กีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 46

กีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 46 () หรือเป็นที่รู้จักในนาม เจียงฮายเกมส์ เป็นมหกรรมกีฬาระดับชาติสำหรับประชาชนทั่วไป ควบคุมโดยการกีฬาแห่งประเทศไทย ซึ่งจัดขึ้น ณ จังหวัดเชียงราย จัดขึ้นระหว่างวันที่ 18 - 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561

ในครั้งนี้มีนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขันรวมทั้งสิ้น 12,847 คน จาก 77 จังหวัด มีกีฬาที่แข่งขันทั้งหมด 41 ชนิดกีฬา ประกอบไปด้วย กีฬาบังคับ จำนวน 2 กีฬา, กีฬาสากล จำนวน 38 กีฬา และกีฬาอนุรักษ์ 1 กีฬา ซึ่งครั้งนี้ได้จัดการแข่งขันภายใน 28 สนาม ในจังหวัดเชียงราย และ 2 สนามในจังหวัดพะเยากับจังหวัดเชียงใหม่

จังหวัดเชียงรายได้เป็นเจ้าภาพกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 46 ในปี พ.ศ. 2561 เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 ในการประชุมคณะกรรมการการกีฬาแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 5/2557 ซึ่งนับเป็นครั้งที่สองที่จังหวัดเชียงรายได้เป็นเจ้าภาพกีฬาแห่งชาติ หลังจากที่เคยเป็นเจ้าภาพในกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 19

ในการประชุมคณะกรรมการการกีฬาแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 5/2557 เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 การกีฬาแห่งประเทศไทย ได้มีมติให้จังหวัดเชียงราย เป็นเจ้าภาพกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 46 นอกจากนี้ยังมีมติให้ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นเจ้าภาพกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 32, จังหวัดชุมพร และจังหวัดระนอง เป็นเจ้าภาพกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 33, จังหวัดน่าน เป็นเจ้าภาพกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 34 และจังหวัดศรีสะเกษ เป็นเจ้าภาพกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 47

มีพิธีการอัญเชิญไฟพระฤกษ์ เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 โดยอัญเชิญมาจากกรุงเทพมหานคร ได้นำไฟพระฤกษ์อัญเชิญไว้บนรถบุษบกเพื่อนำไปยังอำเภอแม่ลาว และอำเภออื่น ๆ ทั่วจังหวัดเชียงราย ในส่วนของอำเภอพญาเม็งรายได้มีการจัดกิจกรรมวิ่งคบเพลิง เพื่อรณรงค์ประชาสัมพันธ์การแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 46 เจียงฮายเกมส์ ให้ประชาชนในอำเภอพญาเม็งรายได้รับรู้ความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับการจัดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ซึ่งจังหวัดเชียงรายได้เป็นเจ้าภาพในครั้งนี้ และได้ส่งมอบคบเพลิงให้กับตำบลหมู่บ้านต่าง ๆ ซึ่งจะให้ผู้นำชุมชนเป็นตัวแทนวิ่งในตำบลและหมู่บ้านของตนเอง และส่งมอบไปยังหมู่บ้านต่อไป รวมทั้งสิ้น 5 ตำบล 71 หมู่บ้าน โดยใช้เวลาการวิ่งทั้งสิ้น 10 วัน ก่อนที่จะอัญเชิญเพื่อใช้จุดในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ
พิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 46 หรือ เจียงฮายเกมส์ เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 เวลา 17:30 น. มีการแสดงทั้งหมด 4 ชุด เริ่มต้นด้วยการแสดงชุดที่ 1 ชื่อว่า “จ้องมองล้านนา” ใช้นักแสดงเป็นนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย กว่า 3,000 คน ที่ถือร่มและแสงไฟ โดยตลอดการแสดงมีการใช้เทคนิคแสงแปรอักษรและรูปภาพได้อย่างงดงาม จากนั้นตามด้วยขบวน “ป๋าเวณีเกียรติยศ” นำประธานในพิธีเปิด เดินเข้าสู่สนาม และการแสดงชุด “ลานล้านนา ชาติพันธุ์” ซึ่งใช้เทคนิคแสง พร้อมเครื่องแต่งกายชุดชาติพันธุ์ในจังหวัดเชียงรายที่ร่ายรำประกอบดนตรี

ตามด้วยขบวนพาเหรด นำคณะนักกีฬาจากทั้ง 77 จังหวัด เดินเข้าสู่สนามกีฬากลาง และได้ประกอบพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ โดยมีพิธีชักธงชาติขึ้นสู่ยอดเสา ต่อจากนั้นผู้ว่าการกีฬาแห่งประเทศไทยได้กล่าวรายงานต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา เสร็จแล้วได้มีการมอลโล่พร้อมใบประกาศเกียรติคุณให้กับผู้สนับสนุนสิทธิประโยชน์กลางของการกีฬาแห่งประเทศไทย จากนั้นได้มีการชักธงประจำการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ และธงประจำจังหวัดเชียงรายขึ้นสู่ยอดเสา ต่อมานักกีฬาและผู้ฝึกสอนได้กล่าวคำปฏิญาณ

ทั้งนี้ก่อนการจุดไฟในกระถางคบเพลิง ยังมีการแสดงชุดที่ 3 ชื่อ “สมญานาม แดนไตรภูมิ” ซึ่งได้สื่อถึงการหลอมรวมความเป็นตัวตนแห่งผืนแผ่นดินล้านนา และความพร้อมเพรียงใจของลูกหลานชาวเชียงรายมอบเป็นอภินันทนา ต่อมาได้มีการจุดคบเพลิง ซึ่งจุดคบเพลิงโดยนาวาอากาศตรีหญิงบัวบาน ผามั่ง แล้วยังมีการแสดงชุด “ผืนผ้าใบแห่งชีวิต” ซึ่งประกอบไปด้วยนักร้อง อาทิเช่น อุเทน พรหมมินทร์, คนึงพิมพ์ ธนพิชชากรณ์, โสพิชา อังคะไวมงคล, สมศักดิ์ รินนายรักษ์, พิษณุ บุญยืน และณัฐวุฒิ ศรีหมอก มาร่วมในพิธีเปิดครั้งนี้ด้วย

พิธีปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 46 หรือ เจียงฮายเกมส์ เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 เวลา 18:15 น. มีการแสดงทั้งหมด 2 ชุด และอีก 1 ชุดของเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งต่อไปที่จะจัดขึ้นในจังหวัดศรีสะเกษ โดยเมื่อวีระศักดิ์ โควสุรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา และประธานในพิธีมาถึงมีการแสดงชุดแรก คือ กี่ทอใจ ไหมเจียงฮาย นำโดยศิลปินแห่งชาติ แม่บัวเรียว รัตนมณีภรณ์ ได้แสดงการแสดงพื้นบ้านของชาวจังหวัดเชียงราย ต่อมาได้มีการเชิญธงจากตัวแทนนักกีฬาทั้งหมด 77 จังหวัดเข้าสู่สนาม ณัฐวุฒิ เรืองเวส รองผู้ว่าการการกีฬาแห่งประเทศไทย ฝ่ายกีฬาเป็นเลิศและวิทยาศาสตร์การกีฬา กล่าวรายงานวัตถุประสงค์ ประธานในพิธีกล่าวปิดการแข่งขัน ได้มีการชักธงชาติ, ธงการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ และธงประจำจังหวัดเชียงรายลงจากเสา มีการแสดงชุดที่ 2 คือ สี่หู ห้าตา คานิว้าว พร้อมกับการดับไฟในกระถางคบเพลิงลง ณ ที่นี้มีการแสดงจากจังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งจะเป็นเจ้าภาพในการแข่งขันกีฬาแห่งชาติใครั้งถัดไป

สัญลักษณ์เจียงฮายเกมส์นั้นออกแบบโดย อุทัย จุฬาเพชร แก้ไขให้สมบูรณ์โดย เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ โดยสัญลักษณ์สื่อถึงความภูมิใจที่ได้เป็นเจ้าภาพ โดยเอาสถาปัตยกรรม 3 แห่งที่สำคัญในจังหวัดเชียงราย ได้แก่ วัดร่องขุ่น, บ้านดำ และไร่เชิญตะวัน ทั้งหมดนี้เป็นสถานที่คนไทยทั้งประเทศรู้จักอย่างดี
คำสุข เป็นมาสคอตของการแข่งขันกีฬาแห่งชาติในครั้งนี้ โดยมีต้นแบบมาจากแมงสี่หูห้าตา เป็นสัตว์ในตำนานของจังหวัดเชียงราย ออกแบบโดย พจวรรณ พันธ์จินดา ศิลปินชาวเชียงราย โดยปกติตามตำนานเป็นสัตว์รักสงบ น่าเกรงขาม แต่ว่าในการแข่งขันครั้งนี้ได้เปลี่ยนแปลงให้เหมาะสมตามสังคมมากขึ้น
เหรียญรางวัลในการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 46 นั้น ออกแบบโดยเฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ศิลปินแห่งชาติของจังหวัดเชียงราย ซึ่งมีลักษณะเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว และไม่เหมือนใคร ปัจจุบันได้มีนักกีฬาบางส่วนได้นำเหรียญรางวัลมาขายในเว็ปไซต์ออนไลน์อย่าง kaidee.com ในราคาเริ่มตั้งแต่ 10,000 บาท จนถึง ณ เวลานี้พุ่งสูงแตะถึงราคา 300,000 บาท ก่อให้เกิดเสียงวิพากย์วิจารณ์ตามมาโดยผู้คนจากโลกโซเชียลตั้งข้อสังเกตว่า เหรียญรางวัลดังกล่าวถือเป็นเหรียญที่ได้รับมอบจากการเป็นนักกีฬา ต้องใช้หยาดเหงื่อแรงกายทุ่มเทฝึกซ้อมกว่าจะชนะเลิศติด 1 ใน 3 ที่จะได้คว้าเหรียญทอง เงิน และทองแดง ซึ่งไม่สมควรนำเหรียญมาขายต่อแบบนี้ แต่บางส่วนก็กล่าวว่าเป็นสิทธิส่วนบุคคลของนักกีฬาที่จะขายได้เพราะได้มาจากฝีมือตัวเอง และไม่มีประกาศห้ามไม่ให้ขายเหรียญ