การทับศัพท์ภาษาเยอรมัน

"ข้อมูลในหน้านี้อาจมีการดัดแปลงหลายครั้งตามนโยบายวิกิพีเดีย สำหรับข้อมูลต้นฉบับสามารถดูได้ที่ เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา"

การทับศัพท์ภาษาเยอรมันนี้เป็นหลักการที่กำหนดตามสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

1. การทับศัพท์ภาษาเยอรมันตามหลักเกณฑ์นี้ยึดการออกเสียงเป็นหลัก โดยถ่ายเสียงสระและพยัญชนะตามที่ออกเสียงในภาษาเยอรมันมาตรฐาน () หรือภาษาเยอรมันสูง () และมีตารางเทียบเสียงพยัญชนะและเสียงสระไว้ให้เป็นแนวเทียบ

2. สัญลักษณ์แทนเสียงที่แสดงไว้ในตารางใช้ตามพจนานุกรม ยกเว้นสัญลักษณ์แทนเสียงพยัญชนะและสระบางเสียงซึ่งจะกล่าวต่อไป อย่างไรก็ดี ผู้ทับศัพท์อาจใช้พจนานุกรมการออกเสียงหรือพจนานุกรมภาษาเยอรมันเล่มอื่นก็ได้ แต่ผู้ใช้ต้องทำความเข้าใจเรื่องสัญลักษณ์ สัทอักษร หรือวิธีการออกเสียงของพจนานุกรมเล่มนั้น ๆ ซึ่งจะแตกต่างกันไปในแต่ละเล่ม สัทอักษรสากลนอกจากจะใช้อักษรโรมันแทนเสียงแล้ว ยังใช้สัญลักษณ์อื่น ๆ อีก ตัวอย่างต่อไปนี้นำมาจากพจนานุกรม สัญลักษณ์แทนเสียงแสดงไว้ในวงเล็บเหลี่ยม

3. คำทับศัพท์ที่มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เช่น คำในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, ชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครองและเมืองหลวง, ชื่อแร่และชื่อธาตุ ฯลฯ ให้ใช้ตามประกาศครั้งล่าสุด

4. รูปสระในตำแหน่งต้นคำหรือต้นเค้าศัพท์ เมื่อออกเสียงจะมีเสียงพยัญชนะ นำหน้า (แม้ว่าพจนานุกรมโดยทั่วไปจะไม่แสดงเสียงนี้เมื่ออยู่ต้นคำก็ตาม) ในการทับศัพท์จึงต้องใส่รูปพยัญชนะ อ ด้วย เช่น

5. เสียงสระในภาษาเยอรมันที่ต่างกับเสียงสระในภาษาไทย ได้กำหนดให้ทับศัพท์เป็นเสียงสระที่ใกล้เคียงแทน เช่น

6. เสียงสระ , และ ได้กำหนดให้ทับศัพท์ดังนี้

7. เสียงสระ , และ ได้กำหนดให้ทับศัพท์ดังนี้

8. เสียง ที่เป็นพยัญชนะท้าย ในภาษาเยอรมันปัจจุบัน เสียง ที่เป็นพยัญชนะท้ายพยางค์มักจะกลายเสียงเป็นสระ พจนานุกรม ยังคงใช้สัทอักษร แทนรูปเขียน r ที่เป็นพยัญชนะท้ายพยางค์ในคำจำนวนหนึ่ง แต่หลักเกณฑ์การทับศัพท์นี้จะแสดงสัทอักษรไว้ 2 รูป คือ และ และให้ทับศัพท์เป็น ร โดยใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้ เพื่อแสดงว่าเป็นรูปเขียน r ที่ออกเสียงเป็น หรือ เช่น

9. เสียงสระ ที่กลายเสียงมาจากเสียง เมื่อตามหลังสระหลายตัวจะทำให้เกิดเสียงสระ 2 เสียงต่อกัน ซึ่งไม่สามารถเทียบเสียงสระในภาษาไทยได้ จึงกำหนดให้ทับศัพท์เป็นเสียงสระที่ใกล้เคียง เช่น เสียง , และ เมื่อตามด้วยเสียง ทับศัพท์เป็น แ–ร์, –อร์ และ เ–ือร์ ตามลำดับ เช่น

10. เสียงสระ ที่มีรูปเขียนเป็น er ให้ทับศัพท์เป็น เ–อร์ เมื่ออยู่ในพยางค์เปิด และทับศัพท์เป็น เ–ิร์ เมื่ออยู่ในพยางค์ปิด เพื่อแสดงรูปเขียนในภาษาเยอรมัน เช่น

11. เสียงสระ ในภาษาเยอรมันเป็นเสียงสั้น แต่ในการทับศัพท์ให้ใช้รูปสระ เ–อ เมื่ออยู่ในพยางค์เปิด และใช้รูป เ–ิ เมื่ออยู่ในพยางค์ปิด เช่น

12. เสียงสระประสม ในภาษาเยอรมันมีทั้งหมด 3 เสียง ซึ่งตำราด้านสัทศาสตร์หรือพจนานุกรมการออกเสียงใช้สัทอักษรแตกต่างกัน โดยเทียบได้ดังนี้

13. เสียงสระ 2 เสียงต่อกันที่ไม่ใช่สระประสมในภาษาเยอรมัน ให้ทับศัพท์ตามเสียงสระทีละเสียง ไม่ทับศัพท์เป็นสระประสม เช่น

14. เสียงพยัญชนะ , และ ในภาษาเยอรมันโดยปรกติมีลักษณะเป็นเสียงพ่นลม ให้ทับศัพท์เป็น พ, ท และ ค ตามลำดับ เช่น

15. เสียงพยัญชนะที่เป็นแกนพยางค์ ให้ทับศัพท์ดังนี้

16. เสียงพยัญชนะบางเสียงที่ไม่มีในภาษาไทย ให้ทับศัพท์ดังนี้

17. เสียงพยัญชนะกักเสียดแทรก ในภาษาเยอรมันมี 3 เสียงได้แก่ , และ เมื่ออยู่ต้นพยางค์ให้ทับศัพท์เป็นเสียงพยัญชนะเสียงเดียว แต่เมื่ออยู่ระหว่างพยางค์หรือท้ายพยางค์ให้ทับศัพท์เป็นเสียงพยัญชนะ 2 เสียง ดังนี้

18. เสียงของรูปพยัญชนะ r ในตำราด้านสัทศาสตร์หรือพจนานุกรมการออกเสียงมีการใช้สัทอักษร 3 รูป คือ , และ ซึ่งเป็นหน่วยเสียงเดียวกันในภาษาเยอรมัน แต่ออกเสียงต่างกันตามถิ่น หลักเกณฑ์นี้ใช้สัทอักษร และใช้พยัญชนะ ร ในการทับศัพท์ เช่น

19. รูปพยัญชนะ h ที่ตามหลังสระ เป็นตัวบ่งชี้ว่าเสียงสระนั้นเป็นเสียงยาวโดยที่รูปพยัญชนะ h ไม่ออกเสียง เมื่อทับศัพท์ไม่ต้องใส่ ห์ เช่น

20. รูปพยัญชนะตัวเดียวกันซ้อนกัน 2 ตัว ในตำแหน่งท้ายคำ หากต้องการรักษารูปไว้ ให้ใส่รูปพยัญชนะไทยซ้อนกัน 2 ตัว แล้วใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับที่พยัญชนะตัวสุดท้ายก็ได้ เช่น

21. เสียงพยัญชนะในตำแหน่งระหว่างสระ ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นสระคลาย () ที่มีเสียงสั้น ได้แก่ หรือเป็นสระ ในพยางค์ที่เน้นเสียงและ/หรือตามด้วยรูปพยัญชนะซ้อน ในการทับศัพท์เสียงพยัญชนะนั้นให้ซ้อนรูปพยัญชนะไทย เพื่อให้ตัวหนึ่งเป็นตัวสะกดของพยางค์หน้าและอีกตัวหนึ่งเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไปตามอักขรวิธีไทย เช่น

22. การใช้เครื่องหมายทัณฑฆาต มีหลักเกณฑ์ดังนี้

23. การใช้ไม้ไต่คู้ คำทับศัพท์ให้ใช้ไม้ไต่คู้ในกรณีดังต่อไปนี้

24. ตัวอักษรภาษาเยอรมัน ในการเขียนตัวย่อใช้ดังนี้

25. อักษรย่อ ให้เขียนทับศัพท์โดยไม่ต้องใส่จุดและไม่เว้นช่องไฟ เช่น

26. คำที่ผูกขึ้นจากอักษรย่อ ซึ่งอ่านออกเสียงได้เสมือนคำคำหนึ่ง มิได้ออกเสียงเรียงตัวอักษร ให้เขียนทับศัพท์ตามเสียงที่ออกและไม่ต้องใส่จุด เช่น

27. อักษรย่อชื่อบุคคล ให้เขียนโดยใส่จุดและเว้นช่องไฟระหว่างชื่อกับนามสกุล เช่น

28. คำนำหน้าชื่อหรือตำแหน่ง ให้ทับศัพท์โดยเขียนคำนำหน้าติดกับชื่อ เช่น

29. การใช้เครื่องหมายยัติภังค์ คำที่มีเครื่องหมายยัติภังค์ เมื่อทับศัพท์ให้ใส่เครื่องหมายยัติภังค์ด้วย เช่น

30. ชื่อเมืองที่ตามด้วยอักษรย่อของชื่อภูมิศาสตร์ ให้เขียนทับศัพท์เป็นชื่อเต็มตามการออกเสียงโดยเว้นวรรคตามภาษาเยอรมัน เช่น