ทะเลสาบไท่

ทะเลสาบไท่ หรือไท่หู (อังกฤษ: Lake Tai หรือ Lake Taihu; จีน: ; พินอิน: "Tài Hú;" แปลตามตัวอักษรว่า "Great Lake") เป็นทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ในบริเวณสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี (Yangtze Delta) ใกล้เมืองเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน ตั้งอยู่ในเขตมณฑลเจียงซู โดยมีบริเวณตอนใต้ของทะเลสาบติดกับเขตของมณฑลเจ้อเจียง พื้นที่ทะเลสาบมีขนาดประมาณ และความลึกเฉลี่ยประมาณ จึงนับได้ว่าเป็นทะเลสาบน้ำจืดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับที่สามของประเทศจีนต่อจากทะเลสาบโป๋หยาง (อังกฤษ: Poyang; จีน:  鄱阳湖; พินอิน: "Póyáng Hú", Gan: Po-yong U) และทะเลสาบต้งถิง (อังกฤษ: Dongting; จีน: 洞庭湖; พินอิน: "Dòngtíng Hú") ภายในบริเวณทะเลสาบประกอบด้วยเกาะต่าง ๆ กว่า 90 เกาะ โดยเป็นเกาะที่มีขนาดเล็กเพียงไม่กี่ตารางเมตรจนถึงเกาะขนาดใหญ่ที่มีพื้นที่หลายตารางกิโลเมตร

ทะเลสาบไท่เชื่อมต่อกับคลองต้ายวิ่นเหอ (Grand Canal) ที่มีชื่อเสียงและเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำหลายสาย เช่น สายน้ำซูโจว (Suzhou Creek) เป็นต้น

เมื่อไม่กี่ปีมานี้ทะเลสาบไท่ได้รับการรบกวนจากมลภาวะเป็นพิษอันเป็นผลมาจากการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วในบริเวณโดยรอบ

จากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่าโครงสร้างรูปทรงกลมของทะเลสาบไท่เป็นผลมาจากผลกระทบของดาวตก (meteor impact) โดยมาจากการค้นพบแร่ธาตุต่าง ๆ ในยุคดึกดำบรรพ์ คือ หิน shatter cones หิน shock-metamorphosed ควอตซ์ อุลกมณี และหิน shock-metamorphic unloading fractures จากการศึกษาเมื่อเร็ว ๆ นี้ พบความเป็นไปได้ว่ามีการอัดปะทะเป็นแอ่ง (impact crater) ที่เกิดขึ้นมากกว่า 70 ล้านปีก่อน หรืออาจเป็นช่วงปลายยุคดีโวเนียน (Devonian Period)

จากการศึกษาฟอสซิล หรือซากดึกดำบรรพ์ พบว่าพื้นที่บริเวณทะเลสาบไท่เคยเป็นพื้นดินแห้งมาก่อน จนกระทั่งยุคโฮโลซีน (Holocene) หรือมากกว่าหมื่นปีที่ผ่านมา ได้กลายเป็นทางน้ำไหลผ่านสู่ทะเลจีนตะวันออก ต่อมาสันดอนที่สะสมเพิ่มมากขึ้นบริเวณปากแม่น้ำแยงซี  (อังกฤษ: Yangtze river; จีนตัวย่อ: 扬子江; จีนตัวเต็ม: 揚子江; พินอิน: "Yángzǐ jiāng") และแม่น้ำเฉียนถัง (อังกฤษ: Qiantang River; จีนตัวย่อ: 钱塘江; จีนตัวเต็ม: 錢塘江; พินอิน: "Qiántáng Jiāng", หรือรูจักกันในอีกชื่อหนึ่งว่า แม่น้ำเฉียน) ทำให้พื้นที่บริเวณทะเลสาบถูกปิดล้อมและไม่มีทางออกสู่ทะเลอีกต่อไป ภายหลังเมื่อมีการไหลเข้าของน้ำจืดจากแม่น้ำและฝนทำให้ทะเลสาบแห่งนี้กลายเป็นทะเลสาบน้ำจืดในที่สุด

ตั้งแต่ยุคราชวงศ์จีนโบราณ ทะเลสาบไท่ถือได้ว่าเป็นหนึ่งในทะเลสาบที่มีชื่อเสียงในด้านเป็นสถานที่ท่องเที่ยวและล่องเรือ มีสถานที่ท่องเที่ยวที่มีทัศนียภาพน่าสนใจหลายแห่งในบริเวณโดยรอบทะเลสาบ มีผู้มีชื่อเสียงจำนวนมากเคยเยี่ยมชมทะเลสาบแห่งนี้ อาทิ สมเด็จพระจักรพรรดิ มหาเสนาบดี นายทหาร บัณฑิต จิตรกร และกวีที่มีชื่อเสียง เป็นต้น

ทะเลสาบไท่เป็นที่รู้จักและมีชื่อเสียงมากในด้านหินปูนที่มีรูปร่างและโครงสร้างสวยงามเฉพาะตัว มีหินหลายชิ้นถูกนำไปใช้ประดับสวนโบราณเมืองซูโจวที่ใช้หินที่ได้มาจากทะเลสาบไท่แห่งนี้ หินที่ถูกใช้ประดับสวนจีนโบราณ (traditional Chinese gardens) จึงมักถูกเรียกว่า "หินบัณฑิต (Chinese scholar's rocks)" หรือ "หินทะเลสาบไท่ (Taihu stones)"

สถานที่ที่ดีที่สุดในการชมทัศนียภาพของทะเลสาบไท่ คือจากยอดเขาเจดีย์มังกร (Longguang Pagoda หรือ Dragon Light Pagoda) ในบริเวณสวนซีฮุ่ย (Xihui Park) ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกของอู๋ซี (Wuxi) เป็นจุดที่จะได้เห็นทั้งทัศนียภาพของเมืองอู๋ซีและทะเลสาบพร้อม ๆ กัน

หยวนโถวจู่ หรือเกาะหัวเต่า (Yuantouzhu หรือ the Islet of Turtle head Island) เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งซึ่งมีลักษณะคล้ายหัวเต่า เป็นเกาะที่ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของทะเลสาบไท่

เมืองสตูดิโอถ่ายทำภาพยนตร์และโทรทัศน์ทะเลสาบไท่ (Taihu Lake Film and TV Studio Town) สร้างขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1987 โดยสถานีโทรทัศน์กลาง (China Central Television station) ในบริเวณสตูดิโอมีการสร้างเมืองจำลองหลายแห่งเพื่อใช้เป็นฉากในการถ่ายทำภาพยนตร์ เช่น เมืองโบราณสมัยราชวงศ์ถัง เมืองโบราณแบบยุโรป เมืองในยุคสามก๊ก เป็นต้น

ทะเลสาบไท่เป็นที่รู้จักกันในฐานะแหล่งผลิตสำหรับอุตสาหกรรมประมงและกลุ่มเรือประมง รวมถึงเรือตกปลาส่วนตัวขนาดเล็ก ตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา อุตสาหกรรมการผลิตอาหารทะเล เช่น ปลา และปู เป็นต้น ได้กลายเป็นส่วนสำคัญในชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนที่อาศัยอยู่ในบริเวณทะเลสาบไท่เป็นอย่างยิ่ง รวมทั้งเป็นส่วนสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจในบริเวณโดยรอบด้วย

นอกจากนี้ ทะเลสาบไท่ยังเป็นถิ่นกำเนิดของการผลิตเครื่องปั้นดินเผา หรือเซรามิก ที่มีการผลิตอย่างกว้างขวางในพื้นที่นี้ และยังเป็นที่ตั้งของโรงงานผลิตหม้อชา (Ishing pottery factory) ที่มีชื่อเสียงมาก

ชิงช้าสวรรค์ (Ferris wheel) ขนาดใหญ่ ชื่อ ""ดวงดาวแห่งทะเลสาบไท่ (The Star of Lake Tai)"" มีความสูง ตั้งอยู่ริมฝั่งทะเลสาบไท่ สร้างขึ้นเสร็จในปี คศ 2008 ใช้เวลาประมาณ 18 นาทีในการหมุนครบหนึ่งรอบ นักท่องเที่ยวสามารถชื่นชมทัศนียภาพของทะเลสาบและศูนย์กลางเมืองจากชิงช้าสวรรค์นี้ได้อย่างสวยงาม

ทะเลสาบไท่ได้รับผลกระทบจากมลภาวะมายาวนานหลายทศวรรษ แม้จะมีความพยายามในการลดมลพิษเหล่านั้น แต่หากไม่ยั่งยืนและไม่มีประสิทธิภาพ ในช่วงปี 1980 และ 1990 จำนวนอุตสาหกรรมในบริเวณทะเลสาบมีเพิ่มมากขึ้นถึงสามเท่า และจำนวนประชากรยังมีเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมากด้วย ในปี ค.ศ. 1993 เพียงปีเดียวมีน้ำเสียที่ปล่อยลงสู่ทะเลสาบถึง 1 พันล้านตัน นอกจากนั้นยังมีขยะอีก 450,000 ตัน และเศษซากสัตว์อีก 880,000 ตันที่ถูกนำมาทิ้งในทะเลสาบแห่งนี้ รัฐบาลกลางได้เริ่มเข้ามาบริหารจัดการและเริ่มรณรงค์การรักษาความสะอาดพื้นที่ทะเลสาบ รวมทั้งกำหนดค่ามาตรฐานทางมลภาวะต่าง ๆ ให้โรงงานอุตสาหกรรมทำตามในระยะเวลาที่กำหนด ทำให้ในปี ค.ศ. 1999 มีโรงงานถึง 128 แห่งถูกปิดลงเนื่องจากไม่ได้มาตรฐาน

แม้ว่าจะมีการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่กำหนดไว้ แต่ปัญหามลภาวะยังคงอยู่ในสภาวะรุนแรง ในเดือนพฤษภาคม ปี ค.ศ. 2007 ทะเลสาบมีสาหร่าย (algae) และสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน (cyanobacteria หรือ blue-green algae) ซึ่งเป็นสาหร่ายที่เป็นพิษต่อแหล่งน้ำจืดอยู่เป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ตามรัฐบาลจีนเรียกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ว่าเป็น ภัยธรรมชาติครั้งใหญ่ แทนที่จะเรียกว่าเป็นภัยพิบัติด้านสิ่งแวดล้อม ด้วยทะเลสาบไท่เป็นแหล่งน้ำที่สำคัญของประชาชนในบริเวณโดยรอบกว่า 30 ล้านคน รวมถึงชาวเมืองอู๋ซีด้วย ราคาน้ำดื่มบรรจุขวดในช่วงนั้นมีการปรับขึ้นถึงหกเท่า ซึ่งต่อมารัฐบาลกลางได้มีคำสั่งห้ามการขายน้ำดื่มของโรงงานในบริเวณนั้นเกินราคาที่กำหนด

ในเดือนตุลาคม ปี ค.ศ. 2007 มีรายงานว่ารัฐบาลยื่นจดหมายเตือน รวมถึงสั่งปิดโรงงานอุตสาหกรรมมากกว่า 1,300 แห่งในบริเวณโดยรอบทะเลสาบไท่ อย่างไรก็ตามอู๋ลี่หง (อังกฤษ: Wu Lihong; จีนตัวย่อ: 吴立红; จีนตัวเดชต็ม: 吳立紅; พินอิน: Wú Lìhóng; เกิดเมื่อปี ค.ศ. 1968) หนึ่งในผู้นำนักสิ่งแวดล้อมซึ่งตีพิมพ์เรื่องมลภาวะของทะเลสาบไท่แห่งนี้ได้ถูกลงโทษจำคุกเป็นเวลา 3 ปี ในข้อหากรรโชกผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องให้เกิดมลภาวะขึ้น มณฑลเจียงซูเคยมีการจัดวางแผนงานในการทำความสะอาดทะเลสาบ โดยมีนายเวิน เจียเป่า เป็นประธาน ซึ่งเป็นผู้ตั้งเป้าหมายไว้ว่าจะทำให้ทะเลสาบไท่กลับสู่ภาวะปกติได้ภายในปี   ค.ศ. 2012. อย่างไรก็ตาม ในปี ค.ศ. 2010 หนังสือพิมพ์ "ดิอีโคโนมิสต์" ("The Economist") รายงานไว้ว่าความคืบหน้าในการแก้ปัญหามลภาวะของทะเลสาบไท่มีน้อยมาก จากการสำรวจและสัมภาษณ์ประชาชนในบริเวณโดยรอบทะเลสาบ พบว่ามีประชาชนจำนวนมากกล่าวว่าภาวะมลพิษยังคงมีอยู่ไม่แตกต่างจากสถานการณ์ในปี ค.ศ. 2007 ในขณะที่ Wu Lihong ผู้ซึ่งได้รับการปล่อยตัวหลังจากถูกคุมขังนาน ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2007 ได้กล่าวว่านักข่าวท้องถิ่นแจ้งว่ารัฐบาลพยายามปิดข่าวความล้มเหลวในการแก้ปัญหาและการระบาดเพิ่มขึ้นอย่างรุนแรงของสาหร่ายในทะเลสาบ