T.C. Yargıtay Başkanlığı - 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2025/2192
Karar No: 2025/3620
Karar Tarihi: 21.04.2025

Dava Konusu:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ...Sendikasının üyesi olduğunu, davalıya ait işyerlerinde davalıdan ihale ile iş alan alt işverenler nezdinde çalıştığını, davacının ilgili işçi sendikasına üye olduğunu, davacının üyesi bulunduğu işçi sendikası ile ilgili alt işveren arasında yürütülen toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin uyuşmazlıkla sonuçlanması üzerine Yüksek Hakem Kurulunca toplu iş sözleşmesinin karara bağlandığını, toplu iş sözleşmesi hükümlerinin davacı hakkında uygulanmadığını ve bir kısım alacaklarının ödenmediğini, davalı işverenin ödenmeyen alacaklardan asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğunu ileri sürerek toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ve davacıya ödenmeyen ücret farkı, ikramiye ve sosyal yardım alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yargıtay Kararı:
Taraflar arasında, davacı işçinin toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklara hak kazanıp kazanmadığı ve bu alacaklardan davalının sorumlu olup olmadığı hususu uyuşmazlık konusudur.
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
İhalelerde işçilere ödenecek ücret belirlenmiş ise ihale kapsamında çalışan işçinin ihalede yazılı ücretin kendisine ödenmesini talep etmesi mümkündür. Bazı ihalelerde ise işçilere ödenecek ücret asgari ücretle irtibatlandırılarak asgari ücretin belli bir oran fazlası olarak kararlaştırılmaktadır. Bu tür ihalelerde ihalenin bitimi ile ücretin asgari ücretle bağlantısının kesileceği açıktır.
İhale şartname veya sözleşmesinde belirlenen ücretin etkisi ile ilgili olarak Dairemizce, işçinin ihale ile belirlenen ücreti talep edebileceği, ancak bu ücretin asgari ücretle irtibatlandırılması durumunda, sonraki ihalede asgari ücretle bağlantı kurulmadığı takdirde ihalenin bitimi ile bu bağlantının kesileceği kabul edilmiştir.
Diğer yandan, yeni ihalede asgari ücretle bağlantıda daha düşük bir katsayının belirlenmesi durumunda ise 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 22. maddesi uyarınca bu ücretin altına düşmemek kaydıyla, asgari ücretle bağlantısı kesilen önceki ücretin uygulanmasına devam edilmelidir.
Üzerinde durulması gereken bir diğer husus ise iş sözleşmeleri ile daha düşük bir ücret kararlaştırılıp kararlaştırılamayacağıdır. 4857 sayılı Kanun'un 22. maddesinin son fıkrası uyarınca taraflar iş sözleşmesinin koşullarında her zaman esaslı değişiklik yapabilirler. Bu kapsamda iş sözleşmesi ile ücretin düşürülmesi her zaman mümkündür. Sonuç olarak ihalede asgari ücretle bağlantılı olarak belirlenen ücretin, iş sözleşmesi ile daha yüksek bir katsayı belirlenerek yükseltilmesi mümkün olduğu gibi daha düşük bir katsayı belirlenmek suretiyle düşürülmesi de mümkündür. Belirtilen sebeple, eski ve yeni ihale ile belirlenen ücretin karşılaştırılmasında 4857 sayılı Kanun'un 22. maddesinin göz önünde bulundurulması gerektiği yönündeki kural, iş sözleşmesi ile ücretin düşürülmesi durumunda uygulanmaz.
Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ihale ile ücretin asgari ücretin %70 fazlası olarak belirlendiği ancak davacının 2020 yılı ücretinin taraflar arasındaki iş sözleşmesiyle asgari ücretin % 60 fazlası olarak belirlendiği ve böylece ücretin oransal olarak düşürüldüğü davacının da bu şekilde yapılan oransal düşüşe yazılı bir onayının bulunmadığından ücretin asgari ücretin % 70 fazlası olması gerektiği kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan ilke ve esaslara göre somut olay değerlendirildiğinde; davacının ücretinin iş sözleşmesi ile düşürülmesi mümkün olduğu hâlde, Mahkemece ücretin iş sözleşmesi ile dahi düşürülemeyeceği gerekçesiyle farklı bir sonuca ulaşılması hatalıdır. Ancak bu hatanın temyiz sebebi olarak ileri sürülmemesi karşısında bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle yukarıda yer alan ilave gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.