T.C. Yargıtay Başkanlığı - 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2025/851
Karar No: 2025/3776
Karar Tarihi: 24.04.2025

Dava Konusu:
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ...İnşaat Temizlik Nakliye Gıda Petrol San. Tic. Ltd. Şti, ... Yapı Tekstil Gıda Turizm Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. ve ... İnşaat Elektrik Yol Yapım ve Bakım Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nin (davalı Şirketler) oluşturduğu adi ortaklık ile müvekkilinin üyesi olduğu Yol, Yapı, İnşaat İşçileri (Yol-İş) Sendikası arasında toplu iş sözleşmeleri görüşmeleri sırasında Yüksek Hakem Kurulu tarafından 12.09.2019 tarihli ve 2019/255 Esas, 2019/398 Karar sayılı karar ile toplu iş sözleşmesinin uygulanmaya başlandığını, davacının sendika üyesi olduğunu, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen alacakların işverence hiç ödenmediğini iddia ederek yemek yardımı, yakacak yardımı, bayram harçlığı, ikramiye ve ücret farkı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yargıtay Kararı:
Uyuşmazlık, davalı ... ile davalı Şirketler arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olup olmadığı, davacı işçinin toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklara hak kazanıp kazanmadığı ve davalı ... Müdürlüğünün bu alacaklardan sorumlu olup olmadığı, alacakların hesabı, uygulanan faizin türü ve zamanaşımına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta; dava açılmadan önce 24.06.2021 tarihinde arabulucuya başvurulmuş, sürecin anlaşamama ile sonuçlanması üzerine 09.07.2021 tarihli son tutanak dava dilekçesine eklenerek 20.09.2021 tarihinde dava açılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan ve davacının ıslahına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda, dava konusu alacaklar Yüksek Hakem Kurulu tarafından 12.09.2019 tarihli ve 2019/255 Esas, 2019/398 Karar sayılı karar ile yürürlüğe konulan toplu iş sözleşmesinin yürürlük süresinin sona erdiği tarih olan 31.08.2021 tarihine kadar hesaplanmıştır. Arabuluculuk faaliyeti ise arabuluculuk son tutanak tarihinden önce muaccel olan alacaklar için gerçekleştirilmiştir. Arabuluculuk son tutanak tarihinden sonra muaccel olan alacaklara yönelik arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği dikkate alındığında, bu dönem yönünden davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3. Dosya içeriğinde bulunan bilirkişi kök raporunda dava konusu alacaklar hesaplanmış olup aldırılan bilirkişi ek raporunda yalnızca yemek yardımı alacağı yeniden hesaplanmıştır. Ancak ek raporda yemek yardımı alacağı dışındaki alacaklar yönünden hesaplama yapılmadığı hâlde, kök raporda hesaplandığı belirtilerek, bu alacak miktarları da yazılmıştır. Ne var ki yazılan bu miktarların bilirkişi kök raporunda yapılan hesaplamalardan farklı olduğu ve Mahkemece de dayanağı bulunmayan miktarların yazılı olduğu bilirkişi ek raporu esas alınarak hüküm kurulduğu görülmektedir. Yemek yardımı alacağı dışındaki alacaklar yönünden yazılı şekilde karar verilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.