปาและเอเรโตกาถูกจัดให้เป็นแหล่งมรดกโลก
กัญชา (ยา)

กัญชา เป็นการเตรียมต้นกัญชาโดยตั้งใจใช้เป็นยาที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทและเป็นยารักษาโรค ในทางเภสัชวิทยา องค์ประกอบที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทหลักของกัญชา คือ เตตระไฮโดรแคนนาบินอล (THC) ซึ่งเป็นสารประกอบหนึ่งจาก 483 ชนิดที่ทราบว่าพบในต้นกัญชา ซึ่งสารอื่นที่พบมีแคนนาบินอยด์อีกอย่างน้อย 84 ชนิด เช่น แคนนาบิไดออล (CBD) แคนนาบินอล (CBN) เตตระไฮโดรแคนนาบิวาริน (THCV) และ แคนนาบิเจอรอล (CBG)

มนุษย์มักบริโภคกัญชาเพื่อผลที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทและสรีรวิทยาของมัน ซึ่งรวมถึงภาวะเคลิ้มสุข ความผ่อนคลาย และความอยากอาหารเพิ่มขึ้น ผลข้างเคียงไม่พึงปรารถนาบางครั้งรวมถึงความจำระยะสั้นลดลง ปากแห้ง ทักษะการเคลื่อนไหวบกพร่อง ตาแดง และรู้สึกหวาดระแวงหรือวิตกกังวล

ปัจจุบันกัญชาใช้เป็นยานันทนาการหรือยารักษาโรค และเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมทางศาสนาหรือวิญญาณ มีบันทึกการใช้กัญชาครั้งแรกตั้งแต่สหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล นับแต่ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 กัญชาถูกจำกัดตามกฎหมาย โดยปัจจุบันการครอบครอง การใช้หรือการขายการเตรียมกัญชาปรุงสำเร็จซึ่งมีแคนนาบินอยด์ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทผิดกฎหมายในประเทศส่วนใหญ่ทั่วโลก สหประชาชาติแถลงว่า กัญชาเป็นยาผิดกฎหมายที่ใช้มากที่สุดในโลก ในปี 2547 สหประชาชาติประมาณการบริโภคกัญชาทั่วโลกชี้ว่าประมาณ 4% ของประชากรผู้ใหญ่ทั่วโลก (162 ล้านคน) ใช้กัญชาทุกปี และประมาณ 0.6% (22.5) ใช้ทุกวัน

ปัจจุบันในประเทศไทยในกัญชาถูกจัดเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 ตาม พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ซึ่งมีโทษทางอาญากับผู้เสพและผู้ครอบครองและไม่มีการอนุญาตให้นำมาใช้ในทางการแพทย์แต่อย่างใด

เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2558 มีการจัดงานเสวนาในหัวข้อ "ความเป็นไปได้ในการลดทอนความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด: กรณีศึกษากัญชา" พร้อมใจกันจัดกิจกรรมเพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนกฎหมายเกี่ยวกับกัญชา ด้วยเหตุผลหลักๆ 3 ข้อ ได้แก่ บทลงโทษรุนแรงเกินไป การลงทุนปราบปรามกัญชาเสียมากกว่าได้ และการจับกุมทำให้ผู้เสพกัญชามีประวัติอาชญากรติดตัว ทำให้หางานทำยาก
เห็ดระโงกหิน

เห็ดระโงกหิน (; ) เป็นเห็ดราที่มีพิษถึงตายในไฟลัมเบสิดิโอไมโคตา เห็ดระโงกหินกระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางในทวีปยุโรป มีความสัมพันธ์แบบสมชีพกับพืชใบกว้างหลายชนิด ในบางกรณี เห็ดระโงกหินถูกนำไปยังบริเวณใหม่โดยการปลูกต้นโอ๊ก เกาลัดและสนเขาที่ไม่ใช่ชนิดในท้องถิ่น ดอกเห็ดขนาดใหญ่ปรากฏในฤดูร้อนและฤดูใบไม้ร่วง หมวกมักมีสีออกเขียว โดยมีลายและครีบเห็ดสีขาว

เห็ดระโงกหินเป็นเห็ดพิษที่คล้ายเห็ดชนิดที่กินได้หลายชนิด (ที่โดดเด่นที่สุดคือ เห็ดซีซาร์และเห็ดฟาง) ที่มนุษย์บริโภคทั่วไป จึงเพิ่มความเสี่ยงการได้รับสารพิษโดยบังเอิญ เห็ดระโงกหินเป็นหนึ่งในเห็ดที่มีพิษร้ายแรงที่สุดเท่าที่ทราบ และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตส่วนใหญ่จากการได้รับพิษเห็ด เห็ดระโงกหินเป็นหัวข้อการวิจัยอย่างมาก และมีการแยกสารที่ออกฤทธิ์ทางชีววิทยาหลายชนิด สารพิษหลัก คือ แอลฟาอะแมนิติน (α-amanitin) ซึ่งไปทำลายตับและไต โดยมักถึงตาย
เศรษฐกิจของประเทศไนจีเรีย

ประเทศไนจีเรียเป็นประเทศรายได้ปานกลาง มีเศรษฐกิจแบบผสม และเป็นตลาดเกิดใหม่ โดยภาคการเงิน บริการ สื่อสาร เทคโนโลยีและบันเทิงกำลังขยายตัว เศรษฐกิจไนจีเรียมีผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) มากเป็นอันดับที่ 22 ของโลก (จีดีพีราคาตลาด: อันดับที่ 30 ในปี 2556) และในเดือนเมษายน 2557 เป็นเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในทวีปแอฟริกา ไนจีเรียมีศักยภาพเป็นหนึ่งในยี่สิบเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดของโลกภายในปี 2563 ภาคการผลิตที่กำลังเกิดใหม่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 3 ของทวีปแอฟริกา และผลิตสินค้าและบริการเป็นสัดส่วนมากในภูมิภาคแอฟริกาตะวันตก แม้ว่าปัจจุบันจะมีการปฏิบัติการต่ำกว่าที่คาดการณ์ไว้

เดิมเศรษฐกิจไนจีเรียมีอุปสรรคจากช่วงที่มีการจัดการผิดพลาด แต่การปฏิรูปเศรษฐกิจในทศวรรษที่ผ่านมาดึงไนจีเรียกลับมาสู่การบรรลุศักยภาพทางเศรษฐกิจอย่างเต็มที่ จีดีพีที่ความเท่าเทียมกันของอำนาจซื้อ (PPP) ของไนจีเรียเพิ่มขึ้นเป็นเกือบสามเท่าจาก 170,000 ล้านดอลล่าร์สหรัฐในปี 2543 เป็น 451,000 ล้านดอลล่าร์สหรัฐในปี 2555 แต่การประมาณขนาดเศรษฐกิจนอกระบบ (ซึ่งไม่นับรวมในตัวเลขทางการ) ทำให้ตัวเลขแท้จริงใกล้เคียง 630,000 ล้านดอลล่าร์สหรัฐ เช่นเดียวกัน จีดีพีต่อหัวเพิ่มขึ้นจาก 1,400 ดอลล่าร์สหรัฐในปี 2543 เป็น 2,800 ดอลล่าร์สหรัฐในปี 2555 (เมื่อนับรวมเศรษฐกิจนอกระบบแล้ว มีการประมาณว่าจีดีพีต่อหัวอยู่ที่ราว 3,900 ดอลล่าร์สหรัฐ) โดยที่ประชากรเพิ่มขึ้นจาก 120 ล้านคนในปี 2543 เป็น 160 ล้านคนในปี 2553 จะมีการทบทวนตัวเลขเหล่านี้โดยอาจปรับเพิ่มขึ้นมากที่สุด 80% เมื่อมีการคำนวณเมตริกใหม่หลังการเปลี่ยนฐานเศรษฐกิจในเดือนเมษายน 2557

แม้ว่าไนจีเรียจะมีสถานภาพเป็นผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ แต่ไนจีเรียผลิตน้ำมันได้เพียง 2.7% ของอุปสงค์ทั่วโลก (ซาอุดิอาระเบีย: 12.9%, รัสเซีย: 12.7%, สหรัฐอเมริกา: 8.6%) เพื่อให้เห็นภาพรายได้จากน้ำมัน ที่อัตราการส่งออกที่ประมาณ 1.9 ล้านบาร์เรลต่อวัน (300,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน) และราคาขายประมาณการ 65 ดอลล่าร์สหรัฐต่อบาร์เรลในปี 2554 รายได้ที่คาดไว้จากปิโตรเลียมของไนจีเรียอยู่ที่ประมาณ 52,200 ล้านดอลล่าร์สหรัฐ (จีดีพีปี 2555 อยู่ที่ 451,000 ดอลล่าร์สหรัฐ) ซึ่งคิดเป็นราว 11% ของตัวเลขจีดีพีอย่างเป็นทางการ (และลดเหลือ 8% หากนับรวมเศรษฐกิจนอกระบบ) ฉะนั้น แม้ว่าภาคปิโตรเลียมจะสำคัญ แต่ยังเป็นส่วนเล็กของเศรษฐกิจไนจีเรียในภาพรวม

ภาคเกษตรกรรมที่เน้นการยังชีพเป็นส่วนใหญ่ตามไม่ทันการเติบโตของประชากรที่รวดเร็ว และปัจจุบันไนจีเรียนำเข้าผลิตภัณฑ์อาหารปริมาณมาก จากเดิมที่เคยเป็นผู้ส่งออกอาหารรายใหญ่ แม้จะมีการผลิตและส่งออกผลิตภัณฑ์อาหารกลับมาใหม่ก็ตาม ตามรายงานของซิตีกรุปซึ่งจัดพิมพ์เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2554 ไนจีเรียจะมีการเติบโตของจีดีพีโดยเฉลี่ยสูงที่สุดในโลกระหว่างปี 2553–2603
ปลาสะกาง

ปลาสะกาง หรือ ปลากระมัง เป็นชื่อสกุลของปลาน้ำจืดและปลาน้ำกร่อย ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) 4 ชนิด ใช้ชื่อสกุลว่า "Puntioplites" (/พุน-ทิ-อ็อพ-ลิ-ทีส/)

มีรูปร่างโดยรวมคือ ลำตัวแบนข้างมากกว่าปลาสกุลอื่นในวงศ์เดียวกัน โดยมีรูปร่างเป็นสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน หัวมีขนาดเล็ก ไม่มีหนวด ตาโต มีจุดเด่นคือ สันหลังยกสูงและครีบหลังก้านสุดท้ายแข็งและมีขนาดใหญ่ ยกสูง ด้านหลังของก้านครีบนี้มีทั้งรอยยักและไม่มีรอยยัก ซึ่งแตกต่างกันไปตามแต่ชนิด มีก้านครีบแขนง 8 ก้าน

พบกระจายพันธุ์อยู่ในที่ราบลุ่มภาคกลางของประเทศไทย, แม่น้ำโขง และคาบสมุทรมลายูไปจนถึงเกาะบอร์เนียว, เกาะชวา และเกาะซูลาเวซี

มีชนิดด้วยกันทั้งหมด คือ
ปลาหว้า

ปลาหว้า เป็นสกุลของปลาน้ำจืดจำพวกหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า "Bangana" (/แบน-กา-นา/) เป็นปลาในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae)

เดิมถูกจัดเป็นสกุลย่อยของสกุล "Cyprinus" แต่ฟรานซิส บะแคนัน-แฮมิลตัน นักอนุกรมวิธานชาวสกอตได้แยกออกเป็นสกุลใหม่ในปี ค.ศ. 1822 โดยมีลักษณะสำคัญดังนี้ คือ ครีบหลังมีก้านครีบเดี่ยวที่ไม่เป็นหนามแข็ง และมีก้านครีบแขนง 10-13 ก้าน มีหนวด 2 คู่ ขนาดใกล้เคียงกัน ริมฝีปากบนเรียบและมีร่องลึกระหว่างริมฝีปากบนกับขากรรไกรบน ปากล่างเล็ก ที่มุมปากเป็นร่องกว้าง บางชนิดในเพศผู้เมื่อโตเต็มที่ จะมีส่วนหัวโหนกนูนขึ้นมาอย่างเห็นได้ชัด และมีตุ่มคล้ายเม็ดสิวขึ้นบริเวณริมฝีปากบนด้วย

และสมาชิกหลายตัวในสกุลนี้ เคยถูกจัดให้อยู่ในสกุล "Sinilabeo" มาก่อน

จัดเป็นปลาขนาดใหญ่สกุลหนึ่งในวงศ์ปลาตะเพียน เพราะมีขนาดโตเต็มอาจยาวได้ถึง 80 เซนติเมตร

จำแนกออกได้เป็น 24 ชนิด
Bangana sinkleri

Bangana sinkleri เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่งในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) มีชื่อสามัญว่า "ปลาเพ้า" ซึ่งเป็นชื่อเรียกรวมกับปลาบางชนิดในสกุลเดียวกัน เช่น "B. lippus" เป็นต้น

ปลาชนิด "B. sinkleri" มีลักษณะลำตัวทรงกระบอก ขนาดประมาณ 19-30 เซนติเมตร หัวโต จะงอยปากสั้นและมีตุ่มเล็ก ๆ ในตัวผู้ ปากกว้างอยู่ด้านล่าง เกล็ดค่อนข้างใหญ่ ครีบหลังสูง ลำตัวสีเทาหรือเขียวมะกอก ในฤดูผสมพันธุ์จะเปลี่ยนเป็นสีม่วง มีลายจุดสีน้ำตาลแดง ท้องสีขาว อาหารได้แก่ ตะไคร่น้ำหรือสาหร่ายตามพื้นน้ำหรือแก่งหิน มักอาศัยอยู่เป็นกลุ่มเล็ก ๆ 3-9 ตัว ตามซอกหินหรือแก่งน้ำไหลเชี่ยว เป็นปลาที่พบน้อย โดยจะพบเฉพาะบริเวณแม่น้ำโขงที่เดียวเท่านั้น
ปลาปล้องอ้อยคูลี่

ปลาปล้องอ้อยคูลี่ หรือ ปลางูคูลี่ (; ) ปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลาหมูแท้ (Cobitidae) มีลำตัวเรียวยาวคล้ายงู หัวเล็ก ตาเล็ก รูจมูกมีติ่งสั้น หัวและลำตัวมีลายปล้องสีดำบนพื้นเหลืองส้ม 11-12 บั้ง ลงมาถึงด้านท้องหรือรอบตัว ครีบใส โคนครีบหลังและครีบก้นมีสีดำ

มีขนาดความยาวเต็มที่ไม่เกิน 12 เซนติเมตร

มีพฤติกรรมชอบอยู่รวมเป็นกลุ่มเล็ก ๆ ชอบมุดใต้กองใบไม้หรือกรวดหิน พบอาศัยอยู่ในลำธารที่มีกรวดและใบไม้ร่วงหนาแน่น เคลื่อนไหวได้คล่องแคล่วว่องไวมาก ตั้งแต่บริเวณน้ำตกจนถึงที่ราบต่ำและป่าพรุ กินสัตว์หน้าดินขนาดเล็กกว่าเป็นอาหาร พบชุกชุมในบางแหล่งน้ำ เช่น น้ำตกภาคตะวันออกของไทยแถบจังหวัดจันทบุรี และพบไปจนถึงมาเลเซียและอินโดนีเซีย

นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามและจับส่งออกไปขายยังต่างประเทศ
ลู่ตูง

ลู่ตูง () เป็นสกุลของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ในอันดับวานร (Primates) สกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า "Trachypithecus" จัดอยู่ในจำพวกค่าง ในวงศ์ลิงโลกเก่า (Cercopithecidae)

โดยชื่อสามัญคำว่า "Lutung" มาจากภาษามลายู เนื่องจากมีความแตกต่างจากค่างสกุลที่พบในอนุทวีปอินเดีย

มีรูปร่างที่เพรียวบาง หางมีความยาวกว่าลำตัวถึง 2 เท่า สีขนมีหลากหลายทั้งสีทอง, สีเทา หรือสีดำ แตกต่างกันไปตามชนิด โดยมากขนส่วนท้องจะเป็นสีจาง ขนบนหัวตั้งแหลมเหมือนสวมมงกุฏ แขนนับว่าสั้นมากเมื่อเทียบกับเท้า และนิ้วหัวแม่มือก็มีขนาดสั้น ที่หลังมือและหลังเท้ามีขน มีความยาวเฉลี่ย 40–80 เซนติเมตรและมีน้ำหนักประมาณ 5–15 กิโลกรัม ในตัวผู้โดยทั่วไปขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย

ค่างสกุลนี้ กระจายพันธุ์ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ ทั้งที่เป็นแผ่นดินใหญ่ และหมู่เกาะต่าง ๆ กลางทะเล อาศัยอยู่ในป่าดิบ หรือป่าบนภูเขาสูง หรือแม้แต่ป่าชายหาดหรือป่าชายเลนติดทะเล ใช้เวลาส่วนใหญ่ในเวลาเช้าและเวลาบ่ายในการหากิน ด้วยการปีนป่ายและกระโดดไปมาระหว่างต้นไม้แต่ละต้น อาศัยอยู่รวมเป็นฝูงประมาณ 5–20 ตัว มีลักษณะแบบฮาเร็ม โดยตัวผู้ปกครองเพียงตัวเดียวเป็นจ่าฝูง มีตัวเมียรายล้อม มีนิสัยรักสงบและกลัวมนุษย์ แต่ถ้ามีตัวผู้อื่นจากฝูงอื่นบุกรุกเข้ามา จ่าฝูงจะต่อสู้เพื่อปกป้องและอาจถึงขั้นฆ่ากันตายได้ มีการระแวดระวังภัยสูง โดยเสียงร้องที่ดังเพื่อเตือนภัยในฝูง และจะร้องเตือนกัน เป็นสัตว์ที่กินพืชจำพวกใบไม้ หรือยอดไม้อ่อนเป็นอาหาร เนื่องจากกระเพาะสามารถที่จะย่อยอาหารจำพวกพืชได้เพียงอย่างเดียว อาจกินแมลงบ้าง เพื่อเสริมโปรตีน

ไม่ค่อยพบการเกิดแบบฝาแฝด ส่วนมากจะเกิดเพียงตัวเดียว ลูกค่างวัยอ่อนจะมีขนตามลำตัวสีเหลืองทองแลดูสวยงาม และจะค่อย ๆ เข้มขึ้นตามวัยที่เจริญเติบโตขึ้น หากแม่ค่างตายลง ค่างตัวเมียตัวอื่นในรุ่นเดียวกันกับแม่ หรืออาจเป็นเครือญาติกันจะทำหน้าที่เลี้ยงดูต่อ โดยจะเกาะที่หน้าท้องของตัวเมียหรือแม่แม้แต่กระทั่งขณะหาอาหาร หย่านมในช่วงครึ่งปีหลัง หลังจากเกิด เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 4–5 ปี อายุขัยโดยเฉลี่ย 20 ปี

มีการอนุกรมวิธานค่างในสกุลนี้ออกเป็นกลุ่ม ๆ ได้ทั้งหมด 17 ชนิด (ในบางข้อมูลแบ่งเป็น 9 ชนิด ) สำหรับในประเทศไทยพบ 3 ชนิด
การวิเคราะห์ทางพันธุกรรมแสดงให้เห็นว่าบรรพบุรุษของค่างสกุลนี้ วิวัฒนาการตัวเองจนมีความแตกต่างครั้งแรกจากสกุลอื่นอย่างน้อยเมื่อกว่า 3 ล้านปีที่ผ่านมาในช่วงปลายยุคไพลโอซีน ชนิดต่าง ๆ ที่ยังดำรงเผ่าพันธุ์อยู่จนถึงปัจจุบันนี้ แยกตัวออกมาในยุคไพลสโตซีน สันนิษฐานว่าเกิดเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัยในช่วงยุคน้ำแข็ง ฟอสซิลที่เก่าแก่ที่สุดระบุไว้อย่างชัดเจนว่าเป็นของสกุลนี้อยู่ในกลางยุคไพลสโตซีน ในเวียดนามและประเทศลาว ฟอสซิลที่ต่อมาเป็นที่รู้จักมาจากประเทศไทย, เกาะชวา และเกาะสุมาตรา ความสัมพันธ์ระหว่างค่างสกุลนี้กับค่างสกุลอื่น ๆ (เช่น "Semnopithecus") ยังไม่มีข้อสรุป อาจจะเกิดจากการผสมข้ามสายพันธุ์ระหว่างสกุลเหล่านี้ในช่วงเวลาของประวัติศาสตร์วิวัฒนาการก็เป็นได้
ดัค

ดัค (; "เป็นภาษาเวียดนามหมายถึง "ลิง"") เป็นสกุลของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับวานรสกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า "Pygathrix" อยู่ในวงศ์ลิงโลกเก่า (Cercopithecidae)

จัดเป็นค่างจำพวกหนึ่ง ที่มีสีสันตามลำตัวสวยงาม โดยเฉพาะหน้าแข้งที่เป็นสีแดงเข้ม พบกระจายพันธุ์ในป่าดิบพรมแดนระหว่างประเทศลาวและเวียดนาม หางมีความยาว มีพฤติกรรมกินใบไม้และดอกไม้เป็นอาหารหลักได้หลากหลายถึง 450 ชนิด และพบได้ในพื้นที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลถึง 200-1,400 เมตร

แบ่งออกได้เป็น 3 ชนิด โดยจำแนกตามลักษณะสีขนที่แตกต่างออกไป (ในข้อมูลบางแหล่งจัดให้มีมากถึง 5 ชนิด แต่ปัจจุบันถูกจัดให้อยู่ในสกุล "Rhinopithecus" และในข้อมูลเก่าจัดให้มีเพียงชนิดเดียวแต่แบ่งเป็นชนิดย่อยของกันและกัน ) ได้แก่
วอลเลย์บอลยุวชนชายชิงแชมป์เอเชีย 2005

วอลเลย์บอลยุวชนชายชิงแชมป์เอเชีย 2005 จัดขึ้นที่ เมืองเตหะราน, ประเทศอิหร่าน 13–19 พฤษภาคม 2005

แบ่งกลุ่มโดยอาศัยอันดับจากวอลเลย์บอลยุวชนชายชิงแชมป์เอเชีย 2003
ค่างสี่สี

ค่างสี่สี (; ) สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง อันดับไพรเมต จำพวกค่าง

ค่างสี่สี เป็นค่างที่มีลักษณะคล้ายกับค่างห้าสี ("P. nemaeus") ที่พบในประเทศลาว และเคยถูกจัดให้เป็นชนิดย่อยของค่างห้าสีมาก่อน มีขนาดและน้ำหนักรวมถึงพฤติกรรมความเป็นอยู่คล้ายกับค่างห้าสี ผิดกันที่ ขนบริเวณที่เหนือเข่าขึ้นมาถึงตะโพกมีสีเทาเข้มไม่เป็นสีแดงเข้มเหมือนกับค่างห้าสี

อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง สมาชิกในฝูง ๆ หนึ่งประกอบด้วยทั้งตัวผู้และตัวเมีย มีจำนวนสมาชิกประมาณ 4-5 ตัว

พบกระจายพันธุ์อยู่ทางภาคกลางและภาคใต้ของประเทศลาวและเวียดนาม และในปี ค.ศ. 2007 ได้มีการค้นพบถิ่นที่อยู่ใหม่ของค่างสีสี่ในพื้นที่ 5 จังหวัดของภาคกลางของเวียดนาม คือ จังหวัดกว๋องนัม, จังหวัดคอนตัม, จังหวัดกว๋องไง, จังหวัดบิงห์ดิ่งห์ และ จังหวัดเกียไหล คาดว่ามีประชากรไม่ถึง 1,000 ตัว โดยค้นพบครั้งแรกที่จังหวัดกว๋องนัม โดยรายงานว่าพบค่างสีสี่ไม่น้อยกว่า 116 ตัว และคาดว่าจำนวนประชากรจริงอาจมีมากกว่า 180 ตัว และเป็นไปได้ว่าอาจมีมากกว่านี้เพราะจนถึงขณะนี้มีการสำรวจเพียงพื้นที่ส่วนน้อยเท่านั้น

ทั้งนี้ ค่างสีสี่เป็นค่างที่ถูกเพิ่งถูกบรรยายทางวิทยาศาสตร์เมื่อปี ค.ศ. 1997 โดยจัดให้เป็นชนิดย่อยของค่างห้าสี และต่อมาได้รับการประกาศแยกออกเป็นชนิดใหม่แยกออกต่างหาก และเป็นหนึ่งในสัตว์อันดับไพรเมต 25 ชนิดที่ถูกคุกคามใกล้สูญพันธุ์ที่สุดชนิดหนึ่งของโลก
การประกวดเพลงยูโรวิชันปี 1956

การประกวดเพลงยูโรวิชันปี 1956 เป็นการประกวดครั้งแรกโดยจัดขึ้นที่เมืองลูกาโน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ จัดขึ้นโดยสหภาพการกระจายเสียงและแพร่ภาพแห่งยุโรป โดยมีเพลงที่เข้าประกวด 14 เพลง 7 ประเทศ(ประเทศละ 2 เพลง) โดยเพลงที่ชนะคือ Refrain ขับร้องโดย Lys Assia ตัวแทนจากสวิตเซอร์แลนด์

ระหว่างการประชุมของสหภาพการกระจายเสียงและแพร่ภาพแห่งยุโรปที่ประเทศโมนาโก ในปีพ.ศ. 2498 ก็ได้มีการพูดถึงเรื่องเทศกาลดนตรีซานเรโม ที่ประเทศอิตาลี ว่าถ้าเอามาทำเป็นของเราก็จะทำให้ทุกคนรู้จัก ซานเรโม มากขึ้นแต่ไม่เป็นอย่างนั้น

ทางอีบียู ได้เลือก Teatro Kursaal ในเมืองลูกาโน ทางตอนใต้ของสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งเป็นเมืองที่มีผู้พูดภาษาอิตาลีในสวิตเซอร์แลนด์ มากที่สุด เป็นสถานที่ประกวด

สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งชาติสวิต ภาคภาษาอิตาลี เป็นแม่ข่ายในการออกอากาศ โดยออกอากาศเป็นเวลา 1 ชั่วโมง 40 นาที โดยออกอากาศไปยังประเทศดังต่อไปนี้
หวายตะค้าทอง

หวายตะค้าทอง () เป็นหวายกอ ขนาดกลาง ลำต้นป่ายปีนขึ้นสูง กาบหุ้มลำสีเขียวหม่น หนามเป็นรูปสามเหลี่ยม ระหว่างหนามมีขนสีเทาหรือสีน้ำตาล ดอกช่อ ผลรูปไข่ ปกคลุมด้วยเกล็ดสีเขียวอมขาว แห้งแล้วเปลือกเปลี่ยนเป็นสีเหลือง พบได้ทั่วไปในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ใช้ทำตะกร้า สานเสื่อ ทำเครื่องใช้ต่าง ๆ เป็นหวายคุณภาพดีสำหรับทำเฟอร์นิเจอร์ โดยเฉพาะการทำเสื่อตาตามิส่งไปขายที่ประเทศญี่ปุ่น
การประกวดเพลงยูโรวิชันปี 1957

การประกวดเพลงยูโรวิชันปี 1957 เป็นการประกวดร้องเพลงโดยจัดขึ้นที่เมืองฟรังค์ฟวร์ทอัมไมน์ ประเทศเยอรมนี จัดขึ้นโดยสหภาพการกระจายเสียงและแพร่ภาพแห่งยุโรป โดยมีเพลงที่เข้าประกวด 10 เพลง 10 ประเทศ โดยเพลงที่ชนะคือ Net als toen ขับร้องโดย Corry Brokken ตัวแทนจากเนเธอร์แลนด์

สมาคมสถาบันการกระจายเสียงของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี เป็นแม่ข่ายในการออกอากาศ โดยออกอากาศไปยังประเทศดังต่อไปนี้
หวายตะค้าน้ำ

หวายตะค้าน้ำ () เป็นหวายกอขนาดกลาง ลำต้นเลื้อยพันขึ้นที่สูง ลักษณะคล้ายหวายตะค้าทองแต่ไม่มีสีเหลือบขาวบริเวณด้านล่างของใบ พบในภาคใต้ของไทย มาเลเซีย เกาะสุมาตรา เกาะบอร์เนียว เป็นหวายค่อนข้างหายากในมาเลเซีย พบเฉพาะในปะหัง ยะโฮร์ และเประก์ ใช้สานตะกร้า เครื่องมือดักปลา และใช้ผูกมัด
การประกวดเพลงยูโรวิชันปี 1958

การประกวดเพลงยูโรวิชันปี 1958 เป็นการประกวดร้องเพลงโดยจัดขึ้นที่เมืองฮิลเวอร์ซัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ จัดขึ้นโดยสหภาพการกระจายเสียงและแพร่ภาพแห่งยุโรป โดยมีเพลงที่เข้าประกวด 10 เพลง 10 ประเทศ โดยเพลงที่ชนะคือ Dors, mon amour ขับร้องโดย André Claveau ตัวแทนจากฝรั่งเศส

มูลนิธิการกระจายเสียงและแพร่ภาพแห่งเนเธอร์แลนด์ เป็นแม่ข่ายในการออกอากาศ โดยออกอากาศไปยังประเทศดังต่อไปนี้
ประเทศที่ไม่เข้าร่วมในปีนี้
สัมผัสพิศวง

สัมผัสพิศวง () เป็นละครซีรีส์ ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 ออกอากาศตอนแรกวันที่ 7 ธันวาคม 2552 ทุกวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลาเดิม 13.00 น. - 13.55 น. , 13.55 - 14.55 น. , 13.15 - 14.15 น. และเวลาใหม่ 10.30 - 11.30 น. สร้างโดยบริษัท บรอดคาซท์ ไทย เทเลวิชั่น จำกัด

เรื่องราวของคนสี่คนที่โชคชะตาลิขิตให้มาพบกัน และต้องมาเผชิญวิบากร่วมกันทั้งกรรมดีและเลว
ที่เกิดจากการกระทำของพวกเขา ส่งต่อ สืบผลให้ทุกคนที่มาข้องเกี่ยว ร่วมรับผิดชอบและแก้ไขผลแห่งกรรมนั้นไปด้วยกัน
แก่นหลักของละครพูดถึงเรื่อง “กรรม” ในความหมายแบบสากล คือ กรรมเป็นผลของการกระทำ..หว่านพืชอย่างไร ย่อมได้รับผลอย่างนั้น..หรือ ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว แต่นำเสนอผ่านมุมมองของความเชื่อในแบบไทยๆ เช่น เรื่องบาปบุญ เรื่องเร้นลับ รวมถึงเรื่องปาฏิหาริย์ เสมือนกุศโลบายให้ผู้ชมที่ชอบเรื่องตื่นเต้นพวกนี้ สนใจและสนุกกับรูปแบบก่อน แล้วค่อยสอดแทรก เนื้อหาเรื่อง “มาทำความดี.. ก่อกรรมดีกันเถอะ”
วิลเฮลมึส

วิลเฮลมึส ฟัน นัสเซาเวอ (, "วิลเลียมแห่งนัสซอ") หรือ แฮ็ตวิลเฮลมึส (; ) เป็นเพลงชาติและเพลงสรรเสริญพระบารมีของเนเธอร์แลนด์ และยังเป็นเพลงชาติที่มีอายุเก่าแก่ที่สุดในโลกด้วย ซึ่งแม้ว่าจะไม่เคยถูกรับรองให้เป็นเพลงชาติอย่างเป็นทางการจนกระทั่งปี ค.ศ. 1932 แต่เพลงวิลเฮลมึสก็เป็นที่นิยมแพร่หลายในหมู่ชาวดัตช์บางส่วน และถูกบรรเลงซ้ำไปมาในหลายโอกาสตลอดช่วงประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาของเนเธอร์เแลนด์ นอกจากนี้ยังถูกใช้เป็นเพลงชาติของเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีสในช่วงปี ค.ศ. 1954 ถึง ค.ศ. 1964 ด้วย

เพลงวิลเฮลมึสมีจุดกำเนิดคล้ายกับเพลงชาติของหลายประเทศ ซึ่งมีจุดกำเนิดมาจากการดิ้นรนต่อสู้เพื่อให้ได้รับเอกราช โดยเนื้อหาเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับเจ้าชายวิลเลิม ผู้สงบเงียบ (William the Silent) ทั้งพระประวัติและเหตุผลที่ทรงลุกขึ้นต่อต้านพระมหากษัตริย์แห่งสเปน เนื้อเพลงนี้ประพันธ์ขึ้นโดยใช้สรรพนามบุรุษที่หนึ่ง "ฉัน" (ภาษาดัตช์สมัยใหม่ตอนต้น: "ick") เสมือนผู้ร้องเป็นเจ้าชายวิลเลิมเอง ดังปรากฏในเนื้อร้องบทที่หนึ่งว่า "Wilhelmus van Nassouwe ben ick van Duytschen bloet" ซึ่งแปลว่า "ฉันคือวิลเลียมแห่งนัสซอ เลือดเนื้อเชื้อไขแห่งเดยต์เชิน" (Duytschen)

เนื้อร้องยังได้แสดงถึงความภักดีเริ่มแรกต่อผู้นำการลุกฮือต่อต้านสเปนของชาวดัตช์คือ เดอ มงมอร็องซี (De Montmorency) และ ลาโมรัล (Lamoral) ซึ่งทั้งสองถูกประหารชีวิต จากนั้นจึงได้กล่าวถึงเจ้าชายวิลเลียมแห่งออรินจ์ผู้ที่รอดจากการประหาร ที่ได้ทรงแสดงข้อคัดค้านต่อพระเจ้าเฟลีเปที่ 2 แห่งสเปน ถึงความยากลำบากบางประการอันเกิดจากการปกครองเนเธอร์แลนด์ของสเปน โดยเฉพาะประเด็นเรื่องภาษี การปราบปรามและกดขี่ทางการเมือง และการประหัตประหารกันทางศาสนา

จากบทที่ 1 และ บทที่ 6

ข้าคือวิลเลียมแห่งนัสซอ

มีเลือดแห่งดัตช์ที่เต็มตัว

ข้าจะซื่อสัตย์ต่อแผ่นดินปิตุภูมิ

จนกว่าจะเสียชีพ

เจ้าชายแห่งแคว้นสีส้ม

ซึ่งเป็นเอกราชและเข้มแข็ง

ข้าจะยกย่องกษัตริย์แห่งสเปนเสมอมา

สิ่งที่คุ้มครองและความเชื่อมั่นของข้า

คือท่าน แด่องค์พระผู้เป็นเจ้า

นั่นคือท่านเพียงผู้เดียวที่ข้าไว้ใจ

ซึ่งไม่เคยจากข้าไปไหน

เปิดทางให้ข้าที่ยังคงหาญกล้า

และผู้รับใช้พระผู้เป็นเจ้าเสมอมา

การล่มสลายของการปกครองแบบทรราช ซึ่งย่ำยีหัวใจของข้า
ความไว (อิเล็กทรอนิกส์)

ความไว () ของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เช่นเครื่องรับระบบการสื่อสาร, หรืออุปกรณ์ตรวจสอบ เช่น ไดโอด PIN, คือขนาดขั้นต่ำของสัญญาณอินพุทที่จำเป็นในการผลิตสัญญาณเอาต์พุตที่มีอัตราส่วนสัญญาณต่อเสียง()หรือเกณฑ์อื่นๆที่กำหนด

ความไวของไมโครโฟนปกติจะถูกแสดงออกมาเป็นความแข็งแกร่งของเสียงภาคสนามเป็นค่า เดซิเบล (dB) เทียบกับ 1 V/Pa (Pa = N/m) หรือเป็นปัจจัยในการถ่ายโอนใน มิลลิโวลต์ต่อปาสกาล (mV/Pa) ใส่เข้าไปในวงจรเปิดหรือเข้าไปในโหลด 1 kilohm

ความไวของลำโพงมักจะแสดงเป็น dB/2.83 Vrms ที่ระยะห่าง 1 เมตร สิ่งนี้ไม่เหมือนประสิทธิภาพไฟฟ้า; ดูประสิทธิภาพเทียบกับความไว

ความไวของ hydrophone (ไมโครโฟนใต้น้ำ) มักจะแสดงเป็น dB เทียบกีบ 1 V/μPa

ความไวในตัวรับสัญญาณถูกกำหนดให้เป็นค่าสัญญาณอินพุทที่ต่ำสุด formula_1 ที่จำเป็นในการผลิตอัตราส่วนสัญญาณต่อเสียงรบกวน S/N ที่กำหนดให้ ที่พอร์ทเอาต์พุตของตัวรับและถูกกำหนดให้เป็นค่าเฉลี่ยของพลังเสียงรบกวนที่พอร์ตอินพุตคูณกับอัตราส่วน S/N ต่ำสุดที่จำเป็นที่เอาต์พุตของตัวรับ ดังนี้:

เมื่อ

เพราะว่าความไวของตัวรับสัญญาณจะชี้ให้เห็นว่าสัญญาณอินพุทสามารถที่จะอ่อนแอได้ขนาดไหนเพื่อที่ตัวรับจะสามารถรับสัญญาณได์สำเร็จ ระดับพลังงานยิ่งต่ำยิ่งดี พลังงานที่ต่ำสำหรับ อัตราส่วน S/N หนึ่งหมายถึงความไวที่ดีขึ้นเนื่องจากการมีส่วนร่วมของตัวรับมีขนาดเล็กลง เมื่อ พลังงานจะแสดงในค่า dBm ค่าสัมบูรณ์ของจำนวนลบยิ่งค่าสูง ความไวของตัวรับก็ยิ่งสูง ตัวอย่างเช่น ความไวตัวรับมีค่า -98 dBm ดีกว่าความไวตัวรับมีค่า -95 dBm อยู่ 3 dBm หรือ 2 เท่า พูดอีกอย่าง ที่อัตราการส่งข้อมูลค่าหนึ่ง ตัวรับสัญญาณที่มีความไว -98 dBm สามารถได้ยินสัญญาณที่พลังงานเป็นครึ่งหนึ่งของการใช้พลังงานของผู้ที่ได้ยินโดยรับสัญญาณที่มีความไวในการรับสัญญาณที่ -95 dBm.
ปลาเข็มหม้อ

ปลาเข็มหม้อ () เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Dermogenys pusilla" ในวงศ์ปลาเข็ม (Hemiramphidae)

มีรูปร่างเรียวยาว ริมฝีปากล่างคือส่วนที่ยื่นยาวออกมาเหมือนปลายเข็ม อันเป็นที่มาของชื่อ ส่วนริมฝีปากบนมีขนาดเล็กเป็นรูปสามเหลี่ยมใช้สำหรับจับเหยื่อและต่อสู้ป้องกันตัวระหว่างปลาพวกกันเดียวเอง โดยมักจะพุ่งแทงกัน

มีครีบอกขนาดใหญ่และแข็งแรง ทำให้สามารถกระโดดจับแมลงที่อยู่เหนือผิวน้ำเป็นอาหารได้ นอกจากนี้แล้วยังมีสายตาที่แหลมคม สามารถมองเห็นวัตถุที่เหนือน้ำได้ดีกว่าปลาชนิดอื่น ๆ นิยมอยู่กันเป็นฝูง ๆ ประมาณ 8-10 ตัว โดยมีตัวผู้เป็นจ่าฝูงเพียงตัวเดียว ปลาตัวเมียมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้อย่างเห็นได้ชัด เป็นปลาที่ออกลูกเป็นตัว ครั้งละไม่เกิน 30 ตัว

เป็นปลาขนาดเล็ก ความยาวเต็มที่ประมาณ 8 เซนติเมตร พบได้ตามแหล่งน้ำนิ่งเช่น ท้องร่วงสวนผลไม้ทั่วประเทศไทย ในต่างประเทศพบได้ตั้งแต่บังกลาเทศจนถึงคาบสมุทรมลายูและอินโดนีเซีย

ปลาเข็มชนิดนี้ คนไทยนิยมเพาะเลี้ยงกันมานานแล้วเพื่อใช้สำหรับต่อสู้กันเพื่อการพนัน คล้ายกับปลากัด โดยจะเพาะเลี้ยงกันในหม้อดินจึงเรียกกันว่า "ปลาเข็มหม้อ" โดยจะมีรูปร่างและขนาดที่ใหญ่กว่าปลาที่พบในธรรมชาติ สำหรับปลาที่ออกสีขาวจะเรียกว่า "ปลาเข็มเผือก" หรือ "ปลาเข็มเงิน" และปลาที่มีสีออกสีทองจะเรียกว่า "ปลาเข็มทอง"
หวายขี้ผึ้ง

หวายขี้ผึ้งหรือหวายขนุน เป็นหวายกอ มีมือเกี่ยว ปลายใบย่อยเป็นรูปสามเหลี่ยม พบในภาคใต้ของไทย มาเลเซีย เกาะสุมาตรา เกาะบอร์เนียว เป็นหวายคุณภาพดี แต่มีไม่มากพอสำหรับการค้า ในซาราวะก์นำไปสานตะกร้าและเสื่อ
หวายเล็ก

หวายเล็ก () เป็นหวายกอเรียวเล็ก แยกเพศ ใบประกอบ ใบย่อยที่ปลายมีขนาดใหญ่กว่าที่โคน ใบย่อยล่างสุดมักโค้งงอวกมาห่อหุ้มลำต้น กาบหุ้มลำสีเขียวสด กาบอ่อนมีสีเหลือบแดง หนามมีหลายแบบ ดอกช่อ ผลกลมหรือรูปไข่ มีเปลือกเป็นเกล็ดสีเขียวอ่อนอมขาว พบได้ทั่วไปในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในมาเลเซียใช้ทำเชือก สานตะกร้า เครื่องใช้ต่าง ๆ ชาวเซไมใช้กาบใบที่มีหนามทำเครื่องขูด ส่วนยอดรับประทานได้ ใช้แก้ไอ
ซีเลาซีเลา

ซีเลาซีเลา () เป็นหวายสปีชีส์หนึ่งในสกุลหวาย เป็นพืชพื้นเมืองในบอร์เนียว พบเฉพาะป่าในยอดเขากีนาบาลู เป็นหวายกอขนาดเล็ก มีมือเกี่ยว ใช้ในการผูกมัดและจักสาน
แสงดาวแห่งหัวใจ

แสงดาวแห่งหัวใจ เป็นละครโทรทัศน์ไทยแนว แอ็คชั่น-ดราม่า จากบทประพันธ์ของ คฑาหัสต์ บุษปะเกศ บทโทรทัศน์โดย คฑาหัสต์ บุษปะเกศ, วรรัตน์ เอื้อน้อมจิตต์กุล, ธนา เสตศศิกร, จิรนุช เอื้อน้อมจิตต์กุล กำกับการแสดงโดย วีระชัย รุ่งเรือง ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 ทุกวันจันทร์-อังคาร เวลา 20.30 - 22.30 น. เริ่มตอนแรกเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2550–15 มกราคม พ.ศ. 2551 นำแสดงโดย ปฏิภาณ ปฐวีกานต์, อารยา เอ ฮาร์เก็ต และนักแสดงอื่นๆอีกมากมาย
โรงเรียนนาหว้าพิทยาคม &quot;ธาตุประสิทธิ์ประชานุเคราะห์&quot;

"ธาตุประสิทธิ์ประชานุเคราะห์"

โรงเรียนนาหว้าพิทยาคม "ธาตุประสิทธิ์ประชานุเคราะห์" (ชื่อภาษาอังกฤษ : Nawapittayakhom School) (ชื่อย่อ : น.ว.พ / N.W.P) เป็นโรงเรียนประจำอำเภอนาหว้า เป็นสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ เปิดทำการสอนในระดับช่วงชั้นที่ 3 (ม.1 - ม.3) และระดับช่วงชั้นที่ 4 (ม.4 - ม.6) มีพื้นที่บริการ 6 ตำบลในอำเภอนาหว้า 1 ตำบลในอำเภอศรีสงคราม 1 ตำบลในอำเภอกุสุมาลย์ และ 1 ตำบลในอำเภออากาศอำนวย คือ ตำบลนาหว้า ตำบลนาคูณใหญ่ ตำบลท่าเรือ ตำบลโพนสว่าง ตำบลอุ่มจาน และตำบลบะหว้า สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22 สพฐ. กระทรวงศึกษาธิการ

โรงเรียนนาหว้าพิทยาคม "ธาตุประสิทธิ์ประชานุเคราะห์" เป็นโรงเรียนประจำอำเภอนาหว้า อนุมัติตั้งขึ้นครั้งแรกเมื่อ วันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2516 โดยได้รับบริจาคที่ดินสาธารณประโยชน์ หมู่ที่ 3 ตำบลนาหว้า อำเภอนาหว้า จำนวน 85 ไร่ 3 งาน 60 ตารางวา
กระทือลิง

กระทือลิง () อยู่ในวงศ์ Zingiberaceae เป็นไม้ล้มลุก มีเหง้าใต้ดินขนาดเล็ก ดอกช่อ ริ้วประดับและกลีบดอกสีส้ม ใช้เป็นไม้ประดับ
ว่านหาวนอน

ว่านหาวนอน หรือ ว่านทิพยเนตร (blackhorm: ; ในภาษากันนาดา: Nela Sampige; ; ; ) อยู่ในวงศ์ Zingiberaceae เป็นไม้ส้มลุก มีเหง้าใต้ดิน สีน้ำตาล ผ่าออกเนื้อในสีขาว มีกลิ่นเฉพาะตัว ใบเดี่ยว สีเขียวอ่อน หลังใบมีลายม่วงสลับเขียว ดอกสีม่วงอ่อน ออกเป็นช่อสั้นจากเหง้าใต้ดิน ออกดอกแล้วจึงแตกใบ กระจายพันธุ์ในอินเดีย ศรีลังกา จีน และ เอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ พบตามภูเขาหินปูนทุ่งหญ้าเปิดหรือพื้นที่เปิดโล่ง ของป่าผลัดใบ

หัวใต้ดินใช้ต้มน้ำดื่มแก้ปวดท้อง ในดอกมีสารพิษ benzyl benzoate ใช้ทำยาทารักษาหิด มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ชาวม้งในไทยนำไปต้มกับไก่ให้มีรสเผ็ด ต้มน้ำดื่มแก้ปวดท้อง กินสดก่อนอาหารแก้ปวดท้อง ใช้เป็นไม้ประดับ ใช้เป็นยารักษาโรคตาแดง ในทางไสยศาสตร์ เชื่อว่ามีฤทธิ์ทางเมตตามหานิยมและคงกระพันชาตรี
สกุลเปราะ

สกุลเปราะ ("Kaempferia") เป็นสกุลที่มีสมาชิกมากกว่า 100 สปีชีส์ อยู่ในวงศ์ Zingiberaceae