saucam/wikipedia-sans huggingface dataset:
इराक्

ईराक ईरानस्य पश्चिमभागे स्थित: ।

 राजधानी: बगदाद
 भाषा: अरबी

नाम
अस्य नाम्नाम् अनेकानि प्रस्तावितानि उत्पत्तिः सन्ति । एकं सूत्रं उरुक-नगरे लिखितम् अस्ति, अतः अस्य उत्पत्तिः उरुक-नगरे अभवत् । अस्य नामस्य अन्यः सम्भाव्य व्युत्पत्तिः मध्यपार्सियायाः एरक् शब्दात् अस्ति, यस्य अर्थः "निम्नभूमिः" अस्ति । अरबीभाषायाः लोकानाम् अस्य नाम्नाः अर्थः "अतीव मूलं, सु-जलयुक्तः, उर्वरः" इति वर्तते ।

बाह्‍य 
 National Media Center of Iraq
 Presidency of Iraq 
 Cabinet of Iraq 
 Parliament of Iraq
 Chief of State and Cabinet Members 
 War against Saddam  The Latest Contributions to the Never-Ending Debate over Just Wars and Unjustified Violence in World Politics
 Coalition Provisional Authority 
 Arab Gateway: Iraq 
 BBC News Country Profile: Iraq
 CIA information on Iraq 
 Indepth Analysis of the Gulf War

एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
क्रोएशिया

क्रोएशिया यूरोपमहाद्वीपे दक्षिणपूर्वदिशि अस्ति ।

बाह्यसम्पर्काः 
 General information about Croatia
 Croatian National Tourist Board
 Map of Croatia showing cities
 Outstanding Croats
 Maps & Weather 
 Picture Gallery 
 Post & Stamps 
 Culture Links
 Speleology
 Telephone 
 Language
 Castles
 Money
 Anthem
 Croatia 

भूगोलसम्बद्धाः स्टब्स्
यूरोपखण्डस्य देशाः
सर्वे अपूर्णलेखाः
चित्रं योजनीयम्
सारमञ्जूषा योजनीया

सम्बद्धाः लेखाः 

 भारतम्
 संस्कृतम्
 भारतस्य इतिहासः
 विज्ञानम्
स्लोवीनिया

स्लोवीनिया यूरोपमहाद्वीपे दक्षिणपूर्वदिशि विद्यमानः कश्चन देशः ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 
 Statistical Office of the Republic of Slovenia 
 Bank of Slovenia
 Financial data for Slovenia
 Slovenia tourism homepage

यूरोपखण्डस्य देशाः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎

सम्बद्धाः लेखाः 

 संस्कृतम्
 भारतम्
 हिन्दूधर्मः
 वैदिकसाहित्यम्
लक्षद्वीपाः

लक्षद्वीप: भारतस्‍य कश्चित् केन्द्रशासितः प्रदेशः अस्‍ति।
एतत् भारतीयप्रशासनाधीनद्वीपानां समूहस्थानम् । अत्र ३६ द्वीपाः सन्ति । एतेषां द्वीपानां पाङ्क्तिः एव जले अतीव सुन्दरतया प्रकाशते । लक्षद्वीपस्य ल्याक्डीव् इति अपि नाम अस्ति । अस्य विस्तारः ५० चतुरस्रकि.मीमितः । शतशः  द्वीपाः अत्र सन्ति । तेषु ५० द्वीपेषु केवलं जनाः निवसन्ति ।
एते द्वीपाः अग्निपर्वतैः निर्मिताः इति कथयन्ति । उत्तरभागे स्थितानां द्वीपानाम् अमिण्डिवि इति नाम अस्ति ।  मिनिकायद्वीपः एतेषु द्वीपेषु बृहत् अस्ति । एषः तिरुवनन्तपुरम् दिशि अस्ति । भारतीयाः अत्र मुक्ततया गत्वा आगच्छन्ति । अत्र बहुजनाः महम्मदीयाः सन्ति । विदेशीयानां अत्र गमनाय अनुमति पत्रम् आवश्यकम् अस्ति ।
अत्र विशेषाकर्षणम् सागरजले निमज्यखेलनं लक्ष्यद्वीपस्य राजधानी कवरट्टी अस्ति । अत्र नारिकेलवृक्षाणां वाटिकाः सन्ति । बङ्गारम् द्वीपे प्रवासिनाम् उपाहारगृहाणि सन्ति । अत्र स्कुबा डैविङ्ग् (जलस्य अन्तः प्रविश्य तरणम्), स्नोरकेलिङ्ग(नलिकायाः साहाय्येन जले तरणम्)च विशेषाः सन्ति ।

मार्गः
विमानसेवा, हेलिकाप्टरसेवा, नौकायानं च प्रतिदिनं कार्यरतानि सन्ति । अत्र गमनार्थम् प्रवासोद्यमविभागतः अनुमतिस्वीकारः आवश्यकः अस्ति ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः 

 A Picture Essay of Lakshadweep 
 Hydrographic Description (Indian Ocean Pilot)
 Lagoon sizes
 Bangaram Island Resort 
 List of Atolls 
 An ornithological expedition to the Lakshadweep archipelago 
 Sources towards a history of the Laccadive Islands

भारतस्य केन्द्रशासितप्रदेशाः
चित्रं योजनीयम्
पुर्तगाल

पुर्तगाल यूरोपमहाद्वीपे पश्‍चिमक्षेत्रे एक: देश: अस्‍ति ।

बाह्यसम्पर्काः 
 Portal do Governo - Main governmental portal
 Presidência da República  - Official presidential site
 Assembleia da República  - Official parliamentary site
 Welcome to Portugal  - All about Portugal
 Portugal inSite - Portugal's official travel and tourism website
 Contemporary Portuguese Political History Research Centre - History and politics
 IPPAR - Monuments of Portugal
 Euro 2004 - Official Euro2004 site
 PortugalTravelGuide - Tourism and holidays
 Portugalia  - Photos from Portugal
 Previsão do Tempo - Weather forecast for Portugal

यूरोपखण्डस्य देशाः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
सारमञ्जूषा योजनीया‎

सम्बद्धाः लेखाः 

 संस्कृतम्
 भारतम्
 हिन्दूधर्मः
 वैदिकसाहित्यम्
फिजी

फिजी दक्षिण-प्रशान्‍त-महासागरे एक: देश: अस्‍ति.

बाह्यसम्पर्काः 
 Finding Fiji 
 Official Website of the Government of Fiji 
 Brewer & Joske Sugar Mills Banknote Issues 
 Interactive maps of Fiji 
 Map of Fiji 
 Official Website of the Parliament of Fiji

 स्थलम्
सर्वे अपूर्णलेखाः
सारमञ्जूषा योजनीया‎

सम्बद्धाः लेखाः 

 भारतम्
 संस्कृतम्
 भारतस्य इतिहासः
 विज्ञानम्
फिन्लैण्ड्

फिन्लैण्ड यूरोप- महाद्वीपे देश: अस्‍ति. एतत यूरोप-संघस्‍य भागं अस्‍ति. इदम्‌ स्‍केंडेनेविया क्षेत्रे मन्‍यते.राजधानी - हेल्सिन्की

सम्‍बद्घ विषय: 

 स्वीडेन्
 रास्या
 एस्टोनिया

Virtual Finland - Main portal to Finland
Government.fi - Official governmental site
Eduskunta.fi - Official parliamentary site
Presidentti  - Official presidential site
Diplomatarium Fennicum  - Publishing of medieval documents. The National Archives of Finland

यूरोपखण्डस्य देशाः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
सारमञ्जूषा योजनीया‎
क्यूबा

क्यूबा उत्तर अमेरिका केरेबियन क्षेत्रे देश: अस्‍ति.

राजधानी - हवाना

बाह्‍य 
 Encuentro en la Red - Independent news and cultural site on Cuban matters
 CUBANET  - News articles from Cuba's independent journalists and a digest of Cuban news by international newspapers
 The Internet Cuban - Cuban Culture Site
 Spain and the Spaniard A contemporary opinion of the Cuban uprising

उत्तर-अमेरिकाखण्डस्य देशाः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
किर्गिजस्थानम्

किरगिस्थानं एशिया-महाद्वीपे देशः अस्‍ति।

उल्लेखाः

बाह्यशृङ्खला 
 http://www.centralasiannews.com
 http://www.centralasiatravel.com 
 CountryGuide:: Kyrgyzstan —editor-maintained directory focused on travel planning and research.
 The "Manas" epos

एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
शर्मण्यदेशः

शर्मण्यदेशः (जर्मनी, ; ), आधिकारिकरूपेण संयुक्त-प्रजातन्त्री-जर्मनी (, "बुन्देस्-रेपाब्लिक् डाच्-लैण्ड्", ), यूरोपमहाद्वीपे मध्‍यक्षेत्रे कश्चन अन्यतमदेश: अस्‍ति। अस्‍य राजधानी बर्लिन् अस्‍ति। जर्मनी द्वितीयविश्वयुद्धे सर्वापेक्षया शक्तिशालिराष्ट्रम् आसीत्। द्वितीयविश्वयुद्धे जर्मनी इङ्ग्लेण्डदेशस्य शत्रु: आसीत्।

टिप्पणी

२. www.deutschland.de – जर्मनीजालस्थानम्

बाह्‌यग्रन्‍थाः 
 Germany travel guide at Wikivoyage
 Facts about Germany - Official site published by the German Federal Foreign Office
 Deutschland.de - Official German portal
 Statistikportal.de - Official statistical data
 Bundesregierung Deutschland  - Official site of the German Federal Government
 Germany travel guide 
 Bundespräsident  - Official site of the German President
 Bundestag - Official site of the German Parliament
 A Manual for Germany  - How Germany works, published by the German Federal Government
 World Fact book - Germany  - The World fact book page of Germany (source : CIA)
 Stadtpanoramen.de - Panoramic views of numerous German Cities
 Panoramic views of numerous German landmarks
 German Travel Guide  - Tourism Resources
 Axel Boldt, A Subjective Comparison of Germany and the United States
 Photos of Germany
 rummage in the photo box
 German TV Programming 
 Zeitungen.de  - German newspaper portal

विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
यूरोपखण्डस्य देशाः
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
अमृतसर

अमृतसर पञ्जाबराज्ये विद्यमानं प्रमुखं नगरम् अस्‍ति । अत्र सिक्खधर्मस्य हरिमन्दिरं स्थापितम् अस्‍ति ।
विश्वे प्रसिद्धम् अमृतसरनगरं पञ्जाबराज्यस्य अपूर्वं स्थानमस्ति । पाकिस्तानदेशस्य सीमायाः समीपे २८ कि॰मीटर दूरे अस्ति । भारतदेशे विद्यमानेषु श्रेष्ठनगरेषु अमृतसरनगरम् अन्यतमम् अस्ति। एतत् नगरं  सिक्खगुरु राम दासमहोदयः क्रिस्ताब्दे १५७७ तमे वर्षे निर्मितवान् । अनेके आक्रमणकाराः अत्र आक्रमणं कृतवन्तः । तथापि पुनः एतस्य निर्माणम् अभवत् । इदानीम् एतत् अपूर्वसौन्दर्ययुक्तं,  सरोवरे स्थितं सिक्खजनानां पवित्रयात्रास्थलं च अस्ति ।
नगरस्य प्राचीनभागे एतत् मन्दिरमस्ति । सर्वत्र अमृतशिलायाः पादचारणमार्गः निर्मितः अस्ति । हिन्दूजनानां ६८ क्षेत्र समानमिति एतस्य प्रसिद्धिः अस्ति । देवालयस्य बहिर्भागः स्वर्णपत्रैः आवृतः अस्ति । एतदर्थं ४००० किलोमितं स्वर्णम् उपयुक्तमस्ति । एतत् कार्यं रणजितसिङ्गमहोदयः कारितवान् । सूर्यकिरणैः अतीवप्रकाशमानम् एतत् मन्दिरं बहु सुन्दरं दृश्यते । अस्य प्रतिबिम्बं जले साक्षात् दृष्टुं शक्यते ।
देवालयस्य अन्तः सिक्खधर्मस्य पवित्रग्रन्थस्य गुरुग्रन्थसाहिबस्य’ पुस्तकस्य आराधनं भवति । अस्मिन् ग्रन्थे गुरुनानकस्य उपदेशः अस्ति । सर्वधर्मीयाः अपि अत्र आगत्य गौरवम् अर्पयन्ति । अस्य पुस्तकस्य उत्सवेषु वैभवेन शोभायात्रा भवति ।

अमृतसरस्य इतरप्रेक्षणीयस्थानानि

जलियान्वालाबाग् 
अमृतसरस्य स्वर्णमन्दिरस्य समीपे एव जलियन् वालाबाग् नामकम् उद्यानमस्ति । क्रिस्ताब्दे १९१९ तमे वर्षे एप्रिल् मासस्य १३ तमे दिने अहिंसात्मकान्दोलने निरतानाम् उपरि जनरल् डायर् घोरं गोलिकावर्षणं कारितवान्  ४७१ जनाः तद्दिने मृताः अभवन् । आङ्गलाधिकारिणाम् एतत् भीकरं कृत्यम् अधुनापि जनाः न विस्मृतवन्तः सन्ति।
इतिहासानुसारम् अस्य उद्यानस्य प्रवेशाय एकम् एव द्वारम् अस्ति । मध्याह्ने ’४.३० वादनसमये अत्र सभा आयोजयिष्यते’ इति पूर्वमेव सूचितमासीत् । किन्तु सभायाः आरम्भानन्तरं डायर सैनिकैः साकमागत्य जनानामुपरि १०० मीटर् दूरतः गोलिकवर्षणस्य आदेशं कृतवान्  ।पूर्वं सभायाः निषेधं न कृतवान् ।
सहस्रशः जनाः अत्र मृताः इति अधिकृततया पत्रिकासु वार्ता आगता । भारतीयस्वातन्त्यान्दोलने प्रविष्टाना विरुद्धम् आङ्ग्लसर्वकारस्य पाशवीयकृत्यम् एतत् अविस्मरणीयम् अस्ति ।
इदानीमपि अत्रत्यां  वापीं दृष्वा जनाः अश्रुपूर्णाः भवन्ति । यतः अत्र वाप्यां अनेकेषां जनानां शरीराणि आसन् । इदानीम् अस्मिन् उद्याने मृतानां संस्मरणार्थ ’अमरज्योतिः’ स्थापिता अस्ति ।

अत्र देवालयस्य समीपे सुन्दरम् उद्यानं , रामगुरियास्तम्भाः, वस्तुसङ्ग्रहालयः च  दर्शनीयानि सन्ति ।
अमृतसरनगरे एव अन्यत् दुर्गीयानानामकं स्वर्णमन्दिरमित्यस्ति । सिक्खधर्मीयानां मन्दिरसह्रशमेव एतदपि सरोवरे अस्ति । यात्रिकाः अत्रापि सगौरवम् आगच्छन्ति । एतत् क्रिस्ताब्दे १६ शतके निर्मितमस्ति ।

विमानमार्गः
देहली-श्रीनगरमार्गः

धूमशकटमार्गः
देहलीतः अमृतसर ४४७ कि.मी । अमृतसरनगरं प्रति इदानीं लाहोरतः अपि सम्पर्कः अस्ति ।

वाहनमार्गः
चण्डीगढलाहोरलुधियानादेहली- इत्यादिनगरेभ्यः वाहनसम्पर्कः अस्ति  ।

वसतिः

वासार्थं गोल्डन् टेम्पल् वसतिगृहाणि निश्शुल्कतया सन्ति । अनेकानि उपाहारवसतिगृहाणि अमृतसरनगरे सन्ति । तरन्तरानापवित्रसरोवरः (२३ कि.मी), डेरबाबानानकस्थानं ३२ कि.मी दूरे सन्ति ।

जालगवाक्ष: 
 Amritsar Portal
 Tourist Office 
 City Map
 My Pind – District Map  
 Route from Chandigarh to Amritsar

पञ्जाबराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
अमृतसर
पञ्जाबराज्यस्य प्रेक्षणीयस्थानानि
पञ्जाबराज्यस्य प्रमुखनगराणि
सर्वे अपूर्णलेखाः
अमृतसर
पद्मपुरम्

पद्मपुरं कश्मीराणां प्रमुखं नगरं वितस्तातटस्थम्।

जम्मू-काश्मीरराज्यम्
जम्मू-काश्मीरराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
चित्रं योजनीयम्
सारमञ्जूषा योजनीया

सम्बद्धाः लेखाः 

 भारतम्
 संस्कृतम्
 भारतस्य इतिहासः
 विज्ञानम्
मेन

मेन (Maine) संयुक्त राज्‍य अमेरिका देशस्‍य प्रदेश: अस्‍ति.

राजधानी: आगस्‍टा

अन्‍य नगर 
 पोर्टलैंड
 बैंगर

जनसंख्‍या

टिप्पणी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 
 Maine Historical Society
 Old USGS maps of Maine. 
 1860 Map of Maine by Mitchell.
 1876 Panoramic Birdseye View of Portland by Warner at LOC.,
 Portland Stage Company 
 Comprehensive compilation of media sources in Maine.

अमेरिकादेशः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
नार्थ केरोलैना

संयुक्त राज्‍य अमेरिका देशस्‍य प्रदेश: अस्‍ति.

टिप्पणी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
General
Wineries, Restaurants and Tourism in the state 

History
North Carolina State Guide, from the Library of Congress
The Guardian: "US nearly detonated atomic bomb over North Carolina – secret document"
Government and education
North Carolina state government
North Carolina state library
Energy & Environmental Data for North Carolina
USGS real-time, geographic, and other scientific resources of North Carolina
North Carolina facts from US Department of Agriculture ERS
North Carolina Court System official site
North Carolina facts from US Census Bureau 
NC ECHO – North Carolina Exploring Cultural Heritage Online
North Carolina Collection, University of North Carolina at Chapel Hill
Green 'N' Growing: The History of Home Demonstration and 4-H Youth Development in North Carolina – hosted by NCSU Libraries Special Collections Research Center
NC Office of Archives and History 
Commemorative Landscapes of North Carolina
Driving Through Time: The Blue Ridge Parkway in North Carolina
The Religion in North Carolina Digital Collection

टिप्पणी

अमेरिकादेशः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
वेस्‍ट वर्जिनिया

वेस्‍ट वर्जिनिया संयुक्त राज्‍य अमेरिका देशस्‍य प्रदेश: अस्‍ति. राजधानी - चार्ल्सटन

टिप्पणी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 State Government
 State of West Virginia government website
 West Virginia Department of Commerce 
 West Virginia State Guide, from the Library of Congress
 West Virginia Legislature website 
 Supreme Court of Appeals of West Virginia website
 Constitution of West Virginia 
 West Virginia Code 
 U.S. Government
 Energy Profile for West Virginia- Economic, environmental, and energy data
 USGS real-time, geographic, and other scientific resources of West Virginia
 West Virginia State Fact Sheet from the U.S. Department of Agriculture
 Other
 Governor Earl Ray Tomblin's website
 West Virginia Division of Tourism
 Visiting West Virginia
 West Virginia Archives and History
 West Virginia Department of Education
 West Virginia Explorer
 
 West Virginia Encyclopedia

अमेरिकादेशः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
गिनी-बिसो

अफ्रीका-महाद्वीपे देश: अस्‍ति।

संबद्घ विषया:

टिप्पणी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 Link collection related to Guinea-Bissau on bolama.net 
 Country Profile from BBC News
 Guinea-Bissau from UCB Libraries GovPubs
 Guinea-Bissau at Encyclopædia Britannica
 
 Key Development Forecasts for Guinea-Bissau from International Futures

 Government
 
 Chief of State and Cabinet Members 
 Constitution of the Republic of Guinea-Bissau 
 Guinea-Bissau: Prime Minister’s fate unknown after apparent military coup – West Africa – Portuguese American Journal
 Guinea-Bissau Holds First Post-Coup Election
Trade
 Guinea-Bissau 2005 Summary Trade Statistics
 News media
 news headline links from AllAfrica.com
 Tourism

 Health
 The State of the World's Midwifery – Guinea-Bissau Country Profile

 GIS information
 Master Thesis  about the developing Geographical Information for Guinea-Bissau 

आफ्रिकाखण्डस्य राष्ट्राणि
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
सोमालिया

सोमालिया (الصومال As-Sumal Soomaaliya ) अफ्रीका-महाद्वीपे पूर्वे देश: अस्‍ति।

संबद्घ विषया:

बाह्यसम्पर्काः 
 unsomalia.net  - United Nations in Somalia.
 Historical Timeline at unsomalia.net 
 Photo Gallery at unsomalia.net 

आफ्रिकाखण्डस्य राष्ट्राणि
सारमञ्जूषा योजनीया
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
मलेशिया

मलेशिया एशियामहाद्वीपे दक्षिणपूर्वदिशि विद्यमानः कश्चन देश: । देशोऽयं त्रयोदशराज्यैः तथा त्रिभिः ऐक्यबद्धप्रदेशैः निर्मितः, यस्य आयतनम् ३,३0,८0३ वर्गकिमि । मलेशियादेशस्य राजधानी 'क्वालालामपुर'-नगरम् । 'दक्षिणचीन'सागरेण देशोऽयं 'पेनिनसुलार मलेशिया' तथा 'पूर्वमलेशिया' इति द्विधा विभाजितः । मलेशियायाः स्थलसीमान्ते थाईलैण्डदेशः, इण्डोनेशिया , ब्रूनैदेशः तथा समुद्रसीमान्ते सिङ्गापुर, वियेतनाम, फिलिपैन् देशाः सन्ति । मलेशियादेशस्य जनसंख्या २८ मिलियनाधिका अस्ति ।

संबद्घविषया:

उल्लेखाः

बाह्यशृङ्खला 
 JHEOA  - Department of Orang Asli Affairs (the aborigines)
 Suara Malaysia  - Where Malaysians Speak Up!
 Malaysia Central - Directory of Malaysian sites
 Saja Search - Malaysian search engine
 Start4all malaysia - Directory of Malaysian sites
 Prime minister's home page - Official prime ministerial site
 Virtual Malaysia - Tourism site
 Malaysia Travel Infos  - Malaysia Travel information
 AllMalaysia.info  - Information on all things Malaysian
 myGovernment Portal  - Malaysian Government Portal
 Malaysian Civil Service Link (MCSL)  - Contains links to various Malaysian Government websites
 MalaysiaKini - Malaysia's top alternative media website

एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
जार्डन

जार्डन एशिया-महाद्वीपे देश: अस्‍ति।

संबद्घ विषया:

बाह्यसम्पर्काः 
 Jordan Times
 Jordan Linux Users Group 
 Jordan Facts 
 Jordan Guide 

एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
सारमञ्जूषा योजनीया‎
सिंहपुरम्

सिंहपुर आग्नेयएशियाखण्डे सिन्‍धुमहासागरे तटस्थ देशोऽस्‍ति ।

व्युत्पत्ति 

सिङ्गापुरस्य संस्कृतभाषायां प्राचीननाम सिंहपुरम् अस्ति।।

बाह्यशृङ्खला 
 The Singapore Wiki
 Singapore Government Online Portal
 The Singapore Infomap
 Singapore travel guide at Wikivoyage
 Talking Cock, a political satire website

एशियाखण्डस्य राष्ट्राणि
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
जेक् रिपब्लिक्

चेक रिपब्लिक यूरोप-महाद्वीपे विद्यमानः कश्चन देश: ।

संबद्घाः विषया:

बाह्यसम्पर्काः 
 Czech.cz - Official Czech portal
 Government website , in English
 Chamber of Deputies website , in English
 Senate website , in English
 CzechTourism  - nonprofit organisation aimed at promoting tourism in the Czech Republic
 Czech Republic at Wikivoyage - share your tourist experience
 An article on the word Czechia 
 Prague Post - English-language newsweekly

यूरोपखण्डस्य देशाः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
सारमञ्जूषा योजनीया‎

सम्बद्धाः लेखाः 

 भारतम्
 संस्कृतम्
 भारतस्य इतिहासः
 विज्ञानम्
वेनेजुयेला

वेनेज्वेला (República Bolivariana de Venezuela) दक्षिणामेरिकामहाद्वीपे उत्तरदिशायां विद्यमानः देश: । अस्य राजधानी - कराकस ।

संबद्घाः विषया:

बाह्यसम्पर्काः 
 Gobierno en Línea  - Official governmental portal (in Spanish)
 Presidencia de la República de Venezuela  - Official Presidential Site (in Spanish)
 Asamblea Nacional - Official Parliamentary Site (in Spanish)
 Hugo Chávez Frias' Landslide Victory
 Venezuelanalysis.com
 Venezuela Banknotes 
 Venezuela in Photographs  (in Spanish)
 Venezuela's News Channel
 One of Venezuela's Radio Network 
 Venezuela's Electronic News 
 Venezuela's Major Newspaper

दक्षिण-अमेरिकादेशाः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
ब्रासील

ब्रासील दक्षिण-अमेरिका-महाद्वीपे एक: विशाल देश: अस्‍ति । अस्य देशस्य राजधानी अस्ति ब्रासिलिया ।

संबद्घाः विषया:

बाह्यसम्पर्काः 
 Brasil.gov.br - Official governmental portal (in Portuguese)
 Presidência - Official presidential site (in Portuguese)
 Câmara dos Deputados - Official Chamber of Deputies site (in Portuguese)
 Senado Federal - Official senatorial site (in Portuguese)
 Presidência da República - Official presidential site about all federal legislation for your consult (in Portuguese)
 IBGE - Maps and statistics about Brazil (in English)
 Virtual Brazil - Information about Brazilian culture, economy and tourism (in English)
 Fortaleza City - Ceará and Fortaleza tourism information (in Portuguese)
 Mapa Fácil  ("Easy Map")- Online maps of more than 5000 Brazilian cities (in Portuguese)

दक्षिण-अमेरिकादेशाः
विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
सारमञ्जूषा योजनीया‎

सम्बद्धाः लेखाः 

 संस्कृतम्
 भारतम्
 हिन्दूधर्मः
 वैदिकसाहित्यम्
सेंट लूसिया

सेंट लूसिया उत्तर-अमेरिका-महाद्वीपे केरिबियन-क्षेत्रे ‍देश: अस्‍ति.

संबद्घ विषया:

बाह्यसम्पर्काः 
 Official Website of the Government of Saint Lucia
 Portal of the Saint Lucia Tourist Board
 Saint Lucia - Simply Beautiful
 National anthem 

विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
उत्तर-अमेरिकाखण्डस्य देशाः
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎

सम्बद्धाः लेखाः 
 संस्कृतम्
 भारतम्
 हिन्दूधर्मः
 वैदिकसाहित्यम्
आसनम्

स्थिरसुखमासनम् (यो.द. २/४६)
सुखपूर्वकं दीर्घकालपर्यन्तमुपवेशनमासनमित्युच्यते । यथा –पद्मासनम्, सिध्दासनम् इत्यादयः । आसनफलं भवति –ततो द्वन्द्वानभिघातः ।( यो.द.-२/४८) । द्वन्द्वसहिष्णुता, प्राणायामयोग्यता, अनात्मवस्तुनि उदासीनता च आसनशुध्देः फलानि भवन्ति । सर्ववस्तुनि उदासीनभावमासनमुत्तमम् इति त्रिशाखाब्राह्मणोपनिषदि वर्णितम् ( ११/२९) । आसनस्य लक्षणम् एवम् अस्ति स्थिरं सुखम् आसनम् ।
आसनानाम् अभ्यासेन चित्तं स्थिरं भवति, शरीरं च सुखं प्राप्नोति । आसनानि चतुरशीति अभिमतानि ।

प्रमुखानि योगासनानि

External links 
 Yoga Research and Education Center
 Yoga Unveiled Documentary
 International Yoga Dictionary 
 3ho.org: Kundalini Yoga
 'Sacred Space' Kundalini Meditation
 patanjali.ch
 Sahaja Yoga
 Bhakti Yoga in Bharatanatyam 
 Collection of streaming videos illustrating Natya Yoga
 Religiousbook.net article on Hatha Yoga 

योगासनानि
Raajayoga
श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
उज्जयिनी (प्राचीनभारतम्)

क्षिप्रानद्याः तीरे स्थितम् उज्जयिनीनगरम् अतीव प्राचीनम् अस्ति । पूर्वम् अस्य नगरस्य अवन्ती  अथवा अवन्तिका इति नाम आसीत् बिन्दुसारस्य काले पाटलीपुत्रं राजधानी आसीत् ।  कालिदासनगरी इत्यपि निर्दिश्यते ।क्रिस्ताब्दे ३८० वर्षतः ४१४ पर्यन्तं चन्द्रगुप्तः-२ प्रशासनं कृतवान् । तस्य विक्रमादित्यः इति अपरं नाम आसीत् । तदा तस्य आस्थाने कालिदासादयः नवकवयः ‘नवरत्ननाम्ना’ प्रसिद्धाः आसन् ।
तस्मिन् काले उज्जयिनी राजधानी आसीत् । कालिदासः  स्वीये काव्ये मेघदूते उज्जयिनीवर्णन अत्यन्तम् उत्तमतया कृतवान् । अग्रे रजपूतानां सिन्धियावंशीयानां मोगलवंशीयानां च प्रशासनकेन्द्रमासीत् ।
उज्जयिनीनगरे स्थितं महाकालेश्वरमन्दिरम् अतीवप्रसिद्धम् अस्ति । उज्जयिनी महाकाललिङ्गं द्वादश ज्योतिर्लिङ्गेषु अन्यतमम् इति प्रख्यातमस्ति ।
उज्जयिनीतः ८ कि.मी दूरे मण्डुसुल्तानवंशीयानां जलविलासराजगृहम् अस्ति । शिप्रानद्या निर्मिते द्वीपे स्थित्वा एतत् रागगृहं  द्रष्टव्यम् ।
प्रति द्वादशे वर्षे अत्र सिंहस्था कुम्भमेला भविष्यति । भगवतः शिवस्य द्वादश ज्योतिर्लिङ्गेषु अन्यतमं महाकालमन्दिरम् अस्मिन् नगरे विद्यते । इदं नगरं मध्यप्रदेशस्य बृहत्तमात् इन्दोर्महानगरात् ५५ कि मी दूरे विद्यते । इदं मन्दिराणां नगरमस्ति । अत्रत्या जनसङ्ख्या सामान्यतः ४ लक्षमिता वर्तते ।

इतिहासः
उज्जयिन्याः राजनैतिकेतिहासः सुदीर्घः वर्तते । महाभारते उल्लेखः अस्ति यत् कृष्णः बलरामश्च विद्याभ्यासाय सान्दीपनी-आश्रमम् आगतौ आस्ताम् । कृष्णस्य पत्नीषु अन्यतमा मित्रवृन्दा उज्जयिन्याः राजकुमारी आसीत् । तस्याः विन्द-अनुविन्दनामकौ भ्रातरौ युद्धे कौरवपक्षीयौ सन्तौ वीरगतिं प्राप्तवन्तौ । उज्जयिन्याः चण्डप्रद्योतनामकः राजा अत्यन्तं प्रतापी आसीत् । तस्मात् अन्ये राजानः बिभ्यति स्म । तस्य दुहिता वासवदत्ता वत्सनरेशस्य पुत्रे उदयने अनुरक्ता आसीत् । तयोः प्रणयगाथा इतिहासप्रसिद्धा वर्तते ।
महाकविः कालिदासः विक्रमादित्यस्य साम्राज्ये विद्यमानेषु नवरत्नेषु अन्यतमः आसीत् । उज्जयिनी तस्य अत्यन्तं प्रिया आसीत् । तेन अत्रत्यः प्राचीनः वैभवः स्वयम् अवलोकिताः आसन् । तत्रत्या वैभवशालिनी अट्टालिका, उदयन-वासवदत्तयोः प्रणयगाथा, भगवतः महाकालस्य सन्ध्याकालीनं नीराजनं, क्षिप्रानद्याः पौराणिकमहत्त्वञ्च तस्य सुपरिचितम् आसीत् । अतः एव तेन काव्येषु उज्जयिन्याः मनोहरं वर्णनं कृतवान् अस्ति । सम्राट् विक्रमादित्यः महाकवेः कालिदासस्य आश्रयदातृरूपेण प्रसिद्धः अस्ति । 
उज्जयिन्याः इतिहासः ६ शतकात् उपलभ्यते । तस्मिन् समये भारते १६ मण्डलानि आसन् । तेषु आवन्ती अपि अन्यतमा आसीत् । आवन्ती द्विधा विभक्ता आसीत् । उत्तरभागस्य राजधानी उज्जयिनी आसीत्, दक्षिणभागस्य राजधानी महिष्मती आसीत् । तस्मिन् समये चन्द्रप्रद्योतनामकः साम्राट् आसीत् । प्रद्योतवंशजाः त्रिशतकं यावत् शासनम् अकुर्वन् ।

मौर्यसाम्राज्यम्
मौर्यसम्राट् चन्द्रगुप्तः अत्र आगतः आसीत् । तस्य पुत्रः अशोकः अत्र राज्यपालनम् अकरोत् । तस्य पत्नी वेदिसादेवी । पुत्रौ महेन्द्रः सङ्घमित्रा च । महेन्द्रः बौद्धधर्मस्य प्रचारकः आसीत् ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 Online Ujjain Guide
 Official website of Ujjain Tourism 
 Official website of Ujjain 
 Official website of Ujjain Yoga LIfe Society
 Ujjain buzz 
 Mahakaleshwar Temple, Ujjain On India Tours

   /for detail information of ujjan

भारतस्य प्राचीनस्थानानि
विषयः वर्धनीयः
चित्रं योजनीयम्
भारतस्य तीर्थक्षेत्राणि
शिवः

शिवः सनातनधर्मस्य प्रमुखः देवः अस्ति। सः एव विश्वनाशकोऽस्ति। तस्य  सती, पार्वती  द्वे भार्ये। सः भस्मेन अवलिप्तः। नीलकण्ठः सः कण्ठे सर्पं धरति। तस्य त्रीणि नेत्राणि सन्ति। सः स्वजटासु गङ्गां मुकुटे च शशिनं धरति। तस्य करे डमरु-त्रिशूलश्च शोभते। त्रिशूलः त्रिगुणान् निर्दिशति। शिवः व्याघ्रचर्म वस्त्रमिव परिगृह्णाति । सः पञ्चाननः, शंङ्कर: इति नाम्ना अपि प्रसिद्धः। तस्य विविधानि रूपाणि सन्ति। सः नूतनैः रूपैः लक्षणैश्च प्रतीयते। शिवः साधारणतया विमूर्तलिङ्गरूपेणैव पूज्यते।  ध्यानमग्नस्य ताण्डवनृत्यरतस्य च शिवस्य मूर्तिः ख्यातः।

व्युत्पत्तिः
'शिवम्' इति विशेषणवाचकशब्दस्य अर्थः शुभं मङ्गलं च ।(आप्ते, पृ. ९१९., म्याक्डोनेल्, पृ:. ३१४) नामरूपेण 'शिवः' इत्यस्य अर्थः मङ्गलमयः इति । विशेषणरूपेण शिवश्शब्दस्य प्रयोगः न तु केवलं शिवाय अपितु इतरवैदिकदेवदेवीनां अभिधारूपेण व्यवहृतः आसीत्।(चक्रवर्तिः,पृ: २८) ऋग्वेदे इन्द्रः एकाधिकस्थले स्ववर्णनायाम् अस्य शब्दस्य(शिवः इति) प्रयोगं कृतवान्।(२:२०:३, ६:४५:१७, ८:९३:३)
विष्णुसहस्रनामस्तोत्रे  विष्णोः २७ च ६००तमनामरूपेण शिवः एकाधिकार्थे प्रयुक्तः यथा- "पवित्रपुरुषः", "प्रकृते: त्रिगुणातीतः(सत्त्व-रज-तमः) य:", "यस्य नामोच्चारणमात्रेणैव मनुष्यस्य पापमुक्तिः भवति"।(श्री विष्णुसहस्रनाम,रामकृष्णमठसंस्करणम्, पृ.४७ एवं  पृ. १२२.) शिवनामसम्बलित-"शिवसहस्रनामस्तोत्र"स्य  पाठान्तरमपि लभ्यते।(शर्मा, रामकरण,१९९६)  महाभारतस्य त्रयोदशपर्वणि(अनुशासनम्)शिवसहस्रनामस्तोत्रस्य मूलमिति विवेचितास्ति।(चिद्भवानन्द: पृ- ५) महान्यासे शिवस्य "दशसहस्रनामस्तोत्र"मपि  लब्धम् अस्ति। "शतरुद्रीयम्" इति श्री रुद्रचमकस्तोत्रेऽपि शिवस्य विविधनामानि वर्तन्ते। ('शतरुद्रीयम्"-शिवराममूर्तिः,१९७६)
शं करोती इति शंङ्कर: म्हणजे जो आपले कल्याण करतो तो शंकर होय.

स्वरूपम्

तृतीयनयनम्
शिवस्य एकं गुरुत्वपूर्णवैशिष्ट्यं भवति तृतीयनयनम्। एतेन कामदेव: भस्मीभूतः अभवत् ।(फ्लाड् ,१९९६,पृ: १५१.) शिवस्य त्र्यम्बकमिति नाम्नः अपि त्रिनयनसमन्वितः इत्येवार्थः।(चक्रवर्तिः,पृ।-३७-३९)

अर्धचन्द्रः
शिव अर्धचन्द्रं शिरसि धरति। अतः तस्य अपरनाम "चन्द्रशेखरः" इति।(आप्टे, पृ:९२६) रुद्रस्य शिवरुपे विवर्तनस्यादियुगतः एव अर्धश्चन्द्र: शिवस्य एकः वैशिष्टः।(चक्रवर्तिः,पृ : ५८) सम्भवतः वैदिकसाहित्ये तथा परवर्तीसाहित्येऽपि चन्द्रदेवता सोमः तथा रुद्रयोः एकीकरनसूत्रैव शिवस्य अस्य वैशिष्टस्योत्पत्तिः स्यात्।

विभूतिः
विभूतिः वा भस्मः शिवस्य सर्वाङ्गे भवति। भैरवेत्यदि शिवस्य केचन् स्वरूपाः प्राचीन्भारतीय-श्मशानवैराग्य-दर्शनैस्साकं युक्ताः। अस्य मतानुयायीनः भवन्ति रक्षणशीलब्राह्मण्यवादतः भिन्ना काचन् गष्ठयः । विभूतिभूषणोऽपि शिवस्य अपराख्या।

जटाजुटः
शिवस्य केशराशिजटाबद्धः। एतस्मात् शिवः जटी,कपर्दी (कपर्द्वत् केशयुक्तः) इत्यपि उच्यते। (चिद्भवनन्दः,पृ : २२, म्याक्डोनेल्, पृ: ६२.)

नीलकण्ठः
समुद्रमन्थनकाले उत्थित-हलाहलविषं पीत्वा शिवः नीलकण्ठः सञ्जातः।(फ़्लाड् ,१९९६.पृ: ९८| चिद्भवनन्द:,पृ :३१) अपरपक्षे, हरिवंशपुराणे अस्ति विष्णुः एकदा शिवस्य कण्ठाऽवरोधं कृतवान्। शिवः पलायने सक्षमोऽभूत्। किन्तु तस्य कण्ठः नीलवर्णोऽभूत्।(Ziegenbalg, Bartholomaeus; Germann ,Wilhelm एवं Metzger, G.J. (८६९)।

पवित्रगङ्गा   
हिन्दुविश्वासानुसारेण गङ्गायाः उत्पत्तिस्स्थलं शिवस्य जटैव। एतस्मात् शिवः गङ्गाधरः इति ख्यातः।(शिवराममूर्तिः,१९७६ ,पृ: ८)

ज्योतिर्लिङ्गमन्दिरानि 

शिवस्य सर्वपेक्षापवित्रानि मन्दिरानि द्वादशज्योतिर्लिङ्गानि भवन्ति। एतानि यथा-
   

.

हिन्दुदेवताः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
कंसः

कंसः यदुवंशस्य उग्रसेनस्य पत्न्यां कालनेमिः इति राक्षस्य अंशेन जातः । मगधदेशस्य राज्ञः जरासन्धस्य पुत्र्यौ अस्तिः प्रास्तिः च अस्य भार्ये । उग्रसेनस्य राज्ञी कदाचित् सखिभिः सह स्नातुं यमुनानदीं गता कामपरवशा पत्युः स्मरणं कृतवती । सहसा द्रुमिलः इति राक्षसः उग्रसेनस्य रूपेण आगत्य रतिसुखमनुभूतवान् । रतिलक्षणेन एषः उग्रसेनः न इति शङ्किता तेन वास्तववृत्तान्तं प्राप्तवती । तदा रोषात् भवतः दुर्वीर्येण जातेन यदुवंशजेन एव मृत्युं प्राप्नोतु इति शप्तवती । अनेन कारणेन कंसे आसुरी स्वभावः संवृद्धः । प्रप्ते तारुण्ये कंसः उग्रसेनं कारागारे अस्थापयत् । स्वयं राज्यं दौष्ट्येन प्रशासितुम् आरब्धवान् ।

कृष्णजनम्
पितृव्यस्य पुत्र्याः देवक्याः विवाहं वसुदेवेन सह वैभवेन अकरोत् । नवदम्पत्योः सम्प्रेषणावसरे कंसः  'अस्याः गर्भजः शिशुः ते मृत्युः भविष्यति' इति अशरीरवाणीं श्रुतवान् । भीतः कंसः देवकीवसुदेवौ कारागारे स्थापितवान् । तयोः जाते सन्ताने कंसः तान् मारयति स्म:। एवं तयोः सप्तापत्यानि मारितवान् । वसुदेवदेवक्योः अष्टमे गर्भे श्रीकृष्णः अजायत । देववाणीम् अनुसरन् वसुदेवः तं शिशुं नन्दगोकुलस्य नन्दगोपस्य पत्न्याः यशोदायाः निकटं निक्षिप्य तया प्रसूतां कन्याम् आनीय देवक्याः समीपम् अस्थापयत् । देवक्याः स्त्रीजननम् अभवत् इति ज्ञात्वा कंसः खड्गपाणिः तत्रागतः । शिशुम् उपरि क्षिप्त्वा खड्गं प्रसारितवान् । किन्तु शिशुः तव मृत्युः नन्दगोकुले वर्धते इति उक्त्वा अदृश्यः अभवत् । अनेन कंसस्य भयं तापः कोपः च शतगुणिताः अभवन् ।

कंसवधः
कथञ्चिदपि कृष्णस्य हननं भवेदेव इति विचिन्तयन् कंसः बालकृष्णं मारयितुं पूतना, शकटः, धेनुकः, यमलार्जुनः केशी, इत्यादीन् चित्रविचित्रान् मायाविराक्षसान् सम्प्रेषितवान् । ते सर्वेऽपि क्षुद्राः बालकृष्णेन हताः । कृष्णे तारुण्ये आगते मन्त्रिणा अक्रूरेण बलरामं श्रीकृष्णं च मथुराम् आनायितवान् । कंसस्य राजभवनस्य प्रवेशद्वारे एव कुवलयपीडः इति मत्तगजं कृष्णबलरामयोः वधार्थम् अत्यजत् । कृष्णः गजं हत्वा बलरामेण सह कंससभां प्राविशत् । तत्र आत्मनः वधार्थं सिद्धौ चाणूरमुष्टिकौ मल्लयुद्धेन संहार्य कंसवधं कृतवन्तौ । पश्चात्  श्रीकृष्णः उग्रसेनं पुनः सिंहासने उपावेशितवान् ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 कंसः

महाभारतस्य पात्राणि
विषयः वर्धनीयः
बेटन रूज

बेटन रूज लुईज़ियाना प्रदेशस्य राजधानी अस्ति।

टिप्पणी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 The Baton Rouge Digital Archive from the East Baton Rouge Parish Library
 Selected Economic Data, Baton Rouge Area, 2012 

विभिन्नदेशसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
अदूर गोपालकृष्णन्

भारतीय दिग्दर्शकः। 
भारतीय-सूची

External links

 Official website of Adoor 
 Official Website of Information and Public Relation Department of Kerala 
 
 Adoor's oeuvre on Rediff
 Collection of photos of Adoor 
 Profile of Adoor on Weblokam 
 Profile at 'Cinema of Malayalam'  
  'The Road to Modern Times', Naalu Pennungal and the cinema of Adoor Gopalakrishnan, Mint Lounge 8 September 2007, by Arjun Razdan

Further reading
 
 
 
 
 
 
 

गोपालकृष्णन्, अदूर
चलच्चित्रसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
अन्यभाषायां सारमञ्जूषा
मुलायम् सिंह यादव्

मुलायम सिंह यादव एकः भारतीयराजनीत्ज्ञ अस्ति एवः उत्तर प्रदेशे प्राधान्यात् अभिस्पृशति। सः उत्तर प्रदेशस्य पूर्वमुख्यमन्त्रिन् अस्ति।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 Webpage of Mulayam Singh Yadav 
 Profile on website of Uttar Pradesh Legislative Assembly 
 Views of UP CM for Mulayam Singh

उत्तरप्रदेशराज्यस्य व्यक्तयः

चित्रं योजनीयम्

सम्बद्धाः लेखाः 

 भारतम्
 संस्कृतम्
 भारतस्य इतिहासः
 विज्ञानम्
गुरु रामानन्द

भारतीय धर्मगुरुः। 
भारतीय-सूची

रामानन्दाचार्य:गुरुशिष्य परम्परा:

परधाम्नि स्थितो रामःपुण्डरीकायतेक्षणः ।
सेवया परया जुष्टो जानक्यै तारकं ददौ ॥ १॥

श्रियः श्रीरपि लोकानां दुखोद्धरणहेतवे ।
हनूमते ददौ मन्त्रं सदा रामाङ्घ्रिसेविने ॥ २॥

ततस्तु ब्रह्मणा प्राप्तो मुह्यमानेन मायया ।
कल्पान्तरे तु रामो वै ब्रह्मणे दत्तवानिमम् ॥ ३॥

मन्त्रराजजपं कृत्वा धाता निर्मातृतां गतः ।
त्रयीसारमिमं धातुर्वसिष्ठो लब्धवान् परम् ॥ ४॥

पराशरो वसिष्ठाच्च सर्वसंस्कारसंयुतम् ।
मन्त्रराजं परं लब्ध्वा कृतकृत्यो बभूव ह ॥ ५॥

पराशरस्य सत्पुत्रो व्यासः सत्यवतीसुतः ।
पितुः षडक्षरं लब्ध्वा चक्रे वेदोपबृंहणम् ॥ ६॥

व्यासोऽपि बहुशिष्येषु मन्वानः शुभयोग्यताम् ।
परमहंसवर्य्याय शुकदेवाय दत्तवान् ॥ ७॥

शुकदेवकृपापात्रो बह्मचर्यव्रतेस्थितः ।
नरोत्तमस्तु तच्छिष्यो निर्वाणपदवीं गतः ॥ ८॥

स चापि परमाचार्यो गङ्गाधराय सूरये ।
मन्त्राणां परमं तत्त्वं राममन्त्रं प्रदत्तवान् ॥ ९॥

गङ्गाधरात् सदाचार्यस्ततो रामेश्वरो यतिः ।
द्वारानन्दस्ततो लब्ध्वा परब्रह्मरतोऽभवत् ॥ १०॥

देवानन्दस्तु तच्छिष्यः श्यामानन्दस्ततोऽग्रहीत् ।
तत्सेवया श्रुतानन्दश्चिदानन्दस्ततोऽभवत् ॥ ११॥

पूर्णानन्दस्ततो लब्ध्वा श्रियानन्दाय दत्तवान् ।
हर्यानन्दो महायोगी श्रियानन्दाङ्घ्रिसेवकः ॥ १२॥

हर्यानन्दस्य शिष्यो हि राघवानन्ददेशिकः ।
यस्य वै शिष्यतां प्राप्तो रामानन्दः स्वयं हरि ॥ १३॥

तस्माद् गुरुवारल्लब्ध्वा देवानामपि दुर्लभम् ।
प्रादात्तुभ्यमहन्तात गुह्यं तारकसंज्ञकम् ॥ १४॥

एवं परम्परा सौम्य प्रोक्ता श्रीसम्प्रदायिनाम् ।
मन्त्रराजस्य चाख्यातिर्भूम्यामेवमवातरत् ॥ १५॥

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 रामानन्दः
 रामानन्दकबीरादयः 

मध्ययुगीयधार्मिकव्यक्तयः
चित्रं योजनीयम्‎
उत्तरप्रदेशराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
गुरु हर राय

भारतीयधर्मगुरुः। 
भारतीय-सूची

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
DiscoverSikhism - Sri Guru Har Rai Sahib Ji  Sri Guru Har Rai Sahib Ji is the seventh of the Ten Sikh Gurus. Read about his life and stories here.
 Sikhs.org
 Sikh-History.com 
 Official Website of Gurudwara Shri Guru Har Rai Ji Village Bhungarni 

मध्ययुगीयधार्मिकव्यक्तयः
चित्रं योजनीयम्‎
सिखगुरवः
धर्मसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
ऐसाक् न्यूटन्

सर्  ऐसाक् न्यूटन् एकः आङ्ग्लभौतशास्त्रज्ञः गणितज्ञः ज्योतिश्शास्त्रज्ञः प्राकृत्तिकतत्त्वज्ञः रसज्ञः  च आसीत् । सः वैज्ञानिकपरिवृत्याः मुख्यव्यक्तिः आसीत् । १६८७ इति वर्षॆ प्रकाशितः तस्य ग्रन्थः फिलोसोफी नेचुरेलिस प्रिन्सिपिया मेथेमेटिका (Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica) 'क्लासिकल मेकैनिक्स'(Classical Mechanics) इति विषयस्य आधारः अस्ति। न्यूटन् गौटफ्रिड् विल्हम् लिब्निज़ च 
'कैलक्युलस' इति गणितविषयम् उत्सृजतः ।

तेन गातिनियमाः (laws of motion) गुरुत्वाकर्षणशक्तिनियमः (law of gravity) च सूत्रिताः । न्यूटन् प्रकृतिम् मनुष्येण अवगतम् इति दर्शित्वा शास्त्रसमुदायम् प्रभावयत् । सः ट्रिनिटि-विद्यापीठस्य पण्डितः केंब्रिज-विद्यापीठस्य गणिताध्यापकश्च आसीत् । तत् पश्चात् स: रोयल सोसियिटि-स़ङ्घटनस्य (Royal Society) अध्यक्षः अभवत् ।

प्रारम्भिकजीवनम्
ऐसाक् न्यूटन् क्रिस्मस-दिवसे १६४२ वर्षे दिसम्बरमासस्य २५ दिनाङ्के लिंकोणशायर-प्रदेशे जन्म प्राप्नोत् । तस्य जननस्य त्रयात् मासात् पूर्वे तस्य पिता मरणम् अवाप्नोत् । तस्य माता पुनरपरिणयात् तत्पश्चात् सः मातामह्या सह अवासत् । सः 'दि किंग्स स्कूल , ग्रान्थम' (The King's School, Grantham) इति विद्यालये अपठत् यत्र लेटिन्-भाषा पठिता परम् गणितम् न पठितम् ।

१६६१ तमे वर्षे जूनमासे सः   अप्रवेशित् । अत्र त्रयात् वर्षात् परम् सः छात्रावासम् अलभ्यते । मारकरोगस्य(Great Plague) समये विद्यापीठे अकर्मकः । अतः न्यूटन् गृहमगच्छत् । तत्र गत्वा स: कैलकुलस्-विषयम् ज्योतिशास्त्रविषयस्य च गुरुत्वाकर्षणनियमान् च रचनाः प्रारम्भयति । १६६७ अप्रेलमासे सः ट्रिनिटि-विद्यापीठे पुनरागच्छत् यत्र सः पण्डितः निरूपितः । गुरु ऐसाक् बैरो-नामक शास्त्रज्ञ: तस्य पठनेभ्यः हर्षितः । तस्मात् पश्चात् न्यूटन् एव तत्र गणिताध्यपकः अभवत् ।

गणितशास्त्रे योगदानानि
इति कथ्यते  यत् येषु विषयेषु न्यूटन् नवकार्यम् अकरवत् सः तान् सर्वान् विषयान् पुरोगमनम् असृजत् । न्यूटन् लिब्निज़ च अविविादयताम् यत् कैलकुलस्-विषयस्य निर्माता कः । अधुना इति विश्वस्यते यत् न्यूटन् लिब्निज़ च अन्यानाश्रित: एव 
कैलकुलस्-विषयम् निर्मतः ।

टीप्पणी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
Newton's Scholar Google profile
ScienceWorld biography by Eric Weisstein
Dictionary of Scientific Biography
"The Newton Project"
"The Newton Project – Canada"
"Newton's Dark Secrets" - [Nova (TV series)|NOVA TV programme
from The Stanford Encyclopedia of Philosophy:
"Isaac Newton", by George Smith
"Newton's Philosophiae Naturalis Principia Mathematica", by George Smith
"Newton's Philosophy", by Andrew Janiak
"Newton's views on space, time, and motion", by Robert Rynasiewicz
"Newton's Castle" - educational material
"The Chymistry of Isaac Newton", research on his alchemical writings
The "General Scholium" to Newton's Principia 
Kandaswamy, Anand M. "The Newton/Leibniz Conflict in Context"
Newton's First ODE  – A study by on how Newton approximated the solutions of a first-order ODE using infinite series

"The Mind of Isaac Newton"  - images, audio, animations and interactive segments
Enlightening Science Videos on Newton's biography, optics, physics, reception, and on his views on science and religion
Newton biography (University of St Andrews)
 Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Newton, Sir Isaac". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.

अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
आर्थर एल शालो

सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
जीवनी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 National Academy of Sciences biography
 Nobel Winner: Arthur Leonard Schawlow
 Bright Idea: The First Lasers (laser history) 
 Press Release: The 1981 Nobel Prize in Physics 
 Arthur Leonard Schawlow obituary 

अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
इग्नेसी ल्युकसिविक्ज

सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
जीवनी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 The Petroleum Trail 
Pressure Lamp website

अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
गुग्लिमो मार्कोनी

सः विख्यातः वैज्ञानिकः।

जीवनी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
Wikimedia

General achievements
Nobel Prize: Guglielmo Marconi biography
Marconi il 5 marzo 1896, presenta a Londra la prima richiesta provvisoria di brevetto, col numero 5028 e col titolo "Miglioramenti nella telegrafia e relativi apparati" (Great Britain and France between 1896 and 1924)
List of British and French patents (1896–1924) The first patent application number 5028 of 5 March 1896 (Provisional deprivation)

 Foundations and academics
University of Oxford Introduction to the Online Catalogue of the Marconi Collection
University of Oxford Online Catalogue of the Marconi Archives
Guglielmo Marconi Foundation, Pontecchio Marconi, Bologna, Italy
Galileo Legacy Foundation: pictures of the Dedication of the Guglielmo Marconi Square, Johnston RI USA Dedication Photos
History of Marconi House, Marconi House, Strand / Aldwych, London.

Multimedia and books
MarconiCalling – The Life, Science and Achievements of Guglielmo Marconi, part of the Marconi Collection at the University of Oxford
Canadian Heritage Minute featuring Marconi
Guglielmo Marconi documentary , narrated by Walter Cronkite
Review of Signor Marconi's Magic Box 

Transatlantic "signals" and radio
Robert (Bob) White, Guglielmo Marconi – Aerial Assistance with a Kite. Bridging the Atlantic By Wireless Signal – 12 December 1901. Kiting, The Journal of the American Kitefliers Association. Vol. 23, Issue 5 – Winter 2002. November 2001
Faking the Waves, 1901
Marconi and "wireless telegraphy" using kites 

Keys and "signals"
Sparks Telegraph Key Review An exhaustive listing of wireless telegraph key manufacturers including photos of most Marconi keys
United States Senate Inquiry into the Titanic disaster – Testimony of Guglielmo Marconi

Priority of invention
vs Tesla
PBS: Marconi and Tesla: Who invented radio?
U.S. Supreme Court, "Marconi Wireless Telegraph co. of America v. United States". 320 U.S. 1. Nos. 369, 373. Argued 9–12 April 1943. Decided 21 June 1943.
21st Century Books: Priority in the Invention of Radio – Tesla vs. Marconi

Personal
Information about Marconi and his yacht Elettra 
I diari di laboratorio di Guglielmo Marconi (The diaries of laboratory Guglielmo Marconi.)
Comitato Guglielmo Marconi International, Bologna, Italy (Marconi's voice)
August 1914 photo article on Marconi Belmar station in Wall, NJ , InfoAge. (See also, Marconi Period of Significance Historic Buildings.)
Marconi, Guglielmo: Statue north of Meridian Hill Park in Washington, D.C. by Attilio Piccirilli

Other
Guglielmo Marconi, 2000 Italian Lire (1990)

अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
टैको ब्राहे

सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
जीवनी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
The opening of Tycho Brahe's tomb  Aarhus University.
Tycho Brahe Homepage
Brahe, Tycho  MacTutor History of Mathematics
Tycho Brahe pages by Adam Mosley at Starry Messenger: An Electronic History of Astronomy, University of Cambridge
The Noble Dane: Images of Tycho Brahe. The Museum of the History of Science, Oxford, exhibits Eduard Ender's painting and other Tycho material.
Astronomiae instauratae mechanica, 1602 edition - Full digital facsimile, Lehigh University.
Astronomiae instauratae mechanica, 1602 edition - Full digital facsimile, Smithsonian Institution.
 - Full digital facsimile, the Danish Royal Library. Includes Danish and English translations.
Electronic facsimile editions of the rare book collection at the Vienna Institute of Astronomy
Brahe Bio at Skyscript
The Galileo Project article on Tycho Brahe
The Observations of Tycho Brahe
Learned Tico Brahae, His Astronomicall Coniectur, 1632  - Full digital facsimile, Linda Hall Library.
The play Rudolf II , by Edward Einhorn, features Tycho Brahe as a character
Tycho Brahe: the master of naked eye astronomy - background and hands on activities
Coat-of-arms of Tycho Brahe
Tycho Brahe museum, Ven, Sweden
Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries High resolution images of works by and/or portraits of Tycho Brahe in .jpg and .tiff format.

अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
लीयोन एम लीडरमन

सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
जीवनी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 Education, Politics, Einstein and Charm The Science Network interview with Leon Lederman
 Biography and Bibliographic Resources, from the Office of Scientific and Technical Information, United States Department of Energy
 Fermilab's Leon M. Lederman webpage 
 The Nobel Prize in Physics 1988
 Video Interview with Lederman from the Nobel Foundation
 Leon M. Lederman – Autobiography
 Timeline of Nobel Prize Winners in Physics webpage for Leon Max Lederman
 Story of Leon by Leon Lederman
  Honeywell – Nobel Interactive Studio 
 1976 Cresson Medal recipient  from The Franklin Institute.

अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः
विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
वुल्फगांग पौली

सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
 जीवनी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 Wolfgang Pauli at the official Nobel Prize site
 Pauli bio at the University of St Andrews, Scotland
 Wolfgang Pauli bio at "Nobel Prize Winners"
 Wolfgang Pauli, Carl Jung and Marie-Louise von Franz
 Photos of Wolfgang Pauli at the Emilio Segrè Visual Archives, American Institute of Physics
 Virtual walk-through exhibition of the life and times of Pauli
 Annotated bibliography for Wolfgang Pauli from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
 Pauli Archives at CERN Document Server
 Virtual exhibition  at ETH-Bibliothek, Zurich
 Key Participants: Wolfgang Pauli  – Linus Pauling and the Nature of the Chemical Bond: A Documentary History

अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः‎
विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्नर हाइजेनबर्ग

सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
 जीवनी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
Annotated Bibliography for Werner Heisenberg from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues 
 MacTutor Biography: Werner Karl Heisenberg
Key Participants: Werner Heisenberg  – Linus Pauling and the Nature of the Chemical Bond: A Documentary History
 Nobelprize.org biography
 Werner Heisenberg:  Atomic Physics Mentorees

अन्यदेशीयवैज्ञानिकाः‎
विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
अकिरा कुरोसावा

सः विख्यातः पुरुषः।
 जीवनी

बाह्यसम्पर्कतन्तुः

  ऐ एम् डी बी
  टी सी एम् डेटाबेस्
 Akira Kurosawa at the Criterion Collection
 Akira Kurosawa: News, Information and Discussion
 Senses of Cinema: Great Directors Critical Database 
 Great Performances: Kurosawa (PBS) 
 CineFiles: Berkeley Art Museum and Pacific Film Archive (Kurosawa search)
  हारर् हौस्
  जपानीस् मूवी डेटाबेस्
Several trailers
Anaheim University Akira Kurosawa School of Film

"

विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
विदेशीयाः
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
योहान गुटेनबर्ग

योहान गुटेनबर्ग (योहान्स गेन्स्फ्लिश् त्सुर लाडन त्सुम गुटेनबर्गः) (ल. १४०० - ३ फरवरी १४६८) एकः जर्मनः आविष्कारकः, मुद्रकः, प्रकाशकः, स्वर्णकारः च आसीत्, यः यन्त्रवत् चलितप्रकारस्य मुद्रणमन्त्रेण यूरोपं प्रति मुद्रणस्य प्रवर्तनम् अकरोत् । अस्य कार्यस्य कारणात् यूरोपे मुद्रणक्रान्तिः आरब्धः, एवं द्वितीयसहस्राब्द्याः एकं महत्वपूर्णं स्थलम् आसीत्, येन मानवजातिः समकालीनः इतिहासः आरब्धः। अयं पुनर्जागरणस्य, युरोपीयसुधारणेन, युरोपीयप्रबुद्धिकरणस्य, वैज्ञानिकक्रान्तिकरणस्य च विकासस्य, आधुनिकज्ञानसम्पत्तिसम्पत्तिसम्प्रदायस्य भौतिकस्य आधारस्य, ज्ञानस्य लोकतान्त्रिकरणस्य च महत्त्वपूर्णः योगदानकर्ता आसीत् ।
श्रेणीःजीवनी

विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
विदेशीयाः
चित्रं योजनीयम्
व्लादिमीर पुतिन

विख्यात व्यक्तिः

विदेशीयव्यक्तिसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
१९५२ जननम्
अङ्गकोरवाटम्

अङ्गकोरवाटम् (संस्कृतमूलम् नगरम्-वाटम्) कम्बोजदेशे विश्व-विख्यातं विष्णुमन्दिरम् अस्ति। अस्य निर्माणं १२शतके सूर्यवर्मन्-२ सम्राज्ञा कृतम्।

आधुनिकं महत्त्णावम् 

अङ्गकोरवाटं तु विश्व-प्रत्याभूति-स्थलम् (विश्व-प्रत्याभूति-स्थलम्) अस्ति। विश्वेस्मिन् इदं पर्यटनस्थानम् अतीव लोकप्रियम् अस्ति। इदं वास्तुशास्त्रस्य अनुपमम् उदाहरणम्। अत्र सूर्योदयः सूर्यास्तः च रमणीयः भवति।

सनातनधर्मस्य इदं महत्वपूर्णं तीर्थस्थानम्।

चित्रसङ्ग्रहः

सन्दर्भाः 
 हिन्दू-विज़्डम
 सुभाष काक In Science and Civilization in Ancient India, vol2, G.C. Pande (ed.). Centre for Studies in Civilizations, New Delhi, 2002

बाह्यसम्पर्कः

अङ्गकोरवाटम्
भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
चम्पा

चम्पा दक्षिणपूर्व-एशियामहाद्वीपे प्राचीनं शैवराज्यंम् आसीत्।

राज्यस्य पञ्चविभागाः -
इन्द्रपुरम्
अमरावती (चम्पा)
विजय (चम्पा)
कौठर
पाण्डुरङ्ग (चम्पा)

आगम: 
अग्रे चम्पाजनाः राजानः च शैवधर्मस्य अनुयायिनः अभवन्। कालान्तरे इसलां तथा बौद्धधर्मीयाः अपि अवर्धन्त । जावाप्रदेशे विद्यमाने अभिलेखे उल्लिखितम् अस्ति यत्  मजापहितसाम्राज्यस्य राजा कीर्तिविजयः तस्य पत्नी चम्पायाः राजकुमारी द्वारवती च इस्लाममतं स्वीकृतवन्तौ इति । अस्मिन् काले अन्ये बौद्धजातीयः अपि अत्र आगताः ।

अवशेषाः  

चम्पासंस्कृतेः अवशेषाः वियतनाम अद्य अपि मिलन्ति । तेषु कश्चन  शैव मन्दिरं विद्यते।

राजवंश

राजवंश II
377  भद्रवर्मन् १	
? गंगाराज
? मनोरथवर्मन्

राजवंश III
circa 510 देववर्मन् (चम्पा) 	
circa 526/9 विजयवर्मन्

राजवंश IV
circa 529 ? रुद्रवर्मन् १
circa 605 शंभुवर्मन्	
circa 629 ? कन्दर्पवर्मन्	
? -645 भासधर्म	
645- ? भद्रेश्वरवर्मन् 	
(d. 653 ? (f)	
653- ? विक्रान्तवर्मन् १	
circa 685-c. 730 विक्रान्तवर्मन् २	
circa 749/58 रुद्रवर्मन् २

पाण्डुरंग वंश
circa 757 : पृथिवीन्द्रवर्मन्
circa 774 : सत्यवर्मन्
circa 793 : इन्द्रवर्मन्
circa 801 : हरिवर्मन्
circa 820-860 : विक्रान्तवर्मन् ३

भृगु वंश
circa 877 : इन्द्रवर्मन् २
circa 896-905 : जयसिंहवर्मन्
905-910 : भद्रवर्मन् २
911-vers 971 : इन्द्रवर्मन् ३
989- ? : विजय श्री हरिवर्मन् २
circa 989 : यंपुकु विजय श्री

दक्षिण वंश
1041-1059 : जयसिंहवर्मन् २
1059-1060 ? : भद्रवर्मन् ३
circa 1060 : रुद्रवर्मन् ३
circa 1081 : जय इन्द्रवर्मन् ४
? -1086 : परमबोधिसत्त्व
1086-1139 : जय इन्द्रवर्मन् ५
1139-1147 : जय इन्द्रवर्मन् ६
1147-1163 : जयहरिवर्मन् ६
1163- ? : जय इन्द्रवर्मन् ७
? - 1190 : जय इन्द्रवर्मन् ८
1226- ? : जय परमेश्वरवर्मन् ४
? - 1237 : जय इन्द्रवर्मन् १०
1266- ? : इन्द्रवर्मन् ९
? - 1307 : जयसिंहवर्मन् ४
1307- ? : महेन्द्रवर्मन्
1342-1360 : बो-दे Bo-dê

शक्तिरैदपुति वंश
1695 - 1728  शक्तिरैदपुति

दीर्घा: प्राचीन मन्दिरों के अवशेष

बाह्य रश्मि
Champa Revised
Vietnam-Champa Relations and the Malay-Islam Regional Network in the 17th—19th Centuries 
The Survivors of a Lost Civilisation 
Cham Muslims: A look at Cambodia's Muslim minority
Cham Hindus 

भारतस्य प्राचीनस्थानानि
भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎
 हिन्दुधर्मः
पाण्डुरङ्ग (चम्पा)

पाण्डुरङ्ग (हिन्दी: पाण्डुरंग, चीन: 潘郎, वियतनामी: Phan Rang) ७५७ – १८३२ कालखण्डे विद्यमानं चम्पा राज्यम् आसीत् ।  पाण्डुरङ्गराज्यस्य क्षेत्रफलं अद्यतनक्षेत्रस्य अनुरूपम् अस्ति ।  अद्यत्वे निन्ह थुआन् इति कथ्यते, बिन्ह थुआन् इति च अस्य राज्यस्य राजधानी पाण्डुरङ्गा अस्ति, अद्यतनस्य फान् रङ्ग-थाप् चम् इत्यस्य अनुरूपम् ।  पाण्डुरङ्गा बृहत्तमः क्षेत्रः अन्तिमः अवशिष्टः चम्पाभूमिः इति प्रसिद्धः अस्ति, यदा १४७१ तमे वर्षे १६५३ तमे वर्षे च वियतनामी भिः चम्पासाम्राज्यस्य विनाशः अभवत् ।

भारतेतिहाससम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
चित्रं योजनीयम्
सारमञ्जूषा योजनीया
हिन्दुधर्मः
एन् वी कृष्णवा‍रियर्

एन्.वी.कृष्णवा‍रियर्(१९१६-१९८९)-केरलस्य कश्चित् कवि:,बहुभाषापण्डितः स्वातन्त्र्यसमरसेनानी च आसीत् ।

ग्रन्थाः
एनवीयूटे कवीतकळ्

नीण्ट कवीतकल्

कुरेक्कूटि नीण्ट कवीतकल्

कोच्चूतोम्मन्

गान्धियुम गोट्सेयुम्

काललिदासन्टे सिंहासनम्

पुषकल्

"

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 Poems
 Profile
 Remembrance 
 Biography on Kerala Press Academy site 
 Genealogy

केरलराज्यस्य जनाः
भारतीयलेखकाः
चित्रं योजनीयम्‎
केरलराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः
ऋतुसंहारम्

ऋतुसंहारं महाकविना कालिदासेन विरचितमेकमत्यधिकं प्रसिद्धं काव्यमस्ति। काव्येस्मिन्  ग्रीष्मवर्षाशरद्हेमन्तशिशिरवसन्तानां  षण्णाम् ऋतूणां सुमनोहरं विस्तृतं वर्णनमस्ति। अस्मिन् काव्ये प्रकृत्याः सौन्दर्यस्य दर्शनं भवति।

प्रकृतेः सर्वावस्थासु परिवर्त्तितानि तानि तानि चित्राण्यत्र प्रस्तुतानि यानि प्रत्यक्षदृष्टानीव हृदयं रञ्जयन्ति । कालिदासीयमेवेदमपि काव्यम् ।
	
केचिदत्र मल्लिनाथस्य टीकामनालोक्यास्य कालिदासप्रणीतत्वं न स्वीकुर्वन्ति । केचित्पुनरत्र ग्रीष्मं प्रथमं वर्ण्यमानमपि दृष्ट्वा कमपि वितृष्णत्वमिव प्रकाशयन्ति । उभयमपीदं न युक्तम्, यतो मल्लिनाथः सर्वानेव ग्रन्थान् विवृणुयादेवेति कुतस्त्या नियमः ? किञ्च वर्षादौ वसन्तस्य निपातेन तद्वर्णनं प्राथम्यमर्हतीति पञ्चाङ्गे युज्यते, न पुनः काव्ये । काव्ये हि कविरुचिः प्राधान्यं भजते । अतो नानया पध्दत्याऽस्य ग्रन्थस्य कालिदासकृतित्वं प्रतिषेध्दुं शक्यते । वस्तुतोऽयं ग्रन्थः कस्यचिदन्यस्य कालिदासस्य कोटिजिदपरनाम्नः । बहवो हि बभूवुः कालिदासाः शृङ्गारतिलक –ज्योतिर्विदाभरण-पुष्पबाणविलासादिकर्त्तारः । तदयं ग्रन्थोऽपि तदन्यतमस्यैव कस्यापि कृतिः स्वादिति सम्भवदुक्तिम् । कीथ महाशयोऽप्यर्थमिममुक्तवान् । कविताशैली पुनरस्य ग्रन्थस्य सरसा सरला च प्रतिभाति –
मन्दानिलाकुलितचारुतराग्रशाखः पुष्पोद्गमप्रचयकोमलपल्लवाग्रः ।
मत्तद्विरेफपरिपीतमधुप्रसेकश्चितं विदारयति कस्य न कोविदारः॥
गृहीतताम्बूलविलोपनस्रजः पुष्पासवामोदितवक्त्रपङ्कजाः ।
प्रकामकालागुरुधूपवासितं विशन्ति शय्यागृहमुत्सुकाः स्त्रियः ॥

ऋतुसंहारस्य सर्वप्रथमं सम्पादनं १७९२ तमे वर्षे कलकत्तायां सर विलियम जोन्सः कृतवान् । १८४० तमे वर्षे पी. वॉन बोलेनद्वारा प्रकाशितं, लातिन-जर्मन-भाषायाम् अनुवादेन सह । १९०६ तमे वर्षे निर्णयसागरप्रसारणे मणिरामस्य संस्कृतव्याख्यानस्य सह अस्य रचनायाः प्रकाशनं कृतम् ।
कालिदासः

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 Transliterated text at GRETIL
 Online literal translation by Desiraju Hanumanta Rao
 The Seasons, selected verses translated into English verse by Arthur W. Ryder
‎

कालिदासस्य कृतयः
संस्कृतनाटकानि
चित्रं योजनीयम्‎
श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
सारमञ्जूषा योजनीया‎
सर्वे अपूर्णलेखाः