T.C. Yargıtay Başkanlığı - 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2024/13644
Karar No: 2025/1013
Karar Tarihi: 03.02.2025

Dava Konusu:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının mülga ... Belediye Başkanlığında 15.06.1993 tarihinde itfaiyeci olarak çalışmaya başladığını, 14.05.2009 tarihinde... Sendikası üyesi olduğunu, davalı Belediyenin 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (6360 sayılı Kanun) gereği kapatılması üzerine iş sözleşmesinin 31.03.2014 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesine devredildiğini, ancak ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı ile... Sendikası arasında bağıtlanan 15.01.2014-14.01.2016 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalandırılmadığını, bu nedenlerle fark alacakları bulunduğunu ileri sürerek alacakların tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 15.03.2019 tarihli açıklama dilekçesiyle de talep konusu alacaklarının fark ücret alacağı, fark ikramiye alacağı, fark ilave tediye alacağı, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan sosyal yardım alacakları olduğunu belirtmiştir.

Yargıtay Kararı:
Uyuşmazlık, davacının 6360 sayılı Kanun ile davalı ... Belediyesine devredildiği 31.03.2014 tarihi ve sonrasında yararlanacağı toplu iş sözleşmesinin tespiti ve kapsamı ile iddia ettiği şekilde fark alacaklarının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacı, kapatılan ... Belediyesi işyerinde 15.06.1993 tarihinden itibaren itfaiyeci olarak çalışmaktayken 31.03.2014 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesine devredildiğini, 14.05.2009 tarihinde... Sendikasına üye olduğunu, ancak ... Büyükşehir Belediyesi ile... Sendikası arasında imzalanan ve 15.01.2014-14.01.2016 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi hükümleri uygulanmadığından toplu iş sözleşmesi farkı alacağının doğduğunu ileri sürerek ücret farkı ile birlikte toplu iş sözleşmesinden doğan bir kısım alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının kapatılan ... Belediyesi nezdinde itfaiyeci olarak çalıştığı ve 6360 sayılı Kanun uyarınca 31.03.2014 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesine devredildiği, dava tarihi itibarıyla da hâlen ... Büyükşehir Belediyesinde çalışmaya devam ettiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Ayrıca ... Büyükşehir Belediyesine nakledildiği tarih itibarıyla (14.04.2014 tarihine kadar) ... Belediyesi ile... Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinden yararlandığı, ...Sendikası tarafından yapılan bildirim üzerine de 22.07.2014 tarihinden sonra ... Büyükşehir Belediyesinin tarafı olduğu ve... Sendikası ile bağıtlanan toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalandığı davalının da kabulündedir.
Bölge Adliye Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının 01.04.2014-21.07.2014 tarihleri arasında da devredildiği işyeri olan ... Büyükşehir Belediyesi ile... Sendikası arasında 11.02.2014 imza tarihli ve 15.01.2014-14.01.2016 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanması gerektiği kabul edilmiştir. Ne var ki toplu iş sözleşmesinden yararlanma bakımından yapılan değerlendirme hatalı olmuştur.
6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 10. fıkrasında "... Devredilen veya nakledilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları; toplu iş sözleşmesi bulunan işçiler bakımından yenileri düzenleninceye kadar devir veya nakil işleminden önce tabi oldukları toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre, ... belirlenir." hükmü yer almaktadır.
Bu Kanun hükmü dikkate alındığında, davacının nakledildiği işyerinde toplu iş sözleşmesinin yenisi düzenleninceye kadar nakil işleminden önce tâbi olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği kabul edilmelidir.
Nakledilen işçilerin nakilden önce tâbi oldukları toplu iş sözleşmesinden nakil sonrasında da yararlanmayı sürdürmeleri 6360 sayılı Kanun'un açık hükmünün gereğidir. Bu itibarla söz konusu toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya devam edebilmek için sendika üyeliğinin devamı şartı aranmaz. Aynı şekilde bir başka sendikaya üye olunması yahut işkolu değişikliği toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya devam etme bakımından herhangi bir etki yaratmayacağı gibi işbu dosyadaki gibi davacının nakil sonrasındaki işyerindeki toplu iş sözleşmesinin tarafı olan sendikaya üyeliği ve davalının da bu üyelik sebebiyle işçiyi söz konusu toplu iş sözleşmesinden yararlandırması, yani taraf iradelerinin ortak olması da sonuca etkili olmayacaktır. Esasen Kanun'da " ... nakledilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları ... toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre, ... belirlenir." denilerek nakledilen işçilerin nakil olunan işyerinde yeni bir toplu iş sözleşmesi düzenleninceye kadar yaşayabilecekleri maddi kayıpların önüne geçilmek istenmiştir. Kanun'da nakledilen bir işçiye nakil öncesi tâbi olduğu toplu iş sözleşmesinin uygulanmasına devam olunacağı değil; işçinin ücret, mali ve sosyal haklarının nakil öncesi toplu iş sözleşmesine göre belirleneceği vurgulanmaktadır.
Bu açıklamalara göre davacının 31.03.2014 tarihinde davalıya ait işyerine nakledildiği ihtilafsızdır. Devir tarihinde davalı ... Belediyesinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin (15.01.2014-14.01.2016 yürürlük süreli) imza tarihi 11.02.2014 olduğuna göre davacının söz konusu toplu iş sözleşmesinden yararlanması mümkün değildir. Davacı ancak Dairemizce emsal dosyaları kapsamında da yer alan ve düzenleme (imza) tarihi 12.05.2016 olan bir sonraki toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir.
Açıklanan sebeplerle somut olayda; davacının, devirle geldiği Kurumda yürürlükte bulunan... Sendikasının taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden, bu sözleşmenin bitiş tarihi olan 31.12.2014 tarihinden sonra da, nakledilen işyerinde yeni toplu iş sözleşmesinin düzenlendiği (imzalandığı) tarihe kadar yararlanmaya devam edeceği kabul edilmelidir. Kanun'da açıkça "...yenileri düzenleninceye kadar..." hükmüne yer verildiğinden, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının taraf olduğu toplu iş sözleşmesinin yürürlük süresinin geriye etkili şekilde belirlenmesi de sonuca etkili değildir. ...Sendikası ile davalı işveren arasındaki toplu iş sözleşmesinden, bu sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren değil, imza tarihinden itibaren yararlanılması Kanun hükmünün gereğidir. Böylece nakil olunan işyerinde yeni toplu iş sözleşmesi düzenleninceye kadar, mevcut sözleşmenin yürürlük süresi veya sendika üyeliği vb. şartlar ile bağlı kalınmaksızın önceki toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya devam edilir.
Buna göre somut olayda, davacının yürürlük süresi sona erse dahi 12.05.2016 tarihine kadar davalı ... Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya devam edebileceği, ... Büyükşehir Belediyesinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden ise ancak bu toplu iş sözleşmesinin imza tarihi olan 12.05.2016 tarihinden itibaren yararlanabileceği kabul edilmelidir. Toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümleri hatalı değerlendirilerek yazılı gerekçe ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.