โรงละครโกลบ

โรงละครโกลบ () เป็นโรงละครในลอนดอนที่มีความเกี่ยวข้องกับวิลเลียม เชคสเปียร์ โรงละครโรงแรกสร้างขึ้นโดย “คณะละครลอร์ดเชมเบอร์เลน” (Lord Chamberlain's Men) ซึ่งเป็นคณะละครของเชคสเปียร์ในปี ค.ศ. 1599 แต่มาถูกเพลิงไหม้เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 1613 โรงละครโรงที่สองสร้างขึ้นบนโรงแรกในปีต่อมาเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1614 และมาปิดลงในปี ค.ศ. 1642

โรงละครสมัยใหม่ที่สร้างขึ้นตามแบบโรงละครโกลบดั้งเดิมชื่อ “โรงละครเชคสเปียร์โกลบ” (Shakespeare's Globe) เปิดในปี ค.ศ. 1997 โรงละครสร้างห่างจากโรงละครเดิม 230 เมตร

การตรวจสอบโฉนดที่ดินของโรงละครเก่าทำให้ทราบว่าตั้งอยู่ตั้งแต่ทางด้านตะวันตกของถนนซัทเธิร์คบริดจ์ปัจจุบันไปทางตะวันออกจนถึงถนนพอร์เตอร์ และจากถนนพาร์คไปทางใต้จนถึงด้านหลังของจตุรัสเกทเฮาส แต่ตำแหน่งที่แน่นอนไม่เป็นที่ทราบจนกระทั่งการขุดพบบางส่วนของฐานสิ่งก่อสร้างเดิมที่รวมทั้งเสาเข็มเดิมในปี ค.ศ. 1989 ใต้ลานจอดรถทางด้านหลังของตึกแองเคอร์เทอร์เรสบนถนนพาร์ค ในเมื่อฐานสิ่งก่อสร้างเดิมส่วนใหญ่อยู่ภายใต้ตึกแองเคอร์เทอร์เรสซึ่งเป็นสิ่งก่อสร้างภายใต้การพิทักษ์ การพยายามขุดหาหลักฐานทางโบราณคดีจึงไม่อาจจะทำได้

โรงละครโกลบเป็นของนักแสดงผู้มีหุ้นส่วนในคณะละครลอร์ดเชมเบอร์เลนด้วย สองในหกผู้ถือหุ้นของโรงละครโกลบริชาร์ด เบอร์เบจ และพี่ชายคัธเบิร์ต เบอร์เบจเป็นเจ้าของหุ้นสองเท่าของหุ้นทั้งหมดหรือคนละ 25% เจ้าของอีกสี่คน เชคสเปียร์, จอห์น เฮ็มมินจ์ส, ออกัสติน ฟิลลิปส์ และ ทอมัส โพพต่างก็เป็นเจ้าของหุ้นเท่าเดียวหรือคนละ 12.5% สัดส่วนของการถือหุ้นก็เปลี่ยนมือไปเรื่อยๆ เมื่อมีการเพิ่มจำนวนหุ้นขึ้น หุ้นส่วนของเชคสเปียร์ลดจาก 1/8 จนเหลือเพียง 1/14 หรือราว 7% ในชั่วอายุการอาชีพ

โรงละครโกลบสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1599 โดยใช้ไม้จากโรงละครเก่า “เดอะเธียเทอร์” (The Theatre) ที่สร้างโดยเจมส์ เบอร์เบจบิดาของริชาร์ด เบอร์เบจในปี ค.ศ. 1576 เดิมตระกูลเบอร์เบจมีสัญญาเช่าที่ 21 ปี ก่อนที่จะได้เป็นเจ้าของเต็มตัว แต่เจ้าของที่ดินไจล์ส แอลแลนอ้างว่าสิ่งก่อสร้างเป็นของตนเองเมื่อสัญญาเช่าหมดอายุลง เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม ค.ศ. 1598 ขณะที่แอลแลนกำลังฉลองคริสต์มัสอยู่ที่คฤหาสน์ชนบท ช่างไม้ปีเตอร์ สตรีทพร้อมด้วยนักแสดงและเพื่อนก็ช่วยกันถอดโรงละครออกเป็นชิ้นๆ และขนไปไว้ที่กุดังริมน้ำของสตรีท เมื่ออากาศอุ่นขึ้นในฤดูใบไม้ผลิชิ้นส่วนก็ถูกขนย้ายตามลำแม่น้ำเทมส์มาปลูกใหม่ที่ทางตอนใต้ของซอยเมดเดนที่ซัทเธิร์ค

เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 1613 โรงละครโกลบก็ถูกเพลิงไหม้วอดวายขณะที่กำลังแสดงละครเรื่อง “พระเจ้าเฮนรีที่ 8” โดยสาเหตุที่มาจากการยิงปืนใหญ่ระหว่างการแสดงที่พลาดไปถูกคานไม้และหลังคาหญ้า ตามหลักฐานที่บันทึกไว้ปรากฏว่าไม่มีผู้ใดได้รับการบาดเจ็บนอกจากที่ต้องเอาเบียร์เอลราดกางเกงที่ลุกเป็นไฟของชายคนหนึ่ง ปีต่อมาก็ได้มีการสร้างโรงละครใหม่ขึ้นแทนที่

โกลบก็เช่นเดียวกับโรงละครอื่นๆ ในลอนดอนที่มาถูกปิดลงโดยกลุ่มเพียวริตันในปี ค.ศ. 1642 และถูกรื้อทิ้งราวปี ค.ศ. 1644 หรือไม่นานหลังจากนั้น เพื่อทำเป็นสถานที่สำหรับสร้างที่อยู่อาศัย

ขนาดของโรงละครโกลบที่แท้จริงไม่เป็นที่ทราบแต่รูปทรงและขนาดก็เป็นเรื่องที่ได้รับการศึกษาและสันนิษฐานกันโดยนักวิชาการมาร่วมสองร้อยปี จากหลักฐานสันนิษฐานว่าเป็นสิ่งก่อสร้างสามชั้น, เป็นอัฒจันทร์กลางแจ้งที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางราว 30 เมตร และจุผู้ชมได้ราว 3,000 คน จากภาพร่างโดยนักวาดภาพพิมพ์จากโบฮีเมียผู้อาศัยอยู่ในอังกฤษเวนสลาส ฮอลลาร์แสดงว่าเป็นโรงละครกลม แต่จากการศึกษาบางส่วนของฐานที่พบในปี ค.ศ. 1988 ถึงปี ค.ศ. 1989 ก็พบว่าตัวสิ่งก่อสร้างมีลักษณะเป็นหลายเหลี่ยมที่มีด้วยกันทั้งหมด 20 เหลี่ยม

ที่หน้าเวทีเป็นบริเวณที่เรียกว่า “pit” ที่ใช้เป็นที่ยืนชมบนดินที่ราคาต่ำที่สุด ระหว่างการขุดค้นในปี ค.ศ. 1989 ก็พบชั้นเปลือกถั่วที่อัดแน่นลงไปในดินเพื่อสร้างชั้นดินใหม่ รอบลานก็เป็นอัฒจันทร์ที่มีที่นั่งสามชั้น ที่มีราคาสูงกว่าที่ยืนชม

เวทีเป็นทรงสี่เหลี่ยมที่ยื่นออกมายังลานกลางโรงละคร ที่เป็นเวทีแบบที่เรียกว่า “apron stage” ที่มีขนาดกว้าง 13.1 เมตร ลึก 8.2 เมตร และสูงจากพื้น 1.5 เมตร บนเวทีก็มีประตูกล (trap door) สำหรับนักแสดงเข้าออกได้จากใต้เวที

สองด้านของเวทีเป็นเสารองรับหลังคาที่ยื่นมาคลุมด้านหลังของเวที เพดานใต้หลังคานี้เรียกว่า “สวรรค์” และทาสีเป็นภาพท้องฟ้าที่ประด้วยก้อนเมฆ ประตูกลบนท้องฟ้าปิดเปิดให้นักแสดงห้อยตัวด้วยเชือกหรือบังเหียนลงมาได้

กำแพงด้านหลังของเวทีมีประตูสองหรือสามประตูบนชั้นหลัก โดยมีม่านสำหรับเวทีด้านหลังตรงกลาง และ บนระเบียงชั้นบน ประตูเชื่อมกับด้านหลังของเวที่ที่นักแสดงใช้แต่งตัวหรือรอคิวก่อนที่จะออกมาแสดง ระเบียงเป็นที่นั่งของนักดนตรีหรืออาจจะใช้เป็นฉากที่ต้องมีสองชั้นเช่นในฉากบนระเบียงในเรื่อง “โรเมโอและจูเลียต”