หน่วยความจำการแปล

หน่วยความจำการแปล คือฐานข้อมูลชนิดหนึ่งที่ใช้สำหรับใช้ในโปรแกรมช่วยแปลภาษา โปรแกรมช่วยแปลภาษาที่ใช้หน่วยความจำการแปลเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าโปรแกรมจัดการหน่วยความจำการแปล

โดยทั่วๆ ไปหน่วยความจำการแปลเป็นโปรแกรมที่บูรณาการลักษณะพิเศษบางประการของโปรแกรมช่วยแปลภาษาโดยเฉพาะ โปรแกรมประมวลคำ โปรแกรมจัดการคำศัพท์เฉพาะทาง พจนานุกรมหลายภาษา หรือแม้แต่ผลการแปลของเครื่องแปลภาษาที่ยังไม่ได้แก้ไข

หน่วยความจำการแปลประกอบไปด้วยส่วนของข้อความในภาษาต้นฉบับและส่วนข้อความที่แปลแล้วซึ่งอาจจะมีมากกว่าหนึ่งภาษา ส่วนของข้อความนี้อาจเป็น บล็อก ย่อหน้า ประโยค หรือวลี สำหรับคำนั้นจัดเก็บโดยโปรแกรมจัดการคำศัพท์เฉพาะทางซึ่งอยู่นอกเหนือหน้าที่ของหน่วยความจำการแปล

จาการวิจัยระบุว่าหลายบริษัทเขียนเอกสารหลายภาษาโดยใช้หน่วยความจำการแปล

ในขั้นแรกผู้แปลต้องป้อนข้อความต้นฉบับ(ซึ่งเป็นข้อความที่จะแปล) เข้าในหน่วยความจำการแปล จากนั้นโปรแกรมจึงค้นหาส่วนข้อความที่เคยแปลแล้วในฐานข้อมูลเพื่อแสดงส่วนของข้อความที่แปลแล้วบางส่วนให้แก่ผู้แปลเพื่อตรวจแก้ ผู้แปลสามารถเลือกใช้ข้อความที่แปลโดยหน่วยความจำแปล หรือเลือกไม่ใช้ หรือเลือกที่จะแก้ไขส่วนข้อความที่แปลแล้วบางส่วน ในกรณีสุดท้ายนี้การแก้ไขปรับปรุงจะถูกบันทึกไว้

ในบางระบบหน่วยความจำการแปล ใช้การจับคู่ส่วนของข้อความโดยการเทียบอักษรแบบตรงไปตรงมา ดังนั้นระบบจึงค้นคืนได้เฉพาะส่วนของข้อความที่ตรงกันทุกตัวอักษร ในขณะที่ระบบอื่นๆ ใช้ขั้นตอนวิธีการจับคู่แบบคลุมเครือเพื่อค้นคืนส่วนของข้อความที่คล้ายกัน ในกรณีที่หน่วยความจำการแปลค้นคืนส่วนข้อความที่คล้ายกันแต่ไม่เหมือนกัน ระบบจะบอกผู้แปลโดยแสดงตัวบ่งชี้ที่ต่างจากการค้นคืนส่วนของข้อความที่เหมือนกัน

ความยืดหยุ่นและความทนทานของขั้นตอนวิธีส่งผลกระทบอย่างมากต่อประสิทธิภาพของหน่วยความจำการแปล อย่างไรก็ตามในการใช้งานแบบรูปแบบ ค่าระลึกของการจับคู่ตรงไปตรงมาตามตัวอักษรสูงพอที่เป็นเหตุผลให้ใช้การจับคู่แบบแน่ชัดในหน่วยความจำการแปลได้

ส่วนของข้อความที่ไม่สามารถจับคู่ได้กับส่วนของข้อความที่เคยแปลแล้วในหน่วยความจำแปล ผู้แปลจะต้องแปลส่วนของข้อความนั้นเอง โดยส่วนของข้อความต้นฉบับและส่วนยของข้อความที่แปลแล้วนี้จะถุกจัดเก็บในฐานข้อมูล เพื่อใช้แปลในอนาคต

หน่วยความจำแปลทำงานได้ดีที่สุดสำหรับข้อความที่มีส่วนของข้อความซ้ำกันมาก เช่น คู่มือทางเทคนิค เป็นต้น หน่วยความจำการแปลยังมีประโยชน์หากมีการแก้ไขบางส่วนของข้อความต้นฉบับ ตัวอย่างเช่น การเปลี่ยนแปลงผลิตภัณฑ์เพียงเล็กน้อย ซึ่งอาจต้องแก้ไขคู่มือทางเทคนิคด้วย แต่เดิมทีหน่วยความจำการแปลไม่ได้ถูกมองเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ทั้งข้อความที่ใช้ภาษาเขียนตรงไปตรงมาและข้อความที่เล่นสำนวน ด้วยเหตุผลง่ายๆ คือมีส่วนของข้อความที่ซ้ำกันน้อยมาก อย่างไรก็ตามมีผู้พบว่าหน่วยความจำแปลมีประโยชน์แม้ข้อความจะซ้ำกันไม่มาก เพราะว่าฐานข้อมูลมีประโยชน์ในการสืบค้นดูคำในบริบทเพื่อใช้ตัดสินใจใช้คำศัพท์ที่เหมาะสม

การใช้หน่วยความจำการแปลอย่างสม่ำเสมอกับข้อความที่เหมาะสมในระยะเวลาหนึ่งสามารถช่วยลดงานของผู้แปลได้

โปรแกรมจัดการหน่วยความจำการแปลเหมาะที่สุดสำหรับการแปลเอกสารทางเทคนิคและเอกสารที่มีคำศัพท์เฉพาะทาง ประโยชน์ของโปรแกรมจัดการหน่วยความจำการแปลดังกล่าวได้แก่ปัญหาหลักที่ทำให้การใช้งานหน่วยความจำแปลไม่แพร่หลายได้แก่ ข้อความต่อไปนี้เป็นการสรุปหน้าที่หลักของหน่วยความจำการแปลซึ่งอธิบายไว้ที่ Design and function of translation memory.

หน้าที่นี้ใช้เพื่อนำข้อความต้นฉบับและข้อความแปลจากไฟล์ข้อความเข้าสู่หน่วยความจำการแปล การนำเข้าสามารถทำได้กับไฟล์ข้อความธรรมดาจากภายนอกที่มีข้อความต้นฉบับและข้อความแปลอยู่ ในบางครั้งผู้ใช้ต้องช่วยจัดการกับข้อความที่จะนำเข้าด้วย นอกจากนั้นยังมีรูปแบบข้อมูลอื่นๆ ที่ใช้ในการนำเข้า เช่น รูปแบบเฉพาะที่ใช้เป็นหลักในหน่วยความจำการแปลแต่ละหน่วยความจำเป็นต้น

การบวนการวิเคราะห์แบ่งออกเป็นขั้นๆ ดังต่อไปนี้
การส่งออกคือการสร้างเป็นไฟล์ข้อความภายนอกจากหน่วยความจำการแปล

ในระหว่างการแปล ประโยชน์หลักของหน่วยคำจำการแปลคือการใช้ค้นคืนส่วนของข้อความที่ตรงกัน ดังนั้นผู้แปลสามารถเลือกใช้ส่วนของความที่ตรงกันที่เหมาะสมที่สุด จากที่ค้นคืนได้จากหน่วยความจำการแปล หน่วยความจำการแปลควรแสดงทั้งส่วนของข้อความต้นฉบับและส่วนของข้อความแปลให้แก่ผู้แปล อีกทั้งควรชี้ส่วนที่เหมือนและแตกต่างกัน

ในการค้นคืน หน่วยความจำการแปลจะจับคู่ส่วนของข้อความที่ตรงกันซึ่งอาจจะมีหลายส่วนข้อความ

การปรับปรุงหน่วยความจำการแปลให้เป็นปัจจุบันจะทำเมื่อผู้แปลยอมรับการแปลที่เกิดขึ้น เมื่อการปรับปรุงขึ้น ก็จะมีความถามขึ้นว่าจะทำอย่างไรกับข้อมูลเดิมในฐานข้อมูลได้บ้าง หน่วยความจำการแปลสามารถปรับปรุงแก้ไข โดยการเปลี่ยนหรือลบรายการในหน่วยความจำการแปลได้

หน่วยความจำการแปลสามารถค้นคืนและแทนที่ข้อความเดิมโดยข้อความที่แปลแล้วโดยไม่ต้องใช้ความช่วยเหลือจากผู้แปล
การใช้เครือข่ายเชื่อมต่อระหว่างผู้แปลในระหว่างการแปลทำให้การแปลของผู้แปลคนหนึ่งปรากฏต่อผู้แปลคนอื่นๆ ด้วย มากไปกว่านั้นผู้แปลหลายคนยังสามารถแบ่งปันหน่วยความจำการแปลแก่กันก่อนที่จะถึงการแปลขั้นสุดท้าย ทำให้สามารถตรวจพบความผิดพลาดจากการแปลของผู้แปลคนเดียวและแก้ไขได้ง่าย