மகததேசத்தில் சண்பகவனத்தில் மானும் காகமும் ஒன்றுக்கொன்று நட்பாயிருந்தன அப்படியிருக்கையில் அந்த மான் மனதின்படி புல்முதலானவைகளை மேய்ந்து கொழுத்திருக்கிறதை ஒரு நரி பார்த்துத் தனக்குள்ளே ஆலோசித்து இவன் நமக்கு அசாத்தியனாய் இருக்கிறான் ஆகையால் இவனை வஞ்சனையால் கொல்லவேண்டு மென்று இப்படி நிச்சயித்து அதன் சமீபத்தில்போய்ச் சிநேகிதா சுகமாவென அதைக்கேட்ட மான் நீ யாரென நரி நான் குத்திர புத்தியென்கிற நரி இந்தக் காட்டில் ஆருமற்ற பாவியாய் ஒருவனாகத் திரிந்து கொண்டிருந்தேன் இன்றைக்கு உன்னைப் பார்த்து மிகுந்த சந்தோஷத்தை யடைந்தேன் இப்போது உனக்கு வேலை செய்துகொண்டு உன்னிடத்தில் இருக்க இச்சிக்கிறேனென்ன இதைக்கேட்டு மான் நல்லதென்று பொழுது போனவுடனே இரண்டுஞ் சண்பகமரத்தின் கீழே வந்தன அம்மரத்தின் மேல் வாசம் பண்ணிக்கொண்டிருக்கிற மானின் சிநேகிதனாகிய புத்தி என்னும் காகம் இவ்விரண்டையும் பார்த்து மானை ஓ மித்திரா உன் அண்டையில் யிருக்கிறவன் யாரென மான் இந்தச் சம்புசன் என்னுடன் சிநேகிக்க விரும்புகிறானென அப்போது காகம் மித்திரனேசடிதில் வந்த வழக்கமில்லதவனை நம்பலாகாது ஒருவன் குலமும் நடத்தையும் தெரியாமல் அவனுக்கு இடங்கொடுத்தால் ஒருபூனைக்குச் சரற்கவன் என்னும் கழுகு இடங்கொடுத்து அது இறந்தாற்போல் நேரிடுமென அதைக்கேட்டு மான் சரற்கவன் எப்படிச் செய்தான் யெனக காகம் சொல்லுகிறது பாகீரதி தீரத்தில் திரிகூடம் என்னும் மலையில் ஒரு முதிய அத்தி மரத்தின் பொந்தில் வாசம் பண்ணிக்கொண்டிருக்கிற நகமுங் கண்ணும் இல்லாத சரற்கவன் என்னும் ஒரு கிழக் கழுகானது மற்றைப் பட்சிகள் தன்னிடத்தில் இரக்கம் வைத்துத் தங்கள் ஆகாரத்தில் கொஞ்சம் கொஞ்சம் நெருக்கிக் கொடுக்கத் தின்றுகொண்டு சீவித்திருக்கையில் ஒரு நாள் நெடுஞ்செவியன் என்னும் பூனை பறவைகளுடைய குஞ்சுகளைத் தின்னவேண்டி அந்த மரத்தின் கீழே வர அந்தக் குஞ்சுகள் பார்த்துப் பயந்து பெருங் கூச்சலிட்டன கழுகு கேட்டு நீங்களேன் பயப்படுகிறீர்கள் இஙகே யார் வந்தானென இதற்குள்ளே பனைசரக்கவனைப்பார்த்து நான் செத்தேன் எனப் பயப்பட்டு உடனே மனதில் தைரியம் பண்ணிக்கொண்டு இந்தச் சத்துருவை தப்பித்துக் கொண்டு ஓடுகிறதற்கு நமக்குச் சக்தியில்லை ஆகையால் இவன் சமீபத்தில் போகவேண்டும் பின்னர் ஏதுவுண்டாகுமோ அதுவுண்டாகட்டு மென்று இப்படி நிச்சயித்து அந்தக் கழுகின் கிட்டப்போய் சமர்த்தனே உனக்கு வந்தனம் பண்ணுகிறேன் என கழுகு அதைக்கேட்டு நீ யாரென அப்போது பூனை நெடுஞ்செவியனென்னும் பூனையென பின்பு சரற்கவன் நீ சீக்கிரமாயிவ்விடம் விட்டு ஓடிப்போ யில்லாவிட்டால் சாவாயென பூனை நான் என் விர்த்தாந்தத்தைச் சொல்லுகிறேன் அதைக்கேள் பிறகு கொல்லத்தக்கதானால் கொல்லு சாதிபேதத்தினாலேயே பிராணிகளைக் கொல்லுவதாவது பூசீப்பதாவது யோக்கியமல்ல ஆதலால் அவனவன் நடத்தையைப் பார்த்து எது செய்யத் தக்கதோ அதுசெய்ய வேண்டும் எனக் கழுகு இதைக்கேட்டுப் பூனையைப்பார்த்து நீயேன் வந்தாய் சொல்லெனப் பூனை நான் கங்கா தீரத்தில் நித்தியஸ்நானம் பண்ணிச் சந்திராயண முதலாகிய விரதங்கள் ஆசரித்துக் கொண்டிருக்கிறேன் நீ மிகவும் தருமவானாயிருக்கிறாயென்று பக்ஷிகளால் எப்போதும் கேள்விப்படுகிறதினாலும் வயதில் முதிர்ந்த வித்துவானிடத்தில் தருமம் கேட்கவேண்டுமென்று சாஸ்திரம் இருக்கிறதினாலும் நான் உன்னிடத்திற்கு வந்தேன் நீ தர்மத்தைவிட்டு என்னைக் கொல்லத் துணிந்தாய் இப்படியில்லறத்தாருடைய ஆசாரமெங்கும் பார்த்ததில்லை சத்துருவும் தன் வீட்டுக்கு வந்தால் சாதுக்கள் அவனுக்குச் சம்மானம் பண்ணுவார்கள் தன்னை வெட்டுகிறவனுக்கு நிழல் கொடுக்க வில்லையா சாதுக்கள் தங்கள் வீட்டுக்கு யெவன் வந்தாலும் பூசிக்கிறார்கள் குரைச்சலொன்றும் பண்ணுகிறதில்லை அதிதி யாருடைய வீட்டுக்கு வந்து முகம் வாடிப்போகிறானோ அவன் தன்பாவத்தை அவ்வீட்டு எசமானனுக்கு கொடுத்து அவன் புண்ணியத்தைக்கைக் கொண்டு போகிறான் ஆகையால் எல்லாரிடத்திலுந் தயை செய்கிறார்கள் சந்திரன் சண்டாளன் வீட்டிலும் பிரகாசிக்கிறானென இதைக்கேட்டுக் கழுகு பூனையிறைச்சிகளைத் தின்கிறது மேலும் கொலை செய்கிறதென்று நினைத்து இப்படி நான் சொன்னேனென அதைக்கேட்டு நெடுஞ்செவியன் பூமியைத் தொட்டு சிவசிவாவென்று உச்சரித்துக் காதின்மேற் கையை வைத்து நான் தரும சாஸ்திரங்கள்கேட்டு மிகுந்த வைராக்கிய மடைந்து பொல்லாத கருமங்களையெல்லாம் விட்டுவிட்டேன் அநேக சாஸ்திரங்களிற் கொலை செய்வதுபோல வேறொரு பாதகமில்லையென்று சொல்லியிருக்கின்றது எவர்கள் மற்றொருவனைக் கொன்று தங்களுக்குச் சுகத்தை விரும்புகிறார்களோ அவர்கள் நரகத்தையடைகிறார்கள் ஆகையால் கொலை செய்யாமலிருப்பதுபோல வேறொரு தருமமில்லையென்று நினைத்துக் காட்டிலிருந்து கொண்டு காய்கனி கிழங்குகளைச் சாப்பிடுகிறவர்கள் பாதகம் எப்படி பண்ணுவார்கள் என்று சொல்லிக் கழுகுக்கு நம்பிக்கை வரப்பண்ணி அதன் வீட்டில் இருந்தது பிறகு அந்த ருத்திராக்ஷப்பூனை பட்சிகளின் குஞ்சுகளை நாள்தோறும் அங்கே கொண்டு வந்து தின்று கொண்டிருக்கத் தலைப் பட்டது அப்போது குஞ்சிழந்த பறவைகள் எல்லாம் கிலேசப்பட்டு ஒன்றாய்க் கூடித் தங்கள் குஞ்சுகளைச் சோதிக்கத் தொடங்கின பூனையிதை அறிந்து அவ்விடம் விட்டு ஓடிப் போயிற்று அந்தப் பட்சிகள் அங்கே பார்த்துக் கொண்டே கழுகின் பொந்தண்டை வந்துபாற்கையில் அக்குஞ்சுகளுடைய எலும்புகளும் சிறகுகளும் விழுந்து கிடக்கக் கண்டு நம்முடைய குஞ்சுகளை யிந்தத்துரோகிக் கழுகே பக்ஷித்ததென்று நிச்சயித்து அந்தக் கழுகைக் கொத்திக் கொன்றன ஆகையால் ஒருவனுடைய குணம் தெரியாமல் அவனுக்கு இடங்கொடுக்கலாகாதென அப்போது நரி ஒருவன் சுபாவம் சினேகிக் கிரதற்கு முன்னே தெரியுமா நல்லோர்களுக்குச் சுபாவத்தினாலே காரியம் இல்லை அவர்களுடைய சினேகம் கண்ட மாத்திரத்தினாலேயே ஆகிற்றென மான் அதைக்கேட்டுக் காகத்தைப் பார்த்து எப்படி யெனக்கு மித்திரனோ அப்படியே யிவனுமிருக்கட்டும் நீ ஒன்றுக்கும் தடை சொல்லாதேயென்று சொல்லி நரியைத் தன்னிடத்தில் வைத்துக் கொண்டது பிறகு மூன்றும் தங்கள் மார்க்கத்தின்படி வயற்றை நிரப்பிக் கொண்டு ராத்திரிக்கு அந்தயிடத்தில் வந்து கொண்டிருந்தன இப்படியிருக்கையில் ஒரு நாள் நரி மானைப் பார்த்து மித்திரா இந்தக்காட்டில் இவ்விளவென்று நேர்த்தியான பயிர் இருக்கிறதை யுனக்குக் காண்பிக்கிறேன் என்றுசொல்லி அதையிட்டுக் கொண்டுபோய் காட்டிற்று அன்று முதலாய் அந்த மான் போய்த் தினமும் பயிரை மேய்ந்துக் கொண்டிருக்கையில் அதைக் கொல்லைக் காரன் பார்த்து அங்கே வலை கட்டினன் பின்பு மான் அங்கே வழக்கப்படி மேயப்போய் அதிற் சிக்கிக்கொண்டு இப்போது என்னை மித்திரனைத் தவிரயார் விடுவிப்பான் என்று மனதில் எண்ணிக் கொண்டிருக்கையில் அங்கே நரி வந்து என்னுடைய மனோரதம் நிரைவேறிற்று இப்போது நான் இதன் எலும்பையும் மாம்சத்தையும் நிரம்பத் தின்னுவேன் என்று வாயூற மனதில் எண்ணிக்கொண்டு சும்மாயிருந்தது அதைக்கண்டு மான் மித்திரா ஏன் சும்மா யிருக்கிறாய் என்னுடையவலையைச் சீக்கிரமாயறுத்து என்னை விடுவித்துவிடு சங்கட காலத்தில் சினேகிதர்கள் உடையிழந்தவன்போல் உதவுகிறார்கள் எனச் சம்பகன் ஆம் நீ சொல்வதெல்லாம் மெய்யே ஆயிலும் எனக்கு இன்றைக்கு விரதத்தினம் ஆகையால் நான் இந்தத் தோல்வலையை தீண்ட மாட்டேன் நாளைக்கென்ன சொன்னாலும் கேட்பேன் சினேகிதனுக்காக நான் பிராமணனைவிடத் தக்கவனென்று சொல்லி அதன் கண்ணுக்குத் தப்பித்துக்கொண்டு அங்கே ஓரண்டை ஒளித்துக் கொண்டிருந்தது காகம் இராத்திரிக்கு மான் வரவில்லை என்று அதைத் தேடும்பொருட்டு இங்குமங்குந் திரிந்துகொண்டு அங்கே வருகையில் அந்தமானின் அவஸ்தையைப் பார்த்துச் சினேகிதா உனக்கிந்த அவஸ்தை யிப்படியேன் வந்ததென மான் இதுவுன் வார்த்தையைக் கேளாமையால் வந்த பலமென காகம் உன் கூட்டாளியான சம்புகன் எங்கே போனானென மான் என்னுடைய இரச்சியைத் தின்கிறதற்காக இங்கே தானே ஒளித்துக்கொண் டிருப்பானென அதைக்கேட்டு காகம் தனக்கிதம் பண்ணுகிற மித்திரன் பேச்சைக் கேளாதவனுக்கு விபத்துச் சீக்கிரமாக வரும் பின்னும் அவன் சத்துருக்குச் சந்தோஷம் வருகிறானெனச் சொல்லிக் கொண்டிருக்கையில் கொல்லைக்காரன் கையில் ஒரு தடியை எடுத்துக் கொண்டுவர அவனைப் பார்த்து காகம் மானுக்கு மித்திரா நீயிப்போது மூச்சையடக்கிக் கொண்டு வந்தால் அவன் உன்னைப்பார்த்து நீ செத்தாயென்றெண்ணிக்கொண்டு கட்டிய வலையை அவிழ்த்துச் சுருட்டி வேறோரிடத்தில் வைக்கப் போவான் அப்போது நான் கத்துகிறேன் அதைக்கேட்ட மாத்திரத்தில் நீ மிகவும் விரைவாய் ஓட்டம் பிடியென்று சொல்லித் தான் அப்படியே பொய்யாக மானைக் கண்ணைக் குத்திக்கொண்டிருந்தது இதற்குள்ளே அந்தக் கொலைகாரன் மானைப் பார்த்துச் செத்ததென்றெண்ணி கட்டியிருந்த வலையை யவிழ்த்து ஓரிடத்தில் ஒன்றாகக் கூட்டிவைக்கப் போனான் காகம் அதைப் பார்த்துச் சங்கேதப்படி கத்த மான் அதைக் கேட்டவுடனே ஓட்டம் பிடித்தது அதைக் கொல்ல நினைத்து அந்தக் குடியானவன் தடியை விசிறியெறிய அதுபதிலிருந்த நரி மேற்பட்டு இறந்தது ஆகையால் புண்ணியமாவது பாவமாவது மிகுதியினால் அதன் பலனுடனே யுண்டாகிறதென்று சொல்லிப் பின்னும் எலி எப்படிமானுக்கு நரியின் சினேகம் போலே உன்னுறவுபயோகமன்றெனக் காகம் உன்னைத்தின்றால் எனக்குப்போதுமா நீ பிழைத்திருந்தால் நான் சித்திரக்கிரவனைப் போலச் சுகமடைவேனென்று உன்னட்பை விரும்புகிறேனெனப் பின்னும் இரணியகன் நீ யெனக்குப் பகைவன் உன்னுடனே நான் சினேகம் பண்ணுகிறதில்லை சத்துருதனக்கு அனுகூலமாயிருந்தாலும் அவனோடு சிநேகிக்கலாகாது தண்ணீர் வெந்நீரானாலும் நெருப்பை அவிக்கும் எது தக்கதோஅது செய்யவேண்டும் தண்ணீரில் வண்டியும் பூமியின்மேற் கப்பலும் நடக்குமா இதனாற் சத்துருக்களிடத்திலும் நம்பிக்கை வைக்கலும் ஆகாதென்றிப்படி பலவிதமாய்ச் சொல்லிக் காகம் நானுன்னுடனே சினேகிப்பே னில்லாவிட்டாற் பட்டினியாக விருந்திங்கையே பிராணனை விடுவேன் நெருப்பின் வெப்பத்தினாற் பொன்முகலானவை யுருகி யொன்றாகிறது யாதேனுமொரு நிமித்தத்தினாலே விலங்கு பறவை மித்திரத்துவத்தை யடைகின்றன பயத்தினாலாகிலும் யாதோராசையினாலாகிலு மூடர்களுக்குச் சிநேகமுண்டாகிறது சாதுக்களுடைய சினேகமா கண்ட மாத்திரத்திலுண்டாகிறது மண்பானை சீக்கிரமா யுடைகிறது பிறகு பொருந்துகிறதில்லை பொன்குடஞ் சீக்கிரத்திலுடையாது உடைந்தாலு மொன்றாகும் இப்படியே துற்சனர்களுடைய சினேகமிருக்கிறதென இதைக் கேட்டிரணியகன் உன் வார்த்தையினால் சந்தோஷ மடைந்தே னிப்போ துனக்குமெனக்குஞ் சிநேகத்துவம் மிருகட்டுமினிமேனா மிருவருமொருமனதாயிருக்க வேண்டும் உபகாரம் பண்ணுகிறவன் மித்திரனென்றும் அபகாரம் பண்ணுகிறவன் சத்துருவென்றுமறிந்து மனக் கலங்கமில்லாம னடக்கவேண்டுமென் றிப்படிப் பேசி நிச்சயித் திரனியகன் லகுபதனுக்குச் சிறிதாகாரங் கொடுத்து தன் வளையிற் போயிற்று சிநேக லாபம்பெற்ற காகமு மவனிடத்திற் செலவு பெற்றுக்கொண்டு தன்னிடத்திற்குப் போயிற்று அதுமுகலாயிவைகளத்தியந்த சிநேகமாயொன்றுக் கொன்றாகாரங் கொடுத்துக்கொண்டு பலபல வார்த்தைகள் பேசிக்கொண்டிருகையில் ஒருநாள் லகுபதனெலியைப் பார்த்து மித்திரா இப்போதிங்கே இரை யகப்படாமையால் வேறோரிடத்துக்குப்போக விச்சிக்கிறேனென அதைக் கேட்டிரணியக னெங்கே போகிறாயென வப்போது தண்டகாரணித்திற் கற்பூரகௌர மென்கிற தடாகத்திலிருக்கிற வாமையாகிய மந்தரனென்பவன் எனக்குச் சிநேகனாயிருக்கிறான் அவனெனக்கு விதம்விதமான மீன்களைக் கொடுத்து போஷிப்பான் அதைக்குறித்து நானவனிடத்திற்குப் போகிரேனெனக் கேட்ட திரணியகன் மித்திரா அவ்விடத்திற் கென்னையுங் கொண்டு போகவேண்டும் நான் தேசாந்திரம் போக விரும்புகிறேனென அப்போது காக்கை நீ யப்படி விரும்புவானேனென இரணியகனங்கே போனபின்பு சொல்லுவேனென லகுபதன் இரணியகனை எடுத்துக் கொண்டந்த விடத்துக்கு போயிற்று பின்பு அவைகளைப் பார்த்து மந்தரன்அவ் விரண்டுக்குமாதித்யம் பண்ணிற்று அப்போது லகுபதனன் மந்தரனைப் பார்த்திந்த விரணியகன் மிகவும் பரோபகாரி இவன் சித்திரக்கிரீவனை அவன் கூட்டத்தோடுகூட வலையினின்றும் விடுவித்தான் அப்போது இவன்நட்பு னிலைமையை பார்த்து நானும் இவனுடனே நட்புக் கொண்டேனென அதைக்கேட்டு கூர்மஞ் சந்தோஷப்பட்டு இரணியகனைப் பார்த்து மித்திரா நீயிந்த மனித சஞ்சாரமில்லாக் காட்டில் வருவாயென அப்போது எலி சொல்லுகிறது.