ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน

ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน () เป็น การ์ตูนญี่ปุ่น เรื่องยาวแนวสืบสวนสอบสวน เรื่องและภาพโดย อาโอยาม่า โกโช ซึ่งตีพิมพ์บน นิตยสารรายสัปดาห์โชเน็งซันเดย์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 โดยถูกตีพิมพ์ในหลายภาษาด้วยกัน นอกจาก ภาษาญี่ปุ่น แล้วยังมี ภาษาอังกฤษ, ภาษาจีน, ภาษาอินโดนีเซีย, ภาษาฟินแลนด์, ภาษาฝรั่งเศส, ภาษาดัตช์, ภาษาเยอรมัน, ภาษาอิตาลี, ภาษามาเลเซีย, ภาษาเกาหลี, ภาษาสเปน, ภาษากาตาลา, ภาษาสวีเดน, ภาษานอร์เวย์, ภาษาเดนมาร์ก, ภาษาเวียดนาม, ภาษาฟิลิปปินส์ และภาษาไทย

นอกจากยอดนักสืบจิ๋วโคนันจะได้รับการตีพิมพ์เป็นหนังสือการ์ตูนแล้ว ยังได้มีการนำมาดัดแปลงทำเป็นการ์ตูนซีรีส์โทรทัศน์โดยแอนิเมชันสตูดิโอโตเกียวมูฟวี่ชินชะ (โดยปัจจุบันรู้จักกันในชื่อของทีเอมเอส เอ็นเตอร์เทนเมนต์ จำกัด) โดยมีผู้กำกับอย่างโคดะมะ เคนจิ และยามาโมโตะ ยาซุยจิโร่ซึ่งนำออกอากาศผ่าน สถานีโทรทัศน์นิปปอน, สถานีโทรทัศน์โยมิอุริ, และ สถานีโทรทัศน์แอนิแมกซ์ ตั้งแต่วันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2539 ด้วยกระแสตอบรับที่ดีของยอดนักสืบจิ๋วโคนันจึงได้มีการจัดทำการตูนภาพยนตร์ซึ่งออกฉายช่วงสัปดาห์หยุดยาวตั้งแต่วันที่ 29 เมษายน ถึงวันที่ 5 พฤษภาคม ของญี่ปุ่น (หรือโกลเด้นวีค) ของทุกๆ ปี อีกทั้งยังมีการจัดทำซีรีส์คนแสดงอีกด้วย

คุโด้ ชินอิจิ ยอดนักสืบนักเรียนมัธยมปลาย วัย 17 ปี ถูกขนานนามว่า "ยอดนักสืบแห่งปีเฮเซ" แอบไปรู้เห็นเจรจาลับของชายชุดดำ โดยไม่ระวังถูกชายชุดดำอีกคนไทำร้าย ก่อนสลบถูกจับกรอกยาพิษAPTX4869ที่ถูกผลิตภายในองค์กร แต่ยาพิษนั้นกลับทำให้ชินอิจิตัวเล็กลงจนกลายเป็นเด็กอายุ 7 ขวบและเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น เอโดงาวะ โคนัน ด้วยความช่วยเหลือของ ดร.อากาสะ ฮิโรชิ เพื่อสืบหาเบาะแสร่องรอยของชายชุดดำและเพื่อนำยาพิษมา เพื่อหาทางรักษาให้คืนร่าง ได้ไปอยู่กับ โมริ รัน เพื่อนตั้งแต่สมัยเด็กที่สำนักงานนักสืบโมริ ซึ่งคุณพ่อของรัน โมริ โคโกโร่ เป็นนักสืบเอกชน แต่ทว่าโคโกโร่พึ่งไม่ได้ โคนันร่างเด็กของชินอิจิจึงได้ใช้สติปัญญาของตนกับสิ่งประดิษฐ์ของ ดร.อากาสะ ฮิโรชิ คลี่คลายคดีต่างๆ แทนเพื่อให้โคโกโร่มีชื่อเสียงขึ้นมาและรอผู้จ้างวานที่จะได้เบาะแสของชายชุดดำ เพราะอยู่ในร่างของเด็กจึงต้องกลับไปเรียนชั้น ป.1 ที่โรงเรียนประถมเทตันใหม่อีกครั้งและได้ก่อตั้งขบวนการนักสืบเยาวชนกับเพื่อนร่วมชั้นอย่าง โยชิดะ อายูมิ, ซึบุรายะ มิซึฮิโกะ, และ โคจิมะ เก็นตะ การสืบหาชายชุดดำและยาแก้พิษของโคนันก็ได้ดำเรื่อยมา ได้เกิดคดีต่างๆและค้นพบบุคคลสำคัญต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพวกชายชุดดำมากขึ้นอย่าง มิยาโนะ อาเคมิ 1 ในสมาชิกปลายแถวในองค์กรชุดดำ มิยาโนะ ชิโฮะ หรือ ไฮบาระ ไอ มีโค้ดเมว่าเชอร์รี่อดีตสมาชิกองค์กรชุดดำและนักวิทยาศาสตร์ผู้ประดิษฐ์คิดค้นยา APTX4869 ที่ทำให้โคนันตัวเล็กลงอีกด้วย

หลังจากข่าวที่ คุโด้ ชินอิจิมีชีวิตอยู่ แพร่ไปทั่ว(โคนันกินยาคืนร่างชั่วคราวเพื่อไปทัศนศึกษากับโรงเรียน แต่ไปพัวพันกับคดี) โชคดีที่พวกคนที่รู้ตัวจริงของโคนันช่วยปิดข่าวให้ทัน ทางพ่อแม่มาปรึกษากับโคนัน เรื่องเบาะแสของบอส จนรู้ว่า คือ คาราสุมะ เรนยะ(เศรษฐีที่มีอำนาจทางการเมืองที่สุดในญี่ปุ่นที่น่าจะตายไปแล้ว) พ่อแม่จึงคิดอยู่ญี่ปุ่นเพื่อหาทางช่วย

อย่างไรก็ดียอดนักสืบจิ๋วโคนันเป็นการ์ตูนเรื่องยาวที่มีการดำเนินเรื่องราวคดี, ความสัมพันธ์และความรักของตัวละคร, และองค์กรชุดดำที่ดำเนินไปอย่างช้าๆ โดยยังไม่มีการกล่าวถึงตอนจบแต่ประการใดแต่ได้มีการแต่งฟิคตอนจบมากมายโดยแฟนคลับที่ติดตามโคนัน

ในปี พ.ศ. 2537 ตลาดหนังสือการ์ตูนญี่ปุ่นได้มีการปรากฏการ์ตูนแนวสืบสวนมากขึ้น หลังจากการตีพิมพ์การ์ตูนเรื่องคินดะอิจิยอดนักสืบ อาจารย์อาโอยาม่า โกโชเริ่มที่จะวาดตัวการ์ตูนเรื่องยอดนักสืบจิ๋วโคนันในช่วงนี้ ผลงานบทแรกของเขาได้ปรากฏในนิตยสารการ์ตูนรายสัปดาห์โชงะกุกังโชเน็งซันเดย์ ในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ปีเดียวกัน อาจารย์อาโอยาม่า โกโชได้นำเค้าโครงเรื่องมากจากเรื่อง อาร์แซน ลูแปง, เชอร์ล็อก โฮมส์, และหนังซามูไรของ อากิระ คุโรซาวา อาจารย์อาโอยาม่า โกโชเคยบอกไว้ว่าอาจารย์จะใช้เวลาเฉลี่ยในการคิดคดีใหม่ ๆ ในการ์ตูนราว 4 ชั่วโมง ถ้าคดีไหนยิ่งซับซ้อนมากก็จะใช้เวลามากกว่า 12 ชั่วโมง คดีทุกคดีจะประกอบด้วยหลาย ๆ บท และจะถูกคลี่คลายในตอนจบทุกครั้งโดยตัวละครจะอธิบายในรูปแบบง่าย ๆ อาจารย์อาโอยาม่า โกโชยังคงใช้ภาษาง่าย ๆ ให้ผู้อ่านได้ติดตามผลงานของเรื่องไปเรื่อย ๆ

ยอดนักสืบจิ๋วโคนันได้กลายเป็นหนังสือการ์ตูนเรื่องยาวที่มีมากกว่า 900 บท โดยทุก ๆ บทได้ถูกรวบรวมโดยโชงะกุกัง โดยเล่มแรกได้ออกวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2537 และผู้ช่วยของอาจารย์อาโอยาม่า โกโช ก็ได้เขียนและจัดพิมพ์โคนันแบบ Side Story จำนวน 41 เล่มแล้วด้วยกัน

ยอดนักสืบจิ๋วโคนันได้ขอลิขสิทธิ์ในการตีพิมพ์ไปทั่วโลกเช่น จีน ฝรั่งเศส เยอรมนี อินโดนีเซีย ฟินแลนด์ และไทย โดยในสหรัฐอเมริกาได้ถูกตีพิมพ์โดยวีซ มีเดีย โดยได้ใช้ชื่อเรื่องว่า "Case Closed"

ยอดนักสืบจิ๋วโคนันฉบับการ์ตูนโทรทัศน์ผลิตขึ้นโดย โยมิอุริ เทเลแคสติ้ง คอปอเรชั่น และ ทีเอ็มเอสเอ็นเตอร์เทนเมนต์ กำกับโดยโคดามะ เคนจิ และ ยามาโมโตะ ยาซุยจิโร่ ยอดนักสืบจิ๋วโคนันได้ออกอากาศในประเทศญี่ปุ่นมาแล้วมากกว่า 800 ตอน โดยจัดลำดับให้เป็นการ์ตูนโทรทัศน์เรื่องยาวที่มีความยาวมากที่สุดเป็นอันดับที่ 6 โดยเริ่มแรก โชงะกุกังได้ออกวางจำหน่ายแต่ละตอนในรูปแบบวิดีโอ (VHS Video Cassettes) ในระหว่างเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2539 - เดือนตุลาคม พ.ศ. 2549

ส่วนยอดนักสืบจิ๋วโคนันฉบับการ์ตูนโทรทัศน์ในประเทศไทย เดิมเจ้าของลิขสิทธิ์คือบริษัท วิดีโอสแควร์ จำกัด โดยน่ามีการจัดจำหน่ายในรูปแบบวิดีโอ หรือ (VHS Video Cassettes) และในรูปแบบวีซีดี โดยรูปแบบวีซีดี จัดจำหน่ายโดย บริษัท ฮิต เอ็นเตอร์เท็นเมนต์ จำกัด แต่ต่อมา บริษัท ทีไอจีเอ จำกัด ก็ได้เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในเวลาถัดมายอดนักสืบจิ๋วโคนันฉบับการ์ตูนภาพยนตร์มีจำนวนตอนทั้งหมด 22 ตอนด้วยกัน (23 ตอน ถ้านับ ลูแปง ที่ 3 ปะทะ ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน - เดอะมูฟวี่) โดยถูกควบคุมการผลิต และผลิตโดย ทีเอ็มเอสเอ็นเตอร์เทนเมนต์, โยมิอุริ เทเลแคสติ้ง คอปอเรชั่น, สถานีโทรทัศน์นิปปอน, โชโปร, บริษัท โตโฮ จำกัด โดยยอดนักสืบจิ๋วโคนันฉบับการ์ตูนภาพยนตร์7ตอนแรกกำกับโดย โคดามะ เคนจิ, และตอนที่8 กำกับโดย ยามาโมโตะ ยาสุอิจิโร่ ยอดนักสืบจิ๋วโคนันฉบับการ์ตูนภาพยนตร์จะถูกฉายในเดือน เมษายนของทุก ๆ ปี โดยชุดแรกถูกฉายในปี พ.ศ. 2540 คดีปริศนาระเบิดระฟ้า จนกระทั่งมาถึงยอดนักสืบจิ๋วโคนันฉบับการ์ตูนภาพยนตร์ตอนที่ 22 ซึ่งฉายในญี่ปุ่นเมื่อต้นปี (24 ตอน ถ้านับ ลูแปง ที่ 3 ปะทะ ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน - เดอะมูฟวี่) และในไทยเข้าฉายถึง 24 ตอนเมื่อสิงหาคม 2561 (24 ตอน ถ้านับ ลูแปง ที่ 3 ปะทะ ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน - เดอะมูฟวี่ เมื่อต้นปี 2557)

ในปี พ.ศ. 2549 ยอดนักสืบจิ๋วโคนันได้เฉลิมฉลองครบรอบ 10 ปี จึงมีการจัดทำ ยอดนักสืบจิ๋วโคนันฉบับคนแสดง หรือ โคนัน ภาคคนแสดงขึ้น ในชื่อ จดหมายท้าทายถึงคุโด้ ชินอิจิ บทนำก่อนอำลา ซึ่งควบคุมการผลิตโดย โยมิอุริ เทเลแคสติ้ง คอปอเรชั่น โดยนำนักแสดงชื่อดังมาเป็นตัวละครในเรื่องเช่น โอกุริ ชุน รับแสดงเป็น คุโด้ ชินอิจิ เป็นต้น และยังได้มีการจัดทำยอดนักสืบโคนันฉบับคนแสดงภาค 2 อีกด้วย ในชื่อ เผชิญหน้าองค์กรชุดดำ ซึ่งเป็นภาคเดียวที่มีนักแสดงเด็กมาแสดงเป็น เอโดะงาวา โคนันและ ไฮบาระ ไอ โดย โมริ รัน แสดงโดย คุโรคาว่า โทโมกะ , มิยาโนะ ชิโฮะ แสดงโดย คาชิอิ ยู

เนื่องในโอกาสเฉลิมฉลองครบรอบ 15 ปีของยอดนักสืบจิ๋วโคนัน เมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2554 สถานีโทรทัศน์โยมิอุริ ประเทศญี่ปุ่นได้มีการออกอากาศยอดนักสืบจิ๋วโคนยฉบับคนแสดงภาคที่ 3 ในชื่อ ชินอิจิปะทะปริศนาวิหคมรณะ โดยมีการนำเค้าโครงเรื่องมาจากยอดนักสืบจิ๋วโคตนันบับนิยาย โดยมีการเปลี่ยนรายนามนักแสดงไปหลายตัวละครด้วยกันจากสองภาคแรกเช่น มิโซบาตะ จุนเปย์ แสดงเป็น คุโด้ ชินอิจิ, คุซึนะ ชิโอริ แสดงเป็น โมริ รัน

เนื่องในโอกาสเฉลิมฉลองครบรอบ 15 ปีของยอดนักสืบจิ๋วโคนัน สถานีโทรทัศน์โยมิอุริ ได้ร่วมกันจัดทำละครชุด (ซีรีส์) ขึ้นชื่อว่า "13 ห้องแห่งความตาย" (工藤新一への挑戦状 ) เริ่มออกอากาศตอนแรกเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 นำแสดงโดย มิโซบาตะ จุนเปย์ แสดงเป็น คุโด้ ชินอิจิ, คุซึนะ ชิโอริ แสดงเป็น โมริ รัน, จินไน ทาคาโนริ แสดงเป็น โมริ โคโกโร่

ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน นอกจากจะปรากฏในภาพยนตร์การ์ตูนของตนเองแล้ว เอโดงาวะ โคนันยังมีการปรากฏตามการ์ตูนภาพยนตร์, ละครโทรทัศน์, ละครภาพยนตร์ และวิดีโอเกมอื่น ๆ อีกด้วย เช่นภาพยนตร์การ์ตูนเรื่อง แชมเปี้ยนขนมปัง สูตรดังเขย่าโลก ตอนที่ 48, แบล็คแคท ตอนที่ 13 และ 14, เทพอสูรจิ้งจอกเงิน ตอนที่ 128, ฮายาเตะ พ่อบ้านประจัญบาน ตอนที่ 30, ละครโทรทัศน์ย้อนเวลาไปหารัก ตอนที่ 10, Sonic X หรือ เจ้าเม่นสายฟ้า, และ สมองกลนักสู้ ตอนที่ 22 และ กินทามะ ปี 1 ตอนที่ 31และ The Creator บันทึกสงครามเทพมังงะ ตอนที่ 3 โดยมีตัวเอกล้อเลียนเป็นนักสืบเครื่องแปลงเสียงหูกระต่ายพูดถึงชื่อเอโดงาวะ โคนันกับไฮบาระ ไอด้วย

นอกจากนี้แล้ว ยังมีการดัดแปลงตัวละครหลักอย่าง คุโด้ ชินอิจิ ให้เป็นตัวละครที่มีผู้แสดงจริง ๆ ด้วย ในซีรีส์ชุด "I Love Tokyo Legend - Kawaii Detective" ("นักสืบหน้าใส ขอไขคดี") ซึ่งเป็นตัวละครหลัก ผู้ที่รับบทนี้ คือ จุนเป มิโซะบะตะ

APTX4869 เป็นชื่อย่อของ "Apotoxin4869" "(อาโพท็อกซิน 4869)" () รหัสของยาที่อยู่ในขั้นทดลอง ซึ่งอยู่ในรูปแคปซูล ปรากฏอยู่ในเรื่องยอดนักสืบจิ๋วโคนัน แต่งโดยโกโช อาโอยาม่า เป็นยาที่ถูกคิดค้นขึ้นโดยไม่ทราบจุดประสงค์ในการพัฒนาอย่างแน่ชัด ถูกพัฒนาโดย มิยาโนะ ชิโฮะ หรือ ไฮบาระ ไอ โดยยา APTX4869 นี้ถูกใช้เป็นยาพิษที่ทำให้ตาย โดยไม่ปรากฏร่องรอยของยาภายในร่างกาย