เทศบาลเมืองหนองคาย

เทศบาลเมืองหนองคาย เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทเทศบาลเมืองในอำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย ตั้งอยู่ริมฝั่งขวาแม่น้ำโขงและมีอาณาเขตติดต่อกับประเทศลาว โดยมีสะพานมิตรภาพไทย-ลาว เชื่อมต่อจากเมืองหนองคายไปยังนครหลวงเวียงจันทน์ เทศบาลเมืองหนองคายเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัดหนองคาย มีพื้นที่ 35.15 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรในปี พ.ศ. 2560 จำนวน 47,949 คน ทำให้เป็นเทศบาลที่มีประชากรมากที่สุดในจังหวัดหนองคาย

เทศบาลเมืองหนองคายจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2478 ตามพระราชกฤษฎีกาการจัดตั้งเทศบาลเมืองหนองคาย มีพื้นที่ประมาณ 4.5 ตารางกิโลเมตร ต่อมาคงเหลือประมาณ 3.2 ตารางกิโลเมตร เนื่องจากเขตเทศบาลส่วนหนึ่งติดกับแม่น้ำโขง เมื่อถึงฤดูฝนระดับน้ำขึ้นสูงและเชี่ยวมาก เป็นเหตุให้ริมตลิ่งพังลงน้ำ จึงทำให้พื้นที่ของเทศบาลน้อยลงทุกปี

สำนักงานเทศบาลเมืองหนองคายเดิมตั้งอยู่ถนนมีชัย โดยเช่าห้องแถวชั้นเดียวอยู่ติดกับบ้านพักปลัดจังหวัดทางด้านตะวันออก ตรงข้ามธนาคารกรุงเทพพาณิชยการ จำกัด (ปัจจุบันได้รื้อออกปลูกสร้างใหม่เป็นอาคารพาณิชย์) ต่อมาในปี พ.ศ. 2490 ได้ย้ายสำนักงานมาอยู่ที่ปัจจุบัน เลขที่ 251 ถนนประจักษ์ศิลปาคม ตำบลในเมือง อำเภอเมืองหนองคาย เดิมเป็นอาคารไม้ชั้นเดียวซึ่งเป็นอาคารโรงเรียนช่างไม้ของเทศบาล ในปี พ.ศ. 2499 ได้ก่อสร้างสำนักงานใหม่เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น ทรงไทย ตามแบบแปลนของกรมโยธาธิการ จากเงินกู้ ก.ส.ท. 420,000 บาท

เมื่อปี พ.ศ. 2537 ได้ขอขยายเขตจากเดิม 3.2 ตารางกิโลเมตรเป็น 35.13 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุม 7 ตำบล คือ ตำบลในเมือง ตำบลมีชัย บางส่วนของตำบลโพธิ์ชัย บางส่วนของตำบลหาดคำ ตำบลกวนวัน ตำบลเมืองหมี และบางส่วนของตำบลหนองกอมเกาะ ประกอบด้วย 42 ชุมชน

เทศบาลเมืองหนองคายตั้งอยู่ริมฝั่งขวาแม่น้ำโขง ในอำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย มีอาณาเขตติดต่อดังนี้

ดวงตราเทศบาลเมืองหนองคายเป็นดวงตรารูปวงกลมซ้อนกันสองชั้นวงในด้านขวามือมีรูปกอไผ่อยู่ในหนองน้ำด้านซ้ายมือมีรูปพระธาตุ ตรงกลางมีหนองน้ำและดอกบัว ด้านหลังมีภูเขาและก้อนเมฆอยู่ ส่วนวงนอกมีข้อความรอบรูปด้านบนว่า "เทศบาลเมืองหนองคาย" และด้านล่างมีข้อความว่า "จังหวัดหนองคาย"
และมีถนนสายหลัก 4 สาย คือ ถนนมีชัย ถนนประจักษ์ศิลปาคม ถนนแก้ววรวุฒิ และถนนพนังชลประทานเป็นถนนเรียบแนวเขตเทศบาลเมืองหนองคาย และมีถนนสายสั้น ๆ ที่เรียบตามแนวฝั่งแม่น้ำโขงตลอดแนวริมฝั่งแม่น้ำโขง มีการปรับปรุงพื้นที่เป็นพื้นที่นันทนาการ ชมทัศนียภาพของแม่น้ำโขงและประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ในเขตเทศบาลเมืองหนองคายมีจุดผ่านแดน 2 จุด คือ

ใช้แม่น้ำโขงสำหรับขนส่งถ่ายสินค้าและคนโดยสารข้ามฟากระหว่างไทย-ลาว มีท่าเรือ 1 จุดคือ ท่าเรือหายโศก

ปัจจุบันจังหวัดหนองคายไม่มีท่าอากาศยาน การเดินทางโดยเครื่องบินจึงต้องไปใช้ท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีของจังหวัดอุดรธานี ซึ่งอยู่ห่างกับจังหวัดหนองคายประมาณ 54 กิโลเมตร และบริษัทการบินไทย จำกัด (มหาชน)ได้อำนวยความสะดวกให้แก่ผู้โดยสารที่อยู่ในพื้นที่จังหวัดหนองคาย โดยจัดให้มีรถยนต์บริการรับส่งระหว่างจังหวัดหนองคายกับท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานี ตลอดจนมีการให้บริการจำหน่ายตั๋วสำรองที่นั่งในพื้นที่จังหวัดหนองคาย

เทศบาลเมืองหนองคายมีเนื้อที่ 35.15 ตารางกิโลเมตร มีเขตเทศบาลครอบคลุมพื้นที่ 7 ตำบลของอำเภอเมืองหนองคาย ได้แก่ ตำบลในเมืองและตำบลมีชัยทั้งตำบล รวมทั้งบางส่วนของตำบลโพธิ์ชัย ตำบลกวนวัน ตำบลหาดคำ ตำบลหนองกอมเกาะ และตำบลเมืองหมี

ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองหนองคายประกอบด้วย 42 ชุมชน ดังตารางข้างล่าง ซึ่งใน 42 ชุมชนนี้ ชุมชนที่อยู่บริเวณเขตตำบลในเมืองทั้งหมด และตำบลหาดคำบางส่วนที่อยู่ในเขตเทศบาลเมืองหนองคาย ชาวบ้านนิยมเรียกว่า "คุ้ม" ซึ่งคำว่า "คุ้ม" นั้นหมายถึงหมู่บ้านหรือชุมชนนั่นเอง

การท่องเที่ยวของเมืองหนองคายโดยหลักแล้วมาจากการเป็นจุดแวะพักกลางทางช่วงสั้น ๆ สำหรับผู้ที่ต้องการเดินทางไปและกลับจากประเทศลาว และตามเส้นทางทางหลวงสายสำคัญจะเป็นที่ตั้งของร้านค้า ธนาคาร และร้านทองจำนวนมาก ใจกลางเมืองมีตลาดท่าเสด็จหรือที่นิยมเรียกกันว่า "ตลาดอินโดจีน" เป็นแหล่งรวมสินค้าที่พลุกพล่านและมีขนาดใหญ่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขง ซึ่งนักท่องเที่ยวยังจะได้รับความสะดวกสบายจากที่พักหลากหลายรูปแบบที่ตั้งอยู่ในตัวเมือง ตั้งแต่ห้องพักราคาประหยัดไปจนถึงโรงแรมระดับนานาชาติอีกด้วย

แหล่งท่องเที่ยวสำคัญในเมืองหนองคาย ได้แก่

นอกจากนี้ หลายปีที่ผ่านมา เทศบาลเมืองหนองคายและสถานที่อื่น ๆ ในจังหวัดหนองคายได้กลายเป็นจุดหมายปลายทางที่มีชื่อเสียงระหว่างเทศกาลวันออกพรรษา (ซึ่งเป็นช่วงเวลาเฉพาะที่ลูกไฟลึกลับหรือ "บั้งไฟพญานาค" จะพุ่งขึ้นจากแม่น้ำโขง) โดยได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่จากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยและหน่วยงานต่าง ๆ ของท้องถิ่น

ลักษณะของกิจกรรมอุตสาหกรรมในเขตเทศบาลเมืองหนองคาย จะเป็นอุตสาหกรรมขนาดย่อมในครัวเรือน มีทั้งประเภทเพื่อการบริโภคและการบริการ เช่น ผลิตและจำหน่ายอาหารพื้นเมือง ประเภทหมูยอ แหนม ร้านผลิตภัณฑ์พื้นเมือง อู่ซ่อมรถยนต์/รถจักรยานยนต์ โรงน้ำแข็งและน้ำดื่ม ร้านอาหาร ร้านอุปกรณ์ไฟฟ้า เป็นต้น

การเกษตรกรรมภายในเขตเทศบาลเมืองหนองคายมีน้อยมาก ส่วนใหญ่จะมีอยู่นอกเขตเทศบาลฯ โดยมีแม่น้ำโขงเป็นแม่น้ำสายหลักในการประกอบอาชีพ เช่น สวนผัก ไร่ข้าวโพด สวนดอกไม้ยาสูบ ผลไม้ การเลี้ยงสัตว์ และการปลูกข้าว เป็นต้น

เทศบาลเมืองหนองคายเป็นเมืองชายแดนที่มีศักยภาพในหลายด้าน จึงทำให้สามารถประกอบอาชีพเพื่อสร้างรายได้ให้กับครอบครัวในหลากหลายสาขาอาชีพ