อำเภอวิเชียรบุรี

อำเภอวิเชียรบุรี เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเพชรบูรณ์

ในปี พ.ศ.  2436  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ได้ทรงปฏิรูปการปกครองของประเทศใหม่  จึงทรงโปรดเกล้าฯ  แต่งตั้งสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเป็นเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย  เพื่อจัดระเบียบแบ่งการปกครองหัวเมืองแบบใหม่เรียกว่า  “มณฑล” โดยแบ่งเป็น  6  มณฑล คือ  1.  มณฑลลาวเฉียง  2.  มลฑลลาวพวน  3. มลฑลลาวกาว  4.  มลฑลเขมร  5.  มลฑลลาวกลาง6.  มลฑลภูเก็ต  ในสมัยนั้นเมืองเพชรบูรณ์  เมืองวิเชียรบุรี  ที่อยู่ตอนใต้ให้ไปขึ้นอยู่กับมลฑลลาวกลาง  มีบัญชาการมณฑลที่เมืองนครราชสีมา

ต่อมา  พ.ศ. 2442  ตั้งมลฑลเพชรบูรณ์ขึ้นเป็นอิสระ  โอนเมืองหล่มสัก  อำเภอหล่มเก่า อำเภอวังสะพุง มาขึ้นกับมณฑลเพชรบูรณ์ ยุบเมืองวิเชียรบุรีเป็นอำเภอ แล้วโอนอำเภอบัวชุม อำเภอชัยบาดาล ไปขึ้นกับเมืองเพชรบูรณ์ ขณะนั้นอำเภอวิเชียรบุรีแบ่งการปกครองเป็น 8  ตำบล  โดยมีให้ตำแหน่ง  “นายอำเภอ” เป็นผู้บริหารราชการอำเภอขึ้นครั้งแรก ซึ่งแต่งตั้งให้ หลวงจรุงจิตประชา  (หอม  พรหมสัทธิ์) เป็นนายอำเภอวิเชียรบุรีคนแรก

ปี พ.ศ.  2447  กระทรวงมหาดไทยประกาศยุบมณฑลเพชรบูรณ์  ให้อำเภอวิเชียรบุรีเป็นเมืองชั้นจัตวา  ขึ้นตรงกับกรุงเทพมหานคร

ต่อมาในปี พ.ศ. 2450 ประกาศตั้งมณฑลเพชรบูรณ์ขึ้นอีกครั้งหนึ่ง อำเภอวิเชียรบุรีก็ถูกโอนกลับมาอยู่ในการปกครองเช่นเดิม

เมื่อปี  พ.ศ. 2453 อำเภอวิเชียรได้ทำการสำรวจสำมะโนประชากรปรากฏว่ามีราษฎรทั้งสิ้น  4,319 คน  มีวัด  3 แห่ง  และสำนักสงฆ์  9  แห่ง

เมื่อปี  พ.ศ. 2459 กระทรวงมหาดไทยประกาศยุบมณฑลเพชรบูรณ์ ให้โอนไปขึ้นการปกครองกับมณฑลพิษณุโลก เมื่อวันที่ 1  เมษายน  พ.ศ. 2459  โดยมีเขตการปกครอง  4 อำเภอ  1  กิ่งอำเภอ คือ

1. อำเภอเมืองเพชรบูรณ์     2. อำเภอวัดป่า  (หล่มสัก)   3. อำเภอหล่มเก่า   4.  อำเภอวิเชียรบุรี  5. กิ่งอำเภอชนแดน  (ตั้งในปี  พ.ศ. 2460)

สมัยกรุงเทพมหานคร  (รัชกาลที่ 6 -  จนถึงปัจจุบัน)

ในปี  พ.ศ. 2476 ทางราชการได้มีประกาศใช้พระราชบัญญัติจัดระเบียบบริหารราชการแห่งราชอาณาจักรสยามใหม่  ให้ยกเลิกมณฑลต่าง ๆ  ทั่วประเทศ ทำให้เมืองเพชรบูรณ์มีฐานะเป็นจังหวัด ซึ่งปกครองอำเภอวิเชียรบุรีด้วย

พ.ศ.  2482 รัฐบาลสมัยจอมพล  ป.  พิบูลสงคราม ได้มีประกาศเปลี่ยนชื่ออำเภอวิเชียรมาเป็น อำเภอท่าโรง  เมือวันที่  27 เมษายน  พ.ศ.  2482 เพื่อให้สอดคล้องกับชื่อตำบลที่ตั้ง ซึ่งประชาชนนิยมเรียกกันโดยทั่วไป

ต่อมาปี  พ.ศ. 2487 รัฐบาลมีแผนหลักที่จะสร้างเมืองนครบาลเพชรบูรณ์ให้ทันสมัย  และรักษาขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมประเพณีของไทย  จึงมีประกาศเปลี่ยนชื่อ  “อำเภอท่าโรง” กลับมาใช้ชื่อ  “อำเภอวิเชียรบุรี”  เมื่อวันที่ 2  พฤศจิกายน  พ.ศ. 2487  แล้วให้มีการสร้างสนามบินทหารสำรองไว้ที่บ้านท่าโรง  และสร้างเส้นทางสายชัยชัยวิบูรณ์  จากอำเภอชัยบาดาล  ผ่านอำเภอวิเชียรบุรี  ไปบรรจบถนนสายเพชรบูรณ์  - ตะพานหิน ที่บ้านสามแยกวังชมพู แต่สามรถจัดทำได้เพียงการบุกเบิกเส้นทางเป็นแนวถนนดินลำลอง  รัฐบาลก็ยุบสภาเสียก่อน  แผนการทุกอย่างจึงถูกยกเลิกไปโดยปริยาย

พ.ศ.  2504 ประกาศแยกกิ่งอำเภอหนองไผ่ ขึ้นในพื้นที่อำเภอวิเชียรบุรี และได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็นอำเภอหนองไผ่  เมือวันที่ 7  กรกฎาคม  2506

พ.ศ.  2505 ได้มีการย้ายที่ว่าการอำเภอวิเชียรบุรีจากสถานที่เดิมซึ่งเป็นที่ตั้งอยู่ของชุมสายโทรศัพท์วิเชียรบุรีปัจจุบัน  ได้อยู่อาคารหลังใหม่เป็นอาคารไม้  2 ชิ้น  ณ  ที่ตั้งปัจจุบัน

พ.ศ.  2509 รัฐบาลจอมพลถนอม  กิตติขจร  มีพระราชกฤษฎีกา  กำหนดแนวทางหลวงแผ่นดินสายสระบุรี  - หล่มสัก  จากอำเภอเมืองสระบุรี  ผ่านอำเภอชัยบาดาล  อำเภอวิเชียรบุรี  อำเภอหนองไผ่ อำเมืองเพชรบูรณ์ จนถึงอำเภอหล่มสัก  ยาว  289 ก.ม.  และได้สร้างเสร็จเมื่อปี  พ.ศ. 2513  ทำให้มีประชาชนต่างจังหวัดอพยพเข้ามาอาศัยทำมาหากินในเขตอำเภออย่างมากมาย

พ.ศ.  2513 มีประกาศแยกกิ่งอำเภอศรีเทพขึ้นในพื้นที่อำเภอวิเชียรบุรีอีกและในเวลาต่อมาก็มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็นอำเภอศรีเทพ  เมื่อวันที่ 8  สิงหาคม  พ.ศ. 2519

เมื่อวันที่  25 มกราคม  2515 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตติ์พระบรมราชินีนาถ  ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงประกอบพิธีบวงสรวงดวงพระวิญญาณสมเด็จพระนเรศวรมหาราช  ณ บริเวณที่ตั้งศาลสมเด็จพระนเรศวรในปัจจุบัน  และเสด็จเยี่ยมเยียนประชาชนชาววิเชียรบุรี  และอำเภอใกล้เคียงของจังหวัดเพชรบูรณ์

ต่อมาเมื่อวันที่  26 เมษายน  2526  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ  ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์อัครราชกุมารี  พร้อมด้วยพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าโสมสวลีพระวรราชาธินัดดามาตุ เสด็จแทนพระองค์ทรงประกอบพระราชพิธีเปิดศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

และเมื่อวันที่  30  พฤษภาคม  2540  ฯพณฯ พล.อ.  ชวลิต  ยงใจยุทธ ยายกรัฐมนตรีและคณะเดินทางมาเป็นประธานในพิธีเปิดอาคารที่ว่าการอำเภอวิเชียรบุรีหลังปัจจุบันแบบ  คสล. 2  ชั้น และใช้งานจนถึงปัจจุบัน

สถานที่สำคัญ ได้แก่ ศาลสมเด็จพระนเรศวร, วัดวิเชียรบำรุง (วัดท่าน้ำ)

อำเภอวิเชียรบุรีตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

อำเภอวิเชียรบุรีแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 14 ตำบล 192 หมู่บ้าน ได้แก่
ท้องที่อำเภอวิเชียรบุรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 16 แห่ง ได้แก่