ตำบลแม่ปะ (อำเภอแม่สอด)

ตำบลแม่ปะ ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก ตำบลแม่ปะ มีเรื่องเล่าว่าได้มีช้างของราษฎรในตำบลพะวอหาย เจ้าของได้ออกตามหาและมาพบที่สันป่าซาง (สัน = ภูเขา, ซาง = ไม้ไผ่ซาง) จึงเรียกบริเวณนั้นว่า "แม่ปะสันป่าซาง" (ปะ = พบ) เมื่อมีคนเข้ามาตั้งถิ่นฐานจึงเรียกที่นี้ว่า "บ้านแม่ปะสันป่าซาง" เรียกสั้นว่า "บ้านแม่ปะ" ต่อมาได้ยกฐานะเป็นตำบลใช้ชื่อว่า "ตำบลแม่ปะ" อยู่ในความรับผิดชอบของอำเภอแม่สอด

ประวัติความเป็นมาของตำบลแม่ปะ มีผู้เล่าว่า เมื่อประมาณ 85 ปีล่วงมาแล้ว ได้มีช้างของผู้ใดไม่ปรากฏได้หายไปบริเวณพื้นที่ของตำบลพะวอในปัจจุบัน เจ้าของได้ติดตามหาช้างเชือกที่หายนั้น ไปหลายแห่งแต่ก็ไม่พบ และได้ออกติดตามเรื่อยมา ต่อมาได้พบช้างเชือกนั้นที่ “บ้านสันป่าซาง”
คำว่า “พบ” ชาวบ้านเรียกว่า “ปะ”
คำว่า “สัน” หมายถึง หมู่บ้านที่ตั้งอยู่ที่ดอน
คำว่า “ซาง” หมายถึง ไม้ไผ่ซาง
ชาวบ้านจึงเรียกว่า “บ้านแม่ปะบ้านสันป่าซาง” ต่อมาทางราชการได้ตั้งหมู่บ้านเป็นทางการ คำว่า “สันป่าซาง” หายไปและเกิดหมู่บ้านอีกหลายหมู่บ้านบริเวณรอบ ๆ จึงตั้งเป็น “ตำบลแม่ปะ” มาจนถึงทุกวันนี้

ปี พ.ศ. 2493 มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลตำบลแม่สอด จังหวัดตาก พ.ศ. 2493 เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2493 ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ป พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี (หน้า 669-674 ตอนที่ 35 เล่ม 67 ราชกิจจานุเบกษา 27 มิถุนายน 2493) โดยที่เป็นการสมควรเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลตำบลแม่สอด จังหวัดตาก เสียใหม่ตามความจำเป็นแห่งการบริหารงานของเทศบาล จึงมีประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลแม่ปะและตำบลท่าสายลวดในท้องที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 2493 ลงนามโดย รามราชภักดี ปลัดกระทรวง ลงนามแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (หน้า 6299-6302 ตอนที่ 67 เล่ม 67 ราชกิจจานุเบกษา 12 ธันวาคม 2493) เนื่องจากได้มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลตำบลแม่สอด จังหวัดตาก พ.ศ. 2493 เพื่อลดเขตเทศบาลตำบลแม่สอดให้เล็กลงตามความจำเป็นแห่งการบริหารงานของเทศบาล จึงเป็นเหตุให้กระทบกระเทือนถึงเขตการปกครองส่วนภูมิภาค เพราะส่วนที่เคยอยู่ในเขตเทศบาลมาแต่เดิม ได้เปลี่ยนสภาพมาเป็นอยู่นอกเขตเทศบาล ฉะนั้น เพื่อให้การดำเนินการปกครองได้เป็นไปตามนัยแห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พุทธศักราช 2457 ข้าหลวงประจำจังหวัดตาก อาศัยความในพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พุทธศักราช 2457 มาตรา 6 , 29 และพระราชบัญญัติว่าด้วยระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2476 มาตรา 20 จึงได้ดำเนินการปรับปรุงเขตการปกครองในท้องที่อำเภอแม่สอดเสียใหม่ โดยรวมเขตหมู่บ้านต่าง ๆ ที่ได้ถูกเปลี่ยนสภาพมาอยู่นอกเขตเทศบาลนี้ จัดตั้งเป็นตำบลขึ้นใหม่ อีก 2 ตำบล ขนานนามตำบลว่า "ตำบลแม่ปะ" และ"ตำบลท่าสายลวด" ให้ขึ้นอยู่ในความปกครองของอำเภอแม่สอด ซึ่งแต่ละตำบลมีเขตดังนี้ คือ

1. ตำบลแม่ปะ
แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 หมู่บ้าน คือ

2. ตำบลท่าสายลวด

แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 หมู่บ้าน คือ

และโอนบ้านหัวฝาย ซึ่งถูกตัดออกจากเขตเทศบาลตำบลแม่สอด ไปขึ้นกับหมู่ที่ 4 ตำบลแม่ตาว

กระทรวงมหาดไทยอนุมัติให้ตั้งตำบลและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลดังกล่าวข้างต้นได้ ตั้งแต่วันที่ 27 พฤศจิกายน 2493 เป็นต้นไป

ตำบลแม่ปะตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอแม่สอดประมาณ 3 กิโลเมตร

ตำบลแม่ปะ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบประมาณ ร้อยละ 75 ของพื้นที่ทั้งตำบล นอกนั้นเป็นพื้นที่สูง
ตำบลแม่ปะมีพื้นที่ทั้งหมด 198.325 ตารางกิโลเมตร (123,953 ไร่)

จำนวนหมู่บ้านในเขต อบต. เต็มทั้งหมู่บ้าน 11 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 1-11 ดังนี้

ประชากรตำบลแม่ปะ มีจำนวน 11,770 คน (ณ วันที่ - พฤษภาคม พ.ศ. 2551) เฉลี่ยความหนาแน่นของประชากรตำบลแม่ปะ ประมาณ 59 คน/ ตร.กม.

จำนวนครัวเรือนที่มีรายได้จากการประกอบอาชีพทุกประเภทรวมกันต่อปี ของตำบลแม่ปะพบว่าครัวเรือนที่มีรายได้ระดับปานกลาง ถึงระดับต่ำ