สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์

สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์ หรือพระนามเต็ม ยูเลียนา เอ็มมา หลุยส์ มารี วิลเฮลมินา ฟาน ออรันเย-นัสเซา (, ; 30 เมษายน พ.ศ. 2452 - 20 มีนาคม พ.ศ. 2547) เป็นพระราชินีนาถแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ตั้งแต่การสละราชสมบัติของพระราชชนนีในปี พ.ศ. 2491 จนถึงการสละราชสมบัติของพระองค์เองในปี พ.ศ. 2523 และทรงเป็นสมเด็จพระราชชนนีตั้งแต่ พ.ศ. 2523 ถึง พ.ศ. 2547 พระอิสริยยศเดิมก่อนเสวยราชสมบัติคือ เจ้าฟ้าหญิงยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์ (HRH Princess Juliana of the Netherlands)

เจ้าหญิงยูเลียนาพระราชสมภพ ณ พระราชวังนูร์เด็นเด กรุงเฮก โดยเป็นพระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวในสมเด็จพระราชินีนาถวิลเฮลมินาแห่งเนเธอร์แลนด์ และ ดยุกเฮนดริกเแห่งเม็คเล็นบูร์ก-ชเวริน พระองค์ทรงเจริญพระชนม์ในพระราชวังเฮตลู เมืองอาเพลดูร์น กับ พระราชวังนูร์เด็นเด และ พระราชวังฮุยส์เต็นบอสช์ กรุงเฮก พระองค์ทรงศึกษาเล่าเรียนในพระราชวังนูร์เด็นเด ถวายการสอนโดยแยน ไลท์ฮาร์ท นักศึกษาศาสตร์ ดังนั้นตั้งแต่พระชนมายุ 6 พรรษา พระองค์จึงทรงได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานพร้อมกับเด็กในรุ่นราวคราวเดียวกัน คือ บารอนเนส เอลิซ เบนทิงค์ บารอนเนส เอลิซาเบธ ฟาน ฮาเด็นเบริค และ เลดี้ เมียค เด ย็องก์

เนื่องจากรัฐธรรมนูญดัตช์กำหนดให้พระองค์ควรพร้อมในการสืบราชสมบัติเมื่อพระชนมายุ 18 พรรษา การศึกษาของพระองค์จึงดำเนินไปอย่างรวดเร็วมากกว่าของเด็กทั่วไป หลังการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นเวลาห้าปี พระองค์ทรงได้รับการศึกษาระดับประถมศึกษา (จนถึงระดับเตรียมอุดมศึกษา) จากพระอาจารย์ส่วนพระองค์

ในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2470 เจ้าหญิงยูเลียนาทรงเฉลิมฉลองพระชนมายุครบรอบ 18 พรรษา ตามรัฐธรรมนูญแล้ว พระองค์ทรงเจริญพระชนม์เต็มวัยอย่างเป็นทางการและมีสิทธิ์ในการถือครองพระราชอภิสิทธิ์เมื่อจำเป็น อีกสองวันต่อมา พระชนนีทรงแต่งตั้งเจ้าหญิงใน "ศาลรัฐมนตรีสภา" (Council of State หรือ "Raad van State" ในภาษาดัตช์) หญิงสาวแรกรุ่นที่มีลักษณะธรรมดา ขี้อายและเก็บตัว อีกทั้งพระราชชนนีที่เคร่งครัดศาสนาไม่ทรงอนุญาตให้แต่งพระพักตร์ ทำให้เจ้าหญิงยูเลียนามิทรงเหมาะสมกับภาพลักษณ์ของเจ้าหญิงในพระราชวงศ์ แต่กระนั้นก็ดี พระองค์ยังทรงเป็นที่รักและเคารพของชาวดัตช์อย่างมาก

ในปีเดียวกัน เจ้าหญิงทรงสมัครเป็นนักศึกษาในมหาวิทยาลัยเลเด็น ช่วงระหว่างปีแรกๆ ในมหาวิทยาลัย พระองค์ทรงศึกษาในวิชาสังคมวิทยา หลักนิติศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ ประวัติศาสตร์ศาสนา ประวัติศาสตร์รัฐสภาและ กฎหมายรัฐธรรมนูญ ในวิชาเรียน พระองค์ทรงเข้าฟังการบรรยายเรื่องวัฒนธรรมของประเทศซูรินามและเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส กฎบัตรแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ การต่างประเทศ กฎหมายระหว่างประเทศ ประวัติศาสตร์ และ กฎหมายสหภาพยุโรป อีกทั้งทรงได้รับการถวายพระอักษรส่วนพระองค์จากศาสตราจารย์ ซี. ซนุค เฮอร์กร็อนเย ในเรื่องศาสนาอิสลาม ที่นับถือกันเป็นส่วนใหญ่ในประชากรทั้งหมดของอาณานิคมดัตช์ (หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ (Dutch East Indies) ต่อมาคือ ประเทศอินโดนีเซีย ในปัจจุบัน ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่รัฐอิสลาม แต่ประชากรราว 86 เปอร์เซนต์เป็นมุสลิม นับเป็นประเทศที่มีประชากรมุสลิมหนาแน่นที่สุด)

พระองค์ทรงมีพระราชอนุชาต่างพระราชมารดา 1 คน คือ พิม ลีเออร์

สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาและเจ้าชายแบร์นฮาร์ดมีพระราชธิดารวม 4 พระองค์ ดังนี้ ในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2523 ซึ่งเป็นวันเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 71 พรรษา สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาได้ทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชบัญญัติการสละราชสมบัติและพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ทรงสืบราชสมบัติต่อมาเป็น สมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์แห่งเนเธอร์แลนด์

ภายหลังจากการสละราชสมบัติ พระองค์มีพระอิสริยยศอย่างเป็นทางการว่า สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนา พระบรมราชชนนีแห่งเนเธอร์แลนด์ (Her Majesty Juliana, Queen Mother of the Netherlands) แต่ทรงปรารถนาที่จะดำรงพระอิสริยยศแค่เพียง สมเด็จเจ้าฟ้าหญิงยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์ (HRH Princess Juliana of the Netherlands) พระองค์ยังคงทรงปฏิบัติงานพระราชกุศลมากมายจนกระทั่งเข้าสู่ช่วงพระชนมายุแปดสิบพรรษา

กลางปีพ.ศ. 2533 พระองค์ทรงป่วยด้วยโรคสมองเสื่อม ทำให้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียากิจได้น้อยลง และปรากฏพระองค์ต่อสาธารณชนน้อยลง ซึ่งแพทย์ประจำพระองค์ได้ถวายคำแนะนำให้รักษาพระอาการประชวรนี้ให้หายดีเสียก่อน และเนื่องจากพระราชธิดาทั้ง 4 ทรงเป็นห่วงด้วยเนื่องจากพระบรมราชชนนีทรงมีพระชนมายุมากแล้ว ซึ่งพระองค์ต้องถูกแพทย์เฝ้าติดตามพระอาการตลอดเวลา เจ้าชายแบร์นฮาร์ดแห่งลิพเพอ-บีสเตอร์เฟลด์ ทรงพระราชทานสัมภาษณ์ผ่านทางโทรทัศน์ว่า สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาเริ่มทรงจำผู้ใดได้น้อยลง เนื่องจากเป็นอาการของโรคนี้

สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาเสด็จสวรรคตลงเมื่อวันที่20 มีนาคม พ.ศ. 2547 ด้วยพระชนมายุ 94 พรรษา ด้วยพระอาการพระปัปผาสะอักเสบ