อำเภอปราสาท

ปราสาท เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุรินทร์

สาเหตุที่ราชการตั้งชื่ออำเภอนี้ว่า "อำเภอปราสาท" นั้น เนื่องจากเป็นท้องที่ที่มีปราสาทหินโบราณอยู่มาก ซึ่งสร้างโดยฝีมือชาวขอมอยู่หลายแห่ง เช่น ปราสาทหินบ้านพลวง ตั้งอยู่ที่บ้านพลวง , ปราสาทหินบ้านปราสาท ตำบลปราสาททนง, ปราสาทหินตะคร้อ ตำบลเชื้อเพลิง เป็นต้น

อำเภอปราสาท นับเป็นอำเภอที่มีความเจริญมากเป็นอันดับสองของจังหวัดรองจากอำเภอเมืองสุรินทร์และนอกจากนี้อำเภอปราสาทนับเป็นอำเภอที่มีประชากรมากเป็นลำดับที่2 ของจังหวัด รองจากอำเภอเมือง ประชากรส่วนใหญ่ของอำเภอปราสาทเป็นชาวไทยเชื้อสายเขมร ซึ่งนับเป็นอีกอำเภอหนึ่งของจังหวัดที่มีชาวไทยเชื้อสายเขมรมากที่สุด

อำเภอปราสาทเดิมเป็นท้องที่การปกครองของอำเภอเมืองสุรินทร์ ต่อมาเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2480 ในช่วงรัฐบาลพลเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา ซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่สองของประเทศไทยหรือตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่8 ทางราชการได้พิจารณาเห็นว่า อำเภอเมืองสุรินทร์มีขอบเขตการปกครองและพลเมืองมาก บางแห่งเป็นถิ่นทุรกันดารห่างไกล การปกครองดูแลไม่ทั่วถึง การคมนาคมไม่สะดวก ยากต่อการที่ประชาชนจะเข้าไปติดต่อราชการ เพื่อความสะดวกในการปกครอง การป้องกันและปราบปรามโจรผู้ร้าย การให้การบริการแก่ประชาชน ตลอดทั้งเป็นการสร้างความเจริญให้กับท้องถิ่น อำเภอเมืองสุรินทร์จึงได้แยกท้องที่ตำบลกังแอน ตำบลไพล ตำบลตาเบา ตำบลทุ่งมน ตำบลทมอ ตำบลปรือ และตำบลบักได รวม 7 ตำบล ตั้งเป็น กิ่งอำเภอปราสาท โดยตั้งตัวที่ว่าการอำเภอ ณ บ้านกังแอน ตำบลกังแอน อันเป็นที่ตั้งตัวอำเภอในปัจจุบัน และต่อมากิ่งอำเภอปราสาทได้รับการยกฐานะเป็น อำเภอปราสาท

และต่อมาในปี พ.ศ. 2518 ทางราชการได้แยกตำบลบักไดและตำบลกาบเชิงไปเป็นเขตการปกครองของกิ่งอำเภอกาบเชิง และทางราชการได้ยกฐานะเป็นอำเภอกาบเชิงในภายหลัง

อำเภอปราสาทตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

อำเภอปราสาทแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 18 ตำบล 241 หมู่บ้าน ได้แก่

ท้องที่อำเภอปราสาทประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 20 แห่ง ได้แก่
โดยได้รับงบประมาณจากโครงการไทยเข้มแข็งทั้งสิ้น 77.95 ล้านบาท (อ้างอิง: http://sp2.tkk2555.com/sp2/ebud_province.aspx?id=32)สภาพเศรษฐกิจโดยรวมของอำเภอปราสาทอยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างดี การกระจายความเจริญอยู่ในระดับปานกลาง สภาพคล่องทางเศรษฐกิจและเงินหมุนเวียนในระบบตลาด/วัน อยู่ในลำดับที่ 2 
ของจังหวัดสุรินทร์ (รองจากอำเภอเมืองสุรินทร์) การเจริญเติบโตด้านอุตสาหกรรมในปี 2552-2557 มีมูลค่าการลงทุนสะสมสูงเป็นอันดับ 1 ของจังหวัด ที่ 6 พันล้านบาท
(อ้างอิง:http://www.industry.go.th/ops/pio/surin) (http://www.surin.go.th/surin/14_3.htm) สาเหตุที่ทำให้อำเภอปราสาทมีอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจค่อนข้างดี เนื่องจากคณะรัฐมนตรีได้วางยุธศาสตร์ให้จังหวัดสุรินทร์เป็นหนึ่งในประตู่สู่อินโดจีนของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการขนส่งทางบกของอาเซียน อำเภอปราสาทมีที่ตั้งอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญของเส้นทางการขนส่งที่มีถนนสายสำคัญผ่านสองสายคือ ทางหลวงหมายเลข 24 (โชคชัย-เดชอุดม) ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากอำเภอโชคชัย จังหวัดนครรราชสีมา ผ่านเข้าสู่จังหวัดบุรีรัมย์ เข้าจังหวัดสุรินทร์ที่อำเภอปราสาท ผ่านอำเภอสังขะ เข้าสู่จังหวัดศรีสะเกษ และไปสิ้นสุดที่อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งสามารถออกสู่ประตูอินโดจีนที่ด่านช่องเม็ก จังหวัดอุบลราชธานีได้ และ ถนนสายสำคัญอีกเส้นหนึ่ง คือ ทางหลวงหมายเลข 214 มีจุดเริ่มต้นจากเขตเทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ ผ่านจังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดมหาสารคราม เข้าสู่จังหวัดสุรินทร์ที่อำเภอท่าตูม ผ่านอำเภอเมืองสุรินทร์ อำเภอปราสาท เข้าสู่อำเภอกาบเชิง และสิ้นสุดที่ประตูอินโดจีน ช่องจอม ซึ่งสามารถเชื่อมต่อกับถนนหมายเลข 68 ของกัมพูชาที่ทางรัฐบาลไทยให้เงินช่วยเหลือในการพัฒนาเส้นทาง จากเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้นทำให้อำเภอปราสาทอยู่ในฐานะที่เป็นดินแดนเชื่อมโยงของจังหวัดและของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ส่งผลการลงทุนในอำเภอปราสาทขยายตัวอย่างต่อเนื่อง แม้จะมีบางปีที่เกิดสภาวะถดถอยบ้าง จากสภาวะเศรษฐกิจโลกและความไม่มั่นคงทางการเมืองของประเทศ
อย่างไรก็ดี ยุทธศาสตร์ที่ตั้งของอำเภอปราสาทยังคงเสียเปรียบอำเภอประโคนชัยและอำเภอนางรองของจังหวัดบุรีรัมย์ ได้เนื่องจากอำเภอดังกล่าวมีที่ตั้งที่สามารถเชื่อมต่อสู่ภาคตะวันออกได้

ประชนชนในพื้นที่ส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพเกษตรกรรม ซึ่งพืชเศรษฐกิจที่สำคัญได้แก่ ยางพารา ข้าว มันสำปะหลัง อ้อย

อุตสาหกรรมในเขตอำเภอปราสาทส่วนใหญ่จะเป็นอุตสาหกรรมประเภทแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร เช่น โรงสีไฟ ซึ่งกระจายอยู่ทั่วไปในเขตอำเภอปราสาท โดยอำเภอปราสาทมีโรงงานอุตสาหกรรมที่สำคัญ เช่น บริษัทน้ำตาลสุรินทร์จำกัด บริษัทไฟฟ้าสุรินทร์จำกัด บริษัท เอช บี ไอ แมนูแฟคเจอร์ริ่ง (ประเทศไทย)จำกัด (โรงงานตัดเย็บเสื้อผ้าขนาดใหญ่) เป็นต้น