T.C. Yargıtay Başkanlığı - 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2025/509
Karar No: 2025/3641
Karar Tarihi: 21.04.2025

Dava Konusu:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Genel Müdürlüğünün 175 kişilik daimi işçi alımı sınavında meslek yüksek okulu diplomasını da ibraz ederek MYO proses işçisi olmaya hak kazandığını, 29.02.2012 tarihinde ... ... ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğü emrinde "4" iş değer dereceli teknik servis makine teknisyeni ünvanı ile kazan işletme servisinde kazan gözlemcisi olarak göreve başladığını, müvekkilinin göreve başlamasının hemen ardından fiilî olarak kazan işletme servisinde elektrik gözlemcisi olarak görevlendirildiğini, müvekkilinin üyesi olduğu sendika ile işveren arasında bağıtlanan 13.10.2017 imza tarihli toplu iş sözleşmesi gereğince müvekkilinin iş değer derecesinin "4"den "3"e çıkartıldığını, ancak ödemelerin buna göre yapılmadığını belirterek, 12.12.2017 tarihinden itibaren müvekkilinin esas ücretinin ve ücrete bağlı diğer tüm işçilik alacağına ilişkin ödemelerin "3" iş değer derecesine karşılık gelen ücret üzerinden ödenmesi gerektiğinin tespiti ile müvekkiline "3" iş değer derecesine denk gelen ücretin ödenmemesi nedeniyle 12.12.2017 tarihinden itibaren eksik ödenen fark ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yargıtay Kararı:
Uyuşmazlık, davacıya ödenmesi gereken ücretin tespiti ile davacının fark ücret alacağının bulunup bulunmadığına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili dava dilekçesinde, davacının iş değer derecesinin Tes-İş Sendikası ile Kamu İşverenleri Sendikası arasında Elektrik Üretim AŞ ve bağlı işyerleri için bağıtlanan 17. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin geçici 6. maddesi gereği 4 iş değer derecesinden 3 iş değer derecesine yükseltildiğini ancak davacının ücretinin 4 iş değer derecesinde ödenmeye devam edildiğini belirterek fark ücret talebinde bulunmuştur. Davalı vekili ise toplu iş sözleşmesiyle çalışan işçinin sadece ünvanının değiştirildiğini, yevmiye artışı ile ilgili bir hüküm bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Taraflar arasında toplu iş sözleşmesi gereği davacının iş değer derecesinin 3. dereceye yükseltildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda sınav ile tekniker ünvanına getirilen işçinin yevmiye cetveline göre fark ücret alacağı hesaplanmıştır. Ancak, Tes-İş Sendikası ile Kamu İşverenleri Sendikası arasında Elektrik Üretim AŞ ve bağlı işyerleri için bağıtlanan 17. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin Ek:II cetvelinde, 01.03.2017-28.02.2019 tarihleri arasında işe alınacak işçiler ile üst dereceye geçiş pozisyon değişikliklerinde uygulanacak yevmiye miktarları belirtilmiştir. Buna göre, toplu iş sözleşmesinde belirtilen yevmiye miktarları ile toplu iş sözleşmesinin ücret zammına ilişkin hükümleri dikkate alınarak davacının fark ücretinin hesaplanması ve davalı tarafından yapılan ödemeler mahsup edilerek varsa fark ücret alacağının hüküm altına alınması gerekir. Mahkemece belirtilen yönler nazara alınmaksızın, sınav ile tekniker ünvanı alan işçinin ücreti emsal alınarak hesaplama yapılan bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3. Diğer yandan, davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin iş değer derecesinin toplu iş sözleşmesi gereğince "4"ten "3"e çıkartıldığını ileri sürerek, 12.12.2017 tarihinden itibaren müvekkilinin esas ücretinin ve ücrete bağlı diğer ödemelerin "3" iş değer derecesine karşılık gelen ücret üzerinden ödenmesi gerektiğinin tespitini talep etmiştir.
Söz konusu alacak davası yönünden dava dilekçesinde yer alan tespit talebi ayrı bir dava değil, eda davasında ele alınması gereken bir ön sorundur. Ön sorun, davanın görülüp karara bağlanabilmesi için mahkemece öncelikli olarak çözüme kavuşturulması gereken sorundur ve ayrı bir dava niteliği yoktur. Bölge Adliye Mahkemesince tespit talebi ayrı bir dava gibi değerlendirilmek suretiyle alacak talebinin kabulü yanında ayrıca tespit hükmü kurulması hatalı olup kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.