T.C. Yargıtay Başkanlığı - 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2025/2109
Karar No: 2025/2570
Karar Tarihi: 12.03.2025

Dava Konusu:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Libya’daki su boru hattı yapım işinde çalışmak üzere 08.05.2007 tarihinde makine kamyon teknisyeni olarak işe başladığını, son aylık ücretinin 2.500,00 USD olduğunu, iş sözleşmesinin tarafının girişim ortaklığı olarak görünmesine rağmen adi ortaklık hükümleri uyarınca ortaklardan her birinin üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olduğunu, iş sözleşmesinde haftalık çalışma süresinin 48 saat olarak kararlaştırıldığını, ancak müvekkili işçinin çalışmasının haftanın 6 günü 12’şer saat ve hafta tatili kullanılması gereken cuma günleri için de 8 saat devam ettiğini, Libya’da 2011 yılında baş gösteren sosyal ve siyasal karışıklıklar nedeniyle çalışmalara devam edilemediğini, bunun üzerine Türkiye’ye dönüldüğü tarihte davalı Şirket tarafından davacı işçinin ücretsiz izne ayrılacağının ihtar edildiğini, bu husus kabul görmeyince de iş sözleşmesinin haklı bir sebep olmaksızın feshedildiğini, davalı Şirketin feshin son çare olma ilkesine aykırı davrandığını ileri sürerek ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yargıtay Kararı:
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, husumet, aylık ücret miktarı, dava konusu alacakların zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davacının fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık ücretli izin alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı ve indirim oranı noktalarında toplanmaktadır.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Maddi hukukun bir müessesesi olan zamanaşımı, hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tâbidir (... ..., Milletlerarası Özel Hukuk, Ankara, 2022, s.315; ..., Türk Milletlerarası Özel Hukuku, Ankara, 2021, s.127). Buna göre Libya İş İlişkileri Kanunu'nun bu konudaki hükümlerinin uyuşmazlıkta uygulanması, 5718 sayılı Kanun'un 2 ve 8. maddelerinin bir gereğidir.
Libya İş İlişkileri Kanunu'nun 108. maddesi;
"İşten uzaklaştırmadan ... sorumluluk sonuçları davası, iş sözleşmesinden doğmuş addedilir. Davanın bir sonucu olarak da anlaşmazlık davasını gören mahkemenin belirlenmesi, zamanaşımı ve verilen kararların istinaf edilmesi hususunda hukuki ve ticari muhakeme usulü yasasındaki kuralların uygulanması meydana gelir. İstinaf süresi hususunda ise, bu süre on gündür. Mahkeme istinaf davasını ilk duruşma tarihinden itibaren en fazla bir ay içerisinde sonuçlandırmalıdır.
Bu yasanın hükümlerinin uygulanması işçinin hukuki ve ticari muhakeme usulü yasasında belirtilen kural, icraat ve sürelere uygun olarak direkt yargıya başvurması hakkını elinden almaz." şeklindedir.
Bireysel iş uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak zamanaşımının süresi konusunda Libya İş İlişkileri Kanunu'nda bir düzenleme bulunmamakta olup, Kanun'un 108. maddesinde zamanaşımı hususunda Hukuki ve Ticari Muhakeme Usulü Kanunu'ndaki kuralların uygulanması gerektiği ifade edilmiştir.
Zamanaşımının hukuki işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tâbi olduğu ve Libya İş İlişkileri Kanunu'nda zamanaşımı süresine ilişkin açık bir hüküm de bulunmadığı dikkate alındığında Kanun'un 108. maddesi kapsamında Libya hukukunda uygulanan genel zamanaşımı süresi araştırılıp tespit edilerek somut olaya uygulanması gerekmektedir. İlk Derece Mahkemesince, açıklandığı şekilde araştırma yapılmaksızın, davaya karşı ileri sürülen zamanaşımı def'inin Türk hukukunda düzenlenen zamanaşımı süreleri esas alınarak değerlendirilmesi hatalıdır.
3. Diğer yandan, somut uyuşmazlıkta davacı dava dilekçesinde açıkça belirsiz alacak davası açtığını belirtmemiş olup dava konusu alacakların tamamını kısmi dava olarak açmıştır. Davacı vekili, 25.08.2017 tarihli dilekçesi ile taleplerini ıslah etmiş; ıslah dilekçesi davalı vekiline 28.08.2017 tarihinde tebliğ edilmiş ve davalı vekili 07.09.2017 havale tarihli dilekçesi ile yasal süresi içerisinde ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunmuştur. Buna göre dava dilekçesinde talep edilen miktarlar da gözetildiğinde, davalının ıslaha karşı ileri sürdüğü zamanaşımı def'i dikkate alınmaksızın karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.