กลุ่มโรงเรียนนวมินทราชูทิศ 5 ภูมิภาค

กลุ่มโรงเรียนเฉลิมพระเกียรตินวมินทราชูทิศ 5 ภูมิภาค เป็นโรงเรียนสหศึกษาสังกัดกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศจัดตั้งขึ้นตามภูมิภาคต่าง ๆ ๕ ภูมิภาค ๕ โรงเรียน เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เนื่องในวโรกาสที่ทรงเจริญพระชนมายุ ๕ รอบ ๖๐ พรรษา ในวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๐ โดยเริ่มประกาศจัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๘ ใช้ชื่อว่าโรงเรียนนวมราชูทิศ จำนวน ๓ โรงเรียน ดังนี้

๑. โรงเรียนนวมราชูทิศ กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ ๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๘

๒. โรงเรียนนวมราชูทิศ ทักษิณ จังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ ๑๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๘

๓. โรงเรียนนวมราชูทิศ อีสาน จังหวัดมุกดาหาร เมื่อวันที่ ๒๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๘

ต่อมาในวันที่ ๑๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๘ กระทรวงศึกษาธิการ เห็นสมควรให้เปลี่ยนชื่อโรงเรียน เพื่อความสมบูรณ์และความไพเราะในเชิงอักษรศาสตร์ โดยอาศัยอำนาจ ตามข้อความ ในข้อ ๒๓ แห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ ๒๑๖ ลงวันที่ ๒๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๑๕ ดังนี้

๑. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ กรุงเทพมหานคร

๒. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ ทักษิณ จังหวัดสงขลา

๓. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ อีสาน จังหวัดมุกดาหาร

ปี พ.ศ. ๒๕๒๙ กระทรวงศึกษาธิการ ประกาศจัดตั้งโรงเรียนในโครงการเฉลิมพระเกียรติฯ เพิ่มอีก ๒ โรงเรียน คือ

๑. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม จังหวัดนครสวรรค์ เมื่อวันที่ ๓๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๙

๒. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ พายัพ จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๙

กลุ่มโรงเรียนเฉลิมพระเกียรตินวมินทราชูทิศ ๕ ภูมิภาค ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาต ให้อัญเชิญพระมหาพิชัยมงกุฎครอบอุณาโลม รองรับด้วยโมลี ๒ ชั้น มีชื่อโรงเรียนอยู่ภายในเป็นตราสัญลักษณ์ประจำโรงเรียน และเข็มตราสัญลักษณ์ประดับอกเสื้อนักเรียน เมื่อวันที่ ๒๙ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ และกลุ่มโรงเรียนเฉลิมพระเกียรตินวมินทราชูทิศ ทั้ง ๕ ภูมิภาค ร่วมกันกำหนดสัญลักษณ์อื่น ๆ ประจำโรงเรียนเหมือนกันทั้ง ๕ โรงเรียน ดังนี้

๑. สีประจำโรงเรียน สีน้ำเงิน – เหลือง
สีน้ำเงิน หมายถึง สถาบันพระมหากษัตริย์
สีเหลือง หมายถึง สีประจำวันจันทร์ อันเป็นวัน คล้ายวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

๒. คำขวัญประจำโรงเรียน รักษ์ศักดิ์ศรี มีคุณธรรม นำวิชาการ สืบสานงานพระราชดำริ

๓. ปรัชญาประจำโรงเรียน ความรู้คู่คุณธรรม

๔. ปณิธานประจำโรงเรียน นวมินทราชูทิศ น้อมจิตพลีเพื่อในหลวง

๕. ต้นไม้ประจำโรงเรียน ต้นราชพฤกษ์

๖. เพลงประจำโรงเรียน เพลงมาร์ชนวมินท์ และ เพลงร่มราชพฤกษ์

ชื่อ โรงเรียนนวมินทราชูทิศ

ความหมาย โรงเรียนที่สร้างขึ้นเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช รัชกาลที่ ๙ แห่งราชจักรีวงศ์

ที่มาของชื่อ “นวมินทราชูทิศ”

นวมินทราชูทิศ ประกอบด้วยคำดังต่อไปนี้

๑. นวม (นะ - วะ - มะ) เป็นคำ บาลี
แปลว่า ที่ ๙

๒. อินท (อิน - ทะ) เป็นคำ บาลี
แปลว่า ผู้เป็นใหญ่

๓. ราชา (รา - ชา) เป็นคำบาลี , สันสกฤต
แปลว่า พระเจ้าแผ่นดิน

๔. อุททิศย (อุด - ทิด - สะ - ยะ) เป็นคำสันสกฤต
แปลว่า ทำเพื่อ , สละให้โดยเจาะจง

การประกอบคำ

๑. นวม + อินท

๒. ราชา + อุทิศ

๓. นวมินท + ราชูทิศ

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
โปรดเกล้าฯ พระราชทาน ตราพระมหาพิชัยมงกุฎครอบอุณาโลม รองรับด้วยโมลี ๒ ชั้น มีชื่อโรงเรียนอยู่ภายในเป็นตราสัญลักษณ์ประจำโรงเรียนเฉลิมพระเกียรตินวมินทราชูทิศ ๕ ภูมิภาค

กรุงเทพมหานคร รองรับด้วยโมลีมีชื่อโรงเรียนนวมินทราชูทิศ กรุงเทพมหานคร

ภาคใต้ รองรับด้วยโมลีมีชื่อโรงเรียนนวมินทราชูทิศ ทักษิณ

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รองรับด้วยโมลีมีชื่อโรงเรียนนวมินทราชูทิศ อีสาน

ภาคกลาง รองรับด้วยโมลีมีชื่อโรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม

ภาคเหนือ รองรับด้วยโมลีมีชื่อโรงเรียนนวมินทราชูทิศ พายัพ