พระราชสันตติวงศ์ในพระเจ้าคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์ก

ราชสันตติวงศ์ในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 (Descendants of King Christian IX) เป็นเรื่องราวของการสืบสายพระโลหิตของพระราชโอรสและธิดาทั้งหมด 6 พระองค์ในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์ก (8 เมษายน พ.ศ. 2361 - 29 มกราคม พ.ศ. 2449 "เสวยราชสมบัติ" 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406) โดยมีพระราชนัดดา 39 พระองค์ และพระราชปนัดดา (เหลน) 84 พระองค์ แต่ละพระองค์จึงเป็นทั้งพี่น้องกันหรือพระญาติชั้นที่หนึ่งซึ่งกันและกัน (first cousin) และด้วยการอภิเษกสมรสเข้าไปยังราชสำนักต่างๆ ของทวีปยุโรป พระองค์จึงทรงมีผลกระทบต่อโชคชะตาของราชวงศ์ยุโรปอย่างมาก โดยทรงเกี่ยวข้องทางสายพระโลหิตและการอภิเษกสมรสกับราชวงศ์อังกฤษ นอร์เวย์ เบลเยียม กรีซ โรมาเนีย ยูโกสลาเวีย สเปน และรัสเซีย จึงทำให้ทรงได้รับพระราชสมัญญาว่า พระสัสสุระแห่งยุโรป (Father-in-Law of Europe)

สมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 ทรงครองราชบัลลังก์แห่งเดนมาร์กเป็นเวลานานเกือบ 50 ปี ในระหว่างปี พ.ศ. 2406-2449 (ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5) พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2361 ณ พระราชวังก็อททอร์ป แคว้นชเลสวิก-โฮลชไตน์ (ขณนั้นเป็นส่วนหนึ่งของเดนมาร์ก) โดยมีพระอิสริยยศเมื่อแรกประสูติคือ "เจ้าชายคริสเตียนแห่งชเลสวิก-โฮลชไตน์-ซอนเดอร์บูร์ก-กลึกซ์บูร์ก" เป็นพระโอรสในเจ้าชายฟรีดริช วิลเฮล์มแห่งชเลสวิก-โฮลชไตน์-ซอนเดอร์บูร์ก-กลึกซ์บูร์ก และเจ้าหญิงหลุยส์ แคโรลีนแห่งเฮสส์-คาสเซิล (พระราชนัดดาในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 5 แห่งเดนมาร์ก ผ่านทางพระมารดา และยังสืบสายพระโลหิตมาจากสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 2 แห่งอังกฤษด้วย) หลังจากที่พระบิดาสิ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2374 พระมารดาของเจ้าชายคริสเตียนซึ่งทรงประสบปัญหาทางการเงิน ได้ทรงส่งพระองค์พร้อมกับพระอนุชาและกนิษฐาไปอยู่ในความดูแลของพระมาตุจฉาคือ สมเด็จพระราชินีมารี โซฟีแห่งเดนมาร์ก (พระมเหสีในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 6) ทำให้ทรงได้เข้าศึกษาในโรงเรียนนายร้อยทหารบกแห่งเดนมาร์ก ต่อมาเมื่อมีพระชนมายุได้ 24 พรรษา พระองค์ทรงเข้าพิธีอภิเษกสมรสกับ เจ้าหญิงหลุยส์แห่งเฮสส์-คาสเซิล (หลุยส์ วิลเฮลมินา ฟรีเดอริคา แคโรลีนา ออกุสตา จูลี; 7 กันยายน พ.ศ. 2360 - 29 กันยายน พ.ศ. 2441) พระญาติทางฝ่ายพระมารดา ในวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2385 ณ พระราชวังอามาเลียนบอร์ก กรุงโคเปนเฮเกน และประสูติพระราชโอรสและธิดาทั้งสิ้น 6 พระองค์ในระหว่างปี พ.ศ. 2386-2401 ด้วยการอภิเษกสมรสกับพระญาติสนิทในกษัตริย์แห่งเดนมาร์กถือเป็นการช่วยเสริมให้สิทธิในราชบัลลังก์ของพระองค์กับพระชายามั่นคงมากยิ่งขึ้น และเมื่อพระมารดา พระเชษฐา และพระเชษฐภคินีของเจ้าหญิงหลุยส์ทรงสละสิทธิการสืบราชสมบัติ ทำให้ทรงกลายเป็นรัชทายาทที่มีสิทธิในราชบัลลังก์มากที่สุดในการสืบราชสันตติวงศ์ต่อจากสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 8 และสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 7 แห่งเดนมาร์ก ตามลำดับ

ในปี พ.ศ. 2390 ด้วยความเห็นชอบจากมหาอำนาจยุโรปในเวลานั้น เจ้าชายคริสเตียนทรงได้รับเลือกให้เป็นรัชทายาทสืบราชบัลลังก์เดนมาร์กโดยสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 8 (ซึ่งทรงเห็นว่าพระราชโอรสพระองค์เดียวที่ต่อมาคือ สมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 7 คงไม่มีสายพระโลหิตแน่นอน) โดยเหตุผลในการเลือกรัชทายาทในครั้งนี้เป็นเพราะการอภิเษกสมรสกับพระราชภาติกาในกษัตริย์แห่งเดนมาร์ก และการสละสิทธิการสืบราชสมบัติของบรรดาสมาชิกในราชวงศ์เฮสส์ ทั้งนี้โดยทางนิตินัยแล้วเจ้าหญิงหลุยส์มีสิทธิในราชบัลลังก์มากกว่าเจ้าชายคริสเตียน แต่พระองค์ทรงสละสิทธิการสืบราชสมบัติให้แก่พระสวามีในปี พ.ศ. 2395 โดยทรงเลือกเป็นเพียงพระชายาในรัชทายาทหรือพระมเหสีของกษัตริย์แห่งเดนมาร์กในอนาคตเท่านั้น ในที่สุดเจ้าชายคริสเตียนได้เสด็จขึ้นครองราชสมบัติเป็น สมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์ก เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406 หลังจากการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 7 จากนั้นอีกหนึ่งปีต่อมาเดนมาร์กได้เข้าสู่สงครามชเลสวิก-โฮลชไตน์ครั้งที่สอง (Second Schleswig War) กับกองทัพพันธมิตรปรัสเซีย (เยอรมนี)/ออสเตรีย เพื่อแย่งชิงสิทธิการครอบครองเหนือดินแดนชเลสวิกและโฮลชไตน์ ซึ่งอยู่ทางใต้ของเดนมาร์ก โดยผลของสงครามทำให้ต้องเสียดินแดนทั้งสองให้กับปรัสเซียไปในปี พ.ศ. 2408 สมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 และสมเด็จพระราชินีหลุยส์ทรงเฉลิมฉลองการอภิเษกสมรสครบรอบ 50 ปี ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2435 โดยมีพระประยูรญาติจำนวนมากเสด็จมาร่วมแสดงความยินดีที่พระราชวังหลวงในกรุงโคเปนเฮเกน ทั้งสองพระองค์มักทรงต้อนรับบรรดาพระราชโอรส ธิดา และพระราชนัดดาที่เสด็จมารวมตัวกันในช่วงฤดูร้อนของทุกปี และทรงประทับอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุขตลอดมาจนเมื่อสมเด็จพระราชินีหลุยส์เสด็จสวรรคตในเดือนกันยายน พ.ศ. 2441 ขณะมีพระชนมายุ 81 พรรษา ส่วนสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 ทรงดำรงพระชนม์ชีพต่อมาและมีพระพลานามัยเสื่อมถอยลงเป็นลำดับจนกระทั่งเสด็จสวรรคตในวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2449 ณ พระราชวังอามาเลียนบอร์ก กรุงโคเปนเฮเกน สิริพระชนมพรรษา 87 พรรษา

สมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 มีพระราชนัดดาทั้งสิ้น 39 พระองค์ (เป็นชายจำนวน 23 พระองค์ และเป็นหญิงจำนวน 16 พระองค์) จากพระราชโอรสและธิดาหกพระองค์ โดยพระราชนัดดาพระองค์แรกคือ "เจ้าฟ้าชายอัลเบิร์ต วิกเตอร์ ดยุกแห่งคลาเรนซ์-เอวอนเดล" (ประสูติเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2407) พระโอรสพระองค์แรกในเจ้าฟ้าหญิงอเล็กซานดรา พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 ส่วนพระราชนัดดาพระองค์สุดท้ายคือ "เจ้าฟ้าหญิงมาร์เกรเธแห่งเดนมาร์ก" (ประสูติเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2438) พระธิดาพระองค์เดียวในเจ้าฟ้าชายวาลเดมาร์แห่งเดนมาร์ก พระราชโอรสพระองค์เล็กและสิ้นพระชนม์ชีพเป็นพระองค์สุดท้ายในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 นอกจากนี้เจ้าหญิงมาร์เกรเธยังเป็นพระราชนัดดาที่สิ้นพระชนม์เป็นพระองค์สุดท้าย ด้วยโรคชรา (97 พรรษา) เมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2535 เป็นเวลาเกือบเก้าสิบปีหลังจากการเสด็จสวรรคตของพระอัยกา

แม้ว่าสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 และเจ้าหญิงหลุยส์แห่งเฮสส์-คาสเซิลสืบเชื้อสายจากบรรพบุรุษเดียวกัน แต่มีพระราชนัดดาที่อภิเษกสมรสกันเองคือ การอภิเษกสมรสในปี พ.ศ. 2439 ระหว่างเจ้าฟ้าชายคาร์ลแห่งเดนมาร์ก (ต่อมาคือ สมเด็จพระราชาธิบดีโฮกุนที่ 7 แห่งนอร์เวย์) ซึ่งเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 8 พระราชโอรสพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 กับ เจ้าฟ้าหญิงม็อดแห่งเวลส์ ซึ่งเป็นพระธิดาพระองค์เล็กในเจ้าฟ้าหญิงอเล็กซานดรา พระขนิษฐาในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 8 นอกจากนี้ยังมีพระราชนัดดาได้อภิเษกสมรสกับพระราชปนัดดาคือ การอภิเษกสมรสในปี พ.ศ. 2462 ระหว่างเจ้าฟ้าชายแอ็กเซิลแห่งเดนมาร์ก ซึ่งเป็นพระโอรสในเจ้าฟ้าชายวาลเดมาร์ พระราชโอรสพระองค์เล็กในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 กับ เจ้าฟ้าหญิงมาร์กาเรธาแห่งสวีเดน ซึ่งเป็นพระธิดาในเจ้าฟ้าหญิงอินเกบอร์ก พระราชธิดาในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 8 พระเชษฐา

สมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 และเจ้าหญิงหลุยส์แห่งเฮสส์-คาสเซิล ทรงดำรงพระชนม์ชีพยืนยาวจนมีโอกาสเฉลิมฉลองการอภิเษกสมรสครบรอบ 50 ปี ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2435 และเห็นพระราชโอรสและธิดาอภิเษกสมรสเข้าไปในราชวงศ์ต่างๆ ของทวีปยุโรป เช่น อังกฤษ กรีซ รัสเซีย ฮาโนเวอร์ และฝรั่งเศส รวมไปถึงการประสูติของพระราชปนัดดาส่วนใหญ่ใน 84 พระองค์

สมเด็จพระราชธิบดีจอร์จที่ 1 แห่งกรีซ ("พระอิสริยยศเดิมคือ" เจ้าฟ้าชายวิลเฮล์มแห่งเดนมาร์ก ซึ่งทรงได้รับเชิญให้ไปครองราชบัลลังก์แห่งกรีซในปี พ.ศ. 2406) พระราชโอรสพระองค์ที่สามในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 เป็นทั้งพระปัยกาในพระราชปนัดดาพระองค์แรกคือ "แกรนด์ดัชเชสมาเรีย ปาฟลอฟนาแห่งรัสเซีย" (18 เมษายน พ.ศ. 2433 - 13 ธันวาคม พ.ศ. 2501) พระธิดาพระองค์เดียวในเจ้าฟ้าหญิงอเล็กซานดราแห่งกรีซและเดนมาร์ก และพระราชปนัดดาพระองค์สุดท้ายด้วยคือ "เจ้าฟ้าชายไมเคิลแห่งกรีซและเดนมาร์ก" ("ประสูติ" 7 มกราคม พ.ศ. 2482) พระโอรสในเจ้าฟ้าชายคริสโตเฟอร์แห่งกรีซและเดนมาร์ก นอกจากนี้ยังเป็นพระปัยกาในพระราชปนัดดาที่ดำรงพระชนม์ชีพยืนยาวที่สุด (94 ปี) คือ "เลดี้ แคทเธอรีน แบรนด์แรม" (พระอิสริยยศเดิมคือ "เจ้าฟ้าหญิงแคทเธอรีนแห่งกรีซและเดนมาร์ก"; 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2456 - 2 ตุลาคม พ.ศ. 2550) พระธิดาพระองค์สุดท้ายในสมเด็จพระราชาธิบดีคอนสแดนตินที่ 1 แห่งกรีซ ในปัจจุบันสายพระโลหิตในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 ที่มีพระชนมายุยืนยาวที่สุด และเป็นหนึ่งในหกรุ่นพระราชปนัดดาที่ยังทรงพระชนม์ชีพคือ เจ้าฟ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินเบอระ ("ประสูติ" 10 มิถุนายน พ.ศ. 2464) พระโอรสพระองค์เดียวในเจ้าฟ้าชายแอนดรูว์แห่งกรีซและเดนมาร์ก

ก่อนการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 ในปี พ.ศ. 2449 มีพระราชนัดดาหลายพระองค์ได้สิ้นพระชนม์ไปก่อนแล้ว ได้แก่ สมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 และเจ้าหญิงหลุยส์มีพระปัยยิกา (ทวด) พระองค์เดียวกันคือ เจ้าฟ้าหญิงแมรี่แห่งอังกฤษ (พระราชธิดาในสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 2) ซึ่งเป็นพระอัยยิกาในเจ้าชายวิลเฮล์มแห่งเฮสส์-คาสเซิล (พระบิดาในเจ้าหญิงหลุยส์) และเจ้าหญิงหลุยส์-แคโรลีนแห่งเฮสส์-คาสเซิล (พระมารดาในสมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9) นอกจากนี้สมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 ยังทรงสืบสายพระโลหิตจากพระขนิษฐาในพระปัยยิกาคือ เจ้าฟ้าหญิงหลุยส์แห่งอังกฤษ (พระมเหสีในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 5 แห่งเดนมาร์ก) สมเด็จพระราชาธิบดีคริสเตียนที่ 9 (ซึ่งเสวยราชสมบัติเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406 หลังจากการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 7) ทรงราชาภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงหลุยส์ (ในขณะที่ยังดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งชเลสวิก-โฮลชไตน์-ซอนเดอร์บูร์ก-กลึกซ์บูร์ก) เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2385 ณ พระราชวังอามาเลียนบอร์ก กรุงโคเปนเฮเกน (ทั้งสองพระองค์ทรงมีโอกาสเฉลิมฉลองการอภิเษกสมรสครบรอบ 50 ปีในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2435 ก่อนที่เจ้าหญิงหลุยส์จะสิ้นพระชนม์ในอีกหกปีต่อมา)

สมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดริคที่ 8 (คริสเตียน เฟรเดริค วิลเฮล์ม คาร์ล; 3 มิถุนายน พ.ศ. 2386 - 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2455)

เจ้าฟ้าหญิงอเล็กซานดรา (อเล็กซานดรา แคโรลีน มารี ชาร์ล็อต หลุยส์ จูเลีย; 1 ธันวาคม พ.ศ. 2387 - 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468)สมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จที่ 1 (คริสเตียน วิลเฮล์ม เฟอร์ดินานด์ อดอล์ฟ จอร์จ; 24 ธันวาคม พ.ศ. 2388 - 18 มีนาคม พ.ศ. 2456)เจ้าฟ้าหญิงแด็กมาร์ (มารี โซฟี เฟรเดริคเค แด็กมาร์; 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2390 - 13 ตุลาคม พ.ศ. 2471) เจ้าฟ้าหญิงไธรา (ไธรา อาเมเลีย แคโรลีน ชาร์ล็อต แอนน์; 29 กันยายน พ.ศ. 2396 - 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2476)เจ้าฟ้าชายวาลเดมาร์ (27 ตุลาคม พ.ศ. 2401 - 14 มกราคม พ.ศ. 2472)