สตาร์ เทรค

สตาร์ เทรค () เป็นชื่อของแฟรนไชส์สื่อบันเทิง นิยายวิทยาศาสตร์ สัญชาติอเมริกัน สร้างโดยยีน ร็อดเดนเบอร์รี ปัจจุบันสถานีโทรทัศน์ ซีบีเอส เป็นเจ้าของและเป็นผู้ถือลิขสิทธิ์ทั้งหมด แฟรนไชส์ชุดนี้เริ่มต้นด้วยการออกอากาศละครโทรทัศน์ "สตาร์ เทรค" ในปีค.ศ. 1966, ภายหลังเรียกว่า "" (Star Trek: The Original Series) ต่อมาก็รายการแยกออกมา ชื่อ "สตาร์ เทรค: ดิแอะนิเมเต็ดซีรีส์" (Star Trek: The Animated Series) "" (Star Trek: The Next Generation), "" (Star Trek: Deep Space Nine), "" (Star Trek: Voyager) และ "" (Star Trek: Enterprise), และภาพยนตร์ชุดอีก 12 ภาค มีกระแสตอบรับจากผู้ชมเป็นวงกว้าง หลายตอนใน "สตาร์ เทรค" นั้นได้ชนะรางวัลชนะเลิศจาการประกวดต่างๆ ได้แก่ เอมมีอวอร์ดส, อูโกอวอร์ดส และ อคาเดมีอวอร์ดส

ยีน ร็อดเดนเบอร์รี ผู้สร้างสตาร์ เทรค นั้นได้รับแรงบัลดาลใจมาจาก ละครโทรทัศน์แนวตะวันตกเรื่อง "เวกอนเทรน (Wagon Train)", นวนิยายเรื่อง "โฮเรโช ฮอร์นโบลเวอร์ (Horatio Hornblower)" และ "การเดินทางของกัลลิเวอร์ (Gulliver's Travels)" โดยเนื้อเรื่องดั้งเดิมกล่าวถึงการผจญภัยระหว่างดวงดาวของ เจมส์ ที. เคิร์ก กัปตันยานอวกาศและลูกเรือ "เอนเทอร์ไพรซ์" ในช่วงศตวรรษที่ 23 โดยในละครโทรทัศน์ชุดแรกนั้น หรือในปัจจุบันเรียกว่า "ดิออริจินอลซีรีส์" ออกอากาศครั้งแรกเมื่อปีค.ศ. 1966 ทางช่อง NBC เป็นเวลา 3 ปี ต่อด้วย "สตาร์ เทรค: ดิแอะนิเมเต็ดซีรีส์" และภาพยนตร์อีก 6 ภาค หลังจากนั้นก็มีละครโทรทัศน์แยกออกมาอีก 4 ชุด ได้แก่ "สตาร์ เทรค: เดอะเน็กซ์เจเนอเรชัน" กล่าวถึงลูกเรือของยานอวกาศ "เอนเทอร์ไพรซ์" ลำใหม่ โดยดำเนินเรื่องหลังละครโทรทัศน์ชุด "ดิออริจินอลซีรีส์" เป็นเวลา 70 ปีและมีภาพยนตร์อีก 4 ภาค, "สตาร์ เทรค: ดีพสเปซไนน์" และ "สตาร์ เทรค: โวเยเจอร์" ดำเนินเรื่องช่วงเวลาในช่วงเดียวกับ "เดอะเน็กซ์เจเนอเรชัน" และ "" ดำเนินเรื่องก่อน "ดิออริจินอลซีรีส์" ต่อมาเมื่อปี ค.ศ. 2009 ได้ออกฉายภาพยนตร์ชื่อ สตาร์ เทรค: สงครามพิฆาตจักรวาล ซึ่งดำเนินเรื่องก่อน "ดิออริจินอลซีรีส์" แต่อยู่ในช่วงเวลาที่แตกต่าง โดยใช้ตัวละครดั้งเดิมจาก "ดิออริจินอลซีรีส์" แต่ใช้นักแสดงที่อายุน้อยกว่า ภาคต่อมา สตาร์ เทรค ทะยานสู่ห้วงมืด ออกฉายเมื่อ 16 พฤษภาคม ค.ศ. 2013 และภาคล่าสุด สตาร์ เทรค ข้ามขอบจักรวาล ออกฉายเมื่อ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 2016 ในโอกาสฉลองครบรอบ 50 ปี ละครโทรทัศน์ชุดใหม่ชื่อ สตาร์ เทรค: ดิสคัฟเวอรี จะออกอากาศในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2017 ทาง ซีบีเอส ออล แอคเซสส์

เนื้อเรื่องโดยรวม กล่าวถึงเหตุการณ์ในอนาคต หลัง พ.ศ. 2606 (ค.ศ. 2063) เมื่อมนุษย์สามารถพัฒนาเทคโนโลยี จนสามารถสร้างยานอวกาศที่เดินทางได้เร็วกว่าความเร็วแสง เรียกว่า "การวาร์ป" (warp) ได้มี "การติดต่อครั้งแรก" (first contact) กับชาววัลแคน (Vulcan) เผ่าพันธุ์จากต่างดาวที่มีความก้าวหน้า ทำให้เทคโนโลยีของมนุษย์โลกพัฒนายิ่งขึ้น และเดินทางลึกเข้าไปในแกแล็กซีและพบกับเผ่าพันธุ์อื่นๆ จนมีการรวมตัวจัดตั้งสหพันธ์แห่งดวงดาว (United Federation of Planets) ขึ้น โดยจะนำเสนอเกี่ยวกับ การเดินทางของยานอวกาศชื่อ "ยูเอสเอส เอนเทอร์ไพรซ์" (NCC-1701) ที่เข้าประจำการครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2788 (ค.ศ. 2245) ตัวละครสำคัญประกอบด้วย เจมส์ ที. เคิร์ก (กัปตัน), สป็อค (ต้นเรือ ลูกครึ่งมนุษย์-วัลแคน), แม็คคอย (แพทย์), เชคอฟ (ต้นหน), สก็อตต์ (ต้นกล), ซูลู (นักบิน) และ อูฮูรา (เจ้าหน้าที่สื่อสาร)

เนื้อหาของภาพยนตร์ มีขอบเขตกว้างขวาง ทั้งในส่วนของความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี การผจญภัยสำรวจในดินแดนใหม่ๆ การต้องพบกับเผ่าพันธุ์ต่างดาวทั้งที่เป็นมิตร และศัตรู และที่สำคัญที่ทำให้ Star Trek แตกต่างกับนิยายแนวเดียวกันเรื่องอื่นๆ คือ ความเป็นดราม่า และการวิพากย์วิจารย์ความเป็นไปทางการเมืองของสหรัฐ และของโลก โดยในหลายๆ ตอนสามารถผูกโยงปัญหาของโลกในช่วงสงครามเย็น การก่อการร้าย ฯลฯ ให้เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวได้อย่างแนบเนียน

จากความสำเร็จของภาพยนตร์ชุดสตาร์ เทรค ทำให้นาซา ตั้งชื่อกระสวยอวกาศลำแรกที่บินทดสอบในปี พ.ศ. 2520 ว่า กระสวยอวกาศเอนเทอร์ไพรซ์ จากเดิมที่จะใช้ชื่อว่า "คอนสติติวชัน" (Constitution)

ละครโทรทัศน์ มีทั้งหมด 6 ชุด โดยแบ่งเป็น "ดิออริจินอลซีรีส์", "ดิแอะนิเมเต็ดซีรีส์", เดอะเน็กซ์เจเนอเรชัน, ดีพสเปซไนน์, และ เอนเทอร์ไพรซ์ รวมทั้งหมด 726 ตอน ตลอด 30 ฤดูกาลของละครโทรทัศน์

"สตาร์ เทรค", หรือในชื่อย่อ ""TOS"" หรือ ดิออริจินอลซีรีส์ (The Original Series), ได้ออกอากาศครั้งแรกที่ช่อง NBC ประเทศสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 1966 โดยเนื้อเรื่องเกี่ยวกับ ภารกิจสำรวจดวงดาวเป็นเวลา 5 ปี ของลูกเรือของยานอวกาศ "เอนเทอร์ไพรส์" นำแสดงโดย วิลเลียม แชตเนอร์ เป็น กัปตัน เจมส์ ที. เคิร์ก, เลนนาร์ด นิมอย เป็น สป็อค, ดีฟอเรสต์ เคลลี เป็น ดร. เลนนาร์ด "โบนส์" แม็คคอย, เจมส์ ดูฮาน เป็น มอนท์โกเมอร์รี "สกอตตี" สกอตต์, นิเชลล์ นิโคลส์ เป็น อูฮูรา, จอร์จ ทาเคอิ เป็น ฮิคารุ ซูลู และ วอลเทอร์ โคนิก เป็น พาเวล เชคอฟ

ระหว่างที่ออกอากาศนั้น รายการก็ได้เข้าชิงรางวัล อูโก อยู่หลายครั้งในสาขา ละครโทรทัศน์ยอดเยี่ยม และชนะ 2 ครั้งคือตอน "The Menagerie" และตอน "The City on the Edge of Forever" ซึ่งเขียนบทโดย ฮาร์เลน เอลลิสัน

หลังจากออกอากาศได้ 3 ปี ช่อง NBC ก็ได้ยกเลิกรายการ โดยตอนสุดท้ายออกอากาศเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน ค.ศ. 1969

"สตาร์ เทรค: ดิแอะนิเมเต็ดซีรีส์" (Star Trek: The Animated Series) หรือในชื่อย่อ ""TAS"" ผลิตโดย ฟิลเมชัน ออกอากาศ 2 ปี ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1973 ถึง ค.ศ. 1974 โดยนักแสดงหลักจาก ดิออริจินอลซีรีส์ ยังคงมาให้เสียงตัวละครเดิม และยังมีนักเขียนบทจาก ดิออริจินอลซีรีส์ มาเขียนบทให้ ดิแอะนิเมเต็ดซีรีส์ ด้วย ได้แก่ ดี. ซี. ฟอนทานา, เดวิด เจอร์รอล์ด และ พอล ชไนเดอร์ 
เนื่องจากเป็นรูปแบบแอนิเมชัน ทำให้สามารถสร้างพื้นที่ต่างดาวและสิ่งมีชีวิต ได้แปลกใหม่มากขึ้น แต่ก็ไม่ได้รับความนิยมมากนัก เนื่องจากใช้ของเก่ามากเกินไปและยังมีข้อผิดพลาดในการเคลื่อนไหวของแอนิเมชัน

แม้ว่าจะถูกอนุมัติให้ผลิตโดย พาราเมานท์ ผู้ซึ่งเป็นเจ้าของ "สตาร์ เทรค" หลังจากซื้อมาจาก เดซิลู เมื่อปี 1967 ซึ่ง ยีน ร็อดเดนเบอร์รี มักพูดอยู่เสมอว่า TAS ไม่จัดเป็นเส้นเรื่องหลัก

"TAS" เป็นซีรีส์ สตาร์ เทรค แรกที่ชนะรางวัล เอมมี เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 1975 "สตาร์ เทรค TAS" ได้นำกลับมาออกอากาศใหม่เป็นเวลาสั้นๆ ทางช่อง Nickelodeon เมื่อช่วงกลางปี 1980 ในช่วงต้นปี 1990 ช่อง Syfy ก็ได้ออกอากาศ TAS เช่นกัน

อีวาน แมคไกวร์ ชื่นชอบรายการนี้และได้นำส่วนประกอบต่างๆของความคิดสร้างสรรค์เป็นแรงบันดาลใจ นำไปใช้ในภาพยนตร์ชุดสั้นของเขา ในชื่อ "Piggly Wiggly Hears A Sound" แต่ก็ไม่ได้ออกอกาศ

มีการวางจำหน่ายซีรีส์นี้ในรูปแบบ เลเซอร์ดิส เมื่อช่วงปี 1980 รูปแบบ VHS 11 ชุด เมื่อปี 1989 และ รูปแบบ DVD เมื่อปี 2006

กล่าวถึงการเมืองและสงครามระหว่างดวงดาว บริเวณสถานีอวกาศที่ชื่อ Deep Space 9 มีผู้บัญชาการชื่อเบนจามิน ซิสโก

กล่าวถึงการผจญภัยของยานสำรวจ USS Voyager (NCC-74656) ซึ่งมีขนาดเล็กกว่าเอนเทอร์ไพรซ์ มีกัปตันหญิงชื่อแคทรีน เจนเวย์

"สตาร์ เทรค: เอนเทอร์ไพรซ์" (Star Trek: Enterprise), หรือชื่อเดิม "เอนเทอร์ไพรซ์", เป็นภาคก่อน "สตาร์ เทรค" ออกอากาศระหว่างวันที่ 26 กันยายน 2001 ถึง 13 พฤษภาคม 2005 "เอนเทอร์ไพรซ์" เนื้อเรื่องอยู่ในช่วงปี 2150 90 ปีหลัง ซีฟราม โคเครน เดินทางด้วยความเร็วระดับวาร์ปครั้งแรก และช่วง 10 ปีก่อนก่อตั้งสหพันธรัฐแห่งดวงดาว โดยมีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับ การเดินทางของยานอวกาศวาร์ป 5 ลำแรกชื่อ "เอนเทอร์ไพรซ์" บัญชาการโดย กัปตัน โจนาธาน อาร์เชอร์ (แสดงโดย สกอตต์ บาคูลา) และ รองกัปตัน ที'พอล (แสดงโดย โจลีน บลาล็อก)

"สตาร์ เทรค: ดิสคัฟเวอรี" นั้นดำเนินเรื่องก่อน "" ประมาณ 10 ปี โดยออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 24 กันยายน ค.ศ. 2017 ที่ สหรัฐอเมริกาและแคนาดา ทางช่อง ซีบีเอส ก่อนจะย้ายไปออกอากาศบน ซีบีเอส ออล แอคเซสส์ ส่วนการออกอากาศนอกสหรัฐอเมริกานั้นจะต้องชมผ่านทาง เน็ตฟลิกซ์ ซึ่งยังเป็นผู้ออกทุนในการสร้างซีรีส์นี้มากที่สุดอีกด้วย
พาราเมาต์พิกเจอส์ ได้ผลิตภาพยนตร์ชุด "สตาร์ เทรค" ออกมาแล้ว 13 ภาค โดยภาคล่าสุดออกฉายเมื่อกรกฎาคม 2016 
ใน 6 ภาคแรกนั้นเป็นการผจญภัยของนักแสดงจาก "ดิออริจินอลซีรีส์" ตั้งแต่ภาคที่ 7 ถึง 10 เป็นการผจญภัยของนักแสดงจาก "เดอะเน็กซ์เจเนอเรชัน" ในภาคที่ 11 ถึง 13 เป็นเส้นเวลาต่างกันจากเส้นเวลาดั้งเดิม โดยใช้นักแสดงใหม่ โดยเส้นเวลานี้มีชื่อว่า "เส้นเวลาแคลวิน"