ออสการ์ (แมวพยาบาล)

ออสการ์ ( เกิดปี พ.ศ. 2548) เป็นแมวพยาบาลที่อาศัยอยู่ในศูนย์พยาบาลและฟื้นฟูสเตียร์เฮาส์ () ในเมืองพรอวิเดนซ์ ประเทศสหรัฐอเมริกา
เริ่มมีการรู้จักถึงออสการ์ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2550 เมื่อนายแพทย์เดวิด โดซ่า ผู้เป็นแพทย์เวชศาสตร์ผู้สูงอายุและผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยบราวน์ ได้เขียนบทความเกี่ยวกับเจ้าแมวเผยแพร่ใน"วารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์"
คือได้เขียนว่า ออสการ์ดูเหมือนจะสามารถพยากรณ์ความตายของของคนไข้ระยะสุดท้ายได้
ซึ่งผู้อื่นให้คำอธิบายต่าง ๆ กันรวมทั้งความนิ่งไม่เคลื่อนไหวของคนไข้ หรือว่ามีกลิ่นของคีโทนซึ่งเป็นสารประกอบอินทรีย์ที่หลั่งออกโดยเซลล์ที่กำลังจะตาย
น.พ.โดซ่าได้เขียนถึงออสการ์อีกในหนังสือที่วางตลาดในปี พ.ศ. 2553 คือ "Making Rounds With Oscar: The Extraordinary Gift of an Ordinary Cat (ไปเทียวเยี่ยมคนไข้กับออสการ์: พรสวรรค์ของแมวธรรมดา ๆ)"

มีการรับออสการ์มาเลี้ยงตั้งแต่ยังเป็นลูกแมวจากศูนย์กักสัตว์ และออสการ์โตขึ้นในหน่วยคนไข้สมองเสื่อมระยะสุดท้าย ที่ศูนย์พยาบาลและฟื้นฟูสเตียร์เฮาส์ในเมืองพรอวิเดนซ์ ประเทศสหรัฐอเมริกา
หน่วยพยาบาลที่รับคนไข้ได้ 41 คนนี้รักษาคนไข้โรคอัลไซเมอร์ โรคพาร์คินสัน และโรคอื่น ๆ 
โดยมากเป็นคนไข้ระยะสุดท้ายที่ปกติหมดความรู้สึกตัวแล้ว

ออสการ์เป็นแมวตัวหนึ่งในหกตัวที่ศูนย์รับมาเลี้ยงหลังจากแมวรักษาตัวเดิมของศูนย์ตาย เป็นศูนย์ที่มีการโฆษณาว่า ไม่รังเกียจสัตว์เลี้ยง เพราะมีสัตว์เลี้ยงที่มาเยี่ยมและที่อยู่อาศัยที่ศูนย์

หลังจากได้รับออสการ์มาเลี้ยงอยู่ประมาณ 6 เดือน เจ้าหน้าที่เริ่มสังเกตเห็นว่า ออสการ์ทำตัวเหมือนแพทย์และพยาบาลในการไปเทียวเยี่ยมคนไข้
เจ้าแมวจะเดินดมและสังเกตคนไข้ แล้วก็จะขดตัวนอนอยู่ใกล้ ๆ กับคนไข้บางคน
ผู้ซึ่งมักจะถึงความเสียชีวิตภายใน 2-3 ช.ม. หลังจากออสการ์มา
มีคนไข้คนหนึ่งในตอนต้น ๆ ที่มีลิ่มเลือดในขาทำให้ขาเย็นมากในขณะนั้น
ซึ่งออสการ์ก็ได้ขดตัวพันรอบขาของคนไข้ แล้วอยู่อย่างนั้นจนกระทั่งหญิงผู้นั้นเสียชีวิต 
ในอีกกรณีหนึ่ง แพทย์ได้วินิจฉัยโดยอาการแล้วว่าคนไข้คนหนึ่งใกล้จะเสียชีวิต
แต่ออสการ์กลับเดินหนีไป ทำให้คุณหมอเชื่อว่าการวินิจฉัยตรงกับอาการของออสการ์ ที่ถูกต้องสืบกันมาถึง 12 ครั้งกำลังจะสิ้นสุดไป
แต่าปรากฏว่า การวินิจฉัยของคุณหมอจริง ๆ แล้ว เร็วเกินไปถึง 10 ช.ม. และออสการ์ตอนหลังก็มาเยี่ยมคนไข้และคนไข้ก็ถึงแก่กรรม 2 ช.ม. หลังจากนั้น

ความแม่นยำของออสการ์ (ซึ่งถูกต้องสืบเนื่องกันกว่า 25 ครั้งเมื่อคุณหมอโดซ่าเขียนบทความในวารสารแพทย์) ทำให้เจ้าหน้าที่เปลี่ยนขั้นตอนการทำงานใหม่ที่ไม่เหมือนใคร
คือเมื่อพบออสการ์นอนอยู่กับคนไข้ เจ้าหน้าที่จะติดต่อครอบครัวของคนไข้เพื่อแจ้งว่าคนไข้ใกล้จะเสียชีวิต

โดยมากแล้ว ครอบครัวของคนไข้ไม่มีปัญหาอะไรกับออสการ์ที่มาอยู่ใกล้ ๆ 
แต่ว่าในกรณีที่ครอบครัวของคนไข้ขอให้นำออสการ์ออกไปจากห้อง
ออสการ์ก็ไม่ยอมไปไกล กลับเดินกลับไปกลับมาอยู่หน้าห้องพร้อมกับร้องทำเสียงประท้วง
แต่เมื่อได้อยู่กับคนไข้ ออสการ์จะอยู่จนกระทั่งคนไข้เสียชีวิต แล้วหลังจากนั้นจะจากไปอย่างเงียบ ๆ

คุณหมอโดซ่าเรียกออสการ์ว่า มีมนุษย์สัมพันธ์ที่ไม่ดีกับคนที่ยังมีชีวิตอยู่ 
คุณหมอได้เล่าถึงเหตุการณ์หนึ่งในบทความ
คือ เมื่อหญิงชราผู้หนึ่งเดินมาโดยใช้ไม้เท้า ผ่านออสการ์ในเวลาที่เขากำลังเทียวเยี่ยมคนไข้
ออสการ์กลับทำเสียงขู่เหมือนกับงูเหมือนกับจะบอกว่า อย่ามาอยู่ใกล้ ๆ ฉัน

โดยถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2553 ออสการ์ได้พยากรณ์การเสียชีวิตของคนไข้อย่างถูกต้องถึง 50 ราย

น.พ. โจน เทโน ผู้เป็นศาสตราจารย์ทางสุขภาพชุมชน ที่วิทยาลัยแพทย์ของมหาวิทยาลัยบราวน์ ผู้ดูแลคนไข้ที่ศูนย์สเตียร์เฮาส์และพบเจอกับออสการ์เป็นประจำได้กล่าวไว้ว่า
คุณหมอโดซ่า (ผู้ทำงานอยู่กับวิทยาลัยแพทย์เดียวกัน) ได้พรรณนาถึงปรากฏการณ์นี้ในบทความวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ของ"วารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์" ไว้ว่า
" (ออสการ์) มักจะไม่ค่อยพลาด มันดูเหมือนจะเข้าใจว่าเมื่อไรคนไข้ใกล้จะเสียชีวิต" 
โดยสันนิษฐานว่า
"เจ้าแมวอาจจะได้กลิ่นอะไรโดยเฉพาะเกี่ยวเนื่องกับความตาย"
ส่วนคุณหมอเทโนสนับสนุนความคิดนี้ว่า
"ข้าพเจ้าเชื่อว่า มีสารอะไรบางอย่างที่ปล่อยออกมาเมื่อเรากำลังจะตาย และเจ้าแมวก็ได้กลิ่นรับรู้สารเหล่านั้น"

ส่วนผู้เชี่ยวชาญทางพฤติกรรมสัตว์บางคน เห็นด้วยกับคำอธิบายว่าออสการ์ได้กลิ่นเกี่ยวเนื่องกับความตาย
คือ สัตว์แพทย์มาร์จี เชอร์กผู้เป็นประธานสมาคมแพทย์รักษาแมวอเมริกัน (American Association of Feline Practitioners) ณ กรุงแวนคูเวอร์ ประเทศแคนาดาได้กล่าวไว้ว่า "ดิฉันคิดว่า เขาได้กลิ่นสารเคมีอะไรบางอย่างที่ปล่อยออกก่อนจะเสียชีวิต
(เพราะว่า) แมวสามารถได้กลิ่นอะไรหลายอย่างที่มนุษย์ไม่สามารถ และแมวสามารถที่จะตรวจจับความเจ็บไข้ได้อย่างแน่นอน"
ส่วนคุณหมอจิลล์ โกลด์แมน ผู้เป็นผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับพฤติกรรมของสัตว์ในเมืองลากูนาบีช ประเทศสหรัฐอเมริกา กล่าวว่า "แมวมีประสาททางจมูกที่ยอดเยี่ยมมาก" และเสนอว่า การอยู่เป็นเพื่อนกับคนไข้ที่ใกล้จะเสียชีวิตน่าจะเป็นพฤติกรรมเกิดจากการเรียนรู้
"มีโอกาสมากมายที่ออสการ์จะสัมพันธ์กลิ่นนั่น (กับความตาย)"

อย่างไรก็ดี ทฤษฎีเกี่ยวกับกลิ่นเป็นเพียงแค่แนวคิดหนึ่ง
คือ คุณหมอแดเนียล เอสเต็ป ผู้เป็นผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับพฤติกรรมสัตว์ในเมืองลิ๊ตเติลตัน รัฐโคโลราโด เสนอว่า
"สิ่งหนึ่งที่เกิดกับผู้ใกล้จะเสียชีวิตก็คือจะไม่มีการเคลื่อนไหวมากนัก
บางทีเจ้าแมวอาจจะจับได้ว่า คนไข้ที่นอนอยู่บนเตียงอาจจะนิ่งมาก
นี่อาจจะไม่ใช่เป็นประเด็นของกลิ่นหรือเสียง แต่อาจจะประเด็นเกี่ยวกับการไม่มีการเคลื่อนไหว"

ส่วนคุณหมอโทมัส เกรฟส์ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับแมวที่มหาวิทยาลัยอิลลินอยส์ กล่าวกับนักข่าวของบีบีซีว่า 
"แมวมักจะมีความรู้สึกเมื่อเจ้าของป่วยหรือว่าสัตว์อื่นป่วย
สามารถมีความรู้สึกว่าภูมิอากาศจะเปลี่ยนสภาพ
เป็นสัตว์ที่รู้จักกันเป็นอย่างดีว่า ไวต่อการรับรู้ล่วงหน้าเกี่ยวกับแผ่นดินไหว"

ในปี ค.ศ. 2009 นักวิจัยพิตลิกใช้เรื่องของออสการ์เป็นอุปมาอุปไมยสำหรับคนไข้ที่ติดเชื้อโรค "Klebsiella pneumoniae" ที่ดื้อยา
คือ แม้ว่าจะไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนว่าเชื้อโรคชนิดนี้ทำให้ถึงเสียชีวิตได้
และการติดเชื้อโรคนี้ก็ไม่ได้เป็นเหตุความตายของคนไข้ (ที่ผลงานวิจัยกล่าวถึง)
แต่เชื้อโรคเป็นเพียงแต่ตัวพยากรณ์ว่า คนไข้มีอาการย่ำแย่ (เหมือนกับออสการ์ไม่ได้เป็นเหตุให้คนไข้เสียชีวิต แต่เป็นตัวพยากรณ์ความตายของคนไข้)

ส่วนพวกนักวิมตินิยมทางวิทยาศาสตร์ ถือเรื่องการศึกษาความสามารถของออสการ์ว่า เป็นวิทยาศาสตร์เทียม 
คือ คุณหมอโดซ่าฝืนกฏทางวิมตินิยมว่า
"อย่าพยายามอธิบายปรากฏการณ์อย่างหนึ่งนอกจากจะมั่นใจว่ามีปรากฏการณ์ (นั้นจริง ๆ) ที่ควรจะอธิบาย" 
คือ ไม่มีหลักฐานทางการทดลองอย่างใดอย่างหนึ่งที่แสดงว่า ออสการ์มีความสามารถรับรู้เหนือประสาทสัมผัส (เช่นอ่านใจได้)
และหลักฐานโดยมากที่คุณหมอโดซ่ากล่าวถึง เช่นกรณีศึกษาที่ออสการ์ไปนอนอยู่ใกล้ ๆ คนไข้ใกล้จะตาย เป็นเพียงแต่เรื่องเล่าเท่านั้น

นอกจากนั้นแล้ว ความสามารถของออสการ์ก็เจอเป็นครั้งแรกโดยหัวหน้าพยาบาล
ผู้กล่าวถึงตนเองว่า ต้องการให้คนอื่นเชื่อว่าออสการ์มีอำนาจพิเศษ
และได้พยายามสืบหาหลักฐานที่จะสนับสนุนความเห็นนี้ โดยไม่มีความเป็นกลาง 
แม้แต่งานตีพิมพ์ของคุณหมอเองก็ปรากฏว่า มีการเลือกสรรค์หลักฐานที่ไม่เป็นกลางอีกด้วย
คือ หนังสือที่คุณหมอเขียนเกี่ยวกับออสการ์ไม่ได้กล่าวถึงกรณีที่ออสการ์ทำการผิดพลาด
แม้ว่าจะมีหลักฐานคำบอกเล่าที่ใช้สนับสนุนความสามารถของออสการ์นั่นแหละ (ที่ปรากฏในแหล่งอื่น ๆ แต่คุณหมอไม่ได้กล่าวถึงในหนังสือ) ที่บอกด้วยว่าออสการ์ได้ทำการผิดพลาดมาแล้ว
ยกตัวอย่างเช่น มีกรณีที่พยาบาลนำออสการ์เข้ามาในห้องของผู้ป่วยใกล้จะเสียชีวิต แล้วบังคับให้ออสการ์ขึ้นไปบนเตียง แต่ว่าออสการ์พยายามขัดขืน

งานของคุณหมอโดซ่ายังปรากฏว่ามีเหตุผลวิบัติเชิงตรรกะอีกด้วย
คือ หลักฐานโดยคำบอกเล่าที่ใช้มักจะมีการดัดแปลงเพื่อให้สะดวกในการอ่าน ในขณะที่ไม่ใส่ใจในหลักฐานที่คัดค้าน 
ซึ่งเป็นเหตุผลวิบัติเชิงตรรกะโดยเสนอแต่กรณีที่เข้ากันกับประเด็นที่เป็นสมมุติฐาน (ดูความเอนเอียงเพื่อยืนยัน) 
คุณหมอยังใช้วิธีการอุธรณ์โดยผู้เชี่ยวชาญ (appeal to authority) คือกล่าวว่า "ผู้เชี่ยวชาญ" ได้ถกประเด็นเรื่องนี้แล้วสรุปว่า เป็นความสามารถของออสการ์ 
และโดยสรุปผิด ๆ ว่า "เกิดหลังจากสิ่งนี้ ดังนั้น จึงเกิดเพราะสิ่งนี้" (post hoc ergo propter hoc) 
คือ แม้จะเป็นความจริงว่า ออสการ์จะไปนอนอยู่บนเตียงคนไข้ก่อนที่จะเสียชีวิต แต่อาจจะมีตัวแปรอื่นที่สามารถอธิบายพฤติกรรมนี้ได้ดีกว่าหรือได้ดีเท่า ๆ กัน

นักวิมตินิยมอีกคนหนึ่งได้กล่าวถึงเหตุอื่น ๆ ที่ผลงานของคุณหมอเป็นวิทยาศาสตร์เทียมไว้ว่า

ละครชุดโทรทัศน์เรื่องเฮาส์ เอ็ม.ดี.ซีซั่นที่ 5 ตอน 18 เรื่อง "Here Kitty" มีเรื่องเกี่ยวกับแมวที่พยากรณ์การเสียชีวิตของคนไข้หลายกรณีโดยเข้าไปนอนอยู่ใกล้ ๆ